मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

निवडणूक: एका मतदान केंद्र व्यवस्थापनाचा पक्षांचा खर्च किती येतो

विवेकपटाईत ·

मुक्त विहारि Wed, 01/15/2025 - 20:11
"किमान लोकसभा आणि विधानसभा निवडणूक एकाच वेळी झाली तर कितीतरी अब्जावधीचा खर्च पक्षांचा वाचेल." सहमत आहे.

माईसाहेब कुरसूंदीकर गुरुवार, 01/16/2025 - 09:36
उद्देश चांगला आहे पण एखाद्या राज्यात आघाडीचे सरकार आले, आणी एखाद्या घटक पक्षाने २ वर्षानी पाठिंबा काढुन घेतला तर काय करायचे? ३वर्षे वाट पहायची? राजकीय पक्षांचे पुढारी सत्तेसाठी किती उतावळे असतात ते आपण पाहतच असतो. त्यांना खर्च वाचवायचा असेल तर भावनिक आवाहने बण्द करा आणि पाच वर्षे गुमान काम करा.

विवेकपटाईत Tue, 01/21/2025 - 13:14
पाठिंबा काढल्यावर दुसरी सरकार बनते. जसे महाराष्ट्रात झाले. आजच्या घटकेला कोणत्याही पक्षाचे विधायक पाच वर्षाच्या आधी निवडणूक घेण्याचे समर्थन करणार नाही. पुन्हा निवडणूक जिंकणे आता तितके सौपे नाही. (पूर्वी कोंग्रेस पक्षाचे विधायक दहा बारा वेळा सतत निवडणूक जिंकू शकत होते, तो काळ केंव्हाच गेला).

मुक्त विहारि Wed, 01/15/2025 - 20:11
"किमान लोकसभा आणि विधानसभा निवडणूक एकाच वेळी झाली तर कितीतरी अब्जावधीचा खर्च पक्षांचा वाचेल." सहमत आहे.

माईसाहेब कुरसूंदीकर गुरुवार, 01/16/2025 - 09:36
उद्देश चांगला आहे पण एखाद्या राज्यात आघाडीचे सरकार आले, आणी एखाद्या घटक पक्षाने २ वर्षानी पाठिंबा काढुन घेतला तर काय करायचे? ३वर्षे वाट पहायची? राजकीय पक्षांचे पुढारी सत्तेसाठी किती उतावळे असतात ते आपण पाहतच असतो. त्यांना खर्च वाचवायचा असेल तर भावनिक आवाहने बण्द करा आणि पाच वर्षे गुमान काम करा.

विवेकपटाईत Tue, 01/21/2025 - 13:14
पाठिंबा काढल्यावर दुसरी सरकार बनते. जसे महाराष्ट्रात झाले. आजच्या घटकेला कोणत्याही पक्षाचे विधायक पाच वर्षाच्या आधी निवडणूक घेण्याचे समर्थन करणार नाही. पुन्हा निवडणूक जिंकणे आता तितके सौपे नाही. (पूर्वी कोंग्रेस पक्षाचे विधायक दहा बारा वेळा सतत निवडणूक जिंकू शकत होते, तो काळ केंव्हाच गेला).
लेखनविषय:
राजकारण
लेखनप्रकार
मत
निवडणूकीच्या दिवशी मतदाता मत देण्यासाठी मतदान केंद्रावर जातो. मतदात्याने मतदान केन्द्रावर जाऊन आपल्या पक्षासाठी मतदान केले पाहिजे यासाठी प्रत्येक राजनीतिक पक्षाला यंत्रणा राबवावी लागते आणि त्यासाठी मनुष्यबळ ही लागतो आणि त्यासाठी पैसा ही खर्च करावा लागतो. लोकसभा निवडणूकीच्या वेळी दोन्ही पक्षांचे बूथ प्रमुख माझ्या समोरच लहानचे मोठे झाले होते. त्यांच्या कडून मिळालेल्या माहिती आधारावर हा लेख. लेखात बूथ व्यवस्थापकाचे नाव मी सचिन ठेवले आहे. सचिनच्या शब्दांत: सचिन मला म्हणाला, विवेकजी, निवडणूक आयोगाने निवडणूक घोषित केली.

जॉन अब्राहम (भाग ३)

श्रीगुरुजी ·

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 17:17
अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन रिपब्लिकन पक्षाचे अगदी सुरवातीचे सदस्य होते. हा पक्ष गुलामगिरीविरोधात होता. तर डेमॉक्रॅटिक पक्ष १८२९ ते १८३७ या काळातील वर्णद्वेषी अध्यक्ष अ‍ॅन्ड्र्यू जॅक्सन यांच्या धोरणांमुळे प्रभावित झालेल्यांनी स्थापन केला होता. आता मात्र परिस्थिती अगदी उलट दिसते. वर्णवर्चस्ववादी गोरे जास्त करून रिपब्लिकन पक्षात दिसतात तर त्याविरोधी भूमिका असलेले डेमॉक्रॅटिक पक्षात. १८६० मध्ये अध्यक्षीय निवडणुक झाली होती त्यात लिंकन रिपब्लिकन पक्षाकडून होते. ते उघडपणे गुलामगिरी विरोधात होते. तर त्यावेळेस डेमॉक्रॅटिक पक्षात फूट पडली होती. त्याचे कारण दक्षिणेकडील राज्यांमधील डेमॉक्रॅटिक नेते गुलामगिरीचे समर्थन करत होते पण उत्तरेकडील नेते उघड समर्थन करू नव्हते पण गुलामगिरी काढावी असे त्यांचे म्हणणे नव्हते. त्यामुळे अधिक कट्टर सदर्न डेमॉक्रॅट्स आणि त्यामानाने सौम्य नॉर्दन डेमॉक्रॅट्स अशी फूट पडली त्यामुळे लिंकनना ती निवडणुक बरीच सोपी गेली. आधीच्या भागातील प्रतिसादात उल्लेख केलेले स्टिफन डग्लस नॉर्दन डेमॉक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवार होते. लिंकननी १८६४ ची निवडणुक परत लढवली. त्यावेळेस त्यांच्याविरोधात डेमॉक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार होते जॉर्ज मॅकलेलान. हे गृहस्थ यादवी युध्दात उत्तरेकडील सैन्याचे (म्हणजे लिंकनच्या बाजूचे) सेनापती होते. त्यांचा स्वतःचा गुलामगिरीला विरोध होता मात्र गुलामगिरीला विरोध करायच्या नादात देशाचे तुकडे व्हावेत असे त्यांना वाटत नव्हते. त्यामुळे लिंकननी आदेश दिले तरी कोंडीत पकडल्या गेलेल्या दक्षिणेकडील सैन्याचा निर्णायक पराभव करायला हल्ला करायचा सोडून ते थंड बसून राहिले. १८६४ मध्ये या जॉर्ज मॅकलेलान यांनी पाहिजे असेल तर दक्षिणेच्या राज्यांना गुलामगिरी चालू ठेऊ देऊ पण यादवी युध्द थांबवू या अजेंड्यावर लिंकनविरोधात निवडणुक लढवली होती. त्या निवडणुकीच्या प्रचारात जॉर्ज मॅकलेलान यांनी लिंकनविरोधात विखारी शब्द वापरले होते. लिंकन अध्यक्ष असले तरी त्यांना रणांगणातील डावपेच कळत नव्हते. त्यामुळे ते प्रचारात लिंकनचा उल्लेख 'बफून' म्हणून पण करत होते.

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 01/18/2025 - 11:02
सुरवातीला लिंकनचा रिपब्लिकन पक्ष गुलामगिरीच्या विरोधात होता. त्या कार्यासाठी स्वतः लिंकननी आपल्या प्राणाचे बलिदान केले. तर डेमॉक्रॅटिक पक्ष मात्र वेगळा होता. सगळे डेमॉक्रॅटिक पक्षाचे नेते गुलामगिरीच्या बाजूने होते असे नाही पण गुलामगिरी काढावी असे फार डेमॉक्रॅटिक नेत्यांना तितक्या तीव्रतेने वाटत होते असे वाटत नाही. यादवी युद्ध चालू असताना सुरवातीला दक्षिणेकडील लोकही गुलामगिरीच्या बाजूने होते असे म्हणायला हरकत नसावी. मात्र लिंकनची हत्या झाल्यानंतर ते चित्र बदलले. दक्षिणेतल्या लोकांनाही लिंकनच्या बलिदानानंतर गुलामगिरी वाईट होती हे समजले असे म्हणायला हवे. लिंकनची हत्या केल्यानंतर दक्षिणेतून आपल्याला मोठे समर्थन मिळेल आणि आपण तिथे जाऊन लपू शकू असे लिंकनच्या मारेकर्‍याला वाटत होते पण तसे झाले नाही. या बदललेल्या वातावरणाचा परिणाम म्हणजे यादवी युध्द झाल्यानंतर जवळपास ६७ वर्षात व्हाईट हाऊसमध्ये बराचसा काळ रिपब्लिकन अध्यक्ष राहिला आणि डेमॉक्रॅटिक पक्षाचा अध्यक्ष त्या मानाने कमी काळ राहिला. १८६४ मध्ये लिंकन जिंकले होते. त्यानंतर १८६८ आणि १८७२ मध्ये यादवी युध्द काळात शेवटी उत्तरेचे सेनापती असलेले युलिसिस ग्रँट, १८७६ मध्ये रूदरफोर्ड हेस, १८८० मध्ये जेम्स गारफिल्ड आणि त्यांची हत्या झाल्यानंतर चेस्टर आर्थर हे रिपब्लिकन अध्यक्ष झाले. १८८४ आणि १८९२ मध्ये ग्रोव्हर क्लिव्हलँड हे डेमॉक्रॅटिक अध्यक्ष झाले. पण १८८८ मध्ये बेंजामिन हॅरीसन, १८९६ आणि १९०० मध्ये विलिअम मॅकिन्ली, १९०१ मध्ये त्यांची हत्या झाल्यानंतर थिओडोर रूझवेल्ट, १९०४ मध्ये थिओडोर रूझवेल्ट आणि १९०८ मध्ये विलिअम हॉवर्ड टाफ्ट हे रिपब्लिकन अध्यक्ष झाले. १९१२ मध्ये माजी अध्यक्ष थिओडोर रूझवेल्ट आणि अध्यक्ष विलिअम हॉवर्ड टाफ्ट यांच्यातील मतभेदांमुळे थिओडोर रूझवेल्ट यांनी तिसर्‍या टर्मसाठी आणखी एक निवडणुक लढवली. त्यात रूझवेल्ट आणि टाफ्ट या दोघांचाही मतविभागणीमुळे मोठा पराभव झाला आणि डेमॉक्रॅटिक वुड्रो विल्सन १९१२ मध्ये आणि नंतर १९१६ मध्ये अध्यक्षपदावर निवडून गेले. परत १९२० मध्ये वॉरन हार्डिंग,१९२४ मध्ये केल्विन कूलिज आणि १९२८ मध्ये हर्बर्ट हूवर हे रिपब्लिकन अध्यक्ष निवडून आले. १९२९ ची महामंदी आली नसती तर कदाचित आणखी काही काळ रिपब्लिकनांचे व्हाईट हाऊसवर वर्चस्व राहिले असते. पण त्या महामंदीमुळे १९३२ मध्ये डेमॉक्रॅटिक फ्रँकलीन रूझवेल्ट निवडून आले आणि मग खर्‍या अर्थाने डेमॉक्रॅटिक पक्ष व्हाईट हाऊससाठी शर्यतीत खर्‍या अर्थाने आला. १९३२ च्या सुमारास यादवी युध्द संपून ६७ वर्षे झाली होती. यादवी युध्दाच्या वेळेस गुलामगिरीचे उघड/छुपे समर्थन करणारे डेमॉक्रॅटिक नेतृत्व मागे पडून पूर्ण नवे नेतृत्व पुढे आले होते. त्यामुळे यादवीच्या वेळेस डेमॉक्रॅटिक नेत्यांची भूमिका हा विषय मागे पडला आणि डेमॉक्रॅटिक पक्ष खर्‍या अर्थाने व्हाईट हाऊसच्या शर्यतीत आला.

श्रीगुरुजी Sat, 01/18/2025 - 13:24
थिओडोर रूझवेल्ट यांनी तिसर्‍या टर्मसाठी आणखी एक निवडणुक लढवली. अमेरिकेत अध्यक्ष जास्तीत जास्त दोन वेळाच अध्यक्ष होऊ शकतो हा कायदा अमेरिकेत का, कोणी व केव्हा आणला? जर एखाद्या वर्तमान अध्यक्षाच्या अकाली निधनामुळे किंवा वर्तमान अध्यक्षाने काही कारणाने राजीनामा दिल्याने उपाध्यक्ष अध्यक्ष झाल्यास त्याची अपूर्ण मुदत हा अध्यक्षपदाचा पूर्ण काळ समजला जातो का? म्हणजे उपाध्यक्ष जेमतेम एक महिनाच अध्यक्षपदावर असला तर त्याला भविष्यात जास्तीत जास्त एकदाच अध्यक्ष होता येते का?

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 01/18/2025 - 13:41
अमेरिकेचे अध्यक्ष हा लेख मी २० जानेवारी रोजी लिहिणार आहे. अमेरिकेच्या अध्यक्षांविषयी मला जे काही माहित आहे ते त्या लेखात लिहिणार आहे. तो लेख विनाकारण लांबलचक व्हायला नको म्हणून मूळ लेखात काही मुद्दे आणि नंतर हळूहळू प्रतिसादांमधून उरलेले मुद्दे लिहिणार आहे. त्यात २० जानेवारीलाच याविषयी लिहिणार आहे.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 21:43
यापुढील कोणत्या तरी भागात या दोघांच्या हत्येविषयीच्या कॉन्स्पिरसी थिअरींचा उल्लेख करणार ना? करणार असल्यास त्यावर मी लिहित नाही. दोघांच्या, विशेषतः केनेडींच्या हत्येविषयी मसालेदार कॉन्स्पिरसी थिअरी आहे.

