मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

शेअरबाजार :Tips Are for Waiters, Not Traders..

प्रसाद भागवत ·

पगला गजोधर 04/09/2017 - 19:11
भागवत सर, +१ अतिशय उत्तम लेखं, या अश्या लेखांमुळेच मिपावर मी अदृश्य वा मा मोड सोडून प्रतिक्रिया आवर्जून द्यायला येतो. आपल्या पुढील लिखाणाच्या प्रतीक्षेत. जाता जाता एक शंका / मार्गदर्शन विनंती ..... ब्यांकेपेक्षा (उदा SBI) उत्तम रीतीने चालवण्यात येणाऱ्या गृहकर्जअर्थ संस्थेमधे (उदा HDFC ) पैसे गुंतवणे जास्त सयुक्तिक आहे का ? कारण (जेव्हा कधी भविष्यात रेपो रेट सैलावतील) ब्यांका एन पी ए मुळे तेव्हडा परतावा देऊ शकणार नाहीत कदाचित..... ?

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 21:11
गजोधर साहेब.आपल्या प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद.. आपण व्यक्त केलेल्या शंकेबाबत माझा दृष्टिकोन असा की रेपो रेट्चा परिणाम NPA वर कितपत होईल याबद्द्ल मला शंका आहे. NPA याच मुद्द्यावर बोलायचे झाल्यास राजकीय हस्तक्षेप वा व्यावसायिक अकार्यक्षमता अशासारख्या घट्कांनी झालेल्या या दुखण्यांतुन चांगल्या सरकारी बॅका बाहेर पडत आहेत आणि येथुन NPAची पातळी पुर्वीपेक्षा खुप वाढेल असे मला तरी वाटत नाही.. दुसरीकडे रेपो रेट्मधील हालचालींचा संबंध व्याजदराशी असल्याने गृहकर्जांवरही तो लागु होईलच होईल. शिवाय अशा कंपन्यांकडे, अगदी त्या उत्तम रीतीने चालवण्यात येणाऱ्या असल्या तरी विक्रीकरीता विविध्य नाही, त्यातत सध्या गृहबांधणी क्षेत्र मंदीत आहे. अशावेळी मी थोडा बदल करुन सरकारी पेक्षा खासगी बॅका असा प्राधान्यक्रम ठेवने पसंत करेन. उदा. आपण सुचविलेल्या HDFC पेक्षा HDFC Bank..

सुबोध खरे 04/09/2017 - 21:03
अतिशय उत्तम लेख. लोक बाजारात नुकसान करून घेण्याचे सर्वात महत्त्वाचे कारण. PEOLPE BUY ON TIPS AND SELL ON NEWS अजून एक सल्ला या क्षेत्रातील दिग्गज देतात तो म्हणजे आपल्याला जेवढी बचत करायची आहे ती सर्वात पहिल्यांदा करा आणि नंतर खर्च करा. बहुसंख्य लोक पहिल्यांदा खर्च करतात आणि मग महिनाअखेरीस बचतीसाठी पैसाच उरत नाही.

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 20:48
लेखांत म्हटल्याप्रमाणे या लेखाचे शिर्षक प्रख्यात गुंतवणुकविषयक लेखक जिम क्रॅमर यांच्या, Real Money: Sane Investing in an Insane World' या पुस्तकातुन निवडलेले आहे. या वाक्यात मला 'जेथे ट्रेडर्सनाही टीप्स उपयुक्त नाहीत ..इन्व्हेस्टर्सना तर त्या नसणारच' हा गर्भितार्थ जाणअला..म्हणुन मी ते तसेच्या तसे ठेवले आहे.

उपाशी बोका 06/09/2017 - 00:17
जिम क्रेमर स्वत: टिप्स देण्याचेच काम करतो CNBC वर Mad Money या कार्यक्रमात. त्याच्यावर कितपत विश्वास ठेवायचा ते तुम्हीच ठरवा.

प्रसाद भागवत 06/09/2017 - 09:02
लेखांतील विषयास समर्पक, चमकदार, आधीपासुन चर्चित असे एक वाक्य शिर्षक म्हणुन मी निवडले, याचा अर्थ संबंधीत लेखकाची कार्यपद्धती, विचारसरणी आणि विश्वासार्हता मी मान्य केली असा निष्कर्ष आपण काढत असाल..... तर ठीक आहे. धन्यवाद

