सुभाषिते

कॉर्पोरेट स्ट्रॅटेजी...........कामाचे ओझे जास्त असल्यास खालील आसनाचा प्रयोग करुन पहा....कामाचा ताण नक्की कमी झालेला जाणवेल
१) प्रथम टेबलावरील काम थोडे बाजुला करावे...
२) ते जमत नसल्यास तुमची खुर्ची टेबलापासुन थोडी मागे घ्या..
३) डोळे मिटा..हात डोक्या मागे घ्या
४) दीर्घ श्वास घ्या
५) श्वास हळू सोडा ( असे पाच वेळा करा)
६) पुन्हा एकदा दीर्घ श्वास घ्या ( डोळे बंदच राहु द्या
७) या वेळी श्वास जोरात सोडा
८) श्वास सोडताना हात झटका
९) हात झटकताना तेव्हढ्याच त्वेशाने पुट्पुटा .............( खड्ड्यात जाउदे कंपनी.....)

कामाचा ताण नक्की कमी झालेला जाणवेल
सू्: हे आसन वरीष्ठ मुकदामासमोर करु नये........

राम राम मंडळी,

मिसळपाव परिवारातील प्रत्येकाचे स्वागत!

आजपर्यंत श्री गजाननाच्या, आई अंबाबाईच्या, आई योगेश्वरीच्या कृपेने, भाईकाकांच्या, बाबूजींच्या, भीमण्णांच्या आणि कुसुमाग्रजांच्या आशीर्वादाने, आणि आपल्या सर्वांच्या सहकार्यामुळे, प्रेमामुळे मिसळपावने इथपर्यंत वाटचाल केली, आणि यापुढेही अशीच करेल अशी खात्री वाटते!

येत्या एक दोन दिवसात मिसळपावच्या मुखपृष्ठात काही बदल करायचे ठरवले आहे. सध्या मिसळपावच्या डाव्या बाजूला नेहमी मिसळीचे चित्र लावलेले असते. तशीच चित्राकरता आणखी एक जागा करण्याचे मनात आहे, जिथे मिपाकरांच्या घरातल्या काही विशेष पाककृतींची छायाचित्रे लावली जातील आणि त्याखाली तसा उल्लेख असेल!

उदाहरणार्थ-

चौकोनामध्ये संबंधित चित्र,

आणि त्या चित्राच्या खाली,

"आज सर्वांना श्रीखंडपुरी - प्राजूकडून!"

असा मजकूर असेल!

म्हणजे समजा एखाद् दिवशी एखाद्या मिपाकराच्या घरी काही विशेष पदार्थ (व्हेज,नॉनव्हेज, तिखट, गोड कुठलाही,) केला असेल तर तो पदार्थ एखाद्या छानश्या प्लेटमध्ये घालून त्या मिपाकराने आपल्या मिसळपावकरताही त्याचा एक छानसा फोटू काढून ठेवावा आणि तो सरपंच डॉट मिसळपाव@जीमेल डॉट कॉम (sarpanch.misalpav@gmail.com) या पत्त्यावर पाठवावा! यथावकाश, फर्स्ट कम फर्स्ट बेसिस वर तो फोटो त्या मिपाकराच्या नांवानिशी एखाद् दोन दिवसाकरता मिपाच्या मुखपृष्ठावर झळकेल!

'आज प्राजूकडे छानसं थालिपीठ केलं होतं बरं का!', किंवा 'आज आमच्या एकलव्याने छानशी साबुदाण्याची खिचडी केली होती बरं का!' किंवा 'आज वरदाकडे उत्तमपैकी सँडविचेस केली होती बरं का!' किंवा आज 'विकासरावांकडे मस्तपैकी मटणवडे केले होते बरं का!' किंवा 'आज आमच्या वरूणदेवाकडे झकासपैकी श्रीखण्डपुरी केली होती बरं का!' हे तरी सगळ्या मिपाकरांना समजेल! तेवढीच जरा गंमत...!

फोटू शक्यतोवर लँडस्केप मध्ये असावा, शक्यतोवर घरी बनवलेल्या पदार्थांचाच असावा. अगदीच जर आपल्यापैकी एखाद्याने/एखादीने कुठल्या हॉटेलात वगैरे जाऊन काही विशेष पदार्थ चापला असेल आणि तो पदार्थ सर्वांनी पाहावा असं जर त्या मिपाकराला/मिपाकरणीला वाटलं तरच त्या पदार्थाचा फोटू काढून पाठवावा! परंतु शक्यतोवर, होता होईल तो घरी बनवलेल्या पदार्थांचाच फोटू पाठवावा!

