मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

आपण कल्पना करू शकत नाही अशी Kalpana Chawla story!

मार्गी ·

प्रेरणादायी लेख. स्वप्नांकडून प्रत्यक्षाकडे जाणारा रस्ता खरोखर आहे... नक्कीच आहे पण आगोदर स्वप्न बघायला शिकले पाहिजे. लेख आवडला.

nutanm 06/07/2023 - 03:15
मार्गी स.न. आपण लेखाच्या शेवटी लिहिलेले फन लर्न, आकाश दर्शन, अध्यात्म, ध्यान हया विषयांवर शाळेतल्या मुलांना व इतर लोकांना ही माहिती पर व्याख्याने देत असता तर मला फन लर्न विषयाची खूप उत्सुकता आहे त्या बद्दल येथे लेख टाकल्या स उत्तम पण इतर दुसरीकडे कुठे वाचायला मिळतील , कळल्यास छान वाटेल , साईटवर जाऊन मला वाचता येतील तर कॄपया लिंक द्यावी. अगावूच आभारी असेन.

विजुभाऊ 06/07/2023 - 10:38
माझ्या सातारच्या शाळेत शास्त्राच्या शिक्षकांनी शास्त्र मंडल सुरू केले होते. यात दर शनिवारी आम्ही जमा व्हायचो आणि वेगवेगल्या विषयांवरील माहिती घ्यायचो. एखाद्या लघूद्योगाला भेटही द्यायचो. असे प्रयोग वारंवार आइ सर्व शाळांमधे व्हायला हवेत. अर्थात हे बरेचसे शिक्षकांवर अवलंबून असते

मुलांमध्ये विज्ञाननिष्ठ विचार रुजवणे उत्तमच कार्य आहे. कल्पना चावला खरेच एक प्रेरणादायी अंक आहे भारतीय विज्ञान परंपरेतला. तिने स्वतःचे नाव स्वतःच ठेवल्याचा मजेशीर trivia आजच कळला. पु.ले.शु.

Bhakti 06/07/2023 - 11:09
कल्पना चावला एक मोठं प्रेरणास्थान आहे. तिचं अकाली निघून जाणं खुप चुटपुट लावत अजूनही. खुपच छान काम आहे.सर्वांना शुभेच्छा!

मार्गी 07/07/2023 - 10:09
वाचनाबद्दल व प्रतिक्रियांबद्दल सर्वांना मन:पूर्वक धन्यवाद! :) कल्पना चावला ही खरंच मोठी प्रेरणास्रोत आहे! @ विजूभाऊ जी, अरे वा. छानच. @ नूतनम, धन्यवाद! माझ्या फन लर्नबद्दल इथे लिहीलं होतं- https://www.misalpav.com/node/50250. धन्यवाद.

चौथा कोनाडा 08/07/2023 - 14:23
माहितीपुर्ण आणि प्रेरणादायी लेख. कल्पना चावला पक्षीप्रेमीसुद्धा होती आणि पक्ष्यांच्या संवर्धनासाठी तिने हरयाना सरकारला मोठी देणगीही दिली होती. ती पर्यावरणासाठीही संवेदनशील होती. त्याबरोबर तिने अंध व्यक्तींनाही मदत केली होती. म्हणजे ती केवळ महान वैज्ञानिक किंवा अंतराळवीर नव्हती तर एक चांगली माणूससुद्धा होती. ग्रेट ! बनारसी लाल चावलांची माहिती देखील थक्क करणारी. धन्यवाद, मार्गी !

गवि 08/07/2023 - 15:25
चांगली माहिती आणि लेख. उपक्रम देखील चांगला. कल्पना जेव्हा तिच्या टीममेंबर्स सोबत कोलंबिया स्पेस शटल मधून अंतराळात झेपावली तेव्हाच लगेचच जमिनीवरील नियंत्रकांना कळलं होतं की हे लोक काही जिवंत परत येणार नाहीत. पण तरीही ही गोष्ट अंतराळवीरांना न कळू देता नॉर्मल संभाषण करत अनेक आठवड्यांचे मिशन पूर्ण करताना त्यांच्या मनावर किती विलक्षण दडपण असेल याची कल्पनाच करवत नाही.

मार्गी 10/07/2023 - 15:18
सर्वांना पुनश्च धन्यवाद! :) @ गविजी, आपलं मत निश्चितच अभ्यासातून आलं असणार. त्यामुळे आपल्या मताचा आदर करतो. मलाही काहीसं असं वाचल्याचं आठवत होतं की, यान उडालं तेव्हा किंचित नुकसान झालं होतं. पण विकीपीडिया सांगते की, त्या घटनेमुळे असं काही नुकसान होण्याची शक्यता नासामध्ये नगण्य समजली गेली. आधीही तत्सदृश घटना घडल्या होत्या ज्यात नुकसान झालं नव्हतं. ह्यावर आपल्याकडे अजून इनसाईटस असतील तर नक्की शेअर कराल ही विनंती. धन्यवाद.

शानबा५१२ 19/07/2023 - 15:39
ह्या माहीतॉयुक्त लेखाबद्दल धन्यवाद. खुप्श्या गोष्टी पहिल्यांदा महीती झाल्या. आपल्या बौध्दीक क्शमतेचे कतुक करावसे वाटते. आपणास खुप शुभेच्छा!

शानबा५१२ 19/07/2023 - 15:40
ह्या माहीतीयुक्त लेखाबद्दल धन्यवाद. खुपश्या गोष्टी पहिल्यांदा माहीती झाल्या. आपल्या बौध्दीक क्षमतेचे कौतुक करावसे वाटते. आपणास खुप शुभेच्छा!

प्रेरणादायी लेख. स्वप्नांकडून प्रत्यक्षाकडे जाणारा रस्ता खरोखर आहे... नक्कीच आहे पण आगोदर स्वप्न बघायला शिकले पाहिजे. लेख आवडला.

nutanm 06/07/2023 - 03:15
मार्गी स.न. आपण लेखाच्या शेवटी लिहिलेले फन लर्न, आकाश दर्शन, अध्यात्म, ध्यान हया विषयांवर शाळेतल्या मुलांना व इतर लोकांना ही माहिती पर व्याख्याने देत असता तर मला फन लर्न विषयाची खूप उत्सुकता आहे त्या बद्दल येथे लेख टाकल्या स उत्तम पण इतर दुसरीकडे कुठे वाचायला मिळतील , कळल्यास छान वाटेल , साईटवर जाऊन मला वाचता येतील तर कॄपया लिंक द्यावी. अगावूच आभारी असेन.

विजुभाऊ 06/07/2023 - 10:38
माझ्या सातारच्या शाळेत शास्त्राच्या शिक्षकांनी शास्त्र मंडल सुरू केले होते. यात दर शनिवारी आम्ही जमा व्हायचो आणि वेगवेगल्या विषयांवरील माहिती घ्यायचो. एखाद्या लघूद्योगाला भेटही द्यायचो. असे प्रयोग वारंवार आइ सर्व शाळांमधे व्हायला हवेत. अर्थात हे बरेचसे शिक्षकांवर अवलंबून असते

मुलांमध्ये विज्ञाननिष्ठ विचार रुजवणे उत्तमच कार्य आहे. कल्पना चावला खरेच एक प्रेरणादायी अंक आहे भारतीय विज्ञान परंपरेतला. तिने स्वतःचे नाव स्वतःच ठेवल्याचा मजेशीर trivia आजच कळला. पु.ले.शु.

Bhakti 06/07/2023 - 11:09
कल्पना चावला एक मोठं प्रेरणास्थान आहे. तिचं अकाली निघून जाणं खुप चुटपुट लावत अजूनही. खुपच छान काम आहे.सर्वांना शुभेच्छा!

मार्गी 07/07/2023 - 10:09
वाचनाबद्दल व प्रतिक्रियांबद्दल सर्वांना मन:पूर्वक धन्यवाद! :) कल्पना चावला ही खरंच मोठी प्रेरणास्रोत आहे! @ विजूभाऊ जी, अरे वा. छानच. @ नूतनम, धन्यवाद! माझ्या फन लर्नबद्दल इथे लिहीलं होतं- https://www.misalpav.com/node/50250. धन्यवाद.

चौथा कोनाडा 08/07/2023 - 14:23
माहितीपुर्ण आणि प्रेरणादायी लेख. कल्पना चावला पक्षीप्रेमीसुद्धा होती आणि पक्ष्यांच्या संवर्धनासाठी तिने हरयाना सरकारला मोठी देणगीही दिली होती. ती पर्यावरणासाठीही संवेदनशील होती. त्याबरोबर तिने अंध व्यक्तींनाही मदत केली होती. म्हणजे ती केवळ महान वैज्ञानिक किंवा अंतराळवीर नव्हती तर एक चांगली माणूससुद्धा होती. ग्रेट ! बनारसी लाल चावलांची माहिती देखील थक्क करणारी. धन्यवाद, मार्गी !

गवि 08/07/2023 - 15:25
चांगली माहिती आणि लेख. उपक्रम देखील चांगला. कल्पना जेव्हा तिच्या टीममेंबर्स सोबत कोलंबिया स्पेस शटल मधून अंतराळात झेपावली तेव्हाच लगेचच जमिनीवरील नियंत्रकांना कळलं होतं की हे लोक काही जिवंत परत येणार नाहीत. पण तरीही ही गोष्ट अंतराळवीरांना न कळू देता नॉर्मल संभाषण करत अनेक आठवड्यांचे मिशन पूर्ण करताना त्यांच्या मनावर किती विलक्षण दडपण असेल याची कल्पनाच करवत नाही.

मार्गी 10/07/2023 - 15:18
सर्वांना पुनश्च धन्यवाद! :) @ गविजी, आपलं मत निश्चितच अभ्यासातून आलं असणार. त्यामुळे आपल्या मताचा आदर करतो. मलाही काहीसं असं वाचल्याचं आठवत होतं की, यान उडालं तेव्हा किंचित नुकसान झालं होतं. पण विकीपीडिया सांगते की, त्या घटनेमुळे असं काही नुकसान होण्याची शक्यता नासामध्ये नगण्य समजली गेली. आधीही तत्सदृश घटना घडल्या होत्या ज्यात नुकसान झालं नव्हतं. ह्यावर आपल्याकडे अजून इनसाईटस असतील तर नक्की शेअर कराल ही विनंती. धन्यवाद.

शानबा५१२ 19/07/2023 - 15:39
ह्या माहीतॉयुक्त लेखाबद्दल धन्यवाद. खुप्श्या गोष्टी पहिल्यांदा महीती झाल्या. आपल्या बौध्दीक क्शमतेचे कतुक करावसे वाटते. आपणास खुप शुभेच्छा!

शानबा५१२ 19/07/2023 - 15:40
ह्या माहीतीयुक्त लेखाबद्दल धन्यवाद. खुपश्या गोष्टी पहिल्यांदा माहीती झाल्या. आपल्या बौध्दीक क्षमतेचे कौतुक करावसे वाटते. आपणास खुप शुभेच्छा!
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
आपण कल्पना करू शकत नाही अशी Kalpana Chawla story! भारतातील पहिली माध्यमिक शाळा स्तरावरील अंतराळ तंत्रज्ञान एकेडमी सर्वांना नमस्कार. काही दिवसांपूर्वी कल्पना चावला स्पेस एकेडमी, एडव्होकेट बापूसाहेब भोंडे हायस्कूल, लोणावळा येथे एका कार्यशाळेमध्ये सहभाग घेण्याची संधी मिळाली. तिथला अभ्यासक्रम आखण्यामध्येही सहभाग घेता आला. विज्ञान, शिक्षण, संशोधन अशा क्षेत्रातील दिग्गजांना ऐकण्याचा व त्यांच्यासोबत संवाद करण्याचा अनुभव मिळाला. त्यांच्याकडून खूप काही शिकायला मिळालं. कल्पना चावलाबद्दल फार माहित नसलेल्या अनेक विशेष गोष्टी कळाल्या.

कॉस्मिक सेन्सॉराशिप भाग -१

भागो ·
लेखनविषय:
कॉस्मिक सेन्सॉराशिप भाग -१ ccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc ‘भारत लार्ज हॅड्रान कोलायडर” केवळ पुण्याचेच नव्हे तर आशियाचे गर्वस्थान आहे. डॉक्टर राघवेंद्र करमरकर आणि त्यांच्या टीमला आत्मविश्वास आहे/होता की युरोपातल्या CERNच्या एलएचसी प्रेक्षा थोडा मोठा, म्हणजे जवळपास तीस किलोमीटर परीघ असलेला बीएलएचसी, अणु-रेणूंचे आणि विश्वाचे अंतिम रहस्य उलगडेल. ““अणु-रेणूंचे आणि विश्वाचे अंतिम रहस्य उलगडेल.””डॉक्टर शास्त्री विषण्णपणे हसले. ते डॉक्टर करमरकरांच्या समोर बसले होते. शास्त्री नुकतेच जीवघेण्या अपघातातून केवळ नशिबानेच वाचले होते. काळ आला होता पण वेळ आली नव्हती.

आयुष्याचा डीएने:मॉलिक्य़ूलर बॉयोलॉजीच्या भाषेत:

Bhakti ·

डीएनए वर बोलू काही ... नावाचा कार्यक्रम पण होऊ शकतो ... (हळू घ्या .. ) दमलेल्या पॉलीमरेझची कहाणी ... नावाची कविताही घेऊ शकता ...

In reply to by आंद्रे वडापाव

Bhakti 22/02/2023 - 15:07
सांगायची आहे दमलेल्या पॉलीमरेझची कहाणी तुला..ना ना ना...ना ना ना ;) कार्यक्रम जेव्हा कविता २००८ ला लिहिली तेव्हाच सुरू करायला पाहिजे होते, आता गाडी सुटली ,रुमाल हलले क्षणात डोळे टचकन ओले.. :)

डीएनए वर बोलू काही ... नावाचा कार्यक्रम पण होऊ शकतो ... (हळू घ्या .. ) दमलेल्या पॉलीमरेझची कहाणी ... नावाची कविताही घेऊ शकता ...

In reply to by आंद्रे वडापाव

Bhakti 22/02/2023 - 15:07
सांगायची आहे दमलेल्या पॉलीमरेझची कहाणी तुला..ना ना ना...ना ना ना ;) कार्यक्रम जेव्हा कविता २००८ ला लिहिली तेव्हाच सुरू करायला पाहिजे होते, आता गाडी सुटली ,रुमाल हलले क्षणात डोळे टचकन ओले.. :)
भागो यांच्या साय फार कथा वाचून अभ्यासाचे जुने दिवस आठवले.बरोबरीने कवितेचा ही अभ्यास जोरात असायचा :).DNA replication शिकत होते तेव्हा लिहिली ही साय फाय कविता होती ;)....

