तू मारलेला प्रतिटोलाही आवडला! आम्हाला अशीच हेल्दी बॅटिंग पाहायला आवडते! एखाद्या वादाला नुसती शाब्दिक चर्चा करून उत्तर न देता कलेच्या माध्यमातूनच उत्तर देण्याची तुझी पद्धत मला अतिशय आवडली! अहो भाषा काय उर्दू असो, कन्नड असो, किंवा आणखी कुठली असो, आम्हा वाचकांना चांगलंचुंगलं वाचायला मिळाल्याशी कारण! :) बाय द वे, कन्नड भाषेबद्दलही आम्हाला प्रेम आहे. आमच्या गुरुजींची मातृभाषा आहे ती! :) असो, आत्ता गडबडीत आहे, गाण्याबद्दलचा प्रतिसाद सवडीने... आपला, (कर्णाचा फ्यॅन आणि अण्णांचा मानसशिष्य) तात्या.

ಸುತರಾಂ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಕಲ್ಪ, ಆಜಾನುಕರ್ಣವರು. कन्नडातले साहित्य मराठीत जरूर यावे. कन्नड भाषा गोव्याची आणि महाराष्ट्राची दुहेरी शेजारीण असून मला मुळीच कळत नाही, हे माझे दुर्भाग्य! "कानडा तो विठ्ठलू" म्हणून सोडून न देता त्याच्या भाषेत त्याच्याशी गप्पा मरता आल्या पाहिजेत नाही का? पण कन्नड शिकेस्तोवर तो तिकडे आपल्याला न सांगता काय काय खलबते करतो आहे, ते कोणीतरी अनुवाद करून बित्तंबातमी येथे पोचवावी. (आजानुकर्ण यांनी ही हेरगिरी पोचवल्यास हरकत नाही. नाहीतरी ते सुळके वगैरे चढतात, हा जनूबांडेपणा त्यांना सहज जमावा.) तमिळमध्ये भांडण करावे, कन्नडात भजन, मलयाळममध्ये कथन, आणि तेलुगुमध्ये प्रेम. चला, इथे कर्णांनी पत्ते पिसून कन्नडात प्रेम सुरू केले आहे (, आणि उर्दूत भांडण). :-)

उर्दुत इश्क आणि शराब विषयीच सगळे असते, हे वाटणार्‍याने कन्नडातले इश्कविषयक साहित्यच मांडले आहे इथे ! काही अध्यात्म, देशप्रेम वगैरे इक्बाल सारखे ? येऊ द्यात ! - सर्किट

दुर्दैवाने काही लोकांच्या मते जगातील सर्वोत्कृष्ट साहित्य उजवीकडून डावीकडे लिहिण्यात येणार्‍या एका भाषेत निर्माण झाले आहे. मात्र आपल्याच भारतीय भाषाभगिनींमधील अनेक साहित्यकृतींकडे सामान्य जनतेचे दुर्लक्षच झाले आहे. हाय! "सर्वोत्कृष्ट" नाही पण उत्कृष्ट साहित्य आहे (सर्वोत्कृष्ट चा दावा कुठे केला?). कुठल्याही एका भाषेने सर्वोत्कृष्ट साहित्याचा दावा करू नये अशा मताचा मी आहे. शिवाय उर्दू ही एक अस्सल भारतीय भाषा आहे - तिला एका देशाशी बांधून घेणे हे उर्दूचे दुर्भाग्य आणि आपलेही.

http://www.youtube.com/?v=gDTQJs6LbHM http://www.youtube.com/watch?v=vLd4ChiNpYE&mode=related&search= दोन्हीपैकी एका ठिकाणी हे सुंदर गाणे ऐकता (व पाहता) येईल. कार्यालयात यूट्यूब प्रतिबंधित असल्याने खात्री करता आली नाही. :(( - आजानुकर्ण

चित्रपट "मुंगारु मळे" मधील गाणे. कवी कोण? (जयन्त कायकिणी, कविराज, योगराज भट, शिव, पैकी एक) चित्रपटातला प्रसंग कर्ण सुचवतात तितका आध्यात्मिक रंगवला नाही, असे वाटते. पण आध्यात्मिक रंगवला असता तरी काही हरकत नाही.

तेच सांगत होतो मी! :) "हागे सुम्मने" म्हणजे "उगीचच" का? अवांतर : आमच्या शेजारचा लहान कन्नड मुलगा "मामा, तू 'कुंडी' म्हणू नकोस, मला सारखे हसायला येते" असे सांगायचा! :)

हागे म्हणजे असे (की तसे?) सुम्मने म्हणजे गप्प पण दोहोंचा एकत्रित अर्थ गाण्यामध्ये उगीच काहीतरी अशा अर्थाचा आहे. - आजानुकर्ण

हागे सुम्मने म्हणजे समजले पण "कंड क्षणा" म्हणजे काय हो ?

