गझल

ठिपका

घडायचे ते घडले काही टळले नाही
त्या वळणावर तुला भेटणे चुकले नाही

कळले नाही कसा कधी संवाद संपला
वाद कधी मग सुरू जाहला कळले नाही

आज अचानक अर्थ असा हा समोर आला
त्या धक्यातुन शब्द कधी सावरले नाही

तू ओठांनी निर्धाराने खूप लपवले
पण डोळ्यांना तुझ्या कधी ते जमले नाही

तशी जुनी शब्दांची माझी ओळख आहे
पण अश्रूंना का त्या मी ओळखले नाही

मान्य कधीही केले नाही आपण चुकलो
दोघांमधले अंतर मग हे घटले नाही

बदलत गेला रस्ता अन मी बघत राहिलो
रस्त्यासंगे मला बदलणे जमले नाही

तू जाताना नजर तुझी माघारी वळली
का माघारी पाय तुझे पण वळले नाही?

बघत राहीलो दूर तुला ठिपका होताना
मला कळेना का डोळे हे मिटले नाही

-अनिरुद्ध अभ्यंकर

(माउस)

ओट्यावरती तुझ्या किती बघ घुटमळला माउस..!
झाडू घेऊन आलो तरि ना अडखळला माउस..!

मला न जमले ठोकायाला तेव्हा मिश्किल हसला,
मनीपुढे पण स्वतः कसा बघ डळमळला माउस..!

कधी उगाचच रुसला, आणिक माळ्यावरती दडला.
रॅट किलर च्या गोळ्यांनी ना विरघळला माउस..!

अवचित ताज्या गरम भज्यांचा गंध पसरला तेव्हा
मित्रांसोबत बिळाबिळांतुन तळमळला माउस..!

नव्यानव्या कवितांची लागण, विडंबनांची बाधा,
कळफलकाच्या जोडीने मग सळसळला माउस..!

घराघरांतुन निरोप घेई गणरायांची स्वारी.
भिजून गेले डोळे, रडला, कळवळला माउस..!

प्रेरणा: वृत्तातील लहानमोठ्या स्पीड ब्रेकर्ससकटच्या जमिनीवर बरसलेला अभिजीत दात्यांचा पाउस. काही ठिकाणी जमिनीवरचे खड्डे बुजवण्याचे काम केले आहे.

पाउस..!

खिडकीपाशी तुझ्या किती घुटमळला पाउस..!
छत्री घेऊन निघता तू हळहळला पाउस..!

मला न सुचले बोलायाला तेव्हा हसला.
तुझ्यापुढे अन स्वतः किती अडखळला पाउस..!

कधी उगाचच रुसला, क्षितीजामागे दडला.
मल्हाराने तुझ्या पुन्हा विरघळला पाउस..!

अवचित ओल्याचिंब स्मृतींची वीज तळपली.
रक्तासोबत धमन्यांतुन सळसळला पाउस..!

कधी सरीतून निघता जखमांवरची खपली.
स्वतःच त्या जखमांसाठी तळमळला पाउस..!

तुझ्या अंगणी शब्दशब्द हा आज बरसला.
कितीकदा मी लिहिला अन चुरगळला पाउस..!

-- अभिजीत दाते

(निवृत्ती)

चार दिवस गावाला गेलो होतो येऊन बघतो तो काय निवृत्ती?
गुरुवर्य केशवसुमारांच्या ह्या'निवृत्ती'ने आमच्या भावना उचंबळून आल्या.
घेतला वसा टाकणे ही तर विडंबनाशी प्रतारणाच, शिवाय गुरुवर्यांना काय वाटेल? छे, छे हे घोर पाप आम्ही करणार नाही असा तत्क्षणी निश्चय केला आणि लगेच विडंबनधर्माला जागलो ते असे -

धावा सार्‍या कवीजनांचा फळतो आहे
निवृत्तीचा विचार 'केशा' करतो आहे

वा वा टवळ्या खपला आता पाडा कविता
जथा कवींचा पहा कसा ओरडतो आहे

बरा फासला टीकेच्या जाळ्यात पहा तो
सुटका आता कोण तयाची करतो आहे

'मित्रांनी'ही सावज केले होते त्याला
नक्राश्रूचा थेंब पहा ओघळतो आहे

डोळ्यांमध्ये धुंदी आता त्या कवितेची
इथे लिहू की तिथे, कवी चाचपतो आहे

खेळा झटपट पहा कसे मैदान मोकळे
विदूषकाचा तोल कसा हा ढळतो आहे

टाका गाडुन प्रतिमेच्या भिंतीत आता ह्या
हाच ओरडा, हाच चौघडा झडतो आहे

साद घालती मला खुळे आभास कवींचे
जाल कुठे? हा पहाच 'रंगा' येतो आहे

चतुरंग

(मोजलेली 'मापे')

मिलिंद फणसे यांची 'माझ्या रचना' वाचून आणि त्यानंतर केसुशेठची (माझ्या रचना) बघून आमचीही जुनी कारागिरी डोळ्यांसमोर आली! Wink

मोजण्याची माप पहिली खेप आहे
त्यात अन आखूड मेला टेप आहे

कोवळ्या जमवून बसतो सर्व पोरी
'बायकांचा', हा खरा आक्षेप आहे!

