नेहमीप्रमाणेच हा भाग देखील उत्तम माहितीने भरलेला आहे. मानवाखेरीज इतर प्राण्यांकडे असणार्‍या उत्कृष्ट नैसर्गिक कौशल्यांचे उत्तम उदाहरण या लेखात वाचायला मिळाले.

पक्षांना या सर्व घडामोडींत आवाज नाही आणि शास्त्रज्ञांच्या आवाजाकडे पुरेसे ल़क्ष दिले जात नाही. तरीसुद्धा शास्त्रज्ञ आपल्यापरीने जे करणे शक्य आहे, ते करतच आहेत... ते म्हणजे अधिकाधिक माहिती गोळा करणे, तिचे निष्कर्ष लोकांपर्यंत पोहोचवणे आणि त्या पुराव्यांच्या दबावाने शक्य तितका योग्य परिणाम साधण्याचा प्रयत्न करणे.

जनजागृतीचे हेच सर्वात कठीण काम वाटते.

मानवी डोळा कान नाक इ. इन्द्रियांच्या संवेदनेचा आवाका किती मर्यादित आहे हे वरील लेखावरून दिससून येईल. आपले नाक हे सर्वात लवकर शरण जाणारे इन्द्रिय आहे असे वाचले आहे.कुत्र्याना अनेक प्रकारचे वासांचे संवेदन प्राप्त झालेले असते हे आपल्याला पोलीसी शोधामुळे माहीत आहे पण जे पशु पक्षी मासे आपल्यासारखी संपन्न भाषा अवगत नसतानाही एकमेकांशी कसे संवाद साधतात व परिसराला कसे वाचतात हे सारे विस्मयकारक आहे.

उत्तम लेख

खूप माहितीपूर्ण लेख. इवल्याशा पक्षांना असलेले धोके आणि तरी केवळ नैसर्गिक प्रेरणेने त्यानी वर्षानुवर्षे उडत रहाणे हे वाचून गलबलून आले. मानवी अतिक्रमणांमुळे आणि हस्तक्षेपामुळे किती पक्षी मेले असतील आणि किती जाती प्रजाती नाहिशा झाल्या असतील याचा हिशेब नाही. समुद्रपक्ष्यांच्या भरार्‍यांबद्दल एका ठिकाणी वाचले होते. तेव्हा म्हातारे झालेले कित्येक पक्षी दूरवर स्थलांतर करताना उडताना ताकद संपून समुद्रात पडून मरतात हे वाचून असेच वाईट वाटले होते.

सर्व प्रतिसादकांना व वाचकांना धन्यवाद !

अधाशासारखे एका दमात तिन्ही लेख वाचुन काढले. या ईवल्याश्या पक्ष्यांच्या ताकदीने थक्क झालो. अशी माहिती सोप्या शब्दात आम्हा वाचकांपर्यंत पोचवण्याबद्दल डॉ.साहेबांचे आभार!!

उत्तम लेख!

माहीती आणि निसर्गदत्त शक्तींचा मानवापेक्षा इतर प्राणीच जास्त विधायक आणि (किमान्)उपद्रवी करतात हेच वारंवार दिसून आले आहे.. सर्प स्वतःहोऊन तुमच्या वाटेला जात नाही पण माणुस त्याला शोधून मारल्या/त्रास दिल्याखेरीज गप्प बसत नाही

खूप छान माहिती पुर्ण लेख धन्यवाद

जबराट लेखमाला, डॉक्टरसाहेब..

मार्गातील थांब्यांच्या जागांमधे व प्रजननाच्या जागेमधे होणारे बदल

ह्या मथळ्याखाली दिलेल्या माहितीवरून ह्या पक्ष्यांच्या भवितव्याची प्रचंड चिंता वाटते आहे, कारण की माणसाची हाव असीमित आहे..

नेहमीप्रमाणेच हा भाग देखील उत्तम माहितीने भरलेला आहे. मानवाखेरीज इतर प्राण्यांकडे असणार्‍या उत्कृष्ट नैसर्गिक कौशल्यांचे उत्तम उदाहरण या लेखात वाचायला मिळाले.

पक्षांना या सर्व घडामोडींत आवाज नाही आणि शास्त्रज्ञांच्या आवाजाकडे पुरेसे ल़क्ष दिले जात नाही. तरीसुद्धा शास्त्रज्ञ आपल्यापरीने जे करणे शक्य आहे, ते करतच आहेत... ते म्हणजे अधिकाधिक माहिती गोळा करणे, तिचे निष्कर्ष लोकांपर्यंत पोहोचवणे आणि त्या पुराव्यांच्या दबावाने शक्य तितका योग्य परिणाम साधण्याचा प्रयत्न करणे.

जनजागृतीचे हेच सर्वात कठीण काम वाटते.

मानवी डोळा कान नाक इ. इन्द्रियांच्या संवेदनेचा आवाका किती मर्यादित आहे हे वरील लेखावरून दिससून येईल. आपले नाक हे सर्वात लवकर शरण जाणारे इन्द्रिय आहे असे वाचले आहे.कुत्र्याना अनेक प्रकारचे वासांचे संवेदन प्राप्त झालेले असते हे आपल्याला पोलीसी शोधामुळे माहीत आहे पण जे पशु पक्षी मासे आपल्यासारखी संपन्न भाषा अवगत नसतानाही एकमेकांशी कसे संवाद साधतात व परिसराला कसे वाचतात हे सारे विस्मयकारक आहे.

उत्तम लेख

खूप माहितीपूर्ण लेख. इवल्याशा पक्षांना असलेले धोके आणि तरी केवळ नैसर्गिक प्रेरणेने त्यानी वर्षानुवर्षे उडत रहाणे हे वाचून गलबलून आले. मानवी अतिक्रमणांमुळे आणि हस्तक्षेपामुळे किती पक्षी मेले असतील आणि किती जाती प्रजाती नाहिशा झाल्या असतील याचा हिशेब नाही. समुद्रपक्ष्यांच्या भरार्‍यांबद्दल एका ठिकाणी वाचले होते. तेव्हा म्हातारे झालेले कित्येक पक्षी दूरवर स्थलांतर करताना उडताना ताकद संपून समुद्रात पडून मरतात हे वाचून असेच वाईट वाटले होते.

सर्व प्रतिसादकांना व वाचकांना धन्यवाद !

अधाशासारखे एका दमात तिन्ही लेख वाचुन काढले. या ईवल्याश्या पक्ष्यांच्या ताकदीने थक्क झालो. अशी माहिती सोप्या शब्दात आम्हा वाचकांपर्यंत पोचवण्याबद्दल डॉ.साहेबांचे आभार!!

उत्तम लेख!

माहीती आणि निसर्गदत्त शक्तींचा मानवापेक्षा इतर प्राणीच जास्त विधायक आणि (किमान्)उपद्रवी करतात हेच वारंवार दिसून आले आहे.. सर्प स्वतःहोऊन तुमच्या वाटेला जात नाही पण माणुस त्याला शोधून मारल्या/त्रास दिल्याखेरीज गप्प बसत नाही

खूप छान माहिती पुर्ण लेख धन्यवाद

जबराट लेखमाला, डॉक्टरसाहेब..

मार्गातील थांब्यांच्या जागांमधे व प्रजननाच्या जागेमधे होणारे बदल

ह्या मथळ्याखाली दिलेल्या माहितीवरून ह्या पक्ष्यांच्या भवितव्याची प्रचंड चिंता वाटते आहे, कारण की माणसाची हाव असीमित आहे..

पहिला भाग वाचून जे प्रश्न मनात येत होते त्यांपैकी बहुतेकांची उत्तरे या भागात मिळाली. डॉ.वॉली जॉन्सन एकेकाळी आमच्या राज्यात (मिनेसोटा) काम करत होते हे जाणून आनंद झाला. आता ते मोन्टॅना स्टेट युनिव्हर्सिटीमध्ये काम करतात असे दिसते. पुभाप्र.

पुभाप्र.

प्रत्येक भाग पहिल्या पेक्षा अद्भुत!!

रोचक विषय व माहीती.

तेव्हा अनावश्यक असलेली पचनसंस्था त्या काळासाठी आकसून छोटी बनते. यामुळे कमी होणारे काही ग्रॅमचे वजन मोठ्या उड्डाणांत उपयोगी ठरते.

पचनसंस्था आकसल्यामुळे उत्सर्जनही (विष्ठा) थांबत असावे, खाल्लेल्या अन्नातील बिया दूरवर रुजवण्यासाठी ही सुविधा असावी. कारण ह्या पक्षाचा बराचसा प्रवास हा अथांग समुद्रावरून होत असल्यामुळे तेथे बी रुजण्याचा सबंध येत नाही. अर्थात हा पक्षी शाकाहार करत असेल तरच ही शक्यता आहे.

अद्भुत!

कारण दुसरा भाग पहिल्या भागा पेक्षा जास्त रोचक झाला आहे. पण तरी सुध्दा हा सगळा खाटाटोप कशासाठी हा प्रश्र्ण उरतोच पैजारबुवा

पक्षी जाय दिगंतरा..!!! हा भागही आवडला.

सर्व वाचाकांसाठी व प्रतिसादकांसाठी अनेक धन्यवाद !

खूप छान.आवडत आहे वाचायला.

ह्यांच्या मार्गात अडथळे , उदा. मोठ्या पक्ष्यांकडून त्रास , मारले जाणे , असे होते का? असल्यास हे प्लोव्हर्स त्यांचा प्रतिकार कसा करतात?

माहितीपूर्ण लेखन. -दिलीप बिरुटे

निव्वळ भन्नाट!!

कोणत्याही गोष्टीचा मागोवा घेण्याची युरोपिअन लोकांची वृत्ती, नैसर्गिक गोष्टीबद्दल असलेले कुतुहल,ते कुतुहल शमवणारी अत्युच्च बुद्धीमत्ता व चिकाटी आणि हे सगळं करण्यासाठी लागणारे धाडस याचे मला नेहमीच कौतुक वाटत आलेले आहे.लेख छान आणि अभ्यासपुर्ण आहे यात वादच नाही.पुभाप्र.

अतिशय माहितीपूर्ण.

लेख आवडला.. अख्खी लेखमाला वाचून काढतोय..

पहिला भाग वाचून जे प्रश्न मनात येत होते त्यांपैकी बहुतेकांची उत्तरे या भागात मिळाली. डॉ.वॉली जॉन्सन एकेकाळी आमच्या राज्यात (मिनेसोटा) काम करत होते हे जाणून आनंद झाला. आता ते मोन्टॅना स्टेट युनिव्हर्सिटीमध्ये काम करतात असे दिसते. पुभाप्र.

पुभाप्र.

प्रत्येक भाग पहिल्या पेक्षा अद्भुत!!

रोचक विषय व माहीती.

तेव्हा अनावश्यक असलेली पचनसंस्था त्या काळासाठी आकसून छोटी बनते. यामुळे कमी होणारे काही ग्रॅमचे वजन मोठ्या उड्डाणांत उपयोगी ठरते.

पचनसंस्था आकसल्यामुळे उत्सर्जनही (विष्ठा) थांबत असावे, खाल्लेल्या अन्नातील बिया दूरवर रुजवण्यासाठी ही सुविधा असावी. कारण ह्या पक्षाचा बराचसा प्रवास हा अथांग समुद्रावरून होत असल्यामुळे तेथे बी रुजण्याचा सबंध येत नाही. अर्थात हा पक्षी शाकाहार करत असेल तरच ही शक्यता आहे.

अद्भुत!

कारण दुसरा भाग पहिल्या भागा पेक्षा जास्त रोचक झाला आहे. पण तरी सुध्दा हा सगळा खाटाटोप कशासाठी हा प्रश्र्ण उरतोच पैजारबुवा

पक्षी जाय दिगंतरा..!!! हा भागही आवडला.

सर्व वाचाकांसाठी व प्रतिसादकांसाठी अनेक धन्यवाद !

खूप छान.आवडत आहे वाचायला.

ह्यांच्या मार्गात अडथळे , उदा. मोठ्या पक्ष्यांकडून त्रास , मारले जाणे , असे होते का? असल्यास हे प्लोव्हर्स त्यांचा प्रतिकार कसा करतात?

माहितीपूर्ण लेखन. -दिलीप बिरुटे

निव्वळ भन्नाट!!

कोणत्याही गोष्टीचा मागोवा घेण्याची युरोपिअन लोकांची वृत्ती, नैसर्गिक गोष्टीबद्दल असलेले कुतुहल,ते कुतुहल शमवणारी अत्युच्च बुद्धीमत्ता व चिकाटी आणि हे सगळं करण्यासाठी लागणारे धाडस याचे मला नेहमीच कौतुक वाटत आलेले आहे.लेख छान आणि अभ्यासपुर्ण आहे यात वादच नाही.पुभाप्र.

अतिशय माहितीपूर्ण.

लेख आवडला.. अख्खी लेखमाला वाचून काढतोय..

काय करु?