कर्णा, कन्नड भाषेतील गाण्याचा अनुवाद आवडला. मराठी साहित्यात तौलनिक साहित्याचा अभ्यास हा एक भाग आहे, आपण जर कन्नडी भाषा जाणता, तेव्हा त्या भाषेचा साहित्याचा इतर भाषेशी तौलनिक अभ्यास इथे अन्य लेखात दिला तर आजच्या अनुवादाइतकाच आनंद होईल. तुटिगळा हुवलि... आडद मातिना सिहियिदे मनसिना पुटदलि..केवला निन्नदे सहियिदे हण्णेयलि बरेयदा निन्ना हेसरा... हृदयदि नाने कोरेदिरुवे निननुंटे इदरा कल्पने नन्न हेसरा कोगे ओम्मे... हागे सुम्मने याचा अनुवाद आवडला ! :) अवांतर :- माझ्या संगणकावर कन्नडी भाषेऐवजी चौकोने डबे दिस्ताहेत. दिसले असते तरी वाचता येत नाही तो भाग वेगळा.पण दिसावे यासाठी काय करावे लागेल.

वा छान पूर्वी 'आप्तमित्र' पाहिला होता थिएटरला जाऊन पण नंतर त्यावर आलेला हिंदी भूलभूलैय्या त्यापुढे अगदीच हे वाटला.

वाचनखुणा आल्या अन माझ्या पहिल्यापहिल्या वाचनखुणेची आठवण झाली. मस्तच एकदम कर्णराव. पिक्चर, गाणे अन लेखन प्रतिसाद सगळेच भारी. बादवे सिक्वल आलाय्/येतोय मंगारु मळे चा. गणेशच आहे हिरो. पूजा गांधी मात्र नाहीये.

सोनु निगमने गायलेले "निन्दिन दले " हे गाणे छान आहे . ----- https://www.youtube.com/watch?v=-xmRjO2G05c --"तमिळमध्ये भांडण करावे, कन्नडात भजन, मलयाळममध्ये कथन, आणि तेलुगुमध्ये प्रेम. "---- काहि जणांना या चारही भाषा येत असतात . उदा. - https://www.youtube.com/watch?v=gLSVzz6piJU

मिंचागी नीनू बरलू हे पण सोनूचे एक सुरेख गाणे आहे. गणेशबाप्पा बघवत नाही, पण ऐकायला छान वाटते.

तू मारलेला प्रतिटोलाही आवडला! आम्हाला अशीच हेल्दी बॅटिंग पाहायला आवडते! एखाद्या वादाला नुसती शाब्दिक चर्चा करून उत्तर न देता कलेच्या माध्यमातूनच उत्तर देण्याची तुझी पद्धत मला अतिशय आवडली! अहो भाषा काय उर्दू असो, कन्नड असो, किंवा आणखी कुठली असो, आम्हा वाचकांना चांगलंचुंगलं वाचायला मिळाल्याशी कारण! :) बाय द वे, कन्नड भाषेबद्दलही आम्हाला प्रेम आहे. आमच्या गुरुजींची मातृभाषा आहे ती! :) असो, आत्ता गडबडीत आहे, गाण्याबद्दलचा प्रतिसाद सवडीने... आपला, (कर्णाचा फ्यॅन आणि अण्णांचा मानसशिष्य) तात्या.

ಸುತರಾಂ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಕಲ್ಪ, ಆಜಾನುಕರ್ಣವರು. कन्नडातले साहित्य मराठीत जरूर यावे. कन्नड भाषा गोव्याची आणि महाराष्ट्राची दुहेरी शेजारीण असून मला मुळीच कळत नाही, हे माझे दुर्भाग्य! "कानडा तो विठ्ठलू" म्हणून सोडून न देता त्याच्या भाषेत त्याच्याशी गप्पा मरता आल्या पाहिजेत नाही का? पण कन्नड शिकेस्तोवर तो तिकडे आपल्याला न सांगता काय काय खलबते करतो आहे, ते कोणीतरी अनुवाद करून बित्तंबातमी येथे पोचवावी. (आजानुकर्ण यांनी ही हेरगिरी पोचवल्यास हरकत नाही. नाहीतरी ते सुळके वगैरे चढतात, हा जनूबांडेपणा त्यांना सहज जमावा.) तमिळमध्ये भांडण करावे, कन्नडात भजन, मलयाळममध्ये कथन, आणि तेलुगुमध्ये प्रेम. चला, इथे कर्णांनी पत्ते पिसून कन्नडात प्रेम सुरू केले आहे (, आणि उर्दूत भांडण). :-)

उर्दुत इश्क आणि शराब विषयीच सगळे असते, हे वाटणार्‍याने कन्नडातले इश्कविषयक साहित्यच मांडले आहे इथे ! काही अध्यात्म, देशप्रेम वगैरे इक्बाल सारखे ? येऊ द्यात ! - सर्किट

दुर्दैवाने काही लोकांच्या मते जगातील सर्वोत्कृष्ट साहित्य उजवीकडून डावीकडे लिहिण्यात येणार्‍या एका भाषेत निर्माण झाले आहे. मात्र आपल्याच भारतीय भाषाभगिनींमधील अनेक साहित्यकृतींकडे सामान्य जनतेचे दुर्लक्षच झाले आहे. हाय! "सर्वोत्कृष्ट" नाही पण उत्कृष्ट साहित्य आहे (सर्वोत्कृष्ट चा दावा कुठे केला?). कुठल्याही एका भाषेने सर्वोत्कृष्ट साहित्याचा दावा करू नये अशा मताचा मी आहे. शिवाय उर्दू ही एक अस्सल भारतीय भाषा आहे - तिला एका देशाशी बांधून घेणे हे उर्दूचे दुर्भाग्य आणि आपलेही.

