मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

चपाती आंदोलनाचे गूढ

चामुंडराय ·

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/01/2025 - 20:30
रोचक प्रकार. हो अशा पोळ्या गावोगावी पाठवून त्यातून क्रांतीचा संदेश पसरवला गेला असे वाचले आहे. पण नुसत्या पोळ्या पाठविल्या जात नसाव्यात. त्याबरोबर आणखी कसलातरी (निदान तोंडी) संदेश तरी पाठविला जात असावा असे वाटते. नाहीतर नुसत्या पोळ्या दुसर्‍या गावातून आपल्या गावात आल्या तर त्यामुळे ब्रिटीशांविरोधात उठाव करावा असे इतक्या (म्हणजे अनेक लाख- कदाचित कोटीही) लोकांना वाटणे याची तर्कसंगती लावता येत नाही. लेखाबद्दल धन्यवाद

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 12:31
पण नुसत्या पोळ्या पाठविल्या जात नसाव्यात. त्याबरोबर आणखी कसलातरी (निदान तोंडी) संदेश तरी पाठविला जात असावा असे वाटते.
हो, लेखात म्हंटल्याप्रमाणे लाल कमळ आणि बकऱ्याच्या मांसाचे लहान तुकडेही सहसा त्या पोळ्यांबरोबर असत, आणि "सब लाल हो गया हैं" असा एक गुढ तोंडी संदेशही त्या वस्तु एका ठिकाणाहुन दुसऱ्या ठिकाणी पोचवणारे धावपटु देत असत म्हणे. त्या चपात्या, कमळाचे फुल, बकऱ्याचे मांस आणि ह्या संदेशाचा नक्की काय परस्पर संबंध होता राम जाने!

रामचंद्र Wed, 01/01/2025 - 21:08
हा पोळी/रोटी गूढ प्रवास इतकं अंतर झटपट होऊ शकला असेल तर तीही इंग्रजी/कंपनी सरकारचीच कृपा म्हटली पाहिजे. अन्यथा इतक्या झपाट्याने अशी हालचाल इंग्रजपूर्व (उत्तर) भारतात अशक्यच ठरली असती.

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 12:19
एकंदरीत हा प्रकार रहस्यमय आहे खरा! आणि इतक्या वर्षांनंतरही त्या मागचे गूढ उकलले नाही ह्याचे आश्चर्य वाटते!
त्यांनी त्यांच्या मेन्यू मध्ये चिकन टिक्का मसाला बरोबरीने "चपाती-ब्रेड" चा स्वीकार केला आहे परंतु हि द्विरुक्ती आहे ("चाय-टी" - अजून एक उदाहरण) हे कोणीतरी त्यांना सांगायला हवे आहे.
"चपाती-ब्रेड" हि द्विरुक्ती आहे पण 'चाय-टी' म्हणजे दुधाचा चहा आणि नुसता 'टी' म्हणजे कोरा चहा/ब्लॅक टी असे अर्थ त्यातुन अभिप्रेत असतात.

रामचंद्र गुरुवार, 01/02/2025 - 13:35
या निमित्ताने घडीच्या पोळ्या या आपल्या दैनंदिन आहारात कधी समाविष्ट झाल्या असाव्यात कोणी सांगू शकेल का? कारण सुमारे शंभरेक वर्षांपूर्वी पुण्यासारख्या शहरातही ब्राह्मणवर्गातही घरोघरी पोळ्यांपेक्षा भाकरीच केल्या जात असं ऐकून आहे. रोजच्या आहारात त्या तितक्याशा प्रचलित नव्हत्या.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 01/02/2025 - 21:37
आंजावर शोधल्यावर हे सापडलं :
हजारो वर्षांपासून गहू पिकवला जात असल्याने रोटी बनवण्याची पाककला विकसित होत गेलेली दिसते. सोमेश्वराच्या ‘अभिलषितार्थ चिंतामणी’मध्ये तर याचे साद्यंत वर्णन येते. गव्हाचे पीठ केल्यावर त्यात थोडे तूप व मीठ घालून दूध व पाणी या दोन्हींच्या साहाय्याने कणीक भिजवावी, असे सोमेश्वर म्हणतो. याच कणकेत सारण भरून बनवलेल्या मांडय़ांना सोमेश्वराने पहलिका किंवा पोलिका म्हटले आहे. हीच आपली पोळी असावी. चपाती हा शब्द सगळ्या प्रांतात आढळतो. चपटना, चपटून, लाटून केलेला पदार्थ म्हणजे चपाती असा या शब्दाचा उगम असावा. पोळी हा शब्द मात्र सर्व प्रांतांमध्ये नाही. तो महाराष्ट्रात विशेषत्वाने आढळतो. सोमेश्वराच्या याच ग्रंथात कणकेचे गोळे हातावर पसरून विस्तवावर टाकून तांबूस होईपर्यंत भाजून ‘अंगारपोलिका’ करण्याची कृती सांगितली आहे. ही अंगारपोलिका म्हणजे आपला आजचा फुलका असावा. १६ व्या शतकातील ‘भावप्रकाश’नामक ग्रंथात रोटीका असा संस्कृत उल्लेख आहे. ती आजची रोटी. याच दरम्यानच्या ऐन-ए-अकबरीमध्ये चपातीचा उल्लेखही आढळतो.
पण घडीची पोळी याबद्दल काही सापडलं नाही ! माझ्यामते पोळीचा शोध लागतानाच घडीची पोळी करण्याची कृती सापडली असावी.. व्याख्या साधी सोपी : जी मऊ आहे आणि घडी घालता येते अन प्रवासात न्यायला सुटसुटीत अन टिकाऊ !

रामचंद्र गुरुवार, 01/02/2025 - 22:07
घडीची पोळी म्हणजेच आपण रोज खातो ती पोळी. शंका एवढीच आहे, की हा प्रकार महाराष्ट्रात किमान काही शतके नक्कीच माहीत असावा पण रोजच्या आहारात त्याचा समावेश या शतकभरातलाच असावा. यावर कोणी जाणकार प्रकाश टाकू शकतील काय?

Bhakti Sat, 01/04/2025 - 15:04
एवढस काय? . . वांग. त्याला काय? देठ. तुमची आमची कायमची भेट. https://youtu.be/gNmbChjJ3HQ?si=c2S5dskupoXkmI1b नुसतं नॉस्टॅल्जिया..ते रविवारचे सिनेमे...ती निखळ धमाल..ओह मिसिंग. हो कोणता डबा कोणासाठी हे सांगत जा, चिठ्ठी काय पाठवता...आठवतेय ;)

चामुंडराय Sun, 01/12/2025 - 08:23
चित्रगुप्त, मुक्त विहारि, वामन देशमुख - तुमच्या प्रतिक्रियेबद्दल आभार चंद्रसूर्यकुमार - खरे आहे, तर्काच्या कसोटीवर असे नुसत्या चपात्या वितरित करण्याने क्रांती होईल हे पटत नाही टर्मीनेटर - 'सब लाल हो गया हैं' म्हणजे काय किंवा कमळ, बकऱ्याचे मांस ह्याचा काय संबंध असावा हे कळत नाही. रामचंद्र - आजकाल वाहतुकीची सर्व साधने उपलब्ध असल्याने ३०० किमी चा प्रवास एका रात्रीत शक्य आहे परंतु तो तेव्हा कसा जमत असेल? चौथा कोनाडा - हो, हे रोचक प्रकरण आहे खरे. ह्याला क्रमशः नाही. टर्मीनेटर - हो खरंच गूढ आणि रहस्यमय आहे हे आंदोलन रामचंद्र - माझ्यामते पूर्वी महाराष्ट्रात मुख्यत्वे ज्वारी, बाजरी नाचणी इत्यादींच्या भाकरीच खात असत. पुराणपोळी सणासुदीला करत असावेत. तेव्हा खपली गहू असे, असे ऐकले आहे यश राज - प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद कानडाऊ योगेशु - इंग्रजांनी नक्कीच ह्या पोळ्या उघडून बघितल्या असतील परंतु त्यांना काहीही सापडले नाही. Bhakti - चिनी मंडळींच्या फॉर्च्युन कूकीज मध्ये संदेश लिहिलेला कागद असतो तशी तुमची फॉर्च्युन चपाती/पोळी होईल. गवि - त्या 'वाजवा रे वाजवा' चित्रपटात चपातीसंदर्भात काही होते का?

चामुंडराय Sun, 01/12/2025 - 08:26
उगीच गंमत म्हणून गप्पीष्ट-गणपतीला (Chat-GPT) चपाती आंदोलनावर कविता कर अशी आज्ञा केली तर त्याने लगेच एक कविता प्रसवली. थोड्या व्याकरणाच्या चुका सुधारून - चपाती आंदोलनाचे गूढ चपाती फिरत होती गावोगावी, गूढ तिचं होतं, कथा अनोखी दावी। कधी कुणी नेली, कधी कुणी दिली, शब्दांशिवाय संदेशाची तीच शैली। साध्या कणकेच्या त्या गरम पोळ्या, झाल्या उठावाचे मूक शस्त्र ज्या। नाही राजा, नाही सेनापती, जनतेच्या मनात पेटल्या ज्योती नव्या। घरोघरी फिरली ती अद्भुत कहाणी, ओळख पटेना, का चालली ही चालेवाणी। द्रोणासारखी पसरली ती जाळं, ब्रिटिशांचे मन हरवले, झाले बेजार। कधी ती असहकार, कधी ती बंड, चपातीचं गूढ राहिलं अनंत। भारतीयांची एकता, एक लढाईची आस, त्या चपातीने बांधली साऱ्यांना एकत्र खास। आजही विचारतो इतिहास, कोण होतं ते सूत्रधार खास? चपाती आंदोलनाचं गूढ अजूनही उलगडलं नाही, पण स्वातंत्र्याच्या लढ्यात त्याचं स्थान कमी नाही। धन्य ती पोळी, धन्य ती भावना, जनतेच्या मनात उठली जळून जाणारी ज्वाला। चपाती आंदोलनाचा हा इतिहास, राहील सदा प्रेरणादायी, भारतीय श्वास।

विजुभाऊ Sun, 01/12/2025 - 09:01
हा Chat-GPT चा दुरूपयोगआहे. Chat-GPT वापरून कविता लिहीणे म्हणजे फॉर्म्युला वन घेऊन कोपर्‍यावरच्या टपरीवर चहा प्यायला गेल्यासारखे आहे

चित्रगुप्त Sun, 01/19/2025 - 04:56
माझ्या वाचनात असे आले आहे की सर्वप्रथम ज्याने TEA हा शब्द इंग्रजीत आणला, त्याने चाय - चा- च्या अश्या कानावर पडलेल्या ध्वनीचे स्पेलिंग TEA असे केले. -- जसे NATURE, CAPTURE, ARCHITECTURE या शब्दांमधे 'T' चा उच्चार 'च' होतो, तसे.

चामुंडराय Mon, 03/24/2025 - 21:25
पलकी शर्मा उपाध्याय ची "शोध पत्रकारिता" चांगली असते, नवनवीन विषयांची माहिती मिळते. जेव्हा कुंभमेळा चालू होता तेव्हा कायप्पा वर एक व्हीडिओ आला होता. Lifebuoy ने एक शिक्का बनवून घेतला आणि कुंभमेळ्यातील स्वयंपाक घरात तयार होणाऱ्या प्रत्येक चपाती वर मारला. "तुम्ही जेवायच्या आधी लाईफबॉय ने हात धुतले आहेत का?" अशा आशयाचा तो शिक्का होता. म्हणजे एक क्लुप्ती लढवून, कमी खर्चात प्रचंड मोठ्या प्रमाणात त्यांनी मार्केटिंग केले. तो व्हीडिओ इथे कसा अपलोड करायचा माहीत नाही.

चंद्रसूर्यकुमार Wed, 01/01/2025 - 20:30
रोचक प्रकार. हो अशा पोळ्या गावोगावी पाठवून त्यातून क्रांतीचा संदेश पसरवला गेला असे वाचले आहे. पण नुसत्या पोळ्या पाठविल्या जात नसाव्यात. त्याबरोबर आणखी कसलातरी (निदान तोंडी) संदेश तरी पाठविला जात असावा असे वाटते. नाहीतर नुसत्या पोळ्या दुसर्‍या गावातून आपल्या गावात आल्या तर त्यामुळे ब्रिटीशांविरोधात उठाव करावा असे इतक्या (म्हणजे अनेक लाख- कदाचित कोटीही) लोकांना वाटणे याची तर्कसंगती लावता येत नाही. लेखाबद्दल धन्यवाद

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 12:31
पण नुसत्या पोळ्या पाठविल्या जात नसाव्यात. त्याबरोबर आणखी कसलातरी (निदान तोंडी) संदेश तरी पाठविला जात असावा असे वाटते.
हो, लेखात म्हंटल्याप्रमाणे लाल कमळ आणि बकऱ्याच्या मांसाचे लहान तुकडेही सहसा त्या पोळ्यांबरोबर असत, आणि "सब लाल हो गया हैं" असा एक गुढ तोंडी संदेशही त्या वस्तु एका ठिकाणाहुन दुसऱ्या ठिकाणी पोचवणारे धावपटु देत असत म्हणे. त्या चपात्या, कमळाचे फुल, बकऱ्याचे मांस आणि ह्या संदेशाचा नक्की काय परस्पर संबंध होता राम जाने!

रामचंद्र Wed, 01/01/2025 - 21:08
हा पोळी/रोटी गूढ प्रवास इतकं अंतर झटपट होऊ शकला असेल तर तीही इंग्रजी/कंपनी सरकारचीच कृपा म्हटली पाहिजे. अन्यथा इतक्या झपाट्याने अशी हालचाल इंग्रजपूर्व (उत्तर) भारतात अशक्यच ठरली असती.