जेम्स वांड 05/09/2017 - 08:50
प्रसादराव, सध्या बाजारात उत्तम एसआयपी ऑप्शन्स कुठले आहेत हे तुम्ही सांगू शकाल का? म्हणजे तुम्हाला व्यावसायिक दृष्ट्या सांगता येणार नसलं तर हरकत नाही. पण, जर सांगू शकलात तर किमान कित्येक मिपाकरांना स्मार्ट इन्व्हेस्टमेंट पॉईंटर फॉर अ स्टार्ट मिळतील असं वाटतं. लेखाकरता आभार :)

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 20:58
SIP या पर्यायातच averaging करण्याचा अंगभुत गुण असल्याने व्यक्तीशः मी फक्त Equity Funds, त्यातही अधिक आक्रमक ईक्विटी फंड्स निवडेन.. बॅलन्स्ड फंडस, वा ईक्विटी व्यतिरिक्त फंडस हे मी SIP करिता त्याज्य समजतो. त्यातही मध्यम ते मोठ्या आकाराचे, आणि किमान ३/४ वर्षांचा ईतिहास असलेले असेच फंड्स विचारात घ्यावेत..

मराठी_माणूस 06/09/2017 - 12:20
मुळात डझनवारी फंड हाउसेस आणि शेकड्यांनी योजना मधुन निवडणे फार अवघड काम वाटते. Mutual Fund Insight ह्या मासिकात शेवटी एक तक्ता दिलेला असतो त्यात स्कीम चे नाव आणि स्टार रेटींग दिलेले असते. त्यातुन जास्त स्टार रेटींग असलेल्या निवडाव्या का ?

पगला गजोधर 05/09/2017 - 17:36
अवांतर : सध्या विविध अर्थविषयक, भांडवली बाजार विषयक झ वाहिन्यांवर, 'नोटबंदीचे अर्थव्यवस्थेला झालेले फायदे ' या विषयक प्रस्तुत होणारे सेगमेंट, हे 'Survivorship Bias' चे उत्तम उदाहरण आहे का ? कृ जा प्र टा

धर्मराजमुटके 06/09/2017 - 09:41
शेअर बाजाराशी संबंधित चित्रपट आवडणार्‍यांनी 'मनी मॉन्स्टर्स' हा चित्रपट आवर्जुन पहावा. रोचक आहे.

पगला गजोधर 04/09/2017 - 19:11
भागवत सर, +१ अतिशय उत्तम लेखं, या अश्या लेखांमुळेच मिपावर मी अदृश्य वा मा मोड सोडून प्रतिक्रिया आवर्जून द्यायला येतो. आपल्या पुढील लिखाणाच्या प्रतीक्षेत. जाता जाता एक शंका / मार्गदर्शन विनंती ..... ब्यांकेपेक्षा (उदा SBI) उत्तम रीतीने चालवण्यात येणाऱ्या गृहकर्जअर्थ संस्थेमधे (उदा HDFC ) पैसे गुंतवणे जास्त सयुक्तिक आहे का ? कारण (जेव्हा कधी भविष्यात रेपो रेट सैलावतील) ब्यांका एन पी ए मुळे तेव्हडा परतावा देऊ शकणार नाहीत कदाचित..... ?

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 21:11
गजोधर साहेब.आपल्या प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद.. आपण व्यक्त केलेल्या शंकेबाबत माझा दृष्टिकोन असा की रेपो रेट्चा परिणाम NPA वर कितपत होईल याबद्द्ल मला शंका आहे. NPA याच मुद्द्यावर बोलायचे झाल्यास राजकीय हस्तक्षेप वा व्यावसायिक अकार्यक्षमता अशासारख्या घट्कांनी झालेल्या या दुखण्यांतुन चांगल्या सरकारी बॅका बाहेर पडत आहेत आणि येथुन NPAची पातळी पुर्वीपेक्षा खुप वाढेल असे मला तरी वाटत नाही.. दुसरीकडे रेपो रेट्मधील हालचालींचा संबंध व्याजदराशी असल्याने गृहकर्जांवरही तो लागु होईलच होईल. शिवाय अशा कंपन्यांकडे, अगदी त्या उत्तम रीतीने चालवण्यात येणाऱ्या असल्या तरी विक्रीकरीता विविध्य नाही, त्यातत सध्या गृहबांधणी क्षेत्र मंदीत आहे. अशावेळी मी थोडा बदल करुन सरकारी पेक्षा खासगी बॅका असा प्राधान्यक्रम ठेवने पसंत करेन. उदा. आपण सुचविलेल्या HDFC पेक्षा HDFC Bank..