http://www.youtube.com/?v=gDTQJs6LbHM http://www.youtube.com/watch?v=vLd4ChiNpYE&mode=related&search= दोन्हीपैकी एका ठिकाणी हे सुंदर गाणे ऐकता (व पाहता) येईल. कार्यालयात यूट्यूब प्रतिबंधित असल्याने खात्री करता आली नाही. :(( - आजानुकर्ण

चित्रपट "मुंगारु मळे" मधील गाणे. कवी कोण? (जयन्त कायकिणी, कविराज, योगराज भट, शिव, पैकी एक) चित्रपटातला प्रसंग कर्ण सुचवतात तितका आध्यात्मिक रंगवला नाही, असे वाटते. पण आध्यात्मिक रंगवला असता तरी काही हरकत नाही.

तेच सांगत होतो मी! :) "हागे सुम्मने" म्हणजे "उगीचच" का? अवांतर : आमच्या शेजारचा लहान कन्नड मुलगा "मामा, तू 'कुंडी' म्हणू नकोस, मला सारखे हसायला येते" असे सांगायचा! :)

हागे म्हणजे असे (की तसे?) सुम्मने म्हणजे गप्प पण दोहोंचा एकत्रित अर्थ गाण्यामध्ये उगीच काहीतरी अशा अर्थाचा आहे. - आजानुकर्ण

हागे सुम्मने म्हणजे समजले पण "कंड क्षणा" म्हणजे काय हो ?

कर्णा, कन्नड भाषेतील गाण्याचा अनुवाद आवडला. मराठी साहित्यात तौलनिक साहित्याचा अभ्यास हा एक भाग आहे, आपण जर कन्नडी भाषा जाणता, तेव्हा त्या भाषेचा साहित्याचा इतर भाषेशी तौलनिक अभ्यास इथे अन्य लेखात दिला तर आजच्या अनुवादाइतकाच आनंद होईल. तुटिगळा हुवलि... आडद मातिना सिहियिदे मनसिना पुटदलि..केवला निन्नदे सहियिदे हण्णेयलि बरेयदा निन्ना हेसरा... हृदयदि नाने कोरेदिरुवे निननुंटे इदरा कल्पने नन्न हेसरा कोगे ओम्मे... हागे सुम्मने याचा अनुवाद आवडला ! :) अवांतर :- माझ्या संगणकावर कन्नडी भाषेऐवजी चौकोने डबे दिस्ताहेत. दिसले असते तरी वाचता येत नाही तो भाग वेगळा.पण दिसावे यासाठी काय करावे लागेल.

वा छान पूर्वी 'आप्तमित्र' पाहिला होता थिएटरला जाऊन पण नंतर त्यावर आलेला हिंदी भूलभूलैय्या त्यापुढे अगदीच हे वाटला.

वाचनखुणा आल्या अन माझ्या पहिल्यापहिल्या वाचनखुणेची आठवण झाली. मस्तच एकदम कर्णराव. पिक्चर, गाणे अन लेखन प्रतिसाद सगळेच भारी. बादवे सिक्वल आलाय्/येतोय मंगारु मळे चा. गणेशच आहे हिरो. पूजा गांधी मात्र नाहीये.

सोनु निगमने गायलेले "निन्दिन दले " हे गाणे छान आहे . ----- https://www.youtube.com/watch?v=-xmRjO2G05c --"तमिळमध्ये भांडण करावे, कन्नडात भजन, मलयाळममध्ये कथन, आणि तेलुगुमध्ये प्रेम. "---- काहि जणांना या चारही भाषा येत असतात . उदा. - https://www.youtube.com/watch?v=gLSVzz6piJU

मिंचागी नीनू बरलू हे पण सोनूचे एक सुरेख गाणे आहे. गणेशबाप्पा बघवत नाही, पण ऐकायला छान वाटते.

जमल्यास "कैफी आज़मी" ह्यांच्याविषयी लिहिण्याचीही इच्छा आहे, शिवाय अदिम हाश्मी यांच्या "फासलें ऐसे भी होंगे..." ह्याविषयीही लिहायचा प्रयत्न करेन. प्रतिसाद अवश्य लिहा! (उर्दूप्रेमी) मनिष

मावळतीच्या सूर्याने जाता जाता कृष्ण्वसना संध्येच्या अंगावर क्षितिजाच्या तबकातील लाल फुले उधळली. आकाशगंगानी आपले सोन्याचे अलंकार तिच्यावर चढवले आणि निसर्गाने आपले चांदीचे दागिने (पांढरशुभ्र सुर्यप्रकाश) उतरवूने ठेवले. ओ हो हो ! काय सुंदर वर्णन आहे ! असलेलं मोडून त्या जागी नवीन निर्माण होणे, अशा अविरत बदलातूनच हे जग घडलेले आहे, आणि म्हणूनच ज्याचा ‍र्‍हास होत जातो (जे नाशवंत असते), ते सुंदर असते. क्लास ! आजानुकर्णाचे मतपरिवर्तन लवकाराच होईल असे दिसते. - (कलिजा खलास) सर्किट ता.क. स्वतःचे नाव आपण "दीवाना-ए-मानिष असे लिहिले आहे. म्हणजे मनिषचा दीवाना, असा अर्थ होतो ना ? आपल्याला दीवाना-ए-इक्बाल लिहायचे होते का ?