सौंदाळा Fri, 01/17/2025 - 10:28
लिंकन आणि केनडी दोघांची हत्या आणि दक्षिणेतील राज्यांच्या गुलामगिरीच्या प्रथेबद्दल वरवरची माहिती होती. पण या लेखमालेतून विस्तृतपणे कळत आहे. हा भाग पण आवडला.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 17:17
अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन रिपब्लिकन पक्षाचे अगदी सुरवातीचे सदस्य होते. हा पक्ष गुलामगिरीविरोधात होता. तर डेमॉक्रॅटिक पक्ष १८२९ ते १८३७ या काळातील वर्णद्वेषी अध्यक्ष अ‍ॅन्ड्र्यू जॅक्सन यांच्या धोरणांमुळे प्रभावित झालेल्यांनी स्थापन केला होता. आता मात्र परिस्थिती अगदी उलट दिसते. वर्णवर्चस्ववादी गोरे जास्त करून रिपब्लिकन पक्षात दिसतात तर त्याविरोधी भूमिका असलेले डेमॉक्रॅटिक पक्षात. १८६० मध्ये अध्यक्षीय निवडणुक झाली होती त्यात लिंकन रिपब्लिकन पक्षाकडून होते. ते उघडपणे गुलामगिरी विरोधात होते. तर त्यावेळेस डेमॉक्रॅटिक पक्षात फूट पडली होती. त्याचे कारण दक्षिणेकडील राज्यांमधील डेमॉक्रॅटिक नेते गुलामगिरीचे समर्थन करत होते पण उत्तरेकडील नेते उघड समर्थन करू नव्हते पण गुलामगिरी काढावी असे त्यांचे म्हणणे नव्हते. त्यामुळे अधिक कट्टर सदर्न डेमॉक्रॅट्स आणि त्यामानाने सौम्य नॉर्दन डेमॉक्रॅट्स अशी फूट पडली त्यामुळे लिंकनना ती निवडणुक बरीच सोपी गेली. आधीच्या भागातील प्रतिसादात उल्लेख केलेले स्टिफन डग्लस नॉर्दन डेमॉक्रॅटिक पक्षाकडून उमेदवार होते. लिंकननी १८६४ ची निवडणुक परत लढवली. त्यावेळेस त्यांच्याविरोधात डेमॉक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार होते जॉर्ज मॅकलेलान. हे गृहस्थ यादवी युध्दात उत्तरेकडील सैन्याचे (म्हणजे लिंकनच्या बाजूचे) सेनापती होते. त्यांचा स्वतःचा गुलामगिरीला विरोध होता मात्र गुलामगिरीला विरोध करायच्या नादात देशाचे तुकडे व्हावेत असे त्यांना वाटत नव्हते. त्यामुळे लिंकननी आदेश दिले तरी कोंडीत पकडल्या गेलेल्या दक्षिणेकडील सैन्याचा निर्णायक पराभव करायला हल्ला करायचा सोडून ते थंड बसून राहिले. १८६४ मध्ये या जॉर्ज मॅकलेलान यांनी पाहिजे असेल तर दक्षिणेच्या राज्यांना गुलामगिरी चालू ठेऊ देऊ पण यादवी युध्द थांबवू या अजेंड्यावर लिंकनविरोधात निवडणुक लढवली होती. त्या निवडणुकीच्या प्रचारात जॉर्ज मॅकलेलान यांनी लिंकनविरोधात विखारी शब्द वापरले होते. लिंकन अध्यक्ष असले तरी त्यांना रणांगणातील डावपेच कळत नव्हते. त्यामुळे ते प्रचारात लिंकनचा उल्लेख 'बफून' म्हणून पण करत होते.

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 01/18/2025 - 11:02
सुरवातीला लिंकनचा रिपब्लिकन पक्ष गुलामगिरीच्या विरोधात होता. त्या कार्यासाठी स्वतः लिंकननी आपल्या प्राणाचे बलिदान केले. तर डेमॉक्रॅटिक पक्ष मात्र वेगळा होता. सगळे डेमॉक्रॅटिक पक्षाचे नेते गुलामगिरीच्या बाजूने होते असे नाही पण गुलामगिरी काढावी असे फार डेमॉक्रॅटिक नेत्यांना तितक्या तीव्रतेने वाटत होते असे वाटत नाही. यादवी युद्ध चालू असताना सुरवातीला दक्षिणेकडील लोकही गुलामगिरीच्या बाजूने होते असे म्हणायला हरकत नसावी. मात्र लिंकनची हत्या झाल्यानंतर ते चित्र बदलले. दक्षिणेतल्या लोकांनाही लिंकनच्या बलिदानानंतर गुलामगिरी वाईट होती हे समजले असे म्हणायला हवे. लिंकनची हत्या केल्यानंतर दक्षिणेतून आपल्याला मोठे समर्थन मिळेल आणि आपण तिथे जाऊन लपू शकू असे लिंकनच्या मारेकर्‍याला वाटत होते पण तसे झाले नाही. या बदललेल्या वातावरणाचा परिणाम म्हणजे यादवी युध्द झाल्यानंतर जवळपास ६७ वर्षात व्हाईट हाऊसमध्ये बराचसा काळ रिपब्लिकन अध्यक्ष राहिला आणि डेमॉक्रॅटिक पक्षाचा अध्यक्ष त्या मानाने कमी काळ राहिला. १८६४ मध्ये लिंकन जिंकले होते. त्यानंतर १८६८ आणि १८७२ मध्ये यादवी युध्द काळात शेवटी उत्तरेचे सेनापती असलेले युलिसिस ग्रँट, १८७६ मध्ये रूदरफोर्ड हेस, १८८० मध्ये जेम्स गारफिल्ड आणि त्यांची हत्या झाल्यानंतर चेस्टर आर्थर हे रिपब्लिकन अध्यक्ष झाले. १८८४ आणि १८९२ मध्ये ग्रोव्हर क्लिव्हलँड हे डेमॉक्रॅटिक अध्यक्ष झाले. पण १८८८ मध्ये बेंजामिन हॅरीसन, १८९६ आणि १९०० मध्ये विलिअम मॅकिन्ली, १९०१ मध्ये त्यांची हत्या झाल्यानंतर थिओडोर रूझवेल्ट, १९०४ मध्ये थिओडोर रूझवेल्ट आणि १९०८ मध्ये विलिअम हॉवर्ड टाफ्ट हे रिपब्लिकन अध्यक्ष झाले. १९१२ मध्ये माजी अध्यक्ष थिओडोर रूझवेल्ट आणि अध्यक्ष विलिअम हॉवर्ड टाफ्ट यांच्यातील मतभेदांमुळे थिओडोर रूझवेल्ट यांनी तिसर्‍या टर्मसाठी आणखी एक निवडणुक लढवली. त्यात रूझवेल्ट आणि टाफ्ट या दोघांचाही मतविभागणीमुळे मोठा पराभव झाला आणि डेमॉक्रॅटिक वुड्रो विल्सन १९१२ मध्ये आणि नंतर १९१६ मध्ये अध्यक्षपदावर निवडून गेले. परत १९२० मध्ये वॉरन हार्डिंग,१९२४ मध्ये केल्विन कूलिज आणि १९२८ मध्ये हर्बर्ट हूवर हे रिपब्लिकन अध्यक्ष निवडून आले. १९२९ ची महामंदी आली नसती तर कदाचित आणखी काही काळ रिपब्लिकनांचे व्हाईट हाऊसवर वर्चस्व राहिले असते. पण त्या महामंदीमुळे १९३२ मध्ये डेमॉक्रॅटिक फ्रँकलीन रूझवेल्ट निवडून आले आणि मग खर्‍या अर्थाने डेमॉक्रॅटिक पक्ष व्हाईट हाऊससाठी शर्यतीत खर्‍या अर्थाने आला. १९३२ च्या सुमारास यादवी युध्द संपून ६७ वर्षे झाली होती. यादवी युध्दाच्या वेळेस गुलामगिरीचे उघड/छुपे समर्थन करणारे डेमॉक्रॅटिक नेतृत्व मागे पडून पूर्ण नवे नेतृत्व पुढे आले होते. त्यामुळे यादवीच्या वेळेस डेमॉक्रॅटिक नेत्यांची भूमिका हा विषय मागे पडला आणि डेमॉक्रॅटिक पक्ष खर्‍या अर्थाने व्हाईट हाऊसच्या शर्यतीत आला.

श्रीगुरुजी Sat, 01/18/2025 - 13:24
थिओडोर रूझवेल्ट यांनी तिसर्‍या टर्मसाठी आणखी एक निवडणुक लढवली. अमेरिकेत अध्यक्ष जास्तीत जास्त दोन वेळाच अध्यक्ष होऊ शकतो हा कायदा अमेरिकेत का, कोणी व केव्हा आणला? जर एखाद्या वर्तमान अध्यक्षाच्या अकाली निधनामुळे किंवा वर्तमान अध्यक्षाने काही कारणाने राजीनामा दिल्याने उपाध्यक्ष अध्यक्ष झाल्यास त्याची अपूर्ण मुदत हा अध्यक्षपदाचा पूर्ण काळ समजला जातो का? म्हणजे उपाध्यक्ष जेमतेम एक महिनाच अध्यक्षपदावर असला तर त्याला भविष्यात जास्तीत जास्त एकदाच अध्यक्ष होता येते का?

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 01/18/2025 - 13:41
अमेरिकेचे अध्यक्ष हा लेख मी २० जानेवारी रोजी लिहिणार आहे. अमेरिकेच्या अध्यक्षांविषयी मला जे काही माहित आहे ते त्या लेखात लिहिणार आहे. तो लेख विनाकारण लांबलचक व्हायला नको म्हणून मूळ लेखात काही मुद्दे आणि नंतर हळूहळू प्रतिसादांमधून उरलेले मुद्दे लिहिणार आहे. त्यात २० जानेवारीलाच याविषयी लिहिणार आहे.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 21:43
यापुढील कोणत्या तरी भागात या दोघांच्या हत्येविषयीच्या कॉन्स्पिरसी थिअरींचा उल्लेख करणार ना? करणार असल्यास त्यावर मी लिहित नाही. दोघांच्या, विशेषतः केनेडींच्या हत्येविषयी मसालेदार कॉन्स्पिरसी थिअरी आहे.

सौंदाळा Fri, 01/17/2025 - 10:28
लिंकन आणि केनडी दोघांची हत्या आणि दक्षिणेतील राज्यांच्या गुलामगिरीच्या प्रथेबद्दल वरवरची माहिती होती. पण या लेखमालेतून विस्तृतपणे कळत आहे. हा भाग पण आवडला.
लेखनविषय:
इतिहास
जॉन अब्राहम १ ==> जॉन अब्राहम २ शेवटी दुसर्‍या दिवशी १५ एप्रिलला सकाळी ७:२२ वाजता लिंकन यांचा मृत्यू झाल्याचे जाहीर करण्यात आले . . . अब्राहम लिंकन अब्राहम लिंकन अब्राहम लिंकनचा जन्म फेब्रुवारी १२, इ.स.

बडिशोप

अत्रुप्त आत्मा ·

चौथा कोनाडा Sat, 01/18/2025 - 12:58
चान, चान ! गायछाप चुना नसली तरी नाही संपली होप गडे चला मिळुनि खाऊ आपण आत्मुसंगे बडीशोप गडे

चौथा कोनाडा Sat, 01/18/2025 - 12:58
चान, चान ! गायछाप चुना नसली तरी नाही संपली होप गडे चला मिळुनि खाऊ आपण आत्मुसंगे बडीशोप गडे
लेखनविषय:
औषधी पाककृती
मौजमजा
काव्यरस
कविता माझी
प्रेरणात्मक
फ्री स्टाइल
बालसाहित्य
भूछत्री
मिक्स फ्रुट जॅम
मुक्त कविता
शांतरस
बडीशोप काही गोड नाही, ती फार मोठी खोडंही नाही . तंबाखू सारखी वाट लावणारी, ती सर्वांगिण ओढंही नाही . हातावर चोळावी लागत नाही. चुन्यासह पोळावी लागत नाही ! तोंडामध्ये कडेला ठेवून, तासंतास घोळावी लागत नाही ! तशी ही सोपी आहे साध्या सहज स्वभावाची कुणाशी मैत्री / वैर / ना प्रेम जो हातावर घेइल , ती त्याची ! आता म्हणणारच तुम्ही ,तंबाखू आणि हिच्यात वेगळं काय ? अहो - हिचे नुसतेच दोन हात ! तिला आणखीन दोन पाय ! आय आय आय ! आला ना आवाज आतून ? हाय हाय हाय ! भाजला ना गाल त्यातून ? आम्ही वळिखले ,तुम्ही आमचे पूर्वाश्रमीचे तंबाखूप प्रेमी ! म्हणूनशानच आम्माला बी म्हैतेत तुमच्या सगळ्याच गेमि !

कोकण, तळ-कोकण आणि गोवा रोड ट्रिप - ११ (तेरेखोल, रेडी, शिरोडा)

टर्मीनेटर ·

गोरगावलेकर Wed, 01/15/2025 - 08:06
माहितीपूर्ण लेख व सुंदर फोटो. हा सर्व भाग पाहून झाला असल्याने जास्तच भावला.

सौंदाळा Wed, 01/15/2025 - 10:33
सुंदर भाग. रेडी गणपती मंदिर आणि यशवंतगड किल्ला पाहिला का? आरवली समुद्र किनारा आणि वेतोबा मंदिर पण तुम्हाला रस्त्यावर दिसले असेल. पुढच्या भागाची वाट बघत आहे.

कंजूस Wed, 01/15/2025 - 17:22
संजयने जर कोकण/ गोवा सहली आयोजित केल्या (वर कॉमेन्ट्री फुकट) तर धडाधड बुकींग होईल. ( वडाळा येथून विनोद तावडे यांच्या कोकण प्रतिष्ठान यात्रा कंपनीच्या सहली यशस्वी होत होत्या. चार पाच दिवस आणि एसी बस. आता कंपनी तीच आहे पण मालक बदलले आहेत असं कळतं.)

प्रचेतस Sun, 01/19/2025 - 07:54
हा भागही आवडला. डॉ. बर्नाडो पेरेस, हिरवे गुरुजी आणि वाडेकर हतांच्याविषयी काहीच माहीत नव्हते. ही माहिती देण्यासाठी धन्यवाद. बाकी तेरेखोलच्या हॉटेलात राहणे महागडे प्रकरण दिसतेय. सिद्धेश्वर मंदिर, रेडीचा किनारा आवडला. शिरोड्याचा समुद्र तर बेहद्द सुंदर दिसतोय.

रघुनाथ.केरकर Fri, 01/31/2025 - 16:44
मी आम्ही केरकर मूळचे केरी (केरीम ) चे , बटाबाटीनंतर महाराष्ट्रात आलो, इथे ८ पिढी आहे आमची, परंतु जवळच असलेल्या तेरेखोल किल्ल्या बद्दल एवढी माहिती नव्हती, बाकी फोटो अगदी अप्रतिम आहेत. शिरोडा बीच वरून सागरेश्वर ला निघताना वाटेत निर्जन असा मोचेमाड समुद्र किनारा आहे, त्याला भेट दिली असती तर अजून छान झाले असते, सहसा मोचेमाड कुणाच्या लक्षात येत नाही. माझं बालपण ह्या मोचेमाडात गेलंय.

किल्लेदार Wed, 02/05/2025 - 07:08
तेरेखोल ला जाऊन आलोय पण एवढ्या खोलात शिरलो नव्हतो. रेडीचा यशवंतगड पाहिलात का ?

गोरगावलेकर Wed, 01/15/2025 - 08:06
माहितीपूर्ण लेख व सुंदर फोटो. हा सर्व भाग पाहून झाला असल्याने जास्तच भावला.

सौंदाळा Wed, 01/15/2025 - 10:33
सुंदर भाग. रेडी गणपती मंदिर आणि यशवंतगड किल्ला पाहिला का? आरवली समुद्र किनारा आणि वेतोबा मंदिर पण तुम्हाला रस्त्यावर दिसले असेल. पुढच्या भागाची वाट बघत आहे.

कंजूस Wed, 01/15/2025 - 17:22
संजयने जर कोकण/ गोवा सहली आयोजित केल्या (वर कॉमेन्ट्री फुकट) तर धडाधड बुकींग होईल. ( वडाळा येथून विनोद तावडे यांच्या कोकण प्रतिष्ठान यात्रा कंपनीच्या सहली यशस्वी होत होत्या. चार पाच दिवस आणि एसी बस. आता कंपनी तीच आहे पण मालक बदलले आहेत असं कळतं.)

प्रचेतस Sun, 01/19/2025 - 07:54
हा भागही आवडला. डॉ. बर्नाडो पेरेस, हिरवे गुरुजी आणि वाडेकर हतांच्याविषयी काहीच माहीत नव्हते. ही माहिती देण्यासाठी धन्यवाद. बाकी तेरेखोलच्या हॉटेलात राहणे महागडे प्रकरण दिसतेय. सिद्धेश्वर मंदिर, रेडीचा किनारा आवडला. शिरोड्याचा समुद्र तर बेहद्द सुंदर दिसतोय.