रोजच प्रत्येकाकडे काही खास पाकृ बनवली जाते असे नाही परंतु आपण कधी अचानक नाष्ट्याचा एखादा छानसा, अनवट पदार्थ बनवतो, कधी पटकन छानसं पिठलं बनवतो, कधी काय तर कधी काय!

तर मिपाकरांनो,

तुमच्या घरी बनलेला तो जो काही पदार्थ असेल आणि तो पदार्थ एकदम पेश्शल आहे, तुमचा लाडका आहे, तो सर्वांनी पाहावा असं जर तुम्हाला वाटत असेल तर अगदी जरूर त्याचा फोटू काढा आणि पाठवा. तुमच्या नांवासकट मिसळपाववर त्या पदार्थाची छबी झळकेल आणि तुमच्यासोबत फोटूतूनच का होईना, संपूर्ण मिसळपाव परिवारही त्या पदार्थाचा आस्वाद घेईल!

काय मंडळी, कशी वाट्टे आइडिया?

जसं खाद्यपदार्थाच्या फोटूबाबत तसंच सुविचारांबाबत. मिसळपावच्या सुधारीत मुखपृष्ठावर सुविचाराकरताही थोडी जागा ठेवायचे ठरवले आहे. आपल्यापैकी प्रत्येकाने आपल्याला आवडलेला सुविचार जनरल डायर यांना पोष्टकार्डाने पाठवावा. सुविचाराकरता एखादी काव्यात्मक ओळही चालेल. संस्कृतमधल्या सुविचाराही विचार होऊ शकेल परंतु होता होईलतो सुविचार मराठीतच असावा. त्या सुविचाराला खालील प्रमाणे प्रसिद्धी मिळेल!

उदाहरणार्थ -

"आईवडिलांचा आणि गुरुजनांचा नेहमी आदर करावा!" - सौजन्य: चतुरंग.

असो,

तर मंडळी, लागा कामाला. काही चांगलंचुंगलं खाल्लंत तर त्याच्या फोटू काढा आणि मिसळपावला पाठवा! आपल्याला माहिती असलेले, कानी पडलेले, वाचनात आलेले सुविचार मिसळपावकडे पाठवा ही विनंती...

जाता जाता - (कुठेतरी स्ट्रीक्ट रहायला लागतं बाबा!

फर्स्ट कम फर्स्ट बेसिसवर शक्यतोवर सगळ्याच पाकृ आणि सगळेच सुविचार यांना पाठवणार्‍याच्या नांवानिशी सन्मानपूर्वक प्रसिद्धी दिली जाईलच परंतु....

त्या बाबतचे अंतिम अधिकार जनरल डायर यांच्याकडे असतील याचीही कृपया प्रत्येकाने नोंद घ्यावी ही विनंती!

आपला,
(चांगलं खाणारा, चांगल्या विचारांचा!) तात्या.

चितां प्रज्वलितां दृष्ट्वा वैद्य: विस्मयम् आगत: ।
नाहं गतो न मे भ्राता कस्य इदं हस्तलाघवम् ।।

भावार्थ -चितेला जळताना पाहून वैद्यबुवांना आश्चर्य वाटले,
ते मनांत म्हणाले, ह्या व्यक्तिवर उपचार करायला मी सुद्धा गेलो नव्हतो आणि
माझा भाऊ पण. मग कोणाचे बरे हे हस्तकौशल्य?

एका ठिकाणी यज्ञविधी चालू असतो. पुरोहित पूजा सांगत असतात. त्याचवेळी तिथे
अचानक दुसरा एक ब्राह्मण उपस्थित होतो. पूजा सांगता सांगताच पुरोहित त्या ब्राह्मणाला म्हणतो,

अस्य मूर्खस्य यागस्य दक्षिणा महिषीशतम् ।
त्वया अर्धं च मया अर्धं विघ्नं मा कुरु पण्डित ।।

ह्या मूर्खाच्या यज्ञात १०० म्हशी दक्षिणा म्हणून आहेत, तू अर्ध्या घे, मी अर्ध्या घेतो, (पण म्हशी दान केल्याने पुण्य नसते असे सांगून) हे पण्डिता ह्या यज्ञात विघ्न आणू नकोस.