अर्थात हेच इक्बाल पुढे कट्टर धर्मवादी झाले, पाकिस्तानच्या निर्मितीचा एक खंदा पुरस्कर्ता हा आरोपही त्यांच्यावर झाला. पण त्यांच्या (आणि अर्थातच उर्दू शायरीच्या वैविध्याविषयी, दर्जाविषयी ही चर्चा असल्यामुळे त्यांचे मतपरिवर्तन, उदारमतवादी ते कट्टर धर्मवादी हा प्रवास हे इथे वगळले आहे.

मनिषराव, अतिशय सुंदर लेखन! आपला उर्दू भाषेचा एवढा व्यासंग आहे हे माहितीच नव्हतं. आपल्याकडून अजूनही अश्याच लेखांची अपेक्षा आहे.... उर्दू भाषा ही अतिषय नजाकतदार आणि काव्यमय आहे. क्या बात है! त्या भाषेचा रुबाब काही वेगळाच... तात्या.

असे वाचायला आवडेल. :) मस्त लिहिले आहे. आजानुकर्ण

वा मनिष राव, बहोत ख़ूब. अप्रतिम लेख. अभिनंदन. आपला, (आस्वादक) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

वा ह वा.. क्या बात है!

वाह वाह बहुत खूब

जमल्यास "कैफी आज़मी" ह्यांच्याविषयी लिहिण्याचीही इच्छा आहे, शिवाय अदिम हाश्मी यांच्या "फासलें ऐसे भी होंगे..." ह्याविषयीही लिहायचा प्रयत्न करेन. प्रतिसाद अवश्य लिहा! (उर्दूप्रेमी) मनिष

मावळतीच्या सूर्याने जाता जाता कृष्ण्वसना संध्येच्या अंगावर क्षितिजाच्या तबकातील लाल फुले उधळली. आकाशगंगानी आपले सोन्याचे अलंकार तिच्यावर चढवले आणि निसर्गाने आपले चांदीचे दागिने (पांढरशुभ्र सुर्यप्रकाश) उतरवूने ठेवले. ओ हो हो ! काय सुंदर वर्णन आहे ! असलेलं मोडून त्या जागी नवीन निर्माण होणे, अशा अविरत बदलातूनच हे जग घडलेले आहे, आणि म्हणूनच ज्याचा ‍र्‍हास होत जातो (जे नाशवंत असते), ते सुंदर असते. क्लास ! आजानुकर्णाचे मतपरिवर्तन लवकाराच होईल असे दिसते. - (कलिजा खलास) सर्किट ता.क. स्वतःचे नाव आपण "दीवाना-ए-मानिष असे लिहिले आहे. म्हणजे मनिषचा दीवाना, असा अर्थ होतो ना ? आपल्याला दीवाना-ए-इक्बाल लिहायचे होते का ?

अर्थात हेच इक्बाल पुढे कट्टर धर्मवादी झाले, पाकिस्तानच्या निर्मितीचा एक खंदा पुरस्कर्ता हा आरोपही त्यांच्यावर झाला. पण त्यांच्या (आणि अर्थातच उर्दू शायरीच्या वैविध्याविषयी, दर्जाविषयी ही चर्चा असल्यामुळे त्यांचे मतपरिवर्तन, उदारमतवादी ते कट्टर धर्मवादी हा प्रवास हे इथे वगळले आहे.

मनिषराव, अतिशय सुंदर लेखन! आपला उर्दू भाषेचा एवढा व्यासंग आहे हे माहितीच नव्हतं. आपल्याकडून अजूनही अश्याच लेखांची अपेक्षा आहे.... उर्दू भाषा ही अतिषय नजाकतदार आणि काव्यमय आहे. क्या बात है! त्या भाषेचा रुबाब काही वेगळाच... तात्या.

असे वाचायला आवडेल. :) मस्त लिहिले आहे. आजानुकर्ण

वा मनिष राव, बहोत ख़ूब. अप्रतिम लेख. अभिनंदन. आपला, (आस्वादक) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

वा ह वा.. क्या बात है!

वाह वाह बहुत खूब

ही चमत्कारिक व मजेदार आणि /किंवा अतिगंभीर कथा पहिल्या वाचनात अर्धवट समजूनदेखील आवडली. (धनंजयांना का आवडली असावी याचाही अंदाज करू शकतो असे वाटले.) आता पुन्हा एकदा-दोनदा पारायणे करतो व बदललेला किंवा बदलण्याची शक्यता असलेला अभिप्राय नोंदवीन म्हणतो. सध्या तरी फारसा धोका वाटत नाही या योजनेत, आणि तशीही माझी स्मरणशक्ती जरा अधूच आहे त्यामुळे चिंता नाही :) - (धनंजयांचा फ्यान) दिगम्भा

हा भाग दोन तीनदा वाचूनही स्पर्शिकास्वरुप डोक्याला घासून गेला. बर्‍याच गोष्टी समजल्या नाहीत. तुमचे विश्लेषण वाचायला आवडेल. >>जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही>> हे वाक्य आपण मुद्दाम असे रचले आहे का? न-घडवू शकणे असा वाक्यप्रयोग वेगळा वाटतो. -(धनंजयांचा अजून एक फ्यान) आजानुकर्ण

हद्द आहे रे बाबा तुझी! खूप कठीण कठीण विषयांवरचं वाचतोस आणि स्वत:ही तेवढंच कठीण लिहितोस... मला तर बुवा फारच जड गेलं हे सगळं वाचायला! आपला, (सामान्य) तात्या.