रघुनाथ.केरकर Fri, 01/31/2025 - 16:44
मी आम्ही केरकर मूळचे केरी (केरीम ) चे , बटाबाटीनंतर महाराष्ट्रात आलो, इथे ८ पिढी आहे आमची, परंतु जवळच असलेल्या तेरेखोल किल्ल्या बद्दल एवढी माहिती नव्हती, बाकी फोटो अगदी अप्रतिम आहेत. शिरोडा बीच वरून सागरेश्वर ला निघताना वाटेत निर्जन असा मोचेमाड समुद्र किनारा आहे, त्याला भेट दिली असती तर अजून छान झाले असते, सहसा मोचेमाड कुणाच्या लक्षात येत नाही. माझं बालपण ह्या मोचेमाडात गेलंय.

किल्लेदार Wed, 02/05/2025 - 07:08
तेरेखोल ला जाऊन आलोय पण एवढ्या खोलात शिरलो नव्हतो. रेडीचा यशवंतगड पाहिलात का ?
p {text-align: justify;} .mi-content img {box-shadow:0 2px 5px 0 rgba(0,0,0,0.16),0 2px 10px 0 rgba(0,0,0,0.12);} .mi-container { position: relative; width: 100%; overflow: hidden; padding-top: 56.25%; } .responsive-iframe { position: absolute; top: 0; left: 0; bottom: 0; right: 0; width: 100%; height: 100%; border: none; }

आजच्या दिवसात अनेक ठिकाणे बघायची असल्याने सकाळी साडेसातलाच उ

तर्पण फाउंडेशनचा सोहळा: अनाथांच्या नाथा तुज नमो

मार्गी ·
लेखनविषय:
समाज
जीवनमान
लेखनप्रकार
लेख
बातमी
✪ समाजातल्या अवघड प्रश्नांना सोडवण्याचा ध्यास ✪ पंखास या बळ दे नवे, झेपावया आकाश दे ✪ कर्तृत्वाचा व दातृत्वाचा "सेतू" ✪ अनाथ असण्यापासून सनाथ होण्याचा प्रवास- गायत्री पाठक ✪ गुंतागुंतीच्या प्रश्नांवर मिळूनी करू मात ✪ "तुम्ही जे कराल, तेच तुमच्याकडे फिरून येईल" ✪ अनाथ मुलींना मिळणार हक्काचं माहेर ✪ कौन कहता है कि आसमां में छेद नहीं हो सकता सर्वांना नमस्कार. काल १३ जानेवारीला तर्पण फाउंडेशन, मुंबई ह्यांचा युवा गौरव पुरस्कार कार्यक्रम होता. मुंबईत एस.एन.डी.टी. विद्यापीठात झालेल्या ह्या कार्यक्रमामध्ये समाजात खूप वेगळं काम करणार्‍या युवांना गौरवण्यात आलं.

"पर्सनल बाऊण्ड्री" अर्थात वैयक्तिक सीमारेषा

युयुत्सु ·

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Tue, 01/14/2025 - 11:45
केवळ व्यक्तीच नार्सिसिस्टीक नसते तर समूह किंवा समाज पण या विकृतीने पछाडलेले असतात. वैयक्तिक सीमारेषांचा आदर राखणे हे त्या त्या व्यक्तीच्या मानसिक आरोग्यासाठी अतिशय महत्त्वाचे असते. जो समाज व्यक्तीच्या पर्सनल बाऊण्ड्रीजचा आदर ठेवत नाही तो कधी सशक्त राहत नाही.
सहमत आहे. -दिलीप बिरुटे

आंद्रे वडापाव Tue, 01/14/2025 - 11:54
वैयक्तिक सीमारेषेचा अनादर करणे याला "गृहित धरणे" असे सोप्या शब्दात म्हणता येते. आधुनिक मानसशास्त्रामध्ये व्यक्तीमत्त्वाच्या अनेक विकृतींची चर्चा केलेली आहे. त्यात "नार्सिसिस्टीक"(आत्मकेंद्रित?) विकृतीची शिकार झालेली माणसे कायम इतरांना गृहित धरतात. या विकृतीवर मी जेव्हा अधिक माहिती मिळ्वण्यासाठी शोध घेतला तेव्हा मला मोठा धक्का बसला. कारण माझे तरूण वयात अनेक नार्सिसिस्ट व्यक्तीनी प्रचंड नुकसान केल्याचे लक्षात आले. त्यांना कसे हाताळायचे हे तेव्हाच कळले असते तर कदाचित आयुष्य कमी त्रासदायक झाले असते.
सहमत आहे.

Bhakti Tue, 01/14/2025 - 13:15
एखादी व्यक्ती माझ्या आनंदात किती सहभागी होते हे तपासण्यासाठी मी माझी प्रगती त्या व्यक्तीला मुद्दामून ऐकवतो.
अगदी मीपण हाच उपाय करते.तसेच कोणालाच मला गृहित धरू देत नाही, म्हणजे फक्त एकच चूक माफ करते मग दुरूनच डोंगर साजरे..टाटा..बाय ..बाय..खतम् तसेच स्वतः बाबतही ही निरीक्षण करते . म्हणजे दुसऱ्यांची प्रगती ऐकून/कळल्यावर माझी काय प्रतिक्रिया आहे ;)
केवळ व्यक्तीच नार्सिसिस्टीक नसते तर समूह किंवा समाज पण या विकृतीने पछाडलेले असतात.
अगदी ,आता काय कधी गुड न्यूज देणार? हे नव्या लग्न झालेल्या किंवा एक चार-पाच वर्षांचं लेकरू असणाऱ्या दांपत्याला कोणीही सतत विचारावे? पर्सनल बाॅन्ड्री आहे की नाही काही??

रात्रीचे चांदणे Tue, 01/14/2025 - 13:50
एखादा आपल्या आनंदात सहभागी आहे की नाही हे तपासण्याची खर तर गरजच काय? एखाद्याने व्हॉट्सॲप वरती रिप्लाय नाही केला म्हणजे ती व्यक्ती खरंच आनंदात सहभागी नाही अस समजणं योग्य आहे का? कदाचित कामात असेल तो. माझा एक मित्र महिनोन्महिने व्हॉट्सॲप बघतच नाही, आत्ताच बघितल तर त्याने माझा नवीन वर्षाच्या शुभेछा चां मेसेज अजून बघितलाही नाही. पण ज्या ज्या वेळी त्याला मदत मागितली त्याने केली. तसंही परफेक्ट कोणीच नसते. लहान सहान कारणांमुळे माणसे खड्यासारखी बाजूला करायला लागली तर कोणीच जवळ राहणार नाही.

धर्मराजमुटके Tue, 01/14/2025 - 21:44
नार्सिसिस्ट व्यक्ती ओळखायची माझी एक पद्धत आहे.
एखादी व्यक्ती माझ्या आनंदात किती सहभागी होते हे तपासण्यासाठी मी माझी प्रगती त्या व्यक्तीला मुद्दामून ऐकवतो.
ही पद्धत बरीचशी कुचकामी आहे. तुमची प्रगती तुम्ही समोरच्या माणसाला समोर समोर भेटून ऐकवता की फोनवर, व्हॉटसप वर याने बराच फरक पडतो. वैयक्तिक रित्या मला कोणी समोरासमोर सांगीतले, खास त्या बातमीसाठी फोन केला तर आनंद होतो. पण व्हॉटसप वरची प्रगती मला आवडत नाही. बर्‍याचदा मी महत्त्वाचे संभाषण व्हॉटसपवर करणे टाळतो कारण एकाच वेळी आपण आणि समोरचा व्यक्ती वेगवेगळ्या ग्रहांवर, वेगवेगळ्या मनस्थितीत असण्याची शक्यता बरीच असते. बरेच जण हगल्या पादल्या आपली प्रगती, आपले स्टेटस टाकत असतात त्यामुळे मोठ्या बातमीचे गांभीर्य निघून जाते. शिवाय तु माझी लाल कर, मी तुझी लाल करतो अशा खेळाचा मला बर्‍यापैकी तिटकारा आहे. एक प्रकारे मी माणुसघाणा आहे असे म्हणायला वाव आहे. आताशा लोक फोन कॉल करायचे विसरुन गेले आहेत. सरळ व्हॉटसप मेसेज किंवा व्हॉटसप कॉल करतात ते मला बिलकूल आवडत नाही. मला माझी वैयक्तिक सीमारेषा फार प्रिय आहे आणि इतरांच्या वैयक्तिक सीमारेषेचा देखील मला तितकाच आदर आहे. पण हल्ली दुसर्‍यांच्या वैयक्तिक सीमारेषेचा आदर करणारे आयुष्यात पुढे जात नाहीत असे आढळून येते. पुढे म्हणजे कुठे ते विचारु नका :)

सुबोध खरे Wed, 01/15/2025 - 11:49
नार्सिसिस्ट व्यक्ती ओळखायची माझी एक पद्धत आहे. त्याला मी माझ्या मुलीचा स्कॉटलंडमधील एम०डेस० ची पदवी घेतानाचा व्हिडीओ व्हॉटसॲपवर पाठवला होता. त्या माणसाच्या दृष्टीने आपण आपलीच टिमकी वाजवणारा नार्सिसिस्ट असू शकता हा विचार आपण केला आहे का? तेंव्हा नार्सिसिस्ट ओळखण्याची आपली हि पद्धत अत्यंत कुचकामी आहे. मुळात एवढ्या त्रोटक गोष्टीवर एखाद्या व्यक्तीला नार्सिसिस्ट आहे हे लेबल लावणे अतिशय चूक आहे. नार्सिसिस्ट पर्सोनालिटी डिसऑर्डर हा एक मनोविकार आहे आणि इतक्या कमी काळात नीट निरीक्षण न करता एखाद्या व्यक्तीला मनोविकार आहे असा शिक्का मारणे हे कितपत योग्य आहे? याचे निदान करण्यासाठी अनुभवी मनोविकार तज्ज्ञ सुद्धा बरेच दिवस निरीक्षण आणि बरीच चर्चा केल्याशिवाय अशा निष्कर्षाशी येणार नाहीत. https://en.wikipedia.org/wiki/Narcissistic_personality_disorder ही पद्धत वापरून ९०%वेळा आपल्याला धोकादायक माणसे वेळीच खड्यासारखी बाजूला करता येतात. एवढ्या त्रोटक गोष्टीवर जर आपण माणसांची पारख करत असाल तर माणसांबरोबर आपले नाते जोडणे फार कठीण होईल. आणि याचा वैयक्तिक सीमारेषेशी जोडणे हे तर बाजीरावाला अब्दालीची शेंडी चिकटवण्यासारखे आहे. या दोन विभिन्न गोष्टींची पार गल्लत झालेली आहे.

कर्नलतपस्वी Wed, 01/15/2025 - 14:01
हा हा हा...... हासून खपलो. बाकी लेख सोडा पण खरे सर आपल्या प्रतीसादातून माझ्या म्हणी, वाक्प्रचार च्या संग्रहालयात एक अनमोल भर पडली. धन्यवाद.

विजुभाऊ Wed, 01/15/2025 - 15:14
आंतरजालावर तर गोष्टी आणखीनच अवघड होतात. एक तर इंग्रजी अक्षरात टाईप केलेल्या शब्दांत उच्चारांचा घोळ असतो. "आज मी जोरात पडलो" हे वाक्य स्पेलिंग मधे लिहिले तर वाचणारासाठी काही वेळा अनर्थ निघू शकतो. हत्ती आणि हट्टी हे असेच एक उदाहरण पण आंतरजालावर बरेचदा लोक एकेमकाना जोखत असतात. आणि ते थेट अरे तुरे वर येतात. इंग्रजी भाषा असेल तर विचारायचे नाही. त्या शिवाय डुप्लिकेट आयडी मधूनही मजा घ्यायला लोक हे असे करीत रहातात. मेसेज मधून जे१ झाले का किंवा कल्जी घेने वगैरे मेसेज पाठवतात. माझ्या ओळखीतले एक ग्रुहस्थ आहेत. ते नेहमी कोठल्यातरी बाबाची प्रवचने फोरवर्ड करत बसतात. ते माझा नात्यातले असल्यामुळे त्याना ब्लॉक ही करता येत नाही. बँक / लोन घ्या असे फोन करुन सांगणारे तर ही हद्द ओलांडूनच व्यवसाय करतात.

Bhakti Wed, 01/15/2025 - 16:29
माझे ओळखीचे लोक भेटल्यावर, अग तू हा फोटो तेव्हा टाकला छान होता,माझा अमका मेसेज वाचला का?तमकी गोष्ट तू खूप भारी केली...असं काहीतरी बोलत राहतात.हे काय भेटलो तरी आंतरजालाच्याच पोस्टची चौकशी?काही नात्यातला ओलावा आहे की नाही?कशाला पाहिजे लोक? (We have to earn people )लोक मिळवायला पाहिजेत,जमा कशाला करायची?

चक्कर_बंडा Wed, 01/15/2025 - 20:11
हे सर्व वाचल्यावर मी स्वतः पराकोटीचा "नार्सिसिस्ट" असल्याचा साक्षात्कार मला झालाय, मला पाठवण्यात येणाऱ्या व्हाट्स-ऍपच्या संदेशांकडे सोयीनुसार दुर्लक्ष करणे हा माझा "चॉईस" नसुन तो मला झालेला एक "मनोविकार" आहे हे समजल्यावर तर मी अक्षरक्ष: हादरून गेलोय. तसेंच, आलापानंतर बंदिश असणारचं (मंचकावरचीही(!)) त्याला कसला आलाय डोंबलाच "कंसेन्ट" अशी माझी धारणा म्हणजे फक्त माझ्या "नार्सिसिस्ट" असण्याचाचं नाही तर असंस्कृत किंबहुना रानटीपणाचाही सज्जड पुरावा ठरेल की काय अशी मला शंका आहे... एकुणात काय तर मी कुणाच्याही "वैयक्तिक सीमारेषांचा आदर" न करणारा, दुसऱ्यांच्या आनंदात सहभागी न होणारा एक "विकृत" मनोविकारग्रस्त व्यक्ती असण्याची शक्यता फारचं आहे हे या लेखाद्वारे लक्षात आणून दिल्याबद्दल लेखकाचे आभार.. उपचार घ्यावे म्हणतो.. असो.. युयुत्सु सर, धन्यवाद आणि पुलेशु..

अमरेंद्र बाहुबली Wed, 03/05/2025 - 13:53
कुठच काय? खिडकीतून येतो नी लगेच पळूनपण जातो. मूर्ख लेकाचा! मी पहिला पार्ट पाहीला तुम्ही दुसऱ्या पार्ट बद्दल बोलत आहात का? पाहतो मग दुसराही!

nutanm Sat, 01/25/2025 - 11:14
पण सवताची परगती सानगताना आपण पैसे कमावले शिकलौ हे केले ते केले हे लोकाना करतुतवाचया गोषटी खोटया वाटतात, फकत घर पैसे याबददल जळायला होते किवा अनगावर चागले कपडे थोडेसे दागिने दिसलयावर जळकुटेपणा ऊफाळतो व ते अडसर घालणे तसे विचार करणे वागणे हे पण करतात, हा माझा अनुभव आहे. ( माझा मराठी कीबोर्ड बरोबर नसलायाने बरेच अशुदध व विचितर लेखन होते. प्लीज समजून घेणे. माझा चानगला कीबोर्ड डाउनलोड होत नाहीये.