या नव्या लेखमालिकेचा विषय एकदम रोचक आहे. या चिमुकल्या पक्षाच्या कामगिरीचे आश्चर्यमिश्रित कौतुक वाटत आहे. ही लेखमालिका पर्वणी ठरणार असा विश्वास वाटतो.

काय प्रचंड क्षमता आहे एवढ्याश्या पक्ष्याची.

ही ८,८०० किलोमीटरची महाभरारी त्याने एकही थांबा न घेता आठ दिवसात पूर्ण केली.

या काळात हे काही खात पीत नाहीत का? त्याची सोय कशी करतात? या बद्दल काही माहिती उपलब्ध झाली आहे का?

या पक्ष्याची सफर अचंबित करणारी आहे, जोनाथन लिव्हिंगस्टन सीगलची गोष्ट आठवली.

पुभाप्र.

भ्रमण नकाशा बघुनच दमायला होतं :) लांब अंतराचा सलग प्रवास करताना ९७ टिफीन सोबत नेला होता कि काय? जीतेंद्रीयच म्हणायचा हा भौ.

निव्वळ थक्क करणारे ! स्वगतः अता कुणाला (मिपावर) गेलास उडत असे म्हणायची सोय नाही राहिली !!!

तीस हजार किमी!! काय बोलायचे काका! ही साधी पाखरे खुप काय काय शिकवत असतात. ही पाखरे इतर स्थलांतरित पक्षी उड़तात तसे उड़तात का? 'V' फॉर्मेशन मधे? ह्यात हवेचा जास्तीत जास्त अवरोध असलेले व्ही चे निमुळते टिप असते अन त्या पोजीशन वर उडणारा पक्षी कायम बदलत असतो जेणेकरुन त्याला आराम मिळत राहावा अन रोटेशन मधे नव्या दमाचा भिडू येत राहावा, ह्या पद्धतीने पक्षी विस्मयकारक अंतर कापत असतात. ९७ ला मानाचा मुजरा आमचा! खासकरुन तो अलास्का मधील त्रिभुज प्रदेश ते सुलावेसी चा कर्व प्रवास म्हणजे साक्षात दंडवत ____/\____

जबरी.

> "यामुळेच या प्रकल्पाचे 'निर्णय' जास्त आश्चर्यकारक आहेत" इथे निर्णय च्या ऐवजी 'निष्कर्श' असे पाहीजे का?

परतीचा प्रवास (पिवळी रेषा) हा अलास्काला पोचायच्या अगोदर कमचटका पेनिनसुला रशिया इथून (त्याच्या दक्षिण टोकाकडून) होतो!! काय मजबूत पाखरू आहे राव! कमचटका मधे उणे टेम्प्रेचर मुळे पत्रे सुद्धा तड़कतात लोखंडी !! लैच जबर्या

या विश्वात मनुक्षच क्षुद्र प्राणी आहे न काय :-)

वेरी विंट्रेस्टींग. पुभाप्र.

निसर्ग त्याच्या पोतडीतून काही ना काही नवीन दाखवत असतोच !! वाचून थक्क झालो !!

निव्वळ अप्रतिम लेख आणि प्लोव्हरही ! आम्हाला पडलेले काही प्रश्ण : १)पक्षांना जेट लॅग होत नाही काय? २)८,८०० किलोमीटर/ आठ दिवस = ११०० प्रत्येक दिवशी = म्हण्जे जवळपास ताशी ४५ किमि चा स्पीड झाला ! इतका स्पीड ठेवायला किती एनर्जी लागेल ? ३) पक्षी नेव्हीगेशन कसे करत असतील ? त्यांना दिसांचा अंदाज कसा लागत असेल? ४) त्याच्याअ पायाला सेटेलाईट ट्रान्स्मिटर ऐवजी तितकाच हलका सेटेलाईट फर्स्ट पर्सन व्यु वाला क्यॅमेरा लावता आला तर काय मजा येईल त्याचा प्रवास पहायला !

वाचावे ते नवलंच.

पूर्वी मानवाला नसलेल्या पण पक्षी व प्राण्याना असलेल्या क्षमतांविषयी एक पुस्तक वाचनात आले होते.पण हे नवलच आहे. भेदुनी गगनाला बघुनी ये देवलोक सारा या ओळींची आठवण आली. पण पुढच्या प्रवासात प्रगो यांची कॅमेर्‍याची सूचना अमलात यावयास हवी. ( म्हण्जे मधे कुठे पुढची पिढी वाढवायचा प्रयत्न हे महाशय करतात की कसे याचेही ज्ञान येईल :|) ) .

काय अचाट प्रकार आहे हा भ्रमणाचा.पुढचा जन्म असा भटक्या पक्ष्याचा यावा! कोई सरहदना इन्हे रोके!! पुभाप्र.

रोचक. पुभाप्र.

विस्मयकारक आणि मनोरंजक.

मस्त..

निव्वळ थरारक!

फारच रोचक!!

एक अफलातून लेखमाला ठरणार ही नक्कीच. आठ दिवस सलग उड्डाण, तेही पूर्णतः महासागरावरुन. म्हणजे उडायचं थांबवण्याचा पर्यायही नाही. अशा सागराच्या मध्यावर हवेतच खाद्य मिळणंही अवघड. तेव्हा ही सर्व ऊर्जा शरीरात साठवलेलीच असणार. सर्वच विलक्षण आहे. बादवे, सीगल / टर्न्स यांपैकी काही पक्षी जरावेळ समुद्राच्या पाण्यावर बसून तरंगताना पाहिले आहेत. तो विश्रांतीचा प्रकार असावा काय?

पक्षाचा प्रवास अत्यंत विस्मयकारक आहे. त्याने परतीच्या प्रवासात शोर्टकट मारलेला दिसतोय. या पक्षांचा प्रवास विशेषत: युकॉन ते ओकिनावा ही भरारी तर थक्क करणारी आहे. हे असे मोठाले प्रवास करण्या मागची त्यांची काय बरं प्रेरणा असेल? पैजारबुवा

बाबो , थक्क करणारे उडान .

रोचक आणि थक्क करणारी माहिति . लेख आवडलाच.

सर्व वाचाकांसाठी व प्रतिसादकांसाठी अनेक धन्यवाद !

आर्क्टीक टर्न म्हणतात तो पक्षी हाच का?

काय करु?

या नव्या लेखमालिकेचा विषय एकदम रोचक आहे. या चिमुकल्या पक्षाच्या कामगिरीचे आश्चर्यमिश्रित कौतुक वाटत आहे. ही लेखमालिका पर्वणी ठरणार असा विश्वास वाटतो.

काय प्रचंड क्षमता आहे एवढ्याश्या पक्ष्याची.

ही ८,८०० किलोमीटरची महाभरारी त्याने एकही थांबा न घेता आठ दिवसात पूर्ण केली.

या काळात हे काही खात पीत नाहीत का? त्याची सोय कशी करतात? या बद्दल काही माहिती उपलब्ध झाली आहे का?

या पक्ष्याची सफर अचंबित करणारी आहे, जोनाथन लिव्हिंगस्टन सीगलची गोष्ट आठवली.

पुभाप्र.

भ्रमण नकाशा बघुनच दमायला होतं :) लांब अंतराचा सलग प्रवास करताना ९७ टिफीन सोबत नेला होता कि काय? जीतेंद्रीयच म्हणायचा हा भौ.

निव्वळ थक्क करणारे ! स्वगतः अता कुणाला (मिपावर) गेलास उडत असे म्हणायची सोय नाही राहिली !!!

तीस हजार किमी!! काय बोलायचे काका! ही साधी पाखरे खुप काय काय शिकवत असतात. ही पाखरे इतर स्थलांतरित पक्षी उड़तात तसे उड़तात का? 'V' फॉर्मेशन मधे? ह्यात हवेचा जास्तीत जास्त अवरोध असलेले व्ही चे निमुळते टिप असते अन त्या पोजीशन वर उडणारा पक्षी कायम बदलत असतो जेणेकरुन त्याला आराम मिळत राहावा अन रोटेशन मधे नव्या दमाचा भिडू येत राहावा, ह्या पद्धतीने पक्षी विस्मयकारक अंतर कापत असतात. ९७ ला मानाचा मुजरा आमचा! खासकरुन तो अलास्का मधील त्रिभुज प्रदेश ते सुलावेसी चा कर्व प्रवास म्हणजे साक्षात दंडवत ____/\____

जबरी.

> "यामुळेच या प्रकल्पाचे 'निर्णय' जास्त आश्चर्यकारक आहेत" इथे निर्णय च्या ऐवजी 'निष्कर्श' असे पाहीजे का?

परतीचा प्रवास (पिवळी रेषा) हा अलास्काला पोचायच्या अगोदर कमचटका पेनिनसुला रशिया इथून (त्याच्या दक्षिण टोकाकडून) होतो!! काय मजबूत पाखरू आहे राव! कमचटका मधे उणे टेम्प्रेचर मुळे पत्रे सुद्धा तड़कतात लोखंडी !! लैच जबर्या

या विश्वात मनुक्षच क्षुद्र प्राणी आहे न काय :-)

वेरी विंट्रेस्टींग. पुभाप्र.

निसर्ग त्याच्या पोतडीतून काही ना काही नवीन दाखवत असतोच !! वाचून थक्क झालो !!

निव्वळ अप्रतिम लेख आणि प्लोव्हरही ! आम्हाला पडलेले काही प्रश्ण : १)पक्षांना जेट लॅग होत नाही काय? २)८,८०० किलोमीटर/ आठ दिवस = ११०० प्रत्येक दिवशी = म्हण्जे जवळपास ताशी ४५ किमि चा स्पीड झाला ! इतका स्पीड ठेवायला किती एनर्जी लागेल ? ३) पक्षी नेव्हीगेशन कसे करत असतील ? त्यांना दिसांचा अंदाज कसा लागत असेल? ४) त्याच्याअ पायाला सेटेलाईट ट्रान्स्मिटर ऐवजी तितकाच हलका सेटेलाईट फर्स्ट पर्सन व्यु वाला क्यॅमेरा लावता आला तर काय मजा येईल त्याचा प्रवास पहायला !

वाचावे ते नवलंच.

पूर्वी मानवाला नसलेल्या पण पक्षी व प्राण्याना असलेल्या क्षमतांविषयी एक पुस्तक वाचनात आले होते.पण हे नवलच आहे. भेदुनी गगनाला बघुनी ये देवलोक सारा या ओळींची आठवण आली. पण पुढच्या प्रवासात प्रगो यांची कॅमेर्‍याची सूचना अमलात यावयास हवी. ( म्हण्जे मधे कुठे पुढची पिढी वाढवायचा प्रयत्न हे महाशय करतात की कसे याचेही ज्ञान येईल :|) ) .

काय अचाट प्रकार आहे हा भ्रमणाचा.पुढचा जन्म असा भटक्या पक्ष्याचा यावा! कोई सरहदना इन्हे रोके!! पुभाप्र.

रोचक. पुभाप्र.

विस्मयकारक आणि मनोरंजक.

मस्त..

निव्वळ थरारक!

फारच रोचक!!

एक अफलातून लेखमाला ठरणार ही नक्कीच. आठ दिवस सलग उड्डाण, तेही पूर्णतः महासागरावरुन. म्हणजे उडायचं थांबवण्याचा पर्यायही नाही. अशा सागराच्या मध्यावर हवेतच खाद्य मिळणंही अवघड. तेव्हा ही सर्व ऊर्जा शरीरात साठवलेलीच असणार. सर्वच विलक्षण आहे. बादवे, सीगल / टर्न्स यांपैकी काही पक्षी जरावेळ समुद्राच्या पाण्यावर बसून तरंगताना पाहिले आहेत. तो विश्रांतीचा प्रकार असावा काय?

पक्षाचा प्रवास अत्यंत विस्मयकारक आहे. त्याने परतीच्या प्रवासात शोर्टकट मारलेला दिसतोय. या पक्षांचा प्रवास विशेषत: युकॉन ते ओकिनावा ही भरारी तर थक्क करणारी आहे. हे असे मोठाले प्रवास करण्या मागची त्यांची काय बरं प्रेरणा असेल? पैजारबुवा

बाबो , थक्क करणारे उडान .

रोचक आणि थक्क करणारी माहिति . लेख आवडलाच.

सर्व वाचाकांसाठी व प्रतिसादकांसाठी अनेक धन्यवाद !

आर्क्टीक टर्न म्हणतात तो पक्षी हाच का?

मधल्या अनुपस्थितीच्या काळातील सर्व भाग पुन्हा वाचून काढले पाहिजेत... बाकी भारीच प्रकरण दिसतंय भावा...

त्याशिवाय समजणारही नाही

म्हणजे काय?

मस्तच. हा भाग लहानसा पण उत्कंठा वाढविणारा आहे.

मस्तच आहे. बर्याच काळानी इतकी मस्त कथा वाचली. एकच विनन्ति. जरा लवकर ताका भाग. मगचे एकदम सपाट होत इतका उशिर् केला कि .

