ही चमत्कारिक व मजेदार आणि /किंवा अतिगंभीर कथा पहिल्या वाचनात अर्धवट समजूनदेखील आवडली. (धनंजयांना का आवडली असावी याचाही अंदाज करू शकतो असे वाटले.) आता पुन्हा एकदा-दोनदा पारायणे करतो व बदललेला किंवा बदलण्याची शक्यता असलेला अभिप्राय नोंदवीन म्हणतो. सध्या तरी फारसा धोका वाटत नाही या योजनेत, आणि तशीही माझी स्मरणशक्ती जरा अधूच आहे त्यामुळे चिंता नाही :) - (धनंजयांचा फ्यान) दिगम्भा

हा भाग दोन तीनदा वाचूनही स्पर्शिकास्वरुप डोक्याला घासून गेला. बर्‍याच गोष्टी समजल्या नाहीत. तुमचे विश्लेषण वाचायला आवडेल. >>जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही>> हे वाक्य आपण मुद्दाम असे रचले आहे का? न-घडवू शकणे असा वाक्यप्रयोग वेगळा वाटतो. -(धनंजयांचा अजून एक फ्यान) आजानुकर्ण

हद्द आहे रे बाबा तुझी! खूप कठीण कठीण विषयांवरचं वाचतोस आणि स्वत:ही तेवढंच कठीण लिहितोस... मला तर बुवा फारच जड गेलं हे सगळं वाचायला! आपला, (सामान्य) तात्या.

In the Summa Theologica, it is denied that God may make it so that the past not have been, but nothing is said of the intricate concatenation of causes and effects, which is so vast and so intimate, that perhaps it would not admit of the annulment of a single fact, no matter how remote it may be, without invalidating the present. To modify, is not just to modify a single fact; it is to annul its consequences, which tend to be infinite. To be said in other words; it is creating two universal histories. In the first (let us say) Pedro Damián died in Entre Ríos in 1946, in the second, in Masoller, in 1904. This is the one that we live today, but the suppression of the previous one was not immediate and produced the incoherences to which I have referred. In Colonel Dionisio Tabares the various stages were achieved: at first he remembered that Damián behaved as a coward; later he forgot him completely; later he remembered his impetuous death. The death of the outpost-chief Abarco is no less corroborative; he died, I understand, because he had too many memories of Pedro Damián. Summa Theologica (११) मध्ये प्रतिपादन केलेले आहे, की जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही. पण त्यात कारणा-परिणामांच्या गुंतागुंतीच्या दुव्यांबाबत काहीच स्पष्टीकरण दिलेले नाही. हे जाळे इतके अफाट आहे, इतके घट्ट विणलेले आहे, की त्यात भूतकाळातली एकही घटना खोडली - ती किती का क्षुल्लक असेना - तर अवघे वर्तमान मिथ्या होण्यास ते पुरेसे आहे. कारण हा बदल केवळ त्या एका तथ्यातला बदल नव्हे. हे म्हणजे त्या घटनेचे सर्व, म्हणजे जवळजवळ अगणित परिणाम नाहिसे करणे होय. वेगळ्या शब्दांत सांगायचे, तर त्यायोगे दोन वेगवेगळे वैश्विक इतिहास निर्माण होतात. पैकी एकाला (नावापुरता) पहिला म्हणू, त्या पहिल्यात पेद्रो दामियान १९४६ मध्ये एंत्रेर्रीयोस राज्यात मेले, दुसऱ्यात ते १९०४ मध्ये मासोयेरमध्ये मेले. आपण हा दुसरा इतिहास जगतो आहोत, पण पहिला काही सुखासुखी नाही दडपला गेला. त्यातूनच मी सांगितलेल्या विसंगत घटना घडल्या. कर्नल दियोनीसियो तावारेस त्या आदलाबदलीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून गेले. सुरुवातीला त्यांना आठवले की पेद्रो दामियान भेकडपणे वागले, मग ते त्यांना पूर्णपणे विसरून गेले, त्यानंतर त्यांना त्यांचे धाडसी मरण आठवू लागले. आबार्को यांची बाबही या अनुमानाला जी पुष्टी देते, ती थोडकी नव्हे. श्री. पेद्रो दामियान यांच्याविषयी खूप स्मृती राखल्यामुळे त्यांचे निधन झाले असे मी समजतो.

