कविता

रंगांची चतुरस्र फेक जमते, काव्ये म्हणे चेष्टिता -
का तो फक्त विडंबने करि कवी? प्याला मधूचा रिता!
निवृत्तीत सुमार - काव्यप्रतिभा याची रुळा सोडते!
जैशी का अनिरुद्ध होत स्रवते, वाटा नव्या शोधते.

("विडंबकाची कात चढवल्यानंतरही उत्तम कवींच्या प्रतिभेच्या प्रसवास मुळीच निरोध होत नाही," असे काही लोकांचे मत आहे. मिसळपावावरील दोन सिद्धहस्त कवींची उदाहरणे लक्षात घेता हे मत मला पटत नाही.)

एका तळयात होती बदके पिले अनेक....
मी एक रानफूल.. नि तो राजहंस एक...
संगणक शिकण्यासाठी जॉईन केलं 'अपटेक'...
होती सुट्टी क्लासला.. म्हणून गुंफिला गजरा सुरेख...
सुटे पैसे नव्हते, म्हणून भाजीवाल्याला दिला चेक...
पण त्या अडाण्याला, तो वटवण्याची कळली नाही मेख...
कशी कळणार त्याला, तो भाजीवालाच होता फेक...
जेवायचा नव्हता मूड, म्हणून घेतलं नुसतं मिल्कशेक...
सर्विसिंगला गाडी टाकली, कारण फेल होते ब्रेक...
आईने दिले देवाचे निर्माल्य, म्हणाली पाण्यात टाक...
सापडले एक तळे मजला, म्हणजे विंग्रजी तला लेक...
त्याच, एका तळ्यात होती बदके पिले अनेक....

( 'प्राची' ला 'गच्ची 'जोडण्याचा...एक अंमळ अट्टाहास...)

(अनुवादीत. कवी - मजरू)

नव्हतो ग! मी सजणे असा
केला बदनाम इतरानी जसा
दोष तुही दिलास थोडासा
गमविला मी जगाचा भरवंसा
नव्हतो ग! मी सजणे असा

असेल खरे जे दिसले नयनाला
सजणे! धोका मिळाला नजरेला
किती किती म्हणूनी वाद घातला
होता ग! हा इतरांचा दुष्ट फैसला
केला बदनाम इतरानी जसा
नव्हतो ग! मी सजणे तसा

ठोकरूनी तू माझ्या मनाला
तोडूनी सजणे! गेलीस प्रीतिला
इतर सगळे नाचले ह्या दिवाळीला
नव्हतो ग! मी सजणे असा
केला बदनाम इतरानी जसा

सजणे! नको विचारू ह्या दुखापतीला
दोष जखमेचा तुझ्याच आहे हाताला
नको विचारू कसले दुःख मनाला
दिला ग! इतरानी छ्ळवाद अपुल्याला
केला बदनाम इतरानी जसा
नव्हतो ग! मी सजणे तसा

श्रीकृष्ण सामंत

आदरणीय ज्येष्ठ विडंबनकार 'खोडसाळ' यांच्या स्वतंत्र कल्पनेवर आधारित रचना 'जिज्ञासू' वाचून आम्हाला विडंबनधर्माला जागणे भाग पडले!
'प्रयत्ने कवितेचे शब्द बदलता' गळलेले 'विडंबन' खाली देत आहोत. त्याला जालगतींकडून यथावकाश सद्गती मिळेलच!

हाती लोटा, सरके नेसू
पळतो परसाकडे जिज्ञासू
विडंबनाचे मर्म समज रे
नुसते मेल्या नकोस हासू
भवभूती अन् गालिब सोडुन
केले आम्ही गुरुजी 'केसू'
ज्याची त्याला कळते आहे
कविता अमुची रक्तपिपासू
शत्रू आम्ही विडंबनाचे
'परप्रकाशी' त्या प्रतिभांचे
कवितेच्या मग सरणावरती
ऊर फोडुनी ढाळू आसू
'कविता कविता' आम्ही खेळू
कोणी बाळू, कोणी काळू
जालावरती सर्वापुढती
विद्वानांची आम्ही ठासू

चतुरंग

घाटावरच्या भटांनी काल केलेली विडंबनाची भेळपुरी खाल्याने आमच्या पोटात गडबड सुरू झाली..

(डिस्क्लेमरसाठी कृपया पहिले कडवे पहा)

व्यथा ऐकली भटा तुझी मी अता ऐक तू माझी कथा
कविता माझी तू हलकी घे, आहे जरा ती यथातथा

नवखा असशी सदस्य तू रे वय तव आहे हप्त्याचे
इतक्यातच अन तुला जाहले अजीर्ण विडंबन कवितांचे?