'मोजमापे' घेतली का मी चुकीची
यौवनाचा की तिच्या प्रक्षेप आहे?

मोजताना 'माप' मी हुरळू कशाला?
दोस्तहो, हा काय पहिला 'शेप' आहे?

सलवार, वा कुडता असो वा कंचुकी
शिवणप्रांती हा खरा साक्षेप आहे!

चतुरंग

चूकीचे ( गझल )

मी बोललो " हे वाटले चूकीचे "
"मी बोललो" हे जाहले चूकीचे

होतात कोठे वाद बोलण्याने..
अंदाज मी हे बांधले चूकीचे

जे घावले त्याच्यात अर्थ मिळेना
मी शोधले ... ते दाखले चूकीचे

ओटीत गाथा आज ओतल्या तू
रे हाय!! का ?...मी वेचले चूकीचे..

- आनंदा
आनंद माने, सोलापूर

दृष्टिक्षेप

'अंजली'ला लावलेली टेप आहे
गॅसवर सध्या जुना 'निर्लेप' आहे

रोज कविता चोरल्या काही नव्या मी
पायरट मी खास - जॉनी डेप आहे१

बाटल्या उघडून बसलो सर्व तरिही
"ग्लास सुकले", त्यांस हा आक्षेप आहे!

ना करीना, मल्लिका, प्रीती, बिपाशा
'ऍश' आणिक 'कॅश' - दृष्टिक्षेप आहे?

पाडताना काव्य मी थांबू कशाला?
दोस्तहो, पहिली न माझी खेप आहे

===================================================

१. पायरेट्स ऑफ दि कॅरिबिअन हा लोकप्रिय इंग्रजी चित्रपट आणि त्याचा नायक जॉनी डेप (कॅप्टन जॅक स्पॅरो) हा संदर्भ

===================================================

प्रेरणाः मिलिंद फणश्यांची झेप

सोने

सोने

अघटित घडले त्या बाजारी जेव्हा पडले सोने
शेती फुलले , जमिनीमध्ये आहे दडले सोने!

जरी भाजले तरी राहते कसे बरे हे तसेच सोने?
कळेल का मज असे कोणत्या मुशीत घडले सोने?

निघून गेली कष्टामध्ये सगळी वर्षे आणिक-
आयुष्याच्या संध्याकाळी मग सापडले सोने!
(नॉर्थ ड्कोटा येथे एका वृद्ध जोडप्याच्या मागील अंगणात खनिज तेल सापडले:) आणि ते कोट्याधीश झाले या बातमीवर आधारित)

चकाकणारे सारे खरेच नसते येथे सोने
अंधार्‍या रात्री एकाकी हळूच रडले सोने

स्पर्श लाभता सार्थक होई अवघ्या आयुष्याचे -
कोंदणात मग हिरा वसवण्या बघ धडपडले सोने

स्वप्न

भेटण्याची काय पण ही रीत आहे?
टाळुनी म्हणतेस वरती प्रीत आहे

गांजलेल्या माणसांच्या स्वागताला
झोपडी माझी उभ्या वस्तीत आहे

राहिल्या आता न चिंता कोणत्याही
मी दिवाळे काढुनी नि:श्चिंत आहे

आठवण गेली तुझी देऊन झोका
मी पुन्हा आता गडे मस्तीत आहे

ये भविष्याचे पुन्हा चल स्वप्न पाहू
कालचा इतिहास त्या रद्दीत आहे

----धोंडोपंत आपटे

पडक्या घरास माझ्या

या आसवांस माझ्या... तू साहतेस का गं?
अन आठवांत माझ्या... तू राहतेस का गं?

हरवले सूर माझे... सांजवेळी तरीही
या मैफ़लीत माझ्या... तू नाहतेस का गं?

होतेस का पुजारी... अन फूल ही कधी तू
तुज मंदिरात माझ्या... तू वाहतेस का गं?

आता उरात झरती... या वेदना सदाच्या
या वेदनेस माझ्या... तू चाहतेस का गं?

तू दूर दूर जाता... बघ निखळले सहारे
पडक्या घरास माझ्या... तू पाहतेस का गं?

--शब्द्सखा!