मारवा Sat, 01/25/2025 - 12:46
नायक नालायक आहे. कारण आलाप नंतर जोड, झाला,तसेच ताना मारताना सुद्धा त्याने consent घेतलेली दिसत नाहीये. खरा नायक असता तर प्रत्येक वेळी समेवर आल्यानंतर consent घेतली असती. हा नालायक नायक तर जणू एकाच wholesale consent किंवा ठोक परवानगी मध्ये पुढील सर्व पायऱ्या गृहीत धरत आहे. यावर कुणी असंवेदनशील व्यक्ती असेही म्हणू शकते की सतत परवानगी प्रत्येक पायरीवर घेत बसल्याने ताल बिघडेल.पण खरा सात्विक नायक या भूलथापांना बळी पडू शकत नाही. तो सूर मारण्यापेक्षा सूर निरागस हो णे महत्वाचे मानेल. तुम्हाला बडसम ही जीवनशैली माहीत आहे का ? यात ते सरळ एक करार करून घेतात शिवाय त्यात एक सुरक्षा शब्द ही ठरवून घेतात. पण ती अर्थातच पापमय असात्विक अशा प्रकारची जीवनशैली आहे. बाकी शीर्षकात personal boundry असलेल्या लेखात माझी मुलगी अमुक अमुक इतका व्यक्तिगत उल्लेख वाचून अमळ मौज वाटली. शिवाय narcissm किंवा इतर हे संपूर्ण प्रवाही व्यक्तित्व define करण्यासाठी नसतात. त्यातले traits highlight करून उपचार पद्धतीच्या निश्चीतिकरणासाठी त्याचा वापर एक convenient logical tool sarkha होतो. त्याचा वापर उपचार साठी करणे इतपतच ते योग्य आहे. ते उचलून एकदम जजमेंट व label मारणे योग्य नव्हे. मानसशास्त्र स्वतः रोज उत्क्रांत होते त्याला वापरून label मारू नये. Ekon musk किंवा अनेक जागतिक नेते अत्यंत positive अर्थाने narcissit आहेत. तुम्ही जो पर्यंत सेल्फ मध्ये खोलवर बुडी मारत नाहीत ती पर्यंत ग्रँड creation संभवत नाही असो

युयुत्सु Sat, 01/25/2025 - 16:14
बाकी शीर्षकात personal boundry असलेल्या लेखात माझी मुलगी अमुक अमुक इतका व्यक्तिगत उल्लेख वाचून अमळ मौज वाटली. पर्सनल उल्लेख असला तरी त्यात लपविण्यासारखे काय आहे? तुम्हाला मौज वाटली दुसर्या व्यक्तीला 'टिमक्या' वाटतील. समोरची व्यक्ती माझ्याकडे कसे बघते यावर त्या व्यक्तीचे माझ्या आयुष्यातले महत्त्व ठरते, या मुद्द्याकडे तुम्ही दुर्लक्ष केले आहे.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Tue, 01/14/2025 - 11:45
केवळ व्यक्तीच नार्सिसिस्टीक नसते तर समूह किंवा समाज पण या विकृतीने पछाडलेले असतात. वैयक्तिक सीमारेषांचा आदर राखणे हे त्या त्या व्यक्तीच्या मानसिक आरोग्यासाठी अतिशय महत्त्वाचे असते. जो समाज व्यक्तीच्या पर्सनल बाऊण्ड्रीजचा आदर ठेवत नाही तो कधी सशक्त राहत नाही.
सहमत आहे. -दिलीप बिरुटे

आंद्रे वडापाव Tue, 01/14/2025 - 11:54
वैयक्तिक सीमारेषेचा अनादर करणे याला "गृहित धरणे" असे सोप्या शब्दात म्हणता येते. आधुनिक मानसशास्त्रामध्ये व्यक्तीमत्त्वाच्या अनेक विकृतींची चर्चा केलेली आहे. त्यात "नार्सिसिस्टीक"(आत्मकेंद्रित?) विकृतीची शिकार झालेली माणसे कायम इतरांना गृहित धरतात. या विकृतीवर मी जेव्हा अधिक माहिती मिळ्वण्यासाठी शोध घेतला तेव्हा मला मोठा धक्का बसला. कारण माझे तरूण वयात अनेक नार्सिसिस्ट व्यक्तीनी प्रचंड नुकसान केल्याचे लक्षात आले. त्यांना कसे हाताळायचे हे तेव्हाच कळले असते तर कदाचित आयुष्य कमी त्रासदायक झाले असते.
सहमत आहे.

Bhakti Tue, 01/14/2025 - 13:15
एखादी व्यक्ती माझ्या आनंदात किती सहभागी होते हे तपासण्यासाठी मी माझी प्रगती त्या व्यक्तीला मुद्दामून ऐकवतो.
अगदी मीपण हाच उपाय करते.तसेच कोणालाच मला गृहित धरू देत नाही, म्हणजे फक्त एकच चूक माफ करते मग दुरूनच डोंगर साजरे..टाटा..बाय ..बाय..खतम् तसेच स्वतः बाबतही ही निरीक्षण करते . म्हणजे दुसऱ्यांची प्रगती ऐकून/कळल्यावर माझी काय प्रतिक्रिया आहे ;)
केवळ व्यक्तीच नार्सिसिस्टीक नसते तर समूह किंवा समाज पण या विकृतीने पछाडलेले असतात.
अगदी ,आता काय कधी गुड न्यूज देणार? हे नव्या लग्न झालेल्या किंवा एक चार-पाच वर्षांचं लेकरू असणाऱ्या दांपत्याला कोणीही सतत विचारावे? पर्सनल बाॅन्ड्री आहे की नाही काही??

रात्रीचे चांदणे Tue, 01/14/2025 - 13:50
एखादा आपल्या आनंदात सहभागी आहे की नाही हे तपासण्याची खर तर गरजच काय? एखाद्याने व्हॉट्सॲप वरती रिप्लाय नाही केला म्हणजे ती व्यक्ती खरंच आनंदात सहभागी नाही अस समजणं योग्य आहे का? कदाचित कामात असेल तो. माझा एक मित्र महिनोन्महिने व्हॉट्सॲप बघतच नाही, आत्ताच बघितल तर त्याने माझा नवीन वर्षाच्या शुभेछा चां मेसेज अजून बघितलाही नाही. पण ज्या ज्या वेळी त्याला मदत मागितली त्याने केली. तसंही परफेक्ट कोणीच नसते. लहान सहान कारणांमुळे माणसे खड्यासारखी बाजूला करायला लागली तर कोणीच जवळ राहणार नाही.

धर्मराजमुटके Tue, 01/14/2025 - 21:44
नार्सिसिस्ट व्यक्ती ओळखायची माझी एक पद्धत आहे.
एखादी व्यक्ती माझ्या आनंदात किती सहभागी होते हे तपासण्यासाठी मी माझी प्रगती त्या व्यक्तीला मुद्दामून ऐकवतो.
ही पद्धत बरीचशी कुचकामी आहे. तुमची प्रगती तुम्ही समोरच्या माणसाला समोर समोर भेटून ऐकवता की फोनवर, व्हॉटसप वर याने बराच फरक पडतो. वैयक्तिक रित्या मला कोणी समोरासमोर सांगीतले, खास त्या बातमीसाठी फोन केला तर आनंद होतो. पण व्हॉटसप वरची प्रगती मला आवडत नाही. बर्‍याचदा मी महत्त्वाचे संभाषण व्हॉटसपवर करणे टाळतो कारण एकाच वेळी आपण आणि समोरचा व्यक्ती वेगवेगळ्या ग्रहांवर, वेगवेगळ्या मनस्थितीत असण्याची शक्यता बरीच असते. बरेच जण हगल्या पादल्या आपली प्रगती, आपले स्टेटस टाकत असतात त्यामुळे मोठ्या बातमीचे गांभीर्य निघून जाते. शिवाय तु माझी लाल कर, मी तुझी लाल करतो अशा खेळाचा मला बर्‍यापैकी तिटकारा आहे. एक प्रकारे मी माणुसघाणा आहे असे म्हणायला वाव आहे. आताशा लोक फोन कॉल करायचे विसरुन गेले आहेत. सरळ व्हॉटसप मेसेज किंवा व्हॉटसप कॉल करतात ते मला बिलकूल आवडत नाही. मला माझी वैयक्तिक सीमारेषा फार प्रिय आहे आणि इतरांच्या वैयक्तिक सीमारेषेचा देखील मला तितकाच आदर आहे. पण हल्ली दुसर्‍यांच्या वैयक्तिक सीमारेषेचा आदर करणारे आयुष्यात पुढे जात नाहीत असे आढळून येते. पुढे म्हणजे कुठे ते विचारु नका :)

सुबोध खरे Wed, 01/15/2025 - 11:49
नार्सिसिस्ट व्यक्ती ओळखायची माझी एक पद्धत आहे. त्याला मी माझ्या मुलीचा स्कॉटलंडमधील एम०डेस० ची पदवी घेतानाचा व्हिडीओ व्हॉटसॲपवर पाठवला होता. त्या माणसाच्या दृष्टीने आपण आपलीच टिमकी वाजवणारा नार्सिसिस्ट असू शकता हा विचार आपण केला आहे का? तेंव्हा नार्सिसिस्ट ओळखण्याची आपली हि पद्धत अत्यंत कुचकामी आहे. मुळात एवढ्या त्रोटक गोष्टीवर एखाद्या व्यक्तीला नार्सिसिस्ट आहे हे लेबल लावणे अतिशय चूक आहे. नार्सिसिस्ट पर्सोनालिटी डिसऑर्डर हा एक मनोविकार आहे आणि इतक्या कमी काळात नीट निरीक्षण न करता एखाद्या व्यक्तीला मनोविकार आहे असा शिक्का मारणे हे कितपत योग्य आहे? याचे निदान करण्यासाठी अनुभवी मनोविकार तज्ज्ञ सुद्धा बरेच दिवस निरीक्षण आणि बरीच चर्चा केल्याशिवाय अशा निष्कर्षाशी येणार नाहीत. https://en.wikipedia.org/wiki/Narcissistic_personality_disorder ही पद्धत वापरून ९०%वेळा आपल्याला धोकादायक माणसे वेळीच खड्यासारखी बाजूला करता येतात. एवढ्या त्रोटक गोष्टीवर जर आपण माणसांची पारख करत असाल तर माणसांबरोबर आपले नाते जोडणे फार कठीण होईल. आणि याचा वैयक्तिक सीमारेषेशी जोडणे हे तर बाजीरावाला अब्दालीची शेंडी चिकटवण्यासारखे आहे. या दोन विभिन्न गोष्टींची पार गल्लत झालेली आहे.

कर्नलतपस्वी Wed, 01/15/2025 - 14:01
हा हा हा...... हासून खपलो. बाकी लेख सोडा पण खरे सर आपल्या प्रतीसादातून माझ्या म्हणी, वाक्प्रचार च्या संग्रहालयात एक अनमोल भर पडली. धन्यवाद.

विजुभाऊ Wed, 01/15/2025 - 15:14
आंतरजालावर तर गोष्टी आणखीनच अवघड होतात. एक तर इंग्रजी अक्षरात टाईप केलेल्या शब्दांत उच्चारांचा घोळ असतो. "आज मी जोरात पडलो" हे वाक्य स्पेलिंग मधे लिहिले तर वाचणारासाठी काही वेळा अनर्थ निघू शकतो. हत्ती आणि हट्टी हे असेच एक उदाहरण पण आंतरजालावर बरेचदा लोक एकेमकाना जोखत असतात. आणि ते थेट अरे तुरे वर येतात. इंग्रजी भाषा असेल तर विचारायचे नाही. त्या शिवाय डुप्लिकेट आयडी मधूनही मजा घ्यायला लोक हे असे करीत रहातात. मेसेज मधून जे१ झाले का किंवा कल्जी घेने वगैरे मेसेज पाठवतात. माझ्या ओळखीतले एक ग्रुहस्थ आहेत. ते नेहमी कोठल्यातरी बाबाची प्रवचने फोरवर्ड करत बसतात. ते माझा नात्यातले असल्यामुळे त्याना ब्लॉक ही करता येत नाही. बँक / लोन घ्या असे फोन करुन सांगणारे तर ही हद्द ओलांडूनच व्यवसाय करतात.

Bhakti Wed, 01/15/2025 - 16:29
माझे ओळखीचे लोक भेटल्यावर, अग तू हा फोटो तेव्हा टाकला छान होता,माझा अमका मेसेज वाचला का?तमकी गोष्ट तू खूप भारी केली...असं काहीतरी बोलत राहतात.हे काय भेटलो तरी आंतरजालाच्याच पोस्टची चौकशी?काही नात्यातला ओलावा आहे की नाही?कशाला पाहिजे लोक? (We have to earn people )लोक मिळवायला पाहिजेत,जमा कशाला करायची?

चक्कर_बंडा Wed, 01/15/2025 - 20:11
हे सर्व वाचल्यावर मी स्वतः पराकोटीचा "नार्सिसिस्ट" असल्याचा साक्षात्कार मला झालाय, मला पाठवण्यात येणाऱ्या व्हाट्स-ऍपच्या संदेशांकडे सोयीनुसार दुर्लक्ष करणे हा माझा "चॉईस" नसुन तो मला झालेला एक "मनोविकार" आहे हे समजल्यावर तर मी अक्षरक्ष: हादरून गेलोय. तसेंच, आलापानंतर बंदिश असणारचं (मंचकावरचीही(!)) त्याला कसला आलाय डोंबलाच "कंसेन्ट" अशी माझी धारणा म्हणजे फक्त माझ्या "नार्सिसिस्ट" असण्याचाचं नाही तर असंस्कृत किंबहुना रानटीपणाचाही सज्जड पुरावा ठरेल की काय अशी मला शंका आहे... एकुणात काय तर मी कुणाच्याही "वैयक्तिक सीमारेषांचा आदर" न करणारा, दुसऱ्यांच्या आनंदात सहभागी न होणारा एक "विकृत" मनोविकारग्रस्त व्यक्ती असण्याची शक्यता फारचं आहे हे या लेखाद्वारे लक्षात आणून दिल्याबद्दल लेखकाचे आभार.. उपचार घ्यावे म्हणतो.. असो.. युयुत्सु सर, धन्यवाद आणि पुलेशु..

अमरेंद्र बाहुबली Wed, 03/05/2025 - 13:53
कुठच काय? खिडकीतून येतो नी लगेच पळूनपण जातो. मूर्ख लेकाचा! मी पहिला पार्ट पाहीला तुम्ही दुसऱ्या पार्ट बद्दल बोलत आहात का? पाहतो मग दुसराही!

nutanm Sat, 01/25/2025 - 11:14
पण सवताची परगती सानगताना आपण पैसे कमावले शिकलौ हे केले ते केले हे लोकाना करतुतवाचया गोषटी खोटया वाटतात, फकत घर पैसे याबददल जळायला होते किवा अनगावर चागले कपडे थोडेसे दागिने दिसलयावर जळकुटेपणा ऊफाळतो व ते अडसर घालणे तसे विचार करणे वागणे हे पण करतात, हा माझा अनुभव आहे. ( माझा मराठी कीबोर्ड बरोबर नसलायाने बरेच अशुदध व विचितर लेखन होते. प्लीज समजून घेणे. माझा चानगला कीबोर्ड डाउनलोड होत नाहीये.