सुबोध खरे 04/09/2017 - 21:03
अतिशय उत्तम लेख. लोक बाजारात नुकसान करून घेण्याचे सर्वात महत्त्वाचे कारण. PEOLPE BUY ON TIPS AND SELL ON NEWS अजून एक सल्ला या क्षेत्रातील दिग्गज देतात तो म्हणजे आपल्याला जेवढी बचत करायची आहे ती सर्वात पहिल्यांदा करा आणि नंतर खर्च करा. बहुसंख्य लोक पहिल्यांदा खर्च करतात आणि मग महिनाअखेरीस बचतीसाठी पैसाच उरत नाही.

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 20:48
लेखांत म्हटल्याप्रमाणे या लेखाचे शिर्षक प्रख्यात गुंतवणुकविषयक लेखक जिम क्रॅमर यांच्या, Real Money: Sane Investing in an Insane World' या पुस्तकातुन निवडलेले आहे. या वाक्यात मला 'जेथे ट्रेडर्सनाही टीप्स उपयुक्त नाहीत ..इन्व्हेस्टर्सना तर त्या नसणारच' हा गर्भितार्थ जाणअला..म्हणुन मी ते तसेच्या तसे ठेवले आहे.

उपाशी बोका 06/09/2017 - 00:17
जिम क्रेमर स्वत: टिप्स देण्याचेच काम करतो CNBC वर Mad Money या कार्यक्रमात. त्याच्यावर कितपत विश्वास ठेवायचा ते तुम्हीच ठरवा.

प्रसाद भागवत 06/09/2017 - 09:02
लेखांतील विषयास समर्पक, चमकदार, आधीपासुन चर्चित असे एक वाक्य शिर्षक म्हणुन मी निवडले, याचा अर्थ संबंधीत लेखकाची कार्यपद्धती, विचारसरणी आणि विश्वासार्हता मी मान्य केली असा निष्कर्ष आपण काढत असाल..... तर ठीक आहे. धन्यवाद

जेम्स वांड 05/09/2017 - 08:50
प्रसादराव, सध्या बाजारात उत्तम एसआयपी ऑप्शन्स कुठले आहेत हे तुम्ही सांगू शकाल का? म्हणजे तुम्हाला व्यावसायिक दृष्ट्या सांगता येणार नसलं तर हरकत नाही. पण, जर सांगू शकलात तर किमान कित्येक मिपाकरांना स्मार्ट इन्व्हेस्टमेंट पॉईंटर फॉर अ स्टार्ट मिळतील असं वाटतं. लेखाकरता आभार :)

प्रसाद भागवत 05/09/2017 - 20:58
SIP या पर्यायातच averaging करण्याचा अंगभुत गुण असल्याने व्यक्तीशः मी फक्त Equity Funds, त्यातही अधिक आक्रमक ईक्विटी फंड्स निवडेन.. बॅलन्स्ड फंडस, वा ईक्विटी व्यतिरिक्त फंडस हे मी SIP करिता त्याज्य समजतो. त्यातही मध्यम ते मोठ्या आकाराचे, आणि किमान ३/४ वर्षांचा ईतिहास असलेले असेच फंड्स विचारात घ्यावेत..

मराठी_माणूस 06/09/2017 - 12:20
मुळात डझनवारी फंड हाउसेस आणि शेकड्यांनी योजना मधुन निवडणे फार अवघड काम वाटते. Mutual Fund Insight ह्या मासिकात शेवटी एक तक्ता दिलेला असतो त्यात स्कीम चे नाव आणि स्टार रेटींग दिलेले असते. त्यातुन जास्त स्टार रेटींग असलेल्या निवडाव्या का ?

पगला गजोधर 05/09/2017 - 17:36
अवांतर : सध्या विविध अर्थविषयक, भांडवली बाजार विषयक झ वाहिन्यांवर, 'नोटबंदीचे अर्थव्यवस्थेला झालेले फायदे ' या विषयक प्रस्तुत होणारे सेगमेंट, हे 'Survivorship Bias' चे उत्तम उदाहरण आहे का ? कृ जा प्र टा

धर्मराजमुटके 06/09/2017 - 09:41
शेअर बाजाराशी संबंधित चित्रपट आवडणार्‍यांनी 'मनी मॉन्स्टर्स' हा चित्रपट आवर्जुन पहावा. रोचक आहे.
माझे एक उत्साही क्लायंट श्री प्रतिक यांना ना एक सवय आहे..त्यांना मिळ्णाऱ्या धमाका, शुअरशॉट, मल्टीबॅगर्स.....कॅटेगरीतील 'टीप्स' लोककल्याणाच्या भावनेने 'फॉरवर्ड' करण्याची. परवाच गणपतीकरिता गावाला गेलेला मी सुहृदांच्या भेटीगाठी, गप्पाटप्पा आणि उत्सवांत मग्न असतानाच यांची एकापेक्षा एक जॅकपॉट कॉल्सची पकाऊ ढकलपंची अव्याहत चालुच होती.
अर्थकारण

