मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

मुंबई

यकु ·

गवि 21/11/2010 - 19:20
दादर नाही परवडणारे.. मध्यममार्गी लटकत जारे.. लोकलद्वारी चरचर वारे.. गालावरती ओघळ खारे.. मुलुंड नाहुर भांडुप प्यारे..

In reply to by गवि

मेघवेडा 21/11/2010 - 20:48
खरंय.. चरचरीत सत्य! मलाही काही सुचलं : इकडे आमच्या वेष्टर्नावर मिराभायंदर कधीच सरले तुमच्या-आमच्यासाठी आता वसई विरार तेवढे उरले आणखी आपण थोडंच सरकू वसई विरार आहे बरे दादर,पार्ल्याच्या भावातच येतील तिकडे दोन घरे! लोकल जाईल ढाणूस आता सरकायाला जागा झाली आणखी सरकत आमची मुंबै गुजरातेपर्यंत आली! असाच सरकत एके दिवशी 'मी मुंबैकर' 'वापी'स जाईल कुणास ठाऊक केव्हा आमच्या मुंबईला तो वापीस येईल!

In reply to by मेघवेडा

नंदन 22/11/2010 - 15:45
असाच सरकत एके दिवशी 'मी मुंबैकर' 'वापी'स जाईल कुणास ठाऊक केव्हा आमच्या मुंबईला तो वापीस येईल!
झकास! (एक प.रे.कर)

पैसा 21/11/2010 - 22:54
मुंबईचा फटका! सॉल्लिट्ट! आम्हाला मुंबै अशीच दिसते. चुकून मुंबईत कधी जावं लागलं तर कधी परत जाईन असं होत! @गगनविहारी आणि मेवे... मस्त कविता!

In reply to by नंदू

यकु 22/11/2010 - 10:06
त्यांच्या कवितेतला अर्थ फळ्यावरची अक्षरे पुसून टाकावीत आणि नुसतेच चित्रविचित्र आकार दिसावेत तसा असे. छाप मुंबईत पाहिलेल्या पळापळीची आणि गतीची आहे.

गवि 21/11/2010 - 19:20
दादर नाही परवडणारे.. मध्यममार्गी लटकत जारे.. लोकलद्वारी चरचर वारे.. गालावरती ओघळ खारे.. मुलुंड नाहुर भांडुप प्यारे..

In reply to by गवि

मेघवेडा 21/11/2010 - 20:48
खरंय.. चरचरीत सत्य! मलाही काही सुचलं : इकडे आमच्या वेष्टर्नावर मिराभायंदर कधीच सरले तुमच्या-आमच्यासाठी आता वसई विरार तेवढे उरले आणखी आपण थोडंच सरकू वसई विरार आहे बरे दादर,पार्ल्याच्या भावातच येतील तिकडे दोन घरे! लोकल जाईल ढाणूस आता सरकायाला जागा झाली आणखी सरकत आमची मुंबै गुजरातेपर्यंत आली! असाच सरकत एके दिवशी 'मी मुंबैकर' 'वापी'स जाईल कुणास ठाऊक केव्हा आमच्या मुंबईला तो वापीस येईल!

In reply to by मेघवेडा

नंदन 22/11/2010 - 15:45
असाच सरकत एके दिवशी 'मी मुंबैकर' 'वापी'स जाईल कुणास ठाऊक केव्हा आमच्या मुंबईला तो वापीस येईल!
झकास! (एक प.रे.कर)

पैसा 21/11/2010 - 22:54
मुंबईचा फटका! सॉल्लिट्ट! आम्हाला मुंबै अशीच दिसते. चुकून मुंबईत कधी जावं लागलं तर कधी परत जाईन असं होत! @गगनविहारी आणि मेवे... मस्त कविता!

In reply to by नंदू

यकु 22/11/2010 - 10:06
त्यांच्या कवितेतला अर्थ फळ्यावरची अक्षरे पुसून टाकावीत आणि नुसतेच चित्रविचित्र आकार दिसावेत तसा असे. छाप मुंबईत पाहिलेल्या पळापळीची आणि गतीची आहे.
मुंबईमुंबई पाहिली मुंबई जीवंत नगरी ती मरती मुंबई जगती मुंबई, खाती मुंबई, पिती मुंबई पळती मुंबई जळती मुंबई हसती मुंबई खेळती मुंबई झुकझुक गाड्या अचाट वेळा ढण ढण भोंगा गाडीत झोपा भजनकिर्तन भिक्षेकरिता निर्लज्ज नर्तन पंचम तारा आलिशान कारा स्पेशल स्यूट अन सर्व पसारा फुका जन्मती मुकाट मरती जगती आणि पुन्हा निपजती इथेच बंगले इथेच कारा ऐंशीच वर्षे किती पसारा लोकल रिक्षा विमान एस्ट्या गुगल फोन अन कडक नोटा बारच नाही बाला सुध्दा पितापिताना उलट्या नुस्त्या जगताजगता मरण धडकते पुरतच नाही जग हे रडते

चिरंजीव चिंटू

डावखुरा ·
आजचा "चिंटू" वाचला का !? ह्या प्रश्नाने आमची सकाळ होते... chintoo अहो येत्या रविवारी म्हण्जे २१ तारखेला आपल्या सगळ्यांचा लाडका "चिंटू" एकोणिस वर्षे पूर्ण करून विसाव्या वर्षात पदार्पण करतो आहे. प्रचंड लोकप्रियता लाभलेली ही चित्रमालिका तब्बल १९ वर्षापासुन सकाळच्या वृत्तपत्रम

'आलेख'

स्पंदना ·

In reply to by अवलिया

स्पंदना 10/11/2010 - 18:46
मुद्दामच टाळलाय अवलियाजी, 'सकाळचा कागद' हा जीवनाचा रोजचा भाग झाला. विशिष्ट वयात वापरुन पुढे जाण्याचा भाग नव्हे! मी हळु हळु वर चढणारा आलेख काढलाय. स्लीपिंग लाइन नाही!

गणेशा 10/11/2010 - 20:32
तुमची कविता मनापासुन खुप खुप आवडली .. १ दा वाचुन मन भरले नाही म्हणुन पुन्हा पुन्हा वाचली .. माझ्या आवडत्या कविते मध्ये संग्रहीत करुन ठेवणार आहे ह्या कवितेला मी .. मनापासुन आवडलेली .. वेगळी आणि तितकीच खरी कविता ...

गणेशा 10/11/2010 - 20:35
सर्वच कडवी मनात बसत आहेत .. शेवट तर खरेच खुप छान केलाय .. जबरदस्त -- त्याच्या कडे बघताना अचानक माझं कागद नजर फिरवतो अगदी डोळ्यात डोळे घालून बघतो हळूच त्याच्या नजरेत रॉकेट फिरून जात ! माझ्या नजरेन ते टिपल्याची खात्री झाल्यावरच तो परत वर्तमान पत्र बनतो.....

In reply to by अवलिया

स्पंदना 10/11/2010 - 18:46
मुद्दामच टाळलाय अवलियाजी, 'सकाळचा कागद' हा जीवनाचा रोजचा भाग झाला. विशिष्ट वयात वापरुन पुढे जाण्याचा भाग नव्हे! मी हळु हळु वर चढणारा आलेख काढलाय. स्लीपिंग लाइन नाही!

गणेशा 10/11/2010 - 20:32
तुमची कविता मनापासुन खुप खुप आवडली .. १ दा वाचुन मन भरले नाही म्हणुन पुन्हा पुन्हा वाचली .. माझ्या आवडत्या कविते मध्ये संग्रहीत करुन ठेवणार आहे ह्या कवितेला मी .. मनापासुन आवडलेली .. वेगळी आणि तितकीच खरी कविता ...

गणेशा 10/11/2010 - 20:35
सर्वच कडवी मनात बसत आहेत .. शेवट तर खरेच खुप छान केलाय .. जबरदस्त -- त्याच्या कडे बघताना अचानक माझं कागद नजर फिरवतो अगदी डोळ्यात डोळे घालून बघतो हळूच त्याच्या नजरेत रॉकेट फिरून जात ! माझ्या नजरेन ते टिपल्याची खात्री झाल्यावरच तो परत वर्तमान पत्र बनतो.....
मंडळी हा 'आलेख' आहे तुमच्या माझ्या मोठ्ठे होण्याचा! बाल पावलांनी धावता धावता उंबरा ओलांडण्याचा ! एका छोटुल्याला मोठ होताना पहाण्याचा. प्रत्येक आलेखाला एक परिमाण असते. इथ ते परिमाण आहे कागद. आजच्या जगात मोठ होण्याचं मोज माप मला कागदानच मोजावस वाटल.

सूर तेच छेडिता

यकु ·

In reply to by चिंतामणी

यकु 04/11/2010 - 00:48
खरंय! पण काही हरकत नाही. कंपूत असल्याशिवाय कशाचा आनंद घेताच येत नाही असे काही नाही. तुम्हाला, शुचितै आणि मेघवेडा यांना आवडले तेवढे पुरे!

शुचि 04/11/2010 - 00:02
स्वागतार्ह विडंबन. आवडलं. सिगरेट बद्दल असल्याने स्त्री सदस्यांच्या प्रतिक्रिया आल्या नसाव्यात. मी तरी सिगरेट्च्या उत्तेजनार्थ वाटल्यामुळे देणार नव्हते. पण एक विडंबन म्हणून खरोखरच स्तुत्य आहे.

धमाल मुलगा 04/11/2010 - 15:26
एकदम काळजाला भिडलं भौ हे इडंबन. :) (साला, एक ते प्रेमभडंग सोडलं तर आख्खं गाणं काय मलाच बघून लिहिलं का काय असं वाटलं ना. :) ) - (हर फिक्र को धुव्वे में उडातां चला) ध.

In reply to by धमाल मुलगा

धम्याच्या काळजाला भिडल्याने ह्या विडंबनाला 'चान चान' म्हणत आहे. धम्यानी चार शिग्रेटी ओढल्या की त्या धुराने आजुबाजुच्यांची एक फुकटात ओढून होते ;)

In reply to by चिंतामणी

यकु 04/11/2010 - 00:48
खरंय! पण काही हरकत नाही. कंपूत असल्याशिवाय कशाचा आनंद घेताच येत नाही असे काही नाही. तुम्हाला, शुचितै आणि मेघवेडा यांना आवडले तेवढे पुरे!

शुचि 04/11/2010 - 00:02
स्वागतार्ह विडंबन. आवडलं. सिगरेट बद्दल असल्याने स्त्री सदस्यांच्या प्रतिक्रिया आल्या नसाव्यात. मी तरी सिगरेट्च्या उत्तेजनार्थ वाटल्यामुळे देणार नव्हते. पण एक विडंबन म्हणून खरोखरच स्तुत्य आहे.

धमाल मुलगा 04/11/2010 - 15:26
एकदम काळजाला भिडलं भौ हे इडंबन. :) (साला, एक ते प्रेमभडंग सोडलं तर आख्खं गाणं काय मलाच बघून लिहिलं का काय असं वाटलं ना. :) ) - (हर फिक्र को धुव्वे में उडातां चला) ध.

In reply to by धमाल मुलगा

धम्याच्या काळजाला भिडल्याने ह्या विडंबनाला 'चान चान' म्हणत आहे. धम्यानी चार शिग्रेटी ओढल्या की त्या धुराने आजुबाजुच्यांची एक फुकटात ओढून होते ;)
मूळ गीत: सूर तेच छेडिता मूळ गीत एका प्रियकरानं प्रेयसीसाठी म्हटलेलं आहे. गमंत अशी असते की बहुतांशी लोकांची प्रेयसी जेव्हा सुटते, तेव्हा त्यांना सिगारेट ही नवी प्रेयसी हमखास मिळत असते. या कल्पनेवर या गाण्याचे शब्द सहज इकडे तिकडे ठेऊन पाहिले आणि तयार झालं धूर तोच काढीता...

बॉडी डबल

मृत्युन्जय ·

ज ब र्‍या तडातड फटाके फोडलेत भौ. दिवाळीच्या मुहुर्तावर एकदम खमंग लेखन वाचायला दिल्याबद्दल धन्यवाद.
मागच्याच आठवड्यात प्रदर्शित झालेल्या (आणि त्याच आठवड्यात बाजार उठलेल्या) हिस्स मध्ये म्हणे सगळे प्रसंग मल्लिकाने स्वत: केले आहेत (तिने करो नाही तर बॉडी डबल ने करो कोणाला फरक पडतो).
ती स्वतःचेच काय इतर हिरवणींची बॉडी डबल म्हणुन देखील काम करायला तयार होईल.

मस्त कलंदर 30/10/2010 - 16:15
सही झालाय रे लेख.. मला पण बॉडी डबल म्हणजे असलेच काहीतरी वाटायचे.आताशाच ते काय असते याचे ज्ञान मिळाले आहे. बाकी, आज पेपरवाल्याने चुकून मुंबई मिरर दिलाय. त्यातली बातमी: Priyanka is too fit to fit the role. अडतीस वर्षांच्या बाईचा रोल करण्यासाठी ती खूपच तरूण दिसतेय म्हणून तिने त्यासाठी बॉडी डबल वापरलीय म्हणे.

पैसा 30/10/2010 - 19:21
काही नटनट्यांच्या बाबतीत मात्र ते पडद्यावर सुद्धा का आहेत असा प्रश्न पडतो... पॉल ऑक्टोपस ला लोक कसं काय ओळखू शकतात जरा नवलच वाटतं. आम्हाला कोणत्याही ऑक्टोपसचा फोटो दाखवून "हा पॉल" असं सांगितलं तर काय कळणार आहे?

छोटा डॉन 01/11/2010 - 17:06
येकदम क-ड-क लेख. मजा आली बॉस. >>(तिने करो नाही तर बॉडी डबल ने करो कोणाला फरक पडतो). +१, सहमत. काय फरक पडतो ? हॅप्पी दिवाली शेठ, येऊद्यात असेच अजुन. - छोटा डॉन

चान चान! (अवांतरः खरंतर मृत्युंजय कंपूतला नाही पण कंपूतले सगळे त्याच्याशी खर्डाखर्डी करतात म्हणून मलाही "चान चान" म्हणावं लागतंय! नाहीतर माझ्या खरडी-प्रतिक्रिया लिहीण्यासाठी डबल वापरावी लागायची!)

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

मृत्युन्जय 02/11/2010 - 09:45
ही कंपुत प्रवेश करण्याची पुर्वतयारी असते का? म्हणजे काय मी स्वतः, माझा डबल अश्या सगळ्या प्रकारे खरडी टाकतो कंपुला. तेवढ्याच ४ प्रतिक्रिया जास्त. ;)

In reply to by मृत्युन्जय

मेल्या, कंपूत प्रवेश कसा करायचा हे सगळं उलगडून इथेच सांगितलं तर पर्‍या किंवा डॉन्या लेख कशावर लिहीणार? त्यापेक्षा तू तुझ्या डब्बल साईझ खरडी सुरू ठेव! ;-) आणि त्याहीपेक्षा मुख्य असे दणदणीत लेख सुरू ठेवच ठेव.