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 12:19
एकंदरीत हा प्रकार रहस्यमय आहे खरा! आणि इतक्या वर्षांनंतरही त्या मागचे गूढ उकलले नाही ह्याचे आश्चर्य वाटते!
त्यांनी त्यांच्या मेन्यू मध्ये चिकन टिक्का मसाला बरोबरीने "चपाती-ब्रेड" चा स्वीकार केला आहे परंतु हि द्विरुक्ती आहे ("चाय-टी" - अजून एक उदाहरण) हे कोणीतरी त्यांना सांगायला हवे आहे.
"चपाती-ब्रेड" हि द्विरुक्ती आहे पण 'चाय-टी' म्हणजे दुधाचा चहा आणि नुसता 'टी' म्हणजे कोरा चहा/ब्लॅक टी असे अर्थ त्यातुन अभिप्रेत असतात.

रामचंद्र गुरुवार, 01/02/2025 - 13:35
या निमित्ताने घडीच्या पोळ्या या आपल्या दैनंदिन आहारात कधी समाविष्ट झाल्या असाव्यात कोणी सांगू शकेल का? कारण सुमारे शंभरेक वर्षांपूर्वी पुण्यासारख्या शहरातही ब्राह्मणवर्गातही घरोघरी पोळ्यांपेक्षा भाकरीच केल्या जात असं ऐकून आहे. रोजच्या आहारात त्या तितक्याशा प्रचलित नव्हत्या.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 01/02/2025 - 21:37
आंजावर शोधल्यावर हे सापडलं :
हजारो वर्षांपासून गहू पिकवला जात असल्याने रोटी बनवण्याची पाककला विकसित होत गेलेली दिसते. सोमेश्वराच्या ‘अभिलषितार्थ चिंतामणी’मध्ये तर याचे साद्यंत वर्णन येते. गव्हाचे पीठ केल्यावर त्यात थोडे तूप व मीठ घालून दूध व पाणी या दोन्हींच्या साहाय्याने कणीक भिजवावी, असे सोमेश्वर म्हणतो. याच कणकेत सारण भरून बनवलेल्या मांडय़ांना सोमेश्वराने पहलिका किंवा पोलिका म्हटले आहे. हीच आपली पोळी असावी. चपाती हा शब्द सगळ्या प्रांतात आढळतो. चपटना, चपटून, लाटून केलेला पदार्थ म्हणजे चपाती असा या शब्दाचा उगम असावा. पोळी हा शब्द मात्र सर्व प्रांतांमध्ये नाही. तो महाराष्ट्रात विशेषत्वाने आढळतो. सोमेश्वराच्या याच ग्रंथात कणकेचे गोळे हातावर पसरून विस्तवावर टाकून तांबूस होईपर्यंत भाजून ‘अंगारपोलिका’ करण्याची कृती सांगितली आहे. ही अंगारपोलिका म्हणजे आपला आजचा फुलका असावा. १६ व्या शतकातील ‘भावप्रकाश’नामक ग्रंथात रोटीका असा संस्कृत उल्लेख आहे. ती आजची रोटी. याच दरम्यानच्या ऐन-ए-अकबरीमध्ये चपातीचा उल्लेखही आढळतो.
पण घडीची पोळी याबद्दल काही सापडलं नाही ! माझ्यामते पोळीचा शोध लागतानाच घडीची पोळी करण्याची कृती सापडली असावी.. व्याख्या साधी सोपी : जी मऊ आहे आणि घडी घालता येते अन प्रवासात न्यायला सुटसुटीत अन टिकाऊ !

रामचंद्र गुरुवार, 01/02/2025 - 22:07
घडीची पोळी म्हणजेच आपण रोज खातो ती पोळी. शंका एवढीच आहे, की हा प्रकार महाराष्ट्रात किमान काही शतके नक्कीच माहीत असावा पण रोजच्या आहारात त्याचा समावेश या शतकभरातलाच असावा. यावर कोणी जाणकार प्रकाश टाकू शकतील काय?

Bhakti Sat, 01/04/2025 - 15:04
एवढस काय? . . वांग. त्याला काय? देठ. तुमची आमची कायमची भेट. https://youtu.be/gNmbChjJ3HQ?si=c2S5dskupoXkmI1b नुसतं नॉस्टॅल्जिया..ते रविवारचे सिनेमे...ती निखळ धमाल..ओह मिसिंग. हो कोणता डबा कोणासाठी हे सांगत जा, चिठ्ठी काय पाठवता...आठवतेय ;)

चामुंडराय Sun, 01/12/2025 - 08:23
चित्रगुप्त, मुक्त विहारि, वामन देशमुख - तुमच्या प्रतिक्रियेबद्दल आभार चंद्रसूर्यकुमार - खरे आहे, तर्काच्या कसोटीवर असे नुसत्या चपात्या वितरित करण्याने क्रांती होईल हे पटत नाही टर्मीनेटर - 'सब लाल हो गया हैं' म्हणजे काय किंवा कमळ, बकऱ्याचे मांस ह्याचा काय संबंध असावा हे कळत नाही. रामचंद्र - आजकाल वाहतुकीची सर्व साधने उपलब्ध असल्याने ३०० किमी चा प्रवास एका रात्रीत शक्य आहे परंतु तो तेव्हा कसा जमत असेल? चौथा कोनाडा - हो, हे रोचक प्रकरण आहे खरे. ह्याला क्रमशः नाही. टर्मीनेटर - हो खरंच गूढ आणि रहस्यमय आहे हे आंदोलन रामचंद्र - माझ्यामते पूर्वी महाराष्ट्रात मुख्यत्वे ज्वारी, बाजरी नाचणी इत्यादींच्या भाकरीच खात असत. पुराणपोळी सणासुदीला करत असावेत. तेव्हा खपली गहू असे, असे ऐकले आहे यश राज - प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद कानडाऊ योगेशु - इंग्रजांनी नक्कीच ह्या पोळ्या उघडून बघितल्या असतील परंतु त्यांना काहीही सापडले नाही. Bhakti - चिनी मंडळींच्या फॉर्च्युन कूकीज मध्ये संदेश लिहिलेला कागद असतो तशी तुमची फॉर्च्युन चपाती/पोळी होईल. गवि - त्या 'वाजवा रे वाजवा' चित्रपटात चपातीसंदर्भात काही होते का?

चामुंडराय Sun, 01/12/2025 - 08:26
उगीच गंमत म्हणून गप्पीष्ट-गणपतीला (Chat-GPT) चपाती आंदोलनावर कविता कर अशी आज्ञा केली तर त्याने लगेच एक कविता प्रसवली. थोड्या व्याकरणाच्या चुका सुधारून - चपाती आंदोलनाचे गूढ चपाती फिरत होती गावोगावी, गूढ तिचं होतं, कथा अनोखी दावी। कधी कुणी नेली, कधी कुणी दिली, शब्दांशिवाय संदेशाची तीच शैली। साध्या कणकेच्या त्या गरम पोळ्या, झाल्या उठावाचे मूक शस्त्र ज्या। नाही राजा, नाही सेनापती, जनतेच्या मनात पेटल्या ज्योती नव्या। घरोघरी फिरली ती अद्भुत कहाणी, ओळख पटेना, का चालली ही चालेवाणी। द्रोणासारखी पसरली ती जाळं, ब्रिटिशांचे मन हरवले, झाले बेजार। कधी ती असहकार, कधी ती बंड, चपातीचं गूढ राहिलं अनंत। भारतीयांची एकता, एक लढाईची आस, त्या चपातीने बांधली साऱ्यांना एकत्र खास। आजही विचारतो इतिहास, कोण होतं ते सूत्रधार खास? चपाती आंदोलनाचं गूढ अजूनही उलगडलं नाही, पण स्वातंत्र्याच्या लढ्यात त्याचं स्थान कमी नाही। धन्य ती पोळी, धन्य ती भावना, जनतेच्या मनात उठली जळून जाणारी ज्वाला। चपाती आंदोलनाचा हा इतिहास, राहील सदा प्रेरणादायी, भारतीय श्वास।

विजुभाऊ Sun, 01/12/2025 - 09:01
हा Chat-GPT चा दुरूपयोगआहे. Chat-GPT वापरून कविता लिहीणे म्हणजे फॉर्म्युला वन घेऊन कोपर्‍यावरच्या टपरीवर चहा प्यायला गेल्यासारखे आहे

चित्रगुप्त Sun, 01/19/2025 - 04:56
माझ्या वाचनात असे आले आहे की सर्वप्रथम ज्याने TEA हा शब्द इंग्रजीत आणला, त्याने चाय - चा- च्या अश्या कानावर पडलेल्या ध्वनीचे स्पेलिंग TEA असे केले. -- जसे NATURE, CAPTURE, ARCHITECTURE या शब्दांमधे 'T' चा उच्चार 'च' होतो, तसे.

चामुंडराय Mon, 03/24/2025 - 21:25
पलकी शर्मा उपाध्याय ची "शोध पत्रकारिता" चांगली असते, नवनवीन विषयांची माहिती मिळते. जेव्हा कुंभमेळा चालू होता तेव्हा कायप्पा वर एक व्हीडिओ आला होता. Lifebuoy ने एक शिक्का बनवून घेतला आणि कुंभमेळ्यातील स्वयंपाक घरात तयार होणाऱ्या प्रत्येक चपाती वर मारला. "तुम्ही जेवायच्या आधी लाईफबॉय ने हात धुतले आहेत का?" अशा आशयाचा तो शिक्का होता. म्हणजे एक क्लुप्ती लढवून, कमी खर्चात प्रचंड मोठ्या प्रमाणात त्यांनी मार्केटिंग केले. तो व्हीडिओ इथे कसा अपलोड करायचा माहीत नाही.
लेखनविषय:
इतिहास
लेखनप्रकार
लेख
chapati आपल्या दररोजच्या जेवणात असलेली "चपाती / पोळी / रोटी" चा भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यात सहभाग होता का? "चपाती आंदोलन" म्हणून ओळखली गेलेली हि चळवळ खरंच स्वातंत्र्य लढ्याचा भाग होती का? १८५७ च्या स्वातंत्र्य लढ्याची प्रेरणा चपाती आंदोलन होती का? आणि जर असेल तर हे आंदोलन एव्हढे दुर्लक्षित का राहिले? चपाती आंदोलनाशी संबंधित अनेक प्रश्नांची उत्तरे आज आपल्याल

आवळ्याचा छुंदा

Bhakti ·

गवि Mon, 12/30/2024 - 16:15
रायआवळे की डोंगरी आवळे? कैरीचा छुंदा कॉमन आहे. आवळ्याचा प्रथम ऐकला. नवीन प्रकार कळला. एकास एक प्रमाणात गूळ म्हणजे गुळांबाच म्हणता येईल. आवळ्याचा मुरब्बा मिळतो.

चित्रगुप्त Wed, 01/01/2025 - 04:18
मस्त. प्राठ्ठ्याचा आकार पण फार आवडला. (दिल्लीकडे 'प्राठ्ठा' असा उच्चार करतात) या दिवसात आवळे मिळतात त्यामुळे पाच-सहा किलो आवळ्याचा रस (ज्यूसर मधून काढलेला) काचेच्या बाटल्यांमधे साठवून ठेवतो आणि उन्हाळ्यात रोज थोडा थोडा घेतो. हा रस हलकासा पिवळट पांढरा निघतो आणि थोड्या वेळाने पांढरा दाट भाग बाटलीच्या खाली बसून अगदी पारदर्शक रस वर रहातो तर पतंजलीचा आवळा ज्यूस काळपट असतो (वाळवलेल्या आवळकंठीत पाणी मिसळून करत असावेत, आणि तो काळपटपणा लपवायला गडद रंगाच्या प्लास्टिक बाटलीत भरून विकतात) आवळ्याचे तुकडे केल्यावर बियांभोवती शिल्लक रहाणारा गर उकडवून त्याचे असेच काहीतरी कालच बायकोने केले आहे. (नंतर बघतो काय आहे ते)

जुइ Wed, 01/08/2025 - 03:47
आवळ्याच्या छुंदयाची पाकृ आवडली. इथे ताजे मिळाल्यास नक्की करेन.

टर्मीनेटर Sat, 01/11/2025 - 12:24
आवळ्यापासुन बनणारे मोरावळा, च्यवनप्राश, लोणचे, आवळा सुपारी, सरबत वगैरे पदार्थ माहिती आहेत आणि आवडतेही आहेत. कैरीचा छुंदा हा देखील आवडीचा प्रकार, पण 'आवळ्याचा छुंदा' बद्दल पहिल्यांदाच वाचले! निर्मिती प्रक्रीयाही कैरीच्या छुंद्याच्या तुलनेत एकदम 'झटपट' प्रकारची आहे. एक शंका हा छुंदा (भरपुर गुळ घातला असला तरी) चवीला काहिसा तुरट लागतो का?

टर्मीनेटर Sat, 01/11/2025 - 12:44
हा पदार्थ आवळ्याचा आहे हे १००% समजतेच ;)
बेस्ट... कारण ते समजले पाहिजे हेच अपेक्षीत होते! मला आवळ्याची तुरट चव आवडते. तसेही गोड, आंबट, खारट, कडू, तिखट, तुरट ह्या सहा रसांचा कमी-अधिक प्रमाणात समावेश असलेल्या अन्नपदार्थांची मजाच काही वेगळी असते!

गवि Mon, 12/30/2024 - 16:15
रायआवळे की डोंगरी आवळे? कैरीचा छुंदा कॉमन आहे. आवळ्याचा प्रथम ऐकला. नवीन प्रकार कळला. एकास एक प्रमाणात गूळ म्हणजे गुळांबाच म्हणता येईल. आवळ्याचा मुरब्बा मिळतो.