रटाळ.

अखेर आले परतुनी DEADPOOL!! दमदार, जोरदार, सदाबहार !! येऊंद्या अजून !!

मधल्या अनुपस्थितीच्या काळातील सर्व भाग पुन्हा वाचून काढले पाहिजेत... बाकी भारीच प्रकरण दिसतंय भावा...

त्याशिवाय समजणारही नाही

म्हणजे काय?

मस्तच. हा भाग लहानसा पण उत्कंठा वाढविणारा आहे.

मस्तच आहे. बर्याच काळानी इतकी मस्त कथा वाचली. एकच विनन्ति. जरा लवकर ताका भाग. मगचे एकदम सपाट होत इतका उशिर् केला कि .

रटाळ.

अखेर आले परतुनी DEADPOOL!! दमदार, जोरदार, सदाबहार !! येऊंद्या अजून !!

निळकंठ दशरथ गोरे, लेख पटला. मात्र एक विधान पटलं नाही. >> जर एखादी गोष्ट खात्रीपूर्वक किंव्हा पुरावा देऊ शकणारी नसेल तर खरा वैज्ञानिक अशा गोष्टी >> लोकांसमोर आणत नाही. आईनस्टाईनने गुरुत्वलहरींचा अदमास अगोदर बांधला होता. प्रत्यक्ष पुरावा नुकताच मिळाला आहे. मध्ये सुमारे १०० वर्षे गेली. आ.न., -गा.पै.

जर एखादी गोष्ट खात्रीपूर्वक किंव्हा पुरावा देऊ शकणारी नसेल तर खरा वैज्ञानिक अशा गोष्टी लोकांसमोर आणत नाही.

आईनस्टाईनने गुरुत्वलहरींचा अदमास अगोदर बांधला होता. प्रत्यक्ष पुरावा नुकताच मिळाला आहे. मध्ये सुमारे १०० वर्षे गेली.

या दोन्ही विधानांबद्दल थोडं स्पष्टीकरण आवश्यक आहे. मला वाटतं की गामा पैलवान म्हणत आहेत की अनेक सिद्धांत असे असतात जे आधी मांडले जातात आणि नंतर सिद्ध होतात. आणि नीळकंठ गोरे म्हणत आहेत की वैज्ञानिक विधानांना पुरावा असल्याशिवाय ती टिकत नाहीत. दोघेही आपापल्या परीने बरोबर आहेत, पण मग ती विधानं परस्परविरोधी आहेत का? आपण न्यूटनच्या थियरीचं उदाहरण घेऊ - कारण सापेक्षतावाद हा फारच क्लिष्ट विषय आहे. त्याने फळ पडताना पाहिलं आणि त्यावरून अंदाज बांधला पृथ्वी गोल आहे, तेव्हा हा मोठा पृथ्वीचा गोल या फळाला केंद्राकडे आकर्षित करत असावा. यात खरं तर काही विशेष नाही. गोल पृथ्वीवर सर्व बाजूंना बसलेल्या अनेक लोकांचा विचार केला तर ही कल्पना करायला काही कठीण नाही. त्यात मुख्य गोष्ट अशी होती की सफरचंद आणि पृथ्वी या दोन्ही वस्तुमान असलेल्या गोष्टी आहेत, त्यामुळे त्या दोन्ही एकमेकींना समान बलाने आकर्षित करतात ही मांडणी त्याने केली. त्यापुढे विचार करून त्याने म्हटलं की आपण सफरचंद जर जमिनीला समांतर जोरात फेकलं तर लांब पडेल, अजून जोरात फेकलं तर अजून लांब पडेल, आणि पुरेशा जोरात फेकलं तर ते पडण्याऐवजी पृथ्वीभोवती फिरत राहील. सूर्यमालेतले सूर्याभोवती फिरणारे ग्रह, पृथ्वीभोवती फिरणारा चंद्र हे असेच गुरुत्वाकर्षणामुळे फिरत असले पाहिजेत. न्यूटनच्या आधी केप्लरने 'सर्व ग्रह सूर्याभोवती अंडगोलाकार कक्षेत भ्रमण करतात' हे सांगून त्यांच्या वेगांबद्दल नियम केले होते. मात्र या भ्रमणप्रक्रियेचं कारण त्याला नीटसं देता आलं नव्हतं. न्यूटनच्या मांडणीमुळे हे कारण मिळालं. तसंच केप्लरने मांडलेली सर्व वेगांची प्रमाणं ही दोन वस्तुमानांमध्ये आकर्षणाचं बल असतं आणि ते त्यांच्या वस्तुमानाच्या गुणोत्तराच्या प्रमाणात व अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्त प्रमाणात असतं असं धरलं तर सगळे नियम पाळले जातात हे लक्षात आलं. अर्थात न्यूटनने जे मांडलेलं होतं ते संपूर्णपणे सिद्ध झालेलं नव्हतं. उदाहरणार्थ, अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्त प्रमाणातच का? कदाचित तो घातांक २ नसून १.९२ असूही शकेल. न्यूटननंतर अनेक शतकांनी हा घातांक मोजला गेला आणि तो मोजमापीच्या त्रुटीत २ असल्याचं दिसून आलं. म्हणजे तसं म्हटलं तर न्यूटनचा सिद्धांतही नंतरच सिद्ध झाला. मग गोरे यांच्या मताप्रमाणे न्यूटन खरा वैज्ञानिक नव्हता का? तर त्याचं थोडक्यात उत्तर असं आहे की 'संपूर्णपणे सिद्ध झालेला सिद्धांत' असं काही नसतं. उपयुक्त सिद्धांत असतात. आत्तापर्यंत जे दिसलेलं आहे त्याचं पुरेसं व्यवस्थित उत्तर देणारा सिद्धांत मान्य होतो. तो सिद्धांत इतर ठिकाणी वापरला जातो, आणि त्यातून येणारे निष्कर्ष निरीक्षणांना लागू पडले की तो अधिक सबळ होतो. काही विशिष्ट ठिकाणी तो लागू पडला नाही, तर एकतर तो टाकून द्यायचा किंवा त्यात किंचित बदलून तो सुधारायचा असे पर्याय असतात. अशी सुधारणेची प्रक्रिया चालू राहात, सुधारित सिद्धांत तयार होतात आणि ते आत्तापर्यंतच्या सर्वच निरीक्षणांना लागू पडतील असे सक्षम बनतात. तेव्हा सिद्धांत मांडले जातात तेव्हा 'सर्व काही' ऐवजी 'आत्तापर्यंतच्या निरीक्षणांपैकी बहुतांश' गोष्टींचं समाधानकारक उत्तर देणारे सिद्धांत असतात. त्यांच्या गृहितकांमधून 'नीट तपासून पाहिलं तर हेही निरीक्षण सापडेल' अशा काही गोष्टी दडलेल्या असतात. त्या नंतर कधीतरी सापडतात. त्या सापडल्या तर सिद्धांत बळकट होतो. पण त्या सापडेपर्यंत तो सिद्धांत सिद्धच झाला नाही असं म्हणता येत नाही. आइन्स्टाइनच्या सिद्धांताचंही तसंच आहे. वस्तुमानामुळे अवकाश वक्र होतं - ही त्याची मुख्य मांडणी केव्हाच सिद्ध झालेली होती. त्याचा पुढचा टप्पा म्हणजे 'हलणाऱ्या वस्तुमानांमुळे या अवकाश वक्रतेच्या लहरी तयार होतात' हे आता सिद्ध झालेलं आहे, याचा अर्थ सिद्धतेच्या आधी मांडणी केल्यामुळे आइन्स्टाइन खरा वैज्ञानिक नव्हता असं नाही. निरीक्षणं - सिद्धांत - अजून निरीक्षणं - बळकटी/सुधारणेची गरज - सिद्धांतात सुधारणा - निरीक्षणं अशी सतत चालू राहाणारी साखळी असते. तिला 'सर्व सिद्ध झाल्याशिवाय मांडणी नाही' किंवा 'आधी मांडणी झाली तरी सर्व पैलू सिद्ध झाल्याशिवाय थियरी सिद्ध नाही' अशा जोखडांखाली बांधता येत नाही.

विधान बरोबर आहे.अगोदरचे शोध म्हणजे प्रथम पाहिले नंतर कारण शोधले असे झाले.आताच्या वैश्विक संशोधनात अगोदर गणिताने भाकीत केले पण त्याच बरोबर त्याची प्रचिती घेण्यातल्या अडचणीही मांडतात.त्याचाच परिपाक लायब दुर्बिणीचे यश,CERN project आहे.

जर पुरावा म्हणून एखादी नैसर्गिक घटनाच हवी असेल तर माझे विधान चुकीचे ठरू शकते.पण गणिती समीकरण पुरावा ठरू शकत नाहीत का? जसे प्रकाशकिरण गुरुत्वाकर्षणमुळे वक्र होतात. हे Einstein ने गणितातून सिद्ध करून दाखवले होते.त्याचा प्रत्यक्ष पुरावादेखील गुरुत्वलहरी प्रमाणे खूप उशिरा मिळाले. Einstein ने तर गुरुत्वलहरी बद्दल प्रत्यक्ष पुरावे मिळतील ह्या बद्दल शंका व्यक्त केली होती.आणखीन सागायचे झाले तर classical भौतिकशास्त्राचे नियम हे जवळपास दोन शतके जसेच्या तसे राहिले. हे नियम लहानातील लहान आणि मोठ्या वस्तूंवर सारखेच लागू पडतात. असा समज quantum भौतिकशास्त्राने मोडून काडला. सूक्ष्म कणासाठी हे नियम एकसारखे लागू पडत नाहीत. वस्तुतः वैज्ञानिक त्यांचे शोध पहिले कल्पनाशक्तीने त्यानंतर गणिती समीकरणाने आणि सर्वात शेवटी प्रत्यक्ष पुराव्याने सिद्ध करत असावे.ह्या क्रमातील दुसरा किंव्हा तिसरा विचार आपली जागा बदलू शकतो. पण पुरावा म्हणून गणिती समीकरण असेल तरी शोध सिद्ध होतो. असे मला वाटते.

मनोरंजक शोधकथा आवडली.

Logic मध्ये दोन संकल्पना आहेत - Inference आणि Conclusion. जेव्हा माहितीमध्ये किंवा Premises मध्ये काही बदल होतो आणि त्याप्रमाणे निष्कर्षांमध्येही होतो, तेव्हा त्याला Inference म्हणतात आणि जर निष्कर्षांमध्ये बदल होणार नसेल तर त्याला Conclusion म्हणतात. शास्त्रज्ञ आपले निष्कर्ष चुकीचे असल्याची शक्यता कधीच नाकारत नाहीत. त्यामुळे सर्व शास्त्रीय सिद्धांत हे Inference म्हणूनच मांडले जातात. उदाहरणार्थ सूर्यमालेत ८ किंवा ९ ग्रह आहेत हा inference आहे आणि हे सर्व ग्रह सूर्याभोवती गुरूत्वाकर्षणामुळे परिभ्रमण करतात हे Conclusion आहे.

आपण सफरचंद जर जमिनीला समांतर जोरात फेकलं तर लांब पडेल, अजून जोरात फेकलं तर अजून लांब पडेल, आणि पुरेशा जोरात फेकलं तर ते पडण्याऐवजी पृथ्वीभोवती फिरत राहील ?? पुरेशा जोरात समांतर फेकले तर ते क्षितिजावरून पृथ्वीच्या कक्षे बाहेर जाईल हे पटू शकते तथापि नुसतेच समांतर राखले तर तसे जाईल का हि शंका आहे ... किंबहुना पृथ्वीच्या त्या बिंदूच्या काटकोनात फेकले तर पृथ्वीभोवती फिरत राहील हे जास्त खरे ... काय वाटते ? रच्याकने : हे खुसपट नाही ...नेमके पणाचा वेध आहे ...

लिंडेन आणि त्याची पत्नी? कोण हा लिंडेन? त्याचं पूर्ण नाव देता येईल काय? मी शास्त्रशाखेचा विद्यार्थी नाही, पण माझ्या माहितीप्रमाणे वरील कपॅसिटरचं वर्णन "लायडेन जार"चं आहे. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Leyden_jar लायडेन हे हॉलंडमधल्या गावाचं नाव आहे. विकीपानावरून:

A Leyden jar typically consists of a glass jar with metal foil cemented to the inside and the outside surfaces, and a metal terminal projecting vertically through the jar lid to make contact with the inner foil. It was the original form of a capacitor (originally known as a "condenser"). It was invented independently by German cleric Ewald Georg von Kleist on 11 October 1745 and by Dutch scientist Pieter van Musschenbroek of Leiden (Leyden) in 1745–1746. The invention was named for the city.

हा लिंडेन कोण याचा खुलासा नक्की करावा.

रोचक माहिती.वाचते आहे.सविस्तर वाचायला आवडेल.