मी ही पूर्ण कथा एका दमात वाचून काढली. आवडली. मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात. सर्व पात्रांची, गावांची नावे अस्सल मर्‍हाटी असती, तर कथा वाचायला अधिक सोपी गेली असती. पानपताच्या लढाईचा सुंदर उपयोग करता आला असता. - सर्किट

"मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात." मला वाटले माझेच असे होते का!! :) त्यांच्या आया "अनिल, सुनिल" अशी सोपी नावे का ठेवत नाही? ;)

अशीच एक कथा मराठीत वाचल्याची आठवते - शक्यतांचे जग ह्याविषयी. त्या कथेत पानीपत, पेशवे यांचा उल्लेख असल्याचे आठवते, पण बाकी काहिच संदर्भ आठवत नाही. कोणई वाचली आहे का ती कथा?

या कथेत एका व्यक्तीचा पूर्वेतिहास बदलला. पण सामाजिक स्मृती भरकटली तर देशाचा ज्ञात इतिहास बदलू शकतो. पूर्वीचे दस्तऐवज हरवलेत म्हणजे पुरे - उदा. गानोनचे पहिले पत्र. नवीन दस्तऐवज निर्माण होतात - उदा. कर्नल तावारेसच्या नव्याने गवसलेल्या आठवणींचे पत्र. या कथेवरून हा विचार सुद्धा करता येतो.

ही चमत्कारिक व मजेदार आणि /किंवा अतिगंभीर कथा पहिल्या वाचनात अर्धवट समजूनदेखील आवडली. (धनंजयांना का आवडली असावी याचाही अंदाज करू शकतो असे वाटले.) आता पुन्हा एकदा-दोनदा पारायणे करतो व बदललेला किंवा बदलण्याची शक्यता असलेला अभिप्राय नोंदवीन म्हणतो. सध्या तरी फारसा धोका वाटत नाही या योजनेत, आणि तशीही माझी स्मरणशक्ती जरा अधूच आहे त्यामुळे चिंता नाही :) - (धनंजयांचा फ्यान) दिगम्भा

हा भाग दोन तीनदा वाचूनही स्पर्शिकास्वरुप डोक्याला घासून गेला. बर्‍याच गोष्टी समजल्या नाहीत. तुमचे विश्लेषण वाचायला आवडेल. >>जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही>> हे वाक्य आपण मुद्दाम असे रचले आहे का? न-घडवू शकणे असा वाक्यप्रयोग वेगळा वाटतो. -(धनंजयांचा अजून एक फ्यान) आजानुकर्ण

हद्द आहे रे बाबा तुझी! खूप कठीण कठीण विषयांवरचं वाचतोस आणि स्वत:ही तेवढंच कठीण लिहितोस... मला तर बुवा फारच जड गेलं हे सगळं वाचायला! आपला, (सामान्य) तात्या.