ज ब र्‍या तडातड फटाके फोडलेत भौ. दिवाळीच्या मुहुर्तावर एकदम खमंग लेखन वाचायला दिल्याबद्दल धन्यवाद.
मागच्याच आठवड्यात प्रदर्शित झालेल्या (आणि त्याच आठवड्यात बाजार उठलेल्या) हिस्स मध्ये म्हणे सगळे प्रसंग मल्लिकाने स्वत: केले आहेत (तिने करो नाही तर बॉडी डबल ने करो कोणाला फरक पडतो).
ती स्वतःचेच काय इतर हिरवणींची बॉडी डबल म्हणुन देखील काम करायला तयार होईल.

मस्त कलंदर 30/10/2010 - 16:15
सही झालाय रे लेख.. मला पण बॉडी डबल म्हणजे असलेच काहीतरी वाटायचे.आताशाच ते काय असते याचे ज्ञान मिळाले आहे. बाकी, आज पेपरवाल्याने चुकून मुंबई मिरर दिलाय. त्यातली बातमी: Priyanka is too fit to fit the role. अडतीस वर्षांच्या बाईचा रोल करण्यासाठी ती खूपच तरूण दिसतेय म्हणून तिने त्यासाठी बॉडी डबल वापरलीय म्हणे.

पैसा 30/10/2010 - 19:21
काही नटनट्यांच्या बाबतीत मात्र ते पडद्यावर सुद्धा का आहेत असा प्रश्न पडतो... पॉल ऑक्टोपस ला लोक कसं काय ओळखू शकतात जरा नवलच वाटतं. आम्हाला कोणत्याही ऑक्टोपसचा फोटो दाखवून "हा पॉल" असं सांगितलं तर काय कळणार आहे?

छोटा डॉन 01/11/2010 - 17:06
येकदम क-ड-क लेख. मजा आली बॉस. >>(तिने करो नाही तर बॉडी डबल ने करो कोणाला फरक पडतो). +१, सहमत. काय फरक पडतो ? हॅप्पी दिवाली शेठ, येऊद्यात असेच अजुन. - छोटा डॉन

चान चान! (अवांतरः खरंतर मृत्युंजय कंपूतला नाही पण कंपूतले सगळे त्याच्याशी खर्डाखर्डी करतात म्हणून मलाही "चान चान" म्हणावं लागतंय! नाहीतर माझ्या खरडी-प्रतिक्रिया लिहीण्यासाठी डबल वापरावी लागायची!)

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

मृत्युन्जय 02/11/2010 - 09:45
ही कंपुत प्रवेश करण्याची पुर्वतयारी असते का? म्हणजे काय मी स्वतः, माझा डबल अश्या सगळ्या प्रकारे खरडी टाकतो कंपुला. तेवढ्याच ४ प्रतिक्रिया जास्त. ;)

In reply to by मृत्युन्जय

मेल्या, कंपूत प्रवेश कसा करायचा हे सगळं उलगडून इथेच सांगितलं तर पर्‍या किंवा डॉन्या लेख कशावर लिहीणार? त्यापेक्षा तू तुझ्या डब्बल साईझ खरडी सुरू ठेव! ;-) आणि त्याहीपेक्षा मुख्य असे दणदणीत लेख सुरू ठेवच ठेव.
बॉडी डबल हा शब्द पहिल्यांदा वाचनात आला तेव्हा माझ्यासारखे जे बोडीने डबल आहेत त्यांच्यासाठी हा शब्द वापरत असावेत असा माझा ग्रह झाला होता. मंदाकिनिचा कुठलातरी चित्रपट होता आणि मित्राने सांगितले बॉडी डबल आहे. मी असले चित्रपट का बघतो असे विचारु नका. असाही हा प्रश्न विचारायचा हक्क फक्त असले चित्रपट न बघितलेल्या लोकांना आहे. (हे अकबर बिरबलाची गोष्ट आहे ना की मोत्यांना हात लावायचा हक्क फक्त वारा न सरलेल्या माणसांना आहे त्या धर्तीवर वाचावे) अस्मादिक बराच काळ विचारात पडले होते की मंदाकिनी काही इतकी डबल नाही आहे.

भाषिक संपत्ती

मृत्युन्जय ·

In reply to by मितान

बेसनलाडू 26/10/2010 - 22:44
मस्त, खुसखुशीत लेख. खूप मजा आली वाचताना. (वाचक)बेसनलाडू अवांतर - कंसातील वाक्ये सूचक कोपरखळ्यांसारखी असली, तरी एकंदर लेखाच्या संदर्भात विचार करता अनावश्यक वाटली. (अवांतर)बेसनलाडू

सूड 26/10/2010 - 17:45
मिपावर वाचलेल्या एका (शिवी/ अपशब्द काय म्हणू ?) शब्दासाठी मी मिलिंद बोकिलांचं 'शाळा' वाचल्याचं आठवलं. :)

हा हा भाषासौंदर्य आवडुन गेले रे एकदम. मस्त फटाके वाजवले आहेस :) हे लेखन वाचता वाचता बिकांच्या ह्या लेखाची खास आठवण येउन गेली.

sagarparadkar 26/10/2010 - 17:49
>> पण आपण संस्कृती संस्कृती जी म्हणतो ती आपल्याला पुलं, शिरवाडकर, कुसुमाग्रज यांचे साहित्य वाचुन आठवेल की या शिव्या ऐकुन? काय म्हणता? पु. लं. चे 'रावसाहेब' वाचून पण आठवेल की संस्कृती ... ते (पक्षी रावसाहेब) काय असंस्कृत होते का?

sagarparadkar 26/10/2010 - 17:55
व. पुं. चा 'भांडणारा जोशी' पण एके ठिकाणी चिंता व्यक्त करतो की मराठीतल्या शिव्या आता फारच जुन्या झाल्यात, आणि नवीन शिव्या काही तयार होत नाहीत, कोण हे काम करणारेय काही कळत नाही ... :) ते ऐकून माझ्या काही 'पेठेतल्या' मित्रवर्यांनी हे काम स्वीकारले होते पण उदर्निर्वाहाची कामे इतकी वाढली कि त्यांपुढे ह्या कामाकडे मग पारच दुर्लक्ष झाले ... :-)

In reply to by sagarparadkar

मृत्युन्जय 26/10/2010 - 17:58
काही हरकत नाही. आजही भावे हायस्कूल किंवा नूमवि किंवा सेंट विमलीज च्या बाहेर रोज एक तास उभे राहिलात तर ज्ञानात प्रचंड भर पडेल. ते वयच तसे असते. आणि त्या वयातले सगळे मित्रही आठवणीत तसेच भ च्या बाराखडीतलेच असतात.

In reply to by मृत्युन्जय

एक 26/10/2010 - 22:11
आमची शाळा आहेच तशी!! आजही मित्राशी बोलताना त्याने पहिल्या ४-५ शब्दात "प्रेमळ" पणे विचारपूस केली नाही तर शंका येते कि याला काय झालं? चिडला वगैरे कि काय? वय वाढलं तसं तोंडावर मान बरेच जण द्यायला लागतात त्यावेळी जमिनीवर येण्यासाठी मित्रांचे हेच ४ "प्रेमळ" शब्द कामी येतात.. --सेंट भावियन्स..

"अच्चीत गच्ची......" ही शिवी तर फार फार पॉप्युलर अशीच एक म्हणजे "आली घुली..." शाळा फक्त मुलांची.. मुतारीमध्ये अशा काही शिव्या असायच्या की त्यावर एक पुस्तक निघेल. आणि हो काही सदस्यांच्या माहीतीसाठी ह्या शिव्यांना (देणार्‍याना आणि खाणार्‍याना) जातीचे बंधन नव्हते! बाकी लेख मस्त...

पैसा 26/10/2010 - 19:37
शीर्षक वाचून धागा उघडला आणि भलतीच संपत्ती निघाली. पण मस्त खुसखुशीत लेख आहे. बरोबरच, बिकांच्या लेखाची लिंक दिल्याबद्दल पराला धन्यवाद!

धमाल मुलगा 26/10/2010 - 19:45
भेटीअंती आपल्या चरणि शिंगलमाल्टचा अभिषेक करणेत येईल असे आम्ही जाहीर करतो. अरे, काय माणूस आहेस का मजा? कं लिवलंय...कं लिवलंय!

तिमा 26/10/2010 - 20:19
लेख आवडला. आम्ही वापरत असलेल्या शिव्या व प्रसिध्द गाण्यांची विडंबने आठवून डोळे पाणावले.

प्रदीप 26/10/2010 - 20:38
आवडला. भाषिक संपत्तिवरून मला माझ्या एका ऑस्ट्रेलियन सहकार्‍याने एकदा 'आपण पहाटे उठलो' हे 'I woke up at sparrow-fart' असे सांगितले होते, ते आठवले!

नगरीनिरंजन 26/10/2010 - 20:47
च्यामायला! येकदम ध्वज फडकाव लेखन की रे भावा! उगंच एकमेकाला शिव्या घालून याराना दाखवायच्या वयातले दिवस आठवले. (अवांतरः ओ पुपे, तुमच्या त्या 'परायी बात खच्ची सोळा आणेच सच्ची' ला दुसरी ओळ 'अच्चीत गुच्ची...' बसतंय का बघा जरा. )

In reply to by नगरीनिरंजन

अहो ते त्यावरूनच लिहीले होते. ;) समझनेवाले को इशारा काफी है असं काहीतरी म्हणतात म्हणे. ;)

मिसळपाव 26/10/2010 - 21:51
...मित्रांशी सलगी दाखवत त्याला घातलेल्या ४ शिव्या आणि भर रस्त्यात मांडलेला भाषेचा हा बाजार यात फरक आहे. आपला मुद्दा सहजपणे, सुसंस्कृतपणे, शिव्या न वापरता समोरच्याला पटवुन देण्यात खरे कसब आहे. सगळे मुद्दे संपल्यावर गुद्दे सुरु करण्यापुर्वी वापरायची भाषा म्हणजे शिव्या. ... १०००% सहमत! हॉस्टेलच्या आपल्या खोलीबाहेर मित्रांचं टोळकं नाहि तर प्रिन्सिपल पु.ल. ना घेउन आलेले आहेत हे लक्षात न येउन एकाने 'भडव्यो, जरा थांबाल तर काय मराल?' असं लडिवाळपणे विचारल्यावर खुद्द पु.ल.नी सुद्धा त्याला 'तो पहिला शब्द कधी विसरू नको बरं का' असं सांगितलं होतं !!

सुहास.. 26/10/2010 - 22:05
_/\_ _/\_ _/\_ बाकी का माहीती माझ्या तोंडुन निघण जरा अवघडच हाय (न पिता..पण पिलोतरी मित्र,स्नेही, ओळखी-पाळखींच्या साठी साध हलकट निघत॑ नाय तोंडातनं (एक टिंग्या सोडुन) )

आयला, इना तू ... निरागस नव्हतास! नाटक मात्र चांगलं करायचास हो!! लिखाण एकदम ए१! म्हणजे नक्की काय ते चारचौघांत नको, उगाच मुलीच्या आयडीतून शिव्या पाहून तुझ्या 'निरागस' मनाला कष्ट व्हायचे!!

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

मृत्युन्जय 26/10/2010 - 22:40
अगं मी तर शिव्या देताना माझे स्वतःचे कान पण बंद करुन घेतो. (शिव्या लिहिताना डोळे बंद करुन घेतो). इतका निरागस आहे मी. (हा निरागस शब्द शाळेतल्या अर्थाने घ्यावा). पण तु बोल बिन्धास्त. काय आहे की भाषिक ज्ञानात जितकी भर पडेल तितकी चांगलीच आहे.

विशेषतः जुना विस्वण (सॉरी, सॉरी, विषय!!) ताज्या सद्यवर्तमानपत्रात गुंडाळल्यामुळे वाचायला अधिक मजा आली!! अभिनंदन!! पण बिकाचा मूळ प्रश्न शिल्लक रहातोच... "सर, इथे शिव्या देणं अलाऊड आहे?" ;) निरागस बामण, पिडां

रन्गराव 27/10/2010 - 07:59
जमलं गडया! काम फत्ते! अवांतर: जमल तर कि बोर्डवर आणि धाग्यावर गोमुत्र शिंपडून घे थोडं! ;)

In reply to by रन्गराव

मृत्युन्जय 27/10/2010 - 10:07
जे शिंपडायचे होते ते शिंपडुन झाले रन्गराव. आख्ख्या महाराष्ट्रातल्या शिव्या कोळुन प्यायलो आहे मी. सगळ्या शिव्या इथे दिल्या असत्या तर तुम्हाला फेफरे आले असते. आणि आमचे मान्यवर सुहृद श्री. परा राजवाडे म्हणतात त्याप्रमाणे एक वेगळे सेंसोर बॉर्ड उघडायला लागले असते शिव्यांच्या स्क्रीनिंगसाठी. आता कुठे गोमुत्र शिंपडायचे आणि कुठे शिवांबु ते तुमचे तुम्ही बघुन घ्या.

In reply to by मृत्युन्जय

रन्गराव 27/10/2010 - 11:10
पण आयला कॉम्पलिमेंट होती ती. असो आणि कोळून पिण्याबाबतचा आपला दावा बरोबर का चुक हे ठरवायला स्पर्धा ठेवावी लागेल एक ;) मग अर्ध्याहून अधिक महाराष्ट्राला फेफरे येतील. :) सांगायचा उद्देश असा की नवीन शोध लागणे कधीही थांबत नाही आणि ज्ञान नेहमी अपूर्णच असत, तस तुम्ही लेखात म्हंटलय सुद्धा बहुतेक. असो बाकी लिहिताय मात्र मजेशीर :)

In reply to by रन्गराव

मितभाषी 27/10/2010 - 11:22
जमल तर कि बोर्डवर आणि धाग्यावर गोमुत्र शिंपडून घे थोडंआयला खपलो. =)) =)) आणि अजुन एक मनातील जागे झालेले विकार जाण्यासाठी शांती करा अथवा खिशात उडीद घेवुन उंबराला तांबड्यात गरके(पक्षी : प्रदक्षिणा) घाला. ;) बाकी लेख रापचिक.

शहराजाद 27/10/2010 - 09:05
शिव्या मायभाषेची जवळीक साधुन देतात, त्या मर्दानगीचे लक्षण आहे, ते मित्रत्वाचे प्रतीक आहे वगैरे वगैरे झूट आहे हे कळुन चुकले. गाडी चालवताना चुकुन समोरचा रिक्षावाला मध्ये घुसला की अल्लदपणे त्याच्या आइची विचारपूस होउ शकते. पण हा सुसंस्कृतपणा नाही. हा सभ्यपणा नाही. मित्रांशी सलगी दाखवत त्याला घातलेल्या ४ शिव्या आणि भर रस्त्यात मांडलेला भाषेचा हा बाजार यात फरक आहे.
अगदी नेमक्या शब्दांत मांडलेत. मात्र, मला तरी अगदी कचकावून, ह्रूदयापासून निघणारी शिवी मायबोलीतूनच घालता येते. एरवी भावना पुरेशा शुध्द स्वरूपात प्रकटल्याचे समाधान मिळत नाही.