चित्रगुप्त Wed, 01/01/2025 - 04:18
मस्त. प्राठ्ठ्याचा आकार पण फार आवडला. (दिल्लीकडे 'प्राठ्ठा' असा उच्चार करतात) या दिवसात आवळे मिळतात त्यामुळे पाच-सहा किलो आवळ्याचा रस (ज्यूसर मधून काढलेला) काचेच्या बाटल्यांमधे साठवून ठेवतो आणि उन्हाळ्यात रोज थोडा थोडा घेतो. हा रस हलकासा पिवळट पांढरा निघतो आणि थोड्या वेळाने पांढरा दाट भाग बाटलीच्या खाली बसून अगदी पारदर्शक रस वर रहातो तर पतंजलीचा आवळा ज्यूस काळपट असतो (वाळवलेल्या आवळकंठीत पाणी मिसळून करत असावेत, आणि तो काळपटपणा लपवायला गडद रंगाच्या प्लास्टिक बाटलीत भरून विकतात) आवळ्याचे तुकडे केल्यावर बियांभोवती शिल्लक रहाणारा गर उकडवून त्याचे असेच काहीतरी कालच बायकोने केले आहे. (नंतर बघतो काय आहे ते)

जुइ Wed, 01/08/2025 - 03:47
आवळ्याच्या छुंदयाची पाकृ आवडली. इथे ताजे मिळाल्यास नक्की करेन.

टर्मीनेटर Sat, 01/11/2025 - 12:24
आवळ्यापासुन बनणारे मोरावळा, च्यवनप्राश, लोणचे, आवळा सुपारी, सरबत वगैरे पदार्थ माहिती आहेत आणि आवडतेही आहेत. कैरीचा छुंदा हा देखील आवडीचा प्रकार, पण 'आवळ्याचा छुंदा' बद्दल पहिल्यांदाच वाचले! निर्मिती प्रक्रीयाही कैरीच्या छुंद्याच्या तुलनेत एकदम 'झटपट' प्रकारची आहे. एक शंका हा छुंदा (भरपुर गुळ घातला असला तरी) चवीला काहिसा तुरट लागतो का?

टर्मीनेटर Sat, 01/11/2025 - 12:44
हा पदार्थ आवळ्याचा आहे हे १००% समजतेच ;)
बेस्ट... कारण ते समजले पाहिजे हेच अपेक्षीत होते! मला आवळ्याची तुरट चव आवडते. तसेही गोड, आंबट, खारट, कडू, तिखट, तुरट ह्या सहा रसांचा कमी-अधिक प्रमाणात समावेश असलेल्या अन्नपदार्थांची मजाच काही वेगळी असते!
लोणचं वगैरे करणं हा माझ्या आईचा खास प्रांत आहे.त्यात आवळ्याचे लोणचे तुम्ही करत असाल ,पण आईनं खुप सुंदर आवळ्याचा छुंदा केला. अर्धा किलो आवळ्याला अर्धा किलो गुळ लागतो.यानुसार आवळ्याच्या छुंद्याला आवळे:गुळ १:१ असे प्रमाण असावे. आवळे इडली पात्रात वाफवून घ्यायचे.वाफवल्यानंतर बिया काढून टाकायच्या.आता फोडी गार करून मिक्सरमधून फिरवून घ्यायच्या, तुमच्या आवडीनुसार बारीक करू शकता किंवा किसून घेऊ शकता.गुळ आणि बारीक आवळा एकत्र करायचा.कढईत मंद गॅसवर परतायला सुरू करायचे.त्यात मसाले - बारीक केलेली चिमूटभर मिरी, धनेपूड ३ चमचे,लाल तिखट आवडीनुसार,काळं मीठ,वेलची पूड टाकायचा.हे मिश्रण छान परतल्यावर ,जरासे घट्ट व

शब्दांचा अचपळ पारा

अनन्त्_यात्री ·

प्रसाद गोडबोले Mon, 12/30/2024 - 11:19
अर्थाचा वर्ख निखळतो
अर्थाचा वर्ख निखळूच शकत नाही. दॅट्स द होल पॉइंट. शब्द आणि अर्थ इतके संपृक्त आहेत , त्यांना वेगळं करताच येत नाही. असो. लिहित रहा.

मनिष Wed, 01/01/2025 - 17:31
हे खास आवडलं...
कवितेच्या वाटेवरती कधी विफल, विरागी राख दडलेले त्यात कधीचे धुमसते निखारे कैक

प्रसाद गोडबोले Mon, 12/30/2024 - 11:19
अर्थाचा वर्ख निखळतो
अर्थाचा वर्ख निखळूच शकत नाही. दॅट्स द होल पॉइंट. शब्द आणि अर्थ इतके संपृक्त आहेत , त्यांना वेगळं करताच येत नाही. असो. लिहित रहा.

मनिष Wed, 01/01/2025 - 17:31
हे खास आवडलं...
कवितेच्या वाटेवरती कधी विफल, विरागी राख दडलेले त्यात कधीचे धुमसते निखारे कैक
लेखनविषय:
मुक्तक
कवितेच्या वाटेवरती कधी झुलतो मोरपिसारा मोहवितो पांथस्थांच्या पाणवल्या, दिपल्या नजरा कवितेच्या वाटेवरती कधी विफल, विरागी राख दडलेले त्यात कधीचे धुमसते निखारे कैक कवितेच्या वाटेवरती अर्थाचा वर्ख निखळतो शब्दांचा अचपळ पारा वाटेवर विखरुनी जातो

हिवाळी सहल, दक्षिण गोवा :भाग ४ : परतीच्या प्रवासातील मंदिरे आणि कॅसिनो

गोरगावलेकर ·

प्रचेतस Mon, 12/30/2024 - 09:46
मस्त झाली मालिका. गोव्याचे नुकतेच किनारे न पाहता तुम्ही गोव्याची विविधांगे पाहिली हे खूपच आवडले. गोव्यातील हल्लीची मंदिरेदेखील प्रचंड मोठी आणि खास कोंकणी-गोवन शैली असलेली. मल्लिकार्जुन मंदिराचा काष्ठमंडप सुंदर आहे. कोरीव काम खूप बारीक असल्याने समुद्रमंथन शिल्प नीट दिसत नाही मात्र डावीकडे मत्स्य, वराह अवतार तर कमळावर उभी असलेली लक्ष्मी सहज ओळखता येतेय तर डावीकडे वामन अवतार स्पष्ट दिसतोय. त्याचे मस्तक मात्र निएंडरथल मानवासारखे लांबूळके दिसतेय :) कॅसिनोचे वर्णदेखील आवडले व तिथे जाण्यास प्रवृत्त करणारे आहे.

श्वेता२४ Mon, 12/30/2024 - 11:11
सर्व बारीकसारीक तपशील दिल्यामुळे प्रवास नियोजनासाठी अतीशय उपयुक्त माहिती आहे. काणकोण येथील श्री मल्लिकार्जुन मंदिर विशेष आवडले.

कर्नलतपस्वी Mon, 12/30/2024 - 13:05
लेख. दोन हजार तीन मधे पुण्यात बदली होऊन आलो तेव्हां बायरोड स्वताच्या चारचाकीने गेलो होतो. खंबाटकी,अबोली घाट अपले रौद्र रूप टिकवून होते. चार दिवस राहीलो होतो. सर्व सामान्य पर्यटकांना सारखे एक दिवस क्रुझ वर,साठ रूपायाचे समोसे खाऊन धुंद झालो होतो. एक दिवस समुद्र किनारे,एक दिवस. मंदिरे. तेव्हां आता एव्हढी जाण नव्हती. आता पुन्हा एकदा जाण्याचा विचार पक्का झालाय. घाटमाथेही माझ्या सारखेच मवाळ झाले आहेत. गाडी चालवायला तेव्हढा थरार राहीला नाही. आपली सदर भटकंती वाचनखणात बंद केली आहे. ऐनवेळेस पुन्हा एकदा उजळणी करून त्यानुसार गोवा ट्रिप आयोजित करण्याचा विचार आहे. लेख आवडला. विस्तृत माहिती साठी धन्यवाद.

गोरगावलेकर Wed, 01/01/2025 - 09:55
@ कंजूस, अथांग आकाश,  मुक्त विहारि, प्रचेतस, चंद्रसूर्यकुमार,  श्वेता२४, मनो, Bhakti,  कर्नलतपस्वी यांचे प्रतिसादाबद्दल खूप खूप आभार

टर्मीनेटर Wed, 01/01/2025 - 16:43
मस्त झाली मालिका 👍
परवान्याप्रमाणे रोड, रेल्वे , जल मार्गे दमनपर्यंत यांची वाहतूक करता येणार होती . परवान्यावर काय खरडले तेही नीट वाचता येत नाही . नियम निश्चित काय असतील याची कल्पना नाही .
त्या परवान्याला काहीही अर्थ नसतो... प्रत्येक राज्याचे 'उत्पादन शुल्क' (Excise Duty) विषयक नियम, कायदे-कानुन वेगवेगळे असतात. महाराष्ट्रात मद्यावरचे उत्पादन शुल्क हे गोव्याच्या तुलनेत खुप जास्त असल्याने इथे मद्य महाग आहे. एक काळ असा होता की संपुर्ण देशात महाराष्ट्रातच मद्याचे भाव (किंमत) ही उत्पादन शुल्कामुळे सर्वाधीक होती, पण मागे राज्यात लागु केलेली दारुबंदी केरळ सरकारच्या महसुलाच्या दृष्टिने (आणि राज्यातल्या जनतेसाठीही) गैरसोयीची ठरल्याने ती मागे घेतली, पण आज केरळ मधले मद्याचे भाव (आपल्यासारखे वाईनशॉप्स नसुन 'बेव्हरेजेस' नामक घाणेरडी कम्यूनिस्ट पद्धती अस्तित्वात असुन) भारतात सगळ्यात जास्ती आहेत 😀

पर्णिका Sat, 01/04/2025 - 05:32
रेल्वेचा विस्टाडोम प्रवास , रस्त्याने चारचाकी व दुचाकीने केलेली रोमांचक भटकंती , जलमार्गे समुद्रात फेरफटका, किल्ला , किनारे , मंदिरे , कयाकिंग, कॅसिनो अशी विविधरंगी सफर हे या सहलीचे वैशिष्ठ
पूर्णतः सहमत, फारच सुरेख भटकंती ! मंदिरे विशेष आवडली. स्प्रिंग सहलीसाठी शुभेच्छा ! :)

एक_वात्रट Mon, 01/13/2025 - 11:26
चारही भाग वाचले. एकूणच आता नेटके, देखणे प्रवासवर्णन लिहिणे हे तुमच्या डाव्या हाताचा मळ झाल्यासारखा वाटते. फोटो नेहमीप्रमाणेच सुंदर. ह्या वयातही तुमचा उत्साह तरूणांना लाजवणारा आहे. असेच फिरत रहा आणि आम्हालाही प्रवासवर्णनांच्या रुपाने आनंद देत रहा.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Tue, 01/14/2025 - 12:07
भटकंती भारी झाली. भटकंतीत फोटोशिवाय मजा नसते पण छायाचित्रांमुळे मजा आली. वर्णने तपशीलवार. आमचीही भटकंती झाली. पुढील भटकंतीस आणि लेखमालेस शुभेच्छा. लिहिते राहा. -दिलीप बिरुटे

गोरगावलेकर गुरुवार, 01/23/2025 - 22:45
@टर्मीनेटर, पर्णिका, एक_वात्रट, झकासराव, प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे या प्रतिसादकांचे तसेच सर्व वाचकांचे मनःपुर्वक धन्यवाद. गोव्यात पर्यटकांना कशी वागणूक मिळते याबाबत या लेखमालिकेच्या प्रतिसदांमधून अनेकांचे वेगवेगळे अनुभव वाचावयास मिळाले. परदेश सहली गोव्यापेक्षा स्वस्त पडतात असेही ऐकले आहे. मी स्वतः परदेश प्रवास केलेला नाही पण स्वानुभवावरून चांगल्यापैकी हॉटेल्स, वरच्या दर्जाचा रेल्वे प्रवास, टॅक्सी सेवा वगैरेचा खर्च करूनही आम्ही ज्या खर्चात सहल केली त्या खर्चात पाच दिवसाची परदेश सहल होणार नाही हे मात्र निश्चित. गोव्याबाबत आमचा वैयक्तिक अनुभव खूपच चांगला आहे. थोडा सकारात्मक विचार करून आपणही गोव्याची सुंदर अशी सहल निश्चितच करू शकाल. जाता जाता: 'मेघालय' सहलीबद्दल लिहायचे मनात होते पण काही कारणाने ते शक्य झाले नाही. आपल्या सर्वांच्या प्रोत्साहनपर प्रतिसादांमुळे लेखमालिका लिहावी का असा विचार परत उचल घेत आहे.

प्रचेतस Mon, 12/30/2024 - 09:46
मस्त झाली मालिका. गोव्याचे नुकतेच किनारे न पाहता तुम्ही गोव्याची विविधांगे पाहिली हे खूपच आवडले. गोव्यातील हल्लीची मंदिरेदेखील प्रचंड मोठी आणि खास कोंकणी-गोवन शैली असलेली. मल्लिकार्जुन मंदिराचा काष्ठमंडप सुंदर आहे. कोरीव काम खूप बारीक असल्याने समुद्रमंथन शिल्प नीट दिसत नाही मात्र डावीकडे मत्स्य, वराह अवतार तर कमळावर उभी असलेली लक्ष्मी सहज ओळखता येतेय तर डावीकडे वामन अवतार स्पष्ट दिसतोय. त्याचे मस्तक मात्र निएंडरथल मानवासारखे लांबूळके दिसतेय :) कॅसिनोचे वर्णदेखील आवडले व तिथे जाण्यास प्रवृत्त करणारे आहे.

श्वेता२४ Mon, 12/30/2024 - 11:11
सर्व बारीकसारीक तपशील दिल्यामुळे प्रवास नियोजनासाठी अतीशय उपयुक्त माहिती आहे. काणकोण येथील श्री मल्लिकार्जुन मंदिर विशेष आवडले.