In the Summa Theologica, it is denied that God may make it so that the past not have been, but nothing is said of the intricate concatenation of causes and effects, which is so vast and so intimate, that perhaps it would not admit of the annulment of a single fact, no matter how remote it may be, without invalidating the present. To modify, is not just to modify a single fact; it is to annul its consequences, which tend to be infinite. To be said in other words; it is creating two universal histories. In the first (let us say) Pedro Damián died in Entre Ríos in 1946, in the second, in Masoller, in 1904. This is the one that we live today, but the suppression of the previous one was not immediate and produced the incoherences to which I have referred. In Colonel Dionisio Tabares the various stages were achieved: at first he remembered that Damián behaved as a coward; later he forgot him completely; later he remembered his impetuous death. The death of the outpost-chief Abarco is no less corroborative; he died, I understand, because he had too many memories of Pedro Damián. Summa Theologica (११) मध्ये प्रतिपादन केलेले आहे, की जे घडले त्याला देवही न-घडवू शकत नाही. पण त्यात कारणा-परिणामांच्या गुंतागुंतीच्या दुव्यांबाबत काहीच स्पष्टीकरण दिलेले नाही. हे जाळे इतके अफाट आहे, इतके घट्ट विणलेले आहे, की त्यात भूतकाळातली एकही घटना खोडली - ती किती का क्षुल्लक असेना - तर अवघे वर्तमान मिथ्या होण्यास ते पुरेसे आहे. कारण हा बदल केवळ त्या एका तथ्यातला बदल नव्हे. हे म्हणजे त्या घटनेचे सर्व, म्हणजे जवळजवळ अगणित परिणाम नाहिसे करणे होय. वेगळ्या शब्दांत सांगायचे, तर त्यायोगे दोन वेगवेगळे वैश्विक इतिहास निर्माण होतात. पैकी एकाला (नावापुरता) पहिला म्हणू, त्या पहिल्यात पेद्रो दामियान १९४६ मध्ये एंत्रेर्रीयोस राज्यात मेले, दुसऱ्यात ते १९०४ मध्ये मासोयेरमध्ये मेले. आपण हा दुसरा इतिहास जगतो आहोत, पण पहिला काही सुखासुखी नाही दडपला गेला. त्यातूनच मी सांगितलेल्या विसंगत घटना घडल्या. कर्नल दियोनीसियो तावारेस त्या आदलाबदलीच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून गेले. सुरुवातीला त्यांना आठवले की पेद्रो दामियान भेकडपणे वागले, मग ते त्यांना पूर्णपणे विसरून गेले, त्यानंतर त्यांना त्यांचे धाडसी मरण आठवू लागले. आबार्को यांची बाबही या अनुमानाला जी पुष्टी देते, ती थोडकी नव्हे. श्री. पेद्रो दामियान यांच्याविषयी खूप स्मृती राखल्यामुळे त्यांचे निधन झाले असे मी समजतो.

मी ही पूर्ण कथा एका दमात वाचून काढली. आवडली. मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात. सर्व पात्रांची, गावांची नावे अस्सल मर्‍हाटी असती, तर कथा वाचायला अधिक सोपी गेली असती. पानपताच्या लढाईचा सुंदर उपयोग करता आला असता. - सर्किट

"मला कथा वाचताना जाणवले ते असे, गावांची नावे, पात्रांची नावे ही मुळातलीच ठेवल्याने, मूळ कथेवरचे लक्ष उडून ती नावे लक्षात ठेवण्यातच मेंदूला फार कष्ट करावे लागतात." मला वाटले माझेच असे होते का!! :) त्यांच्या आया "अनिल, सुनिल" अशी सोपी नावे का ठेवत नाही? ;)

अशीच एक कथा मराठीत वाचल्याची आठवते - शक्यतांचे जग ह्याविषयी. त्या कथेत पानीपत, पेशवे यांचा उल्लेख असल्याचे आठवते, पण बाकी काहिच संदर्भ आठवत नाही. कोणई वाचली आहे का ती कथा?

या कथेत एका व्यक्तीचा पूर्वेतिहास बदलला. पण सामाजिक स्मृती भरकटली तर देशाचा ज्ञात इतिहास बदलू शकतो. पूर्वीचे दस्तऐवज हरवलेत म्हणजे पुरे - उदा. गानोनचे पहिले पत्र. नवीन दस्तऐवज निर्माण होतात - उदा. कर्नल तावारेसच्या नव्याने गवसलेल्या आठवणींचे पत्र. या कथेवरून हा विचार सुद्धा करता येतो.