शिल्पा ब 27/10/2010 - 10:49
मस्त खुसखुशीत लेख...पण मुलीसुद्धा शिव्या देतात याचे आश्चर्य का वाटले तुम्हाला हे काही कळले नाही बॉ !! आम्ही जवळीक करु नये की काय? ;)

In reply to by शिल्पा ब

मृत्युन्जय 27/10/2010 - 10:58
पहिल्यांदा ऐकले तेव्हा कदाचित काहीतरी वेगळे वाटले असेल. पण धक्का मात्र नव्हता बसला. एका मुलीला सिगारेट फुंकताना बघुन मात्र पहिल्यांदा मला धक्का बसला होता. खुपच वेगळे वाटले होते. नंतर सवय झाली. असे बघा जेव्हा पहिल्यांदा माझ्या खुपच जवळच्या मित्राने सिगारेट ओढली तेव्हासुद्धा मला आश्चर्य वाटले होते. मुलींनी हे करावे किंवा हे करु नये अश्या अर्थाने बसलेला धक्का नव्हता तो.

धागाकर्ते श्री.मृत्युंजय याना माहितच असेल की, कोल्हापुरी भाषा आणि शिव्या यात तसा जास्त भेदाभेद नाही. किंबहुना एखादा कोल्हापुरी पाटील्/पवार शुध्द बोलायला लागला की, गावातील थोर्र सहकारी मित्र लगेच टोमणा (आमच्या भाषेत मंडळाची किक) मारतात, 'च्यायला, हे ब्येनं पुन्याला क्काय शिकायला गेलं, पार मात्रंच झालं की...!" "ढापण्या" आणि "बॅटरी" ही त्यातल्यात्यात 'बर्‍यापैकी' लिहिता येण्यासारखी विशेषणे आहेत. मी पंजाबच्या ग्रामीण भागात फिरलो आहे. दिल्लीत असताना काही पंजाबी मित्रही झाले होते/आहेत, त्यांच्यासमवेत एकदा गुरुदासपूरमध्ये कट्ट्याचा योग आला होता. त्यावेळी तेथील दोघांचौघांची ओळख झाल्यावर त्यातील एकाने माझ्याशी हस्तांदोलन तर केलेच पण दिल्लीच्या मित्राकडे पाहून म्हणाला, "ये इंदर पुत्तर तो हलकट दिखता भला ! क्यूं?" मी हादरलोच. मी 'हलकट'? कशामुळे? मी दिल्लीवाल्याकडे पाहिले तर तो गुरदासपूरवाल्याला सांगत होता....'नही, इंदरतुस्सी कुछ दिनसे बिमार होना !". मी त्याला बाजूला घेवून विचारले की, तो मला 'हलकट' का म्हणतोय....? तर हा बिच्चू हसला आणि म्हणाला...."अरे ऐसी कोई बात नही....पंजाबीमें हलकट का मतलब होता है "लाईट वेट". तू वजनाने थोडा कमी दिसतोस ना म्हणून तो तसे म्हणाला..." ~ मी मनी म्हणालो, 'वाहे गुरू !" पंजाबी टर्म "चक दे फट्टे...." अलिकडे इकडे फार फेमस झालेली आपण पाहतो, ऐकतो ('चक दे इंडिया' मुळे)....पण प्रत्यक्षात तिथल्या ग्रामीण भाषेत, "अरे भाड्या/अगं भवाने आवर कामं पटापट"... या अर्थानेच आई/सासूबाई वापरतात...(चक दे = उचल.... फट्टे = लाकूडसामान.... म्हणून, 'आवर आवर जेवणाची वेळ झालीय'...या अर्थाने). पंजाबी शिव्यांची फार गंमत सांगता येईल.....(पण इथे ते अवांतर होईल.) इन्द्रा

In reply to by इन्द्र्राज पवार

>>पंजाबी शिव्यांची फार गंमत सांगता येईल.....(पण इथे ते अवांतर होईल.) इथे कसे काय अवांतर होईल बुवा ?? इथेच ते मुद्द्याला धरून होईल. त्यामुळे तुम्ही इथे त्या गमती सांगाव्यात असा प्रस्ताव मी मांडतो. इथे सांगायच्या नसतील तर वेगळा लेख लिहा. पण लिहा.

In reply to by विश्वनाथ मेहेंदळे

प्रदीप 27/10/2010 - 13:08
म्हणतो. इंदर, लिहाच तुम्ही ते येथे. बाय द वे, वरील 'हलकट' हे [हलका -हलकट-(हलकेस्ट?)] असे काहीसे असावे असे वाटते. त्यावरून (अवांतर) आठवले, आमच्या कॉलेजसमोर एक अगदी खास मराठी 'मिल्क बार' होते. ते तीन बंधू मिळून चालवायचे. मराठी रेस्टॉरंटात नेहमी होते तसे हे मालक लोक विरूद्ध नोकरचाकर असा नेहमीचा थाट तेथे असायचा. काही कारणांमुळे नोकर सदैव मालकांशी फटकून असायचे, त्याचा फायदा घेऊन कॉलेजातील टारगट मुले जे खात त्यापेक्षा कमी बिल देऊन जात असत. मालक नेहमी नोकरांवर गल्ल्यावरून ओरडत असायचे. त्या तीन भावांपैकी मधल्याने अगदी हिटलर छाप मिशा ठेवलेल्या. त्याच्या नोकरांवर डाफरणे व ह्या मिशा हे मिळून पोरांनी त्याचे नाव ठेवले- हिटलर. अर्थात धाकटा झाला 'हिट' व सर्वात मोठा झाला 'हिटलेस्ट'!

मस्तं लेख रे मित्रा. बाकी मायझंव हा शब्द कोकणातल्या बायका देखील अगदी सहज बोलून जातात. हे मी स्वतः ऐकलं आहे. विशेषतः म्हातार्‍या किंवा जुन्या पिढीतल्या बायका. गंमत वाटली होती पहील्यांदा ऐकून.

In reply to by llपुण्याचे पेशवेll

धमाल मुलगा 27/10/2010 - 18:15
एक एकांकिका करायला घेतली होती कालेजात असताना (हा 'मी कॉलेजात जात होतो हे सांगण्याचा क्षीण प्रयत्न नाही, एकांकिका करत होतो हे सांगण्याचा क्षीण प्रयत्न आहे.' ;) ), पण त्यात पावलापावलावर "अक्करमाश्या मांयझया' असे शब्द होते. आमचे गुर्जी पडले देशावरचे, त्यांना लाख समजाऊन सांगितलं, की अहो, आपल्याकडं च्यायला किंवा ए रत्ताळ्या... वगैरेसारखं अगदी सर्रास वापरले जाणारे कोकणातले शब्द आहेत ते...बाकी काही नाही झालं, आमची आयकार्डं जप्त करुन घेतली मास्तरानं. :(

शाहरुख 27/10/2010 - 23:28
कोल्हापूर आणि शिव्यावरुन एक फार जुनी गोष्ट आठवली.. मी एका शिवाजी पेठेतल्या मित्राकडे गेलो होतो..त्याच्या घरुन दोघे कुठेतरी जायला निघालो..घराबाहेर २-३ वर्षांचा एक मुलगा खेळत होता..मित्राने सहज त्याच्या डोक्यात टपली मारली..तर मुलगा म्हणाला "ए लवल्या, मालतोस का" माफ करा, शिवीत फुली घातल्यास गोष्ट कळाली नसती :-)

अडगळ 28/10/2010 - 04:42
अवांतर : ज्ञानेश्वरीतील एका मजेदार शिवीसाठी "एक महान शिवी" हा म्.वा.धोंडांचा लेख जरूर वाचावा.(ज्ञानेश्वरीतील लौकिक सृष्टी) ------------------------------------------ अंगावर ट्रक घालून ड्रायव्हर म्हणाला दिखता नही मादरचोद , दिखता नही ? किर्‍यानिष्ट क्लीनर (अडगळ)

सन्जोप राव 28/10/2010 - 04:24
शिव्यांबाबतचा हा झणझणीत लेख वाचून तोंडाची बाबळी गेली. (कोल्लापूरकरांना हे कळावे. इतरांनी माडगूळकरांचा 'हॅलो, मिस्टर डेथ' आठवून 'तोंडाची अळशी गेली' असे वाचावे). 'रांडेच्या' किंवा 'रांड्या' हा शब्द कोल्हापुरात 'अरे' या अर्थाने वापरतात. 'रांड' हा शब्द तर अतीवापराने आपला तिखटपणा हरवूनच बसला आहे. बायकोला फक्त याच शब्दाने संबोधणारा दळवींचा 'प्रवासी' आठवावा. 'उंडगी' या शिवीचेही तसेच. 'तुमचे पत्र मिळाले आणि मला चार दिवस कुठेतरी उंडगेपणाने फिरुन आल्यासारखे वाटले' असे जी.ए.कुलकर्णींनी अनंतराव कुलकर्णींना लिहीले आहे. (दोघेही कुलकर्णी हा फक्त योगायोग म्हणावा. ब्राह्मण-ब्राह्मणेतर असे काही यात शोधू नये) . 'गवतात उंडगेपणाने चरत जाणार्‍या ढोरासारखे माझे वाचन आहे' यात तर 'उंडगा' या शब्द शिवी म्हणून न येता सभ्य क्रियविशेषण म्हणूनच येतो. बाकी कोल्हापूर हे महाराष्ट्र - कर्नाटक सीमेवर असल्याने खास कानडी ढंगाच्या म्हणून ज्या मराठी शिव्या आहेत, त्या अगदी रसरशीत आहेत. 'व्हयमाले', 'हादरगित्तीच्या', 'खज्जाळीच्या', सुक्काळीच्च्या' या शिव्या या लेखामुळे अगदी सकाळी सकाळी आठवल्या आणि गुरुचरित्राचे पारायण केल्यासारखे वाटले.

स्पंदना 28/10/2010 - 08:39
माझ्या एका मामाला त्याच्या आत्त्या कडुन 'शिव्यांचा पाढा ' म्हटला तरच गोळ्या( तेंव्हा चोकलेट नव्हती) मिळायच्या. कोल्हापुरी असल्यान शिव्या माहिती आहेत पण बहुतेक शिव्या आई किम्वा बहिण अश्या स्त्री नातेवाइकांवर असल्याने थोडासा निषेध. बाकी लेखा बद्दल ' च्यामारी तुम्ही तर फर्स्टक्लास लिहिलय राव'

In reply to by मितान

बेसनलाडू 26/10/2010 - 22:44
मस्त, खुसखुशीत लेख. खूप मजा आली वाचताना. (वाचक)बेसनलाडू अवांतर - कंसातील वाक्ये सूचक कोपरखळ्यांसारखी असली, तरी एकंदर लेखाच्या संदर्भात विचार करता अनावश्यक वाटली. (अवांतर)बेसनलाडू

सूड 26/10/2010 - 17:45
मिपावर वाचलेल्या एका (शिवी/ अपशब्द काय म्हणू ?) शब्दासाठी मी मिलिंद बोकिलांचं 'शाळा' वाचल्याचं आठवलं. :)

हा हा भाषासौंदर्य आवडुन गेले रे एकदम. मस्त फटाके वाजवले आहेस :) हे लेखन वाचता वाचता बिकांच्या ह्या लेखाची खास आठवण येउन गेली.

sagarparadkar 26/10/2010 - 17:49
>> पण आपण संस्कृती संस्कृती जी म्हणतो ती आपल्याला पुलं, शिरवाडकर, कुसुमाग्रज यांचे साहित्य वाचुन आठवेल की या शिव्या ऐकुन? काय म्हणता? पु. लं. चे 'रावसाहेब' वाचून पण आठवेल की संस्कृती ... ते (पक्षी रावसाहेब) काय असंस्कृत होते का?

sagarparadkar 26/10/2010 - 17:55
व. पुं. चा 'भांडणारा जोशी' पण एके ठिकाणी चिंता व्यक्त करतो की मराठीतल्या शिव्या आता फारच जुन्या झाल्यात, आणि नवीन शिव्या काही तयार होत नाहीत, कोण हे काम करणारेय काही कळत नाही ... :) ते ऐकून माझ्या काही 'पेठेतल्या' मित्रवर्यांनी हे काम स्वीकारले होते पण उदर्निर्वाहाची कामे इतकी वाढली कि त्यांपुढे ह्या कामाकडे मग पारच दुर्लक्ष झाले ... :-)

In reply to by sagarparadkar

मृत्युन्जय 26/10/2010 - 17:58
काही हरकत नाही. आजही भावे हायस्कूल किंवा नूमवि किंवा सेंट विमलीज च्या बाहेर रोज एक तास उभे राहिलात तर ज्ञानात प्रचंड भर पडेल. ते वयच तसे असते. आणि त्या वयातले सगळे मित्रही आठवणीत तसेच भ च्या बाराखडीतलेच असतात.

In reply to by मृत्युन्जय

एक 26/10/2010 - 22:11
आमची शाळा आहेच तशी!! आजही मित्राशी बोलताना त्याने पहिल्या ४-५ शब्दात "प्रेमळ" पणे विचारपूस केली नाही तर शंका येते कि याला काय झालं? चिडला वगैरे कि काय? वय वाढलं तसं तोंडावर मान बरेच जण द्यायला लागतात त्यावेळी जमिनीवर येण्यासाठी मित्रांचे हेच ४ "प्रेमळ" शब्द कामी येतात.. --सेंट भावियन्स..

"अच्चीत गच्ची......" ही शिवी तर फार फार पॉप्युलर अशीच एक म्हणजे "आली घुली..." शाळा फक्त मुलांची.. मुतारीमध्ये अशा काही शिव्या असायच्या की त्यावर एक पुस्तक निघेल. आणि हो काही सदस्यांच्या माहीतीसाठी ह्या शिव्यांना (देणार्‍याना आणि खाणार्‍याना) जातीचे बंधन नव्हते! बाकी लेख मस्त...

पैसा 26/10/2010 - 19:37
शीर्षक वाचून धागा उघडला आणि भलतीच संपत्ती निघाली. पण मस्त खुसखुशीत लेख आहे. बरोबरच, बिकांच्या लेखाची लिंक दिल्याबद्दल पराला धन्यवाद!

धमाल मुलगा 26/10/2010 - 19:45
भेटीअंती आपल्या चरणि शिंगलमाल्टचा अभिषेक करणेत येईल असे आम्ही जाहीर करतो. अरे, काय माणूस आहेस का मजा? कं लिवलंय...कं लिवलंय!

तिमा 26/10/2010 - 20:19
लेख आवडला. आम्ही वापरत असलेल्या शिव्या व प्रसिध्द गाण्यांची विडंबने आठवून डोळे पाणावले.

प्रदीप 26/10/2010 - 20:38
आवडला. भाषिक संपत्तिवरून मला माझ्या एका ऑस्ट्रेलियन सहकार्‍याने एकदा 'आपण पहाटे उठलो' हे 'I woke up at sparrow-fart' असे सांगितले होते, ते आठवले!