विकी: Capacitorचा इतिहास : इथे सांगितलंय की कॅपॅसिटरचा शोध लेइडेन जारच्या ( Leyden jar) स्वरुपात Pieter van Musschenbroek याने लावला.विकीपिडियावरच्या या लेखात लिंडेन दांपत्याचा उल्लेख बहुतेक राहून गेला असावा. (माहितगारांनी कृपया नोट करावे) दुसरे. लिंडेन दांपत्याने फरडेच्या प्रयोगातून प्रेरणा घेतल्याचा उल्लेख आहे. पण लेइडेन जारचा शोध १७४५ च्या सुमारास लागला तर मायकेल फॅरडेचा जन्म १७९१ मध्ये झाला. मग जन्माआधी ४५ वर्षे प्रेरित करणारा फॅरडे खरोखर खूप मोठा शास्त्रज्ञ असला पाहिजे.

निळकंठ दशरथ गोरे, लेख पटला. मात्र एक विधान पटलं नाही. >> जर एखादी गोष्ट खात्रीपूर्वक किंव्हा पुरावा देऊ शकणारी नसेल तर खरा वैज्ञानिक अशा गोष्टी >> लोकांसमोर आणत नाही. आईनस्टाईनने गुरुत्वलहरींचा अदमास अगोदर बांधला होता. प्रत्यक्ष पुरावा नुकताच मिळाला आहे. मध्ये सुमारे १०० वर्षे गेली. आ.न., -गा.पै.

जर एखादी गोष्ट खात्रीपूर्वक किंव्हा पुरावा देऊ शकणारी नसेल तर खरा वैज्ञानिक अशा गोष्टी लोकांसमोर आणत नाही.

आईनस्टाईनने गुरुत्वलहरींचा अदमास अगोदर बांधला होता. प्रत्यक्ष पुरावा नुकताच मिळाला आहे. मध्ये सुमारे १०० वर्षे गेली.

या दोन्ही विधानांबद्दल थोडं स्पष्टीकरण आवश्यक आहे. मला वाटतं की गामा पैलवान म्हणत आहेत की अनेक सिद्धांत असे असतात जे आधी मांडले जातात आणि नंतर सिद्ध होतात. आणि नीळकंठ गोरे म्हणत आहेत की वैज्ञानिक विधानांना पुरावा असल्याशिवाय ती टिकत नाहीत. दोघेही आपापल्या परीने बरोबर आहेत, पण मग ती विधानं परस्परविरोधी आहेत का? आपण न्यूटनच्या थियरीचं उदाहरण घेऊ - कारण सापेक्षतावाद हा फारच क्लिष्ट विषय आहे. त्याने फळ पडताना पाहिलं आणि त्यावरून अंदाज बांधला पृथ्वी गोल आहे, तेव्हा हा मोठा पृथ्वीचा गोल या फळाला केंद्राकडे आकर्षित करत असावा. यात खरं तर काही विशेष नाही. गोल पृथ्वीवर सर्व बाजूंना बसलेल्या अनेक लोकांचा विचार केला तर ही कल्पना करायला काही कठीण नाही. त्यात मुख्य गोष्ट अशी होती की सफरचंद आणि पृथ्वी या दोन्ही वस्तुमान असलेल्या गोष्टी आहेत, त्यामुळे त्या दोन्ही एकमेकींना समान बलाने आकर्षित करतात ही मांडणी त्याने केली. त्यापुढे विचार करून त्याने म्हटलं की आपण सफरचंद जर जमिनीला समांतर जोरात फेकलं तर लांब पडेल, अजून जोरात फेकलं तर अजून लांब पडेल, आणि पुरेशा जोरात फेकलं तर ते पडण्याऐवजी पृथ्वीभोवती फिरत राहील. सूर्यमालेतले सूर्याभोवती फिरणारे ग्रह, पृथ्वीभोवती फिरणारा चंद्र हे असेच गुरुत्वाकर्षणामुळे फिरत असले पाहिजेत. न्यूटनच्या आधी केप्लरने 'सर्व ग्रह सूर्याभोवती अंडगोलाकार कक्षेत भ्रमण करतात' हे सांगून त्यांच्या वेगांबद्दल नियम केले होते. मात्र या भ्रमणप्रक्रियेचं कारण त्याला नीटसं देता आलं नव्हतं. न्यूटनच्या मांडणीमुळे हे कारण मिळालं. तसंच केप्लरने मांडलेली सर्व वेगांची प्रमाणं ही दोन वस्तुमानांमध्ये आकर्षणाचं बल असतं आणि ते त्यांच्या वस्तुमानाच्या गुणोत्तराच्या प्रमाणात व अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्त प्रमाणात असतं असं धरलं तर सगळे नियम पाळले जातात हे लक्षात आलं. अर्थात न्यूटनने जे मांडलेलं होतं ते संपूर्णपणे सिद्ध झालेलं नव्हतं. उदाहरणार्थ, अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्त प्रमाणातच का? कदाचित तो घातांक २ नसून १.९२ असूही शकेल. न्यूटननंतर अनेक शतकांनी हा घातांक मोजला गेला आणि तो मोजमापीच्या त्रुटीत २ असल्याचं दिसून आलं. म्हणजे तसं म्हटलं तर न्यूटनचा सिद्धांतही नंतरच सिद्ध झाला. मग गोरे यांच्या मताप्रमाणे न्यूटन खरा वैज्ञानिक नव्हता का? तर त्याचं थोडक्यात उत्तर असं आहे की 'संपूर्णपणे सिद्ध झालेला सिद्धांत' असं काही नसतं. उपयुक्त सिद्धांत असतात. आत्तापर्यंत जे दिसलेलं आहे त्याचं पुरेसं व्यवस्थित उत्तर देणारा सिद्धांत मान्य होतो. तो सिद्धांत इतर ठिकाणी वापरला जातो, आणि त्यातून येणारे निष्कर्ष निरीक्षणांना लागू पडले की तो अधिक सबळ होतो. काही विशिष्ट ठिकाणी तो लागू पडला नाही, तर एकतर तो टाकून द्यायचा किंवा त्यात किंचित बदलून तो सुधारायचा असे पर्याय असतात. अशी सुधारणेची प्रक्रिया चालू राहात, सुधारित सिद्धांत तयार होतात आणि ते आत्तापर्यंतच्या सर्वच निरीक्षणांना लागू पडतील असे सक्षम बनतात. तेव्हा सिद्धांत मांडले जातात तेव्हा 'सर्व काही' ऐवजी 'आत्तापर्यंतच्या निरीक्षणांपैकी बहुतांश' गोष्टींचं समाधानकारक उत्तर देणारे सिद्धांत असतात. त्यांच्या गृहितकांमधून 'नीट तपासून पाहिलं तर हेही निरीक्षण सापडेल' अशा काही गोष्टी दडलेल्या असतात. त्या नंतर कधीतरी सापडतात. त्या सापडल्या तर सिद्धांत बळकट होतो. पण त्या सापडेपर्यंत तो सिद्धांत सिद्धच झाला नाही असं म्हणता येत नाही. आइन्स्टाइनच्या सिद्धांताचंही तसंच आहे. वस्तुमानामुळे अवकाश वक्र होतं - ही त्याची मुख्य मांडणी केव्हाच सिद्ध झालेली होती. त्याचा पुढचा टप्पा म्हणजे 'हलणाऱ्या वस्तुमानांमुळे या अवकाश वक्रतेच्या लहरी तयार होतात' हे आता सिद्ध झालेलं आहे, याचा अर्थ सिद्धतेच्या आधी मांडणी केल्यामुळे आइन्स्टाइन खरा वैज्ञानिक नव्हता असं नाही. निरीक्षणं - सिद्धांत - अजून निरीक्षणं - बळकटी/सुधारणेची गरज - सिद्धांतात सुधारणा - निरीक्षणं अशी सतत चालू राहाणारी साखळी असते. तिला 'सर्व सिद्ध झाल्याशिवाय मांडणी नाही' किंवा 'आधी मांडणी झाली तरी सर्व पैलू सिद्ध झाल्याशिवाय थियरी सिद्ध नाही' अशा जोखडांखाली बांधता येत नाही.

विधान बरोबर आहे.अगोदरचे शोध म्हणजे प्रथम पाहिले नंतर कारण शोधले असे झाले.आताच्या वैश्विक संशोधनात अगोदर गणिताने भाकीत केले पण त्याच बरोबर त्याची प्रचिती घेण्यातल्या अडचणीही मांडतात.त्याचाच परिपाक लायब दुर्बिणीचे यश,CERN project आहे.

जर पुरावा म्हणून एखादी नैसर्गिक घटनाच हवी असेल तर माझे विधान चुकीचे ठरू शकते.पण गणिती समीकरण पुरावा ठरू शकत नाहीत का? जसे प्रकाशकिरण गुरुत्वाकर्षणमुळे वक्र होतात. हे Einstein ने गणितातून सिद्ध करून दाखवले होते.त्याचा प्रत्यक्ष पुरावादेखील गुरुत्वलहरी प्रमाणे खूप उशिरा मिळाले. Einstein ने तर गुरुत्वलहरी बद्दल प्रत्यक्ष पुरावे मिळतील ह्या बद्दल शंका व्यक्त केली होती.आणखीन सागायचे झाले तर classical भौतिकशास्त्राचे नियम हे जवळपास दोन शतके जसेच्या तसे राहिले. हे नियम लहानातील लहान आणि मोठ्या वस्तूंवर सारखेच लागू पडतात. असा समज quantum भौतिकशास्त्राने मोडून काडला. सूक्ष्म कणासाठी हे नियम एकसारखे लागू पडत नाहीत. वस्तुतः वैज्ञानिक त्यांचे शोध पहिले कल्पनाशक्तीने त्यानंतर गणिती समीकरणाने आणि सर्वात शेवटी प्रत्यक्ष पुराव्याने सिद्ध करत असावे.ह्या क्रमातील दुसरा किंव्हा तिसरा विचार आपली जागा बदलू शकतो. पण पुरावा म्हणून गणिती समीकरण असेल तरी शोध सिद्ध होतो. असे मला वाटते.

मनोरंजक शोधकथा आवडली.

Logic मध्ये दोन संकल्पना आहेत - Inference आणि Conclusion. जेव्हा माहितीमध्ये किंवा Premises मध्ये काही बदल होतो आणि त्याप्रमाणे निष्कर्षांमध्येही होतो, तेव्हा त्याला Inference म्हणतात आणि जर निष्कर्षांमध्ये बदल होणार नसेल तर त्याला Conclusion म्हणतात. शास्त्रज्ञ आपले निष्कर्ष चुकीचे असल्याची शक्यता कधीच नाकारत नाहीत. त्यामुळे सर्व शास्त्रीय सिद्धांत हे Inference म्हणूनच मांडले जातात. उदाहरणार्थ सूर्यमालेत ८ किंवा ९ ग्रह आहेत हा inference आहे आणि हे सर्व ग्रह सूर्याभोवती गुरूत्वाकर्षणामुळे परिभ्रमण करतात हे Conclusion आहे.

आपण सफरचंद जर जमिनीला समांतर जोरात फेकलं तर लांब पडेल, अजून जोरात फेकलं तर अजून लांब पडेल, आणि पुरेशा जोरात फेकलं तर ते पडण्याऐवजी पृथ्वीभोवती फिरत राहील ?? पुरेशा जोरात समांतर फेकले तर ते क्षितिजावरून पृथ्वीच्या कक्षे बाहेर जाईल हे पटू शकते तथापि नुसतेच समांतर राखले तर तसे जाईल का हि शंका आहे ... किंबहुना पृथ्वीच्या त्या बिंदूच्या काटकोनात फेकले तर पृथ्वीभोवती फिरत राहील हे जास्त खरे ... काय वाटते ? रच्याकने : हे खुसपट नाही ...नेमके पणाचा वेध आहे ...

लिंडेन आणि त्याची पत्नी? कोण हा लिंडेन? त्याचं पूर्ण नाव देता येईल काय? मी शास्त्रशाखेचा विद्यार्थी नाही, पण माझ्या माहितीप्रमाणे वरील कपॅसिटरचं वर्णन "लायडेन जार"चं आहे. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Leyden_jar लायडेन हे हॉलंडमधल्या गावाचं नाव आहे. विकीपानावरून:

A Leyden jar typically consists of a glass jar with metal foil cemented to the inside and the outside surfaces, and a metal terminal projecting vertically through the jar lid to make contact with the inner foil. It was the original form of a capacitor (originally known as a "condenser"). It was invented independently by German cleric Ewald Georg von Kleist on 11 October 1745 and by Dutch scientist Pieter van Musschenbroek of Leiden (Leyden) in 1745–1746. The invention was named for the city.

हा लिंडेन कोण याचा खुलासा नक्की करावा.

रोचक माहिती.वाचते आहे.सविस्तर वाचायला आवडेल.