मारवा Sat, 01/25/2025 - 12:46
नायक नालायक आहे. कारण आलाप नंतर जोड, झाला,तसेच ताना मारताना सुद्धा त्याने consent घेतलेली दिसत नाहीये. खरा नायक असता तर प्रत्येक वेळी समेवर आल्यानंतर consent घेतली असती. हा नालायक नायक तर जणू एकाच wholesale consent किंवा ठोक परवानगी मध्ये पुढील सर्व पायऱ्या गृहीत धरत आहे. यावर कुणी असंवेदनशील व्यक्ती असेही म्हणू शकते की सतत परवानगी प्रत्येक पायरीवर घेत बसल्याने ताल बिघडेल.पण खरा सात्विक नायक या भूलथापांना बळी पडू शकत नाही. तो सूर मारण्यापेक्षा सूर निरागस हो णे महत्वाचे मानेल. तुम्हाला बडसम ही जीवनशैली माहीत आहे का ? यात ते सरळ एक करार करून घेतात शिवाय त्यात एक सुरक्षा शब्द ही ठरवून घेतात. पण ती अर्थातच पापमय असात्विक अशा प्रकारची जीवनशैली आहे. बाकी शीर्षकात personal boundry असलेल्या लेखात माझी मुलगी अमुक अमुक इतका व्यक्तिगत उल्लेख वाचून अमळ मौज वाटली. शिवाय narcissm किंवा इतर हे संपूर्ण प्रवाही व्यक्तित्व define करण्यासाठी नसतात. त्यातले traits highlight करून उपचार पद्धतीच्या निश्चीतिकरणासाठी त्याचा वापर एक convenient logical tool sarkha होतो. त्याचा वापर उपचार साठी करणे इतपतच ते योग्य आहे. ते उचलून एकदम जजमेंट व label मारणे योग्य नव्हे. मानसशास्त्र स्वतः रोज उत्क्रांत होते त्याला वापरून label मारू नये. Ekon musk किंवा अनेक जागतिक नेते अत्यंत positive अर्थाने narcissit आहेत. तुम्ही जो पर्यंत सेल्फ मध्ये खोलवर बुडी मारत नाहीत ती पर्यंत ग्रँड creation संभवत नाही असो

युयुत्सु Sat, 01/25/2025 - 16:14
बाकी शीर्षकात personal boundry असलेल्या लेखात माझी मुलगी अमुक अमुक इतका व्यक्तिगत उल्लेख वाचून अमळ मौज वाटली. पर्सनल उल्लेख असला तरी त्यात लपविण्यासारखे काय आहे? तुम्हाला मौज वाटली दुसर्या व्यक्तीला 'टिमक्या' वाटतील. समोरची व्यक्ती माझ्याकडे कसे बघते यावर त्या व्यक्तीचे माझ्या आयुष्यातले महत्त्व ठरते, या मुद्द्याकडे तुम्ही दुर्लक्ष केले आहे.
लेखनविषय:
समाज
लेखनप्रकार
लेख
नुकताच नेटफ्लिक्सवर मंचकदृष्यांनी खचाखच भरलेला एक स्पॅनिश चित्रपट बघितला. एका पोरसवदा अल्लड तरूण-तरूणीच्या प्रेमाभोवती गुंफलेली ती कथा होती. या चित्रपटात कामक्रीडेचे जे चित्रण आहे, ते नेहेमीपेक्षा वेगळे आहे असे लक्षात आले. कामक्रीडेत आलापी संपल्यानंतर बंदीश चालू करताना नायक नायिकेची "परवानगी" मागताना दाखवला आहे. "consent" ही कल्पना जनमानसात रुजावी म्हणून लेखक/दिग्दर्शकाने हे केले असावे. पण मला याचे कौतूक वाटले कारण चित्रपटात "consent" स्पष्टपणे प्रथमच बघायला मिळाला. माणसे जोखायच्या प्रत्येकाच्या काही ना काही कसोट्या असतात, तशाच माझ्या पण काही आहेत.

काही चुका, काही विसंगती..

आजी ·

विजुभाऊ Wed, 01/15/2025 - 10:16
लै भारी आज्जे एकीकडे ठेविले अनंते तैसेची रहावे असे म्हणायचे आणि दुसरीकडे विद्येवाचून मती गेली. मतीवाचून गती गेली असेही म्हणायचे.

भागो Wed, 01/15/2025 - 11:20
आजी आता इकडे पहा. पुराण n A Pura'n or sacred and poetical work. पु?B सोडणें-लावणें To begin a long and tiresome story. पुराणांतली वांगी पुराणांत राहिलीं Said of one mighty in talk, slack in act. वझे शब्दकोश किंवा ......पुराणांतलीं वांगीं पुराणांत राहिलीं Said when a person does not observe his own prescriptions,--of one mighty in talk, slack and lagging in act. मोल्सवर्थ शब्दकोश अर्थात मला तुम्ही जे म्हणत आहात ते पटतेय. पण मला प्लीज reference हवाय. वानगी = उदाहरण.

आंबट गोड Wed, 01/15/2025 - 16:51
लिहीले आहे आजी. फार बारीक निरीक्षण आहे . :-) टीव्ही सिरीयल मधील जेवणा बद्दल तर अगदी पटले. खूप भात , पोळ्या आणि वाटीत थोडी आमटी. पुन्हा त्या ताटाचा क्लोज अप घेतात!

विजुभाऊ Wed, 01/15/2025 - 10:16
लै भारी आज्जे एकीकडे ठेविले अनंते तैसेची रहावे असे म्हणायचे आणि दुसरीकडे विद्येवाचून मती गेली. मतीवाचून गती गेली असेही म्हणायचे.

भागो Wed, 01/15/2025 - 11:20
आजी आता इकडे पहा. पुराण n A Pura'n or sacred and poetical work. पु?B सोडणें-लावणें To begin a long and tiresome story. पुराणांतली वांगी पुराणांत राहिलीं Said of one mighty in talk, slack in act. वझे शब्दकोश किंवा ......पुराणांतलीं वांगीं पुराणांत राहिलीं Said when a person does not observe his own prescriptions,--of one mighty in talk, slack and lagging in act. मोल्सवर्थ शब्दकोश अर्थात मला तुम्ही जे म्हणत आहात ते पटतेय. पण मला प्लीज reference हवाय. वानगी = उदाहरण.

आंबट गोड Wed, 01/15/2025 - 16:51
लिहीले आहे आजी. फार बारीक निरीक्षण आहे . :-) टीव्ही सिरीयल मधील जेवणा बद्दल तर अगदी पटले. खूप भात , पोळ्या आणि वाटीत थोडी आमटी. पुन्हा त्या ताटाचा क्लोज अप घेतात!
लेखनविषय:
मांडणी
मुक्तक
लेखनप्रकार
प्रकटन
विचार
प्रतिसाद
आपणां सर्वांनाच सुसंगत आयुष्य जगायला आवडतं. पण अनेक वेळा आपल्याला विसंगतीला सामोरं जावंच लागतं. विसंगत म्हणजे चुकीचं, योग्य नसणारं असं,खटकणारं! काही वेळा दस्तुरखुद्द आपणच विसंगत वागत असतो. विसंगतीचं किंवा चुकांचं सर्वांत मोठं आगार म्हणजे सिनेमा आणि टी व्ही सृष्टी. यात कथेतील कंटीनुईटीच्या चुका, लेखकापासून, संवाद लेखकापासून, गीतकारापासून ते अगदी एडिटरपर्यंतच्या अनेकांच्या डुलक्या हे सर्व येतं. प्रचंड गाजलेल्या, जुन्या लोकप्रिय "रामायण" टीव्ही सिरियल मध्ये अनेक पात्रांच्या उघड्या दंडावर देवीची लस टोचल्याच्या गोल खुणा दिसत होत्या.

तीळगुळ वड्या

Bhakti ·
क निसर्गाची रंगसंगती जिभेची रसना पूर्ण करते.तिळ खोबरं वाटण्याच्या खमंग स्निगधतेत गाजराची,हरबऱ्याच्या दाण्याची मऊसर चवं रेंगाळत राहते....चांगले भोग म्हणुन बाकी काय भोगीची भाजी खायला मिळते. बरोबरीने तीळ गुळाची वडी चाखतांना एखादा इलायची एक दाणा बक्षीस जिंकल्यासारखा वाटत राहतो तीळगुळ वड्या दोन वाटी भ

जॉन अब्राहम (भाग २)