स्त्री पुरूष मिश्र व्यवहार व पडदा पध्दतीचे परिणाम

माहितगार ·

ज्योति अळवणी 15/08/2017 - 08:03
ही विवेचने आणि मते आज 2017 मध्ये कालबाह्य झाली आहेत असे मला वाटते. अगदी लहान गावांमध्ये स्त्रिया देखील घराबाहेर पडत आहेत. अर्थात स्त्री पुरुष भेद आणि पुरुषसत्ताक विचारधारणा अजूनही भारतात सर्वत्र दिसून येते हे दुर्दैव

अत्रे 15/08/2017 - 08:15
उर्वरित लेखक रोचक आणि विचार करण्यालायक आहे. पण काही मते फारच काहींच्या काही वाटतात.
उलट जेथें प्रीतिविवाहाची चाल प्रचलित आहे तेथें उच्च दर्जाची राहणी प्रचारांत येण्यास फार मदत होते. याचें कारण उघडच आहे. ज्या समाजांत विवाहसंबंध जुळविण्यांत स्वत: तरूणतरूणी भाग घेतात. तेथें उभयपक्षीं पोशाख व नीटनेटकेपणा याबद्दल फारच काळजी घेतली जाते. स्त्रीजनाला संतुष्ट करण्याकरतां पुरूषवर्ग बराचसा खर्च करण्यास उत्सुक असतो. चांगलीचांगलीं पुस्तकें व चित्रें खरेदी करून ती वधूला समर्पण करावी लागतात.
१. यात "जेथे" चा अर्थ काय? भारतात त्याकाळी कोणत्या प्रांतात प्रीतिविवाह चालत होते? का वेस्टर्न लोकांबद्दल लिहिले आहे? २. चांगली पुस्तके आणि चित्रे? - आज जेथे प्रेमविवाह होतात तेथे बहुसंख्य जनता हॉटेल आणि थेटरावर पैसे खर्च करताना दिसते. त्या काही लोक एकमेकांना पुस्तके देत असत का? मूळ लेखकाने मत कुठला रिसर्च करून बनवले आहे?
तिसरा धंदा हॉटेलें व खाणावळी हा घ्या. हिंदु लोकामध्यें ब्राह्मणाखेरीज इतर जातींच्या हातचे पदार्थ दुसर्‍या जातीचे लोक खात नसल्यामुळें ब्राह्मणाव्यतिरिक्त इतर जातींच्या हातीं हा धंदा फारसा जाणें शक्य नाहीं;
वाचून आश्चर्य वाटले. वरती ते म्हणतात ब्राह्मण व्यवसाय करत नाहीत आणि खाली म्हणतात ब्राम्हणाचीच हॉटेल चालतात. हॉटेल चालवणं हा धंदा नाही तर काय आहे?

साहना 15/08/2017 - 11:04
> हिंदु लोकामध्यें ब्राह्मणाखेरीज इतर जातींच्या हातचे पदार्थ दुसर्‍या जातीचे लोक खात नसल्यामुळें ब्राह्मणाव्यतिरिक्त इतर जातींच्या हातीं हा धंदा फारसा जाणें शक्य नाहीं; फर्नांडो च्या हातची चिकन कढी खाल्ली नाही का कधी ? सर्वच लोक चितळ्यांची भाकरवाडीच खातात असे नाही.

अत्रे 15/08/2017 - 08:18
याप्रमाणें एकाच समाजांत भिन्नभिन्न वर्ग व त्यांच्या भिन्नभिन्न गरजा यामुळें एकंदर समाजाची आर्थिक उन्नति होण्याच्या मार्गांत भयंकर अडचणी येतात.
उलट मी म्हणेन की यामुळे कितीतरी वेगवेगळ्या प्रकारचे व्यवसाय निर्माण होतात.

पैसा 15/08/2017 - 11:09

हे लिखाण शंभर सवाशे वर्षापूर्वीचे आहे

हा डिस्क्लेमर हेडिंग च्या फाँटमधे लिहून ठेवा हो! तेव्हा काय होते हे माहीत करून घ्यायचे असेल तर खांडेकर, फडके किंवा त्याही आधीचे वाचून भरपूर होमवर्क करून यावे लागेल!