नगरीनिरंजन 26/10/2010 - 20:47
च्यामायला! येकदम ध्वज फडकाव लेखन की रे भावा! उगंच एकमेकाला शिव्या घालून याराना दाखवायच्या वयातले दिवस आठवले. (अवांतरः ओ पुपे, तुमच्या त्या 'परायी बात खच्ची सोळा आणेच सच्ची' ला दुसरी ओळ 'अच्चीत गुच्ची...' बसतंय का बघा जरा. )

In reply to by नगरीनिरंजन

अहो ते त्यावरूनच लिहीले होते. ;) समझनेवाले को इशारा काफी है असं काहीतरी म्हणतात म्हणे. ;)

मिसळपाव 26/10/2010 - 21:51
...मित्रांशी सलगी दाखवत त्याला घातलेल्या ४ शिव्या आणि भर रस्त्यात मांडलेला भाषेचा हा बाजार यात फरक आहे. आपला मुद्दा सहजपणे, सुसंस्कृतपणे, शिव्या न वापरता समोरच्याला पटवुन देण्यात खरे कसब आहे. सगळे मुद्दे संपल्यावर गुद्दे सुरु करण्यापुर्वी वापरायची भाषा म्हणजे शिव्या. ... १०००% सहमत! हॉस्टेलच्या आपल्या खोलीबाहेर मित्रांचं टोळकं नाहि तर प्रिन्सिपल पु.ल. ना घेउन आलेले आहेत हे लक्षात न येउन एकाने 'भडव्यो, जरा थांबाल तर काय मराल?' असं लडिवाळपणे विचारल्यावर खुद्द पु.ल.नी सुद्धा त्याला 'तो पहिला शब्द कधी विसरू नको बरं का' असं सांगितलं होतं !!

सुहास.. 26/10/2010 - 22:05
_/\_ _/\_ _/\_ बाकी का माहीती माझ्या तोंडुन निघण जरा अवघडच हाय (न पिता..पण पिलोतरी मित्र,स्नेही, ओळखी-पाळखींच्या साठी साध हलकट निघत॑ नाय तोंडातनं (एक टिंग्या सोडुन) )

आयला, इना तू ... निरागस नव्हतास! नाटक मात्र चांगलं करायचास हो!! लिखाण एकदम ए१! म्हणजे नक्की काय ते चारचौघांत नको, उगाच मुलीच्या आयडीतून शिव्या पाहून तुझ्या 'निरागस' मनाला कष्ट व्हायचे!!

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

मृत्युन्जय 26/10/2010 - 22:40
अगं मी तर शिव्या देताना माझे स्वतःचे कान पण बंद करुन घेतो. (शिव्या लिहिताना डोळे बंद करुन घेतो). इतका निरागस आहे मी. (हा निरागस शब्द शाळेतल्या अर्थाने घ्यावा). पण तु बोल बिन्धास्त. काय आहे की भाषिक ज्ञानात जितकी भर पडेल तितकी चांगलीच आहे.

विशेषतः जुना विस्वण (सॉरी, सॉरी, विषय!!) ताज्या सद्यवर्तमानपत्रात गुंडाळल्यामुळे वाचायला अधिक मजा आली!! अभिनंदन!! पण बिकाचा मूळ प्रश्न शिल्लक रहातोच... "सर, इथे शिव्या देणं अलाऊड आहे?" ;) निरागस बामण, पिडां

रन्गराव 27/10/2010 - 07:59
जमलं गडया! काम फत्ते! अवांतर: जमल तर कि बोर्डवर आणि धाग्यावर गोमुत्र शिंपडून घे थोडं! ;)

In reply to by रन्गराव

मृत्युन्जय 27/10/2010 - 10:07
जे शिंपडायचे होते ते शिंपडुन झाले रन्गराव. आख्ख्या महाराष्ट्रातल्या शिव्या कोळुन प्यायलो आहे मी. सगळ्या शिव्या इथे दिल्या असत्या तर तुम्हाला फेफरे आले असते. आणि आमचे मान्यवर सुहृद श्री. परा राजवाडे म्हणतात त्याप्रमाणे एक वेगळे सेंसोर बॉर्ड उघडायला लागले असते शिव्यांच्या स्क्रीनिंगसाठी. आता कुठे गोमुत्र शिंपडायचे आणि कुठे शिवांबु ते तुमचे तुम्ही बघुन घ्या.

In reply to by मृत्युन्जय

रन्गराव 27/10/2010 - 11:10
पण आयला कॉम्पलिमेंट होती ती. असो आणि कोळून पिण्याबाबतचा आपला दावा बरोबर का चुक हे ठरवायला स्पर्धा ठेवावी लागेल एक ;) मग अर्ध्याहून अधिक महाराष्ट्राला फेफरे येतील. :) सांगायचा उद्देश असा की नवीन शोध लागणे कधीही थांबत नाही आणि ज्ञान नेहमी अपूर्णच असत, तस तुम्ही लेखात म्हंटलय सुद्धा बहुतेक. असो बाकी लिहिताय मात्र मजेशीर :)

In reply to by रन्गराव

मितभाषी 27/10/2010 - 11:22
जमल तर कि बोर्डवर आणि धाग्यावर गोमुत्र शिंपडून घे थोडंआयला खपलो. =)) =)) आणि अजुन एक मनातील जागे झालेले विकार जाण्यासाठी शांती करा अथवा खिशात उडीद घेवुन उंबराला तांबड्यात गरके(पक्षी : प्रदक्षिणा) घाला. ;) बाकी लेख रापचिक.

शहराजाद 27/10/2010 - 09:05
शिव्या मायभाषेची जवळीक साधुन देतात, त्या मर्दानगीचे लक्षण आहे, ते मित्रत्वाचे प्रतीक आहे वगैरे वगैरे झूट आहे हे कळुन चुकले. गाडी चालवताना चुकुन समोरचा रिक्षावाला मध्ये घुसला की अल्लदपणे त्याच्या आइची विचारपूस होउ शकते. पण हा सुसंस्कृतपणा नाही. हा सभ्यपणा नाही. मित्रांशी सलगी दाखवत त्याला घातलेल्या ४ शिव्या आणि भर रस्त्यात मांडलेला भाषेचा हा बाजार यात फरक आहे.
अगदी नेमक्या शब्दांत मांडलेत. मात्र, मला तरी अगदी कचकावून, ह्रूदयापासून निघणारी शिवी मायबोलीतूनच घालता येते. एरवी भावना पुरेशा शुध्द स्वरूपात प्रकटल्याचे समाधान मिळत नाही.

शिल्पा ब 27/10/2010 - 10:49
मस्त खुसखुशीत लेख...पण मुलीसुद्धा शिव्या देतात याचे आश्चर्य का वाटले तुम्हाला हे काही कळले नाही बॉ !! आम्ही जवळीक करु नये की काय? ;)

In reply to by शिल्पा ब

मृत्युन्जय 27/10/2010 - 10:58
पहिल्यांदा ऐकले तेव्हा कदाचित काहीतरी वेगळे वाटले असेल. पण धक्का मात्र नव्हता बसला. एका मुलीला सिगारेट फुंकताना बघुन मात्र पहिल्यांदा मला धक्का बसला होता. खुपच वेगळे वाटले होते. नंतर सवय झाली. असे बघा जेव्हा पहिल्यांदा माझ्या खुपच जवळच्या मित्राने सिगारेट ओढली तेव्हासुद्धा मला आश्चर्य वाटले होते. मुलींनी हे करावे किंवा हे करु नये अश्या अर्थाने बसलेला धक्का नव्हता तो.

धागाकर्ते श्री.मृत्युंजय याना माहितच असेल की, कोल्हापुरी भाषा आणि शिव्या यात तसा जास्त भेदाभेद नाही. किंबहुना एखादा कोल्हापुरी पाटील्/पवार शुध्द बोलायला लागला की, गावातील थोर्र सहकारी मित्र लगेच टोमणा (आमच्या भाषेत मंडळाची किक) मारतात, 'च्यायला, हे ब्येनं पुन्याला क्काय शिकायला गेलं, पार मात्रंच झालं की...!" "ढापण्या" आणि "बॅटरी" ही त्यातल्यात्यात 'बर्‍यापैकी' लिहिता येण्यासारखी विशेषणे आहेत. मी पंजाबच्या ग्रामीण भागात फिरलो आहे. दिल्लीत असताना काही पंजाबी मित्रही झाले होते/आहेत, त्यांच्यासमवेत एकदा गुरुदासपूरमध्ये कट्ट्याचा योग आला होता. त्यावेळी तेथील दोघांचौघांची ओळख झाल्यावर त्यातील एकाने माझ्याशी हस्तांदोलन तर केलेच पण दिल्लीच्या मित्राकडे पाहून म्हणाला, "ये इंदर पुत्तर तो हलकट दिखता भला ! क्यूं?" मी हादरलोच. मी 'हलकट'? कशामुळे? मी दिल्लीवाल्याकडे पाहिले तर तो गुरदासपूरवाल्याला सांगत होता....'नही, इंदरतुस्सी कुछ दिनसे बिमार होना !". मी त्याला बाजूला घेवून विचारले की, तो मला 'हलकट' का म्हणतोय....? तर हा बिच्चू हसला आणि म्हणाला...."अरे ऐसी कोई बात नही....पंजाबीमें हलकट का मतलब होता है "लाईट वेट". तू वजनाने थोडा कमी दिसतोस ना म्हणून तो तसे म्हणाला..." ~ मी मनी म्हणालो, 'वाहे गुरू !" पंजाबी टर्म "चक दे फट्टे...." अलिकडे इकडे फार फेमस झालेली आपण पाहतो, ऐकतो ('चक दे इंडिया' मुळे)....पण प्रत्यक्षात तिथल्या ग्रामीण भाषेत, "अरे भाड्या/अगं भवाने आवर कामं पटापट"... या अर्थानेच आई/सासूबाई वापरतात...(चक दे = उचल.... फट्टे = लाकूडसामान.... म्हणून, 'आवर आवर जेवणाची वेळ झालीय'...या अर्थाने). पंजाबी शिव्यांची फार गंमत सांगता येईल.....(पण इथे ते अवांतर होईल.) इन्द्रा

In reply to by इन्द्र्राज पवार

>>पंजाबी शिव्यांची फार गंमत सांगता येईल.....(पण इथे ते अवांतर होईल.) इथे कसे काय अवांतर होईल बुवा ?? इथेच ते मुद्द्याला धरून होईल. त्यामुळे तुम्ही इथे त्या गमती सांगाव्यात असा प्रस्ताव मी मांडतो. इथे सांगायच्या नसतील तर वेगळा लेख लिहा. पण लिहा.

In reply to by विश्वनाथ मेहेंदळे

प्रदीप 27/10/2010 - 13:08
म्हणतो. इंदर, लिहाच तुम्ही ते येथे. बाय द वे, वरील 'हलकट' हे [हलका -हलकट-(हलकेस्ट?)] असे काहीसे असावे असे वाटते. त्यावरून (अवांतर) आठवले, आमच्या कॉलेजसमोर एक अगदी खास मराठी 'मिल्क बार' होते. ते तीन बंधू मिळून चालवायचे. मराठी रेस्टॉरंटात नेहमी होते तसे हे मालक लोक विरूद्ध नोकरचाकर असा नेहमीचा थाट तेथे असायचा. काही कारणांमुळे नोकर सदैव मालकांशी फटकून असायचे, त्याचा फायदा घेऊन कॉलेजातील टारगट मुले जे खात त्यापेक्षा कमी बिल देऊन जात असत. मालक नेहमी नोकरांवर गल्ल्यावरून ओरडत असायचे. त्या तीन भावांपैकी मधल्याने अगदी हिटलर छाप मिशा ठेवलेल्या. त्याच्या नोकरांवर डाफरणे व ह्या मिशा हे मिळून पोरांनी त्याचे नाव ठेवले- हिटलर. अर्थात धाकटा झाला 'हिट' व सर्वात मोठा झाला 'हिटलेस्ट'!

मस्तं लेख रे मित्रा. बाकी मायझंव हा शब्द कोकणातल्या बायका देखील अगदी सहज बोलून जातात. हे मी स्वतः ऐकलं आहे. विशेषतः म्हातार्‍या किंवा जुन्या पिढीतल्या बायका. गंमत वाटली होती पहील्यांदा ऐकून.

In reply to by llपुण्याचे पेशवेll

धमाल मुलगा 27/10/2010 - 18:15
एक एकांकिका करायला घेतली होती कालेजात असताना (हा 'मी कॉलेजात जात होतो हे सांगण्याचा क्षीण प्रयत्न नाही, एकांकिका करत होतो हे सांगण्याचा क्षीण प्रयत्न आहे.' ;) ), पण त्यात पावलापावलावर "अक्करमाश्या मांयझया' असे शब्द होते. आमचे गुर्जी पडले देशावरचे, त्यांना लाख समजाऊन सांगितलं, की अहो, आपल्याकडं च्यायला किंवा ए रत्ताळ्या... वगैरेसारखं अगदी सर्रास वापरले जाणारे कोकणातले शब्द आहेत ते...बाकी काही नाही झालं, आमची आयकार्डं जप्त करुन घेतली मास्तरानं. :(

शाहरुख 27/10/2010 - 23:28
कोल्हापूर आणि शिव्यावरुन एक फार जुनी गोष्ट आठवली.. मी एका शिवाजी पेठेतल्या मित्राकडे गेलो होतो..त्याच्या घरुन दोघे कुठेतरी जायला निघालो..घराबाहेर २-३ वर्षांचा एक मुलगा खेळत होता..मित्राने सहज त्याच्या डोक्यात टपली मारली..तर मुलगा म्हणाला "ए लवल्या, मालतोस का" माफ करा, शिवीत फुली घातल्यास गोष्ट कळाली नसती :-)

अडगळ 28/10/2010 - 04:42
अवांतर : ज्ञानेश्वरीतील एका मजेदार शिवीसाठी "एक महान शिवी" हा म्.वा.धोंडांचा लेख जरूर वाचावा.(ज्ञानेश्वरीतील लौकिक सृष्टी) ------------------------------------------ अंगावर ट्रक घालून ड्रायव्हर म्हणाला दिखता नही मादरचोद , दिखता नही ? किर्‍यानिष्ट क्लीनर (अडगळ)

सन्जोप राव 28/10/2010 - 04:24
शिव्यांबाबतचा हा झणझणीत लेख वाचून तोंडाची बाबळी गेली. (कोल्लापूरकरांना हे कळावे. इतरांनी माडगूळकरांचा 'हॅलो, मिस्टर डेथ' आठवून 'तोंडाची अळशी गेली' असे वाचावे). 'रांडेच्या' किंवा 'रांड्या' हा शब्द कोल्हापुरात 'अरे' या अर्थाने वापरतात. 'रांड' हा शब्द तर अतीवापराने आपला तिखटपणा हरवूनच बसला आहे. बायकोला फक्त याच शब्दाने संबोधणारा दळवींचा 'प्रवासी' आठवावा. 'उंडगी' या शिवीचेही तसेच. 'तुमचे पत्र मिळाले आणि मला चार दिवस कुठेतरी उंडगेपणाने फिरुन आल्यासारखे वाटले' असे जी.ए.कुलकर्णींनी अनंतराव कुलकर्णींना लिहीले आहे. (दोघेही कुलकर्णी हा फक्त योगायोग म्हणावा. ब्राह्मण-ब्राह्मणेतर असे काही यात शोधू नये) . 'गवतात उंडगेपणाने चरत जाणार्‍या ढोरासारखे माझे वाचन आहे' यात तर 'उंडगा' या शब्द शिवी म्हणून न येता सभ्य क्रियविशेषण म्हणूनच येतो. बाकी कोल्हापूर हे महाराष्ट्र - कर्नाटक सीमेवर असल्याने खास कानडी ढंगाच्या म्हणून ज्या मराठी शिव्या आहेत, त्या अगदी रसरशीत आहेत. 'व्हयमाले', 'हादरगित्तीच्या', 'खज्जाळीच्या', सुक्काळीच्च्या' या शिव्या या लेखामुळे अगदी सकाळी सकाळी आठवल्या आणि गुरुचरित्राचे पारायण केल्यासारखे वाटले.