श्रीगुरुजी ·

चंद्रसूर्यकुमार Mon, 01/13/2025 - 15:17
लिंकन आणि केनेडींची हत्या हा माझ्या खूप आवडीचा भाग आहे. याविषयी अजून लिहिता येईल पण त्यातून कदाचित पुढील भागात येणारी माहिती आधीच फोडली जाईल म्हणून आता जास्त लिहित नाही. तरीही काही गोष्टी लिहितो- १. १९५० च्या दशकात अमेरिकेत टिव्हीवर I've Got A Secret म्हणून एक कार्यक्रम लागायचा. अर्थातच या कार्यक्रमाविषयी मला आंतरजालावरूनच समजले. त्या कार्यक्रमात ८ फेब्रुवारी १९५६ रोजी मेरिलँडमधील सॅम्युएल जे. सीमोर म्हणून ९६ वर्षाचे गृहस्थ आले होते. ते लिंकनची हत्या झाली तेव्हा फोर्ड थिएटरमध्ये होते- तेव्हा वय वर्ष ५. तेव्हा अध्यक्षांना गोळी मारली गेली आहे हे त्या बालसुलभ वयात त्यांना कळणे शक्य नव्हते. लिंकनच्या मारेकर्‍याने (त्याचे नाव अजून लेखात आलेले नाही म्हणून लिहित नाही) व्यासपीठावर उडी मारली तेव्हा उंचावरून उडी मारलेला तो मनुष्य सुरक्षित असेल ना हा प्रश्न त्यांना तेव्हा पडला होता. १९५६ मध्ये हा कार्यक्रम झाला तेव्हा अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनच्या हत्येची प्रत्यक्ष साक्षीदार असलेले ते शेवटची हयात व्यक्ती होते. सॅम्युएल जे. सीमोरचे त्यानंतर काही आठवड्यांनी निधन झाले. हा कार्यक्रम युट्यूबवर https://www.youtube.com/watch?v=1RPoymt3Jx4&t वर बघता येईल. २. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनचे उपाध्यक्ष अ‍ॅंड्र्यू जॉन्सन म्हणजे एखाद्या उत्युंग राज्यकर्त्यानंतर पुढचा राज्यकर्ता अगदी खुजा निघावा त्याचे उत्तम उदाहरण होते. लिंकनना गोळी लागली आणि त्यांना पीटरसन हाऊसमध्ये नेले गेले आहे हे समजताच उपाध्यक्ष आणि मंत्रीमंडळातील मंत्री तिथे पोचले. लिंकनची हत्या करायच्या कटात सहभागी असलेल्या लोकांनी लिंकनबरोबरच सेक्रेटरी ऑफ स्टेट विलिअम सिवार्ड आणि हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सनच्या हत्येचाही कट रचला होता. मुख्य हल्ला लिंकनवर फोर्ड थिएटरमध्ये झाला आणि इतर दोघांवर त्यांच्या घरी हल्ला करायचा असे ठरले होते. आयत्या वेळेस उपाध्यक्षांवर हल्ला करायचे धैर्य त्या व्यक्तीला झाले नाही म्हणून उपाध्यक्ष पीटरसन हाऊसमध्ये जाऊ शकले. सेक्रेटरी ऑफ स्टेट विलिअम सिवार्ड मात्र जखमी झाले होते. हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सन कसे नादान होते याविषयी वेगवेगळ्या ठिकाणी वाचले/बघितले आहे. लगेच संदर्भ देता येणार नाही पण हे मी वाचले/बघितले आहे हे नक्की. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनची पत्नी मेरी लिंकनना हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सन बहुतेक आवडायचे नाहीत त्यामुळे त्यांनी त्यांना पीटरसन हाऊसमधून जायला सांगितले. या हल्ल्यातून अध्यक्ष वाचायची शक्यता फार थोडी आणि कदाचित ते काही तासांचेच सोबती आहेत याची कल्पना तिथे असलेल्या सगळ्यांनाच आली होती. अशावेळी कदाचित आपल्याला अध्यक्षपदाची सुत्रे हाती घ्यावी लागतील ही कल्पना अँड्र्यू जॉन्सनना आली नसेल का? अशावेळी त्यांचे वर्तन कसे होते? परिस्थितीचे गांभीर्य, ती जाण त्यांच्याकडे अजिबात नव्हती. ते घरी जाऊन दारू ढोसून झोपून राहिले. दुसर्‍या दिवशी सकाळी ७.२२ वाजता लिंकन यांचे निधन झाले याचा त्यांना पत्ताही नव्हता. अँड्र्यू जॉन्सन यांचा अध्यक्ष म्हणून सकाळी ९ वाजता छोटेखानी शपथग्रहण समारंभ ठेवला होता आणि लिंकन गेले असून आपणच अध्यक्ष होणार आहोत याचा त्या महाशयांना पत्ताही नव्हता. त्यांच्या घरी त्यांना बोलावून आणायला माणसे पाठवावी लागली आणि त्यांनी त्यांच्या अंगावर पाणी मारून त्यांना उठवले. अँड्र्यू जॉन्सन थोडेसे उशीराच शपथ घ्यायला तिथे पोचले. त्यांच्यावर पुढे अमेरिकन संसदेत महाभियोग आणला गेला होता. त्यातून ते थोडक्यात बचावले. ३. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनची पत्नी मेरी लिंकन (मूळची मेरी टॉड) एका श्रीमंत आणि वजनदार घराण्यातील होती. तशाच श्रीमंत आणि वजनदार घराण्यातील होते इलिनॉयचे सीनेटर स्टिफन डग्लस. तर अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन एकदम साध्या कुटुंबातील होते. गंमत म्हणजे स्टिफन डग्लस यांनी पण मेरी टॉडला 'प्रपोज' केले होते. पण मेरीने अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन या त्यामानाने खूपच साध्या माणसाशी लग्न केले. त्याचे कारण म्हणजे feminine intuition होते- स्टिफन डग्लस नाही तर कधीतरी लिंकन अध्यक्ष बनतील असे मेरीला वाटले असे अविनाश धर्माधिकारींच्या एका भाषणात ऐकले आहे. व्यक्तिशः मला ते खरे वाटत नाही. कारण १८३९ मध्ये मेरी अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनना भेटली तेव्हा लिंकन कधीकाळी अध्यक्ष बनू शकतील असे काही वाटण्यासारखे त्यांच्यात काही होते असे वाटत नाही. त्याउलट स्टिफन डग्लस मात्र खूपच वजनदार होते. असो. तर १८५८ मध्ये याच स्टिफन डग्लसनी अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनचा इलिनॉयच्या सीनेटरच्या निवडणुकीत पराभव केला आणि १८६० मध्ये अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकननी अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत स्टिफन डग्लसचा. ४. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन म्हणजे एकदम सत्यवादी वगैरे आपल्याला वाटते. पण प्रत्यक्षात ते १००% सत्य नक्कीच नव्हते. २०२० च्या अमेरिकेच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकांपूर्वी नेटफ्लिक्सवर 'Race for the White House' नावाची जबराट सिरीज बघितली नाही. दुर्दैवाने ती आता नेटफ्लिक्स किंवा इतर कुठेच उपलब्ध नाही. त्या सिरीजमध्ये एक गोष्ट दाखवली होती ते बघून धक्का बसला. रिपब्लिकन पक्षाचे १८६० च्या निवडणुकीसाठी अध्यक्षपदाचा उमेदवार निवडायला अधिवेशन भरले होते शिकागोमध्ये. त्यावेळेस पक्षांतर्गत स्पर्धक अधिवेशनाला जायचे नाहीत. आघाडीवर नाव होते न्यू यॉर्कचे सीनेटर विलिअम एच. सिवार्ड यांचे (वर उल्लेख केलेले तेच). तेव्हा लिंकनच्या कॅम्पेन मॅनेजरने चापलुसी करून शिकागोमध्ये (म्हणजे आपल्या राज्यात) अधिवेशन होते याचा फायदा उठवत आपले लोक तिथे भरले. त्या सिरीजमध्ये दाखविले होते की त्या मॅनेजरने चक्क खोटी तिकिटे छापून आपल्या लोकांना अधिवेशन सुरू व्हायच्या आधी तिथे भरले आणि सिवार्डचे समर्थक तिथे जाऊ शकले नाहीत. अशा आपल्या लोकांकरवी भरपूर घोषणाबाजी आणि आवाज करून कुंपणावरच्या डेलिगेट्सपुढे लिंकन प्रचंड लोकप्रिय आहेत असे चित्र उभे केले आणि त्यातून सिवार्डना अधिक पाठिंबा आहे असे चित्र असले तरी उमेदवार झाले लिंकन. एका अर्थी लिंकननी पक्षाची उमेदवारी 'ढापली' होती. तीच गोष्ट केनेडींची. १९६० मध्ये जॉन केनेडींनी रिचर्ड निक्सनना थोडक्यात हरविले. केनेडींच्या या विजयात टेक्सस (२४ इलेक्टोरल कॉलेज डेलिगेट्स) आणि इलिनॉय (२७ इलेक्टोरल कॉलेज डेलिगेट्स) या दोन राज्यांचा वाटा मोठा होता. दोन उमेदवारांना मिळालेल्या मतांमध्ये फरक थोडा होता पण इलेक्टोरल कॉलेजमध्ये केनेडींना ३०३ तर निक्सनना २१९ मते होती. टेक्सस आणि इलिनॉय ही दोन राज्ये निक्सननी जिंकली असती तर निक्सनना २७० मते मिळून ते अध्यक्ष झाले असते. केनेडींचे उपाध्यक्षपदाचे उमेदवार होते लिंडन जॉन्सन. हे महाशय गुंड प्रवृत्तीचे होते. केनेडींची हत्या झाल्यावर ते अध्यक्ष झाले तेव्हा आपल्याला पाहिजे त्याप्रमाणे व्याजाचे दर कमी करत नाही म्हणून लिंडन जॉन्सननी फेडचे चेअरमन (रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरला समकक्ष) बिल मार्टीन यांना धक्काबुक्की (की मारहाणही?) केली होती. https://mises.org/mises-wire/when-lbj-assaulted-fed-chairman .आपल्याकडे समजा पंतप्रधानांनी रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरना मारहाण केली तर? पण ते अमेरिकेत करून दाखविले लिंडन जॉन्सननी. तर हे लिंडन जॉन्सन असे होते. त्याप्रमाणे १९६० च्या निवडणुकांमध्ये केनेडींचे खंदे समर्थक होते शिकागोचे महापौर रिचर्ड डॅली. ते पण काहीसे लिंडन जॉन्सनसारखेच. १९६० च्या निवडणुकांमध्ये केनेडींनी टेक्सस जिंकले ४६ हजार मतांनी तर इलिनॉय जिंकले ९ हजार मतांनी. या दोन राज्यात बर्‍याच काऊंटींमध्ये (आपल्याकडील जिल्ह्याला समकक्ष) तिकडच्या लोकसंख्येपेक्षा जास्त मतदान झाले आणि विशेषत: इलिनॉयमध्ये तर अगदी प्रॉपर फ्रॉड झाला होता. इलिनॉयच्या इतर सगळ्या काऊंटींमध्ये निक्सनना आघाडी होती पण शिकागो शहरात मात्र केनेडींना भरघोस मते पडली होती. वर म्हटल्याप्रमाणे अनेक ठिकाणी तिकडच्या लोकसंख्येपेक्षा जास्त मते मतपेटीत गेली होती. या फ्रॉडबद्दल काहींना १९६२ मध्ये न्यायालयाने शिक्षाही केली. निक्सन समर्थकांनी त्यांच्याकडे या निकालाला न्यायालयात आव्हान द्या असा आग्रह धरला. पण स्वतः निक्सन आपण 'क्राय बेबी' दिसायला नको म्हणून तसे आव्हान दिले नाही. मात्र निक्सन समर्थकांनी ठिकठिकाणी निकालांना न्यायालयात आव्हान दिले. हवाईमध्येही असा प्रकार झाला होता. निवडणुक संपल्यावर केनेडी अध्यक्ष झाल्यावर न्यायालयाने हवाईतून केनेडी नाही तर निक्सन जिंकले होते असा निकाल दिला आणि तिकडची इलेक्टोरल कॉलेजमधील तीन मते पूर्वलक्षी प्रभावाने केनेडींकडून काढून निक्सनना दिली. इलिनॉय आणि टेक्ससमध्ये मात्र न्यायलयाचे निकाल लागलेच नाहीत आणि मला वाटते केनेडींची हत्या झाल्यावर ते खटले बंद करण्यात आले. हा भाग तपासून बघायला हवा. अर्थात आजही केनेडी समर्थक असे काही झाले होते हे नाकारतात. म्हणजेच काय अ‍ॅब्रॅहॅम आणि जॉन दोघांनीही एका अर्थी निवडणुक 'ढापली' होती असे म्हणता येईल. जॉन केनेडींना निवडणुक ढापली असेल तर आपल्यासाठी ते चांगलेच झाले. निक्सन पक्के भारतद्वेष्टे होते तर केनेडी आपल्यासाठी बरेच चांगले होते. शीतयुध्द काळात भारत-अमेरिका संबंध सगळ्यात चांगले होते केनेडींच्या काळात. १९६२ च्या चीन युध्दात केनेडींनी भारताला मदत केली होती. तसेच निक्सन अध्यक्ष झाले असते तर डिसेंबर १९६१ मध्ये नेहरूंनी गोव्यात कारवाई करून गोवा आपल्या नियंत्रणात आणले ते कदाचित केले नसते असेही म्हणायला जागा आहे असे वाचले आहे. कारण गोवा पोर्तुगाल या नाटो देशाच्या नियंत्रणात होता त्यामुळे गोव्यावर हल्ला म्हणजे नाटो मित्रदेशावर हल्ला असा त्याचा अर्थ लाऊन अमेरिका आपल्याविरोधात उठली असती तर आपल्याला काहीही करता आले नसते. निक्सन अध्यक्ष असते तर त्यांनी तसे केले असते ही शक्यता बरीच जास्त पण केनेडींनी तसे केले नाही. ५. १८६० मध्ये लिंकन जिंकल्यावर त्यांच्या नव्याने जिंकलेल्या प्रदेशांमध्ये गुलामगिरी पसरू द्यायची नाही या भूमिकेमुळे त्यांच्या जीवाला धोका होता. त्यामुळे त्यांनी इलिनॉयची राजधानी स्प्रिंगफिल्ड ते वॉशिंग्टन हा प्रवास बराच लांबच्या मार्गाने रेल्वेने केला होता. शेवटी लिंकनचा मृतदेह त्याच मार्गाने वॉशिंग्टन ते स्प्रिंगफिल्ड असा नेण्यात आला आणि त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार स्प्रिंगफिल्डमध्ये झाले. लिंकनचा मृत्यू आणि त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार यात जवळपास एक महिन्याहून जास्त कालावधी होता. त्या काळात त्यांचा मृतदेह सडू नये म्हणून त्यावर रसायनांचा लेप लावण्यात आला होता. ठिकठिकाणी त्यांच्या मृतदेहाचे अंत्यदर्शन घेण्यासाठी ती शवपेटी वेगवेगळ्या शहरांमध्ये ठेवली जात होती. आपल्या शहरात तशाप्रकारे शवपेटी ठेवण्यात येणार आहे याची पूर्वसूचना द्यायला लिंकनची शवपेटी नेणार्‍या ट्रेनपुढे दुसरी एक ट्रेन सोडली गेली होती. ती ट्रेन पुढे जाऊन पूर्वसूचना देऊन लोकांना सूचित करत असे. वॉशिंग्टनवरून बाल्टिमोर, न्यू यॉर्क, बफेलो, क्लिव्हलंड, इंडियानापोलिस, शिकागे अशा अनेक शहरांमध्ये असे लोकांनी अंत्यदर्शन घेतले होते. कित्येक लोक रेल्वेमार्गाच्या बाजूला उभे राहून अभिवादन करत होते. असे म्हणतात की त्यावेळी अमेरिकेची लोकसंख्या होती त्याच्या जवळपास अर्ध्या लोकांनी अशाप्रकारे एकतर रेल्वेमार्गाच्या बाजूला उभे राहून अभिवादन केले किंवा शवपेटीचे अंत्यदर्शन घेतले. त्यानंतर अनेक वर्षे स्प्रिंगफिल्डमधील लिंकनच्या कबरीतून त्यांचा मृतदेह नाहिसा झाला अशा वावड्या उठत होत्या. शेवटी त्याला पूर्णविराम द्यायला १९०१ मध्ये ती कबर उघडून तसे काही झालेले नाही याची खात्री करण्यात आली.

चंद्रसूर्यकुमार Tue, 01/14/2025 - 20:50
अध्यक्ष अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन यांच्या जीवाला पहिल्यापासूनच धोका होता. वरील प्रतिसादात म्हटल्याप्रमाणे १८६० ची निवडणुक जिंकल्यावर ते स्प्रिंगफिल्डहून वॉशिंग्टनला काही दिवसांचा ट्रेनचा प्रवास करून आले होते. त्यांच्या प्रवासाविषयी आणि ते नक्की कुठे आहेत याविषयी कमालीची गुप्तता तेव्हा राखली गेली होती. इतके असूनही त्यांच्या संरक्षणाचा विचार सरकारी यंत्रणांनी सोडाच स्वतः लिंकननीही केलेला दिसत नाही. १८६४ ची निवडणुक जिंकून ४ मार्च १८६५ रोजी लिंकन यांनी अध्यक्षपदाची दुसर्‍यांदा शपथ घेतली. त्यावेळी अध्यक्ष निवडणुकीचा निकाल लागल्यावर पुढील वर्षाच्या ४ मार्चला शपथ घेत असत. १९३३ मध्ये फ्रँकलीन रूझवेल्ट यांच्यापासून ती तारीख ४ मार्चवरून बदलून २० जानेवारी करण्यात आली. शपथ घेतल्यानंतर वॉशिंग्टनमधील कॅपिटॉलमधून अध्यक्ष राष्ट्राला उद्देशून भाषण करतात तसे लिंकननी पण केले. त्या भाषणाला लिंकनची महिन्याभरानंतर ज्याने हत्या केली तो मारेकरी हजर होता आणि नुसता हजरच होता असे नाही तर त्याने ठरविले असते तर लिंकनवर तिथूनच गोळ्या झाडू शकला असत्या अशा ठिकाणी तो होता. याविषयीचे पुढील छायाचित्र प्रसिध्द आहे- Lincoln अध्यक्षांच्या बाजूला सिनेटर वगैरे लोक असतील तर समजू शकतो. पण सामान्य लोकांना अध्यक्ष जिथून भाषण करणार होते त्या ठिकाणच्या वरील गॅलरीत प्रवेश देणे अनाकलनीय वाटते. कदाचित त्यावेळी असा विचार केला गेला नसेल. १८६५ मध्ये लिंकनची हत्या झाल्यावर १८८१ मध्ये जेम्स गारफिल्ड आणि १९०१ मध्ये विलिअम मॅकिनली या अध्यक्षांची हत्या झाली होती. त्यानंतर हळूहळू अध्यक्षांच्या सुरक्षेसाठी सिक्रेट सर्व्हिस वगैरे वापरणे सुरू झाले असे दिसते. लिंकनची हत्या होण्याच्या काही दिवस आधी त्याच मारेकर्‍याने त्यांची हत्या करायचा प्रयत्न केला होता. लिंकन अध्यक्ष असल्याने व्हाईट हाऊसमध्ये राहायचे. पण त्यांचे वॉशिंग्टनमध्ये स्वतःचे दुसरे एक घरही होते. ते व्हाईट हाऊसमधून आपल्या दुसर्‍या घरी एकटेच घोड्यावरून जात. यादवी युध्द सुरू असतानाही आणि त्यांच्या जीवावर इतके लोक टपून बसलेले असताना लिंकन घोड्यावरून एकटेच जायचे हे अनाकलनीय वाटते. असे एकदा ते घोड्यावरून जात असताना त्या मारेकर्‍याने त्यांच्यावर गोळी झाडली होती. पण तो नेम थोडक्यात चुकला. लिंकन मुळात उंच होते आणि त्याकाळच्या पध्दतीनुसार ते बर्‍यापैकी उंच हॅटही घालायचे. ती गोळी लागून त्यांची हॅट खाली पडली पण त्यावेळेस ते सुरक्षित राहिले होते. निदान या अनुभवावरून तरी त्यांच्या सुरक्षेसाठी अधिक खबरदारी घेतली जाणे अपेक्षित होते. पण तसे झालेले दिसत नाही. लिंकनना आपल्या मृत्यूची जाणीव झाली होती असे म्हणतात. त्यांची हत्या होण्यापूर्वी चार-पाच दिवस ते व्हाईट हाऊसमध्ये रात्री झोपले होते तेव्हा त्यांना स्वप्न पडले. व्हाईट हाऊसमध्ये एक शवपेटी ठेवली होती आणि त्यावर अमेरिकेचा झेंडा लावला होता. स्वप्नात त्यांनी पहारेकर्‍याला विचारले- काय झाले? कोणाचा मृत्यू झाला आहे? तेव्हा तो पहारेकरी म्हणाला- तुम्हाला कळले नाही का? अध्यक्षांचा मृत्यू झाला आहे. त्यानंतर ते झोपेतून जागे झाले आणि त्या स्वप्नाविषयी त्यांनी त्यांच्या अंगरक्षकाला आणि त्यांचे चरीत्र लिहिणार्‍याला सांगितले होते.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 22:24
सुधारणा- लिंकन घोड्यावरून जात असताना त्यांच्यावर गोळी कोणी झाडली हे नक्की कळलेले नाही. मला वाटत होते की ती गोळी नंतर त्यांची हत्या करणार्‍या मारेकर्‍यानेच मारली होती पण ती गोळी नक्की कोणी मारली हे इतिहासाला माहित नाही. ही घटना ऑगस्ट १८६४ मध्ये झाली होती. https://www.americancivilwarstory.com/attempted-assassination-of-abraham-lincoln.html

अमरेंद्र बाहुबली Mon, 03/10/2025 - 04:45
श्रीगुरूजींचा लेख नी चान्सुकू ह्यांचा प्रतिसाद दोन्हीही जबरजस्त! अमेरिका अध्यक्ष म्हटले की चान्सुकू ह्यांची लेखणी सरसर चालू लागते. :) मस्तच!