कर्नलतपस्वी Mon, 12/30/2024 - 13:05
लेख. दोन हजार तीन मधे पुण्यात बदली होऊन आलो तेव्हां बायरोड स्वताच्या चारचाकीने गेलो होतो. खंबाटकी,अबोली घाट अपले रौद्र रूप टिकवून होते. चार दिवस राहीलो होतो. सर्व सामान्य पर्यटकांना सारखे एक दिवस क्रुझ वर,साठ रूपायाचे समोसे खाऊन धुंद झालो होतो. एक दिवस समुद्र किनारे,एक दिवस. मंदिरे. तेव्हां आता एव्हढी जाण नव्हती. आता पुन्हा एकदा जाण्याचा विचार पक्का झालाय. घाटमाथेही माझ्या सारखेच मवाळ झाले आहेत. गाडी चालवायला तेव्हढा थरार राहीला नाही. आपली सदर भटकंती वाचनखणात बंद केली आहे. ऐनवेळेस पुन्हा एकदा उजळणी करून त्यानुसार गोवा ट्रिप आयोजित करण्याचा विचार आहे. लेख आवडला. विस्तृत माहिती साठी धन्यवाद.

गोरगावलेकर Wed, 01/01/2025 - 09:55
@ कंजूस, अथांग आकाश,  मुक्त विहारि, प्रचेतस, चंद्रसूर्यकुमार,  श्वेता२४, मनो, Bhakti,  कर्नलतपस्वी यांचे प्रतिसादाबद्दल खूप खूप आभार

टर्मीनेटर Wed, 01/01/2025 - 16:43
मस्त झाली मालिका 👍
परवान्याप्रमाणे रोड, रेल्वे , जल मार्गे दमनपर्यंत यांची वाहतूक करता येणार होती . परवान्यावर काय खरडले तेही नीट वाचता येत नाही . नियम निश्चित काय असतील याची कल्पना नाही .
त्या परवान्याला काहीही अर्थ नसतो... प्रत्येक राज्याचे 'उत्पादन शुल्क' (Excise Duty) विषयक नियम, कायदे-कानुन वेगवेगळे असतात. महाराष्ट्रात मद्यावरचे उत्पादन शुल्क हे गोव्याच्या तुलनेत खुप जास्त असल्याने इथे मद्य महाग आहे. एक काळ असा होता की संपुर्ण देशात महाराष्ट्रातच मद्याचे भाव (किंमत) ही उत्पादन शुल्कामुळे सर्वाधीक होती, पण मागे राज्यात लागु केलेली दारुबंदी केरळ सरकारच्या महसुलाच्या दृष्टिने (आणि राज्यातल्या जनतेसाठीही) गैरसोयीची ठरल्याने ती मागे घेतली, पण आज केरळ मधले मद्याचे भाव (आपल्यासारखे वाईनशॉप्स नसुन 'बेव्हरेजेस' नामक घाणेरडी कम्यूनिस्ट पद्धती अस्तित्वात असुन) भारतात सगळ्यात जास्ती आहेत 😀

पर्णिका Sat, 01/04/2025 - 05:32
रेल्वेचा विस्टाडोम प्रवास , रस्त्याने चारचाकी व दुचाकीने केलेली रोमांचक भटकंती , जलमार्गे समुद्रात फेरफटका, किल्ला , किनारे , मंदिरे , कयाकिंग, कॅसिनो अशी विविधरंगी सफर हे या सहलीचे वैशिष्ठ
पूर्णतः सहमत, फारच सुरेख भटकंती ! मंदिरे विशेष आवडली. स्प्रिंग सहलीसाठी शुभेच्छा ! :)

एक_वात्रट Mon, 01/13/2025 - 11:26
चारही भाग वाचले. एकूणच आता नेटके, देखणे प्रवासवर्णन लिहिणे हे तुमच्या डाव्या हाताचा मळ झाल्यासारखा वाटते. फोटो नेहमीप्रमाणेच सुंदर. ह्या वयातही तुमचा उत्साह तरूणांना लाजवणारा आहे. असेच फिरत रहा आणि आम्हालाही प्रवासवर्णनांच्या रुपाने आनंद देत रहा.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Tue, 01/14/2025 - 12:07
भटकंती भारी झाली. भटकंतीत फोटोशिवाय मजा नसते पण छायाचित्रांमुळे मजा आली. वर्णने तपशीलवार. आमचीही भटकंती झाली. पुढील भटकंतीस आणि लेखमालेस शुभेच्छा. लिहिते राहा. -दिलीप बिरुटे

गोरगावलेकर गुरुवार, 01/23/2025 - 22:45
@टर्मीनेटर, पर्णिका, एक_वात्रट, झकासराव, प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे या प्रतिसादकांचे तसेच सर्व वाचकांचे मनःपुर्वक धन्यवाद. गोव्यात पर्यटकांना कशी वागणूक मिळते याबाबत या लेखमालिकेच्या प्रतिसदांमधून अनेकांचे वेगवेगळे अनुभव वाचावयास मिळाले. परदेश सहली गोव्यापेक्षा स्वस्त पडतात असेही ऐकले आहे. मी स्वतः परदेश प्रवास केलेला नाही पण स्वानुभवावरून चांगल्यापैकी हॉटेल्स, वरच्या दर्जाचा रेल्वे प्रवास, टॅक्सी सेवा वगैरेचा खर्च करूनही आम्ही ज्या खर्चात सहल केली त्या खर्चात पाच दिवसाची परदेश सहल होणार नाही हे मात्र निश्चित. गोव्याबाबत आमचा वैयक्तिक अनुभव खूपच चांगला आहे. थोडा सकारात्मक विचार करून आपणही गोव्याची सुंदर अशी सहल निश्चितच करू शकाल. जाता जाता: 'मेघालय' सहलीबद्दल लिहायचे मनात होते पण काही कारणाने ते शक्य झाले नाही. आपल्या सर्वांच्या प्रोत्साहनपर प्रतिसादांमुळे लेखमालिका लिहावी का असा विचार परत उचल घेत आहे.
आधीचा भाग हिवाळी सहल, दक्षिण गोवा :भाग 3 : बटरफ्लाय बीच आणि लोलये-पैंगिण चे वेताळ आज भटकंतीचा चवथा दिवस . तीन दिवस होऊन गेले, अनेक किनारे पाहिले तरी अजून समुद्राच्या पाण्यात डुंबायचे बाकीच होते .

कोकण, तळ-कोकण आणि गोवा रोड ट्रिप - १० (देवबाग, तारकर्ली, वालावल)

टर्मीनेटर ·

कंजूस Fri, 12/27/2024 - 19:10
सुंदर. वालावल, काळसे, धामापूर हा परिसर पाहिला आहे. रम्य आहे. हाऊस बोटी बंद होत्या का?

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 13:33
श्वेता२४ । मुविकाका । भक्ती । कंकाका, उत्साहवर्धक प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ भक्ती
संगम ठिकाण खुपच मस्त आहे.वालावल लक्ष्मी नारायण विषयी ऐकून आहे.
हो, संगम पॉईंट खूप मस्त आहे. वालावलच्या लक्ष्मीनारायण मंदिर आणि ह्या भागात आलेल्या सर्वच ठिकाणांबद्दल बद्दल खरंतर थोडे अधिक लिहायचे होते, पण ३१ डिसेंबर २०२४ ही डेडलाईन ठेऊन मालिका पूर्ण करायचे ठरवले असल्याने आधीच्या भागांप्रमाणे तापसशीलात न जाता थोडक्यात आवरते घेतले आहे 😀 @ कंकाका
हाऊस बोटी बंद होत्या का?
हो, मालवण, देवबाग-तारकर्ली अशा सर्वच ठिकाणी वॉटर स्पोर्ट्स, हाऊस बोट्स आणि अन्य अ‍ॅक्टीव्हिटीज त्यावेळी पर्यटकांअभावी बंद होत्या!

कंजूस Sun, 12/29/2024 - 19:03
बोट सफरी सापुतारा , वापी दादरा गार्डन आणि भंडारदरा येथे गेल्यावर समजले की बोट वाहतुकीचा नौकानयनचा प्रशिक्षण लायसन केरळमधून आणतात. किंवा बोटी केरळवालेच चालवतात. कर्ली नदी/ खाडी मधील बोटींची तसंच असावं. ठराविक कालानंतर नुतनीकरण तसेच बोटींचा वार्षिक कर महाराष्ट्र शासनाकडे भरावा लागतो. काही ठराविक महिन्यांत आणि सुट्ट्यांतच पर्यटन धंधा चालवायचा म्हटला तर तोटाच होत असेल. आम्ही गेलो तेव्हाही बोटी बंदच होत्या.

सौंदाळा Fri, 12/27/2024 - 22:36
मेंदूचे कार्य खरोखरच विस्मयजनक आहे. इतक्या अंतराने हा भाग टाकूनसुध्दा मध्ये खंड पडलाय असे जाणवलेच नाही. आवडत्या गोष्टी बरोब्बर लक्षात राहतात. गोव्यात खूप वेळा जाऊन पण कधी अग्वादा आणि चापोरा सोडून बाकी किल्ले बघितले नाहीत. फेब्रुवारीत जायचा प्लॅन आहे तेव्हा प्रयत्न करेन. तळकोकणाबद्दल काय बोलायचे. सुंदर वर्णन, फोटो आणि जबरदस्त भटकंती. २०११ एकदिवसीय विश्वचषकाच भारत वी. श्रीलंका सामना देवबागेत जे फोटोत सुमद्रात घुसलेले जमिनीचे टोक आहे तिकडून केवळ १००,१५० मीटर अंतरावर असलेल्या एका होम स्टे मध्ये पहिला होता आणि जिंकल्यावर रात्री त्या टोकावर जावून केलेली धमाल अगदी अविस्मरणीय सहल होती. त्यानंतर २०२१ दिवाळी सुट्ट्यांमध्ये गेलो होतो. धावती भेट होती. संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर देवबाग पासून वायरी भूतनाथ मार्गे मालवणला १० किमिसाठी तब्बल दीड तास लागला. असो. समुद्राच्या लाटा पायाला चुंबत असताना मदिरापान, वाह मानले तुम्हाला. पुभाप्र.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 14:38
अथांग आकाश | सौंदाळा प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ सौंदाळा
गोव्यात खूप वेळा जाऊन पण कधी अग्वादा आणि चापोरा सोडून बाकी किल्ले बघितले नाहीत. फेब्रुवारीत जायचा प्लॅन आहे तेव्हा प्रयत्न करेन.
👍 गोव्यातले सगळेच किल्ले पाहिलेत तर छानच, पण ते शक्य न झाल्यास दक्षिण गोव्यातला 'काबो डी रामा' आणि ' आजघडीला शाबुत असलेला एकमेव बुरुज आणि त्यावरची लांब पल्ल्याची तोफ वगळता तेथे किल्ला म्हणता येण्यासारखे काही शिल्लक राहिले नसले तरी त्याच्या परिसरातल्या निसर्ग सौंदर्यासाठी बेतुल' किल्ला आणि उत्तर गोव्यात अग्वाद नंतरचा सर्वात सुस्थितीत असलेला 'हळर्ण' किल्ला आणि जवळपास सगळाच नव्याने बांधुन काढलेला फर्मागुडीचा 'छत्रपती शिवाजी महाराज किल्ला' हे चार किल्ले तरी पहाण्याचा प्रयत्न अवश्य करा. बाकी तुमचे देवबाग मधले अनुभव भारीच... अशाच धमाल अनुभवांमुळे अनेक सहली आपल्यासाठी अविस्मरणीय ठरतात!

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 12/28/2024 - 09:17
मस्त लेख आणि फोटो. या लेखाचा आधी बॅक-अप घेऊन ठेवला होता का? कारण तिथे जाऊन आलात त्याला तीन वर्षाहून जास्त काळ उलटला आहे असे वाटत नाहीये. अगदी कालपरवाच तिथून परतलात असे वाटत आहे. बॅक-अप घेतला नसेल तरी हे सगळे स्मरणशक्तीतून लिहित असाल तर मात्र साष्टांग दंडवत.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 17:04
या लेखाचा आधी बॅक-अप घेऊन ठेवला होता का?
बॅक-अप असा नाही, पण पुढचा दहावा भाग म्हणुन जे लिहायला सुरुवात केली होती त्यात ह्या भागात आलेले गोव्यातुन कुडाळ मुक्कामी पोचण्यापर्यंतचे लिहुन झाले होते. नवव्या भागात बरेच स्मरणरंजन झाले होते, त्याचा उर्वर्रीत भाग आणि पुढे कुडाळला पोचणे एवढे दहाव्या भागात आणि त्यापुढचे सगळे म्हणजे ह्या भागात आलेल्या देवबाग, तारकर्ली, वालावल विषयी अधिक विस्ताराने लिहुन, बाराव्या भागात तेरेखोल, रेडी, शिरोडा, उभादांडा आणि परतीच्या प्रवासात रत्नागीरीत पाहिलेल्या एक-दोन ठिकाणांबद्दल लिहुन ह्या मालिकेचा समरोप करायचा असे मुळ नियोजन होते. परंतु आता थोडी काटछाट करुन पुढच्या अकराव्या भागात ही मालिका संपवणार आहे.
स्मरणशक्तीतून लिहित असाल तर मात्र
स्मरणशक्तीचा वाटा नक्कीच आहे, पण तिला तंत्रज्ञानाचीही तेवढीच तोला-मोलाची साथ आहे! मागे ह्या मालिकेच्या एका भागावर भक्तिंनी अशाच आशयाचा एक प्रश्न नाही म्हणता येणार पण एक मुद्दा मांडला होता - "इतक्या मोठ्या अंतराने भटकंती लेख लिहिताय,तरी तुम्हाला सगळं छान लक्षात आहे अगदी काय मेनू होता तेही :)" त्यावेळी त्यावर दिलेला उप-प्रतिसाद कॉपी करुन खाली पेस्टवतो आहे...
ह्यात स्मरणशक्तीचा कमी, आणि तंत्रज्ञानाचा जास्ती वाटा आहे 😀 पूर्वी लोकांना अशा छोट्या छोट्या तपशिलांसाठी रोजनिशी किंवा टिपणे लिहावी लागत होती, आता तंत्रज्ञानामुळे असा खटाटोप करावा लागत नाही! मला प्रवासवर्णन लिहिताना व्हॉटसऍप, फेसबुक अशा समाजमाध्यमांवर त्या-त्या वेळी घरच्यांना किंवा मित्रमंडळींना पाठवलेले मेसेजेस, फोटो, व्हिडीओ, खरडलेल्या पोस्ट्स आणि गुगल मॅप्सची टाइमलाईन अतिशय उपयुक्त ठरतात. त्यात माझे खाण्यापिण्याच्या बाबतीत प्रचंड नखरे असल्याने बाहेर असताना मी काय खातो-पितो ह्याविषयी घरच्यांना प्रचंड उत्सुकता असते त्यामळे त्यांना अशा गोष्टींचे रिपोर्टींग चालूच असते 😀. त्या मेसेजेसचाही लेखनात उपयोग होतो, फक्त हे असले किरकोळ वाटणारे मेसेजेस डिलिट न करता त्यांचा बॅकअप ठेवला कि पुरेसे होते!
बाकी वर एका प्रतिसादात सौंदाळा ह्यांनी लिहिले आहे "आवडत्या गोष्टी बरोब्बर लक्षात राहतात." ते शब्दशः खरे आहे... काही आवडत्या गोष्टी/अनुभव कितीही काळ लोटला तरी खरोखर अविस्मरणीय असतात! प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏

कंजूस Sun, 12/29/2024 - 19:11
लेखाचा बॅक-अप घेणे. माझा अनुभव माझा रोजचा मुख्य तपशील डायरीत त्रोटक लिहित जातो. घरी आल्यावर तो पूर्ण लिहितो. फोटो विडिओंवर टाइमस्टँप असतोच. त्यातले चांगले ठेवून त्याचा एक फोल्डर करून मेमरी कार्डावर टाकून फोन मोकळा करतो. असे केले तर लेख कधीही छापता येतो . मी ललित साहित्यिक लेखन करत नसल्याने आणि मिपावाचक चालवून घेत असल्याने काम आणखीच सोपे होते.