In the Summa Theologica, it is denied that God may make it so that the past not have been, but nothing is said of the intricate concatenation of causes and effects, which is so vast and so intimate, that perhaps it would not admit of the annulment of a single fact, no matter how remote it may be, without invalidating the present. To modify, is not just to modify a single fact; it is to annul its consequences, which tend to be infinite. To be said in other words; it is creating two universal histories. In the first (let us say) Pedro Damián died in Entre Ríos in 1946, in the second, in Masoller, in 1904. This is the one that we live today, but the suppression of the previous one was not immediate and produced the incoherences to which I have referred. In Colonel Dionisio Tabares the various stages were achieved: at first he remembered that Damián behaved as a coward; later he forgot him completely; later he remembered his impetuous death. The death of the outpost-chief Abarco is no less corroborative; he died, I understand, because he had too many memories of Pedro Damián. Summa Theologica (११) मध्ये प्रतिपादन केलेले आहे, की जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही. पण त्यात कारणा-परिणामांच्या गुंतागुंतीच्या दुव्यांबाबत काहीच स्पष्टीकरण दिलेले नाही. हे जाळे इतके अफाट आहे, इतके घट्ट विणलेले आहे, की त्यात भूतकाळातली एकही घटना खोडली - ती किती का क्षुल्लक असेना - तर अवघे वर्तमान मिथ्या होण्यास ते पुरेसे आहे. कारण हा बदल केवळ त्या एका तथ्यातला बदल नव्हे. हे म्हणजे त्या घटनेचे सर्व, म्हणजे जवळजवळ अगणित परिणाम नाहिसे करणे होय. वेगळ्या शब्दांत सांगायचे, तर त्यायोगे दोन वेगवेगळे वैश्विक इतिहास निर्माण होतात. पैकी एकाला (नावापुरता) पहिला म्हणू, त्या पहिल्यात पेद्रो दामियान १९४६ मध्ये एंत्रेर्रीयोस राज्यात मेले, दुसऱ्यात ते १९०४ मध्ये मासोयेरमध्ये मेले. आपण हा दुसरा इतिहास जगतो आहोत, पण पहिला काही सुखासुखी नाही दडपला गेला. त्यातूनच मी सांगितलेल्या विसंगत घटना घडल्या. कर्नल दियोनीसियो तावारेस त्या आदलाबदलीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून गेले. सुरुवातीला त्यांना आठवले की पेद्रो दामियान भेकडपणे वागले, मग ते त्यांना पूर्णपणे विसरून गेले, त्यानंतर त्यांना त्यांचे धाडसी मरण आठवू लागले. आबार्को यांची बाबही या अनुमानाला जी पुष्टी देते, ती थोडकी नव्हे. श्री. पेद्रो दामियान यांच्याविषयी खूप स्मृती राखल्यामुळे त्यांचे निधन झाले असे मी समजतो.

मी ही पूर्ण कथा एका दमात वाचून काढली. आवडली. मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात. सर्व पात्रांची, गावांची नावे अस्सल मर्‍हाटी असती, तर कथा वाचायला अधिक सोपी गेली असती. पानपताच्या लढाईचा सुंदर उपयोग करता आला असता. - सर्किट

"मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात." मला वाटले माझेच असे होते का!! :) त्यांच्या आया "अनिल, सुनिल" अशी सोपी नावे का ठेवत नाही? ;)

अशीच एक कथा मराठीत वाचल्याची आठवते - शक्यतांचे जग ह्याविषयी. त्या कथेत पानीपत, पेशवे यांचा उल्लेख असल्याचे आठवते, पण बाकी काहिच संदर्भ आठवत नाही. कोणई वाचली आहे का ती कथा?

या कथेत एका व्यक्तीचा पूर्वेतिहास बदलला. पण सामाजिक स्मृती भरकटली तर देशाचा ज्ञात इतिहास बदलू शकतो. पूर्वीचे दस्तऐवज हरवलेत म्हणजे पुरे - उदा. गानोनचे पहिले पत्र. नवीन दस्तऐवज निर्माण होतात - उदा. कर्नल तावारेसच्या नव्याने गवसलेल्या आठवणींचे पत्र. या कथेवरून हा विचार सुद्धा करता येतो.

ही चमत्कारिक व मजेदार आणि /किंवा अतिगंभीर कथा पहिल्या वाचनात अर्धवट समजूनदेखील आवडली. (धनंजयांना का आवडली असावी याचाही अंदाज करू शकतो असे वाटले.) आता पुन्हा एकदा-दोनदा पारायणे करतो व बदललेला किंवा बदलण्याची शक्यता असलेला अभिप्राय नोंदवीन म्हणतो. सध्या तरी फारसा धोका वाटत नाही या योजनेत, आणि तशीही माझी स्मरणशक्ती जरा अधूच आहे त्यामुळे चिंता नाही :) - (धनंजयांचा फ्यान) दिगम्भा

हा भाग दोन तीनदा वाचूनही स्पर्शिकास्वरुप डोक्याला घासून गेला. बर्‍याच गोष्टी समजल्या नाहीत. तुमचे विश्लेषण वाचायला आवडेल. >>जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही>> हे वाक्य आपण मुद्दाम असे रचले आहे का? न-घडवू शकणे असा वाक्यप्रयोग वेगळा वाटतो. -(धनंजयांचा अजून एक फ्यान) आजानुकर्ण

हद्द आहे रे बाबा तुझी! खूप कठीण कठीण विषयांवरचं वाचतोस आणि स्वत:ही तेवढंच कठीण लिहितोस... मला तर बुवा फारच जड गेलं हे सगळं वाचायला! आपला, (सामान्य) तात्या.