संस्कृत सुभाषितांपासून प्रेरणा घेऊन मीदेखील काही सुभाषिते तयार केली आहेत, ज्यांचा एकमेकांशी काही संबंध नाही. चूका मनावर घेऊ नका. अजून मी संस्कृत शिकत आहे.

वृक्षस्य छायया संतुष्ठ: भवामि।
वृक्षस्य फलेन उदरम्‌ च संतुष्टम्‌।।
परोपकाराय फलति एष: वृक्ष:।
क: भिन्नता वृक्षदेवयो:।।

मित्रस्य शक्ति: अस्ति अतिपवित्रा।
मित्रेण धृता: प्रमोदिता: जना:।।
तथापि जना: किमर्थं दर्शयन्ति
मित्रम्‌ संध्याकाले तेषाम्‌ पृष्ठम्‌।।

पद्मयोने: च महेशस्य सम्मेलनमेव मानवा:।
यच्छति जीवनम्‌ च यच्छति मृत्यू:।

प्रभाते संध्याकाले च मित्रे महदन्तरम्‌।
प्रबलं दुर्बलं नृप: न च साम्यम्‌।।
सुरासुरा: उभौ च प्रबला:।
परि सुर: सुर: असुर: असुर:।।

- (नवशिक्या सुभाषितकार) पाणी पुरी

हे लिखाण माझे नाही, मुळ लेखक / विचारवंत पण माहीत नाही.

१. ज्यांनी रात्री केलेल्या कृत्याचा सकाळी उठल्यावर पश्चाताप होतो, त्यांनी सरळ दुपारी उठावे.
२. माणसाने नेहमी स्पष्ट बोलावे, म्हणजे ऐकणार्‍याला स्पष्ट ऐकू जाते.
३. मूलभूत राजकीय पक्ष दोनच: सत्ताधारी, सत्ताकांक्षी
४. दोन जोडपी समोरासमोर येतात तेंव्हा बायका एकमेकींच्या साड्या, दागिने बघतात, तर नवरे एकमेकांच्या बायकांकडे बघतात.
५. मुलगा व नारळ कसा निघेल हे आधीच सांगणे अवघड आहे.
६. प्रेम आंधळे असतं, लग्न डोळे उघडतं.
७. देवा मला वाट पहाण्याची शक्ती दे..... आज, आत्ता, ताबडतोब!
८. काही माणसे जिवंत असतात, कारण खून करणे बेकायदा आहे म्हणून!
९. काळ हा सर्वोत्तम शिक्षक आहे, पण तो आपल्या सगळ्या शिष्यांचा बळी घेतो.

लेखक्/विचारवंत - अनामिक.

नमस्कार,

आज एक सुंदर सुभाषित वाचनात आले. ते मिपाकरांच्या आस्वादासाठी येथे देत आहोत. अनेक विद्वांनाना ते माहित असेल. पण ज्यांना माहित नाही, त्यांना कळावे आणि मिपा विविध गोष्टींनी समृद्ध व्यासपीठ व्हावे, यासाठी हा खटाटोप.

येथे लेखन करणार्‍या अनेकांना हे सुभाषित उपयोगी पडेल असे वाटते.

वृत्त वसंततिलका

अर्थो गिरामपिहितः विहितश्च कश्चित्
सौभाग्यमेति मरहट्टवधूकुचाभः |
नान्ध्रीपयोधर इवातितरां प्रकाशो
नो गुर्जरीस्तन इवातितरां निगूढः||

अर्थ -

शब्द योजतांना ते अतिशय गूढ अनाकलनीय नसावेत त्याचप्रमाणे अगदी उघड्यानागड्या अर्थाचेही नसावेत. हे दोन्ही घातक आहे. त्यामुळे ही दोन टोके न गाठता समतोलपणा राखणारे शब्द लेखन करतांना योजावेत.

तसे असले म्हणजे, ते शब्द महाराष्ट्रीय स्त्री च्या स्तनांसारखे सौंदर्यपोषक होतात. आंध्रस्री प्रमाणे अगदी उघडे नसावेत आणि गुर्जर स्री सारखे फार झाकलेले नसावेत.

आपला,
(संस्कृतप्रेमी) धोंडोपंत

तात्या रोशनी ४ भाग प्रकाशित केल्याबद्दल धन्यवाद!

तात्या रौशनी.. ..... चे काय?

तात्या रौशनी.. ..... चे काय?