महाराष्ट्र खगोल संमेलनाचा अविस्मरणीय अनुभव!

मार्गी ·

लेख फारच आवडला. इतक्या छान अनुभवाबद्दल तुमचा हेवा वाटला. या लेखाच्या निमित्ताने मुंबईतील एका विलक्षण परिषदेची आठवण झाली. ८ जानेवारी हा न्यूटनचा जन्मदिवस. न्यूटनजन्माला ३०० वर्षे झाल्याबद्दल मुंबईत खगोलशास्त्रविषयक विश्वपरिषद झाली होती. 'हाउ द युनिव्हर्स वर्क्स' आणि 'थ्रू द वर्महोल' या मालिका पाहतां की नाही? नसल्यास जरूर पाहा. सूंदर लेखाबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद. या विषयावर आणखी असेच लेख वाचायला आवडतील.

लेख फारच आवडला. इतक्या छान अनुभवाबद्दल तुमचा हेवा वाटला. या लेखाच्या निमित्ताने मुंबईतील एका विलक्षण परिषदेची आठवण झाली. ८ जानेवारी हा न्यूटनचा जन्मदिवस. न्यूटनजन्माला ३०० वर्षे झाल्याबद्दल मुंबईत खगोलशास्त्रविषयक विश्वपरिषद झाली होती. 'हाउ द युनिव्हर्स वर्क्स' आणि 'थ्रू द वर्महोल' या मालिका पाहतां की नाही? नसल्यास जरूर पाहा. सूंदर लेखाबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद. या विषयावर आणखी असेच लेख वाचायला आवडतील.
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
✪ सेंटर फॉर सिटिझन सायन्सेस (CCS), विज्ञान भारती आणि राष्ट्रीय रेडिओ खगोल भौतिकी केंद्र (NCRA) द्वारे आयोजन ✪ तीन दिवसीय संमेलनामध्ये आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिकांची व्याख्याने, सखोल चर्चा आणि संवाद ✪ जुन्या व नवीन पिढीतील खगोलप्रेमींचं एकत्रीकरण- Passing of baton ✪ आयोजक, संबंधित संस्था, व्हॉलंटीअर्सद्वारे उत्तम नियोजन आणि चोख व्यवस्था ✪ आजच्या खगोल विज्ञानात काय सुरू आहे ह्यांचे अपडेटस आणि मूलभूत संकल्पनांची उजळणी ✪ भारतातल्या संस्था व वैज्ञानिक किती मोठं योगदान देत आहेत ह्यावर प्रकाश ✪ अजस्त्र जायंट मीटर वेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप (GMRT) ला भेट! ✪ GMRT येथील व्याख्याने, चर्चा सत्र आणि आकाश दर्शन ✪ व

जन्मजात दुखणे येता (३) : ओठ व टाळू

हेमंतकुमार ·

पहिला लेख वाचतांना थॅलिसेमिया आणि थॅलिडोमईड बेबीज या वेगवेगळ्या रोगांची आठवण झाली. साहित्यात देखील जन्मजात विकृतींचे वा रोगंचे प्रतिबिंब दिसते. चि. त्र्यं खानोलकरांच्या 'अजागळ' या कादंबरीत मंदबुद्धी बालकाचे हृदयद्रावक वर्णन आहे. 'चौकट राजा' या मराठी चित्रपटात अशाच दिव्यांग बालकाचे चित्रण आहे. मी नोकरी करीत असलेल्या कंपनीचे एक संचालक NORD (नॅशनल ऑर्गनयझेशन फॉर रेअर डिसीझेस) या संस्थेला दरवर्षी ठराविक रकमेची मदत करीत. कठीण प्रसंगातून जातांना निसर्गाने मला धडधाकट शरीर आणि कणखर मन दिले म्हणून मी निसर्गाचे आभार मानतो. उत्कृष्ट लेखांबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद.

टर्मीनेटर 09/01/2023 - 12:07
शाळेत माझ्या वर्गात होता असा एक मुलगा, त्याचे दुभंगलेले ओठ शिवलेले होते त्यामुळे त्याचा आवाज खुप विचित्र झाला होता. वर्गातली मुले त्याला 'गेंगाणा' म्हणुन चिडवायची तेव्हा वाईट वाटायचे!

हेमंतकुमार 16/01/2023 - 08:59
( हा भाग लहान असल्याने स्वतंत्र धागा काढत नाही) पचनसंस्थेतील विकासदोष या भागात आपण पचनसंस्थेतील जन्मजात बिघाडांचा आढावा घेऊ. पचनसंस्थेचे मुख्य घटक म्हणजे अन्ननलिका, जठर, लहान व मोठी आतडी, गुदाशय आणि गुदद्वार. यापैकी अन्ननलिका आणि गुदाशय-गुदद्वार या भागांमधील दोष बऱ्यापैकी आढळतात. अशा दोन महत्त्वाच्या दोषांबद्दल पाहू. १. अवरोधित अन्ननलिका (Esophageal atresia) अन्ननलिका ही तोंड व जठर यांना जोडणारी नळी. ती आतून सलग पोकळ (patent) असायलाच हवी. परंतु गर्भावस्थेत तिची वाढ होत असताना जर का त्या प्रक्रियेत काही अडथळा आला, तर मात्र ती एका बिंदूपाशी खुंटते आणि बंद होते. त्यामुळे तिच्यातून खाली आलेले अन्न पुढे जठरात जाऊ शकत नाही. साधारणपणे गर्भावस्थेच्या चौथ्या आठवड्यात अन्ननलिका आणि श्वासनलिका एकमेकांपासून वेगळ्या होतात आणि पुढे त्यांचा स्वतंत्र विकास होतो. परंतु काही गर्भाच्या बाबतीत या प्रक्रियेत अडथळा येतो. काही वेळेस याच्या जोडीने अन्ननलिका आणि श्वासनलिका या देखील जोडलेल्या राहतात. या प्रकारचा दोष सुमारे ३,००० नवजात बालकांपैकी एकात दिसून येतो. (हा दोष असणार्‍या सुमारे निम्म्या बालकांमध्ये हृदय व पाठीच्या मणक्याचे दोष देखील असू शकतात). या दोषामुळे जन्मताच काय कटकटी उद्भवतात ते पाहू. ok वरकरणी आपल्याला काही समजत नसल्याने बाळाला दूध पाजले जाते. ते तोंडातून खाली जाऊन जिथे अडथळा असतो तिथपर्यंत जाऊन थांबते आणि मग ते उलट्या दिशेने वर येते. तसे येत असताना ते श्वासनलिकेत घुसून पुढे फुफ्फुसात देखील जाते. त्यातून बाळाला न्यूमोनिया होतो. हे सर्व धोके पाहता अशा नवजात बालकावर लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असते. अशा शस्त्रक्रियांमध्ये अन्ननलिकेचा वरचा आणि खालचा रोधलेला भाग हे विशिष्ट तंत्राने जोडले जातात. शस्त्रक्रिया केल्यानंतरही प्रगती फारशी समाधानकारक असत नाही. शिथिल अन्ननलिकेत अन्न साठून राहण्याच्या तक्रारी उद्भवतात. काही बालकांमध्ये साठून राहिलेल्या अन्नामुळे शेजारील श्वासनलिकेवर दाब पडतो. शस्त्रक्रिया केलेल्या एकूण बालकांपैकी सुमारे 20% पुढे न्यूमोनिया होऊन मरण पावतात. जिवंत राहिलेल्या अन्य जणांना मोठेपणी ब्रोंकाइटिस, दमा आणि वारंवार जंतुसंसर्गाचा सामना करावा लागतो. .................................... २ . अवरोधित गुदद्वार (Imperforate Anus) गुदद्वार हे पचनसंस्थेचे शेवटचे टोक, जिथून आपले शौच गरजेनुसार बाहेर पडत असते. गुदद्वाराची वाढ गर्भावस्थेच्या 8 ते 12 व्या आठवड्यात होत असते. त्यात बिघाड झाल्यास या भागातील विविध प्रकारचे दोष उद्भवतात. काही बालकांमध्ये जन्मताच गुदद्वाराला भोकच नसते. त्यामुळे पहिल्या 24 तासांतच काही लक्षणे दिसू लागतात. बाळाचे पोट फुगते. तसेच ते कुठल्याच प्रकारची शी (meconium) किंवा शौच करीत नाही. हा दोष असणार्‍या बालकांमध्ये बऱ्याच बालकांमध्ये मूत्रमार्ग, योनिमार्ग आणि मणक्याचे दोष देखील आढळतात. हा दोष मुलग्यामध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो. सुमारे 5000 नवजात बालकांपैकी एकात हा दोष असतो. ok या दोषाचे निदान झाल्यानंतर अगदी तातडीने शस्त्रक्रियेची गरज नसते. पहिल्या 24 ते 36 तासात बालकाला रक्तवाहिनीतून विविध पोषकद्रव्ये आणि प्रतिजैविके दिली जातात. नंतर शस्त्रक्रियेचा निर्णय घेतला जातो. सुरुवातीस मोठ्या आठवड्यातून शौच बाहेर येण्यासाठी एक विशिष्ट शल्यरचना (colostomy) केली जाते. त्यानंतर plasty प्रकारची शस्त्रक्रिया करतात. यापैकी काही मुलांना मोठेपणी बद्धकोष्ठता किंवा नकळत शौचास होण्याचा त्रास होत राहतो. त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन सतत करावे लागते. .. .. .. ....................................................................................................................................................................................

पहिला लेख वाचतांना थॅलिसेमिया आणि थॅलिडोमईड बेबीज या वेगवेगळ्या रोगांची आठवण झाली. साहित्यात देखील जन्मजात विकृतींचे वा रोगंचे प्रतिबिंब दिसते. चि. त्र्यं खानोलकरांच्या 'अजागळ' या कादंबरीत मंदबुद्धी बालकाचे हृदयद्रावक वर्णन आहे. 'चौकट राजा' या मराठी चित्रपटात अशाच दिव्यांग बालकाचे चित्रण आहे. मी नोकरी करीत असलेल्या कंपनीचे एक संचालक NORD (नॅशनल ऑर्गनयझेशन फॉर रेअर डिसीझेस) या संस्थेला दरवर्षी ठराविक रकमेची मदत करीत. कठीण प्रसंगातून जातांना निसर्गाने मला धडधाकट शरीर आणि कणखर मन दिले म्हणून मी निसर्गाचे आभार मानतो. उत्कृष्ट लेखांबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद.

टर्मीनेटर 09/01/2023 - 12:07
शाळेत माझ्या वर्गात होता असा एक मुलगा, त्याचे दुभंगलेले ओठ शिवलेले होते त्यामुळे त्याचा आवाज खुप विचित्र झाला होता. वर्गातली मुले त्याला 'गेंगाणा' म्हणुन चिडवायची तेव्हा वाईट वाटायचे!

हेमंतकुमार 16/01/2023 - 08:59
( हा भाग लहान असल्याने स्वतंत्र धागा काढत नाही) पचनसंस्थेतील विकासदोष या भागात आपण पचनसंस्थेतील जन्मजात बिघाडांचा आढावा घेऊ. पचनसंस्थेचे मुख्य घटक म्हणजे अन्ननलिका, जठर, लहान व मोठी आतडी, गुदाशय आणि गुदद्वार. यापैकी अन्ननलिका आणि गुदाशय-गुदद्वार या भागांमधील दोष बऱ्यापैकी आढळतात. अशा दोन महत्त्वाच्या दोषांबद्दल पाहू. १. अवरोधित अन्ननलिका (Esophageal atresia) अन्ननलिका ही तोंड व जठर यांना जोडणारी नळी. ती आतून सलग पोकळ (patent) असायलाच हवी. परंतु गर्भावस्थेत तिची वाढ होत असताना जर का त्या प्रक्रियेत काही अडथळा आला, तर मात्र ती एका बिंदूपाशी खुंटते आणि बंद होते. त्यामुळे तिच्यातून खाली आलेले अन्न पुढे जठरात जाऊ शकत नाही. साधारणपणे गर्भावस्थेच्या चौथ्या आठवड्यात अन्ननलिका आणि श्वासनलिका एकमेकांपासून वेगळ्या होतात आणि पुढे त्यांचा स्वतंत्र विकास होतो. परंतु काही गर्भाच्या बाबतीत या प्रक्रियेत अडथळा येतो. काही वेळेस याच्या जोडीने अन्ननलिका आणि श्वासनलिका या देखील जोडलेल्या राहतात. या प्रकारचा दोष सुमारे ३,००० नवजात बालकांपैकी एकात दिसून येतो. (हा दोष असणार्‍या सुमारे निम्म्या बालकांमध्ये हृदय व पाठीच्या मणक्याचे दोष देखील असू शकतात). या दोषामुळे जन्मताच काय कटकटी उद्भवतात ते पाहू. ok वरकरणी आपल्याला काही समजत नसल्याने बाळाला दूध पाजले जाते. ते तोंडातून खाली जाऊन जिथे अडथळा असतो तिथपर्यंत जाऊन थांबते आणि मग ते उलट्या दिशेने वर येते. तसे येत असताना ते श्वासनलिकेत घुसून पुढे फुफ्फुसात देखील जाते. त्यातून बाळाला न्यूमोनिया होतो. हे सर्व धोके पाहता अशा नवजात बालकावर लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असते. अशा शस्त्रक्रियांमध्ये अन्ननलिकेचा वरचा आणि खालचा रोधलेला भाग हे विशिष्ट तंत्राने जोडले जातात. शस्त्रक्रिया केल्यानंतरही प्रगती फारशी समाधानकारक असत नाही. शिथिल अन्ननलिकेत अन्न साठून राहण्याच्या तक्रारी उद्भवतात. काही बालकांमध्ये साठून राहिलेल्या अन्नामुळे शेजारील श्वासनलिकेवर दाब पडतो. शस्त्रक्रिया केलेल्या एकूण बालकांपैकी सुमारे 20% पुढे न्यूमोनिया होऊन मरण पावतात. जिवंत राहिलेल्या अन्य जणांना मोठेपणी ब्रोंकाइटिस, दमा आणि वारंवार जंतुसंसर्गाचा सामना करावा लागतो. .................................... २ . अवरोधित गुदद्वार (Imperforate Anus) गुदद्वार हे पचनसंस्थेचे शेवटचे टोक, जिथून आपले शौच गरजेनुसार बाहेर पडत असते. गुदद्वाराची वाढ गर्भावस्थेच्या 8 ते 12 व्या आठवड्यात होत असते. त्यात बिघाड झाल्यास या भागातील विविध प्रकारचे दोष उद्भवतात. काही बालकांमध्ये जन्मताच गुदद्वाराला भोकच नसते. त्यामुळे पहिल्या 24 तासांतच काही लक्षणे दिसू लागतात. बाळाचे पोट फुगते. तसेच ते कुठल्याच प्रकारची शी (meconium) किंवा शौच करीत नाही. हा दोष असणार्‍या बालकांमध्ये बऱ्याच बालकांमध्ये मूत्रमार्ग, योनिमार्ग आणि मणक्याचे दोष देखील आढळतात. हा दोष मुलग्यामध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो. सुमारे 5000 नवजात बालकांपैकी एकात हा दोष असतो. ok या दोषाचे निदान झाल्यानंतर अगदी तातडीने शस्त्रक्रियेची गरज नसते. पहिल्या 24 ते 36 तासात बालकाला रक्तवाहिनीतून विविध पोषकद्रव्ये आणि प्रतिजैविके दिली जातात. नंतर शस्त्रक्रियेचा निर्णय घेतला जातो. सुरुवातीस मोठ्या आठवड्यातून शौच बाहेर येण्यासाठी एक विशिष्ट शल्यरचना (colostomy) केली जाते. त्यानंतर plasty प्रकारची शस्त्रक्रिया करतात. यापैकी काही मुलांना मोठेपणी बद्धकोष्ठता किंवा नकळत शौचास होण्याचा त्रास होत राहतो. त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन सतत करावे लागते. .. .. .. ....................................................................................................................................................................................
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
भाग २ इथे गर्भावस्थेच्या चौथ्या ते सातव्या आठवड्यादरम्यान ओठ तयार होतात. किंबहुना या काळातच खऱ्या अर्थाने चेहरा तयार होत असतो. ही प्रक्रिया होत असताना जर संबंधित पेशीसंयोगात काही बिघाड झाले तर बाळाचा वरचा ओठ दुभंगलेला राहतो. ओठाला पडलेली फट काही वेळेस छोटी असते तर अन्य काही वेळेस ती मोठी होऊन थेट नाकात घुसलेली असते. ह्या प्रकारचे दुभंगणे शरीराच्या एका किंवा दोन्ही बाजूंनाही असू शकते.