अतिशय सुंदर ओळी... देव घडलेला भूतकाळ बदलू शकत नाही, पण भूतकाळाच्या प्रतिमा जरूर बदलू शकतो. त्याने मृत्यूच्या जागी अवसान गळाल्याची प्रतिमा ठेवली, आणि मेलेल्या माणसाचा आत्मा एंत्रेर्रीयोसला परतला. तो परतला खरा, पण त्याचे छायेसारखे स्वरूप आपल्या लक्षात आल्यावाचून राहात नाही. बायको नाही, मित्र नाही, असा तो एकटा राहिला. त्याला सगळे भोग हवे होते. म्हटले तर ते सगळे त्याचे होते, म्हटले तर त्याचे काहीच नव्हते. सगळे काही जणू काचेच्या तावदानापलीकडे असावे. तो "मेला" म्हणजे काय, तर ते अस्पष्ट शरीर पाण्यासारखे पाण्यात विरून गेले. -- आजानुकर्ण

अतिशय सुंदर ओळी... देव घडलेला भूतकाळ बदलू शकत नाही, पण भूतकाळाच्या प्रतिमा जरूर बदलू शकतो. त्याने मृत्यूच्या जागी अवसान गळाल्याची प्रतिमा ठेवली, आणि मेलेल्या माणसाचा आत्मा एंत्रेर्रीयोसला परतला. तो परतला खरा, पण त्याचे छायेसारखे स्वरूप आपल्या लक्षात आल्यावाचून राहात नाही. बायको नाही, मित्र नाही, असा तो एकटा राहिला. त्याला सगळे भोग हवे होते. म्हटले तर ते सगळे त्याचे होते, म्हटले तर त्याचे काहीच नव्हते. सगळे काही जणू काचेच्या तावदानापलीकडे असावे. तो "मेला" म्हणजे काय, तर ते अस्पष्ट शरीर पाण्यासारखे पाण्यात विरून गेले. -- आजानुकर्ण

इतका वेळ झाला तरी प्रतीसादाचा पत्ताच नव्हता. म्हणुन म्हणलं आपणच सांगावा. ;-) स्ट्रीट डायरेक्टरी असता जवळ पत्ता शोधण्यास मिळे बळ :-)

चांगला लेख. माझा अनुभव - पत्ता शोधून काढणे पुष्कळदा सोपं जातं परंतु काही वेळेला मात्र ते अत्यंय जिकिरीचं काम होऊन बसतं! पुण्यातली मंडळी पुष्कळदा अगदी बिनदिक्कत चुकीचा पत्ता सांगतात असाही अनुभव आहे! :) तात्या.

विकिपेडीआचे संदर्भ देणे जरा हास्यास्पद वाटले तरी विकीमॅपिआ पत्ता शोधण्यासाठी वापरणे नक्कीच उपयुक्त आहे. पत्त्यावरून एक आठवलं. ऑफिस ऑफिस मालिकेत मुसद्दीलाल म्हणतो, "हमारे घर के सामने कचरे का ढेर इतने दिनोंसे है की हम ऍड्रेसमे कूडेके ढेर के पीछे ऐसे लिखते थे" छान लेख. पत्ता शोधण्याच्या निमित्ताने आम्हीही नव्या वाटा चोखाळल्या आहेत. अभिजित

अहो, एक लिहायचे राहिलेच.... माझ्या माहितीत असलेल्याच्या कंपनीच्या बसचा चालक नेहमी बदलतो. दर संध्याकाळी पहिला प्रश्न... "रस्ता कुणाला माहित आहे? कोण सांगेल? " आता काय म्हणावे? मनात एक प्रश्न हा ही येतो.. शेवटच्या माणसाला सोडल्यावर तो परत कसा जाईल? ;)

पुण्यात पाट्या असतात ना? सहज म्हणुन आंतर्जालावर गुगल केल्यावर ही वेब्साईट मिळाली पुणेरी पाट्यांना वाहिलेली- http://www.busybeescorp.com/puneripatya/thumbnails.asp

इतका वेळ झाला तरी प्रतीसादाचा पत्ताच नव्हता. म्हणुन म्हणलं आपणच सांगावा. ;-) स्ट्रीट डायरेक्टरी असता जवळ पत्ता शोधण्यास मिळे बळ :-)

चांगला लेख. माझा अनुभव - पत्ता शोधून काढणे पुष्कळदा सोपं जातं परंतु काही वेळेला मात्र ते अत्यंय जिकिरीचं काम होऊन बसतं! पुण्यातली मंडळी पुष्कळदा अगदी बिनदिक्कत चुकीचा पत्ता सांगतात असाही अनुभव आहे! :) तात्या.