चंद्रसूर्यकुमार Mon, 01/13/2025 - 15:17
लिंकन आणि केनेडींची हत्या हा माझ्या खूप आवडीचा भाग आहे. याविषयी अजून लिहिता येईल पण त्यातून कदाचित पुढील भागात येणारी माहिती आधीच फोडली जाईल म्हणून आता जास्त लिहित नाही. तरीही काही गोष्टी लिहितो- १. १९५० च्या दशकात अमेरिकेत टिव्हीवर I've Got A Secret म्हणून एक कार्यक्रम लागायचा. अर्थातच या कार्यक्रमाविषयी मला आंतरजालावरूनच समजले. त्या कार्यक्रमात ८ फेब्रुवारी १९५६ रोजी मेरिलँडमधील सॅम्युएल जे. सीमोर म्हणून ९६ वर्षाचे गृहस्थ आले होते. ते लिंकनची हत्या झाली तेव्हा फोर्ड थिएटरमध्ये होते- तेव्हा वय वर्ष ५. तेव्हा अध्यक्षांना गोळी मारली गेली आहे हे त्या बालसुलभ वयात त्यांना कळणे शक्य नव्हते. लिंकनच्या मारेकर्‍याने (त्याचे नाव अजून लेखात आलेले नाही म्हणून लिहित नाही) व्यासपीठावर उडी मारली तेव्हा उंचावरून उडी मारलेला तो मनुष्य सुरक्षित असेल ना हा प्रश्न त्यांना तेव्हा पडला होता. १९५६ मध्ये हा कार्यक्रम झाला तेव्हा अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनच्या हत्येची प्रत्यक्ष साक्षीदार असलेले ते शेवटची हयात व्यक्ती होते. सॅम्युएल जे. सीमोरचे त्यानंतर काही आठवड्यांनी निधन झाले. हा कार्यक्रम युट्यूबवर https://www.youtube.com/watch?v=1RPoymt3Jx4&t वर बघता येईल. २. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनचे उपाध्यक्ष अ‍ॅंड्र्यू जॉन्सन म्हणजे एखाद्या उत्युंग राज्यकर्त्यानंतर पुढचा राज्यकर्ता अगदी खुजा निघावा त्याचे उत्तम उदाहरण होते. लिंकनना गोळी लागली आणि त्यांना पीटरसन हाऊसमध्ये नेले गेले आहे हे समजताच उपाध्यक्ष आणि मंत्रीमंडळातील मंत्री तिथे पोचले. लिंकनची हत्या करायच्या कटात सहभागी असलेल्या लोकांनी लिंकनबरोबरच सेक्रेटरी ऑफ स्टेट विलिअम सिवार्ड आणि हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सनच्या हत्येचाही कट रचला होता. मुख्य हल्ला लिंकनवर फोर्ड थिएटरमध्ये झाला आणि इतर दोघांवर त्यांच्या घरी हल्ला करायचा असे ठरले होते. आयत्या वेळेस उपाध्यक्षांवर हल्ला करायचे धैर्य त्या व्यक्तीला झाले नाही म्हणून उपाध्यक्ष पीटरसन हाऊसमध्ये जाऊ शकले. सेक्रेटरी ऑफ स्टेट विलिअम सिवार्ड मात्र जखमी झाले होते. हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सन कसे नादान होते याविषयी वेगवेगळ्या ठिकाणी वाचले/बघितले आहे. लगेच संदर्भ देता येणार नाही पण हे मी वाचले/बघितले आहे हे नक्की. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनची पत्नी मेरी लिंकनना हे उपाध्यक्ष अँड्र्यू जॉन्सन बहुतेक आवडायचे नाहीत त्यामुळे त्यांनी त्यांना पीटरसन हाऊसमधून जायला सांगितले. या हल्ल्यातून अध्यक्ष वाचायची शक्यता फार थोडी आणि कदाचित ते काही तासांचेच सोबती आहेत याची कल्पना तिथे असलेल्या सगळ्यांनाच आली होती. अशावेळी कदाचित आपल्याला अध्यक्षपदाची सुत्रे हाती घ्यावी लागतील ही कल्पना अँड्र्यू जॉन्सनना आली नसेल का? अशावेळी त्यांचे वर्तन कसे होते? परिस्थितीचे गांभीर्य, ती जाण त्यांच्याकडे अजिबात नव्हती. ते घरी जाऊन दारू ढोसून झोपून राहिले. दुसर्‍या दिवशी सकाळी ७.२२ वाजता लिंकन यांचे निधन झाले याचा त्यांना पत्ताही नव्हता. अँड्र्यू जॉन्सन यांचा अध्यक्ष म्हणून सकाळी ९ वाजता छोटेखानी शपथग्रहण समारंभ ठेवला होता आणि लिंकन गेले असून आपणच अध्यक्ष होणार आहोत याचा त्या महाशयांना पत्ताही नव्हता. त्यांच्या घरी त्यांना बोलावून आणायला माणसे पाठवावी लागली आणि त्यांनी त्यांच्या अंगावर पाणी मारून त्यांना उठवले. अँड्र्यू जॉन्सन थोडेसे उशीराच शपथ घ्यायला तिथे पोचले. त्यांच्यावर पुढे अमेरिकन संसदेत महाभियोग आणला गेला होता. त्यातून ते थोडक्यात बचावले. ३. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनची पत्नी मेरी लिंकन (मूळची मेरी टॉड) एका श्रीमंत आणि वजनदार घराण्यातील होती. तशाच श्रीमंत आणि वजनदार घराण्यातील होते इलिनॉयचे सीनेटर स्टिफन डग्लस. तर अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन एकदम साध्या कुटुंबातील होते. गंमत म्हणजे स्टिफन डग्लस यांनी पण मेरी टॉडला 'प्रपोज' केले होते. पण मेरीने अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन या त्यामानाने खूपच साध्या माणसाशी लग्न केले. त्याचे कारण म्हणजे feminine intuition होते- स्टिफन डग्लस नाही तर कधीतरी लिंकन अध्यक्ष बनतील असे मेरीला वाटले असे अविनाश धर्माधिकारींच्या एका भाषणात ऐकले आहे. व्यक्तिशः मला ते खरे वाटत नाही. कारण १८३९ मध्ये मेरी अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनना भेटली तेव्हा लिंकन कधीकाळी अध्यक्ष बनू शकतील असे काही वाटण्यासारखे त्यांच्यात काही होते असे वाटत नाही. त्याउलट स्टिफन डग्लस मात्र खूपच वजनदार होते. असो. तर १८५८ मध्ये याच स्टिफन डग्लसनी अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकनचा इलिनॉयच्या सीनेटरच्या निवडणुकीत पराभव केला आणि १८६० मध्ये अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकननी अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत स्टिफन डग्लसचा. ४. अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन म्हणजे एकदम सत्यवादी वगैरे आपल्याला वाटते. पण प्रत्यक्षात ते १००% सत्य नक्कीच नव्हते. २०२० च्या अमेरिकेच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकांपूर्वी नेटफ्लिक्सवर 'Race for the White House' नावाची जबराट सिरीज बघितली नाही. दुर्दैवाने ती आता नेटफ्लिक्स किंवा इतर कुठेच उपलब्ध नाही. त्या सिरीजमध्ये एक गोष्ट दाखवली होती ते बघून धक्का बसला. रिपब्लिकन पक्षाचे १८६० च्या निवडणुकीसाठी अध्यक्षपदाचा उमेदवार निवडायला अधिवेशन भरले होते शिकागोमध्ये. त्यावेळेस पक्षांतर्गत स्पर्धक अधिवेशनाला जायचे नाहीत. आघाडीवर नाव होते न्यू यॉर्कचे सीनेटर विलिअम एच. सिवार्ड यांचे (वर उल्लेख केलेले तेच). तेव्हा लिंकनच्या कॅम्पेन मॅनेजरने चापलुसी करून शिकागोमध्ये (म्हणजे आपल्या राज्यात) अधिवेशन होते याचा फायदा उठवत आपले लोक तिथे भरले. त्या सिरीजमध्ये दाखविले होते की त्या मॅनेजरने चक्क खोटी तिकिटे छापून आपल्या लोकांना अधिवेशन सुरू व्हायच्या आधी तिथे भरले आणि सिवार्डचे समर्थक तिथे जाऊ शकले नाहीत. अशा आपल्या लोकांकरवी भरपूर घोषणाबाजी आणि आवाज करून कुंपणावरच्या डेलिगेट्सपुढे लिंकन प्रचंड लोकप्रिय आहेत असे चित्र उभे केले आणि त्यातून सिवार्डना अधिक पाठिंबा आहे असे चित्र असले तरी उमेदवार झाले लिंकन. एका अर्थी लिंकननी पक्षाची उमेदवारी 'ढापली' होती. तीच गोष्ट केनेडींची. १९६० मध्ये जॉन केनेडींनी रिचर्ड निक्सनना थोडक्यात हरविले. केनेडींच्या या विजयात टेक्सस (२४ इलेक्टोरल कॉलेज डेलिगेट्स) आणि इलिनॉय (२७ इलेक्टोरल कॉलेज डेलिगेट्स) या दोन राज्यांचा वाटा मोठा होता. दोन उमेदवारांना मिळालेल्या मतांमध्ये फरक थोडा होता पण इलेक्टोरल कॉलेजमध्ये केनेडींना ३०३ तर निक्सनना २१९ मते होती. टेक्सस आणि इलिनॉय ही दोन राज्ये निक्सननी जिंकली असती तर निक्सनना २७० मते मिळून ते अध्यक्ष झाले असते. केनेडींचे उपाध्यक्षपदाचे उमेदवार होते लिंडन जॉन्सन. हे महाशय गुंड प्रवृत्तीचे होते. केनेडींची हत्या झाल्यावर ते अध्यक्ष झाले तेव्हा आपल्याला पाहिजे त्याप्रमाणे व्याजाचे दर कमी करत नाही म्हणून लिंडन जॉन्सननी फेडचे चेअरमन (रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरला समकक्ष) बिल मार्टीन यांना धक्काबुक्की (की मारहाणही?) केली होती. https://mises.org/mises-wire/when-lbj-assaulted-fed-chairman .आपल्याकडे समजा पंतप्रधानांनी रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरना मारहाण केली तर? पण ते अमेरिकेत करून दाखविले लिंडन जॉन्सननी. तर हे लिंडन जॉन्सन असे होते. त्याप्रमाणे १९६० च्या निवडणुकांमध्ये केनेडींचे खंदे समर्थक होते शिकागोचे महापौर रिचर्ड डॅली. ते पण काहीसे लिंडन जॉन्सनसारखेच. १९६० च्या निवडणुकांमध्ये केनेडींनी टेक्सस जिंकले ४६ हजार मतांनी तर इलिनॉय जिंकले ९ हजार मतांनी. या दोन राज्यात बर्‍याच काऊंटींमध्ये (आपल्याकडील जिल्ह्याला समकक्ष) तिकडच्या लोकसंख्येपेक्षा जास्त मतदान झाले आणि विशेषत: इलिनॉयमध्ये तर अगदी प्रॉपर फ्रॉड झाला होता. इलिनॉयच्या इतर सगळ्या काऊंटींमध्ये निक्सनना आघाडी होती पण शिकागो शहरात मात्र केनेडींना भरघोस मते पडली होती. वर म्हटल्याप्रमाणे अनेक ठिकाणी तिकडच्या लोकसंख्येपेक्षा जास्त मते मतपेटीत गेली होती. या फ्रॉडबद्दल काहींना १९६२ मध्ये न्यायालयाने शिक्षाही केली. निक्सन समर्थकांनी त्यांच्याकडे या निकालाला न्यायालयात आव्हान द्या असा आग्रह धरला. पण स्वतः निक्सन आपण 'क्राय बेबी' दिसायला नको म्हणून तसे आव्हान दिले नाही. मात्र निक्सन समर्थकांनी ठिकठिकाणी निकालांना न्यायालयात आव्हान दिले. हवाईमध्येही असा प्रकार झाला होता. निवडणुक संपल्यावर केनेडी अध्यक्ष झाल्यावर न्यायालयाने हवाईतून केनेडी नाही तर निक्सन जिंकले होते असा निकाल दिला आणि तिकडची इलेक्टोरल कॉलेजमधील तीन मते पूर्वलक्षी प्रभावाने केनेडींकडून काढून निक्सनना दिली. इलिनॉय आणि टेक्ससमध्ये मात्र न्यायलयाचे निकाल लागलेच नाहीत आणि मला वाटते केनेडींची हत्या झाल्यावर ते खटले बंद करण्यात आले. हा भाग तपासून बघायला हवा. अर्थात आजही केनेडी समर्थक असे काही झाले होते हे नाकारतात. म्हणजेच काय अ‍ॅब्रॅहॅम आणि जॉन दोघांनीही एका अर्थी निवडणुक 'ढापली' होती असे म्हणता येईल. जॉन केनेडींना निवडणुक ढापली असेल तर आपल्यासाठी ते चांगलेच झाले. निक्सन पक्के भारतद्वेष्टे होते तर केनेडी आपल्यासाठी बरेच चांगले होते. शीतयुध्द काळात भारत-अमेरिका संबंध सगळ्यात चांगले होते केनेडींच्या काळात. १९६२ च्या चीन युध्दात केनेडींनी भारताला मदत केली होती. तसेच निक्सन अध्यक्ष झाले असते तर डिसेंबर १९६१ मध्ये नेहरूंनी गोव्यात कारवाई करून गोवा आपल्या नियंत्रणात आणले ते कदाचित केले नसते असेही म्हणायला जागा आहे असे वाचले आहे. कारण गोवा पोर्तुगाल या नाटो देशाच्या नियंत्रणात होता त्यामुळे गोव्यावर हल्ला म्हणजे नाटो मित्रदेशावर हल्ला असा त्याचा अर्थ लाऊन अमेरिका आपल्याविरोधात उठली असती तर आपल्याला काहीही करता आले नसते. निक्सन अध्यक्ष असते तर त्यांनी तसे केले असते ही शक्यता बरीच जास्त पण केनेडींनी तसे केले नाही. ५. १८६० मध्ये लिंकन जिंकल्यावर त्यांच्या नव्याने जिंकलेल्या प्रदेशांमध्ये गुलामगिरी पसरू द्यायची नाही या भूमिकेमुळे त्यांच्या जीवाला धोका होता. त्यामुळे त्यांनी इलिनॉयची राजधानी स्प्रिंगफिल्ड ते वॉशिंग्टन हा प्रवास बराच लांबच्या मार्गाने रेल्वेने केला होता. शेवटी लिंकनचा मृतदेह त्याच मार्गाने वॉशिंग्टन ते स्प्रिंगफिल्ड असा नेण्यात आला आणि त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार स्प्रिंगफिल्डमध्ये झाले. लिंकनचा मृत्यू आणि त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार यात जवळपास एक महिन्याहून जास्त कालावधी होता. त्या काळात त्यांचा मृतदेह सडू नये म्हणून त्यावर रसायनांचा लेप लावण्यात आला होता. ठिकठिकाणी त्यांच्या मृतदेहाचे अंत्यदर्शन घेण्यासाठी ती शवपेटी वेगवेगळ्या शहरांमध्ये ठेवली जात होती. आपल्या शहरात तशाप्रकारे शवपेटी ठेवण्यात येणार आहे याची पूर्वसूचना द्यायला लिंकनची शवपेटी नेणार्‍या ट्रेनपुढे दुसरी एक ट्रेन सोडली गेली होती. ती ट्रेन पुढे जाऊन पूर्वसूचना देऊन लोकांना सूचित करत असे. वॉशिंग्टनवरून बाल्टिमोर, न्यू यॉर्क, बफेलो, क्लिव्हलंड, इंडियानापोलिस, शिकागे अशा अनेक शहरांमध्ये असे लोकांनी अंत्यदर्शन घेतले होते. कित्येक लोक रेल्वेमार्गाच्या बाजूला उभे राहून अभिवादन करत होते. असे म्हणतात की त्यावेळी अमेरिकेची लोकसंख्या होती त्याच्या जवळपास अर्ध्या लोकांनी अशाप्रकारे एकतर रेल्वेमार्गाच्या बाजूला उभे राहून अभिवादन केले किंवा शवपेटीचे अंत्यदर्शन घेतले. त्यानंतर अनेक वर्षे स्प्रिंगफिल्डमधील लिंकनच्या कबरीतून त्यांचा मृतदेह नाहिसा झाला अशा वावड्या उठत होत्या. शेवटी त्याला पूर्णविराम द्यायला १९०१ मध्ये ती कबर उघडून तसे काही झालेले नाही याची खात्री करण्यात आली.