In the Summa Theologica, it is denied that God may make it so that the past not have been, but nothing is said of the intricate concatenation of causes and effects, which is so vast and so intimate, that perhaps it would not admit of the annulment of a single fact, no matter how remote it may be, without invalidating the present. To modify, is not just to modify a single fact; it is to annul its consequences, which tend to be infinite. To be said in other words; it is creating two universal histories. In the first (let us say) Pedro Damián died in Entre Ríos in 1946, in the second, in Masoller, in 1904. This is the one that we live today, but the suppression of the previous one was not immediate and produced the incoherences to which I have referred. In Colonel Dionisio Tabares the various stages were achieved: at first he remembered that Damián behaved as a coward; later he forgot him completely; later he remembered his impetuous death. The death of the outpost-chief Abarco is no less corroborative; he died, I understand, because he had too many memories of Pedro Damián. Summa Theologica (११) मध्ये प्रतिपादन केलेले आहे, की जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही. पण त्यात कारणा-परिणामांच्या गुंतागुंतीच्या दुव्यांबाबत काहीच स्पष्टीकरण दिलेले नाही. हे जाळे इतके अफाट आहे, इतके घट्ट विणलेले आहे, की त्यात भूतकाळातली एकही घटना खोडली - ती किती का क्षुल्लक असेना - तर अवघे वर्तमान मिथ्या होण्यास ते पुरेसे आहे. कारण हा बदल केवळ त्या एका तथ्यातला बदल नव्हे. हे म्हणजे त्या घटनेचे सर्व, म्हणजे जवळजवळ अगणित परिणाम नाहिसे करणे होय. वेगळ्या शब्दांत सांगायचे, तर त्यायोगे दोन वेगवेगळे वैश्विक इतिहास निर्माण होतात. पैकी एकाला (नावापुरता) पहिला म्हणू, त्या पहिल्यात पेद्रो दामियान १९४६ मध्ये एंत्रेर्रीयोस राज्यात मेले, दुसऱ्यात ते १९०४ मध्ये मासोयेरमध्ये मेले. आपण हा दुसरा इतिहास जगतो आहोत, पण पहिला काही सुखासुखी नाही दडपला गेला. त्यातूनच मी सांगितलेल्या विसंगत घटना घडल्या. कर्नल दियोनीसियो तावारेस त्या आदलाबदलीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून गेले. सुरुवातीला त्यांना आठवले की पेद्रो दामियान भेकडपणे वागले, मग ते त्यांना पूर्णपणे विसरून गेले, त्यानंतर त्यांना त्यांचे धाडसी मरण आठवू लागले. आबार्को यांची बाबही या अनुमानाला जी पुष्टी देते, ती थोडकी नव्हे. श्री. पेद्रो दामियान यांच्याविषयी खूप स्मृती राखल्यामुळे त्यांचे निधन झाले असे मी समजतो.

मी ही पूर्ण कथा एका दमात वाचून काढली. आवडली. मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात. सर्व पात्रांची, गावांची नावे अस्सल मर्‍हाटी असती, तर कथा वाचायला अधिक सोपी गेली असती. पानपताच्या लढाईचा सुंदर उपयोग करता आला असता. - सर्किट

"मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात." मला वाटले माझेच असे होते का!! :) त्यांच्या आया "अनिल, सुनिल" अशी सोपी नावे का ठेवत नाही? ;)

अशीच एक कथा मराठीत वाचल्याची आठवते - शक्यतांचे जग ह्याविषयी. त्या कथेत पानीपत, पेशवे यांचा उल्लेख असल्याचे आठवते, पण बाकी काहिच संदर्भ आठवत नाही. कोणई वाचली आहे का ती कथा?

या कथेत एका व्यक्तीचा पूर्वेतिहास बदलला. पण सामाजिक स्मृती भरकटली तर देशाचा ज्ञात इतिहास बदलू शकतो. पूर्वीचे दस्तऐवज हरवलेत म्हणजे पुरे - उदा. गानोनचे पहिले पत्र. नवीन दस्तऐवज निर्माण होतात - उदा. कर्नल तावारेसच्या नव्याने गवसलेल्या आठवणींचे पत्र. या कथेवरून हा विचार सुद्धा करता येतो.