विकिपेडीआचे संदर्भ देणे जरा हास्यास्पद वाटले तरी विकीमॅपिआ पत्ता शोधण्यासाठी वापरणे नक्कीच उपयुक्त आहे. पत्त्यावरून एक आठवलं. ऑफिस ऑफिस मालिकेत मुसद्दीलाल म्हणतो, "हमारे घर के सामने कचरे का ढेर इतने दिनोंसे है की हम ऍड्रेसमे कूडेके ढेर के पीछे ऐसे लिखते थे" छान लेख. पत्ता शोधण्याच्या निमित्ताने आम्हीही नव्या वाटा चोखाळल्या आहेत. अभिजित

अहो, एक लिहायचे राहिलेच.... माझ्या माहितीत असलेल्याच्या कंपनीच्या बसचा चालक नेहमी बदलतो. दर संध्याकाळी पहिला प्रश्न... "रस्ता कुणाला माहित आहे? कोण सांगेल? " आता काय म्हणावे? मनात एक प्रश्न हा ही येतो.. शेवटच्या माणसाला सोडल्यावर तो परत कसा जाईल? ;)

पुण्यात पाट्या असतात ना? सहज म्हणुन आंतर्जालावर गुगल केल्यावर ही वेब्साईट मिळाली पुणेरी पाट्यांना वाहिलेली- http://www.busybeescorp.com/puneripatya/thumbnails.asp

काही विशिष्ट वेळासाठी स्वस्थ(idle) राहिल्यास सदस्याला मृत्यू येतो. त्यानंतर आत्मा जेव्हा मिसळपावाच्या ओढीने परततो तेव्हा 'आपलेच मरण पाहिले म्या आपुल्याच डोळा' अशी अनुभूती येते आणि आपण देहविरहीत अवस्थेत वावरतोय याचा साक्षात्कार होतो. पुनश्च हालचाल केल्यावर आपला पुनर्जन्म होतो हे वेगळे सांगणे न लगे. ;-) ड्रुपलवर आधारित बाकीची संकेतस्थळेही अशीच झपाटलेली आहेत. (मांत्रिक नं.१) प्रियाली.

मांत्रिक प्रियालीशी सहमत... आपला, (पिंपळावरचा मुंजा परंतु प्रियालीचा मित्र) तात्यावेताळ.

मिसळपावावर मिसळीची शिते सर्वत्र पडलेली असताना भुते जमली नाहीत, तरंच आश्चर्य ! - (भूतनाथ) सर्किट

त्यात चिंतित होण्यासारखे काही नाही! चतुरंग

अहो आपण भूत बनून आलात . मी तर पूर्वी एकदा २ देह धारण केले होते मि.पा. वर. आणि २ वेगवेगळे देह नव्हे तर अगदी शेम टू शेम तेच देह. पण २-२. पण सध्या एकाच आत्म्याने २ देह धारण करायची सुविधा मि.पा. ने बंद केली आहे असे वाटते. (ह.घ्या.) पुण्याचे पेशवे

आज पुन्हा भूताटकी झाली. >:) प्राजुंच्या ताटव्यावर प्रतिक्रिया लिहिली. नंतर कुठल्यातरी लेखात बघत होतो. पाहतो तर लिहिले होते, प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा. :? म्हणजे मला बाहेर हाकलले होते, कार्यक्षम असतानाही. [( म्हणून येण्याची नोंद केली तर सदस्य सूचीमध्ये माझे नाव दोन वेळा दिसले. :O (आता मला वाटते, नवज्योत सिद्धू आणि शत्रुघ्न सिन्हा ह्यांना बोलवावे लागेल, भूताला खामोश म्हणण्यासाठी :-C )

माझही आत्ताच...भूताला पाहायला आले आणि पाहिलं, 'प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा'. आणि परत लॉग इन केलं तर माझं नाव दोन दोन वेळा....