प्रचेतस Sat, 12/28/2024 - 13:20
हा भागही आवडला. देवबागला जाऊन आल्यामुळे त्याचे सौंदर्य माहितच आहे. वालावलचे लक्ष्मीनारायण मंदिरदेखील सुंदर. गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वाराच्या ललाटबिंबावर असलेली अनंतशयनी विष्णूची मूर्तीदेखील खूप आवडली. आता पुढचा भाग लवकर येऊ द्यात.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 16:01
वालावलचे लक्ष्मीनारायण मंदिरदेखील सुंदर. गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वाराच्या ललाटबिंबावर असलेली अनंतशयनी विष्णूची मूर्तीदेखील खूप आवडली.
👍 पोर्ट्रेट ओरिएंटेशनचे फोटो फार मोठे दिसत असल्याने एखाद दुसरा अपवाद वगळता ते हल्ली लेखात देण्याचे टाळतो, त्यामुळे वर प्रवेशद्वाराचा आणि नक्षीदार खांबाच्या फोटोंचा काँबो करुन टाकला होता. अनंतशयनी विष्णू मूर्तीतले बारकावे अधिक चांगले दिसण्यासाठी तीचा एक पुर्ण फोटो खाली देत आहे... Anant Shayani Vishnu थोडं सवांतर, थोडं अवांतर, गेल्या भागात लिहिलेल्या स्मरणरंजनात उल्लेख आलेल्यांचा खुप जुना म्हणजे १९९७ सालचा गोव्यातला एक छापिल फोटो सापडला, त्या फोटोचा फोटो काढुन खाली देत आहे. Goa Old Photo वरिल फोटोत मागे आम्ही त्या शिक्षणसंस्थेच्या शालेय सहलींसाठी घेउन जात असलेली काकांची टाटा सुमो, फोटोत सगळ्यात डावीकडे तिचा चालक 'प्रमोद', मध्ये आम्ही तीन मित्र आणि सगळ्यात उजवीकडे 'विली'. (जुन्या क्रिकेट मॅचचे व्हिडिओ पहाताना सुनिल गावस्कर, कपिल देवच काय सचिन/गांगुली बघुन पण हसायला येते तसे एक प्रमोद सोडुन कसले कार्टुन दिसत होतो तेव्हा आम्ही बाकीचे चौघेजण 😂) आता गंमत म्हणुन एक प्रश्न विचारतो... १३ डिसेंबर २०२४ रोजी निगडी येथे झालेल्या आपल्या कट्ट्याला वरच्या फोतोतील आम्हा तीन मित्रांपैकी दोन जण उपस्थित होतो. मला कदचित ओळखता येईल, पण दुसरा कोण होता हे ओळखता येतंय का बघा 😀 संदर्भासाठी त्या कट्ट्याचा एक फोटोही खाली देतोय... Nigadi Katta

प्रचेतस Sun, 12/29/2024 - 16:44
अनंतशयनी मूर्तीत बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी आणि गरुड स्पष्ट दिसतायत. शंख चक्र गदा पद्म ही आयुधेदेखील अगदी सुस्पष्ट आहेत. बाकी उजवीकडून दुसरे (पांढरा शर्ट निळी जीन्स) हे तुमचे मित्र असावेत. बाकी जुने फोटो पकहणे नेहमीच धमाल असते.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 17:30
अनंतशयनी मूर्तीत बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी
जेब्बात! गरुड आणि शंख चक्र गदा पद्म ही आयुधे आमच्या चर्मचक्षुंना सहज दिसली होती, पण बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी हे बारकावे मात्र निसटले होते! "तुका म्हणे तेथे पाहिजे जातीचे| येरागबाळ्याचे काम नोहे|| " ह्याची पुन्हा प्रचीती आली 🙏
उजवीकडून दुसरे (पांढरा शर्ट निळी जीन्स) हे तुमचे मित्र असावेत
परर्फेक्टो... फोटोत ५०-५५ किलोंच्या दिसणाऱ्या त्या किरकोळ इसमाला आता 'चमकता चांद' आणि १००-१०५ किलोंचा ऐवज झाल्यावरही तुम्ही बरोब्बर ओलखलेत 😀

गोरगावलेकर Sat, 12/28/2024 - 13:25
तळ कोंकणात थोडीफार भटकंती झाली असली तरी हा भाग माझ्यासाठी अजूनही अपरिचित . भरपूर फोटो आणि ओघवते वर्णन. आवडला हा भाग .

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 16:25
तळ कोंकणात थोडीफार भटकंती झाली असली तरी हा भाग माझ्यासाठी अजूनही अपरिचित .
तळ कोंकणात माझी निव्वळ पर्यटन आणि लग्नकार्य किंवा अन्य काही निमित्ताने बरीच भटकंती झाली असली तरी अजुनही काही ठिकाणांबद्दल नव्याने काही वाचायला किंवा व्हिडिओ रुपाने बघायला मिळाले की आपण अजुन बरंच काही बघायचं बाकी राहिले आहे ह्याची जाणीव होते. तसेच काही खुप आधी बघीतलेली ठिकाणे आता विस्मृतीत गेली आहेत उदा. कुणकेश्वर. अंगणेवाडीच्या जत्रेला पहिल्यांदा गेलो होतो तेव्हा कुणकेश्वरलाही गेलो होतो, पण आता तिथले काहीच आठवत नाही! अंगणेवाडीला नंतर पुन्हा जाणे झाले असल्याने तिथल्या स्मृती अजुन बऱ्यापैकी शाबुत आहेत, म्हणजे फोटो/व्हिडिओत बघीतले की सगळे आठवते! तसंही एका जन्मात आपण पाहुन पाहुन असं कितीसं जग पहाणार आणि त्यातलं काय काय लक्षात ठेवणार म्हणा... पण शक्य होईल तेवढं पहात रहायचं, आणी त्यावर जमेल तेवढं लेखन करुन त्या आठवणी जपुन ठेवायच्या अजुन काय 😊 प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏

MipaPremiYogesh Mon, 12/30/2024 - 01:04
मस्तच..आता येऊंद्यात सगळे भाग...निवांत लिहा भरपूर लिहा

कर्नलतपस्वी Mon, 12/30/2024 - 13:23
दोन वर्षापुर्वी गेलो होतो. महा टुरिझम ची सागरी किनाऱ्यावर मस्त झोपडी मिळाली होती. चांगला चार दिवस रहाण्याचा विचार दोन दिवसातच गुंडाळावा लागला. तरी देवबाग, त्सुनामी बेट (पाटी वाचली पण पर्यटकांना वाटाडे त्सुनामी बेट म्हणूनच ओळख करुन देतात) खारफुटी, कांदळवन पण बघितले पण मंदिर राहीले. एक लक्षात राहाण्यासारखी गोष्ट म्हणजे पारंपारिक मासेमारी,"रापण",चा थरार बघायला मिळाला. सकाळी चार वाजता किनाऱ्यावर खुप आरडाओरड चालू होती म्हणून बघायला गेलो ते सकाळी आठ वाजताच परत आलो. बाकीचे सहप्रवासी झोपेत होते त्यामुळे त्याना मी कुठे गेलो आणी कधी परत आलो कळालेच नाही. अंधारल्या रात्री,किनारा जागताना पाहिला मी निळ्याशार समुद्राचा,चंदेरी काठ पाहिला मी - लवलवत्या चपळ जलचरांचा, खेळ पाहिला मी अल्लड लाटांचा, नाविकांशी शृंगार पाहिला मी माशांची वर्गवारी, जातीनिहाय गणना पण बघितली. रापण चा मुखीया माझ्याच शिणेचा होता त्याच्या बरोबर गप्पात वेळ कसा गेला व रापण बद्दल सर्व माहीती अपसूक मिळाली. पुणे तारर्कर्ली एकसंध प्रवास स्वताच्या गाडीने जाण्यात ड्रायव्हींग चा आनंद मनमुराद लुटला. आपला लेख वाचनखणात ठेवला आहे पुन्हा जाण्याचा विचार आहे.

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 13:30
MipaPremiYogesh । कर्नलतपस्वी । गवि प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार @ MipaPremiYogesh
"तपशीलात जाऊन लिहा..31 dec 2025 उजाडले तरी चालेल..वाचायला छान वाटते"
हा हा हा... धन्यवाद. पुढचा ११ वा भाग टाकून मालिका संपवण्यासाठी ठरवलेली ३१ डिसेंबरची डेडलाईन पाळणं काही जमले नाही. एका दिवसात अनेक ठिकाणे बघितल्यामुळे फोटोंची संख्या बरीच जास्त झाल्याने लेखाची लांबी कैच्याकैच वाढली म्हणून त्याचे दोन भाग करायचे ठरवले आहे, त्यामुळे आता नुसतेच खंडीभर फोटोज न देता थोडाफार तपशीलही देता येईल. @ कर्नलतपस्वी
"एक लक्षात राहाण्यासारखी गोष्ट म्हणजे पारंपारिक मासेमारी,"रापण",चा थरार बघायला मिळाला."
"रापण" बद्दल केवळ ऐकून/वाचून आहे, तुम्हाला त्यातला थरार प्रत्यक्ष अनुभवायला मिळाला हे भारीच 👍 अशा पारंपारिक पद्धती टिकून राहाव्यात असे वाटते! रापण सारखाच एक प्रकार केरळला वर्कला येथे बघायला मिळाला होता. ज्यांच्याकडे मासेमारीसाठी फारशी आधुनिक साधने उपलब्ध नाहीत असे गरीब मच्छीमार पाच-सहा जणांच्या गटाने भल्या पहाटे मोठमोठी जाळी समुद्रात पसरवून ठेवतात. सहा-साडेसहाच्या सुमारास हि जाळी त्यांना बांधलेल्या दोरखंडाच्या साहाय्याने किनाऱ्यावर ओढून घेण्याचे खूप कष्टाचे काम त्या पाच-सहाजणांच्या कुवतीबाहेरचे असते, पण गंमत म्हणजे किनारपट्टीच्या आसपास राहणारे मत्स्याहारप्रेमी स्थानिक लोकं ह्या कामात त्यांना मदत करण्यासाठी स्वतःहून तिथे येतात त्यामुळे मच्छीमारांचे कष्टही हलके होतात आणि मत्स्यप्रेमींना त्या मदतीच्या बदल्यात ताजे, फडफडते मासे अत्यंत कमी दरात किंवा काही प्रसंगी मोफतही मिळतात. तसेच कोल्लम जवळ अष्टमुडी तलावात स्थानिक लोकं ज्याला 'चीनावला' (मल्ल्याळम मध्ये चीना = चीनी, आणि वला = जाळे) म्हणतात ती मासेमारीची चीनी पारंपरिक पद्धती बघायला मिळाली होती. खोल समुद्रात न जाताही ह्या ठिकाणी (बॅकवॉटरमध्ये) 'चीनावला' पद्धत वापरून केवळ एक किंवा दोन व्यक्तींद्वारे मोठ्या प्रमाणात खाऱ्या पाण्यातले मासे पकडले जातात. अंधार पडल्यावर पाण्यात उभारलेल्या पाईपच्या पिरॅमिडसारख्या आकाराच्या वर लावलेल्या बॅटरीवर चालणाऱ्या एलइडी लाईटच्या प्रकाशामुळे आकर्षित झालेले मासे त्याखाली पसरलेले जाळे पुलीद्वारे वर ओढून पकडले जातात. खूप कमी मनुष्यबळाचा वापर करून मोठ्याप्रमाणावर मासे पकडण्याची हि अत्यंत किफायतशीर आणि पर्यावरणस्नेही अशी पद्धत मला खूप आवडली!

Nitin Palkar Fri, 01/03/2025 - 12:59
अतिशय सुंदर आणि ओघवते वर्णन. प्रकाश चित्रे तर केवळ अप्रतिम (अर्थात नेहमी प्रमाणेच). पुभाप्र. _/\_

कंजूस Fri, 12/27/2024 - 19:10
सुंदर. वालावल, काळसे, धामापूर हा परिसर पाहिला आहे. रम्य आहे. हाऊस बोटी बंद होत्या का?