अतिशय सुंदर ओळी... देव घडलेला भूतकाळ बदलू शकत नाही, पण भूतकाळाच्या प्रतिमा जरूर बदलू शकतो. त्याने मृत्यूच्या जागी अवसान गळाल्याची प्रतिमा ठेवली, आणि मेलेल्या माणसाचा आत्मा एंत्रेर्रीयोसला परतला. तो परतला खरा, पण त्याचे छायेसारखे स्वरूप आपल्या लक्षात आल्यावाचून राहात नाही. बायको नाही, मित्र नाही, असा तो एकटा राहिला. त्याला सगळे भोग हवे होते. म्हटले तर ते सगळे त्याचे होते, म्हटले तर त्याचे काहीच नव्हते. सगळे काही जणू काचेच्या तावदानापलीकडे असावे. तो "मेला" म्हणजे काय, तर ते अस्पष्ट शरीर पाण्यासारखे पाण्यात विरून गेले. -- आजानुकर्ण

अतिशय सुंदर ओळी... देव घडलेला भूतकाळ बदलू शकत नाही, पण भूतकाळाच्या प्रतिमा जरूर बदलू शकतो. त्याने मृत्यूच्या जागी अवसान गळाल्याची प्रतिमा ठेवली, आणि मेलेल्या माणसाचा आत्मा एंत्रेर्रीयोसला परतला. तो परतला खरा, पण त्याचे छायेसारखे स्वरूप आपल्या लक्षात आल्यावाचून राहात नाही. बायको नाही, मित्र नाही, असा तो एकटा राहिला. त्याला सगळे भोग हवे होते. म्हटले तर ते सगळे त्याचे होते, म्हटले तर त्याचे काहीच नव्हते. सगळे काही जणू काचेच्या तावदानापलीकडे असावे. तो "मेला" म्हणजे काय, तर ते अस्पष्ट शरीर पाण्यासारखे पाण्यात विरून गेले. -- आजानुकर्ण

इतका वेळ झाला तरी प्रतीसादाचा पत्ताच नव्हता. म्हणुन म्हणलं आपणच सांगावा. ;-) स्ट्रीट डायरेक्टरी असता जवळ पत्ता शोधण्यास मिळे बळ :-)

चांगला लेख. माझा अनुभव - पत्ता शोधून काढणे पुष्कळदा सोपं जातं परंतु काही वेळेला मात्र ते अत्यंय जिकिरीचं काम होऊन बसतं! पुण्यातली मंडळी पुष्कळदा अगदी बिनदिक्कत चुकीचा पत्ता सांगतात असाही अनुभव आहे! :) तात्या.

विकिपेडीआचे संदर्भ देणे जरा हास्यास्पद वाटले तरी विकीमॅपिआ पत्ता शोधण्यासाठी वापरणे नक्कीच उपयुक्त आहे. पत्त्यावरून एक आठवलं. ऑफिस ऑफिस मालिकेत मुसद्दीलाल म्हणतो, "हमारे घर के सामने कचरे का ढेर इतने दिनोंसे है की हम ऍड्रेसमे कूडेके ढेर के पीछे ऐसे लिखते थे" छान लेख. पत्ता शोधण्याच्या निमित्ताने आम्हीही नव्या वाटा चोखाळल्या आहेत. अभिजित

अहो, एक लिहायचे राहिलेच.... माझ्या माहितीत असलेल्याच्या कंपनीच्या बसचा चालक नेहमी बदलतो. दर संध्याकाळी पहिला प्रश्न... "रस्ता कुणाला माहित आहे? कोण सांगेल? " आता काय म्हणावे? मनात एक प्रश्न हा ही येतो.. शेवटच्या माणसाला सोडल्यावर तो परत कसा जाईल? ;)

पुण्यात पाट्या असतात ना? सहज म्हणुन आंतर्जालावर गुगल केल्यावर ही वेब्साईट मिळाली पुणेरी पाट्यांना वाहिलेली- http://www.busybeescorp.com/puneripatya/thumbnails.asp

इतका वेळ झाला तरी प्रतीसादाचा पत्ताच नव्हता. म्हणुन म्हणलं आपणच सांगावा. ;-) स्ट्रीट डायरेक्टरी असता जवळ पत्ता शोधण्यास मिळे बळ :-)

चांगला लेख. माझा अनुभव - पत्ता शोधून काढणे पुष्कळदा सोपं जातं परंतु काही वेळेला मात्र ते अत्यंय जिकिरीचं काम होऊन बसतं! पुण्यातली मंडळी पुष्कळदा अगदी बिनदिक्कत चुकीचा पत्ता सांगतात असाही अनुभव आहे! :) तात्या.

विकिपेडीआचे संदर्भ देणे जरा हास्यास्पद वाटले तरी विकीमॅपिआ पत्ता शोधण्यासाठी वापरणे नक्कीच उपयुक्त आहे. पत्त्यावरून एक आठवलं. ऑफिस ऑफिस मालिकेत मुसद्दीलाल म्हणतो, "हमारे घर के सामने कचरे का ढेर इतने दिनोंसे है की हम ऍड्रेसमे कूडेके ढेर के पीछे ऐसे लिखते थे" छान लेख. पत्ता शोधण्याच्या निमित्ताने आम्हीही नव्या वाटा चोखाळल्या आहेत. अभिजित

अहो, एक लिहायचे राहिलेच.... माझ्या माहितीत असलेल्याच्या कंपनीच्या बसचा चालक नेहमी बदलतो. दर संध्याकाळी पहिला प्रश्न... "रस्ता कुणाला माहित आहे? कोण सांगेल? " आता काय म्हणावे? मनात एक प्रश्न हा ही येतो.. शेवटच्या माणसाला सोडल्यावर तो परत कसा जाईल? ;)