काही विशिष्ट वेळासाठी स्वस्थ(idle) राहिल्यास सदस्याला मृत्यू येतो. त्यानंतर आत्मा जेव्हा मिसळपावाच्या ओढीने परततो तेव्हा 'आपलेच मरण पाहिले म्या आपुल्याच डोळा' अशी अनुभूती येते आणि आपण देहविरहीत अवस्थेत वावरतोय याचा साक्षात्कार होतो. पुनश्च हालचाल केल्यावर आपला पुनर्जन्म होतो हे वेगळे सांगणे न लगे. ;-) ड्रुपलवर आधारित बाकीची संकेतस्थळेही अशीच झपाटलेली आहेत. (मांत्रिक नं.१) प्रियाली.

मांत्रिक प्रियालीशी सहमत... आपला, (पिंपळावरचा मुंजा परंतु प्रियालीचा मित्र) तात्यावेताळ.

मिसळपावावर मिसळीची शिते सर्वत्र पडलेली असताना भुते जमली नाहीत, तरंच आश्चर्य ! - (भूतनाथ) सर्किट

त्यात चिंतित होण्यासारखे काही नाही! चतुरंग

अहो आपण भूत बनून आलात . मी तर पूर्वी एकदा २ देह धारण केले होते मि.पा. वर. आणि २ वेगवेगळे देह नव्हे तर अगदी शेम टू शेम तेच देह. पण २-२. पण सध्या एकाच आत्म्याने २ देह धारण करायची सुविधा मि.पा. ने बंद केली आहे असे वाटते. (ह.घ्या.) पुण्याचे पेशवे

आज पुन्हा भूताटकी झाली. >:) प्राजुंच्या ताटव्यावर प्रतिक्रिया लिहिली. नंतर कुठल्यातरी लेखात बघत होतो. पाहतो तर लिहिले होते, प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा. :? म्हणजे मला बाहेर हाकलले होते, कार्यक्षम असतानाही. [( म्हणून येण्याची नोंद केली तर सदस्य सूचीमध्ये माझे नाव दोन वेळा दिसले. :O (आता मला वाटते, नवज्योत सिद्धू आणि शत्रुघ्न सिन्हा ह्यांना बोलवावे लागेल, भूताला खामोश म्हणण्यासाठी :-C )

माझही आत्ताच...भूताला पाहायला आले आणि पाहिलं, 'प्रतिक्रिया प्रकाशित करण्यासाठी येण्याची नोंद करा अथवा सदस्य व्हा'. आणि परत लॉग इन केलं तर माझं नाव दोन दोन वेळा....

त्यातील तुलसी हीच आपल्या सर्वगुणसंपन्न वृंदेप्रमाणे आहे असे मानून विष्णुस ती फार प्रिय झाली. क्या बात है बिरुटेशेठ, मस्त कथा.. तुळस ही अत्यंत औषधी असून आम्हालाही खूप प्रिय आहे. तुळशीची रोज दोनचार पानं खाल्ल्यास, ते आरोग्यास अत्यंत लाभदायी आहे... बिरुटेशेठ, या निमित्ताने आपल्याकडील सणवारांवर आपण नेहमीच असं 'प्रासंगिक' हे सदर लिहावत अशी तुम्हाला विनंती... तात्या.

बिरुटेशेठ, या निमित्ताने आपल्याकडील सणवारांवर आपण नेहमीच असं 'प्रासंगिक' हे सदर लिहावत अशी तुम्हाला विनंती... तात्या, मिसळपाव संकेतस्थळ अग्रेसर बनावे यासाठी लिहिता येईल तितके इथे लिहिणारच आहे. पण या कथांच्या बाबतीतले विचार विज्ञान युगात न पटणारे असतात. जसे, एक वीतभर तुळशीचे रोप दारात लावून त्याला प्रदक्षिणा घातल्या म्हणजे आरोग्य वाढण्याचा संभव नाही. तसेच, हवा शुद्ध होऊन कौटुंबिक आरोग्य राहील हे संभवनीय नाही. तसेच कथेतील विष्णूने असे का करावे वगैरे.......वगैरे ! तरिही प्रात:काली तुळशीचे दर्शन घेतांना प्रत्येक स्त्री-पुरुषाने आप- आपल्या कर्तव्याची जाणीव अंतःकरणात ठेवावी हा बोध जरी घेता आला तरी आपल्या कथेचा हेतू सार्थक झाला. अवांतर :- तुळशीच्या पानावरुन आठवले, शाळेत परिक्षेचा पेपर अवघड जाऊ नये, म्हणून कंपॉस बॉक्स मधे स्मरणासाठी तुळशीचे पाने नेलेली आठवतात, अन खाल्लेलीही आठवतात ! :)