विकी: Capacitorचा इतिहास : इथे सांगितलंय की कॅपॅसिटरचा शोध लेइडेन जारच्या ( Leyden jar) स्वरुपात Pieter van Musschenbroek याने लावला.विकीपिडियावरच्या या लेखात लिंडेन दांपत्याचा उल्लेख बहुतेक राहून गेला असावा. (माहितगारांनी कृपया नोट करावे) दुसरे. लिंडेन दांपत्याने फरडेच्या प्रयोगातून प्रेरणा घेतल्याचा उल्लेख आहे. पण लेइडेन जारचा शोध १७४५ च्या सुमारास लागला तर मायकेल फॅरडेचा जन्म १७९१ मध्ये झाला. मग जन्माआधी ४५ वर्षे प्रेरित करणारा फॅरडे खरोखर खूप मोठा शास्त्रज्ञ असला पाहिजे.

स्वागत

स्वागत असो

विज्ञानानं फार प्रगती केली आहे आणि सगळे अवघड प्रश्न आता जवळजवळ सुटल्यात जमा आहेत आणि इतर प्रश्न निरर्थक आहेत असं आजकाल फार वाचनात येत आहे.

असलं काहि(च्याकाहि) वाचत जाऊ नका हो. पुर्वीपेक्षा अनेकपटींनी नवे प्रश्न आज निर्माण झाले आहेत, व ते सोडवण्याचे प्रयत्न सुरु आहेत.

इन्ट्रेस्टीङ्ग... सगळेच विशय .....

विज्ञानानं फार प्रगती केली आहे आणि सगळे अवघड प्रश्न आता जवळजवळ सुटल्यात जमा आहेत आणि इतर प्रश्न निरर्थक आहेत असं आजकाल फार वाचनात येत आहे.

=))

लेख आवडला. ते चित्र थोडं लहान करुन घ्या की सासंला साकडं घालून.

स्वागत

स्वागत असो

विज्ञानानं फार प्रगती केली आहे आणि सगळे अवघड प्रश्न आता जवळजवळ सुटल्यात जमा आहेत आणि इतर प्रश्न निरर्थक आहेत असं आजकाल फार वाचनात येत आहे.

असलं काहि(च्याकाहि) वाचत जाऊ नका हो. पुर्वीपेक्षा अनेकपटींनी नवे प्रश्न आज निर्माण झाले आहेत, व ते सोडवण्याचे प्रयत्न सुरु आहेत.

इन्ट्रेस्टीङ्ग... सगळेच विशय .....

विज्ञानानं फार प्रगती केली आहे आणि सगळे अवघड प्रश्न आता जवळजवळ सुटल्यात जमा आहेत आणि इतर प्रश्न निरर्थक आहेत असं आजकाल फार वाचनात येत आहे.

=))

लेख आवडला. ते चित्र थोडं लहान करुन घ्या की सासंला साकडं घालून.

झक्कासच विषय मांडलात... वा.खु. साठवतोय... आपले खूप खूप खूप धन्यवाद...

rhonda Byrne ही लेखिका आहे ,लेखक नाही.the law of attraction तद्दन गाढवपणा आहे.याला स्युडोसायन्स म्हणतात.गरिब माणुस आयुष्यभर पैशाचा विचार करत असतो,तरीही बहुतांश गरिब दारिद्र्यातच आयुष्य संपवतात.गरिबाला लॉ ऑफ ॲट्रॅक्शन लागू होत नाही का?

हे पुस्तक ,what the bleep do we know यानावे डॉक्युमेंटरीच्या स्वरुपात आले आहे,याचाच पुढचा भाग down the rabbit hole यानावे आला आहे.

rhonda Byrne ही लेखिका आहे चूक दुरूस्त केल्याबद्दल धन्यवाद. इंग्लिश नावावरून काहीच कळाले नाही. लेखक ऐवजी लेखिका असे घ्यावे.

"इतनी शिद्दत से मैनें तुमको पाने की कोशीश की है, की हर जर्रे ने मुझे तुमसे मिलानेकी कोशीश की हे" कहते हे किसी चिज को दिलसे चाहो तो पुरी कायनात उसे तुमसे मिलानेकी कोशीश करती है. 'इती शारुक from 'om shanti om'

काहीही हां श्री! एका माणसाच्या विचारांना कंपनं असती तर खूप लोकांच्या विचारांना खूप कंपनं असायला हवीत. स्टेडियमभर लोकांच्या विचारांना स्टेडियमभर कंपनं असायला हवीत. एक बिलियन लोकांच्या विचारांची कंपनं वीस मिलियन लोकांच्या विचारांच्या कंपनांपेक्षा ष्ट्राँग असली पाहिजेत. तरी भारताने २००३ मध्ये क्रिकेट विश्वचषकाच्या फैनलमध्ये माती खाल्लीच! हे कस्काय? एकोणिसाव्या शतकाच्या शेवटी एक "ल्युमिनिफेरस ईथर" नावाचा पदार्थ असतो, आणि तो (इतर गुणधर्मांबरोबरच) घटना "घडवतो" अशी एक पुडी कोणीतरी सोडून दिली होती. आईनस्टाईनच्या स्पेशल थियरी ऑफ रिलेटिव्हिटीबरोबर ल्युमिनिफेरस ईथरचा अंत झाला. या विषयावर "द वॉचमेकर ऑफ फिलिग्री स्ट्रीट" ही रहस्य कादंबरी नुकतीच वाचली.

आमचा एक पेपर विकणारा आणी mlm बिजनेस करणारा मित्र" there is billion dollar roaming in world in world,to gain it you need attraction of it" असा संवाद कायम ऐकवतो. मन वैगेरे काही नसत अस एक मिपाकर मित्र म्हणतात. बाकी रहस्य सारखी self help पुस्तक फालतु असतात.

.विवेकानंद म्हणतात-"आता आपण जे आहोत ते आपल्या भूतकाळातील विचारांमुळेच.

आणि हे पुस्तक आपले ( वाचकाचे ) विचार मजबूत करण्याचा ''प्रयत्न'' करते. मानसिक शांततेच्या बदल्यात तुम्हाला एखादे साम्राज्यही मिळाले तरी प्रत्यक्षात तुम्ही अपयशीच म्हणवले जाल. बाकी पुस्तक परिचय इथे दिल्याबद्दल धन्यवाद घेईन म्हणतोय

बाकी रहस्य सारखी self help पुस्तक फालतु असतात.

अगदी खरयं,पुस्तकं खपवण्यासाठी काहीही प्रपंच करतात. But overall आपण नेहमी positive thinking केली पाहीजे,असा एकंदरीत लेखिकेचा आशय आहे.

लेखिकेचे विचार मानसिक बळ देतात,आणि मन बलवान असेल तर असाध्य असं काहीच नाही,उदासपणा/भिती मनात ठेवून केलेले कार्य सिद्धीस जाण्यात अडचणी येतात.आणि बर्याच गोष्टीमध्ये मानसशास्त्र महत्वाचे असते.बरेच रोग/आजार यामध्ये मनस्थिती हे एक कारण असते. बाकि आम्हीही पूर्ण डोळे झाकून कशावर विश्वास ठेवत नाही.

मानसशास्त्राचा मुद्दा पटला.

कंपनं वगैरे भंपक प्रकार आहे. रहस्य वगैरे काही नाही - सतत सकारात्मक विचार करत राहाणं, आपल्या ध्येयाचा ध्यास ठेवून ते मिळेल अशी खात्री बाळगणं, आणि लहानसहान अडथळ्यांपोटी धीर न गमावता नेटाने चालत राहिलं तर यश मिळेल अशी खात्री बाळगणं - हे करणारे लोक अधिक प्रमाणात यशस्वी होतील. त्यात विशेष काय?

याचे व्हिडीओ पाहिले होते. पॉझिटीव्ह विचार सांगितलं जे की चांगलंच आहे. थोडफार अवास्तव आहे. पण ठीक आहे की जेवढं पटते तेवढं घ्या बाकीच द्या सोडून .

लोकांचे काय घेऊन बसलात हो, तुम्ही एखाद्या दगडाला शेंदूर फासलात आणि हा म्हसोबा पावतो म्हटलंत की लोक त्या दगडापुढे पैसे टाकायला आणि डोकं टेकायला तयारच असतात. "सिक्रेट" सारख्या अचाट कल्पना याच कारणामुळे लोकांना सत्य वाटायला लागतात. आयुष्यात यश मिळणं किंवा न मिळणं, एखादी गोष्ट मनासारखी होणं किंवा न होणं हे अनेक घटकांवर अवलंबून असतं. वर एका प्रतिसादात राजेश घासकडवींनी म्हटल्याप्रमाणे:

सतत सकारात्मक विचार करत राहाणं, आपल्या ध्येयाचा ध्यास ठेवून ते मिळेल अशी खात्री बाळगणं, आणि लहानसहान अडथळ्यांपोटी धीर न गमावता नेटाने चालत राहिलं तर यश मिळेल अशी खात्री बाळगणं - हे करणारे लोक अधिक प्रमाणात यशस्वी होतील

मात्र सकारात्मक विचार आणि ध्येयाच्या दिशेने नेटाने चालू असलेले प्रयत्न यापेक्षाही प्रभावी असा नकारात्मक घटक तुमच्या यशाच्या मार्गात खीळ घालू शकतो. लोकांना यश मिळाले असेल वा नसेल हे पुस्तक लिहून लेखिका मात्र नक्कीच यशस्वी झाली असे तिच्या या पुस्तकानंतरच्या वाटचालीवरून वाटते.

अणूपासून प्रत्येक गोष्ट बनलेली आहे,त्या अणूच्या हजारो/लाखो पट आत शिरल्यास "क्वार्क्स"नावाची गोष्ट दिसली,त्याच्याही हजारो पट आत शिरल्यावर एक गोष्ट सापडली ती म्हणजे फक्त "कंपन" जगातील सजीव निर्जिव गोष्टी एक ठाराविक फ्रिक्वेन्सीला कंपन पावत आहे!

सर्व चराचर केवळ एका निर्गुण निराकार कंपनांचं अविष्कार आहे हे जर मनात ठसलं तर त्या कंपनांत मिसळुन जाण्यापलिकडे काहि इच्छा शिल्लकच राहाणार नाहि. त्याचा वापर करुन भौतिक समृद्धी प्राप्त करण्याचा विचार तर फार लांब राहिला. बाकि ज्ञानेश्वर, विवेकानंद वगैरेंनी जे काहि म्हटलय ते फार वेगळ्या कॉण्टेक्स्ट्ने... अर्थात, सकारात्मकता वाढवायला जर अशा थेअरीची मदत होत असेल तर त्यात काहि वाईट नाहि.

कुछ तो दम है बॉस ! विश्वाचे आर्त माझ्यावरी प्रकटले !

विचारांचा परिणाम पाण्यावर होत असल्याचा एक प्रयोग वाचला होता पूर्वी. करून पाहिला नाही. :)

डॉ. राजेंद्र बर्वे या प्रसिध्द मानसोपचार तज्ञ आणि लेखकाचं 'टफ माईंड'ह्या पुस्तकात एखादी इच्छा मनापासून केली तर ती कशी फलद्रुप होते या बद्दल त्यांनी स्वत:चाच अनुभव सांगितला आहे.लेखक स्वत:च मानसोपचार तज्ञ असल्याने विश्वास ठेवायला हरकत नसावी.