स्पंदना 28/10/2010 - 08:39
माझ्या एका मामाला त्याच्या आत्त्या कडुन 'शिव्यांचा पाढा ' म्हटला तरच गोळ्या( तेंव्हा चोकलेट नव्हती) मिळायच्या. कोल्हापुरी असल्यान शिव्या माहिती आहेत पण बहुतेक शिव्या आई किम्वा बहिण अश्या स्त्री नातेवाइकांवर असल्याने थोडासा निषेध. बाकी लेखा बद्दल ' च्यामारी तुम्ही तर फर्स्टक्लास लिहिलय राव'
भाषिक संपत्ती - लहानपणापासुन आवडता असलेल्या विषयावर लिहायला घ्यावे असा विचार केला त्यावेळेस याहुन जास्त समर्पक शीर्षक नाही सुचले. सध्या शिव्या (किंवा मराठीत ज्याला आपण स्लँग म्हणतो) मर्दानगीचे प्रतिक आहेत असे मौलिक ज्ञान मला नुकतेच मिळाले आहे. त्यामुळे या संपत्तीचे मोलही प्रचंड वाढले आहे. असे म्हणतात की कुठल्याही भाषेवर प्रभुत्व मिळवायचे असेल तर प्रथम त्या भाषेतल्या शिव्या शिकुन घ्याव्यात. आमच्यासाठी ही प्रक्रिया फार लवकर सुरु झाली. मायबोलीतल्या काही "मर्दानी" शब्दांवर आम्ही खुप लवकर प्रभुत्व मिळवले. कोल्हापुरात असताना (माझा लेख सुपरहिट्ट होणार.

हे काय आहे??

यशवंतकुलकर्णी ·

मिसळभोक्ता 20/10/2010 - 22:56
या शब्दांच्या मागे नसते पुढेही नसते आतही नसते काही पृथ्वी के पहले सत नही था असत भी नही आकाशभी नही था... आठवले.

In reply to by मिसळभोक्ता

बेसनलाडू 20/10/2010 - 23:17
कोण कुठला वेडा सर्किट का ते टंकीत राही? :O ते काका टंकायचे बरेच; पण वेडे होते, असे म्हणवत नाही. हे काका टंकतात थोडे; पण विरजणच घालायचे असले की फार टंकायची गरज पडत नाही. बरेच काही टंकलेले असतेच. उरलेसुरले आपण टंकायचे असते. होय ना मिभोकाका? (टंकनसम्राट)बेसनलाडू

In reply to by बेसनलाडू

मिसळभोक्ता 20/10/2010 - 23:38
बेसनलाडूशी सहमत ! मराठी संकेतस्थळांच्या पुनरुत्थानासाठी ही काका जमात नष्ट होणे गरजेचे आहे, असे माझे अगदी सुरुवातीपासूनच मत आहे. (तरी काही नारायणरावांचा बालहट्ट मोडवत नाही.)

In reply to by शुचि

तरीच थंडथंड वाटत होतं मला. ;-) आत्ता अचानक मात्र गरमी व्हायला लागली. खुदा के साथ बातां: सौ चुहे खाकर बिल्ली चली हज को अरे! आता पुन्हा थंड वाटलं. छे:!!! तिकडं गरम झालं असेल ना पण. च्यायला, अनसर्टन सर्टनिटी, सर्टन अनसर्टनिटी. कदरलो ब्वॉ आपण. उद्या पासून मिसळपाव बंद्द!! हे तरी सर्टन आहे का? अनसर्टनिटीपर छोड देता. ;-)

In reply to by यशवंतकुलकर्णी

शुचि 20/10/2010 - 23:26
तुम्ही काय लिहीलय "सौ चूहे खा के" वगैरे मला कळलं नाही. माझ्या प्रतिसादावर अशी ऑफेन्सिव्ह प्रतिक्रिया का हे तर अजिबातच कळलं नाहीये. "शब्द बापुडे केवळ वारा" हा मी तुमच्या कवितेचा लावलेला अर्थ होता. असो.

In reply to by शुचि

इट इज ऑफन्सीव्ह! टू यूज वर्डस! नो मॅटर हू युजेस! तुमची ज्ञानेश्वरीवर आधारीत सुविचारावर जेवढी श्रध्दा आहे तेवढीच इंग्रजीतील त्या वरच्या वाक्यावर माझी श्रध्दा आहे. बाकी आपण तर एकमेकांना ओळखतही नाही - आणि मी अज्ञात लोकांना ऑफन्सीव्ह बोलत नाही. चू.भू.द्या.घ्या..

In reply to by यशवंतकुलकर्णी

शुचि 20/10/2010 - 23:36
धन्यवाद. मी उगाचच व्यक्तीगत घेतलं. माफ करा. मला वाटलं आपण मला उद्देशून बोललात की काय?

छान छान. यशवंतराव. चालूद्या. बाकी सध्या ऐहिक जीवनाकडे लक्ष द्या. नाहीतर हा यशवंतराव हल्ली फार वाचायला लागला आहे असे म्हणावे लागेल. :)

मिसळभोक्ता 20/10/2010 - 22:56
या शब्दांच्या मागे नसते पुढेही नसते आतही नसते काही पृथ्वी के पहले सत नही था असत भी नही आकाशभी नही था... आठवले.

In reply to by मिसळभोक्ता

बेसनलाडू 20/10/2010 - 23:17
कोण कुठला वेडा सर्किट का ते टंकीत राही? :O ते काका टंकायचे बरेच; पण वेडे होते, असे म्हणवत नाही. हे काका टंकतात थोडे; पण विरजणच घालायचे असले की फार टंकायची गरज पडत नाही. बरेच काही टंकलेले असतेच. उरलेसुरले आपण टंकायचे असते. होय ना मिभोकाका? (टंकनसम्राट)बेसनलाडू

In reply to by बेसनलाडू

मिसळभोक्ता 20/10/2010 - 23:38
बेसनलाडूशी सहमत ! मराठी संकेतस्थळांच्या पुनरुत्थानासाठी ही काका जमात नष्ट होणे गरजेचे आहे, असे माझे अगदी सुरुवातीपासूनच मत आहे. (तरी काही नारायणरावांचा बालहट्ट मोडवत नाही.)

In reply to by शुचि

तरीच थंडथंड वाटत होतं मला. ;-) आत्ता अचानक मात्र गरमी व्हायला लागली. खुदा के साथ बातां: सौ चुहे खाकर बिल्ली चली हज को अरे! आता पुन्हा थंड वाटलं. छे:!!! तिकडं गरम झालं असेल ना पण. च्यायला, अनसर्टन सर्टनिटी, सर्टन अनसर्टनिटी. कदरलो ब्वॉ आपण. उद्या पासून मिसळपाव बंद्द!! हे तरी सर्टन आहे का? अनसर्टनिटीपर छोड देता. ;-)

In reply to by यशवंतकुलकर्णी

शुचि 20/10/2010 - 23:26
तुम्ही काय लिहीलय "सौ चूहे खा के" वगैरे मला कळलं नाही. माझ्या प्रतिसादावर अशी ऑफेन्सिव्ह प्रतिक्रिया का हे तर अजिबातच कळलं नाहीये. "शब्द बापुडे केवळ वारा" हा मी तुमच्या कवितेचा लावलेला अर्थ होता. असो.

In reply to by शुचि

इट इज ऑफन्सीव्ह! टू यूज वर्डस! नो मॅटर हू युजेस! तुमची ज्ञानेश्वरीवर आधारीत सुविचारावर जेवढी श्रध्दा आहे तेवढीच इंग्रजीतील त्या वरच्या वाक्यावर माझी श्रध्दा आहे. बाकी आपण तर एकमेकांना ओळखतही नाही - आणि मी अज्ञात लोकांना ऑफन्सीव्ह बोलत नाही. चू.भू.द्या.घ्या..

In reply to by यशवंतकुलकर्णी

शुचि 20/10/2010 - 23:36
धन्यवाद. मी उगाचच व्यक्तीगत घेतलं. माफ करा. मला वाटलं आपण मला उद्देशून बोललात की काय?

छान छान. यशवंतराव. चालूद्या. बाकी सध्या ऐहिक जीवनाकडे लक्ष द्या. नाहीतर हा यशवंतराव हल्ली फार वाचायला लागला आहे असे म्हणावे लागेल. :)
या शब्दांच्या मागे नसते पुढेही नसते आतही नसते काही कोण कुठला वेडा सर्किट का ते टंकीत राही? खाज जीवाची शब्द निपजवी अर्थ भोगण्या सच्चा अर्थाचा बापूस टंकतो तो-तो राही कच्चा कसे काय की माहित नाही नकार उरतो सच्चा नकार घेतो हो ही नाही कुशीत अपुल्या बच्चा (प्राचिन कवि ) यशवंतकुलकर्णी

रामजोशी ( सवाल-जवाब आणि हटातटाने बटा)

यशवंतकुलकर्णी ·

सुंदरा मनामधी भरली जरा नाही ठरली हवेलीत शिरली मोत्याचा भांग अरे गड्या हौस नाही पुरली म्हणूनी विरली पुन्हा नाही फिरली कुणाची सांग... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. जशी कळी सोनचाफ्याची न पडू पाप्याची दृष्टी सोप्याची नसेल ती नार अति नाजुक तनु देखणी गुणाची खणी उभी नवखणी चढून सुकूमार... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. जशी मन्मथ रति धाकटी, सिंहसम कटी, उभी एकटी, गळ्यामधी हार... अंगी तारूण्याचा बहर, ज्वानीचा कहर, मारिते लहर मदन तल्वार... पायी पैंजण झुमकेदार, कुणाची दार, कोण सरदार हिचा भरतार... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. नाकामधे बुलाख सुरती, चांदणी वरती, चमकती परती हिच्यापुढ्या फार, किनखाप अंगीचा लाल, हिजपुढे नको धनमाल कविराज चमकतो हीर, लोकजाहीर इतर शाहीर काजवा वांग ... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी..

सुहास.. 15/10/2010 - 18:36
आयला सही ..हे कलेक्शनपण हवेच होते ... जशी कळी सोनचाफ्याची न पडू पाप्याची दृष्टी सोप्याची नसेल ती नार अति नाजुक तनु देखणी गुणाची खणी उभी नवखणी चढून सुकूमार, जशी मन्मथ रति धाकटी, सिंहसम कटी, उभी एकटी, गळ्यामधी हार... अंगी तारूण्याचा बहर, ज्वानीचा कहर, मारिते लहर मदन तल्वार... पायी पैंजण झुमकेदार, कुणाची दार, कोण सरदार हिचा भरतार.. नाकामधे बुलाख सुरती, चांदणी वरती, चमकती परती हिच्यापुढ्या फार, किनखाप अंगीचा लाल, हिजपुढे नको धनमालकविराज चमकतो हीर, लोकजाहीर इतर शाहीर काजवा वांग अस्सल स्त्री-सौदंर्याच वर्णन, च्यायला देवानी आजकाल अस रुपं बनविणच बंद केलं आहे की काय अशी शंका येते मनात रामजोशी फॅन सुहास

In reply to by सुहास..

भाऊ पाटील 15/10/2010 - 19:24
रामजोशींच्या रचनांची आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यवाद अवांतर : पुर्वी सिंहसम कटी हे पुरुषांच्यासाठी वापरले जायचे. रघुकुलातल्या राजा दिलीपच्या वर्णनात सिंहसम कटी म्हटलेले आहे. आठवी-नववीत हा श्लोक होता असे आठवतय. येथील संस्क्रूत (कसं लिहायच हे?) जाणकार श्लोक देऊ शकतील.

In reply to by भाऊ पाटील

संस्कृत चा स्कृ पिळला ?? =) ) =) ) =) ) ते फार अवघड काम आहे.. देव: देवो देवः -- प्रथमा देवं देवे देवान... द्वितीया हे तर फारच अवघड. हे शब्द लिहीताना अजूनही कानात छड्यांचेच आवाज घुमत आहेत (कारण अजूनही ते चुकीचंच आहे)

In reply to by भाऊ पाटील

Nile 15/10/2010 - 21:54
सुंदरा शिवायही पुर्वी कुठेतरी सिंहकटी हे सुंदरतेचे प्रतिक म्हणुन वाचल्याचे आठवते, पण नेमके कुठे ते आठवत नाही.मोल्सवर्थामध्येही सिंहकटीचा अर्थ तसाच आहे. पण दिलीपबद्दल वाचल्यानंतर विचार आला, सिंहकटी म्हणण्यामागे नाजुक अपेक्षित नसुन कमनीय अशी असावी. पुरुषाचे वर्णन करताना (सिंह, सहसा मोठे डोके पण छोटी कंबर) सिंहासारखी म्हणजे कमावलेलीच अपेक्षित असावे. आजच्या सुंदरतेच्या व्याख्येमध्येही कंबर छोटी ठेवण्याकडे कल असतोच. (कुस्तीगीर सोडले तर बरेचसे सौष्ठवपटु कंबर लहानच ठेवतात.) जाता जाता, कुणीतरी हटातटाने बटा आणी सुंदरा चे रसग्रहण करा राव, काही शब्द पेरुच्या बी सारखे छळताहेत!

In reply to by सुहास..

चिंतामणी 18/10/2010 - 09:02
अस्सल स्त्री-सौदंर्याच वर्णन, च्यायला देवानी आजकाल अस रुपं बनविणच बंद केलं आहे की काय अशी शंका येते मनात रामजोशी फॅन सुहास सहमत

लावण्यामधील सवाल-जवाब हा भारीच प्रकार. रामजोशी म्हणाल्यावर 'सुंदरा मनामधी भरली'चीच आठवण होते. स्त्री सौंदर्याचे वर्णन करण्याच्या बाबतीत शाहिरांनी हातचे काहीच ठेवले नाही असे वाटते. रामजोशींच्या रचनांची आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यू.....! -दिलीप बिरुटे

तर्री 15/10/2010 - 19:09
ग.दि.मांच्या प्रतिभेला दंडवत | अर्थात ह्यापूर्वीच अनेकदा घडला असला तरी , "राम जोशी" नंतर परत .....एक ते रामायण आणि एक हे "रामयण्".केवळ अद्भुत . यशवंत राव , आभार ह्या धाग्याबद्दल.