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 13:33
श्वेता२४ । मुविकाका । भक्ती । कंकाका, उत्साहवर्धक प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ भक्ती
संगम ठिकाण खुपच मस्त आहे.वालावल लक्ष्मी नारायण विषयी ऐकून आहे.
हो, संगम पॉईंट खूप मस्त आहे. वालावलच्या लक्ष्मीनारायण मंदिर आणि ह्या भागात आलेल्या सर्वच ठिकाणांबद्दल बद्दल खरंतर थोडे अधिक लिहायचे होते, पण ३१ डिसेंबर २०२४ ही डेडलाईन ठेऊन मालिका पूर्ण करायचे ठरवले असल्याने आधीच्या भागांप्रमाणे तापसशीलात न जाता थोडक्यात आवरते घेतले आहे 😀 @ कंकाका
हाऊस बोटी बंद होत्या का?
हो, मालवण, देवबाग-तारकर्ली अशा सर्वच ठिकाणी वॉटर स्पोर्ट्स, हाऊस बोट्स आणि अन्य अ‍ॅक्टीव्हिटीज त्यावेळी पर्यटकांअभावी बंद होत्या!

कंजूस Sun, 12/29/2024 - 19:03
बोट सफरी सापुतारा , वापी दादरा गार्डन आणि भंडारदरा येथे गेल्यावर समजले की बोट वाहतुकीचा नौकानयनचा प्रशिक्षण लायसन केरळमधून आणतात. किंवा बोटी केरळवालेच चालवतात. कर्ली नदी/ खाडी मधील बोटींची तसंच असावं. ठराविक कालानंतर नुतनीकरण तसेच बोटींचा वार्षिक कर महाराष्ट्र शासनाकडे भरावा लागतो. काही ठराविक महिन्यांत आणि सुट्ट्यांतच पर्यटन धंधा चालवायचा म्हटला तर तोटाच होत असेल. आम्ही गेलो तेव्हाही बोटी बंदच होत्या.

सौंदाळा Fri, 12/27/2024 - 22:36
मेंदूचे कार्य खरोखरच विस्मयजनक आहे. इतक्या अंतराने हा भाग टाकूनसुध्दा मध्ये खंड पडलाय असे जाणवलेच नाही. आवडत्या गोष्टी बरोब्बर लक्षात राहतात. गोव्यात खूप वेळा जाऊन पण कधी अग्वादा आणि चापोरा सोडून बाकी किल्ले बघितले नाहीत. फेब्रुवारीत जायचा प्लॅन आहे तेव्हा प्रयत्न करेन. तळकोकणाबद्दल काय बोलायचे. सुंदर वर्णन, फोटो आणि जबरदस्त भटकंती. २०११ एकदिवसीय विश्वचषकाच भारत वी. श्रीलंका सामना देवबागेत जे फोटोत सुमद्रात घुसलेले जमिनीचे टोक आहे तिकडून केवळ १००,१५० मीटर अंतरावर असलेल्या एका होम स्टे मध्ये पहिला होता आणि जिंकल्यावर रात्री त्या टोकावर जावून केलेली धमाल अगदी अविस्मरणीय सहल होती. त्यानंतर २०२१ दिवाळी सुट्ट्यांमध्ये गेलो होतो. धावती भेट होती. संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर देवबाग पासून वायरी भूतनाथ मार्गे मालवणला १० किमिसाठी तब्बल दीड तास लागला. असो. समुद्राच्या लाटा पायाला चुंबत असताना मदिरापान, वाह मानले तुम्हाला. पुभाप्र.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 14:38
अथांग आकाश | सौंदाळा प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ सौंदाळा
गोव्यात खूप वेळा जाऊन पण कधी अग्वादा आणि चापोरा सोडून बाकी किल्ले बघितले नाहीत. फेब्रुवारीत जायचा प्लॅन आहे तेव्हा प्रयत्न करेन.
👍 गोव्यातले सगळेच किल्ले पाहिलेत तर छानच, पण ते शक्य न झाल्यास दक्षिण गोव्यातला 'काबो डी रामा' आणि ' आजघडीला शाबुत असलेला एकमेव बुरुज आणि त्यावरची लांब पल्ल्याची तोफ वगळता तेथे किल्ला म्हणता येण्यासारखे काही शिल्लक राहिले नसले तरी त्याच्या परिसरातल्या निसर्ग सौंदर्यासाठी बेतुल' किल्ला आणि उत्तर गोव्यात अग्वाद नंतरचा सर्वात सुस्थितीत असलेला 'हळर्ण' किल्ला आणि जवळपास सगळाच नव्याने बांधुन काढलेला फर्मागुडीचा 'छत्रपती शिवाजी महाराज किल्ला' हे चार किल्ले तरी पहाण्याचा प्रयत्न अवश्य करा. बाकी तुमचे देवबाग मधले अनुभव भारीच... अशाच धमाल अनुभवांमुळे अनेक सहली आपल्यासाठी अविस्मरणीय ठरतात!

चंद्रसूर्यकुमार Sat, 12/28/2024 - 09:17
मस्त लेख आणि फोटो. या लेखाचा आधी बॅक-अप घेऊन ठेवला होता का? कारण तिथे जाऊन आलात त्याला तीन वर्षाहून जास्त काळ उलटला आहे असे वाटत नाहीये. अगदी कालपरवाच तिथून परतलात असे वाटत आहे. बॅक-अप घेतला नसेल तरी हे सगळे स्मरणशक्तीतून लिहित असाल तर मात्र साष्टांग दंडवत.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 17:04
या लेखाचा आधी बॅक-अप घेऊन ठेवला होता का?
बॅक-अप असा नाही, पण पुढचा दहावा भाग म्हणुन जे लिहायला सुरुवात केली होती त्यात ह्या भागात आलेले गोव्यातुन कुडाळ मुक्कामी पोचण्यापर्यंतचे लिहुन झाले होते. नवव्या भागात बरेच स्मरणरंजन झाले होते, त्याचा उर्वर्रीत भाग आणि पुढे कुडाळला पोचणे एवढे दहाव्या भागात आणि त्यापुढचे सगळे म्हणजे ह्या भागात आलेल्या देवबाग, तारकर्ली, वालावल विषयी अधिक विस्ताराने लिहुन, बाराव्या भागात तेरेखोल, रेडी, शिरोडा, उभादांडा आणि परतीच्या प्रवासात रत्नागीरीत पाहिलेल्या एक-दोन ठिकाणांबद्दल लिहुन ह्या मालिकेचा समरोप करायचा असे मुळ नियोजन होते. परंतु आता थोडी काटछाट करुन पुढच्या अकराव्या भागात ही मालिका संपवणार आहे.
स्मरणशक्तीतून लिहित असाल तर मात्र
स्मरणशक्तीचा वाटा नक्कीच आहे, पण तिला तंत्रज्ञानाचीही तेवढीच तोला-मोलाची साथ आहे! मागे ह्या मालिकेच्या एका भागावर भक्तिंनी अशाच आशयाचा एक प्रश्न नाही म्हणता येणार पण एक मुद्दा मांडला होता - "इतक्या मोठ्या अंतराने भटकंती लेख लिहिताय,तरी तुम्हाला सगळं छान लक्षात आहे अगदी काय मेनू होता तेही :)" त्यावेळी त्यावर दिलेला उप-प्रतिसाद कॉपी करुन खाली पेस्टवतो आहे...
ह्यात स्मरणशक्तीचा कमी, आणि तंत्रज्ञानाचा जास्ती वाटा आहे 😀 पूर्वी लोकांना अशा छोट्या छोट्या तपशिलांसाठी रोजनिशी किंवा टिपणे लिहावी लागत होती, आता तंत्रज्ञानामुळे असा खटाटोप करावा लागत नाही! मला प्रवासवर्णन लिहिताना व्हॉटसऍप, फेसबुक अशा समाजमाध्यमांवर त्या-त्या वेळी घरच्यांना किंवा मित्रमंडळींना पाठवलेले मेसेजेस, फोटो, व्हिडीओ, खरडलेल्या पोस्ट्स आणि गुगल मॅप्सची टाइमलाईन अतिशय उपयुक्त ठरतात. त्यात माझे खाण्यापिण्याच्या बाबतीत प्रचंड नखरे असल्याने बाहेर असताना मी काय खातो-पितो ह्याविषयी घरच्यांना प्रचंड उत्सुकता असते त्यामळे त्यांना अशा गोष्टींचे रिपोर्टींग चालूच असते 😀. त्या मेसेजेसचाही लेखनात उपयोग होतो, फक्त हे असले किरकोळ वाटणारे मेसेजेस डिलिट न करता त्यांचा बॅकअप ठेवला कि पुरेसे होते!
बाकी वर एका प्रतिसादात सौंदाळा ह्यांनी लिहिले आहे "आवडत्या गोष्टी बरोब्बर लक्षात राहतात." ते शब्दशः खरे आहे... काही आवडत्या गोष्टी/अनुभव कितीही काळ लोटला तरी खरोखर अविस्मरणीय असतात! प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏

कंजूस Sun, 12/29/2024 - 19:11
लेखाचा बॅक-अप घेणे. माझा अनुभव माझा रोजचा मुख्य तपशील डायरीत त्रोटक लिहित जातो. घरी आल्यावर तो पूर्ण लिहितो. फोटो विडिओंवर टाइमस्टँप असतोच. त्यातले चांगले ठेवून त्याचा एक फोल्डर करून मेमरी कार्डावर टाकून फोन मोकळा करतो. असे केले तर लेख कधीही छापता येतो . मी ललित साहित्यिक लेखन करत नसल्याने आणि मिपावाचक चालवून घेत असल्याने काम आणखीच सोपे होते.

प्रचेतस Sat, 12/28/2024 - 13:20
हा भागही आवडला. देवबागला जाऊन आल्यामुळे त्याचे सौंदर्य माहितच आहे. वालावलचे लक्ष्मीनारायण मंदिरदेखील सुंदर. गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वाराच्या ललाटबिंबावर असलेली अनंतशयनी विष्णूची मूर्तीदेखील खूप आवडली. आता पुढचा भाग लवकर येऊ द्यात.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 16:01
वालावलचे लक्ष्मीनारायण मंदिरदेखील सुंदर. गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वाराच्या ललाटबिंबावर असलेली अनंतशयनी विष्णूची मूर्तीदेखील खूप आवडली.
👍 पोर्ट्रेट ओरिएंटेशनचे फोटो फार मोठे दिसत असल्याने एखाद दुसरा अपवाद वगळता ते हल्ली लेखात देण्याचे टाळतो, त्यामुळे वर प्रवेशद्वाराचा आणि नक्षीदार खांबाच्या फोटोंचा काँबो करुन टाकला होता. अनंतशयनी विष्णू मूर्तीतले बारकावे अधिक चांगले दिसण्यासाठी तीचा एक पुर्ण फोटो खाली देत आहे... Anant Shayani Vishnu थोडं सवांतर, थोडं अवांतर, गेल्या भागात लिहिलेल्या स्मरणरंजनात उल्लेख आलेल्यांचा खुप जुना म्हणजे १९९७ सालचा गोव्यातला एक छापिल फोटो सापडला, त्या फोटोचा फोटो काढुन खाली देत आहे. Goa Old Photo वरिल फोटोत मागे आम्ही त्या शिक्षणसंस्थेच्या शालेय सहलींसाठी घेउन जात असलेली काकांची टाटा सुमो, फोटोत सगळ्यात डावीकडे तिचा चालक 'प्रमोद', मध्ये आम्ही तीन मित्र आणि सगळ्यात उजवीकडे 'विली'. (जुन्या क्रिकेट मॅचचे व्हिडिओ पहाताना सुनिल गावस्कर, कपिल देवच काय सचिन/गांगुली बघुन पण हसायला येते तसे एक प्रमोद सोडुन कसले कार्टुन दिसत होतो तेव्हा आम्ही बाकीचे चौघेजण 😂) आता गंमत म्हणुन एक प्रश्न विचारतो... १३ डिसेंबर २०२४ रोजी निगडी येथे झालेल्या आपल्या कट्ट्याला वरच्या फोतोतील आम्हा तीन मित्रांपैकी दोन जण उपस्थित होतो. मला कदचित ओळखता येईल, पण दुसरा कोण होता हे ओळखता येतंय का बघा 😀 संदर्भासाठी त्या कट्ट्याचा एक फोटोही खाली देतोय... Nigadi Katta

प्रचेतस Sun, 12/29/2024 - 16:44
अनंतशयनी मूर्तीत बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी आणि गरुड स्पष्ट दिसतायत. शंख चक्र गदा पद्म ही आयुधेदेखील अगदी सुस्पष्ट आहेत. बाकी उजवीकडून दुसरे (पांढरा शर्ट निळी जीन्स) हे तुमचे मित्र असावेत. बाकी जुने फोटो पकहणे नेहमीच धमाल असते.

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 17:30
अनंतशयनी मूर्तीत बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी
जेब्बात! गरुड आणि शंख चक्र गदा पद्म ही आयुधे आमच्या चर्मचक्षुंना सहज दिसली होती, पण बेंबीतून निघालेला ब्रह्मदेव, पाय चुरत असलेली लक्ष्मी हे बारकावे मात्र निसटले होते! "तुका म्हणे तेथे पाहिजे जातीचे| येरागबाळ्याचे काम नोहे|| " ह्याची पुन्हा प्रचीती आली 🙏
उजवीकडून दुसरे (पांढरा शर्ट निळी जीन्स) हे तुमचे मित्र असावेत
परर्फेक्टो... फोटोत ५०-५५ किलोंच्या दिसणाऱ्या त्या किरकोळ इसमाला आता 'चमकता चांद' आणि १००-१०५ किलोंचा ऐवज झाल्यावरही तुम्ही बरोब्बर ओलखलेत 😀

गोरगावलेकर Sat, 12/28/2024 - 13:25
तळ कोंकणात थोडीफार भटकंती झाली असली तरी हा भाग माझ्यासाठी अजूनही अपरिचित . भरपूर फोटो आणि ओघवते वर्णन. आवडला हा भाग .