प्रकाश आणि सावलीचा दुर्मिळ सोहळा: २५ ऑक्टोबर रोजीचे खंडग्रास सूर्यग्रहण

मार्गी ·

मार्गी 26/10/2022 - 18:45
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:45
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:46
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:46
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

२४-१०-१९९५ व २५-१०-२०२२ खग्रास व खंडग्रास दोन्ही सूर्यग्रहण बघण्याचे भाग्य लाभले. करोना,डायमंड रिंग सर्व स्टेजेस घरातूनच बघायला मीळाल्या. कालचे ग्रहण पुण्यात ४:५१ ते ६:०६ तब्बल एक तास घडलेला निसर्गाचा चमत्कार मनसोक्त घरातल्या बाल्कनीतून दोन काळे चष्मे घालून बघितला. फोटो पण काढले. वरील फोटो सुदंर आसल्याने परत डकवत नाही. मस्तच अनुभव होता.

मागे गुरू आणि शनी एकत्र असताना सुद्धा तुम्ही छान फोटो काढले होते. ग्रहण पाहण्यासाठी (आरसा वापरून, दुर्बीण वापरून, इ.) तुम्ही कसा सेटअप केला होता, त्याचे फोटो आणि डिटेल्स कृपया टाकू शकताल का?

मार्गी 01/11/2022 - 20:11
सर्वांना धन्यवाद! खरं तर फोटोज अगदी बेसिक आहेत. @ तुषार काळभोर जी, माझ्याकडे ११४/५०० रिफ्लेक्टर टेलिस्कोप आहे. त्याला सोलार फिल्टर लावला. नीट चिकटवला होता. आणि मोबाईल फोन एडप्टर वापरून आयपीसला सेट केला. आणि मस्त आले फोटोज. आधीही सौर डागांसाठी सूर्याचे घेतले होते, त्यामुळे कल्पना होतीच. आणि ग्रूपला दाखवण्यासाठी आरशाच्या प्रतिमेचाही वापर केला होता.

मार्गी 26/10/2022 - 18:45
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:45
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:46
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

मार्गी 26/10/2022 - 18:46
ग्रहण बघितलेल्या सर्वांचं अभिनंदन! अप्रतिम फोटोज बोकाजी! सूर्यग्रहण बघण्याचा थरार आणि दाखवण्याचं समाधान! काल २५.१०.२०२२ चं खंडग्रास सूर्यग्रहण खूप मस्त बघता आलं. निसर्गाने पूर्ण साथ दिली. एका छोटेखानी कार्यक्रमामध्ये मुलं आणि मोठ्यांनाही टेलिस्कोप, सोलार गॉगल आणि आरशाची प्रतिमा असं तीन प्रकारे दाखवता आलं. बघताना मुलं आणि मोठे मुलंही खूप खुश होते! चेहरे बोलत होते, आनंदाचे चित्कार दिसत होते! आणि धन्यवादही देत होते! मोठेही Life time experience मिळाला म्हणत होते. ग्रहण अद्भुतच होतं अर्थातच. चंद्राचा स्पर्श झाला आणि सूर्याचा वर्तुळाकार भाग लगेच बदलत गेला. अद्भुत अनुभव होता! बघता बघता चंद्र सूर्यासमोर येत होता. तासभर हा सोहळा रंगला. हळु हळु सूर्य झाकला जात होता. बघणारा प्रत्येक जण ह्याचा आनंद घेत होता आणि राहून राहून धन्यवाद देत होता. पुण्यातून चंद्र २३% इतकाच झाकला गेला, पण आनंद मात्र १००% मिळाला. सूर्यास्ताच्या थोडं आधी हळु हळु चंद्र बाहेर जायला निघाला आणि ग्रहण लागलेल्या स्थितीमध्येच सूर्य मावळतानाचा अपूर्व नजाराही दिसला! छोट्या आरशाच्या प्रतिमेमध्ये ग्रहण बघतानाही मुलं खुश होती. ग्रहणाबरोबर सौर डागही बघता आले. त्यानंतर तिथेच रात्री गुरू- शनी हे ग्रह दाखवले, तेव्हाही लहान आणि मोठ्यांनी गर्दी केली! आपण छोट्या कृतीतूनही इतरांना खूप मोठा आनंद आणि नेहमीसाठी लक्षात राहणारा अनुभव देऊ शकतो हे अनुभवता आलं! नुसतं दूरून स्क्रीनवर बघण्यापेक्षा किंवा थिअरी वाचण्यापेक्षा एखादी छोटी गोष्टही प्रत्यक्षात केलेली व अनुभवलेली किती सुंदर अनुभव देते, ह्याची प्रचिती आली! ह्यावेळी घेतलेले हे काही फोटोज-  सुरुवातीचा पूर्ण सूर्य आणि त्यावरील दोन डाग

२४-१०-१९९५ व २५-१०-२०२२ खग्रास व खंडग्रास दोन्ही सूर्यग्रहण बघण्याचे भाग्य लाभले. करोना,डायमंड रिंग सर्व स्टेजेस घरातूनच बघायला मीळाल्या. कालचे ग्रहण पुण्यात ४:५१ ते ६:०६ तब्बल एक तास घडलेला निसर्गाचा चमत्कार मनसोक्त घरातल्या बाल्कनीतून दोन काळे चष्मे घालून बघितला. फोटो पण काढले. वरील फोटो सुदंर आसल्याने परत डकवत नाही. मस्तच अनुभव होता.

मागे गुरू आणि शनी एकत्र असताना सुद्धा तुम्ही छान फोटो काढले होते. ग्रहण पाहण्यासाठी (आरसा वापरून, दुर्बीण वापरून, इ.) तुम्ही कसा सेटअप केला होता, त्याचे फोटो आणि डिटेल्स कृपया टाकू शकताल का?

मार्गी 01/11/2022 - 20:11
सर्वांना धन्यवाद! खरं तर फोटोज अगदी बेसिक आहेत. @ तुषार काळभोर जी, माझ्याकडे ११४/५०० रिफ्लेक्टर टेलिस्कोप आहे. त्याला सोलार फिल्टर लावला. नीट चिकटवला होता. आणि मोबाईल फोन एडप्टर वापरून आयपीसला सेट केला. आणि मस्त आले फोटोज. आधीही सौर डागांसाठी सूर्याचे घेतले होते, त्यामुळे कल्पना होतीच. आणि ग्रूपला दाखवण्यासाठी आरशाच्या प्रतिमेचाही वापर केला होता.
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
२५ ऑक्टोबर रोजीचे खंडग्रास सूर्यग्रहण पूर्ण भारतात दिसू शकेल नमस्कार. प्रकाशाचा सोहळा असलेली दिवाळी लवकरच येते आहे. प्रकाशाच्या ह्या सोहळ्यासोबत ह्यावेळी प्रकाश आणि सावलीचा दुर्मिळ सोहळा म्हणजे खंडग्रास सूर्यग्रहणही बघता येणार आहे. २५ ऑक्टोबरच्या सायंकाळी चंद्र सूर्याच्या काही भागाला झाकणार आहे आणि हे बघायची संधी आपण सर्वांना आहे. अगदी दिवाळीतच मला स्वत:ला एक रमणीय असं सूर्यग्रहण बघितल्याचं आठवतं. पण ते वर्ष १९९५ होतं आणि तेव्हा मी लहान होतो. त्यामुळे मुलांसाठी ही संधी किती वेगळी असते ह्याची कल्पना आहे.

मानवी कामजीवन: प्रश्न आणि उत्तर

राहुल ·

ह्यापूर्वीच्या लेखातही प्रश्न विचारला होता. बहुदा आपल्या ज्ञानाची खिल्ली न उडवाल्यानी आपण प्रतिसाद दिला नाहीत. शैक्षणिक डिग्री सार्वजनिक करायला हरकत नसावी (त्यात काय खासगी आहे?). हवंतर कॉलेजचं नाव किंवा उत्तीर्ण झाल्याचे गुण/ वर्ष नका सांगू.

In reply to by अनिकेत वैद्य

खर आहे अगदी वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा नुसत्या डॉ उपाधीने मॉडर्न मेडिसीन ( अ‍ॅलोपथी) होमिओपॅथी की आयुर्वेद शाखेतील डॉक्टर आहेत हे समजत नाही. दवाखान्यात पाटीवर डॉक्टरांची डिग्री लिहिणे हे बंधनकारक असते. मेडिकल एथिक्स बाबत नॅशनल मेडिकल कौन्सिल ने नवीन कोड ऑफ कंडक्ट चा मसुदा शासनाला दिला आहे. महत्वाची बातमी आहे. त्यानुसार आपापल्या पॆथी व्यतिरिक्त डॉक्टरांना अन्य पॆथीची औषधे देता येणार नाहीत. https://www.newindianexpress.com/nation/2022/may/30/nmc-prescribes-new-rules-for-ayush-doctors-2459600.html?fbclid=IwAR28OeAZdZiOl98LHMtyAYYHJ4F8dzirZg2vAvD1tQ5ZcrwsbtN4ud-k-Bs

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 17:54
+१ खरं आहे, असे लेख लिहिताना सुद्धा शैक्षणिक उपाधी लिहिणे गरजेचे वाटते. आजकाल या क्षेत्रात सुद्धा सुळसुळाट झाला आहे, बरेच विना नोंदणी / बोगस डॉक्टर्स पकडल्याच्या बातम्या येत असतात. या पार्श्वभुमीवर शैक्षणिक उपाधी आणि नोंदणी क्रमांक लिहिणे गरजेचे वाटते !

In reply to by चौथा कोनाडा

दिलेल्या लिंकवरुन डॉक्टर राहूल पाटील हे BAMS आहेत. म्हणजे आयुर्वेदिक डॉक्टर ना ? अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.

In reply to by माईसाहेब कुरसूंदीकर

अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.
पण उपचार करण्यासाठी आहे. शिवाय दिलेली माहितीचा स्त्रोत व विश्वासार्हता देखील वाचकांच्या दृष्टीने महत्वाची आहे असे प्रतिक्रियांवरुन दिसत आहे. त्यावेळी खुलासा लेखकाकडून अपेक्षित असतो. लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो हे देखील प्रतिक्रियेत आलेले आहे अशा वेळी जर लेखकाने खुलास केला तर विश्वासार्हता वाढते.

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

सुबोध खरे 29/09/2022 - 10:55
लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो - डॉ. राहुल पाटील, लैंगिक समस्या तज्ञ, कोल्हापूर (मोबाईल-9822534754) अधोरेखित गोष्टी हेच दर्शवतात. हे वैद्यकीय नीतितत्त्वात बसते का?

मला आजुनही वाटतयं की असल्या ज्ञानाची इथे मिपावर जरूर आहे का? १.बहुतेक सर्व सदस्य वयस्क आणी सर्वांनीच ती "जपानी रमलाची रात्र" अनुभवलेली आहे. बरेचसे सदस्य आयुष्याच्या विद्यापीठातून ही प्रश्न पत्रीका सोडवित प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण झाले आहेत.या विषयावर काही विद्यावाचस्पती सुद्धा असतील. "तुझे विजेचे चांदपाखरू दीप-राग गात रचीत होते शयनमहाली निळी चांदरात" २. बरेच सदस्य या क्षेत्रातील आपापली जबाबदारी पार पाडून निवृत्त झाले आहेत. २. स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. ३.बरेच सदस्य माझ्यासारखेच आनंदयात्री. मुक्कामाच्या शेवटच्या गाडीची वाट पहात आहेत. ५.महिला सदस्य सुद्धा आहेत व भारतीय महिलांना अशा विषयावर सार्वजनिक पणे व्यक्त होण्यास अडचण वाटते. ६.ह्या सर्व गोष्टी वाचकांना आकर्षित करण्यासाठी वर्तमानपत्रात नियमित वाचायला मीळतात. नवीन काहीच नाही. बाकी लोकशाही आहे त्यामुळे डाॅक्टरांनी लेख या विषयावर लिहावे अथवा नाही हा त्यांचा विषय आहे. डॉक्टर मानसोपचार तज्ज्ञ आहेत.(MD psychology असावेत असे गृहीत धरतो) फार चांगली गोष्ट आहे.Instead of Sexology, त्यांनी जर खालील विषयावर प्रकाश टाकला तर सदस्यांना फायदा होईल असे माझे मत आहे. Depression Schizophrenia and marital harmony Psychosis Phobia Intellectual Disability Psychological Disorders Developmental Disorders. Senile Depression Anxiety Disorders. इत्यादी.