पैसा 15/10/2010 - 20:01
खूप खूप दिवसांनी हंसा वाडकरला बघून छान वाटलं. गाणी तर एकापेक्षा एक आहेतच!

सुंदरच....हे कलेक्शन असलेच पाहिजे असे वाटते... पण निदान आता ते लिखित स्वरूपात इथे आले आहे; हेही नसे थोडके. मला वाटते नगरकरांचीच 'अमर भूपाळी' मधील याच लकबीची (सुंदरा मनामधी भरली जरा नाही ठरली हवेलीत शिरली मोत्याचा भांग) एक लावणी आहे, जिचे सुरूवातीचे बोल आहेत : "सुंदरा म्हणे दिलवरा राजअंबीरा... जाई जुईच्या फुला राजसा, तुला कुठं पाहू न् तुला कुठं पाहू प्राणसख्या प्रियकरा राजसा...तुला कुठं पाहु..." ~ पहिल्या ओळीतील शेवटच्या 'राजअंबीरा...' बद्दल साशंक आहे, म्हणजे नेमका तोच शब्द आहे की अन्य. श्री.यशवंतरावांना माहित असेल. इन्द्रा

सवाल-जवाब/ लावणी/ गाण्याचा आनंद घेऊन धन्यवाद दिलेल्या गणेशा, सुहास, भाऊ पाटील, गणपाशेठ, नाईल, प्रभो, अवलिया, प्रा.डॉ. बिरूटे सर, तर्री, मेघवेडा, प्राजू, इंद्रराज, कवटी, पाषाणभेद यांना आणि पुढे आनंद घेणार्‍या सर्वांना खूपखूप धन्यवाद. एन्जॉय मेनी-मेनी टाईम्स !!!!!

उत्तम लेख.. आणि विडीओ लिन्क्स मस्तच.. धन्यवाद एक चूक असावी असे वाटते.. हटातटाने बटा नसून हटातटाने पटा असावे असे वाटते.. १९९१ ला दहावी पास झालो त्या पुस्तकात होती कवित... पटा म्हणजे वस्त्रे असा अर्थ असावा.. जाणकारांनी अधिक प्रकाश टाकावा...

In reply to by भडकमकर मास्तर

मस्त कलंदर 16/10/2010 - 09:53
हो ते 'पटा'च आहे. हे बहुतेक भारूड प्रकारातले गीत आहे. (चुभूदेघे. शाळेत वाचलेल्या सगळ्याच गोष्टी बरोबर आठवतात असे नाही.) भोंदूगिरी करणार्‍यांवर ते 'हटातटाने पटा रंगवूनी जटा धरिशी का शिरी? मठाची उठाठेव का तरी?' असे म्हणतात.

In reply to by मस्त कलंदर

श्री.भडकमकरांचे मत आणि स्मरण योग्यच आहे. 'पटा' च हवे आहे. पटा = वस्त्र [यावरून 'दुपटा' निपजला ~ त्यानंतर दुपट्टा...इ.] उत्तर भारतात सतरंजीला 'पटाई' असे म्हणतात....म्हणजे या पटाईचा उगम 'पटा' त असणार. आता ती तुनळी पुन्हा पाहिली तर शाहीर त्या तावातावाने भांडणासाठी आलेल्या साधूच्या अवताराकडे पाहूनच 'हटातटाने...' सुरू करतो अन् नेमका 'पटा' च्या वेळी साधूच्या कपड्याकडे निर्देश करतो. इन्द्रा

शिल्पा ब 16/10/2010 - 04:37
धमाल...लहानपणी हे सिनेमे पाहिल्याचे आठवते...पूर्वी खूपशा सिनेमामध्ये सवाल जवाब असत...छान वाटे ऐकायला...आठवण करून दिल्याबद्दल धन्यवाद. हटातटाने बटा हे गाणं खूपच आवडीचं आहे.

स्पंदना 18/10/2010 - 08:46
लोकगीत लिहिताना किती अभ्यास करावा लागत असे याच सवाल जवाब हे उत्तम उदाहरण! धन्यवाद या धाग्याबद्दल , अन सर्व जाणकारांनी घतलेल्या ज्ञानाबद्दल.

साधा_सरळ 22/10/2010 - 16:58
धन्यवाद! वसन्त देसाई आणि जयराम शिलेदार ह्या॑च्या प्रतिभेलाही मुजरा! शाळेत आमच्या मास्तरा॑नी 'हटातटाने पटा'चा अर्थ अगदी समरसून समजवला होता, त्याची पण आठवण झाली.

सुंदरा मनामधी भरली जरा नाही ठरली हवेलीत शिरली मोत्याचा भांग अरे गड्या हौस नाही पुरली म्हणूनी विरली पुन्हा नाही फिरली कुणाची सांग... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. जशी कळी सोनचाफ्याची न पडू पाप्याची दृष्टी सोप्याची नसेल ती नार अति नाजुक तनु देखणी गुणाची खणी उभी नवखणी चढून सुकूमार... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. जशी मन्मथ रति धाकटी, सिंहसम कटी, उभी एकटी, गळ्यामधी हार... अंगी तारूण्याचा बहर, ज्वानीचा कहर, मारिते लहर मदन तल्वार... पायी पैंजण झुमकेदार, कुणाची दार, कोण सरदार हिचा भरतार... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी.. नाकामधे बुलाख सुरती, चांदणी वरती, चमकती परती हिच्यापुढ्या फार, किनखाप अंगीचा लाल, हिजपुढे नको धनमाल कविराज चमकतो हीर, लोकजाहीर इतर शाहीर काजवा वांग ... नारी गं...ग..ग..ग.. जी..जी..

सुहास.. 15/10/2010 - 18:36
आयला सही ..हे कलेक्शनपण हवेच होते ... जशी कळी सोनचाफ्याची न पडू पाप्याची दृष्टी सोप्याची नसेल ती नार अति नाजुक तनु देखणी गुणाची खणी उभी नवखणी चढून सुकूमार, जशी मन्मथ रति धाकटी, सिंहसम कटी, उभी एकटी, गळ्यामधी हार... अंगी तारूण्याचा बहर, ज्वानीचा कहर, मारिते लहर मदन तल्वार... पायी पैंजण झुमकेदार, कुणाची दार, कोण सरदार हिचा भरतार.. नाकामधे बुलाख सुरती, चांदणी वरती, चमकती परती हिच्यापुढ्या फार, किनखाप अंगीचा लाल, हिजपुढे नको धनमालकविराज चमकतो हीर, लोकजाहीर इतर शाहीर काजवा वांग अस्सल स्त्री-सौदंर्याच वर्णन, च्यायला देवानी आजकाल अस रुपं बनविणच बंद केलं आहे की काय अशी शंका येते मनात रामजोशी फॅन सुहास

In reply to by सुहास..

भाऊ पाटील 15/10/2010 - 19:24
रामजोशींच्या रचनांची आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यवाद अवांतर : पुर्वी सिंहसम कटी हे पुरुषांच्यासाठी वापरले जायचे. रघुकुलातल्या राजा दिलीपच्या वर्णनात सिंहसम कटी म्हटलेले आहे. आठवी-नववीत हा श्लोक होता असे आठवतय. येथील संस्क्रूत (कसं लिहायच हे?) जाणकार श्लोक देऊ शकतील.

In reply to by भाऊ पाटील

संस्कृत चा स्कृ पिळला ?? =) ) =) ) =) ) ते फार अवघड काम आहे.. देव: देवो देवः -- प्रथमा देवं देवे देवान... द्वितीया हे तर फारच अवघड. हे शब्द लिहीताना अजूनही कानात छड्यांचेच आवाज घुमत आहेत (कारण अजूनही ते चुकीचंच आहे)

In reply to by भाऊ पाटील

Nile 15/10/2010 - 21:54
सुंदरा शिवायही पुर्वी कुठेतरी सिंहकटी हे सुंदरतेचे प्रतिक म्हणुन वाचल्याचे आठवते, पण नेमके कुठे ते आठवत नाही.मोल्सवर्थामध्येही सिंहकटीचा अर्थ तसाच आहे. पण दिलीपबद्दल वाचल्यानंतर विचार आला, सिंहकटी म्हणण्यामागे नाजुक अपेक्षित नसुन कमनीय अशी असावी. पुरुषाचे वर्णन करताना (सिंह, सहसा मोठे डोके पण छोटी कंबर) सिंहासारखी म्हणजे कमावलेलीच अपेक्षित असावे. आजच्या सुंदरतेच्या व्याख्येमध्येही कंबर छोटी ठेवण्याकडे कल असतोच. (कुस्तीगीर सोडले तर बरेचसे सौष्ठवपटु कंबर लहानच ठेवतात.) जाता जाता, कुणीतरी हटातटाने बटा आणी सुंदरा चे रसग्रहण करा राव, काही शब्द पेरुच्या बी सारखे छळताहेत!

In reply to by सुहास..

चिंतामणी 18/10/2010 - 09:02
अस्सल स्त्री-सौदंर्याच वर्णन, च्यायला देवानी आजकाल अस रुपं बनविणच बंद केलं आहे की काय अशी शंका येते मनात रामजोशी फॅन सुहास सहमत

लावण्यामधील सवाल-जवाब हा भारीच प्रकार. रामजोशी म्हणाल्यावर 'सुंदरा मनामधी भरली'चीच आठवण होते. स्त्री सौंदर्याचे वर्णन करण्याच्या बाबतीत शाहिरांनी हातचे काहीच ठेवले नाही असे वाटते. रामजोशींच्या रचनांची आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यू.....! -दिलीप बिरुटे

तर्री 15/10/2010 - 19:09
ग.दि.मांच्या प्रतिभेला दंडवत | अर्थात ह्यापूर्वीच अनेकदा घडला असला तरी , "राम जोशी" नंतर परत .....एक ते रामायण आणि एक हे "रामयण्".केवळ अद्भुत . यशवंत राव , आभार ह्या धाग्याबद्दल.

पैसा 15/10/2010 - 20:01
खूप खूप दिवसांनी हंसा वाडकरला बघून छान वाटलं. गाणी तर एकापेक्षा एक आहेतच!

सुंदरच....हे कलेक्शन असलेच पाहिजे असे वाटते... पण निदान आता ते लिखित स्वरूपात इथे आले आहे; हेही नसे थोडके. मला वाटते नगरकरांचीच 'अमर भूपाळी' मधील याच लकबीची (सुंदरा मनामधी भरली जरा नाही ठरली हवेलीत शिरली मोत्याचा भांग) एक लावणी आहे, जिचे सुरूवातीचे बोल आहेत : "सुंदरा म्हणे दिलवरा राजअंबीरा... जाई जुईच्या फुला राजसा, तुला कुठं पाहू न् तुला कुठं पाहू प्राणसख्या प्रियकरा राजसा...तुला कुठं पाहु..." ~ पहिल्या ओळीतील शेवटच्या 'राजअंबीरा...' बद्दल साशंक आहे, म्हणजे नेमका तोच शब्द आहे की अन्य. श्री.यशवंतरावांना माहित असेल. इन्द्रा

सवाल-जवाब/ लावणी/ गाण्याचा आनंद घेऊन धन्यवाद दिलेल्या गणेशा, सुहास, भाऊ पाटील, गणपाशेठ, नाईल, प्रभो, अवलिया, प्रा.डॉ. बिरूटे सर, तर्री, मेघवेडा, प्राजू, इंद्रराज, कवटी, पाषाणभेद यांना आणि पुढे आनंद घेणार्‍या सर्वांना खूपखूप धन्यवाद. एन्जॉय मेनी-मेनी टाईम्स !!!!!

उत्तम लेख.. आणि विडीओ लिन्क्स मस्तच.. धन्यवाद एक चूक असावी असे वाटते.. हटातटाने बटा नसून हटातटाने पटा असावे असे वाटते.. १९९१ ला दहावी पास झालो त्या पुस्तकात होती कवित... पटा म्हणजे वस्त्रे असा अर्थ असावा.. जाणकारांनी अधिक प्रकाश टाकावा...

In reply to by भडकमकर मास्तर

मस्त कलंदर 16/10/2010 - 09:53
हो ते 'पटा'च आहे. हे बहुतेक भारूड प्रकारातले गीत आहे. (चुभूदेघे. शाळेत वाचलेल्या सगळ्याच गोष्टी बरोबर आठवतात असे नाही.) भोंदूगिरी करणार्‍यांवर ते 'हटातटाने पटा रंगवूनी जटा धरिशी का शिरी? मठाची उठाठेव का तरी?' असे म्हणतात.

In reply to by मस्त कलंदर

श्री.भडकमकरांचे मत आणि स्मरण योग्यच आहे. 'पटा' च हवे आहे. पटा = वस्त्र [यावरून 'दुपटा' निपजला ~ त्यानंतर दुपट्टा...इ.] उत्तर भारतात सतरंजीला 'पटाई' असे म्हणतात....म्हणजे या पटाईचा उगम 'पटा' त असणार. आता ती तुनळी पुन्हा पाहिली तर शाहीर त्या तावातावाने भांडणासाठी आलेल्या साधूच्या अवताराकडे पाहूनच 'हटातटाने...' सुरू करतो अन् नेमका 'पटा' च्या वेळी साधूच्या कपड्याकडे निर्देश करतो. इन्द्रा

शिल्पा ब 16/10/2010 - 04:37
धमाल...लहानपणी हे सिनेमे पाहिल्याचे आठवते...पूर्वी खूपशा सिनेमामध्ये सवाल जवाब असत...छान वाटे ऐकायला...आठवण करून दिल्याबद्दल धन्यवाद. हटातटाने बटा हे गाणं खूपच आवडीचं आहे.

स्पंदना 18/10/2010 - 08:46
लोकगीत लिहिताना किती अभ्यास करावा लागत असे याच सवाल जवाब हे उत्तम उदाहरण! धन्यवाद या धाग्याबद्दल , अन सर्व जाणकारांनी घतलेल्या ज्ञानाबद्दल.

साधा_सरळ 22/10/2010 - 16:58
धन्यवाद! वसन्त देसाई आणि जयराम शिलेदार ह्या॑च्या प्रतिभेलाही मुजरा! शाळेत आमच्या मास्तरा॑नी 'हटातटाने पटा'चा अर्थ अगदी समरसून समजवला होता, त्याची पण आठवण झाली.
चित्रपटः रामजोशी गीतकारः ग.दि.मा. सवाल: पंचाग सांगता जलम गमविला उगाच सांगता काय भीती....अन चंद्र कोरीपुढं तुमचा काजवा चमकुन चमकल तरी किती...पोथ्या पुराणं वाचुन-वाचुन अक्कल वाढली असंल अती...तर चंदराचं चांदण शीतल का उष्ण का सांगा हो मजप्रती जवाब: क्षयी कोर तु सूर्यापुढची तेज ओकीसी किती गं....विरहामध्य उष्ण चांदणे...शितल पती संगती ग.. ************ सवाल: पाण्यामधली एक अप्सरा सहज भाळली नरावर, अन कधी कोण ते सांगून द्यावे, सवालास उत्तर..जी..जी.जी.. जवाब: पुराणातली वांगी राहू द्या पुराणात असली रं...नागकन्यका उलपी पूर्वी पार्थावर भुलली रं.... *************** सवाल: पती सोडूनी सती, कोण ती रतली अवि

तु आणि मी (मिसळपाव स्टाईल!)