हसता हसता पोट दुखे मी वाचून हे झालो बेजार
चहुबाजूंनी झाला मजवर द्या उत्तर ऐसा भडिमार

महान तुम्ही कवी घाटीचे अन तुमची कविता भारी
प्रदार्पणातच तुम्ही खिलवली 'विडंबनाची भेळपुरी'

या भेळेचा प्रभाव खासा काव्यापुरता नाही बरे
सर्किट, मुक्ती या दोघांनी उगारले प्रतिसाद सुरे

असे विडंबन चविष्ट जैसी गाडीवरची भेळपुरी
म्हणून 'रंग्या' 'टुकार' या सम आले गाड्यावर कितीतरी

सात्विक थाळी महाग झाली भूक मिटावी कुणीकडे
म्हणून झाल्या भेळपुरीच्या गाड्या या जिकडेतिकडे

प्रियकराची हजार लफडी
प्रेयसीचे हजार नखरे
म्हणून म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे.

तो म्हणतो मी चुकलोच नाही
ती म्हणते फक्त माझेच खरे.
प्रेमाचे दिवस संपले की
वाहतात संशयाचे वारे..!!
म्हणून म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे...

त्याला भेटायाची वेळ
ती मुद्दाम विसरते.
त्याला काही केल्या
तिचा जन्मदिन न स्मरे..!!
म्हणून म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे...

लग्न झाले की ओढ सरते,
सुकतात सारे प्रेमाचे झरे.
महिन्याचा खर्च भागवताना
डोळ्यांसमोर दिसतात तारे..!!
म्हणून म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे...

ओफिसमध्ये साहेबाची कटकट,
घरात बायको आणि पोरे.
पाहुणे येऊन त्रास देती
तशात ही महागाई मारे..!!
म्हणून म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे...

एकटेपणा जरी वाटला बरा,
संध्या छाया भिववती मना.
ते सूरकुतलेले मावळतीचे दिवस
सांगा घालवावे कोणाच्या आधारे?
तरीही म्हणतो ऐका माझे
या वाटेवर न गेलेलेच बरे...

बरं झालं असतं "ओएसओ" जर बघितला नसता.
डोळ्यांसमोर तीच आता दिसणार उठता बसता..

डोळ्यांमधल्या अजब अदा राहून राहून छळणार.
दिलाचे पतंग आणि किती श्वासावरती जळणार.
जग सुनं सुनं होणार पिक्चर सरता सरता.
डोळ्यांसमोर तीच आता दिसणार उठता बसता..

युवराजसोबत फ़िरते ती अन ढोणीसोबत दिसते.
क्रिकेटमधले तिला सांगा नक्की किती कळते !
क्रिकेट,बॉलीवुड तेवढंच खरं बाकी गोंधळ नुसता.
डोळ्यांसमोर तीच आता दिसणार उठता बसता..

या जन्मी जर नाही जमलं पुढच्या जन्मी बघू.
आपण सुद्धा तेव्हा ओम कपूरसारखं जगू.
"दि एन्ड" नाही, पिक्चर अजून बाकी आहे दोस्ता,
डोळ्यांसमोर तीच आता दिसणार उठता बसता..!

-- अभिजीत दाते

(डिस्क्लेमरसाठी कृपया पहिले कडवे पहा)

मिपाकरांनो ऐकून घ्यावे मनातली मांडतो व्यथा
कविता माझी पण ह. घेणे, जरी असे ती यथातथा

नवखा आहे सदस्य मी वय माझे आहे हप्त्याचे
परंतु होई अजीर्ण मजला विडंबनाच्या कवितांचे

हसता हसता पोट दुखे मी पोटदुखीने बेजार
चहुबाजूंनी चाले मजवर विडंबनांचा भडिमार

महान अमुचे केसुगुरुजी महान अन त्यांची शाळा
काव्यावरती काव्य प्रसवतो त्यांच्या छात्रांचा मेळा

या शाळेचा प्रभाव खासा काव्यापुरता नाही बरे
कुठे कुणाचा ग्यासु आणिक कुठे कुणाची बनी फिरे

असे विडंबन चविष्ट जैसी गाडीवरची भेळपुरी
भेळपुरी पण कितीक खावी सांगा मजला खरोखरी

आज जाहल्या भेळपुरीच्या गाड्या त्या जिकडेतिकडे
सात्विक थाळी महाग झाली भूक मिटावी कुणीकडे

राजकारणातील घडामोडींकडे लक्ष ठेवणार्‍यांसाठी एक हलकाफुलका विरंगुळा !
----------------------------------------------------------
त्याला जरा रागवा ना बाई
तो काही माझे ऐकत नाही…

घर बदलले दार बदलले
मी सारे आधार बदलले
तो काही माझे पाहत नाही
त्याला जरा रागवा ना बाई … १

आषाढ गेले श्रावण आले
महिने काय सालही गेले
तो काही पाऊस पाडत नाही
त्याला जरा रागवा ना बाई … २

दबाव टाकले गार्हाणे नेले
विमानही ते ओळखीचं झाले
तो म्हणे की डाळ शिजत नाही
त्याला जरा रागवा ना बाई … ३

लोक जमवले पार जागवले
पत्रकार तर नेहमीचे झाले
तो म्हणे की बार उडत नाही
त्याला जरा रागवा ना बाई … ४
----------------------------------------------------------

www.atakmatak.blogspot.com