In reply to by कर्नलतपस्वी

आग्या१९९० 28/09/2022 - 20:51
स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. कारण काय? वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुनची कशास म्हटले आहे?

सुबोध खरे 28/09/2022 - 19:51
जवळजवळ ८०% लोक संभोग अंधारात करतात. डोळे असल्याचा काय फायदा "स्वप्नरंजन" याचे मानवी जीवनात आणि लैंगिक सुखात अपरिमित महत्व आहे. सर्वांच्या बायका अप्सरा नसतात. त्यातून स्त्रीदेह सिनेमात, मासिकात जसा दाखवला जातो तो आदर्श असा असतो. सर्वाना अप्सरा बायको म्हणून मिळत नाही त्यातून स्त्री चिरतरुण नसते. तारुण्य काळानंतर स्त्रीदेहात बराच बदल होतो आणि तिशीनंतर हा बदल दर पाच वर्षात जाणवण्याइतका जास्त असतो. शिवाय ४५ च्या आसपास स्त्रियांची रजोनिवृत्ती होते त्यानंतर तर हे फारच वेगाने होऊ लागते. वस्त्राच्छादित आणि वस्त्रहीन स्त्रीदेह यात प्रचंड फरक असतो.यामुळे स्पर्श होणारा स्त्रीदेह आणि स्वप्नरंजनात दिसणारा स्त्रीदेह याची सांगड घालून पुरुष संबंधाचे सुख मिळवू शकतो. आता हा प्रश्न स्त्रियांमध्ये नाही का? आहेच परंतु समागमात स्त्री हि सक्रिय नसते. त्यामुळे पुरुषाचा देह आवडत नसला तरी स्त्रीला लिंग उथ्थानाची गरज नसल्यामुळे तिच्या सक्रियतेची गरज नसते. स्त्रीरोग शास्त्रात काम सुरुवात केल्यावर सुरुवातीच्या काही आठवड्यात स्त्रीदेहाबद्दल किळस निर्माण होते हा डॉक्टरांचा सार्वत्रिक अनुभव आहे. यानंतर माणसे हा कप्पा बंद करायला शिकतात.( compartmentalisation) (बाकी जीवनात सात्विक असणारी माणसे जशी व्यवसायात एकमेकांचा गळा कापू शकतात). स्त्रीसुखात समाधानीअसणारा माणूस बाहेरख्याली होण्याची शक्यता (अंशतः का होईना) कमी होते हे पतिपत्नीत संबंध दृढ होण्यासाठी महत्त्वाचे आहेच. त्यामुळे अंधारात समागम करणे हि अनेकांची गरज/ आवश्यकता असू शकते.

कपिलमुनी 28/09/2022 - 22:39
बेसिक असले तरि सगळ्यंना माहिती असेल असे नाही, अशी माहिती लिहिण्यात वाईट काही नाही. दरमहा घडामोडीचे धागे काढून राजकीय , धार्मिक पो टा़कण्या पेक्षा बरेच उत्तम.

ह्यापूर्वीच्या लेखातही प्रश्न विचारला होता. बहुदा आपल्या ज्ञानाची खिल्ली न उडवाल्यानी आपण प्रतिसाद दिला नाहीत. शैक्षणिक डिग्री सार्वजनिक करायला हरकत नसावी (त्यात काय खासगी आहे?). हवंतर कॉलेजचं नाव किंवा उत्तीर्ण झाल्याचे गुण/ वर्ष नका सांगू.

In reply to by अनिकेत वैद्य

खर आहे अगदी वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा नुसत्या डॉ उपाधीने मॉडर्न मेडिसीन ( अ‍ॅलोपथी) होमिओपॅथी की आयुर्वेद शाखेतील डॉक्टर आहेत हे समजत नाही. दवाखान्यात पाटीवर डॉक्टरांची डिग्री लिहिणे हे बंधनकारक असते. मेडिकल एथिक्स बाबत नॅशनल मेडिकल कौन्सिल ने नवीन कोड ऑफ कंडक्ट चा मसुदा शासनाला दिला आहे. महत्वाची बातमी आहे. त्यानुसार आपापल्या पॆथी व्यतिरिक्त डॉक्टरांना अन्य पॆथीची औषधे देता येणार नाहीत. https://www.newindianexpress.com/nation/2022/may/30/nmc-prescribes-new-rules-for-ayush-doctors-2459600.html?fbclid=IwAR28OeAZdZiOl98LHMtyAYYHJ4F8dzirZg2vAvD1tQ5ZcrwsbtN4ud-k-Bs

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 17:54
+१ खरं आहे, असे लेख लिहिताना सुद्धा शैक्षणिक उपाधी लिहिणे गरजेचे वाटते. आजकाल या क्षेत्रात सुद्धा सुळसुळाट झाला आहे, बरेच विना नोंदणी / बोगस डॉक्टर्स पकडल्याच्या बातम्या येत असतात. या पार्श्वभुमीवर शैक्षणिक उपाधी आणि नोंदणी क्रमांक लिहिणे गरजेचे वाटते !

In reply to by चौथा कोनाडा

दिलेल्या लिंकवरुन डॉक्टर राहूल पाटील हे BAMS आहेत. म्हणजे आयुर्वेदिक डॉक्टर ना ? अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.

In reply to by माईसाहेब कुरसूंदीकर

अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.
पण उपचार करण्यासाठी आहे. शिवाय दिलेली माहितीचा स्त्रोत व विश्वासार्हता देखील वाचकांच्या दृष्टीने महत्वाची आहे असे प्रतिक्रियांवरुन दिसत आहे. त्यावेळी खुलासा लेखकाकडून अपेक्षित असतो. लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो हे देखील प्रतिक्रियेत आलेले आहे अशा वेळी जर लेखकाने खुलास केला तर विश्वासार्हता वाढते.

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

सुबोध खरे 29/09/2022 - 10:55
लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो - डॉ. राहुल पाटील, लैंगिक समस्या तज्ञ, कोल्हापूर (मोबाईल-9822534754) अधोरेखित गोष्टी हेच दर्शवतात. हे वैद्यकीय नीतितत्त्वात बसते का?

मला आजुनही वाटतयं की असल्या ज्ञानाची इथे मिपावर जरूर आहे का? १.बहुतेक सर्व सदस्य वयस्क आणी सर्वांनीच ती "जपानी रमलाची रात्र" अनुभवलेली आहे. बरेचसे सदस्य आयुष्याच्या विद्यापीठातून ही प्रश्न पत्रीका सोडवित प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण झाले आहेत.या विषयावर काही विद्यावाचस्पती सुद्धा असतील. "तुझे विजेचे चांदपाखरू दीप-राग गात रचीत होते शयनमहाली निळी चांदरात" २. बरेच सदस्य या क्षेत्रातील आपापली जबाबदारी पार पाडून निवृत्त झाले आहेत. २. स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. ३.बरेच सदस्य माझ्यासारखेच आनंदयात्री. मुक्कामाच्या शेवटच्या गाडीची वाट पहात आहेत. ५.महिला सदस्य सुद्धा आहेत व भारतीय महिलांना अशा विषयावर सार्वजनिक पणे व्यक्त होण्यास अडचण वाटते. ६.ह्या सर्व गोष्टी वाचकांना आकर्षित करण्यासाठी वर्तमानपत्रात नियमित वाचायला मीळतात. नवीन काहीच नाही. बाकी लोकशाही आहे त्यामुळे डाॅक्टरांनी लेख या विषयावर लिहावे अथवा नाही हा त्यांचा विषय आहे. डॉक्टर मानसोपचार तज्ज्ञ आहेत.(MD psychology असावेत असे गृहीत धरतो) फार चांगली गोष्ट आहे.Instead of Sexology, त्यांनी जर खालील विषयावर प्रकाश टाकला तर सदस्यांना फायदा होईल असे माझे मत आहे. Depression Schizophrenia and marital harmony Psychosis Phobia Intellectual Disability Psychological Disorders Developmental Disorders. Senile Depression Anxiety Disorders. इत्यादी.

In reply to by कर्नलतपस्वी

आग्या१९९० 28/09/2022 - 20:51
स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. कारण काय? वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुनची कशास म्हटले आहे?

सुबोध खरे 28/09/2022 - 19:51
जवळजवळ ८०% लोक संभोग अंधारात करतात. डोळे असल्याचा काय फायदा "स्वप्नरंजन" याचे मानवी जीवनात आणि लैंगिक सुखात अपरिमित महत्व आहे. सर्वांच्या बायका अप्सरा नसतात. त्यातून स्त्रीदेह सिनेमात, मासिकात जसा दाखवला जातो तो आदर्श असा असतो. सर्वाना अप्सरा बायको म्हणून मिळत नाही त्यातून स्त्री चिरतरुण नसते. तारुण्य काळानंतर स्त्रीदेहात बराच बदल होतो आणि तिशीनंतर हा बदल दर पाच वर्षात जाणवण्याइतका जास्त असतो. शिवाय ४५ च्या आसपास स्त्रियांची रजोनिवृत्ती होते त्यानंतर तर हे फारच वेगाने होऊ लागते. वस्त्राच्छादित आणि वस्त्रहीन स्त्रीदेह यात प्रचंड फरक असतो.यामुळे स्पर्श होणारा स्त्रीदेह आणि स्वप्नरंजनात दिसणारा स्त्रीदेह याची सांगड घालून पुरुष संबंधाचे सुख मिळवू शकतो. आता हा प्रश्न स्त्रियांमध्ये नाही का? आहेच परंतु समागमात स्त्री हि सक्रिय नसते. त्यामुळे पुरुषाचा देह आवडत नसला तरी स्त्रीला लिंग उथ्थानाची गरज नसल्यामुळे तिच्या सक्रियतेची गरज नसते. स्त्रीरोग शास्त्रात काम सुरुवात केल्यावर सुरुवातीच्या काही आठवड्यात स्त्रीदेहाबद्दल किळस निर्माण होते हा डॉक्टरांचा सार्वत्रिक अनुभव आहे. यानंतर माणसे हा कप्पा बंद करायला शिकतात.( compartmentalisation) (बाकी जीवनात सात्विक असणारी माणसे जशी व्यवसायात एकमेकांचा गळा कापू शकतात). स्त्रीसुखात समाधानीअसणारा माणूस बाहेरख्याली होण्याची शक्यता (अंशतः का होईना) कमी होते हे पतिपत्नीत संबंध दृढ होण्यासाठी महत्त्वाचे आहेच. त्यामुळे अंधारात समागम करणे हि अनेकांची गरज/ आवश्यकता असू शकते.

कपिलमुनी 28/09/2022 - 22:39
बेसिक असले तरि सगळ्यंना माहिती असेल असे नाही, अशी माहिती लिहिण्यात वाईट काही नाही. दरमहा घडामोडीचे धागे काढून राजकीय , धार्मिक पो टा़कण्या पेक्षा बरेच उत्तम.
स्त्रियांना गुदमैथुन आवडते का ? त्यातून कोणते आजार होतात का? भारतासहित काही देशात याला विकृत मानले गेले आहे. तरी दोघांच्या इच्छेने कोणताही आजार पसरत नसेल अशी खबरदारी घेऊन जर कोणी त्याचा आनंद त्यांच्या खाजगी आयुष्यात घेत असेल तर त्याला तिसरा कोणताही व्यक्ती विरोध करु शकत नाही. स्त्रीयांना गुदमैथुन आवडते असे नाही. यांचे प्रमाण कमी आहे. तसेच पुरूषांनाही फार आवडते असेही नाही. फक्त होमोसेक्श्युयल लोकच गुदमैथुन करतात हा गैरसमज आहे. आणि सर्व होमोसेक्शुयल हे करतातच असेही नाही.

सायन्स फिक्शन - तिकडची आणि इथली

अनुनाद ·

In reply to by धर्मराजमुटके

अनुनाद 05/09/2022 - 00:24
आपल्या अभिप्रायातून आपले साहित्यावरचे प्रेम दिसत आहे, आणि त्या बद्दल धन्यवाद. पण मुद्दा हा आहे कि १९७० मध्ये धारपांनी ज्या कथा लिहिल्या त्या धर्तीचे चित्रपट अफाट लोकप्रिय आता होताना दिसत आहेत. अमेरिकेतली एक गोष्ट जगभर जाते आणि भारतात त्या आधी ३० वर्षे लिहिलेली तशाच धर्तीची कथा सूर्यप्रकाशही पाहू शकत नाही. आणि धारपांच्या कथा - भयकथा किंवा संदेहकथा नव्हे प्युअर सायन्स फिक्शन - कुठलीही काढून पहा. त्यातली भाषाशैली, कथेची मांडणी, त्यातून दिसणारे तंत्रज्ञानाचे मोजक्या शब्दात वर्णन - फाफट पसारा टाळून केलेली नेटकी मांडणी - हे सर्वच काळाच्या पुढचं होतं. वानगीदाखल अगदी मोजक्या कथांची नावं देतोय. कुठलीही पुस्तक काढून पहा. वाचून पूर्ण केल्याखेरीज खाली ठेववत नाही. Hugo Gernsback या लेखकाने मांडलेल्या निकषांवर ह्या कथा तंतोतंत उतरतात. Wells, Jules Verne, Arthur Clarke, असिमोव या लेखकांच्या तोडीसतोड लिखाण... १. युगपुरुष २. कंताचा मनोरा ३. चक्रावळ ४. जिद्द ५. अनोळखी दिशा (कथा संग्रह) पुस्तक हाताशी नसेल तर वर उल्लेख केलेल्या यू ट्यूब चॅनेल वर चाळुन पहा. अनुनाद

In reply to by अनुनाद

सस्नेह 05/09/2022 - 20:00
ऐसी रत्ने मेळवीन फायकसची अखेर अबक या आणखी काही विज्ञान कादंबर्या धारपांच्या विज्ञान कथा कादंबर्यांची पंखी -- स्नेहा

In reply to by सस्नेह

अनुनाद 06/09/2022 - 11:51
आवडलंय - खरंतर त्यांच्या झाडून सगळ्या कथा वाचल्या आहेत. बऱ्याचश्या संग्रही आहेत. एक छोटा refresher हवा असेल तर लेखांती उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा youtube वर ऐकून पहा.