टर्मीनेटर Sun, 12/29/2024 - 16:25
तळ कोंकणात थोडीफार भटकंती झाली असली तरी हा भाग माझ्यासाठी अजूनही अपरिचित .
तळ कोंकणात माझी निव्वळ पर्यटन आणि लग्नकार्य किंवा अन्य काही निमित्ताने बरीच भटकंती झाली असली तरी अजुनही काही ठिकाणांबद्दल नव्याने काही वाचायला किंवा व्हिडिओ रुपाने बघायला मिळाले की आपण अजुन बरंच काही बघायचं बाकी राहिले आहे ह्याची जाणीव होते. तसेच काही खुप आधी बघीतलेली ठिकाणे आता विस्मृतीत गेली आहेत उदा. कुणकेश्वर. अंगणेवाडीच्या जत्रेला पहिल्यांदा गेलो होतो तेव्हा कुणकेश्वरलाही गेलो होतो, पण आता तिथले काहीच आठवत नाही! अंगणेवाडीला नंतर पुन्हा जाणे झाले असल्याने तिथल्या स्मृती अजुन बऱ्यापैकी शाबुत आहेत, म्हणजे फोटो/व्हिडिओत बघीतले की सगळे आठवते! तसंही एका जन्मात आपण पाहुन पाहुन असं कितीसं जग पहाणार आणि त्यातलं काय काय लक्षात ठेवणार म्हणा... पण शक्य होईल तेवढं पहात रहायचं, आणी त्यावर जमेल तेवढं लेखन करुन त्या आठवणी जपुन ठेवायच्या अजुन काय 😊 प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏

MipaPremiYogesh Mon, 12/30/2024 - 01:04
मस्तच..आता येऊंद्यात सगळे भाग...निवांत लिहा भरपूर लिहा

कर्नलतपस्वी Mon, 12/30/2024 - 13:23
दोन वर्षापुर्वी गेलो होतो. महा टुरिझम ची सागरी किनाऱ्यावर मस्त झोपडी मिळाली होती. चांगला चार दिवस रहाण्याचा विचार दोन दिवसातच गुंडाळावा लागला. तरी देवबाग, त्सुनामी बेट (पाटी वाचली पण पर्यटकांना वाटाडे त्सुनामी बेट म्हणूनच ओळख करुन देतात) खारफुटी, कांदळवन पण बघितले पण मंदिर राहीले. एक लक्षात राहाण्यासारखी गोष्ट म्हणजे पारंपारिक मासेमारी,"रापण",चा थरार बघायला मिळाला. सकाळी चार वाजता किनाऱ्यावर खुप आरडाओरड चालू होती म्हणून बघायला गेलो ते सकाळी आठ वाजताच परत आलो. बाकीचे सहप्रवासी झोपेत होते त्यामुळे त्याना मी कुठे गेलो आणी कधी परत आलो कळालेच नाही. अंधारल्या रात्री,किनारा जागताना पाहिला मी निळ्याशार समुद्राचा,चंदेरी काठ पाहिला मी - लवलवत्या चपळ जलचरांचा, खेळ पाहिला मी अल्लड लाटांचा, नाविकांशी शृंगार पाहिला मी माशांची वर्गवारी, जातीनिहाय गणना पण बघितली. रापण चा मुखीया माझ्याच शिणेचा होता त्याच्या बरोबर गप्पात वेळ कसा गेला व रापण बद्दल सर्व माहीती अपसूक मिळाली. पुणे तारर्कर्ली एकसंध प्रवास स्वताच्या गाडीने जाण्यात ड्रायव्हींग चा आनंद मनमुराद लुटला. आपला लेख वाचनखणात ठेवला आहे पुन्हा जाण्याचा विचार आहे.

टर्मीनेटर गुरुवार, 01/02/2025 - 13:30
MipaPremiYogesh । कर्नलतपस्वी । गवि प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार @ MipaPremiYogesh
"तपशीलात जाऊन लिहा..31 dec 2025 उजाडले तरी चालेल..वाचायला छान वाटते"
हा हा हा... धन्यवाद. पुढचा ११ वा भाग टाकून मालिका संपवण्यासाठी ठरवलेली ३१ डिसेंबरची डेडलाईन पाळणं काही जमले नाही. एका दिवसात अनेक ठिकाणे बघितल्यामुळे फोटोंची संख्या बरीच जास्त झाल्याने लेखाची लांबी कैच्याकैच वाढली म्हणून त्याचे दोन भाग करायचे ठरवले आहे, त्यामुळे आता नुसतेच खंडीभर फोटोज न देता थोडाफार तपशीलही देता येईल. @ कर्नलतपस्वी
"एक लक्षात राहाण्यासारखी गोष्ट म्हणजे पारंपारिक मासेमारी,"रापण",चा थरार बघायला मिळाला."
"रापण" बद्दल केवळ ऐकून/वाचून आहे, तुम्हाला त्यातला थरार प्रत्यक्ष अनुभवायला मिळाला हे भारीच 👍 अशा पारंपारिक पद्धती टिकून राहाव्यात असे वाटते! रापण सारखाच एक प्रकार केरळला वर्कला येथे बघायला मिळाला होता. ज्यांच्याकडे मासेमारीसाठी फारशी आधुनिक साधने उपलब्ध नाहीत असे गरीब मच्छीमार पाच-सहा जणांच्या गटाने भल्या पहाटे मोठमोठी जाळी समुद्रात पसरवून ठेवतात. सहा-साडेसहाच्या सुमारास हि जाळी त्यांना बांधलेल्या दोरखंडाच्या साहाय्याने किनाऱ्यावर ओढून घेण्याचे खूप कष्टाचे काम त्या पाच-सहाजणांच्या कुवतीबाहेरचे असते, पण गंमत म्हणजे किनारपट्टीच्या आसपास राहणारे मत्स्याहारप्रेमी स्थानिक लोकं ह्या कामात त्यांना मदत करण्यासाठी स्वतःहून तिथे येतात त्यामुळे मच्छीमारांचे कष्टही हलके होतात आणि मत्स्यप्रेमींना त्या मदतीच्या बदल्यात ताजे, फडफडते मासे अत्यंत कमी दरात किंवा काही प्रसंगी मोफतही मिळतात. तसेच कोल्लम जवळ अष्टमुडी तलावात स्थानिक लोकं ज्याला 'चीनावला' (मल्ल्याळम मध्ये चीना = चीनी, आणि वला = जाळे) म्हणतात ती मासेमारीची चीनी पारंपरिक पद्धती बघायला मिळाली होती. खोल समुद्रात न जाताही ह्या ठिकाणी (बॅकवॉटरमध्ये) 'चीनावला' पद्धत वापरून केवळ एक किंवा दोन व्यक्तींद्वारे मोठ्या प्रमाणात खाऱ्या पाण्यातले मासे पकडले जातात. अंधार पडल्यावर पाण्यात उभारलेल्या पाईपच्या पिरॅमिडसारख्या आकाराच्या वर लावलेल्या बॅटरीवर चालणाऱ्या एलइडी लाईटच्या प्रकाशामुळे आकर्षित झालेले मासे त्याखाली पसरलेले जाळे पुलीद्वारे वर ओढून पकडले जातात. खूप कमी मनुष्यबळाचा वापर करून मोठ्याप्रमाणावर मासे पकडण्याची हि अत्यंत किफायतशीर आणि पर्यावरणस्नेही अशी पद्धत मला खूप आवडली!

Nitin Palkar Fri, 01/03/2025 - 12:59
अतिशय सुंदर आणि ओघवते वर्णन. प्रकाश चित्रे तर केवळ अप्रतिम (अर्थात नेहमी प्रमाणेच). पुभाप्र. _/\_
.mi-container img {box-shadow:0 2px 5px 0 rgba(0,0,0,0.16),0 2px 10px 0 rgba(0,0,0,0.12);} .mi-container p {text-align:justify;}

नमस्कार मिपाकरांनो,

एका तेलियाने(ऐसी अक्षरे-२२)

Bhakti ·

मुक्त विहारि Fri, 12/27/2024 - 21:34
तूम्ही, पुस्तक परीक्षण अतिशय उत्तम रित्या केले आहे. मी फक्त पुस्तके किंवा सिनेमे सुचवू शकतो. परीक्षण हा माझा प्रांत नाही... बाय द वे, ह्या पुस्तका आधी, " हा तेल नावाचा इतिहास आहे," हे गिरीश कुबेर, यांचे पुस्तक वाचा. आखाती देशांत काम करत असताना, ह्या दोन्ही पुस्तकांच्या माहितीचा चांगला उपयोग झाला. सौदी अरेबिया मध्ये काम करण्या आधी किंवा काम करत असाल तर, खालील पुस्तक जरुर वाचा.. "सोन्याच्या धुराचे ठसके." (https://www.bookganga.com/ebooks/Books/details/5285083743043205896?BookName=Sonyachya%20Dhurache%20Thaske) सौदीत काम करत असताना, लेखिकेला प्रत्यक्ष भेटता आले आणि सौदी अरेबियात काय काळजी घ्यावी, हे पण सांगीतले...

Bhakti Fri, 12/27/2024 - 22:03
नक्कीच आगामी काळात ही पुस्तके वाचेन.पण या पुस्तकात राजकारण सहज सोपे समजेल असे सांगितले आहे त्यामुळे गिरीश कुबेर यांचे 'हा तेल नावाचा इतिहास ' वाचायची उत्सुकता आहे.

मुक्त विहारि Sat, 12/28/2024 - 08:02
संपादक म्हणून, एककल्ली लेखन करतात. पण, एखादा विषय घेऊन, त्याच्यावर चतुरस्त्र लेखन करतात... अधर्म युध्द आणि युद्ध जीवांचे, ही दोन्ही पुस्तके ही त्यांच्या चतुरस्त्र लेखनाची अजून दोन ठळक उदाहरणे.. टाटायन , हे पुस्तक पण ठीक आहे. बाय द वे, तेलाच्या बाबतीत अजून काही जाणून घ्यायचे असेल तर, "तेल नावाचे वर्तमान." हे पण पुस्तक वाचावे लागेल, असे वाटते. हे पुस्तक माझ्या संग्रही नाही.

अमरेंद्र बाहुबली Fri, 03/14/2025 - 19:54
आजच हे पुस्तक वाचून संपवले! अतिशय सुंदर पुस्तक आहे! मला जुनी आवृत्ती मिळाली असावी कारण शेवटचे एबिसचं रक्तरंजित प्रकरण ह्यात नाही. बाकी अमेरिकेसारख्या बलाढ्य देशाला, कंपन्यांना, नी ओपेकला सांभाळून आणी त्याहीपेक्षा सौदीच्या काही राजाना सांभाळून यामानी ह्यांनी जगाची तेलाबद्दलची जी काही घडी बसवली ती वखाणण्याजोगी आहे. पुस्तकही छान लिहिलय! काही प्रकरणे वाचून पोट धरून हसत होतो, जसे सौदीच्या राजाच्या मूळव्याधीच्या ऑपरेशन वेळचे किस्से, राजाने असे विदेशी लोकासमोर उघडे जाऊ नये म्हणून नकारार्थी हललेल्या डाढ्या, त्यानंतर राजाचे पाहून अनेकांनी मुळव्याधीच्या ऑपरेशसाठी केलेली गर्दी, रेडिओ देशात आला तर सैतान रेडियोत घुसेल अशी मुल्लामौलवींची भीती, अमेरिकेतील राष्ट्राध्यक्ष तेलाची काटकसर सांगतो तरीही अमेरिकन पेट्रोल पंपाच्या रांगांमध्येही गाड्या चालू ठेवून पेट्रोल जाळतच राहतात, अमेरिकेने हल्ला केला तर पेट्रोल विहिरी बॉम्बने उडवून द्यायची यामानी ह्यांची योजना, खोमेनी ह्यांचे एका झटक्यात देशातल्या सगळ्या तेलविहिरी बंद करणे, त्यावर “कुराणात तेल कसे काढायचे हे सांगितलेले नाही,नि जे कुराणात सांगितलेले नाही ते समजून घेण्याच्या लायकीचेच नाही” अशी लेखकाने केलेली टिप्पणी, यामानी ह्यांची किडनॅपिंग, गद्दाफींचा अडेलतट्टूपना हे सगळे वाचताना हसून हसून पोट दुखत होते! पुस्तक मस्त मस्त नि मस्तच!

मुक्त विहारि Fri, 12/27/2024 - 21:34
तूम्ही, पुस्तक परीक्षण अतिशय उत्तम रित्या केले आहे. मी फक्त पुस्तके किंवा सिनेमे सुचवू शकतो. परीक्षण हा माझा प्रांत नाही... बाय द वे, ह्या पुस्तका आधी, " हा तेल नावाचा इतिहास आहे," हे गिरीश कुबेर, यांचे पुस्तक वाचा. आखाती देशांत काम करत असताना, ह्या दोन्ही पुस्तकांच्या माहितीचा चांगला उपयोग झाला. सौदी अरेबिया मध्ये काम करण्या आधी किंवा काम करत असाल तर, खालील पुस्तक जरुर वाचा.. "सोन्याच्या धुराचे ठसके." (https://www.bookganga.com/ebooks/Books/details/5285083743043205896?BookName=Sonyachya%20Dhurache%20Thaske) सौदीत काम करत असताना, लेखिकेला प्रत्यक्ष भेटता आले आणि सौदी अरेबियात काय काळजी घ्यावी, हे पण सांगीतले...

Bhakti Fri, 12/27/2024 - 22:03
नक्कीच आगामी काळात ही पुस्तके वाचेन.पण या पुस्तकात राजकारण सहज सोपे समजेल असे सांगितले आहे त्यामुळे गिरीश कुबेर यांचे 'हा तेल नावाचा इतिहास ' वाचायची उत्सुकता आहे.