इंटरनेटस्नेही ·

अथांग 25/09/2010 - 04:47
तू वेडा, मी वेडी तू जादा, मी थोडी ;) तू पाऊस, मी धारा तू थेंब, मी गारा ! तू नळी, मी हुक्का.. तू कडका, मी व्होडका !! तू मी, मी तू, तू मैना, मी मिठु.... .....अहो बास बास, नका फार सुटु .....

चौकटराजा 03/11/2012 - 16:57
मी ऐल तू पैल मी चूल तू वैल मी कडक तू सैल तू गाय मी बैल

कलश 03/11/2012 - 18:50
तू अगर मी तगर, तू घागर मी सागर ;)

कलश 03/11/2012 - 19:44
तू ऊभा मी आडवा, तू दिवाळी मी पाडवा :-P :-D

In reply to by अन्या दातार

दादा कोंडके 04/11/2012 - 19:53
नसावा कारण मग एक दुसरा स्त्री डुआयडी पण अचानक उगवला असता. ;) अवांतरः माझ्या काही ओळी, तू प्रोग्राम मी बग, तू सॉकेट मी प्लग.. :)

मृगनयनी 03/11/2012 - 21:17
चिन्द्याभाऊची पुन्हा मिसळपावीय आठवण आली!!!.. फेसबुकीय हृषी रोजच भेटतो!!.. पण 'इंस्न्या' नाही!!! :) असो.. तू अलीबाबा.. मी तीळ.. (दार उघडणारा) ;) तू बर्फी... मी झिलमिल.. =)) =)) =)) =))

इरसाल 03/11/2012 - 21:38
तु उप मी क्रम तु मनो मी गत तु मिसळ मी पाव तु मीम मी राठी तु ऐसी मी अक्षरे ट ला ट जोडला आहे. आमी काय हाडाचे कवी नाय.

जेनी... 04/11/2012 - 11:50
तु रात्र मी चांदणी तु चित्र मी वाहिनी तु रंग मी ब्रश तु आयटम मी क्रश ;) तु स्वीट मी हनी तु खरड मी व्यनी :D तु आवरा मी सावरा तु कावरा मी बावरा तु आइ गं! मी आयला ! तु च्यामारी ! मी च्यायला :P बाकिचं नंतर .

गणामास्तर 04/11/2012 - 12:10
नॉन आयटी (मेकॅनिकल हमालांसाठी) तू वेल्डर, मी फिटर. तू ग्राईंडर, मी कटर. तू गियरबॉक्स, मी मोटर तू शेड, मी शटर. तू अ‍ॅम्पीअर, मी व्होल्ट. तू नट, मी बोल्ट. a ;)

अभ्या.. 04/11/2012 - 12:29
हे नीदर आयटी नॉर मेकॅनिकल साठी (ग्राफिक्वाले) तू कोरलड्रॉ मी इल्स्ट्रेटर तू सीटीपी मी इमेजसेटर तू इमेज मी रिझोल्युशन तू लेआऊट मी कम्पोझीशन

तु दीपावली मी दसरा तु बटाटा, मी काचरा. तु करन्जी,मी सारण तु कर्ज, मी तारण. तु पणती.मी दिवा, तु छावि,मी (सुका)मेवा. तु मासा, मी बगळा तु शहाणी, मी बावळा

ज्ञानराम 04/11/2012 - 17:05
तू ऊंट मी सांडणी, तू तांदूळ मी कांडणी तू दिवा मी वात तू धर्म मी जात मी थंडि तू ताप मी शाप तू उशाप...

अथांग 25/09/2010 - 04:47
तू वेडा, मी वेडी तू जादा, मी थोडी ;) तू पाऊस, मी धारा तू थेंब, मी गारा ! तू नळी, मी हुक्का.. तू कडका, मी व्होडका !! तू मी, मी तू, तू मैना, मी मिठु.... .....अहो बास बास, नका फार सुटु .....

चौकटराजा 03/11/2012 - 16:57
मी ऐल तू पैल मी चूल तू वैल मी कडक तू सैल तू गाय मी बैल

कलश 03/11/2012 - 18:50
तू अगर मी तगर, तू घागर मी सागर ;)

कलश 03/11/2012 - 19:44
तू ऊभा मी आडवा, तू दिवाळी मी पाडवा :-P :-D

In reply to by अन्या दातार

दादा कोंडके 04/11/2012 - 19:53
नसावा कारण मग एक दुसरा स्त्री डुआयडी पण अचानक उगवला असता. ;) अवांतरः माझ्या काही ओळी, तू प्रोग्राम मी बग, तू सॉकेट मी प्लग.. :)

मृगनयनी 03/11/2012 - 21:17
चिन्द्याभाऊची पुन्हा मिसळपावीय आठवण आली!!!.. फेसबुकीय हृषी रोजच भेटतो!!.. पण 'इंस्न्या' नाही!!! :) असो.. तू अलीबाबा.. मी तीळ.. (दार उघडणारा) ;) तू बर्फी... मी झिलमिल.. =)) =)) =)) =))

इरसाल 03/11/2012 - 21:38
तु उप मी क्रम तु मनो मी गत तु मिसळ मी पाव तु मीम मी राठी तु ऐसी मी अक्षरे ट ला ट जोडला आहे. आमी काय हाडाचे कवी नाय.

जेनी... 04/11/2012 - 11:50
तु रात्र मी चांदणी तु चित्र मी वाहिनी तु रंग मी ब्रश तु आयटम मी क्रश ;) तु स्वीट मी हनी तु खरड मी व्यनी :D तु आवरा मी सावरा तु कावरा मी बावरा तु आइ गं! मी आयला ! तु च्यामारी ! मी च्यायला :P बाकिचं नंतर .

गणामास्तर 04/11/2012 - 12:10
नॉन आयटी (मेकॅनिकल हमालांसाठी) तू वेल्डर, मी फिटर. तू ग्राईंडर, मी कटर. तू गियरबॉक्स, मी मोटर तू शेड, मी शटर. तू अ‍ॅम्पीअर, मी व्होल्ट. तू नट, मी बोल्ट. a ;)

अभ्या.. 04/11/2012 - 12:29
हे नीदर आयटी नॉर मेकॅनिकल साठी (ग्राफिक्वाले) तू कोरलड्रॉ मी इल्स्ट्रेटर तू सीटीपी मी इमेजसेटर तू इमेज मी रिझोल्युशन तू लेआऊट मी कम्पोझीशन

तु दीपावली मी दसरा तु बटाटा, मी काचरा. तु करन्जी,मी सारण तु कर्ज, मी तारण. तु पणती.मी दिवा, तु छावि,मी (सुका)मेवा. तु मासा, मी बगळा तु शहाणी, मी बावळा

ज्ञानराम 04/11/2012 - 17:05
तू ऊंट मी सांडणी, तू तांदूळ मी कांडणी तू दिवा मी वात तू धर्म मी जात मी थंडि तू ताप मी शाप तू उशाप...
नमस्कार, मिसळपावच्या इतिहासात प्रथमच खफ वरील साहित्य इथे प्रकाशित करतो आहे. आपण धाग्याचा खफ अनेकदा झालेला पाहिला असेल पण ही अशी ही पहिलीच वेळ असावी की आम्ही खफचाच धागा करुन एक प्रकारे बॅकवर्ड इंटीग्रेशन केले आहे. तरी कोणत्याही पुर्वग्रहदुषित नजरेने आमच्या सदर धाग्याचा आस्वाद घ्यावा आणि प्रतिक्रियांचा पाऊस त्यावर पाडावा ही न्रम विनंती. हे साहित्य आमचे एकट्याचे नसुन आमच्या ह्या योजनेत अभावितपणे सहभागी झालेल्या श्री नावातकायआहे, श्री भेन्डिबाजार, श्री कुक, श्री स्वानंद व सौ.

भाषाभान : पुस्तक परिचय

पाषाणभेद ·

पाषाणभेद 17/08/2010 - 18:05
मराठीची वस्तूस्थिती व त्यावर उपाय सांगणारे हे पुस्तक आहे. हा लेख आता पर्यंत ६३ जणांनी वाचला आहे. हा लेख जास्तीत जास्त संख्येने वाचला जावून मराठीची स्थिती जाणून घेण्यासाठी एखादातरी उत्सूक होईल. केवळ हा लेख वरती आणण्यासाठी प्रतिक्रिया देत आहे. प्रतिक्रीयांच्या प्रतिक्षेत नाही. केवळ धाग्यातील विचारांचे जास्तीत जास्त वाचन व्हावे हाच मराठीप्रेमामुळे शुद्ध हेतू. हाच हेतू या धाग्यापुरता परत एका आठवड्याने सिद्ध होईलच.

मीनल 17/08/2010 - 18:13
बोलीभाषा व प्रमाणभाषा यातील संबंध प्रेममय असले पाहिजे. सहमत! प्र्माण भाषा एकसारखी असते/ असावी. पण बोली भाषेतील शब्दा शब्दातील फरक टिपायला मजा येते.

फार आनंद झाला या गरजेच्या पुस्तकाच्या ओळखीमुळे (लेखाच्या मांडणीसाठीही श्री.पाषाणभेद यांचे विशेष अभिनंदन. त्यांनी करून दिलेली पुस्तकाची ओळख ही केवळ तांत्रीक ओळख नसून खुद्द त्यांचीही भाषाभान ठेवण्यामागील तळमळ त्यांच्या प्रत्येक विधानातून तीव्रतेने जाणवली.) शब्दरचनेचे हुकमी सामर्थ्य मनाला येईल तशा पद्ध्तीचे मायाजाल उभे करू शकते. "श्रावण" महिन्याच्या जादुगिरीवर पीएच.डी.साधर्म्य लिखाण होऊ शकते, पण भाषाभान ठेवून बालकविंनी केवळ एका कवितेत उलगडून दिलेला आनंद अवर्णनीय अशासाठी झाला आहे की त्यांना मराठी भाषेची ताकद निश्चितच माहित होती. शंभर वर्षे होत आली "श्रावणमास" कवितेला पण रत्तीभरही जादू कमी झालेली नाही, ही किमया भाषा अलंकारांची ! "किती विद्यार्थी केवळ लेखक व्ह्यायचे आहे म्हणून एम. ए. ला मराठी घेतात?" या प्रश्नाला दुसरीही बाजु अशी आहे की, ज्या काही विद्यार्थ्यांनी मराठी विषय पदव्युत्तर शिक्षणासाठी घेतला आहे त्यांना मराठीची किती आस्था आहे? नियत अभ्यासक्रमाव्यतिरिक्त किती अवांतर वाचन तो करतो? किती जाण आहे त्याला मराठी साहित्याची? इथे कोल्हापूरात एका हायस्कुलमध्ये "मराठी" विषयाच्या शिक्षकाच्या पदासाठी अर्ज केलेल्या एका एम.ए. (मराठी), बी.एड. उमेदवाराने "मराठीतील तुम्हाला कोणता कादंबरीकार आवडतो?" या साध्या आणि सरळ प्रश्नाचे उत्तर "पु.ल.देशपांडे" असे दिले. तर दुसर्‍या एका दलित उमेदवाराला "दलित लेखकांतील कुणाकुणाचे लेखन तुम्ही वाचले आहे?" या प्रश्नाला उत्तर आले, "दया पवार". हे उत्तर बरोबर असेल्/होते. पण मुलाखतकर्त्याने पुढील उपप्रश्न विचारला, "फक्त दया पवार? बाबुराव बागुल वाचले नाहीत?" याला त्या दलित उमेदवाराने उत्तर दिले, "नाही, एम.ए.ला फक्त दया पवारांचे 'बलुतं' होतं." काय अवस्था आहे उच्च शिक्षणातील "मराठी भाषे" च्या अभ्यासक्रमाची आणि उच्चपदस्थांची तळमळ? डॉ.नीलिमा म्हणतात, "मंत्रालयात लोकप्रतिनीधींपेक्षा कारकूनांचे अधीक महत्व आहे." असेल, पण विद्यानगरीच्या विद्यापीठात काय वेगळी परिस्थिती आहे? बीओएस च्या निवडणुकीत जे घाणेरडे राजकारण विद्यापिठातून खेळले जाते तीमध्ये मराठीची तळमळ त्या विषयाच्या प्राध्यापकांना असते की, आपल्या प्रकाशनाची पुस्तके अभ्यासक्रमात "लावली" जातील हे मतलबीपणे पाहणार्‍या प्रकाशकांच्या लॉबीला? त्यामुळे शाळा-कॉलेज-विद्यापीठ या जागांपेक्षा जनसामान्य पातळीवर भाषेविषयीचे कुतहूल जागृत ठेवणे हीच सद्यस्थितीत काळाची गरज आहे आणि त्यासाठी लेखकाने ओळख करून दिलेले डॉ. नीलिमा गुंडी यांचे पुस्तक भाषेविषयी अभिमान म्हणून नव्हे तर प्रेम म्हणून जवळ असणे नीतांत गरजेचे ठरेल यात संदेह नाही. (थोडेसे अवांतर : श्री.पाषाणभेद यांचा नीलिमाताईंशी परिचय असेल तर त्यांनी पुस्तकाबाबतच्या इथल्या प्रतिक्रिया त्यांना जरूर कळवाव्यात.) इन्द्रा

In reply to by इन्द्र्राज पवार

बाबुराव 19/08/2010 - 11:30
खरं बोल्ला दादा तुमी. पदवी आन पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात मराठी विषय घेऊन शिकणार्‍या पोराला साहित्याची किती तोंडवळख रहाती ह्यो एम.फील च्या प्रबंधाचा इषय व्हईन. पोराला इचारलं का बाबा मराठीतले साहित्यप्रकार सांग तर आभायाकडं पाहतं. साहित्यप्रवाह इचारल्यावर दाताड काढून सवाल इचारण्याला लय शुल्लक सवाल इचारल्यासारखा पाहतो. येत जात तर काय नाय. दलित लेखक,ग्रामीण लेखक,अदिवासी लेखक, आन भाषाभ्यासकाचे नाव इचारले तर पोर्ग कोमात जातं. भाषा म्हंजी काय ? भाषेची व्याख्या ? स्वन, स्वनीम,पद,पदीम, असे प्रश्न इचारल्यावर पोर्ग बावचळून जातं. तव्हा अशा भाषाभ्यास असणार्‍या पुस्तकाची वळख शाळा-महाविद्यालयात पोरायला करुन देली पाह्यजेन. पाषाणभेदानी पुस्तकाची चांगली वळख करुन दिली. मंडळ आभारी हाय. बाबुराव :)

उत्तम ओळख, पाभे. सर्वांच्या आत्मीयतेचा पण अभ्यासाला कठीण अशा विषयावरच्या चांगल्या पुस्तकाविषयी वाचायला आवडलं. अजून येऊ द्यात.