In reply to by अनुनाद

भागो 06/09/2022 - 09:26
Wells, Jules Verne, Arthur Clarke, असिमोव या लेखकांच्या तोडीसतोड लिखाण...>>> हे किंचित अति झाले. ते लेखक ओरिजिनल होते. हा कळीचा मुद्दा आहे. जास्त लिहित नाही. माझ्या मते नारळीकर, बाळ फोंडके, लक्षमण लोंढे, सुबोध जावडेकर हे खरे विज्ञान कथा लेखक! आणि रत्नाकर मतकरी हे खरे भयकथा लेखक.

In reply to by भागो

जेम्स वांड 06/09/2022 - 10:33
मर्यादित वाचल्यात, पण ज्या वाचल्या आहेत त्यात नारळीकर फारच जास्त आवडले. १. वामन परत न आला - आज एलोन मस्क म्हणतो "AI is more dangerous than nuclear weapons" तेच नारळीकर सर सुलभ कथा लेखनातून सांगून जातात वामन मध्ये. २. यक्षांची देणगी - ही तर माझी फेवरेट विज्ञानकथा कलेक्शन म्हणावीत असली चोपडी. Inter Dimensional travelling वर आधारित असलेली "गंगाधरपंतांचे पानिपत" आणि Time Travelling + Mobius Strip + teleportation वर आधारित "उजव्या सोंडेचा गणपती" ह्या विशेष आठवतात.

In reply to by जेम्स वांड

भागो 06/09/2022 - 12:11
यक्षांची देणगी अबब! आमेझान वर दहावी आवृत्ति आहे! "उजव्या सोंडेचा गणपती" हि कथा http://repository.iucaa.in:8080/jspui/bitstream/11007/3098/1/Ujavya%20sondecha%20Ganapati,Marathi%20Katha%20%20Visave%20Shatak,%20415.pdf इथे आहे. Technical Error by Arthur C. Clarke ही पण अशीच कथा आहे. पण Arthur C. Clarke अजून खोलात गेला आहे.

In reply to by भागो

अनुनाद 06/09/2022 - 12:23
अतिशय आवडलेली गोष्ट - मला बहुधा तुम्ही आता नारळीकरांच्या सर्व कथा परत वाचायला लावणार. :)) envelop आणि inversion वरची आकाशात तरंगणारा डोळा नामक कथा आठवत आहे. - गंगाधर पंतांचे पानिपत आणि काळाला तिरका छेद हे खूप साम्य असणारे कथानक. आर्थर क्लार्क ची nine billion names of god नावाची कथा होती - तिचा अनुवाद कालच त्या चॅनेल वर ऐकला - हिमाल मठाचे गूढ या नावाने. ते कथानक लैच भारी होतं . पण एकूण हे discussion मला खूप समृद्ध करतंय . मनापासून धन्यवाद.

In reply to by भागो

सस्नेह 06/09/2022 - 11:54
विज्ञानकथा आणि फिक्शन यामध्ये बराच फरक आहे. धारपांच्या कथा फिक्शन या सदरात मोडतात. त्यात कल्पना स्वातंत्र्य भरपूर घेतलेले असते. काय अफाट कल्पना असायच्या धारपांच्या !!

In reply to by सस्नेह

अनुनाद 06/09/2022 - 12:13
येस, कळीचा मुद्दा तोच आहे. त्यांच्या युगपुरुष या कथेत - Clifford Simac च्या time is the simplest thing या कथेवर आधारित असलेली असा उल्लेख आहे, पण मूळ कथा वाचून पाहिल्यावर जाणवले कि धारपांनी फक्त ५-१०% मूळ कथेचा आधार, कल्पना म्हणून वापरला आहे. बाकी सर्व त्यांचा कल्पना विलास.. हे खरंच थोर होतं. जिद्द हि कथा - space prison या पुस्तकाचा सही सही अनुवाद आहे. पण आधारित किंवा अनुवादित साहित्यात भाषेचं जे अवघडलेपण दिसतं त्याचा कुठेही मागमूस नाही. एक रिफ्रेशेर म्हणून खरंच ती यक्ष नामक कथा ऐकून पहा.

In reply to by भागो

अनुनाद 06/09/2022 - 12:03
हा हा, खरंय काही वेळा असं होतं कि उत्साहात काही तरी अति होऊन जातं सो क्षमस्व - नारळीकरांच्या आणि बाळ फोंडकेंच्याही सर्व - झाडून सर्व कथा वाचल्या - त्यातल्या फोंडकेंच्या एका कथेत एका astronaut च्या शरीरातून तो अवकाशातून परत आल्या नंतर एक रेडिओ frequency सतत उत्सर्जित होत असते आणि हि कल्पना नंतर काही पक्षी आणि whales ट्रॅकिंग करण्यासाठी वापरली जात आहे - अजूनही - हे भारी होतं. डाव्या सोंडेचा गणपती, वामन आठवतात. हे खरंच थोर होतं... बाकी आधारित असूनही अस्सल मराठी मातीतली वाटणारी कथा हि मला वाटतं - धारपांची ताकद होती. एक छोटा refresher हवा असेल तर लेखांती उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा youtube वर ऐकून पहा.

जेम्स वांड 04/09/2022 - 22:08
तुमचे विज्ञानकथा ह्या लेखन पद्धती आणि कथा प्रकारातील लिखाणावर असलेले प्रेम नीट पोचले तुमच्या लेखनातून. @मुटकेजी, मला वाटतं लेखक धारपांच्या एकंदरीत प्रसिद्धी बद्दल बोलत नसून धारपांच्या विज्ञानकथा लेखक म्हणून (पुरेसे) प्रसिद्ध न वाटण्याबद्दल बोलत असावेत. धारप विज्ञानकथा लेखक होते हे मला प्रामाणिकपणे माहिती नव्हते , अर्थात मी काही अखिल महाराष्ट्रीय मराठी विज्ञानकथा वाचक वर्गाचा प्रतिनिधी नाही तरीही बहुसंख्य लोकांना धारप विज्ञानकथा लेखक असलेलं ठाऊक असेल असे वाटत नाही मला तरी.

In reply to by जेम्स वांड

मला वाटतं लेखक धारपांच्या एकंदरीत प्रसिद्धी बद्दल बोलत नसून धारपांच्या विज्ञानकथा लेखक म्हणून (पुरेसे) प्रसिद्ध न वाटण्याबद्दल बोलत असावेत. धारप विज्ञानकथा लेखक होते हे मला प्रामाणिकपणे माहिती नव्हते , अर्थात मी काही अखिल महाराष्ट्रीय मराठी विज्ञानकथा वाचक वर्गाचा प्रतिनिधी नाही तरीही बहुसंख्य लोकांना धारप विज्ञानकथा लेखक असलेलं ठाऊक असेल असे वाटत नाही मला तरी.
घाईत प्रतिसाद देण्यात माझी चूकच झाली. पण मला देखील ते विज्ञानकथा आहेत असे त्या काळी वाटत नव्हते. एकापेक्षा जास्त कथांचे संदर्भ आले तर कदाचित अनुमान काढता येईल. शिवाय ते भयकथा लेखक आहेत असे देखील मला कधी वाटले नाही. ते माझ्यामते गुढकथालेखक जास्त होते. भय हे त्यांच्या कथेचे उपउत्पादन म्हणता येईल कदाचित. अर्थात मला माझेच विचार तपासावे लागतील कारण धारप वाचून पुष्कळ काळ लोटला आहे. आता माळ्यावरुन सुटकेस काढून साठे फायकस आणि अजून काही खजिना असेल तो परत एकदा चाळावा लागेल.

In reply to by धर्मराजमुटके

अनुनाद 05/09/2022 - 00:46
धारप वाचून पुष्कळ काळ लोटला आहे. आता माळ्यावरुन सुटकेस काढून साठे फायकस आणि अजून काही खजिना असेल तो परत एकदा चाळावा लागेल. खरंय - आणि तुम्हाला त्यात नक्की मजा येईल

In reply to by जेम्स वांड

अनुनाद 05/09/2022 - 00:52
हा हा.. तुम्हाला माझ्या लिहिण्याचं reading between the lines नक्कीच कळलंय. वरील उत्तरातील काही पुस्तकं नक्की चाळून पहा - मजा येईल

तर्कवादी 05/09/2022 - 00:22
तेरा चित्रपट रिलीज झाल्यावर, X-Men चित्रपट मालिका ही जगभरात आठव्या क्रमांकाची सर्वाधिक कमाई करणारी चित्रपट मालिका ठरली, या चित्रपटांनी 6 अब्ज डॉलर्सची कमाई केली आहे. अशा गोष्टी पाहण्या / वाचण्याकरता आता कुठे भारतातील प्रेक्षक mature होत आहेत.
काहीसा असहमत म्हणजे नारायण धारप यांच्या कथा कदाचित चांगल्या असतीलही आणि त्या तितक्याशा प्रसिध्द न पावण्याबाबत सहमती. X-Men बद्दल माहित नाही. पण हॉलीवूड मध्ये वैज्ञानिक कथानक असलेले अनेक चित्रपट निघतात. पण बहुतेककरुन ते उगाच पांचट असतात .. त्यातली तांत्रिक करामतींसाठीची मेहनत कौतुकास्पद असते पण चित्रपट अनेकदा फसलेले असतात. अलिकडेच replicas आणि anti matter हे दोन फसलेले चित्रपट पाहिलेत. त्यातल्या त्यात replicas बरा. anti matter पुर्णतः गंडलेला. आणखी अनेक चित्रपट आठवता येतील. आणि हिंदीत/मराठीत असे चित्रपट काढल्यास त्यांना प्रेक्षक डोक्यावर घेणार नसतील तर प्रेक्षकांना मी अपरिपक्व म्हणणार् नाही

अनुनाद 05/09/2022 - 00:44
तुमचे म्हणणे बरोबर, आताचे काही हॉलिवूड चित्रपट अति तांत्रिक आहेत पाहवत नाहीत किंवा अंगावर येतात. पण आपल्याकडे जसा हिंदी चित्रपटांचा golden era येऊन गेला तसाच तिकडेही... ६० ते ९० च्या काळातले काही चित्रपट आजही क्लासिक मानले जातात. २००१ a space odyssey किंवा स्टारवॉर्स, स्टारट्रेक - DC कॉमिक्स वगैरे संपूर्ण २-३ पिढ्या समृद्ध करून गेल्या - MIB या चित्रपटात शेवटच्या सीन मध्ये माणूस म्हणून आपल्या खुजेपणाची जाणीव होते. या प्रत्येक चित्रपटातून काही तरी विचाराला चालना मिळते. काही वेगळी दिशा सापडते - तसं काही आपल्याकडे घडताना दिसत नाही - मी या चर्चेत पडत नाही पण काही पुस्तकं (वाचली नसतील तर) निदान चाळून पहा खरंच खूप समृद्ध करणारा अनुभव - पहिल्या comment ला दिलेल्या उत्तरात काही पुस्तकांची नावे दिली आहेत.

In reply to by अनुनाद

तर्कवादी 05/09/2022 - 00:58
या प्रत्येक चित्रपटातून काही तरी विचाराला चालना मिळते. काही वेगळी दिशा सापडते - तसं काही आपल्याकडे घडताना दिसत नाही
प्रत्येक समाजाची आवड निराळी असू शकते. अमेरिकन लोकांना सायन्स फिक्शन मधून वैचारिक /आशयघन सापडत असेल. आपल्याकडे इतर प्रकारच्या चित्रपटांतून
ण आपल्याकडे जसा हिंदी चित्रपटांचा golden era येऊन गेला तसाच तिकडेही.
बरोबर आहे आणि आपल्या हिंदी चित्रपटांच्या सुवर्ण काळात अनेक आशयघन चित्रपट आलेत. व्यावसायिक चित्रपटांतही दिवार सारख्या चित्रपटांतून काही विचार (भावना/ कर्तव्य यातले द्वंद ई) व्यक्त झालेत तर कलात्मक चित्रटांची मोठी यादी देता येईल. आपल्याकडे सायन्स निर्मात्यांनी फिक्शनला फारसा हात घातला नाही आणि त्यामुळे तो प्रकार लोकप्रिय झाला नाही. आता वाचनाचे प्रमाण कमी झाले आहे...चांगल्या पुस्तकांवर चित्रपट बनलेत व ते योग्य पद्धतीने बनवले गेलेत तर लोकप्रिय होवू शकतील. आता मराठी चित्रपटांचा सुवर्ण काळ आलाय असे म्हणता येइल. मराठी निर्मात्यांनी पुढे येत नवीन प्रयोग करायला हवेत.

लहानपणी नारायण धारप,बाबूराव अर्नाळकर सगळ्यात जास्त आवडते लेखक होते. अनुक्रमे समर्थ व काळापहाड ह्या व्यक्तिरेखा खुपच भारी वाटायच्या. चित्रपट तंत्रज्ञान विकसित न झाल्या मुळे व लोकांची आवड ,कल या विषयाकडे कमी असणे हे सुद्धा एक कारण असू शकेल. साठे व फायकस आणी त्याचा थरार अजुनही डोक्यातून जात नाही. बाकी पुष्कळ रहस्यकथा वाचल्या पण विस्मृतीत गेल्या. आमचं बालपणी अंगावर काटे आणून थरारक भन्नाट करण्यासाठी दोघाही दिग्गजांना मानाचा मुजरा.

शाम भागवत 05/09/2022 - 08:12
६-७ वीत असताना वाचायचो. रात्री झोप लागायची नाही. एकदा गोष्ट वाचायला सुरवात केली की, थांबताच यायचं नाही. एका वेगळ्याच विश्वात गेल्यासारखे वाटायचे. आता पुन्हा या पुस्तकाला हात लावायचा नाही व पुढची गोष्ट वाचायची नाही असं ठरवायचो. पण ८-१० तासांनी किंवा दुसऱ्या दिवशी पुढची गोष्ट वाचल्याशिवाय चैन पडायचं नाही. समर्थ ही व्यक्तिरेखा खूप भुरळ घालायची. असं वाटायचं की, ते कुठून तरी येतील व मला वाचवतील. त्या एका भरवशावर वाचायचे धाडस करत असे.