चंद्रसूर्यकुमार Tue, 01/14/2025 - 20:50
अध्यक्ष अ‍ॅब्रॅहॅम लिंकन यांच्या जीवाला पहिल्यापासूनच धोका होता. वरील प्रतिसादात म्हटल्याप्रमाणे १८६० ची निवडणुक जिंकल्यावर ते स्प्रिंगफिल्डहून वॉशिंग्टनला काही दिवसांचा ट्रेनचा प्रवास करून आले होते. त्यांच्या प्रवासाविषयी आणि ते नक्की कुठे आहेत याविषयी कमालीची गुप्तता तेव्हा राखली गेली होती. इतके असूनही त्यांच्या संरक्षणाचा विचार सरकारी यंत्रणांनी सोडाच स्वतः लिंकननीही केलेला दिसत नाही. १८६४ ची निवडणुक जिंकून ४ मार्च १८६५ रोजी लिंकन यांनी अध्यक्षपदाची दुसर्‍यांदा शपथ घेतली. त्यावेळी अध्यक्ष निवडणुकीचा निकाल लागल्यावर पुढील वर्षाच्या ४ मार्चला शपथ घेत असत. १९३३ मध्ये फ्रँकलीन रूझवेल्ट यांच्यापासून ती तारीख ४ मार्चवरून बदलून २० जानेवारी करण्यात आली. शपथ घेतल्यानंतर वॉशिंग्टनमधील कॅपिटॉलमधून अध्यक्ष राष्ट्राला उद्देशून भाषण करतात तसे लिंकननी पण केले. त्या भाषणाला लिंकनची महिन्याभरानंतर ज्याने हत्या केली तो मारेकरी हजर होता आणि नुसता हजरच होता असे नाही तर त्याने ठरविले असते तर लिंकनवर तिथूनच गोळ्या झाडू शकला असत्या अशा ठिकाणी तो होता. याविषयीचे पुढील छायाचित्र प्रसिध्द आहे- Lincoln अध्यक्षांच्या बाजूला सिनेटर वगैरे लोक असतील तर समजू शकतो. पण सामान्य लोकांना अध्यक्ष जिथून भाषण करणार होते त्या ठिकाणच्या वरील गॅलरीत प्रवेश देणे अनाकलनीय वाटते. कदाचित त्यावेळी असा विचार केला गेला नसेल. १८६५ मध्ये लिंकनची हत्या झाल्यावर १८८१ मध्ये जेम्स गारफिल्ड आणि १९०१ मध्ये विलिअम मॅकिनली या अध्यक्षांची हत्या झाली होती. त्यानंतर हळूहळू अध्यक्षांच्या सुरक्षेसाठी सिक्रेट सर्व्हिस वगैरे वापरणे सुरू झाले असे दिसते. लिंकनची हत्या होण्याच्या काही दिवस आधी त्याच मारेकर्‍याने त्यांची हत्या करायचा प्रयत्न केला होता. लिंकन अध्यक्ष असल्याने व्हाईट हाऊसमध्ये राहायचे. पण त्यांचे वॉशिंग्टनमध्ये स्वतःचे दुसरे एक घरही होते. ते व्हाईट हाऊसमधून आपल्या दुसर्‍या घरी एकटेच घोड्यावरून जात. यादवी युध्द सुरू असतानाही आणि त्यांच्या जीवावर इतके लोक टपून बसलेले असताना लिंकन घोड्यावरून एकटेच जायचे हे अनाकलनीय वाटते. असे एकदा ते घोड्यावरून जात असताना त्या मारेकर्‍याने त्यांच्यावर गोळी झाडली होती. पण तो नेम थोडक्यात चुकला. लिंकन मुळात उंच होते आणि त्याकाळच्या पध्दतीनुसार ते बर्‍यापैकी उंच हॅटही घालायचे. ती गोळी लागून त्यांची हॅट खाली पडली पण त्यावेळेस ते सुरक्षित राहिले होते. निदान या अनुभवावरून तरी त्यांच्या सुरक्षेसाठी अधिक खबरदारी घेतली जाणे अपेक्षित होते. पण तसे झालेले दिसत नाही. लिंकनना आपल्या मृत्यूची जाणीव झाली होती असे म्हणतात. त्यांची हत्या होण्यापूर्वी चार-पाच दिवस ते व्हाईट हाऊसमध्ये रात्री झोपले होते तेव्हा त्यांना स्वप्न पडले. व्हाईट हाऊसमध्ये एक शवपेटी ठेवली होती आणि त्यावर अमेरिकेचा झेंडा लावला होता. स्वप्नात त्यांनी पहारेकर्‍याला विचारले- काय झाले? कोणाचा मृत्यू झाला आहे? तेव्हा तो पहारेकरी म्हणाला- तुम्हाला कळले नाही का? अध्यक्षांचा मृत्यू झाला आहे. त्यानंतर ते झोपेतून जागे झाले आणि त्या स्वप्नाविषयी त्यांनी त्यांच्या अंगरक्षकाला आणि त्यांचे चरीत्र लिहिणार्‍याला सांगितले होते.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/15/2025 - 22:24
सुधारणा- लिंकन घोड्यावरून जात असताना त्यांच्यावर गोळी कोणी झाडली हे नक्की कळलेले नाही. मला वाटत होते की ती गोळी नंतर त्यांची हत्या करणार्‍या मारेकर्‍यानेच मारली होती पण ती गोळी नक्की कोणी मारली हे इतिहासाला माहित नाही. ही घटना ऑगस्ट १८६४ मध्ये झाली होती. https://www.americancivilwarstory.com/attempted-assassination-of-abraham-lincoln.html

अमरेंद्र बाहुबली Mon, 03/10/2025 - 04:45
श्रीगुरूजींचा लेख नी चान्सुकू ह्यांचा प्रतिसाद दोन्हीही जबरजस्त! अमेरिका अध्यक्ष म्हटले की चान्सुकू ह्यांची लेखणी सरसर चालू लागते. :) मस्तच!
लेखनविषय:
इतिहास
जॉन अब्राहम (भाग १) (त्याने अचानक ०.४४ कॅलिबर डेरिंजर पिस्तुलाने लिंकन यांच्या कानामागून डोक्यात गोळी झाडली. ती लिंकन यांची कवटी फोडून मेंदूत घुसली. लिंकन तत्काळ कोमात गेले . . . ) . . . _______________________________________________________________________________________________

१४ एप्रिल १८६५, वेळ सायंकाळी अंदाजे १०:२० वाजता

प्रेक्षकातील काही डॉक्टरांनी लिंकनवर प्राथमिक उपचार करण्याचा तात्काळ प्रयत्न केला.

आभास हा....

नूतन ·

चित्रगुप्त Sun, 01/12/2025 - 04:50
कथा खूपच भावली. चित्रकार नायकाला समोरच्या घरातले मुलगी वर्षानुवर्षे फक्त तिच्या प्रतिबिंबातच दिसते, ही अजब कल्पना फार रुचली. मी जर त्याच्या जागी असतो तर सगळे असेच घडले असते, फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) चित्रकाराची वर्षभराची मिळकत तीस पौंड म्हणजे तो काळ केंव्हाचा असावा, या कुतुहलापोटी शोध घेता कथा १८९० साली प्रकाशित झाल्याचे कळले. अवांतरः कथेच्या शेवटी उल्लेखिलेल्या 'शोकसंगीत' वरून मोझार्ट चे Requiem - (मृत्युगीत) आठवले. (ही त्याची आयुष्यातील सगळ्यात शेवटली रचना असून ती अधूरी राहिली होती) https://en.wikipedia.org/wiki/Requiem_(Mozart) केवळ अद्भुत अशी ही रचना आहे. विषेशतः त्यातला Lacrimosa हा (३:२० मिनीटाचा) भाग ऐका: https://youtu.be/k1-TrAvp_xs?si=Mf_EKgWwQTjW-3PO

नूतन Sun, 01/12/2025 - 10:09
सविस्तर प्रतिसादांबद्दल आभार फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) तुमच्या शैलीत रंगवलेली चित्र बघायला आवडतील. Requim .. विषयीच्या अवांतर माहिती बद्दल धन्यवाद. ऐकेन.

चित्रगुप्त Sun, 01/12/2025 - 21:20
लेखकाला ही कथा कशी सुचली (असावी) याबद्दल काही उल्लेख आहेत का ? थोडेसे खोदकाम केल्यावर खालील प्रतिमा मिळाल्या: ही कथा (१८८७ ?) ज्या 'नाताळ विशेषांकात' सर्वप्रथम प्रकाशित झाली होती, तो अंकः . या अंकात सदर कथेसाठी केलेली काही चित्रे आहेत का याचा बराच शोध घेतला पण काही सापडले नाही, परंतु या निमित्ताने त्या काळातली अनेक उत्तमोत्तम छापाचित्रे बघायला मिळाली. त्यातील काही नंतर इथे डकवीन. (या भावानुवादाचे शीर्षक जरा वेगळे करता आले तर बघावे - ज्यातून या सुंदर कथेची थोडीशी झलक मिळेल असे काहीतरी, जसे "कथा एका प्रतिबिंब-सुंदरीची") चिपळूणकर पिता-पुत्राने अनुवादित केलेल्या 'अरबी भाषेतील सुरस आणि चमत्कारिक कथा' यातील कथांची शीर्षके अशी असायची: "एक म्हातारा आंधळा कुबडा आणि त्यास ज्याने फसविले, त्या लुच्च्या नापिताची गोष्ट" --- हा प्रकार मला भारीच आवडायचा, आणि शीर्षकावरून गोष्ट कश्याबद्दल / कोणती, हेही कळायचे/लक्षात रहायचे.

नूतन Mon, 01/13/2025 - 00:08
लेखकाला ही कल्पना कशी सुचली किंवा ‌हा त्याचा किंवा दुसऱ्या कुणाचा अनुभव होता याविषयी माहिती सापडली‌ नाही. परंतु प्रतिबिंबांमधील संवाद या कल्पनेमुळेच मला ही कथा आवडली. प्रतिबिंब सुंदरी शीर्षकातूनही सहज अर्थबोध होईल असं ‌वाटत नाही. कथेत मनाचे खेळ किंवा कल्पनाविलास अधिक आहे. म्हणून हे शीर्षक... आभास हा..

कर्नलतपस्वी Wed, 01/15/2025 - 07:26
मला वाटते सर्वांच्याच आयुष्यात येतो. प्रकार वेगवेगळा. कुणाचे शाळेतल्या बेंचवर, कुणाचे बस,कुणाचे सामने वाली खिडकीतून..... जिस रोज़ से देखा है उसको हम शमां जलाना भूल गए दिल थाम के ऐसे बैठे हैं कहीं आना-जाना भूल गए अब आठ पहर इन आँखों में वो चंचल मुखड़ा रहता है मेरे सामने वाली खिड़की... अनुवाद एकदम सपक हं. आवडला हे वेगळे सांगावयास नको.

चित्रगुप्त Sun, 01/12/2025 - 04:50
कथा खूपच भावली. चित्रकार नायकाला समोरच्या घरातले मुलगी वर्षानुवर्षे फक्त तिच्या प्रतिबिंबातच दिसते, ही अजब कल्पना फार रुचली. मी जर त्याच्या जागी असतो तर सगळे असेच घडले असते, फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) चित्रकाराची वर्षभराची मिळकत तीस पौंड म्हणजे तो काळ केंव्हाचा असावा, या कुतुहलापोटी शोध घेता कथा १८९० साली प्रकाशित झाल्याचे कळले. अवांतरः कथेच्या शेवटी उल्लेखिलेल्या 'शोकसंगीत' वरून मोझार्ट चे Requiem - (मृत्युगीत) आठवले. (ही त्याची आयुष्यातील सगळ्यात शेवटली रचना असून ती अधूरी राहिली होती) https://en.wikipedia.org/wiki/Requiem_(Mozart) केवळ अद्भुत अशी ही रचना आहे. विषेशतः त्यातला Lacrimosa हा (३:२० मिनीटाचा) भाग ऐका: https://youtu.be/k1-TrAvp_xs?si=Mf_EKgWwQTjW-3PO

नूतन Sun, 01/12/2025 - 10:09
सविस्तर प्रतिसादांबद्दल आभार फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) तुमच्या शैलीत रंगवलेली चित्र बघायला आवडतील. Requim .. विषयीच्या अवांतर माहिती बद्दल धन्यवाद. ऐकेन.

चित्रगुप्त Sun, 01/12/2025 - 21:20
लेखकाला ही कथा कशी सुचली (असावी) याबद्दल काही उल्लेख आहेत का ? थोडेसे खोदकाम केल्यावर खालील प्रतिमा मिळाल्या: ही कथा (१८८७ ?) ज्या 'नाताळ विशेषांकात' सर्वप्रथम प्रकाशित झाली होती, तो अंकः . या अंकात सदर कथेसाठी केलेली काही चित्रे आहेत का याचा बराच शोध घेतला पण काही सापडले नाही, परंतु या निमित्ताने त्या काळातली अनेक उत्तमोत्तम छापाचित्रे बघायला मिळाली. त्यातील काही नंतर इथे डकवीन. (या भावानुवादाचे शीर्षक जरा वेगळे करता आले तर बघावे - ज्यातून या सुंदर कथेची थोडीशी झलक मिळेल असे काहीतरी, जसे "कथा एका प्रतिबिंब-सुंदरीची") चिपळूणकर पिता-पुत्राने अनुवादित केलेल्या 'अरबी भाषेतील सुरस आणि चमत्कारिक कथा' यातील कथांची शीर्षके अशी असायची: "एक म्हातारा आंधळा कुबडा आणि त्यास ज्याने फसविले, त्या लुच्च्या नापिताची गोष्ट" --- हा प्रकार मला भारीच आवडायचा, आणि शीर्षकावरून गोष्ट कश्याबद्दल / कोणती, हेही कळायचे/लक्षात रहायचे.

नूतन Mon, 01/13/2025 - 00:08
लेखकाला ही कल्पना कशी सुचली किंवा ‌हा त्याचा किंवा दुसऱ्या कुणाचा अनुभव होता याविषयी माहिती सापडली‌ नाही. परंतु प्रतिबिंबांमधील संवाद या कल्पनेमुळेच मला ही कथा आवडली. प्रतिबिंब सुंदरी शीर्षकातूनही सहज अर्थबोध होईल असं ‌वाटत नाही. कथेत मनाचे खेळ किंवा कल्पनाविलास अधिक आहे. म्हणून हे शीर्षक... आभास हा..

कर्नलतपस्वी Wed, 01/15/2025 - 07:26
मला वाटते सर्वांच्याच आयुष्यात येतो. प्रकार वेगवेगळा. कुणाचे शाळेतल्या बेंचवर, कुणाचे बस,कुणाचे सामने वाली खिडकीतून..... जिस रोज़ से देखा है उसको हम शमां जलाना भूल गए दिल थाम के ऐसे बैठे हैं कहीं आना-जाना भूल गए अब आठ पहर इन आँखों में वो चंचल मुखड़ा रहता है मेरे सामने वाली खिड़की... अनुवाद एकदम सपक हं. आवडला हे वेगळे सांगावयास नको.
लेखनविषय:
कथा
लेखनप्रकार
भाषांतर
[ इंग्रजी लेखक विल्यम एस गिल्बर्ट यांच्या अँजेला- ॲन इन्व्हर्टेड लव स्टोरी ‌या कथेचा भावानुवाद ] मी एक चित्रकार आहे. गेली अनेक वर्षे पक्षाघातामुळे मी अंथरुणाला खिळलेला एक रुग्ण आहे. मी खुर्चीत बसू शकतो, पण कुणाच्या तरी मदतीनेच. . तसा मी मूळचा इंग्लिश पण आज गेली सहा वर्षं, व्हेनिस कालव्या जवळच्या एका इमारतीमधील एका लहानशा खोलीत मी वास्तव्य करतो आहे, एकटाच ! नाही नाही.... कानानं अधू असलेली एक वृद्धा माझ्यासोबत इथे राहते. ती मला जेऊ घालते .माझं अंथरुण घालते . थोडक्यात माझी सेवा करते. आणि माझ्या भरण पोषणाचं काय? सांगतो ,सांगतो. मी आधी म्हटलंच आहे की मी एक चित्रकार आहे.
Subscribe to