आमच्या दोन पिढ्या 'भाउबंदकी 'व 'कोर्ट 'यात गेल्या. आमचे एक चुलत आजोबा कोर्टाच्या कागदपत्रे , नियम याकडे वेगळ्याच नजरेने बघत. त्यांना सरळ वाट म्हणे दिसतच नसे. कागदपत्राकडे भिंगातून बघताना त्यांना म्हणे 'ध' चा 'मा' दिसे. त्यांची म्हणे दोन लग्ने झाली होती.त्यात बायका मेल्या म्हणे. त्यानंतर लग्न 'लाभावे' म्हणून त्यानंतर त्यांनी तिसरे लग्न तुळशीशी केले . (Antidote) आणी मग खरे दुसर्‍या म्हणजे गणानुक्रमे चौथ्या बाईशी केले. ते शेवट पर्यंत टिकले. असे हे तुलसी महात्म्य. प्रकाश घाटपांडे

तुळशीच्या लग्नाची ही गोष्ट मला माहीत नव्हती. येथे सांगितल्याबद्दल सरांचे अनेक आभार. (आभारी)बेसनलाडू

हल्ली डबल बॅरल थंड पडलेली दिसत आहे.. असो बदलीन.

आमच्या मोठ्या कुतुंबात तुळशीचे लग्न मोठया थाटात होत असे. घरच्या बायका मस्त नटून थटून असायच्या. आई दिवाळीच्या फराळाबरोबर अजून काही गोड-धोड करीत असे. अंतर्पाठ धरण्याचे काम मी आणि मझा भाऊ करित असु. लग्न लागले की अंतर्पाठ टाकुन फटाके वाजवायला पळायची घाई होत असे. करवल्या मुली - पेढा , फुल , गुलाब-पाणी , अत्तर वाटप करित असत. मग फराळाचा कार्यक्रम. तुळशीच्या लग्नानतर , घरातील ऊपवर मुलींच्या वर संशोधन मोहिमेला सुरवात होत असे. मग त्या वयातील बहिणीं थट्टा करणे हा भावांचा मुख्य ऊद्योग ! आपल्या बहिणी मग लाजताना पहाण्यात कही वेगळीच मज्जा असे. आता ते तसे लग्न ही लागत नाही आणि मुलींना तसे लाजताना पहाण्याचे प्रसंग ही विरळाच!

माहितिपुर्ण लेखन ! आभारी आहोत. प्रासंगिक मालिक सदर येउदेत..........! तसे आता सणावाराचेच दिवस आहेत. श्रावण आलाच कि?

च्यायला, हे जुने धागे कोण वर आणतंय रे....! -दिलीप बिरुटे

त्यातील तुलसी हीच आपल्या सर्वगुणसंपन्न वृंदेप्रमाणे आहे असे मानून विष्णुस ती फार प्रिय झाली. क्या बात है बिरुटेशेठ, मस्त कथा.. तुळस ही अत्यंत औषधी असून आम्हालाही खूप प्रिय आहे. तुळशीची रोज दोनचार पानं खाल्ल्यास, ते आरोग्यास अत्यंत लाभदायी आहे... बिरुटेशेठ, या निमित्ताने आपल्याकडील सणवारांवर आपण नेहमीच असं 'प्रासंगिक' हे सदर लिहावत अशी तुम्हाला विनंती... तात्या.