In reply to by शाम भागवत

अनुनाद 06/09/2022 - 12:30
exactly समर्थ आणि कृष्णचंद्र ह्या व्यक्तिरेखा म्हणजे एक वेगळेच जग होते - तुम्ही वर्णन केलेला फील मीही अनुभवला आहे. :)) उंबरठा हि कथा आठवते दोन मित्र.. एक नॉर्मल एक सायकिक त्या चॅनेल वर ती हि कथा ऐकली आणि अफाट आवडली होती ...

विजुभाऊ 05/09/2022 - 09:51
मला स्वतःला धारपांच्या भयकथा आवडतातच पण विज्ञानकथा त्याहून जास्त आवडतात. नेनचिम , गोग्रामचा चित्रार , बहुमनी या पुन्हा पुन्हा वाचल्या आहेत.

In reply to by विजुभाऊ

अनुनाद 06/09/2022 - 12:38
नेनचिम आवडली असेल तर "कंताचा मनोरा" (वाचली नसेल तर) जरूर निदान चाळून पहा - गोग्रामचा चितार मला आठवतंय - बहुधा ती माझी SciFi वाचनाची सुरुवात असावी. खरंतर भा. रा. भागवत यांच्या चंद्रावर स्वारी, धूमकेतूचे रहस्य इ कथा वाचताना रमून जायला व्हायचं - नंतर कळलं ती Jules Verne ची पुस्तकं होती, पण भागवतांनी खरंच गोडी लावली . नेनचिम म्हणजे अक्षरशः world class documentary होती... Mission to Mars ह्या चित्रपटात तीच कल्पना वापरली आहे.

भागो 05/09/2022 - 17:39
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही. आपल्याला फेकाफेकी जास्त पसंत. आताच "दोबारा" नावाचा चित्रपट येऊन "गेला." कुणी बघितला? कित्येक थेटरात शो कॅंसल झाले. अप्रतिम पिक्चर !

In reply to by भागो

तर्कवादी 05/09/2022 - 18:04
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही
असं नाहीये.. कोई मिल गया, क्रिश, रा वन आणि फार पुर्वी मिस्टर इंडिया हे चित्रपट चालले होते.
आपल्याला फेकाफेकी जास्त पसंत
हॉलिवूडच्या सायन्स फिक्शनमध्येही फेकाफेकीच असते की !!

In reply to by भागो

तर्कवादी 05/09/2022 - 19:17
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही
"एक डॉक्टरकी मौत" हा आशयघन चित्रपट १९९० मध्ये प्रदर्शित झाला होता. चित्रपटाने कमाई किती केली ते माहित नाही पण हा चित्रपट अनेकांना माहित आहे इतकं नक्की (चर्चेत राहिला)

भागो 05/09/2022 - 19:02
असं नाहीये.. कोई मिल गया, क्रिश, रा वन आणि फार पुर्वी मिस्टर इंडिया हे चित्रपट चालले होते.>>> व्वा. कळलंं. हाताला पाच बोट आहेत. अजून एक पिक्चरचे नाव टाका. रोबो? हॉलिवूडच्या सायन्स फिक्शनमध्येही फेकाफेकीच असते की !!>> चालायचेच.

nutanm 06/09/2022 - 06:59
मी बाबूराव अर्नाळकरांच्या झुंजार व काळापहाड कथा खूपच वाचल्या. 68--70 साली. धारप त्यानंतर आले तोवर माझा रहस्यकथेतला interest संपला होता . व मला तेव्हा त्यांची पुस्तके म्हणजे सायन्स फिक्शन ई० माहित नव्हते कळण्यासही कठीण व भितीदायक वाटल्या . त्याचवेळी मला ऐतिहासिक पुस्तकांचे वेड लागत होते म्हणून नारायण धारप तितकेसे आवडले नाहीत व डोक्यावरूनही गेले. झुंजार व काळापहाड खूप म्हणजे खूप आवडायची. काळापहाडचे चोरांची दुनिया अजूनही चांगले लक्षांत आहे खूप मस्त पुस्तक व वेगळीच चोरांची दुनिया जी काळापहाडने समाजात उघडकीस आणली व पोलिसांच्या ताब्यात बहुतेक चोर दिले, खूपच मजा आलेली वयाच्या 12/13 व्यवर्षी वाचताना व मस्त घाबरण्याचा थरार घेत रहस्यकथा वाचत असे. नविनच जगाची / पुस्तकांच्या थरारक व़िश्र्वाची ओळख होत होती.

nutanm 06/09/2022 - 07:14
झुंजार तर माझा खूपच आवडता हिरो व हे व्यक्त करणे मला जमायचे नाही व भिती व लाजही खूप वाटे त्या अर्धवट वयात. पण काळापहाड व झुंजार अजूनही खूप आवडतात. पण आता ही पुस्तके मिळत नाही वसमाज, काळ पुढे गेल्याने वाचणार्यांना थरारही वाटणार नाही, शस्त्रास्त्रेही खूप आधुनिक होऊन झुंजारचे ठोसे मारून ठगाला लोळविणे हे सर्वच शब्दासकट खूप बाळबोध वाटते व आहे हल्लीच्या काळात

In reply to by nutanm

भागो 06/09/2022 - 09:16
झुंझार माझा पण अगदी आवडता हिरो. त्या काळी माझा एक मित्र लायब्ररीतून बाबुराव अर्नाळकर गुपचूप उचलून आणून मला देत असे. त्यांची पुस्तके अजूनही मिळतात. आमेझान वर आहेत. बुधवार पेठेत मिळतात मला काही रद्दीच्या दुकानात मिळाली. शोध म्हणजे सापडेल. आता मी मुलाबरोबर/मुलीबरोबर इंग्लिश वाचायला शिकलो. मग काय खजिनाच खुला झाला. खूप खूप वाचले. पण अजूनही मला "गुजबंप्स"अतिशय आवडतात. अचाट भीतिकथा. लहान मुलांसाठी आहेत. पण ओपन आवडीने वाचतो बुवा.

Bhakti 06/09/2022 - 11:11
धारप यांचं कोणतं पुस्तक पहिल्यांदा वाचावं? तिकडची आवडती सायन्स फिक्शन फिल्म Lucy कन्सेप्ट जाम आवडतो, आणि मानवाच्या आवाक्यातला विषय आहे. इकडची आवडती सायन्स फिक्शन नाही आठवत ;) बाकी केवळ फिक्शनमध्ये अनेक मराठी छान सिनेमा जे आवडतात आहेत .पण धागा भरकटेल नंतर कधीतरी सांगते :)

अनुनाद 06/09/2022 - 11:47
मी त्या धाग्या च्या प्रथम लेखात उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा sansovoice या you tube चॅनेल वर पहिली - खरंतर त्यातूनच हे लिहावंसं वाटलं - ऐकून पहा

स्वधर्म 06/09/2022 - 15:33
अगदी १४-१५ वर्षांचा असल्यापासून धारप वाचायची गोडी लागली. इथे त्यांचे इतके चाहते आहेत, हे पाहून खूप आनंद झालेला आहे. शब्द किती म्हणून काटेकोर वापरावेत? त्यांच्या ‘दस्त’ या कादंबरीचे फक्त पहिले पान, पहिला परिच्छेद वाचून गार पडलो होतो. एका परिच्छेदात व्यक्तिरेखा मूर्तीमंत समोर उभी करावी, ती धारपांनीच! त्यांच्या बर्याच कथा या विशिष्ट भारित घरांवर, बखळींवर, जागांवर आहेत. त्यात काही अघोरी, अमूर्त आपल्या त्रिमित विश्वापलिकडचं असं असायचं. सर्व कथांचा शेवट सुष्टाचा दुष्टावर विजय छापाच्या असल्या तरी, धारप प्लॉट असा काही फुलवतात, की माणूस अडकून पडलाच पाहिजे. त्यांच्या विज्ञानकथांपैकी दोन्ही फायकस केवळ अप्रतिम! झाडे एकमेकांशी संपर्कात असणे, त्यांची काही स्ट्रॅटेजी असणे, ही कल्पनाच अफलातून! नंतर नंतर थोडा साचेबध्दपणा आला, तरी धारप हे ‘न सुचता’ लिहीणारे लेखक नव्हते, म्हणून थोर वाटतात. तुलना कदाचित अप्रस्तुत ठरेल, पण हल्लीचे अनेक लेखक कथाबीजच नसताना पुस्तके ‘पाडतात’ असे वाटते. म्हणजे केवळ मुख्य पात्राच्या मनातील भणभणते विचार हीच कादंबरी, ज्यात काहीही ‘घडत’ नाही. आणि अशा पुस्तकांना पारितोषिकेही मिळतात. अनेक उदाहरणे देता येतील. धारप हे खास मध्यमवर्गीय कुटुंबात, घरात घडणार्या कथा लिहायचे, पण रोमहर्षक! असा लेखक पुन्हा होणे मुश्किल!

In reply to by स्वधर्म

अनुनाद 07/09/2022 - 12:36
अगदी सुरेख लिहीलंयत. वाचकाला गळा दाबून धरणं ही त्यांची खासियत होती. त्यांच्या अझाथोथ वगैरेसारख्या कथांमधून आलेले काही प्राचिन विधींचे उल्लेख आणि वर्णने पाहीली की असं वाटतं की त्यांचा काही सिक्रेट सोसायटीजशी नक्की संबंध असावा... :))

In reply to by धर्मराजमुटके

अनुनाद 05/09/2022 - 00:24
आपल्या अभिप्रायातून आपले साहित्यावरचे प्रेम दिसत आहे, आणि त्या बद्दल धन्यवाद. पण मुद्दा हा आहे कि १९७० मध्ये धारपांनी ज्या कथा लिहिल्या त्या धर्तीचे चित्रपट अफाट लोकप्रिय आता होताना दिसत आहेत. अमेरिकेतली एक गोष्ट जगभर जाते आणि भारतात त्या आधी ३० वर्षे लिहिलेली तशाच धर्तीची कथा सूर्यप्रकाशही पाहू शकत नाही. आणि धारपांच्या कथा - भयकथा किंवा संदेहकथा नव्हे प्युअर सायन्स फिक्शन - कुठलीही काढून पहा. त्यातली भाषाशैली, कथेची मांडणी, त्यातून दिसणारे तंत्रज्ञानाचे मोजक्या शब्दात वर्णन - फाफट पसारा टाळून केलेली नेटकी मांडणी - हे सर्वच काळाच्या पुढचं होतं. वानगीदाखल अगदी मोजक्या कथांची नावं देतोय. कुठलीही पुस्तक काढून पहा. वाचून पूर्ण केल्याखेरीज खाली ठेववत नाही. Hugo Gernsback या लेखकाने मांडलेल्या निकषांवर ह्या कथा तंतोतंत उतरतात. Wells, Jules Verne, Arthur Clarke, असिमोव या लेखकांच्या तोडीसतोड लिखाण... १. युगपुरुष २. कंताचा मनोरा ३. चक्रावळ ४. जिद्द ५. अनोळखी दिशा (कथा संग्रह) पुस्तक हाताशी नसेल तर वर उल्लेख केलेल्या यू ट्यूब चॅनेल वर चाळुन पहा. अनुनाद

In reply to by अनुनाद

सस्नेह 05/09/2022 - 20:00
ऐसी रत्ने मेळवीन फायकसची अखेर अबक या आणखी काही विज्ञान कादंबर्या धारपांच्या विज्ञान कथा कादंबर्यांची पंखी -- स्नेहा

In reply to by सस्नेह

अनुनाद 06/09/2022 - 11:51
आवडलंय - खरंतर त्यांच्या झाडून सगळ्या कथा वाचल्या आहेत. बऱ्याचश्या संग्रही आहेत. एक छोटा refresher हवा असेल तर लेखांती उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा youtube वर ऐकून पहा.

In reply to by अनुनाद

भागो 06/09/2022 - 09:26
Wells, Jules Verne, Arthur Clarke, असिमोव या लेखकांच्या तोडीसतोड लिखाण...>>> हे किंचित अति झाले. ते लेखक ओरिजिनल होते. हा कळीचा मुद्दा आहे. जास्त लिहित नाही. माझ्या मते नारळीकर, बाळ फोंडके, लक्षमण लोंढे, सुबोध जावडेकर हे खरे विज्ञान कथा लेखक! आणि रत्नाकर मतकरी हे खरे भयकथा लेखक.

In reply to by भागो

जेम्स वांड 06/09/2022 - 10:33
मर्यादित वाचल्यात, पण ज्या वाचल्या आहेत त्यात नारळीकर फारच जास्त आवडले. १. वामन परत न आला - आज एलोन मस्क म्हणतो "AI is more dangerous than nuclear weapons" तेच नारळीकर सर सुलभ कथा लेखनातून सांगून जातात वामन मध्ये. २. यक्षांची देणगी - ही तर माझी फेवरेट विज्ञानकथा कलेक्शन म्हणावीत असली चोपडी. Inter Dimensional travelling वर आधारित असलेली "गंगाधरपंतांचे पानिपत" आणि Time Travelling + Mobius Strip + teleportation वर आधारित "उजव्या सोंडेचा गणपती" ह्या विशेष आठवतात.

In reply to by जेम्स वांड

भागो 06/09/2022 - 12:11
यक्षांची देणगी अबब! आमेझान वर दहावी आवृत्ति आहे! "उजव्या सोंडेचा गणपती" हि कथा http://repository.iucaa.in:8080/jspui/bitstream/11007/3098/1/Ujavya%20sondecha%20Ganapati,Marathi%20Katha%20%20Visave%20Shatak,%20415.pdf इथे आहे. Technical Error by Arthur C. Clarke ही पण अशीच कथा आहे. पण Arthur C. Clarke अजून खोलात गेला आहे.

In reply to by भागो

अनुनाद 06/09/2022 - 12:23
अतिशय आवडलेली गोष्ट - मला बहुधा तुम्ही आता नारळीकरांच्या सर्व कथा परत वाचायला लावणार. :)) envelop आणि inversion वरची आकाशात तरंगणारा डोळा नामक कथा आठवत आहे. - गंगाधर पंतांचे पानिपत आणि काळाला तिरका छेद हे खूप साम्य असणारे कथानक. आर्थर क्लार्क ची nine billion names of god नावाची कथा होती - तिचा अनुवाद कालच त्या चॅनेल वर ऐकला - हिमाल मठाचे गूढ या नावाने. ते कथानक लैच भारी होतं . पण एकूण हे discussion मला खूप समृद्ध करतंय . मनापासून धन्यवाद.