चेकमेट साहेब, आपण शिक्रेटकडे पाहण्याआधी निर्णय प्रक्रिया नेमकी कशी असते आणि कशी विकसीत झालेली आहे हे पाहू. सर्वसामान्यतः प्राण्यांकडे पाहीलं तर काही प्राण्यांची निर्णय प्रक्रिया जन्मतः पूर्णपणे तयार असते. या प्राण्यांमध्ये मादी अंडी घालून भलतीकडेच निघून घेलेली असते, पण ते प्राणी जन्म घेतात. जन्मतःच ते निर्णय घेण्यास सक्षम असतात. ते वंश टिकवतात आणि जगतात. त्यांचे मुलभूत प्रोग्रॅमिंग / विचार पद्धत बदलता येत नाही. त्या विरुद्ध पाहीलं तर काही प्राण्यांना आईची किंवा आधाराची जन्मतः खूप गरज असते. उदाहरणार्थ पाहीलं तर कुत्रा किंवा वाघ इत्यादी. हे प्राणी अ‍ॅडप्टीव डीसीजन मेकिंग करू शकतात. थोडक्यात बोलायचं झालं तर निसर्गाने केलेल्या प्रोग्रॅमिंग मध्ये काही बदल करण्यास ते सक्षम असतात. त्यांना शिकवता येऊ शकते. माणसा मध्ये ही क्षमता सर्वात जास्त आहे. पण जन्मतः असलेलं प्रोग्रॅमिंग आणि नंतर शिकल्या गेलेल्या गोष्टी यात खणखणीत गल्लत होऊ शकते. जन्मतः असलेल्या प्रोग्रॅमिंग मध्ये काही चुकीचं आहे का? नक्कीच नाही. शिकलेल्या गोष्टी आणि जन्मत: असलेल्या गोष्टी एकमेकांबरोबर बदलता येतात का हे बघण्यासाठी डार्विनने एक प्रयोग केला होता. त्याने काचे मागे साप ठेवून काचेपलीकडे चेहरा नेला. जेव्हा केव्हा साप दंश मारतो तेव्हा प्रतिक्षिप्त क्रियेने तो मागे सरकायचा. भरपूर प्रयत्न केल्या नंतर पण त्याला त्याची नैसर्गिक प्रक्षिप्त क्रिया बदलता आली नव्हती. खरं तर काच आहे हे त्याला माहीती होतं, पण त्याला त्या क्रियेवर नियंत्रण मिळवता येत नव्हते. भितीचे ट्रीगर्स त्याचे रॅशनल डीसीजन मेकींग बाजूला ठेवत त्याला भावनिक निर्णय घ्यायला लावत होते. आणि उत्क्रांती मध्ये ही पायरी नसती तर आपले पुर्वज शांतपणे अच्छा, सिंह येतोय ? बर्र्र!, तो माणसाला खाऊ शकतो बर्र्रच!, किंवा त्याला भूक नसली तर खाणार नाही. बघू की त्याला भूक आहे का, नसेल तर का फुकट पळून एनर्जी घालवा? अशा वेळखाऊ प्रक्रियेत अडकले असते. आणि नक्कीच टीकून राहीले नसते. (reflexive decision making) उत्क्रांतीमध्ये असे बरेच बदल घडले आहेत. सर्व पृष्ठवंशीय प्राण्यांमध्ये हिमोग्लोबिन असते. आपल्या रक्ता मध्ये असलेले हिमोग्लोबिन ऑक्सिजन फुफुसांतुन बाकी शरीराला पुरवतात. आणि जर का हिमोग्लोबिनचे प्रमाण कमी झाले तर प्राणी मरू शकतो. मरतोच. आपण कधी बर्फातले मासे पाहीले तर त्यांच रक्त पांढरे असते आणि त्यात हिमोग्लोबिन अजिबात नसते. त्यांच्या वावरण्याच्या वातावरणात रक्त गोठू शकते, ह्रूदयाला रक्त बाकी शरीरा पर्यंत पोहोचवणे न जमल्यास मृत्यू पक्का. पण बर्फाळ प्रदेशातील माशांनी हिमोग्लोबिन सोडून दिलं. निसर्गतः अतिथंड असलेल्या पाण्यात ऑक्सिजन मोठ्या प्रमाणात असतो. वातावरणातील ऑक्सिजन ते थेट त्वचेद्वारे घेतात. उत्क्रांती मध्ये झालेले बदल ! डार्विनचा नियम सर्वायव्हल ऑफ स्ट्राँगेस्ट बद्दल बोलत नाही. उगाच भुक्कड गप्पा मारत मुद्द्यापासून दूर आलो. ते एकीकडे असोच. मुद्दा असा आहे की उत्क्रांती मध्ये मिळालेलं डीफॉल्ट प्रोग्रॅमिंग काहीसं या पद्धतीचं आहे. ते ओव्हर राईड करता येणं अजून फारसं कोणाला जमलेलं नाही. जर का तुमच्या दोन इंचावरून सव्वाशे किमी प्रतितास वेगाने गाडी गेली, तर हृदयाचे ठोके वाढणे, घाम येणे इत्यादी प्रतिक्रिया शरीर देतं. वास्तविक पहाता धोका टळलेला असला तरी पण तरीही ते होतंचं. नैसर्गिक निर्णय प्रक्रियेमागचं तर्कशास्त्र नेम़कं कसं आहे. आपली डीफॉल्ट सेटींग्स नेमकी कशी आहेत? आणि त्यातली काही सेटींग्स हुकली आहेत काय? वैयक्तिक आयुष्यातल्या अथवा कोणत्याही निर्णय प्रक्रियेमध्ये दैव आणि कौशल्य दोन्ही गोष्टीचा प्रभाव असतो. दैवाचा प्रभाव असतो म्ह्णण्याचे कारण असं की सर्व गोष्टी समजून घेता येत नाहीत. त्यांचे भाकीत करता येत नाही. आणि मानवी स्वभाव ही गोष्ट स्वीकारत नाही.(default progrmming!) we prefer wrong data over no data. काहीच माहीती न मिळण्यापेक्षा काहीतरी मिळणारी चुकीची माहीती सुद्धा स्विकारण्याकडे आपला कल असतो. काही प्रमाणात गोष्टी आकडेवारीवर उतरवता येतात, पण त्यातही चुका होउ शकतात. उदाहरण देतो, १)- समजा तुम्हाला (किंवा मला :) ) एखादा शर्ट विकत घ्यायचा आहे. शर्टची किंम्मत हजार रुपये आहे. शर्टची निवड पूर्ण झालेली आहे. दुकानदार सांगतो की भाऊ, दहा मिनीटावर माझंच अजून एक दुकान आहे. तिथे हा शर्ट तुला शंभर रुपयात मिळेल. (९०% सवलत!), परफेक्ट हाच शर्ट, हीच क्वालीटी. दहा मिनीटे चालायचं, आणि नउशे रुपये वाचवायचे. ही डील घेणार? आता दुसरी केस- २) समजा गाडी विकत घ्यायची आहे. गाडीची किंम्मत पंधरा लाख रुपये आहे. गाडीची निवड पूर्ण झालेली आहे. दुकानदार सांगतो की भाऊ, दहा मिनीटावर माझंच अजून एक दुकान आहे. तिथे हीच गाडी तुला चौदा लाख नव्व्याण्णव हजार शंभर रुपयात मिळेल. (९०० रुपये सवलत!), परफेक्ट हीच गाडी, हीच क्वालीटी. ही डील घेणार? समोरासमोर प्रश्न विचारला तर बहुतांश लोकं पहीली डील घेतात, दुसरी घेत नाहीत. टक्केवारी गंडवते. वास्तविक पहाता दोन्हीकडे दहा मिनीटे खर्च करून नऊशेच रुपये वाचणार आहेत. त्या नऊशे रुपयांची बाकी काही खरेदी करा. कोणही "पंधरा लाखावर वाचवलेले नऊशे ?" किंवा "हजारावर वाचवलेले नऊशे"? असं विचारणार नाहीये. तरी असं का होतं? (psychological maladjustments ?) एखादी गोष्ट जर का नियंत्रणाचा चुकीचा फिल देत असेल तरीही ती "वर्थ ट्राईंग" वाटते. खालच्या फोटोत काही लॉटरीची तिकीटं आहेत. या तिकीटांच्या नंबर्स कडे नीट बघा, या पैकी कोणत्या तिकीटाचा मालक " पुढच्या वेळेस साठी जास्त प्रयत्न करेन " असं म्हणेल? एखादी गोष्ट जर का नियंत्रणाचा चुकीचा फिल देत असेल तरीही ती "वर्थ ट्राईंग" वाटते. पटतंय? उगाच कोणी मला हॉगवॉर्ट्स मधून अ‍ॅडमिशनचे घुबड यावं असा विचार करत बसला तर ते होणार आहे काय? ही एक टोकाची केस झाली, इथे काळं-पांढरं वेगळं करणं सोपं आहे, मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं. एखादी गोष्ट जर बिघडत चालली असेल, निर्णय चुकीच्या दिशेने जात असतील तर अशा प्रकारची विचार प्रक्रिया डीझास्ट्र्स रिझल्ट देउ शकते. योग्य निर्णय प्रक्रिया फक्त आपल्या हातात असते. बाकी बर्‍याच घटकांवर आपण काहीच करू शकत नाही. लॉटरी/ जुगारा मधली अजून एक केस बघता येइल. रौलेट चक्राला ३८ स्लॉट्स आहेत. १ ते ३६, ० आणि ००. तुमच्या आवडीच्या आकड्यावर १००० रुपये लावा. जिंकलात तर ३५००० रुपये जिंकाल, हरलात तर १००० रुपये जातील. प्रोबॅब्लिटी पाहीली तर १/३८= २.६ ३५००० पे ऑफ साठी वाजवी भाव = २.६*५५०००= ९४७.३ rs इथे हजार रुपयांच्या कितीही पैजा लावल्या तरीही कॅसिनो बरोबर जिंकून पैसे कमावणे शक्य आहे काय? आक्षेप पॉझीटीव असण्याला नाही, विशफुल असण्याला आहे. परत एकदा तेच वाक्य लिहीतोय, एखादी गोष्ट जर बिघडत चालली असेल, निर्णय चुकीच्या दिशेने जात असतील तर अशा प्रकारची विचार प्रक्रिया डीझास्ट्र्स रिझल्ट देउ शकते. An optimist is a person who sees a green light everywhere, while a pessimist sees only the red stoplight... the truly wise person is colorblind.

मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं......" प्रचंड टाळ्या... सहमत...

मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं......" प्रचंड टाळ्या... सहमत...

लेखक म्हणतात तुम्ही निसर्गाकडे ठाम मागणी करा,या वैश्विक शक्तीला समजू दे तुम्हाला काय हवं आहे.हे विश्व तुमच्या विचारांनुसार नक्कीच प्रतिक्रिया देईल आणि त्या गोष्टी तुम्हाला मिळतील.ते पुढे असेही म्हणतात कि अवाजवी काही मागणी करू नका,कारण निसर्गाचेही काही नियम आहेत. अस्तित्त्व इतकं अथांग आहे की तिथे एखाद्या व्यक्तीची खिजगणतीही नाही. अस्तित्त्वात इतकी अपरिमित उलाढाल चालू आहे की तिथे व्यक्तिगत विचाराची दखल घेतली जाणं असंभव आहे. त्यामुळे वैश्विक मन, व्यक्तिगत मनाची वांछा ऐकून घेईल आणि ती पुरवेल हा निव्वळ भ्रम आहे. खरं तर इट इज जस्ट द अदर वे, अस्तित्त्व जे घडवू पाहातंय त्याच्याशी, आपली व्यक्तिगत इच्छा सोडून, आपण संलग्न झालो तर बेहद्द मजा येते. स्वतःचे विचार अस्तित्त्वावर लादणं म्हणजे चमच्यानं समुद्र उपसण्याचा मूढ प्रयत्न आहे. आपण अस्तित्त्वाचा एक अविभाज्य भाग आहोत आणि माणूस सोडून इतर सर्व सजीव, अनाहूतपणे त्या एकरुपतेत जगतात म्हणून निश्चिंत दिसतात. माणसाला स्वेछेनं, अस्तित्वाच्या इच्छेशी समरुप होऊन जगण्याचा मार्ग खुला आहे, पण माणूस इतका अज्ञानी आहे की तो संपूर्ण अस्तित्त्वाला आपल्यासाठी कामाला लावण्याचा विचार करतो. पुस्तकातल्या विचारात नेमकी हीच घोडचूक आहे. अशा विचारांच्या अनुसरणानी केवळ फ्रस्ट्रेशनशिवाय काही प्राप्त होणार नाही. त्यात पुन्हा अंतर्गत द्वंद्व आहेच : अवाजवी काही मागणी करू नका,कारण निसर्गाचेही काही नियम आहेत. एकतर मागणी करणं हीच मूढता आहे, त्यात पुन्हा वाजवी आणि अवाजवी हा गुंता नक्की कसा सोडवणार ? आधीच चुकीच्या रस्त्यावर चालायला सुरुवात करायची आणि मग नक्की किती आणि काय हवंय त्याचा संभ्रम म्हणजे यथावकाश भ्रमिष्ट होण्याची खात्री !

"मन करा रे प्रसन्न सर्व सिद्धीचे कारण." हे वचन आपणाला माहित आहेच. एका वाक्यात तत्वज्ञान आहे. मनात सकारात्मक विचार चालू असतील आणि धेय्यावर आपलं लक्ष केंद्रीत असेल तर आपल डोक नीट चालेल. लहानसहान गोष्टीतूनहि मदत मिळवता येईल. याउलट जर नकारात्मक विचार करत बसलो (एखाद वेळ , काही क्षण 'राग, दु:ख, मत्सर' ई भावना निर्माण होणे आणि आपण त्यांच्या आहारी जाणे यात फरक आहे). बाकी 'द सिक्रेट' वगैरे भंपक आहे. नुसत्या विचारांनी चमत्कार घडणार नाहीये. मुळात चमत्कार घडणारच नाहीये.

Always be positive- unless it's HIV.