बिरुटेशेठ, या निमित्ताने आपल्याकडील सणवारांवर आपण नेहमीच असं 'प्रासंगिक' हे सदर लिहावत अशी तुम्हाला विनंती... तात्या, मिसळपाव संकेतस्थळ अग्रेसर बनावे यासाठी लिहिता येईल तितके इथे लिहिणारच आहे. पण या कथांच्या बाबतीतले विचार विज्ञान युगात न पटणारे असतात. जसे, एक वीतभर तुळशीचे रोप दारात लावून त्याला प्रदक्षिणा घातल्या म्हणजे आरोग्य वाढण्याचा संभव नाही. तसेच, हवा शुद्ध होऊन कौटुंबिक आरोग्य राहील हे संभवनीय नाही. तसेच कथेतील विष्णूने असे का करावे वगैरे.......वगैरे ! तरिही प्रात:काली तुळशीचे दर्शन घेतांना प्रत्येक स्त्री-पुरुषाने आप- आपल्या कर्तव्याची जाणीव अंतःकरणात ठेवावी हा बोध जरी घेता आला तरी आपल्या कथेचा हेतू सार्थक झाला. अवांतर :- तुळशीच्या पानावरुन आठवले, शाळेत परिक्षेचा पेपर अवघड जाऊ नये, म्हणून कंपॉस बॉक्स मधे स्मरणासाठी तुळशीचे पाने नेलेली आठवतात, अन खाल्लेलीही आठवतात ! :)

आमच्या दोन पिढ्या 'भाउबंदकी 'व 'कोर्ट 'यात गेल्या. आमचे एक चुलत आजोबा कोर्टाच्या कागदपत्रे , नियम याकडे वेगळ्याच नजरेने बघत. त्यांना सरळ वाट म्हणे दिसतच नसे. कागदपत्राकडे भिंगातून बघताना त्यांना म्हणे 'ध' चा 'मा' दिसे. त्यांची म्हणे दोन लग्ने झाली होती.त्यात बायका मेल्या म्हणे. त्यानंतर लग्न 'लाभावे' म्हणून त्यानंतर त्यांनी तिसरे लग्न तुळशीशी केले . (Antidote) आणी मग खरे दुसर्‍या म्हणजे गणानुक्रमे चौथ्या बाईशी केले. ते शेवट पर्यंत टिकले. असे हे तुलसी महात्म्य. प्रकाश घाटपांडे

तुळशीच्या लग्नाची ही गोष्ट मला माहीत नव्हती. येथे सांगितल्याबद्दल सरांचे अनेक आभार. (आभारी)बेसनलाडू

हल्ली डबल बॅरल थंड पडलेली दिसत आहे.. असो बदलीन.

आमच्या मोठ्या कुतुंबात तुळशीचे लग्न मोठया थाटात होत असे. घरच्या बायका मस्त नटून थटून असायच्या. आई दिवाळीच्या फराळाबरोबर अजून काही गोड-धोड करीत असे. अंतर्पाठ धरण्याचे काम मी आणि मझा भाऊ करित असु. लग्न लागले की अंतर्पाठ टाकुन फटाके वाजवायला पळायची घाई होत असे. करवल्या मुली - पेढा , फुल , गुलाब-पाणी , अत्तर वाटप करित असत. मग फराळाचा कार्यक्रम. तुळशीच्या लग्नानतर , घरातील ऊपवर मुलींच्या वर संशोधन मोहिमेला सुरवात होत असे. मग त्या वयातील बहिणीं थट्टा करणे हा भावांचा मुख्य ऊद्योग ! आपल्या बहिणी मग लाजताना पहाण्यात कही वेगळीच मज्जा असे. आता ते तसे लग्न ही लागत नाही आणि मुलींना तसे लाजताना पहाण्याचे प्रसंग ही विरळाच!

माहितिपुर्ण लेखन ! आभारी आहोत. प्रासंगिक मालिक सदर येउदेत..........! तसे आता सणावाराचेच दिवस आहेत. श्रावण आलाच कि?

च्यायला, हे जुने धागे कोण वर आणतंय रे....! -दिलीप बिरुटे