In reply to by भागो

सस्नेह 06/09/2022 - 11:54
विज्ञानकथा आणि फिक्शन यामध्ये बराच फरक आहे. धारपांच्या कथा फिक्शन या सदरात मोडतात. त्यात कल्पना स्वातंत्र्य भरपूर घेतलेले असते. काय अफाट कल्पना असायच्या धारपांच्या !!

In reply to by सस्नेह

अनुनाद 06/09/2022 - 12:13
येस, कळीचा मुद्दा तोच आहे. त्यांच्या युगपुरुष या कथेत - Clifford Simac च्या time is the simplest thing या कथेवर आधारित असलेली असा उल्लेख आहे, पण मूळ कथा वाचून पाहिल्यावर जाणवले कि धारपांनी फक्त ५-१०% मूळ कथेचा आधार, कल्पना म्हणून वापरला आहे. बाकी सर्व त्यांचा कल्पना विलास.. हे खरंच थोर होतं. जिद्द हि कथा - space prison या पुस्तकाचा सही सही अनुवाद आहे. पण आधारित किंवा अनुवादित साहित्यात भाषेचं जे अवघडलेपण दिसतं त्याचा कुठेही मागमूस नाही. एक रिफ्रेशेर म्हणून खरंच ती यक्ष नामक कथा ऐकून पहा.

In reply to by भागो

अनुनाद 06/09/2022 - 12:03
हा हा, खरंय काही वेळा असं होतं कि उत्साहात काही तरी अति होऊन जातं सो क्षमस्व - नारळीकरांच्या आणि बाळ फोंडकेंच्याही सर्व - झाडून सर्व कथा वाचल्या - त्यातल्या फोंडकेंच्या एका कथेत एका astronaut च्या शरीरातून तो अवकाशातून परत आल्या नंतर एक रेडिओ frequency सतत उत्सर्जित होत असते आणि हि कल्पना नंतर काही पक्षी आणि whales ट्रॅकिंग करण्यासाठी वापरली जात आहे - अजूनही - हे भारी होतं. डाव्या सोंडेचा गणपती, वामन आठवतात. हे खरंच थोर होतं... बाकी आधारित असूनही अस्सल मराठी मातीतली वाटणारी कथा हि मला वाटतं - धारपांची ताकद होती. एक छोटा refresher हवा असेल तर लेखांती उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा youtube वर ऐकून पहा.

जेम्स वांड 04/09/2022 - 22:08
तुमचे विज्ञानकथा ह्या लेखन पद्धती आणि कथा प्रकारातील लिखाणावर असलेले प्रेम नीट पोचले तुमच्या लेखनातून. @मुटकेजी, मला वाटतं लेखक धारपांच्या एकंदरीत प्रसिद्धी बद्दल बोलत नसून धारपांच्या विज्ञानकथा लेखक म्हणून (पुरेसे) प्रसिद्ध न वाटण्याबद्दल बोलत असावेत. धारप विज्ञानकथा लेखक होते हे मला प्रामाणिकपणे माहिती नव्हते , अर्थात मी काही अखिल महाराष्ट्रीय मराठी विज्ञानकथा वाचक वर्गाचा प्रतिनिधी नाही तरीही बहुसंख्य लोकांना धारप विज्ञानकथा लेखक असलेलं ठाऊक असेल असे वाटत नाही मला तरी.

In reply to by जेम्स वांड

मला वाटतं लेखक धारपांच्या एकंदरीत प्रसिद्धी बद्दल बोलत नसून धारपांच्या विज्ञानकथा लेखक म्हणून (पुरेसे) प्रसिद्ध न वाटण्याबद्दल बोलत असावेत. धारप विज्ञानकथा लेखक होते हे मला प्रामाणिकपणे माहिती नव्हते , अर्थात मी काही अखिल महाराष्ट्रीय मराठी विज्ञानकथा वाचक वर्गाचा प्रतिनिधी नाही तरीही बहुसंख्य लोकांना धारप विज्ञानकथा लेखक असलेलं ठाऊक असेल असे वाटत नाही मला तरी.
घाईत प्रतिसाद देण्यात माझी चूकच झाली. पण मला देखील ते विज्ञानकथा आहेत असे त्या काळी वाटत नव्हते. एकापेक्षा जास्त कथांचे संदर्भ आले तर कदाचित अनुमान काढता येईल. शिवाय ते भयकथा लेखक आहेत असे देखील मला कधी वाटले नाही. ते माझ्यामते गुढकथालेखक जास्त होते. भय हे त्यांच्या कथेचे उपउत्पादन म्हणता येईल कदाचित. अर्थात मला माझेच विचार तपासावे लागतील कारण धारप वाचून पुष्कळ काळ लोटला आहे. आता माळ्यावरुन सुटकेस काढून साठे फायकस आणि अजून काही खजिना असेल तो परत एकदा चाळावा लागेल.

In reply to by धर्मराजमुटके

अनुनाद 05/09/2022 - 00:46
धारप वाचून पुष्कळ काळ लोटला आहे. आता माळ्यावरुन सुटकेस काढून साठे फायकस आणि अजून काही खजिना असेल तो परत एकदा चाळावा लागेल. खरंय - आणि तुम्हाला त्यात नक्की मजा येईल

In reply to by जेम्स वांड

अनुनाद 05/09/2022 - 00:52
हा हा.. तुम्हाला माझ्या लिहिण्याचं reading between the lines नक्कीच कळलंय. वरील उत्तरातील काही पुस्तकं नक्की चाळून पहा - मजा येईल

तर्कवादी 05/09/2022 - 00:22
तेरा चित्रपट रिलीज झाल्यावर, X-Men चित्रपट मालिका ही जगभरात आठव्या क्रमांकाची सर्वाधिक कमाई करणारी चित्रपट मालिका ठरली, या चित्रपटांनी 6 अब्ज डॉलर्सची कमाई केली आहे. अशा गोष्टी पाहण्या / वाचण्याकरता आता कुठे भारतातील प्रेक्षक mature होत आहेत.
काहीसा असहमत म्हणजे नारायण धारप यांच्या कथा कदाचित चांगल्या असतीलही आणि त्या तितक्याशा प्रसिध्द न पावण्याबाबत सहमती. X-Men बद्दल माहित नाही. पण हॉलीवूड मध्ये वैज्ञानिक कथानक असलेले अनेक चित्रपट निघतात. पण बहुतेककरुन ते उगाच पांचट असतात .. त्यातली तांत्रिक करामतींसाठीची मेहनत कौतुकास्पद असते पण चित्रपट अनेकदा फसलेले असतात. अलिकडेच replicas आणि anti matter हे दोन फसलेले चित्रपट पाहिलेत. त्यातल्या त्यात replicas बरा. anti matter पुर्णतः गंडलेला. आणखी अनेक चित्रपट आठवता येतील. आणि हिंदीत/मराठीत असे चित्रपट काढल्यास त्यांना प्रेक्षक डोक्यावर घेणार नसतील तर प्रेक्षकांना मी अपरिपक्व म्हणणार् नाही

अनुनाद 05/09/2022 - 00:44
तुमचे म्हणणे बरोबर, आताचे काही हॉलिवूड चित्रपट अति तांत्रिक आहेत पाहवत नाहीत किंवा अंगावर येतात. पण आपल्याकडे जसा हिंदी चित्रपटांचा golden era येऊन गेला तसाच तिकडेही... ६० ते ९० च्या काळातले काही चित्रपट आजही क्लासिक मानले जातात. २००१ a space odyssey किंवा स्टारवॉर्स, स्टारट्रेक - DC कॉमिक्स वगैरे संपूर्ण २-३ पिढ्या समृद्ध करून गेल्या - MIB या चित्रपटात शेवटच्या सीन मध्ये माणूस म्हणून आपल्या खुजेपणाची जाणीव होते. या प्रत्येक चित्रपटातून काही तरी विचाराला चालना मिळते. काही वेगळी दिशा सापडते - तसं काही आपल्याकडे घडताना दिसत नाही - मी या चर्चेत पडत नाही पण काही पुस्तकं (वाचली नसतील तर) निदान चाळून पहा खरंच खूप समृद्ध करणारा अनुभव - पहिल्या comment ला दिलेल्या उत्तरात काही पुस्तकांची नावे दिली आहेत.

In reply to by अनुनाद

तर्कवादी 05/09/2022 - 00:58
या प्रत्येक चित्रपटातून काही तरी विचाराला चालना मिळते. काही वेगळी दिशा सापडते - तसं काही आपल्याकडे घडताना दिसत नाही
प्रत्येक समाजाची आवड निराळी असू शकते. अमेरिकन लोकांना सायन्स फिक्शन मधून वैचारिक /आशयघन सापडत असेल. आपल्याकडे इतर प्रकारच्या चित्रपटांतून
ण आपल्याकडे जसा हिंदी चित्रपटांचा golden era येऊन गेला तसाच तिकडेही.
बरोबर आहे आणि आपल्या हिंदी चित्रपटांच्या सुवर्ण काळात अनेक आशयघन चित्रपट आलेत. व्यावसायिक चित्रपटांतही दिवार सारख्या चित्रपटांतून काही विचार (भावना/ कर्तव्य यातले द्वंद ई) व्यक्त झालेत तर कलात्मक चित्रटांची मोठी यादी देता येईल. आपल्याकडे सायन्स निर्मात्यांनी फिक्शनला फारसा हात घातला नाही आणि त्यामुळे तो प्रकार लोकप्रिय झाला नाही. आता वाचनाचे प्रमाण कमी झाले आहे...चांगल्या पुस्तकांवर चित्रपट बनलेत व ते योग्य पद्धतीने बनवले गेलेत तर लोकप्रिय होवू शकतील. आता मराठी चित्रपटांचा सुवर्ण काळ आलाय असे म्हणता येइल. मराठी निर्मात्यांनी पुढे येत नवीन प्रयोग करायला हवेत.

लहानपणी नारायण धारप,बाबूराव अर्नाळकर सगळ्यात जास्त आवडते लेखक होते. अनुक्रमे समर्थ व काळापहाड ह्या व्यक्तिरेखा खुपच भारी वाटायच्या. चित्रपट तंत्रज्ञान विकसित न झाल्या मुळे व लोकांची आवड ,कल या विषयाकडे कमी असणे हे सुद्धा एक कारण असू शकेल. साठे व फायकस आणी त्याचा थरार अजुनही डोक्यातून जात नाही. बाकी पुष्कळ रहस्यकथा वाचल्या पण विस्मृतीत गेल्या. आमचं बालपणी अंगावर काटे आणून थरारक भन्नाट करण्यासाठी दोघाही दिग्गजांना मानाचा मुजरा.

शाम भागवत 05/09/2022 - 08:12
६-७ वीत असताना वाचायचो. रात्री झोप लागायची नाही. एकदा गोष्ट वाचायला सुरवात केली की, थांबताच यायचं नाही. एका वेगळ्याच विश्वात गेल्यासारखे वाटायचे. आता पुन्हा या पुस्तकाला हात लावायचा नाही व पुढची गोष्ट वाचायची नाही असं ठरवायचो. पण ८-१० तासांनी किंवा दुसऱ्या दिवशी पुढची गोष्ट वाचल्याशिवाय चैन पडायचं नाही. समर्थ ही व्यक्तिरेखा खूप भुरळ घालायची. असं वाटायचं की, ते कुठून तरी येतील व मला वाचवतील. त्या एका भरवशावर वाचायचे धाडस करत असे.

In reply to by शाम भागवत

अनुनाद 06/09/2022 - 12:30
exactly समर्थ आणि कृष्णचंद्र ह्या व्यक्तिरेखा म्हणजे एक वेगळेच जग होते - तुम्ही वर्णन केलेला फील मीही अनुभवला आहे. :)) उंबरठा हि कथा आठवते दोन मित्र.. एक नॉर्मल एक सायकिक त्या चॅनेल वर ती हि कथा ऐकली आणि अफाट आवडली होती ...

विजुभाऊ 05/09/2022 - 09:51
मला स्वतःला धारपांच्या भयकथा आवडतातच पण विज्ञानकथा त्याहून जास्त आवडतात. नेनचिम , गोग्रामचा चित्रार , बहुमनी या पुन्हा पुन्हा वाचल्या आहेत.

In reply to by विजुभाऊ

अनुनाद 06/09/2022 - 12:38
नेनचिम आवडली असेल तर "कंताचा मनोरा" (वाचली नसेल तर) जरूर निदान चाळून पहा - गोग्रामचा चितार मला आठवतंय - बहुधा ती माझी SciFi वाचनाची सुरुवात असावी. खरंतर भा. रा. भागवत यांच्या चंद्रावर स्वारी, धूमकेतूचे रहस्य इ कथा वाचताना रमून जायला व्हायचं - नंतर कळलं ती Jules Verne ची पुस्तकं होती, पण भागवतांनी खरंच गोडी लावली . नेनचिम म्हणजे अक्षरशः world class documentary होती... Mission to Mars ह्या चित्रपटात तीच कल्पना वापरली आहे.

भागो 05/09/2022 - 17:39
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही. आपल्याला फेकाफेकी जास्त पसंत. आताच "दोबारा" नावाचा चित्रपट येऊन "गेला." कुणी बघितला? कित्येक थेटरात शो कॅंसल झाले. अप्रतिम पिक्चर !

In reply to by भागो

तर्कवादी 05/09/2022 - 18:04
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही
असं नाहीये.. कोई मिल गया, क्रिश, रा वन आणि फार पुर्वी मिस्टर इंडिया हे चित्रपट चालले होते.
आपल्याला फेकाफेकी जास्त पसंत
हॉलिवूडच्या सायन्स फिक्शनमध्येही फेकाफेकीच असते की !!