माझ्या मते हे सकारात्मक/नकारात्मक बद्दल नाहीच्चे. जी तुमची अगदी मनापासूनची ईच्छा, ती सकारात्मक असो वा नकारात्मक - योग्य असो वा अयोग्य.. , ती पूर्ण होण्यास संपूर्ण विश्व हातभार लावतं असा काहीसा थेरम आहे. आता आपल्याला "होणारी" ईच्छा ही उत्स्फूर्तता वर्णन करतेय आणि आपण "केलेली" ईच्छा ठरवून केल्या जातेय. उत्स्फूर्तता म्हणजे पुन्हा आपल्या सुप्त मनाचा खेळ म्हटल्या जाऊ शकतो.. पण त्यावर आपल्या जागृत मनाचा त्याक्षणी तरी काही कंट्रोल राहत नाही. म्हणजेच अगदी मुळातून होणारी अशी ती ईच्छा आहे. आणि ती सगळं विश्व पूर्ण करण्यासाठी प्रयत्न करतं असं ही थिअरी मांडते आहे. हे सर्व आभासी किंवा नाही हे जो तो स्वानुभवावरूनच ठरवू शकेल, कारण दुसर्‍यांना आलेले अनुभव मलाही आलेच पाहिजेत असा हेका धरणे म्हणजे वेडेपणा ठरेल. पण त्यासाठी आधी माझी अगदी मुळातली अशी ईच्छा कोणती ते आधी मला समजावे लागणार.. इथेच मुळात खरी गोम आहे. मला मुळात काय हवंय हे मलाच अजुन उमजलेलं नाही. नाहीतर ध्येय सापडलं असं होईल नाही? ;-) राघव

झक्कासच विषय मांडलात... वा.खु. साठवतोय... आपले खूप खूप खूप धन्यवाद...

rhonda Byrne ही लेखिका आहे ,लेखक नाही.the law of attraction तद्दन गाढवपणा आहे.याला स्युडोसायन्स म्हणतात.गरिब माणुस आयुष्यभर पैशाचा विचार करत असतो,तरीही बहुतांश गरिब दारिद्र्यातच आयुष्य संपवतात.गरिबाला लॉ ऑफ ॲट्रॅक्शन लागू होत नाही का?

हे पुस्तक ,what the bleep do we know यानावे डॉक्युमेंटरीच्या स्वरुपात आले आहे,याचाच पुढचा भाग down the rabbit hole यानावे आला आहे.

rhonda Byrne ही लेखिका आहे चूक दुरूस्त केल्याबद्दल धन्यवाद. इंग्लिश नावावरून काहीच कळाले नाही. लेखक ऐवजी लेखिका असे घ्यावे.

"इतनी शिद्दत से मैनें तुमको पाने की कोशीश की है, की हर जर्रे ने मुझे तुमसे मिलानेकी कोशीश की हे" कहते हे किसी चिज को दिलसे चाहो तो पुरी कायनात उसे तुमसे मिलानेकी कोशीश करती है. 'इती शारुक from 'om shanti om'

काहीही हां श्री! एका माणसाच्या विचारांना कंपनं असती तर खूप लोकांच्या विचारांना खूप कंपनं असायला हवीत. स्टेडियमभर लोकांच्या विचारांना स्टेडियमभर कंपनं असायला हवीत. एक बिलियन लोकांच्या विचारांची कंपनं वीस मिलियन लोकांच्या विचारांच्या कंपनांपेक्षा ष्ट्राँग असली पाहिजेत. तरी भारताने २००३ मध्ये क्रिकेट विश्वचषकाच्या फैनलमध्ये माती खाल्लीच! हे कस्काय? एकोणिसाव्या शतकाच्या शेवटी एक "ल्युमिनिफेरस ईथर" नावाचा पदार्थ असतो, आणि तो (इतर गुणधर्मांबरोबरच) घटना "घडवतो" अशी एक पुडी कोणीतरी सोडून दिली होती. आईनस्टाईनच्या स्पेशल थियरी ऑफ रिलेटिव्हिटीबरोबर ल्युमिनिफेरस ईथरचा अंत झाला. या विषयावर "द वॉचमेकर ऑफ फिलिग्री स्ट्रीट" ही रहस्य कादंबरी नुकतीच वाचली.

आमचा एक पेपर विकणारा आणी mlm बिजनेस करणारा मित्र" there is billion dollar roaming in world in world,to gain it you need attraction of it" असा संवाद कायम ऐकवतो. मन वैगेरे काही नसत अस एक मिपाकर मित्र म्हणतात. बाकी रहस्य सारखी self help पुस्तक फालतु असतात.

.विवेकानंद म्हणतात-"आता आपण जे आहोत ते आपल्या भूतकाळातील विचारांमुळेच.

आणि हे पुस्तक आपले ( वाचकाचे ) विचार मजबूत करण्याचा ''प्रयत्न'' करते. मानसिक शांततेच्या बदल्यात तुम्हाला एखादे साम्राज्यही मिळाले तरी प्रत्यक्षात तुम्ही अपयशीच म्हणवले जाल. बाकी पुस्तक परिचय इथे दिल्याबद्दल धन्यवाद घेईन म्हणतोय

बाकी रहस्य सारखी self help पुस्तक फालतु असतात.

अगदी खरयं,पुस्तकं खपवण्यासाठी काहीही प्रपंच करतात. But overall आपण नेहमी positive thinking केली पाहीजे,असा एकंदरीत लेखिकेचा आशय आहे.

लेखिकेचे विचार मानसिक बळ देतात,आणि मन बलवान असेल तर असाध्य असं काहीच नाही,उदासपणा/भिती मनात ठेवून केलेले कार्य सिद्धीस जाण्यात अडचणी येतात.आणि बर्याच गोष्टीमध्ये मानसशास्त्र महत्वाचे असते.बरेच रोग/आजार यामध्ये मनस्थिती हे एक कारण असते. बाकि आम्हीही पूर्ण डोळे झाकून कशावर विश्वास ठेवत नाही.

मानसशास्त्राचा मुद्दा पटला.

कंपनं वगैरे भंपक प्रकार आहे. रहस्य वगैरे काही नाही - सतत सकारात्मक विचार करत राहाणं, आपल्या ध्येयाचा ध्यास ठेवून ते मिळेल अशी खात्री बाळगणं, आणि लहानसहान अडथळ्यांपोटी धीर न गमावता नेटाने चालत राहिलं तर यश मिळेल अशी खात्री बाळगणं - हे करणारे लोक अधिक प्रमाणात यशस्वी होतील. त्यात विशेष काय?

याचे व्हिडीओ पाहिले होते. पॉझिटीव्ह विचार सांगितलं जे की चांगलंच आहे. थोडफार अवास्तव आहे. पण ठीक आहे की जेवढं पटते तेवढं घ्या बाकीच द्या सोडून .

लोकांचे काय घेऊन बसलात हो, तुम्ही एखाद्या दगडाला शेंदूर फासलात आणि हा म्हसोबा पावतो म्हटलंत की लोक त्या दगडापुढे पैसे टाकायला आणि डोकं टेकायला तयारच असतात. "सिक्रेट" सारख्या अचाट कल्पना याच कारणामुळे लोकांना सत्य वाटायला लागतात. आयुष्यात यश मिळणं किंवा न मिळणं, एखादी गोष्ट मनासारखी होणं किंवा न होणं हे अनेक घटकांवर अवलंबून असतं. वर एका प्रतिसादात राजेश घासकडवींनी म्हटल्याप्रमाणे:

सतत सकारात्मक विचार करत राहाणं, आपल्या ध्येयाचा ध्यास ठेवून ते मिळेल अशी खात्री बाळगणं, आणि लहानसहान अडथळ्यांपोटी धीर न गमावता नेटाने चालत राहिलं तर यश मिळेल अशी खात्री बाळगणं - हे करणारे लोक अधिक प्रमाणात यशस्वी होतील

मात्र सकारात्मक विचार आणि ध्येयाच्या दिशेने नेटाने चालू असलेले प्रयत्न यापेक्षाही प्रभावी असा नकारात्मक घटक तुमच्या यशाच्या मार्गात खीळ घालू शकतो. लोकांना यश मिळाले असेल वा नसेल हे पुस्तक लिहून लेखिका मात्र नक्कीच यशस्वी झाली असे तिच्या या पुस्तकानंतरच्या वाटचालीवरून वाटते.

अणूपासून प्रत्येक गोष्ट बनलेली आहे,त्या अणूच्या हजारो/लाखो पट आत शिरल्यास "क्वार्क्स"नावाची गोष्ट दिसली,त्याच्याही हजारो पट आत शिरल्यावर एक गोष्ट सापडली ती म्हणजे फक्त "कंपन" जगातील सजीव निर्जिव गोष्टी एक ठाराविक फ्रिक्वेन्सीला कंपन पावत आहे!

सर्व चराचर केवळ एका निर्गुण निराकार कंपनांचं अविष्कार आहे हे जर मनात ठसलं तर त्या कंपनांत मिसळुन जाण्यापलिकडे काहि इच्छा शिल्लकच राहाणार नाहि. त्याचा वापर करुन भौतिक समृद्धी प्राप्त करण्याचा विचार तर फार लांब राहिला. बाकि ज्ञानेश्वर, विवेकानंद वगैरेंनी जे काहि म्हटलय ते फार वेगळ्या कॉण्टेक्स्ट्ने... अर्थात, सकारात्मकता वाढवायला जर अशा थेअरीची मदत होत असेल तर त्यात काहि वाईट नाहि.

कुछ तो दम है बॉस ! विश्वाचे आर्त माझ्यावरी प्रकटले !

विचारांचा परिणाम पाण्यावर होत असल्याचा एक प्रयोग वाचला होता पूर्वी. करून पाहिला नाही. :)

डॉ. राजेंद्र बर्वे या प्रसिध्द मानसोपचार तज्ञ आणि लेखकाचं 'टफ माईंड'ह्या पुस्तकात एखादी इच्छा मनापासून केली तर ती कशी फलद्रुप होते या बद्दल त्यांनी स्वत:चाच अनुभव सांगितला आहे.लेखक स्वत:च मानसोपचार तज्ञ असल्याने विश्वास ठेवायला हरकत नसावी.