भाऊ पाटील 19/08/2010 - 18:20
पण पदवी आन पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात मराठी विषय घेऊन शिकणार्‍या पोरांपैकी बरेचसे नाईलाजाने (किंवा अभ्यास न केल्याने) तिकडे गेलेले असतात. त्यांच्याकडुन आणखी वेगळी अपेक्षा तरी काय ठेवणार.

पाषाणभेद 20/08/2010 - 03:53
प्रतिक्रिया देणारे अन आवर्जून हा धागा वाचन करणार्‍यांचे मनापासून आभार. @ इन्द्र्राज पवार: साहेब, माझी डॉ. नीलिमा ताईंची ओळख नाही. पुण्यात राहणार्‍या मंडळींनी त्यांच्याशी संपर्क साधणे म्हणजे त्यांना या विषयावर पुन्हा लिहीण्यास हुरूप येईल. >>> डॉ. नीलिमा गुंडी यांचे पुस्तक भाषेविषयी अभिमान म्हणून नव्हे तर प्रेम म्हणून जवळ असणे नितांत गरजेचे ठरेल यात संदेह नाही. वाचनालयातून हे पुस्तक आणले तेव्हा मला एखाद्या लहान मुलाला खावू मिळावा तसा आनंद झाला. वाचनालयात असल्या विषयाच्या पुस्तकाला कोणी हात लावत नाही. त्यामुळे हे पुस्तक जवळपास माझेच झाले आहे! @मीनल ताई : टकुरं, टाळकं, डोसकं, मस्तक, माथा, डोकं, डोई या एकाचअर्थी बोलीभाषेतील शब्दांची मजा वाक्यात वापरून बघा! @बाबुराव : साहित्य विषय केवळ मार्कांच्या हिशोबात अभ्यासला जातो. पुलंचे वाक्य आहे: 'ज्ञानेश्वर २ मार्कांना आहे तर मी किती मार्कांना असेन?' अशा अर्थाचे. शाळाकॉलेजातसुद्धा मुलांना रस उत्पन्न होईल असे शिकवले जात नाही. केवळ पाट्या टाकण्याचे काम केले जाते अन विद्यार्थीही त्याच लायक आहेत. एकमेकांना पुरक झाले आहे सगळे. काही अपवाद अपवादानेच सापडतील. या पुस्तकातील डॉ. नागनाथ कोतापल्ले यांची मुलाखत तर फारच मनाला लागणारी आहे व मुळातून वाचण्यासारखी आहे. ते स्व:ता एका विद्यापीठात कुलगुरू होते त्यामुळे त्यांच्या वाक्यांना अनुभवामुळे महत्व प्राप्त झाले आहे. त्यांनी नोकरशहा, शासन तसेच इंग्रजाळलेले पालक व शिक्षणसंस्था यांवर सडकून केलेली टिका जाणकार मनाला टोचणी करत राहते. त्यांनी सुचविलेले उपाय जेव्हा महाराष्ट्र शासन अंमलात आणेल तो दिवस मराठीसाठी सोन्याचा (सोनियाचा नव्हे!) असेल. @भाऊ पाटील: कोतापल्ले सरांनी यामागची कारणमिमांसा मुलाखतीत विस्तृतरीत्या केलेली आहे. @अर्धवट, @इंटरनेटप्रेमी, @मदनबाण, @बिरुटेसर, @राजेश घासकडवी व इतर वाचकांचे आभार तुमच्यापर्यंत हा विषय गेला यातच धन्यता आहे. शेवटी मराठीचा उदो उदो होणे हा हेतू सफल होणे महत्वाचे. पुन्हा एकदा सगळ्यांचे धन्यवाद.

पाषाणभेद 17/08/2010 - 18:05
मराठीची वस्तूस्थिती व त्यावर उपाय सांगणारे हे पुस्तक आहे. हा लेख आता पर्यंत ६३ जणांनी वाचला आहे. हा लेख जास्तीत जास्त संख्येने वाचला जावून मराठीची स्थिती जाणून घेण्यासाठी एखादातरी उत्सूक होईल. केवळ हा लेख वरती आणण्यासाठी प्रतिक्रिया देत आहे. प्रतिक्रीयांच्या प्रतिक्षेत नाही. केवळ धाग्यातील विचारांचे जास्तीत जास्त वाचन व्हावे हाच मराठीप्रेमामुळे शुद्ध हेतू. हाच हेतू या धाग्यापुरता परत एका आठवड्याने सिद्ध होईलच.

मीनल 17/08/2010 - 18:13
बोलीभाषा व प्रमाणभाषा यातील संबंध प्रेममय असले पाहिजे. सहमत! प्र्माण भाषा एकसारखी असते/ असावी. पण बोली भाषेतील शब्दा शब्दातील फरक टिपायला मजा येते.

फार आनंद झाला या गरजेच्या पुस्तकाच्या ओळखीमुळे (लेखाच्या मांडणीसाठीही श्री.पाषाणभेद यांचे विशेष अभिनंदन. त्यांनी करून दिलेली पुस्तकाची ओळख ही केवळ तांत्रीक ओळख नसून खुद्द त्यांचीही भाषाभान ठेवण्यामागील तळमळ त्यांच्या प्रत्येक विधानातून तीव्रतेने जाणवली.) शब्दरचनेचे हुकमी सामर्थ्य मनाला येईल तशा पद्ध्तीचे मायाजाल उभे करू शकते. "श्रावण" महिन्याच्या जादुगिरीवर पीएच.डी.साधर्म्य लिखाण होऊ शकते, पण भाषाभान ठेवून बालकविंनी केवळ एका कवितेत उलगडून दिलेला आनंद अवर्णनीय अशासाठी झाला आहे की त्यांना मराठी भाषेची ताकद निश्चितच माहित होती. शंभर वर्षे होत आली "श्रावणमास" कवितेला पण रत्तीभरही जादू कमी झालेली नाही, ही किमया भाषा अलंकारांची ! "किती विद्यार्थी केवळ लेखक व्ह्यायचे आहे म्हणून एम. ए. ला मराठी घेतात?" या प्रश्नाला दुसरीही बाजु अशी आहे की, ज्या काही विद्यार्थ्यांनी मराठी विषय पदव्युत्तर शिक्षणासाठी घेतला आहे त्यांना मराठीची किती आस्था आहे? नियत अभ्यासक्रमाव्यतिरिक्त किती अवांतर वाचन तो करतो? किती जाण आहे त्याला मराठी साहित्याची? इथे कोल्हापूरात एका हायस्कुलमध्ये "मराठी" विषयाच्या शिक्षकाच्या पदासाठी अर्ज केलेल्या एका एम.ए. (मराठी), बी.एड. उमेदवाराने "मराठीतील तुम्हाला कोणता कादंबरीकार आवडतो?" या साध्या आणि सरळ प्रश्नाचे उत्तर "पु.ल.देशपांडे" असे दिले. तर दुसर्‍या एका दलित उमेदवाराला "दलित लेखकांतील कुणाकुणाचे लेखन तुम्ही वाचले आहे?" या प्रश्नाला उत्तर आले, "दया पवार". हे उत्तर बरोबर असेल्/होते. पण मुलाखतकर्त्याने पुढील उपप्रश्न विचारला, "फक्त दया पवार? बाबुराव बागुल वाचले नाहीत?" याला त्या दलित उमेदवाराने उत्तर दिले, "नाही, एम.ए.ला फक्त दया पवारांचे 'बलुतं' होतं." काय अवस्था आहे उच्च शिक्षणातील "मराठी भाषे" च्या अभ्यासक्रमाची आणि उच्चपदस्थांची तळमळ? डॉ.नीलिमा म्हणतात, "मंत्रालयात लोकप्रतिनीधींपेक्षा कारकूनांचे अधीक महत्व आहे." असेल, पण विद्यानगरीच्या विद्यापीठात काय वेगळी परिस्थिती आहे? बीओएस च्या निवडणुकीत जे घाणेरडे राजकारण विद्यापिठातून खेळले जाते तीमध्ये मराठीची तळमळ त्या विषयाच्या प्राध्यापकांना असते की, आपल्या प्रकाशनाची पुस्तके अभ्यासक्रमात "लावली" जातील हे मतलबीपणे पाहणार्‍या प्रकाशकांच्या लॉबीला? त्यामुळे शाळा-कॉलेज-विद्यापीठ या जागांपेक्षा जनसामान्य पातळीवर भाषेविषयीचे कुतहूल जागृत ठेवणे हीच सद्यस्थितीत काळाची गरज आहे आणि त्यासाठी लेखकाने ओळख करून दिलेले डॉ. नीलिमा गुंडी यांचे पुस्तक भाषेविषयी अभिमान म्हणून नव्हे तर प्रेम म्हणून जवळ असणे नीतांत गरजेचे ठरेल यात संदेह नाही. (थोडेसे अवांतर : श्री.पाषाणभेद यांचा नीलिमाताईंशी परिचय असेल तर त्यांनी पुस्तकाबाबतच्या इथल्या प्रतिक्रिया त्यांना जरूर कळवाव्यात.) इन्द्रा

In reply to by इन्द्र्राज पवार

बाबुराव 19/08/2010 - 11:30
खरं बोल्ला दादा तुमी. पदवी आन पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात मराठी विषय घेऊन शिकणार्‍या पोराला साहित्याची किती तोंडवळख रहाती ह्यो एम.फील च्या प्रबंधाचा इषय व्हईन. पोराला इचारलं का बाबा मराठीतले साहित्यप्रकार सांग तर आभायाकडं पाहतं. साहित्यप्रवाह इचारल्यावर दाताड काढून सवाल इचारण्याला लय शुल्लक सवाल इचारल्यासारखा पाहतो. येत जात तर काय नाय. दलित लेखक,ग्रामीण लेखक,अदिवासी लेखक, आन भाषाभ्यासकाचे नाव इचारले तर पोर्ग कोमात जातं. भाषा म्हंजी काय ? भाषेची व्याख्या ? स्वन, स्वनीम,पद,पदीम, असे प्रश्न इचारल्यावर पोर्ग बावचळून जातं. तव्हा अशा भाषाभ्यास असणार्‍या पुस्तकाची वळख शाळा-महाविद्यालयात पोरायला करुन देली पाह्यजेन. पाषाणभेदानी पुस्तकाची चांगली वळख करुन दिली. मंडळ आभारी हाय. बाबुराव :)

उत्तम ओळख, पाभे. सर्वांच्या आत्मीयतेचा पण अभ्यासाला कठीण अशा विषयावरच्या चांगल्या पुस्तकाविषयी वाचायला आवडलं. अजून येऊ द्यात.

भाऊ पाटील 19/08/2010 - 18:20
पण पदवी आन पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात मराठी विषय घेऊन शिकणार्‍या पोरांपैकी बरेचसे नाईलाजाने (किंवा अभ्यास न केल्याने) तिकडे गेलेले असतात. त्यांच्याकडुन आणखी वेगळी अपेक्षा तरी काय ठेवणार.

पाषाणभेद 20/08/2010 - 03:53
प्रतिक्रिया देणारे अन आवर्जून हा धागा वाचन करणार्‍यांचे मनापासून आभार. @ इन्द्र्राज पवार: साहेब, माझी डॉ. नीलिमा ताईंची ओळख नाही. पुण्यात राहणार्‍या मंडळींनी त्यांच्याशी संपर्क साधणे म्हणजे त्यांना या विषयावर पुन्हा लिहीण्यास हुरूप येईल. >>> डॉ. नीलिमा गुंडी यांचे पुस्तक भाषेविषयी अभिमान म्हणून नव्हे तर प्रेम म्हणून जवळ असणे नितांत गरजेचे ठरेल यात संदेह नाही. वाचनालयातून हे पुस्तक आणले तेव्हा मला एखाद्या लहान मुलाला खावू मिळावा तसा आनंद झाला. वाचनालयात असल्या विषयाच्या पुस्तकाला कोणी हात लावत नाही. त्यामुळे हे पुस्तक जवळपास माझेच झाले आहे! @मीनल ताई : टकुरं, टाळकं, डोसकं, मस्तक, माथा, डोकं, डोई या एकाचअर्थी बोलीभाषेतील शब्दांची मजा वाक्यात वापरून बघा! @बाबुराव : साहित्य विषय केवळ मार्कांच्या हिशोबात अभ्यासला जातो. पुलंचे वाक्य आहे: 'ज्ञानेश्वर २ मार्कांना आहे तर मी किती मार्कांना असेन?' अशा अर्थाचे. शाळाकॉलेजातसुद्धा मुलांना रस उत्पन्न होईल असे शिकवले जात नाही. केवळ पाट्या टाकण्याचे काम केले जाते अन विद्यार्थीही त्याच लायक आहेत. एकमेकांना पुरक झाले आहे सगळे. काही अपवाद अपवादानेच सापडतील. या पुस्तकातील डॉ. नागनाथ कोतापल्ले यांची मुलाखत तर फारच मनाला लागणारी आहे व मुळातून वाचण्यासारखी आहे. ते स्व:ता एका विद्यापीठात कुलगुरू होते त्यामुळे त्यांच्या वाक्यांना अनुभवामुळे महत्व प्राप्त झाले आहे. त्यांनी नोकरशहा, शासन तसेच इंग्रजाळलेले पालक व शिक्षणसंस्था यांवर सडकून केलेली टिका जाणकार मनाला टोचणी करत राहते. त्यांनी सुचविलेले उपाय जेव्हा महाराष्ट्र शासन अंमलात आणेल तो दिवस मराठीसाठी सोन्याचा (सोनियाचा नव्हे!) असेल. @भाऊ पाटील: कोतापल्ले सरांनी यामागची कारणमिमांसा मुलाखतीत विस्तृतरीत्या केलेली आहे. @अर्धवट, @इंटरनेटप्रेमी, @मदनबाण, @बिरुटेसर, @राजेश घासकडवी व इतर वाचकांचे आभार तुमच्यापर्यंत हा विषय गेला यातच धन्यता आहे. शेवटी मराठीचा उदो उदो होणे हा हेतू सफल होणे महत्वाचे. पुन्हा एकदा सगळ्यांचे धन्यवाद.
'भाषाभान' या डॉ. नीलिमा गुंडी यांच्या पुस्तकात भाषा आणि संस्कृती यांविषयीच्या मार्मीक निरीक्षणांवर आधारीत काही ललित लेख आहेत. 'भाषाभान' मध्ये ललित आणि वैचारिक स्वरूपाचे लेख समाविष्ट केले आहेत. भाषेविषयीचे भान धारदार करण्याचे काम या लेखांद्वारे होते. यातील डॉ. अशोक रा. केळकर आणि डॉ. नागनाथ कोतापल्ले या दोन जेष्ठ नामवंत अभ्यासकांच्या यातील मुलाखती विचारांना चालना देणार्‍या आहेत. लेखीकेने प्रस्तावनेत जरी 'भाषाविषयक', 'भाषेचे' अशा अर्थाचे शब्द वापरले असतील तरी ते शब्द एका अर्थाने 'मराठी' या भाषेसंदर्भात आलेले आहे.