पुण्यात पाट्या असतात ना? सहज म्हणुन आंतर्जालावर गुगल केल्यावर ही वेब्साईट मिळाली पुणेरी पाट्यांना वाहिलेली- http://www.busybeescorp.com/puneripatya/thumbnails.asp

काही विशिष्ट वेळासाठी स्वस्थ(idle) राहिल्यास सदस्याला मृत्यू येतो. त्यानंतर आत्मा जेव्हा मिसळपावाच्या ओढीने परततो तेव्हा 'आपलेच मरण पाहिले म्या आपुल्याच डोळा' अशी अनुभूती येते आणि आपण देहविरहीत अवस्थेत वावरतोय याचा साक्षात्कार होतो. पुनश्च हालचाल केल्यावर आपला पुनर्जन्म होतो हे वेगळे सांगणे न लगे. ;-) ड्रुपलवर आधारित बाकीची संकेतस्थळेही अशीच झपाटलेली आहेत. (मांत्रिक नं.१) प्रियाली.

मांत्रिक प्रियालीशी सहमत... आपला, (पिंपळावरचा मुंजा परंतु प्रियालीचा मित्र) तात्यावेताळ.

मिसळपावावर मिसळीची शिते सर्वत्र पडलेली असताना भुते जमली नाहीत, तरंच आश्चर्य ! - (भूतनाथ) सर्किट

त्यात चिंतित होण्यासारखे काही नाही! चतुरंग

अहो आपण भूत बनून आलात . मी तर पूर्वी एकदा २ देह धारण केले होते मि.पा. वर. आणि २ वेगवेगळे देह नव्हे तर अगदी शेम टू शेम तेच देह. पण २-२. पण सध्या एकाच आत्म्याने २ देह धारण करायची सुविधा मि.पा. ने बंद केली आहे असे वाटते. (ह.घ्या.) पुण्याचे पेशवे

आज पुन्हा भूताटकी झाली. >:) प्राजुंच्या ताटव्यावर प्रतिक्रिया लिहिली. नंतर कुठल्यातरी लेखात बघत होतो. पाहतो तर लिहिले होते, प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा. :? म्हणजे मला बाहेर हाकलले होते, कार्यक्षम असतानाही. [( म्हणून येण्याची नोंद केली तर सदस्य सूचीमध्ये माझे नाव दोन वेळा दिसले. :O (आता मला वाटते, नवज्योत सिद्धू आणि शत्रुघ्न सिन्हा ह्यांना बोलवावे लागेल, भूताला खामोश म्हणण्यासाठी :-C )

माझही आत्ताच...भूताला पाहायला आले आणि पाहिलं, 'प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा'. आणि परत लॉग इन केलं तर माझं नाव दोन दोन वेळा....

काही विशिष्ट वेळासाठी स्वस्थ(idle) राहिल्यास सदस्याला मृत्यू येतो. त्यानंतर आत्मा जेव्हा मिसळपावाच्या ओढीने परततो तेव्हा 'आपलेच मरण पाहिले म्या आपुल्याच डोळा' अशी अनुभूती येते आणि आपण देहविरहीत अवस्थेत वावरतोय याचा साक्षात्कार होतो. पुनश्च हालचाल केल्यावर आपला पुनर्जन्म होतो हे वेगळे सांगणे न लगे. ;-) ड्रुपलवर आधारित बाकीची संकेतस्थळेही अशीच झपाटलेली आहेत. (मांत्रिक नं.१) प्रियाली.

मांत्रिक प्रियालीशी सहमत... आपला, (पिंपळावरचा मुंजा परंतु प्रियालीचा मित्र) तात्यावेताळ.

मिसळपावावर मिसळीची शिते सर्वत्र पडलेली असताना भुते जमली नाहीत, तरंच आश्चर्य ! - (भूतनाथ) सर्किट

त्यात चिंतित होण्यासारखे काही नाही! चतुरंग

अहो आपण भूत बनून आलात . मी तर पूर्वी एकदा २ देह धारण केले होते मि.पा. वर. आणि २ वेगवेगळे देह नव्हे तर अगदी शेम टू शेम तेच देह. पण २-२. पण सध्या एकाच आत्म्याने २ देह धारण करायची सुविधा मि.पा. ने बंद केली आहे असे वाटते. (ह.घ्या.) पुण्याचे पेशवे

आज पुन्हा भूताटकी झाली. >:) प्राजुंच्या ताटव्यावर प्रतिक्रिया लिहिली. नंतर कुठल्यातरी लेखात बघत होतो. पाहतो तर लिहिले होते, प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा. :? म्हणजे मला बाहेर हाकलले होते, कार्यक्षम असतानाही. [( म्हणून येण्याची नोंद केली तर सदस्य सूचीमध्ये माझे नाव दोन वेळा दिसले. :O (आता मला वाटते, नवज्योत सिद्धू आणि शत्रुघ्न सिन्हा ह्यांना बोलवावे लागेल, भूताला खामोश म्हणण्यासाठी :-C )

माझही आत्ताच...भूताला पाहायला आले आणि पाहिलं, 'प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा'. आणि परत लॉग इन केलं तर माझं नाव दोन दोन वेळा....