In reply to by भागो

तर्कवादी 05/09/2022 - 19:17
भारतात विज्ञान आधारित काहीही खपत नाही
"एक डॉक्टरकी मौत" हा आशयघन चित्रपट १९९० मध्ये प्रदर्शित झाला होता. चित्रपटाने कमाई किती केली ते माहित नाही पण हा चित्रपट अनेकांना माहित आहे इतकं नक्की (चर्चेत राहिला)

भागो 05/09/2022 - 19:02
असं नाहीये.. कोई मिल गया, क्रिश, रा वन आणि फार पुर्वी मिस्टर इंडिया हे चित्रपट चालले होते.>>> व्वा. कळलंं. हाताला पाच बोट आहेत. अजून एक पिक्चरचे नाव टाका. रोबो? हॉलिवूडच्या सायन्स फिक्शनमध्येही फेकाफेकीच असते की !!>> चालायचेच.

nutanm 06/09/2022 - 06:59
मी बाबूराव अर्नाळकरांच्या झुंजार व काळापहाड कथा खूपच वाचल्या. 68--70 साली. धारप त्यानंतर आले तोवर माझा रहस्यकथेतला interest संपला होता . व मला तेव्हा त्यांची पुस्तके म्हणजे सायन्स फिक्शन ई० माहित नव्हते कळण्यासही कठीण व भितीदायक वाटल्या . त्याचवेळी मला ऐतिहासिक पुस्तकांचे वेड लागत होते म्हणून नारायण धारप तितकेसे आवडले नाहीत व डोक्यावरूनही गेले. झुंजार व काळापहाड खूप म्हणजे खूप आवडायची. काळापहाडचे चोरांची दुनिया अजूनही चांगले लक्षांत आहे खूप मस्त पुस्तक व वेगळीच चोरांची दुनिया जी काळापहाडने समाजात उघडकीस आणली व पोलिसांच्या ताब्यात बहुतेक चोर दिले, खूपच मजा आलेली वयाच्या 12/13 व्यवर्षी वाचताना व मस्त घाबरण्याचा थरार घेत रहस्यकथा वाचत असे. नविनच जगाची / पुस्तकांच्या थरारक व़िश्र्वाची ओळख होत होती.

nutanm 06/09/2022 - 07:14
झुंजार तर माझा खूपच आवडता हिरो व हे व्यक्त करणे मला जमायचे नाही व भिती व लाजही खूप वाटे त्या अर्धवट वयात. पण काळापहाड व झुंजार अजूनही खूप आवडतात. पण आता ही पुस्तके मिळत नाही वसमाज, काळ पुढे गेल्याने वाचणार्यांना थरारही वाटणार नाही, शस्त्रास्त्रेही खूप आधुनिक होऊन झुंजारचे ठोसे मारून ठगाला लोळविणे हे सर्वच शब्दासकट खूप बाळबोध वाटते व आहे हल्लीच्या काळात

In reply to by nutanm

भागो 06/09/2022 - 09:16
झुंझार माझा पण अगदी आवडता हिरो. त्या काळी माझा एक मित्र लायब्ररीतून बाबुराव अर्नाळकर गुपचूप उचलून आणून मला देत असे. त्यांची पुस्तके अजूनही मिळतात. आमेझान वर आहेत. बुधवार पेठेत मिळतात मला काही रद्दीच्या दुकानात मिळाली. शोध म्हणजे सापडेल. आता मी मुलाबरोबर/मुलीबरोबर इंग्लिश वाचायला शिकलो. मग काय खजिनाच खुला झाला. खूप खूप वाचले. पण अजूनही मला "गुजबंप्स"अतिशय आवडतात. अचाट भीतिकथा. लहान मुलांसाठी आहेत. पण ओपन आवडीने वाचतो बुवा.

Bhakti 06/09/2022 - 11:11
धारप यांचं कोणतं पुस्तक पहिल्यांदा वाचावं? तिकडची आवडती सायन्स फिक्शन फिल्म Lucy कन्सेप्ट जाम आवडतो, आणि मानवाच्या आवाक्यातला विषय आहे. इकडची आवडती सायन्स फिक्शन नाही आठवत ;) बाकी केवळ फिक्शनमध्ये अनेक मराठी छान सिनेमा जे आवडतात आहेत .पण धागा भरकटेल नंतर कधीतरी सांगते :)

अनुनाद 06/09/2022 - 11:47
मी त्या धाग्या च्या प्रथम लेखात उल्लेख केलेली यक्ष हि कथा sansovoice या you tube चॅनेल वर पहिली - खरंतर त्यातूनच हे लिहावंसं वाटलं - ऐकून पहा

स्वधर्म 06/09/2022 - 15:33
अगदी १४-१५ वर्षांचा असल्यापासून धारप वाचायची गोडी लागली. इथे त्यांचे इतके चाहते आहेत, हे पाहून खूप आनंद झालेला आहे. शब्द किती म्हणून काटेकोर वापरावेत? त्यांच्या ‘दस्त’ या कादंबरीचे फक्त पहिले पान, पहिला परिच्छेद वाचून गार पडलो होतो. एका परिच्छेदात व्यक्तिरेखा मूर्तीमंत समोर उभी करावी, ती धारपांनीच! त्यांच्या बर्याच कथा या विशिष्ट भारित घरांवर, बखळींवर, जागांवर आहेत. त्यात काही अघोरी, अमूर्त आपल्या त्रिमित विश्वापलिकडचं असं असायचं. सर्व कथांचा शेवट सुष्टाचा दुष्टावर विजय छापाच्या असल्या तरी, धारप प्लॉट असा काही फुलवतात, की माणूस अडकून पडलाच पाहिजे. त्यांच्या विज्ञानकथांपैकी दोन्ही फायकस केवळ अप्रतिम! झाडे एकमेकांशी संपर्कात असणे, त्यांची काही स्ट्रॅटेजी असणे, ही कल्पनाच अफलातून! नंतर नंतर थोडा साचेबध्दपणा आला, तरी धारप हे ‘न सुचता’ लिहीणारे लेखक नव्हते, म्हणून थोर वाटतात. तुलना कदाचित अप्रस्तुत ठरेल, पण हल्लीचे अनेक लेखक कथाबीजच नसताना पुस्तके ‘पाडतात’ असे वाटते. म्हणजे केवळ मुख्य पात्राच्या मनातील भणभणते विचार हीच कादंबरी, ज्यात काहीही ‘घडत’ नाही. आणि अशा पुस्तकांना पारितोषिकेही मिळतात. अनेक उदाहरणे देता येतील. धारप हे खास मध्यमवर्गीय कुटुंबात, घरात घडणार्या कथा लिहायचे, पण रोमहर्षक! असा लेखक पुन्हा होणे मुश्किल!

In reply to by स्वधर्म

अनुनाद 07/09/2022 - 12:36
अगदी सुरेख लिहीलंयत. वाचकाला गळा दाबून धरणं ही त्यांची खासियत होती. त्यांच्या अझाथोथ वगैरेसारख्या कथांमधून आलेले काही प्राचिन विधींचे उल्लेख आणि वर्णने पाहीली की असं वाटतं की त्यांचा काही सिक्रेट सोसायटीजशी नक्की संबंध असावा... :))
श्री. नारायण धारप ह्यांच्यावर भयकथा लेखक हा शिक्का बसला आणि मराठीमधे अतिशय उत्कृष्ट व काळाच्या पुढच्या विज्ञानकथा लिहीणाऱ्या लेखकाची ही बाजू वाचकांसमोर कधीही आली नाही. मराठीत विज्ञानकथा रुजली नाही याला लेखकाची प्रतिभा नव्हे तर वाचकांचं अज्ञान कारणीभूत होतं. कौटुंबिक सिरीयल्सचा तोच तो चोथा चघळणारे प्रेक्षक आणि जीर्णशीर्ण लव्हस्टोरीज पलिकडे न जाणारं बाॅलिवूड यामुळे मायदेशात सायन्सफिक्शन रूळली नाही पण तरीही धारप लिहीतच राहीले... X-men (मालिकेतील पहीला चित्रपट) जुलै २००० मधे release झाला.

भगवद्गीता शांकरभाष्य नमन आणि प्रस्तावना - मराठी भाषांतर

अभिजीत ·

गामा पैलवान 09/05/2022 - 00:43
अभिषेक, अनुवाद फक्कड जमलाय. तन्निमित्त धन्यवाद. हाव आणि मोह यांतील फरक विशेषत्वे भावला. माझ्या मते एखादी वस्तू लाभल्यावर किंचितकाळ तरी समाधान मिळतं, त्यास लोभ म्हणावं. एखाद्या वस्तूची वा प्रसंगाची जी भुरळ पडते त्यास मोह मानावं. बाकी, शंकराचार्यांच्या साहित्यास अवघ्या जगात तोड नाही. हिंदू मानसावर महर्षी व्यासवाल्मिकीपश्चात आद्य शंकराचार्य यांचाच प्रभाव लक्षणीय आहे. आ.न., -गा.पै.

In reply to by गामा पैलवान

सोत्रि 12/05/2022 - 14:28
इथे षड्रिपू ह्या विकेपेजवर लोभ आणि मोह ह्यांच्या चपखल व्याख्या आहेत. मोह किंवा मोहाचा पडदा हे ignorance ह्या अर्थी समजून घेतल्यास वरील व्याख्या अधिक सुलभतेने समजण्यास मदत होइल. - (मोहाचा पडदा दूर करण्याच्या प्रयत्नात असलेला) सोकाजी
https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B7%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%82

Jayant Naik 11/05/2022 - 17:54
सुरेख भाषांतर. तुम्ही म्हणता ते खरे आहे. आद्य शंकराचार्य अद्वैत तत्त्वप्रणाली सुरेख शब्दात मांडतात. त्यांचे गीतेचे भाष्य तर प्रमाणभूत म्हणावे लागेल.

Jayant Naik 11/05/2022 - 17:55
सुरेख भाषांतर. तुम्ही म्हणता ते खरे आहे. आद्य शंकराचार्य अद्वैत तत्त्वप्रणाली सुरेख शब्दात मांडतात. त्यांचे गीतेचे भाष्य तर प्रमाणभूत म्हणावे लागेल.

वरील सर्व प्रतिसादांशी देखिल सहमत, शंकराचार्यांनी जे कार्य केले आहे त्याला तोड नाही. तर्कसंगत मांडणी हे त्यांच्या प्रत्येक रचनेचे वैशिठ्य होते. पैजारबुवा,

गामा पैलवान 09/05/2022 - 00:43
अभिषेक, अनुवाद फक्कड जमलाय. तन्निमित्त धन्यवाद. हाव आणि मोह यांतील फरक विशेषत्वे भावला. माझ्या मते एखादी वस्तू लाभल्यावर किंचितकाळ तरी समाधान मिळतं, त्यास लोभ म्हणावं. एखाद्या वस्तूची वा प्रसंगाची जी भुरळ पडते त्यास मोह मानावं. बाकी, शंकराचार्यांच्या साहित्यास अवघ्या जगात तोड नाही. हिंदू मानसावर महर्षी व्यासवाल्मिकीपश्चात आद्य शंकराचार्य यांचाच प्रभाव लक्षणीय आहे. आ.न., -गा.पै.

In reply to by गामा पैलवान

सोत्रि 12/05/2022 - 14:28
इथे षड्रिपू ह्या विकेपेजवर लोभ आणि मोह ह्यांच्या चपखल व्याख्या आहेत. मोह किंवा मोहाचा पडदा हे ignorance ह्या अर्थी समजून घेतल्यास वरील व्याख्या अधिक सुलभतेने समजण्यास मदत होइल. - (मोहाचा पडदा दूर करण्याच्या प्रयत्नात असलेला) सोकाजी
https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B7%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%82

Jayant Naik 11/05/2022 - 17:54
सुरेख भाषांतर. तुम्ही म्हणता ते खरे आहे. आद्य शंकराचार्य अद्वैत तत्त्वप्रणाली सुरेख शब्दात मांडतात. त्यांचे गीतेचे भाष्य तर प्रमाणभूत म्हणावे लागेल.

Jayant Naik 11/05/2022 - 17:55
सुरेख भाषांतर. तुम्ही म्हणता ते खरे आहे. आद्य शंकराचार्य अद्वैत तत्त्वप्रणाली सुरेख शब्दात मांडतात. त्यांचे गीतेचे भाष्य तर प्रमाणभूत म्हणावे लागेल.

वरील सर्व प्रतिसादांशी देखिल सहमत, शंकराचार्यांनी जे कार्य केले आहे त्याला तोड नाही. तर्कसंगत मांडणी हे त्यांच्या प्रत्येक रचनेचे वैशिठ्य होते. पैजारबुवा,
लेखनप्रकार

आद्य शंकराचार्य जयंती - वैशाख शुक्ल पक्ष पंचमी (मे ६, २०२२) आद्य शंकराचार्य वेदोक्त अशा अद्वैत मताचे पुरस्कर्ते होत. केवळ ३२ वर्षाच्या आयुष्यात त्यांनी प्रस्थानत्रयी (भगवद्गीता, ब्रह्मसूत्रे आणि उपनिषदे) वर भाष्ये लिहिली, तत्कालीन भारत देशात चार वेळा भ्रमण करून प्रस्थपित असलेली अवैदीक मते खोडून काढली व वैदिक धर्माची पुनःस्थापना केली. द्वारका, जगन्‍नाथपुरी, शृंगेरी आणि बद्रीकेदार येथे चार पीठे स्थापन केली. वेदकाळापासून सुरू असलेली आचार्य परंपरा, आद्य शंकराचार्यांनी पुढे सुरू ठेवली.

उष्णकटिबंधीय वसंत

माहितगार ·

पुरणपोळ्या पचल्यावर साखरेच्या गाठ्या दिसल्यावर आभाळातली पाने खाली पडल्यावर जमीनी वरची फुलं आभाळात गेल्यावर जेव्हा नसती हुरहूर संपते आणी मनी उधाण वारे शिरते तेव्हा समजावे शिशीराचे दिवस सरले आणी ऋतुराज वसंत अवतरले. मुक्तक आवडले

पुरणपोळ्या पचल्यावर साखरेच्या गाठ्या दिसल्यावर आभाळातली पाने खाली पडल्यावर जमीनी वरची फुलं आभाळात गेल्यावर जेव्हा नसती हुरहूर संपते आणी मनी उधाण वारे शिरते तेव्हा समजावे शिशीराचे दिवस सरले आणी ऋतुराज वसंत अवतरले. मुक्तक आवडले
वनस्पति उद्यानातून फेरफटका मारताना माहितीची पाटी नसलेले झाड पाहून साहित्यिक राजूमधील चौकश्याने विचारले हे झाड कोणते? त्याचा वनस्पती वैज्ञानिक मित्र म्हणाला उष्णकटिबंधीय म्हणजेच ट्रॉपीकल! (राजूने वेळ मारून नेणे कंसात जोडले) वनस्पती वैज्ञानिक मित्राने राजूची वसंत ऋतूवरील कविता ऐकुन झाल्यावर मोबाईलवर मराठी विकिपीडियावरचे वसंत ऋतूचे पान उघडत राजूला विचारले वसंत ऋतू आला हे कसे ओळखायचे ? झाडाला फुले लागल्यावर की कोकीळेने कुहू कुहू केल्यावर की वसंतऋतूवरील कविता ऐकल्यावर?