चेकमेट साहेब, आपण शिक्रेटकडे पाहण्याआधी निर्णय प्रक्रिया नेमकी कशी असते आणि कशी विकसीत झालेली आहे हे पाहू. सर्वसामान्यतः प्राण्यांकडे पाहीलं तर काही प्राण्यांची निर्णय प्रक्रिया जन्मतः पूर्णपणे तयार असते. या प्राण्यांमध्ये मादी अंडी घालून भलतीकडेच निघून घेलेली असते, पण ते प्राणी जन्म घेतात. जन्मतःच ते निर्णय घेण्यास सक्षम असतात. ते वंश टिकवतात आणि जगतात. त्यांचे मुलभूत प्रोग्रॅमिंग / विचार पद्धत बदलता येत नाही. त्या विरुद्ध पाहीलं तर काही प्राण्यांना आईची किंवा आधाराची जन्मतः खूप गरज असते. उदाहरणार्थ पाहीलं तर कुत्रा किंवा वाघ इत्यादी. हे प्राणी अ‍ॅडप्टीव डीसीजन मेकिंग करू शकतात. थोडक्यात बोलायचं झालं तर निसर्गाने केलेल्या प्रोग्रॅमिंग मध्ये काही बदल करण्यास ते सक्षम असतात. त्यांना शिकवता येऊ शकते. माणसा मध्ये ही क्षमता सर्वात जास्त आहे. पण जन्मतः असलेलं प्रोग्रॅमिंग आणि नंतर शिकल्या गेलेल्या गोष्टी यात खणखणीत गल्लत होऊ शकते. जन्मतः असलेल्या प्रोग्रॅमिंग मध्ये काही चुकीचं आहे का? नक्कीच नाही. शिकलेल्या गोष्टी आणि जन्मत: असलेल्या गोष्टी एकमेकांबरोबर बदलता येतात का हे बघण्यासाठी डार्विनने एक प्रयोग केला होता. त्याने काचे मागे साप ठेवून काचेपलीकडे चेहरा नेला. जेव्हा केव्हा साप दंश मारतो तेव्हा प्रतिक्षिप्त क्रियेने तो मागे सरकायचा. भरपूर प्रयत्न केल्या नंतर पण त्याला त्याची नैसर्गिक प्रक्षिप्त क्रिया बदलता आली नव्हती. खरं तर काच आहे हे त्याला माहीती होतं, पण त्याला त्या क्रियेवर नियंत्रण मिळवता येत नव्हते. भितीचे ट्रीगर्स त्याचे रॅशनल डीसीजन मेकींग बाजूला ठेवत त्याला भावनिक निर्णय घ्यायला लावत होते. आणि उत्क्रांती मध्ये ही पायरी नसती तर आपले पुर्वज शांतपणे अच्छा, सिंह येतोय ? बर्र्र!, तो माणसाला खाऊ शकतो बर्र्रच!, किंवा त्याला भूक नसली तर खाणार नाही. बघू की त्याला भूक आहे का, नसेल तर का फुकट पळून एनर्जी घालवा? अशा वेळखाऊ प्रक्रियेत अडकले असते. आणि नक्कीच टीकून राहीले नसते. (reflexive decision making) उत्क्रांतीमध्ये असे बरेच बदल घडले आहेत. सर्व पृष्ठवंशीय प्राण्यांमध्ये हिमोग्लोबिन असते. आपल्या रक्ता मध्ये असलेले हिमोग्लोबिन ऑक्सिजन फुफुसांतुन बाकी शरीराला पुरवतात. आणि जर का हिमोग्लोबिनचे प्रमाण कमी झाले तर प्राणी मरू शकतो. मरतोच. आपण कधी बर्फातले मासे पाहीले तर त्यांच रक्त पांढरे असते आणि त्यात हिमोग्लोबिन अजिबात नसते. त्यांच्या वावरण्याच्या वातावरणात रक्त गोठू शकते, ह्रूदयाला रक्त बाकी शरीरा पर्यंत पोहोचवणे न जमल्यास मृत्यू पक्का. पण बर्फाळ प्रदेशातील माशांनी हिमोग्लोबिन सोडून दिलं. निसर्गतः अतिथंड असलेल्या पाण्यात ऑक्सिजन मोठ्या प्रमाणात असतो. वातावरणातील ऑक्सिजन ते थेट त्वचेद्वारे घेतात. उत्क्रांती मध्ये झालेले बदल ! डार्विनचा नियम सर्वायव्हल ऑफ स्ट्राँगेस्ट बद्दल बोलत नाही. उगाच भुक्कड गप्पा मारत मुद्द्यापासून दूर आलो. ते एकीकडे असोच. मुद्दा असा आहे की उत्क्रांती मध्ये मिळालेलं डीफॉल्ट प्रोग्रॅमिंग काहीसं या पद्धतीचं आहे. ते ओव्हर राईड करता येणं अजून फारसं कोणाला जमलेलं नाही. जर का तुमच्या दोन इंचावरून सव्वाशे किमी प्रतितास वेगाने गाडी गेली, तर हृदयाचे ठोके वाढणे, घाम येणे इत्यादी प्रतिक्रिया शरीर देतं. वास्तविक पहाता धोका टळलेला असला तरी पण तरीही ते होतंचं. नैसर्गिक निर्णय प्रक्रियेमागचं तर्कशास्त्र नेम़कं कसं आहे. आपली डीफॉल्ट सेटींग्स नेमकी कशी आहेत? आणि त्यातली काही सेटींग्स हुकली आहेत काय? वैयक्तिक आयुष्यातल्या अथवा कोणत्याही निर्णय प्रक्रियेमध्ये दैव आणि कौशल्य दोन्ही गोष्टीचा प्रभाव असतो. दैवाचा प्रभाव असतो म्ह्णण्याचे कारण असं की सर्व गोष्टी समजून घेता येत नाहीत. त्यांचे भाकीत करता येत नाही. आणि मानवी स्वभाव ही गोष्ट स्वीकारत नाही.(default progrmming!) we prefer wrong data over no data. काहीच माहीती न मिळण्यापेक्षा काहीतरी मिळणारी चुकीची माहीती सुद्धा स्विकारण्याकडे आपला कल असतो. काही प्रमाणात गोष्टी आकडेवारीवर उतरवता येतात, पण त्यातही चुका होउ शकतात. उदाहरण देतो, १)- समजा तुम्हाला (किंवा मला :) ) एखादा शर्ट विकत घ्यायचा आहे. शर्टची किंम्मत हजार रुपये आहे. शर्टची निवड पूर्ण झालेली आहे. दुकानदार सांगतो की भाऊ, दहा मिनीटावर माझंच अजून एक दुकान आहे. तिथे हा शर्ट तुला शंभर रुपयात मिळेल. (९०% सवलत!), परफेक्ट हाच शर्ट, हीच क्वालीटी. दहा मिनीटे चालायचं, आणि नउशे रुपये वाचवायचे. ही डील घेणार? आता दुसरी केस- २) समजा गाडी विकत घ्यायची आहे. गाडीची किंम्मत पंधरा लाख रुपये आहे. गाडीची निवड पूर्ण झालेली आहे. दुकानदार सांगतो की भाऊ, दहा मिनीटावर माझंच अजून एक दुकान आहे. तिथे हीच गाडी तुला चौदा लाख नव्व्याण्णव हजार शंभर रुपयात मिळेल. (९०० रुपये सवलत!), परफेक्ट हीच गाडी, हीच क्वालीटी. ही डील घेणार? समोरासमोर प्रश्न विचारला तर बहुतांश लोकं पहीली डील घेतात, दुसरी घेत नाहीत. टक्केवारी गंडवते. वास्तविक पहाता दोन्हीकडे दहा मिनीटे खर्च करून नऊशेच रुपये वाचणार आहेत. त्या नऊशे रुपयांची बाकी काही खरेदी करा. कोणही "पंधरा लाखावर वाचवलेले नऊशे ?" किंवा "हजारावर वाचवलेले नऊशे"? असं विचारणार नाहीये. तरी असं का होतं? (psychological maladjustments ?) एखादी गोष्ट जर का नियंत्रणाचा चुकीचा फिल देत असेल तरीही ती "वर्थ ट्राईंग" वाटते. खालच्या फोटोत काही लॉटरीची तिकीटं आहेत. या तिकीटांच्या नंबर्स कडे नीट बघा, या पैकी कोणत्या तिकीटाचा मालक " पुढच्या वेळेस साठी जास्त प्रयत्न करेन " असं म्हणेल? एखादी गोष्ट जर का नियंत्रणाचा चुकीचा फिल देत असेल तरीही ती "वर्थ ट्राईंग" वाटते. पटतंय? उगाच कोणी मला हॉगवॉर्ट्स मधून अ‍ॅडमिशनचे घुबड यावं असा विचार करत बसला तर ते होणार आहे काय? ही एक टोकाची केस झाली, इथे काळं-पांढरं वेगळं करणं सोपं आहे, मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं. एखादी गोष्ट जर बिघडत चालली असेल, निर्णय चुकीच्या दिशेने जात असतील तर अशा प्रकारची विचार प्रक्रिया डीझास्ट्र्स रिझल्ट देउ शकते. योग्य निर्णय प्रक्रिया फक्त आपल्या हातात असते. बाकी बर्‍याच घटकांवर आपण काहीच करू शकत नाही. लॉटरी/ जुगारा मधली अजून एक केस बघता येइल. रौलेट चक्राला ३८ स्लॉट्स आहेत. १ ते ३६, ० आणि ००. तुमच्या आवडीच्या आकड्यावर १००० रुपये लावा. जिंकलात तर ३५००० रुपये जिंकाल, हरलात तर १००० रुपये जातील. प्रोबॅब्लिटी पाहीली तर १/३८= २.६ ३५००० पे ऑफ साठी वाजवी भाव = २.६*५५०००= ९४७.३ rs इथे हजार रुपयांच्या कितीही पैजा लावल्या तरीही कॅसिनो बरोबर जिंकून पैसे कमावणे शक्य आहे काय? आक्षेप पॉझीटीव असण्याला नाही, विशफुल असण्याला आहे. परत एकदा तेच वाक्य लिहीतोय, एखादी गोष्ट जर बिघडत चालली असेल, निर्णय चुकीच्या दिशेने जात असतील तर अशा प्रकारची विचार प्रक्रिया डीझास्ट्र्स रिझल्ट देउ शकते. An optimist is a person who sees a green light everywhere, while a pessimist sees only the red stoplight... the truly wise person is colorblind.

मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं......" प्रचंड टाळ्या... सहमत...

मधल्या ग्रे शेड वेगळ्या करणं फारच अवघड असतं......" प्रचंड टाळ्या... सहमत...

लेखक म्हणतात तुम्ही निसर्गाकडे ठाम मागणी करा,या वैश्विक शक्तीला समजू दे तुम्हाला काय हवं आहे.हे विश्व तुमच्या विचारांनुसार नक्कीच प्रतिक्रिया देईल आणि त्या गोष्टी तुम्हाला मिळतील.ते पुढे असेही म्हणतात कि अवाजवी काही मागणी करू नका,कारण निसर्गाचेही काही नियम आहेत. अस्तित्त्व इतकं अथांग आहे की तिथे एखाद्या व्यक्तीची खिजगणतीही नाही. अस्तित्त्वात इतकी अपरिमित उलाढाल चालू आहे की तिथे व्यक्तिगत विचाराची दखल घेतली जाणं असंभव आहे. त्यामुळे वैश्विक मन, व्यक्तिगत मनाची वांछा ऐकून घेईल आणि ती पुरवेल हा निव्वळ भ्रम आहे. खरं तर इट इज जस्ट द अदर वे, अस्तित्त्व जे घडवू पाहातंय त्याच्याशी, आपली व्यक्तिगत इच्छा सोडून, आपण संलग्न झालो तर बेहद्द मजा येते. स्वतःचे विचार अस्तित्त्वावर लादणं म्हणजे चमच्यानं समुद्र उपसण्याचा मूढ प्रयत्न आहे. आपण अस्तित्त्वाचा एक अविभाज्य भाग आहोत आणि माणूस सोडून इतर सर्व सजीव, अनाहूतपणे त्या एकरुपतेत जगतात म्हणून निश्चिंत दिसतात. माणसाला स्वेछेनं, अस्तित्वाच्या इच्छेशी समरुप होऊन जगण्याचा मार्ग खुला आहे, पण माणूस इतका अज्ञानी आहे की तो संपूर्ण अस्तित्त्वाला आपल्यासाठी कामाला लावण्याचा विचार करतो. पुस्तकातल्या विचारात नेमकी हीच घोडचूक आहे. अशा विचारांच्या अनुसरणानी केवळ फ्रस्ट्रेशनशिवाय काही प्राप्त होणार नाही. त्यात पुन्हा अंतर्गत द्वंद्व आहेच : अवाजवी काही मागणी करू नका,कारण निसर्गाचेही काही नियम आहेत. एकतर मागणी करणं हीच मूढता आहे, त्यात पुन्हा वाजवी आणि अवाजवी हा गुंता नक्की कसा सोडवणार ? आधीच चुकीच्या रस्त्यावर चालायला सुरुवात करायची आणि मग नक्की किती आणि काय हवंय त्याचा संभ्रम म्हणजे यथावकाश भ्रमिष्ट होण्याची खात्री !

"मन करा रे प्रसन्न सर्व सिद्धीचे कारण." हे वचन आपणाला माहित आहेच. एका वाक्यात तत्वज्ञान आहे. मनात सकारात्मक विचार चालू असतील आणि धेय्यावर आपलं लक्ष केंद्रीत असेल तर आपल डोक नीट चालेल. लहानसहान गोष्टीतूनहि मदत मिळवता येईल. याउलट जर नकारात्मक विचार करत बसलो (एखाद वेळ , काही क्षण 'राग, दु:ख, मत्सर' ई भावना निर्माण होणे आणि आपण त्यांच्या आहारी जाणे यात फरक आहे). बाकी 'द सिक्रेट' वगैरे भंपक आहे. नुसत्या विचारांनी चमत्कार घडणार नाहीये. मुळात चमत्कार घडणारच नाहीये.

Always be positive- unless it's HIV.

माझ्या मते हे सकारात्मक/नकारात्मक बद्दल नाहीच्चे. जी तुमची अगदी मनापासूनची ईच्छा, ती सकारात्मक असो वा नकारात्मक - योग्य असो वा अयोग्य.. , ती पूर्ण होण्यास संपूर्ण विश्व हातभार लावतं असा काहीसा थेरम आहे. आता आपल्याला "होणारी" ईच्छा ही उत्स्फूर्तता वर्णन करतेय आणि आपण "केलेली" ईच्छा ठरवून केल्या जातेय. उत्स्फूर्तता म्हणजे पुन्हा आपल्या सुप्त मनाचा खेळ म्हटल्या जाऊ शकतो.. पण त्यावर आपल्या जागृत मनाचा त्याक्षणी तरी काही कंट्रोल राहत नाही. म्हणजेच अगदी मुळातून होणारी अशी ती ईच्छा आहे. आणि ती सगळं विश्व पूर्ण करण्यासाठी प्रयत्न करतं असं ही थिअरी मांडते आहे. हे सर्व आभासी किंवा नाही हे जो तो स्वानुभवावरूनच ठरवू शकेल, कारण दुसर्‍यांना आलेले अनुभव मलाही आलेच पाहिजेत असा हेका धरणे म्हणजे वेडेपणा ठरेल. पण त्यासाठी आधी माझी अगदी मुळातली अशी ईच्छा कोणती ते आधी मला समजावे लागणार.. इथेच मुळात खरी गोम आहे. मला मुळात काय हवंय हे मलाच अजुन उमजलेलं नाही. नाहीतर ध्येय सापडलं असं होईल नाही? ;-) राघव

असे काही करतात वाचा http://www.iamin.in/en/thane/news/thanekar-spreads-awareness-about-bio-composting-designs-devices-home-and-commercial-purpose-69199

http://www.dnaindia.com/mumbai/report-meet-this-thane-man-who-has-produced-zero-garbage-in-the-last-12-years-2115738