मुक्त विहारि Sat, 12/28/2024 - 08:02
संपादक म्हणून, एककल्ली लेखन करतात. पण, एखादा विषय घेऊन, त्याच्यावर चतुरस्त्र लेखन करतात... अधर्म युध्द आणि युद्ध जीवांचे, ही दोन्ही पुस्तके ही त्यांच्या चतुरस्त्र लेखनाची अजून दोन ठळक उदाहरणे.. टाटायन , हे पुस्तक पण ठीक आहे. बाय द वे, तेलाच्या बाबतीत अजून काही जाणून घ्यायचे असेल तर, "तेल नावाचे वर्तमान." हे पण पुस्तक वाचावे लागेल, असे वाटते. हे पुस्तक माझ्या संग्रही नाही.

अमरेंद्र बाहुबली Fri, 03/14/2025 - 19:54
आजच हे पुस्तक वाचून संपवले! अतिशय सुंदर पुस्तक आहे! मला जुनी आवृत्ती मिळाली असावी कारण शेवटचे एबिसचं रक्तरंजित प्रकरण ह्यात नाही. बाकी अमेरिकेसारख्या बलाढ्य देशाला, कंपन्यांना, नी ओपेकला सांभाळून आणी त्याहीपेक्षा सौदीच्या काही राजाना सांभाळून यामानी ह्यांनी जगाची तेलाबद्दलची जी काही घडी बसवली ती वखाणण्याजोगी आहे. पुस्तकही छान लिहिलय! काही प्रकरणे वाचून पोट धरून हसत होतो, जसे सौदीच्या राजाच्या मूळव्याधीच्या ऑपरेशन वेळचे किस्से, राजाने असे विदेशी लोकासमोर उघडे जाऊ नये म्हणून नकारार्थी हललेल्या डाढ्या, त्यानंतर राजाचे पाहून अनेकांनी मुळव्याधीच्या ऑपरेशसाठी केलेली गर्दी, रेडिओ देशात आला तर सैतान रेडियोत घुसेल अशी मुल्लामौलवींची भीती, अमेरिकेतील राष्ट्राध्यक्ष तेलाची काटकसर सांगतो तरीही अमेरिकन पेट्रोल पंपाच्या रांगांमध्येही गाड्या चालू ठेवून पेट्रोल जाळतच राहतात, अमेरिकेने हल्ला केला तर पेट्रोल विहिरी बॉम्बने उडवून द्यायची यामानी ह्यांची योजना, खोमेनी ह्यांचे एका झटक्यात देशातल्या सगळ्या तेलविहिरी बंद करणे, त्यावर “कुराणात तेल कसे काढायचे हे सांगितलेले नाही,नि जे कुराणात सांगितलेले नाही ते समजून घेण्याच्या लायकीचेच नाही” अशी लेखकाने केलेली टिप्पणी, यामानी ह्यांची किडनॅपिंग, गद्दाफींचा अडेलतट्टूपना हे सगळे वाचताना हसून हसून पोट दुखत होते! पुस्तक मस्त मस्त नि मस्तच!
लेखनविषय:
इतिहास
राजकारण
लेखनप्रकार
आस्वाद
माहिती
पुस्तकाचे नाव -एका तेलियाने लेखक - गिरीश कुबेर अ शेख अहमद झाकी यामिनी या पुस्तकाच्या २००९ पासून २०२३ पर्यंत, सतरा आवृत्ती निघाल्या आहेत. गाथा इराणी' या पुस्तकानंतर आखाती देशांबद्‌दल एक कुतूहल निर्माण झालेच आहे.

समुद्रपुष्प

चक्कर_बंडा ·

मुक्त विहारि गुरुवार, 12/26/2024 - 20:53
सकाळचा समुद्र, दिवसभराचा उत्साह देतो.. संध्याकाळचा समुद्र, कौटुंबिक आनंद... आणि रात्रीचा,फक्त आणि फक्त, समुद्र आणि मी... त्यातही पौर्णिमेची रात्र असेल तर, फारच उत्तम.... त्या क्षणी मला तरी कुणीच नको असते....

Bhakti Fri, 12/27/2024 - 11:22
खुपच सुंदर, खरोखरच हे शब्दचित्र आहे.डोळ्यासमोर उभे राहिले.
बुजलेल्या आठवणी अगदी लख्ख दिसू लागतात, शब्दांच्या पलीकडले काहीतरी ऐकू येऊ लागते अन मग पडलेल्या अनेक अवघड प्रश्नांची उत्तरे मिळतात, न सुटलेली काही कोडी अलगद सुटतात. अनेक कधीचं होऊ न शकलेले संवाद साधले जातात. न पाळलेल्या शब्दांची भरपाई केली जाते. जाणिवांच्या पातळीवरचा हा आत्मीय खेळ पुढे कितीतरी वेळ असाचं सुरू राहतो.
मस्त!

वामन देशमुख Fri, 12/27/2024 - 22:17
चित्रदर्शी लेखन आवडले. लिहीत रहा.
बुजलेल्या आठवणी अगदी लख्ख दिसू लागतात, शब्दांच्या पलीकडले काहीतरी ऐकू येऊ लागते अन मग पडलेल्या अनेक अवघड प्रश्नांची उत्तरे मिळतात, न सुटलेली काही कोडी अलगद सुटतात. अनेक कधीचं होऊ न शकलेले संवाद साधले जातात.
हे विशेष आवडले. अर्थात, कुणाला समुद्रावर, कुणाला शेतात, कुणाला डोंगरावर तर कुणाला अजून कुठे असा अनुभव येईल. दैनंदिन धकाधकीच्या जीवनापासून दूर कुठेतरी माणूस आपला भावबंध जोडू पाहतो. तिथे असा अनुभव येतो.

मुक्त विहारि गुरुवार, 12/26/2024 - 20:53
सकाळचा समुद्र, दिवसभराचा उत्साह देतो.. संध्याकाळचा समुद्र, कौटुंबिक आनंद... आणि रात्रीचा,फक्त आणि फक्त, समुद्र आणि मी... त्यातही पौर्णिमेची रात्र असेल तर, फारच उत्तम.... त्या क्षणी मला तरी कुणीच नको असते....

Bhakti Fri, 12/27/2024 - 11:22
खुपच सुंदर, खरोखरच हे शब्दचित्र आहे.डोळ्यासमोर उभे राहिले.
बुजलेल्या आठवणी अगदी लख्ख दिसू लागतात, शब्दांच्या पलीकडले काहीतरी ऐकू येऊ लागते अन मग पडलेल्या अनेक अवघड प्रश्नांची उत्तरे मिळतात, न सुटलेली काही कोडी अलगद सुटतात. अनेक कधीचं होऊ न शकलेले संवाद साधले जातात. न पाळलेल्या शब्दांची भरपाई केली जाते. जाणिवांच्या पातळीवरचा हा आत्मीय खेळ पुढे कितीतरी वेळ असाचं सुरू राहतो.
मस्त!

वामन देशमुख Fri, 12/27/2024 - 22:17
चित्रदर्शी लेखन आवडले. लिहीत रहा.
बुजलेल्या आठवणी अगदी लख्ख दिसू लागतात, शब्दांच्या पलीकडले काहीतरी ऐकू येऊ लागते अन मग पडलेल्या अनेक अवघड प्रश्नांची उत्तरे मिळतात, न सुटलेली काही कोडी अलगद सुटतात. अनेक कधीचं होऊ न शकलेले संवाद साधले जातात.
हे विशेष आवडले. अर्थात, कुणाला समुद्रावर, कुणाला शेतात, कुणाला डोंगरावर तर कुणाला अजून कुठे असा अनुभव येईल. दैनंदिन धकाधकीच्या जीवनापासून दूर कुठेतरी माणूस आपला भावबंध जोडू पाहतो. तिथे असा अनुभव येतो.
लेखनविषय:
प्रवास
लेखनप्रकार
विचार
भल्या सकाळी, जवळपास निर्मनुष्य अशा समुद्रकिनाऱ्यावर, ओलेत्या वाळुवर हळुवार पावलं उमटवताना, रात्रीच्या उधाण लाटांनी पुळणीवर दूरपर्यंत रेखाटलेल्या धुकट काळ्या - पांढऱ्या छटांच्या नागमोडी रांगोळीच्या पार्श्वभुमीवर ऐकू येणारी सिंधुसागराची धीरगंभीर गाज मनावर गारुड करते. इटूकल्या नखाएवढ्या खेकड्यांच्या पिटुकल्या बिळांबाहेरची कलाकुसर व त्यांच्या तिरक्या चालीने भोवताली आपसुकचं रेखाटली गेलेली नक्षी पाहताना नजर एका ठिकाणी मुळी ठरतचं नाही.

​आणि... हॉस्टलर मुलांकरिता सुपरफास्ट गाडी स्टाॅपेज नसलेल्या स्टेशनावर थांबली...

महामाया ·

सौंदाळा गुरुवार, 12/26/2024 - 15:13
भारीच स्टेशन मास्तर देव माणुसच म्हणायला पाहिजे. तुमचे कन्व्हींसिंग स्किल्स पण भारीच असणार हे नक्की.

सौंदाळा गुरुवार, 12/26/2024 - 15:13
भारीच स्टेशन मास्तर देव माणुसच म्हणायला पाहिजे. तुमचे कन्व्हींसिंग स्किल्स पण भारीच असणार हे नक्की.
लेखनविषय:
प्रवास
लेखनप्रकार
अनुभव
रेलवेच्या आठवणी असाच एका कामानिमित्त बहिणीकडे भोपाळला गेलो होतो... भोपाल- बिलासपुर अमरकंटक एक्सप्रेसनी परत येत होतो... (वाटेत लागणारया जबलपुरला थांबलेली माझी आई तिथूनच आमच्या सोबत पुढे येणार होती.) गाडीत पाय ठेवायला जागा नव्हती... दोन दिवसानंतर दिवाळी होती. म्हणून गाडीत सगळी हॉस्टलर मुला-मुलींची ही गर्दी होती... भोपाळला शिकायला आलेली ही मंडळी सणावारासाठी आपापल्या घरी परत जात होती... आमच्या जवळपास बसलेल्या मुलं-मुलींच्या बोलण्या वरुन समजलं की ते या गाडीने जबलपुरपर्यंत जातील. तिथून दुसरी गाडी ‘इस्पात नगरी...’ पकडून पुढे जातील... ती गाडी रात्री साढे दहाला होती...

रामानुजनचे वारस: गणिताचा आनंद घेणार्‍या मुलांना भेटण्याचा सुखद धक्का!

मार्गी ·

श्रीगुरुजी Sun, 12/22/2024 - 20:45
१५३, ३७०, ३७१ व ४०७ ह्या संख्यांमध्ये एक गणिती गंमत आहे, ती कोणती? सर्व संख्या या त्या संख्येतील तीनही अंकांच्या घनाची बेरीज आहे. मी स्वतः एका आय आय टी जे ई ई प्रशिक्षण संस्थेत गणित शिकवितो. तसेही अंकांची आकडेमोड मला थोडी लवकर जमते. त्यामुळे उत्तर सुचलं.

श्रीगुरुजी Sun, 12/22/2024 - 20:45
१५३, ३७०, ३७१ व ४०७ ह्या संख्यांमध्ये एक गणिती गंमत आहे, ती कोणती? सर्व संख्या या त्या संख्येतील तीनही अंकांच्या घनाची बेरीज आहे. मी स्वतः एका आय आय टी जे ई ई प्रशिक्षण संस्थेत गणित शिकवितो. तसेही अंकांची आकडेमोड मला थोडी लवकर जमते. त्यामुळे उत्तर सुचलं.
लेखनविषय:
विज्ञान
शिक्षण
लेखनप्रकार
लेख
अनुभव
✪ मुलांचं गणित शिकणं व शिकवणं! ✪ शिकण्याची अशी "प्रक्रिया, "स्पेस" आणि "मिती" ✪ गणित अवघड असतं ह्या भ्रमाला "पूर्ण छेद" ✪ कठिण गोष्टी सोपं करणं इतकं सोपं! ✪ पालकांसाठी व मुलांसाठी सोपं गणिती कोडं ✪ तुमच्या वाढदिवसाला तुम्हांला किती चॉकलेटस मिळायला हवेत? नमस्कार. आज २२ डिसेंबर म्हणजे जगातला विलक्षण गणितज्ज्ञ असलेल्या श्रीनिवास रामानुजन ह्यांची जयंती व त्यामुळे आज राष्ट्रीय गणित दिवस साजरा केला जातो. ह्या दिवसानिमित्त मुग्धाताई नलावडेंच्या "प्रक्रिया को-लर्निंग स्पेसद्वारे" आयोजित एका सुंदर उपक्रमाचा अनुभव घेता आला.

अपघात टळला तो प्रवास

पराग१२२६३ ·

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Mon, 12/23/2024 - 10:49
आता कोणताही प्रवास कोणत्याही वाहनाने सुरक्षित राहिलेला नाही. जीव मुठीत धरुनच आयुष्याचा प्रवास करायचा. लिहिण्याची शैली सुरेख असते. लिहिते राहा. पुढील लेखनास शुभेच्छा. -दिलीप बिरुटे

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Mon, 12/23/2024 - 10:49
आता कोणताही प्रवास कोणत्याही वाहनाने सुरक्षित राहिलेला नाही. जीव मुठीत धरुनच आयुष्याचा प्रवास करायचा. लिहिण्याची शैली सुरेख असते. लिहिते राहा. पुढील लेखनास शुभेच्छा. -दिलीप बिरुटे
लेखनविषय:
मांडणी
मुक्तक
प्रवास
लेखनप्रकार
प्रकटन
आस्वाद
समीक्षा
लेख
अनुभव
विरंगुळा
फोटो एका लग्नाच्या निमित्तानं अलीकडेच नागपूरला जाणं झालं होतं. 32 वर्षांनी नागपूरला जाणं होत असल्यामुळं उत्साह वाढलेला होताच. मग बऱ्याच आधी मी पुणे-अजनी एक्सप्रेसच्या विनावातानुकुलित श्रेणीचं आरक्षण करून ठेवलं.
Subscribe to