एस 15/08/2017 - 15:25
केतकर समजून घ्यायचे म्हणजे अगदी फुले, राजवाडे, राजारामशास्त्री भागवतांपासून ते रॉय-किणीकर, कॉ. रणदिवे यांच्यापर्यंतचा एक विस्तीर्ण पट समजावून घ्यावा लागतो. त्यांच्या कोणत्या एका लेखाचे मूल्यमापन केवळ तो लेख वाचून होण्यासारखे नाही. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक अभिसरणात एकमेकांच्या विरोधी पण एकमेकांना पूरक असेही प्रवाह वाहत राहिले. त्यातला एक प्रवाह म्हणजे केतकरांचा.

एस 15/08/2017 - 15:25
केतकर समजून घ्यायचे म्हणजे अगदी फुले, राजवाडे, राजारामशास्त्री भागवतांपासून ते रॉय-किणीकर, कॉ. रणदिवे यांच्यापर्यंतचा एक विस्तीर्ण पट समजावून घ्यावा लागतो. त्यांच्या कोणत्या एका लेखाचे मूल्यमापन केवळ तो लेख वाचून होण्यासारखे नाही. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक अभिसरणात एकमेकांच्या विरोधी पण एकमेकांना पूरक असेही प्रवाह वाहत राहिले. त्यातला एक प्रवाह म्हणजे केतकरांचा.

एमी 17/08/2017 - 09:28
रोचक माहिती! वरील प्रकारची चढाओढ विशेषत: परस्परांच्या घरीं बायकाबायकांच्या जाण्यायेण्यानें वाढत असते. >> हे भारीय =))

ज्योति अळवणी 15/08/2017 - 08:03
ही विवेचने आणि मते आज 2017 मध्ये कालबाह्य झाली आहेत असे मला वाटते. अगदी लहान गावांमध्ये स्त्रिया देखील घराबाहेर पडत आहेत. अर्थात स्त्री पुरुष भेद आणि पुरुषसत्ताक विचारधारणा अजूनही भारतात सर्वत्र दिसून येते हे दुर्दैव

अत्रे 15/08/2017 - 08:15
उर्वरित लेखक रोचक आणि विचार करण्यालायक आहे. पण काही मते फारच काहींच्या काही वाटतात.
उलट जेथें प्रीतिविवाहाची चाल प्रचलित आहे तेथें उच्च दर्जाची राहणी प्रचारांत येण्यास फार मदत होते. याचें कारण उघडच आहे. ज्या समाजांत विवाहसंबंध जुळविण्यांत स्वत: तरूणतरूणी भाग घेतात. तेथें उभयपक्षीं पोशाख व नीटनेटकेपणा याबद्दल फारच काळजी घेतली जाते. स्त्रीजनाला संतुष्ट करण्याकरतां पुरूषवर्ग बराचसा खर्च करण्यास उत्सुक असतो. चांगलीचांगलीं पुस्तकें व चित्रें खरेदी करून ती वधूला समर्पण करावी लागतात.
१. यात "जेथे" चा अर्थ काय? भारतात त्याकाळी कोणत्या प्रांतात प्रीतिविवाह चालत होते? का वेस्टर्न लोकांबद्दल लिहिले आहे? २. चांगली पुस्तके आणि चित्रे? - आज जेथे प्रेमविवाह होतात तेथे बहुसंख्य जनता हॉटेल आणि थेटरावर पैसे खर्च करताना दिसते. त्या काही लोक एकमेकांना पुस्तके देत असत का? मूळ लेखकाने मत कुठला रिसर्च करून बनवले आहे?
तिसरा धंदा हॉटेलें व खाणावळी हा घ्या. हिंदु लोकामध्यें ब्राह्मणाखेरीज इतर जातींच्या हातचे पदार्थ दुसर्‍या जातीचे लोक खात नसल्यामुळें ब्राह्मणाव्यतिरिक्त इतर जातींच्या हातीं हा धंदा फारसा जाणें शक्य नाहीं;
वाचून आश्चर्य वाटले. वरती ते म्हणतात ब्राह्मण व्यवसाय करत नाहीत आणि खाली म्हणतात ब्राम्हणाचीच हॉटेल चालतात. हॉटेल चालवणं हा धंदा नाही तर काय आहे?

साहना 15/08/2017 - 11:04
> हिंदु लोकामध्यें ब्राह्मणाखेरीज इतर जातींच्या हातचे पदार्थ दुसर्‍या जातीचे लोक खात नसल्यामुळें ब्राह्मणाव्यतिरिक्त इतर जातींच्या हातीं हा धंदा फारसा जाणें शक्य नाहीं; फर्नांडो च्या हातची चिकन कढी खाल्ली नाही का कधी ? सर्वच लोक चितळ्यांची भाकरवाडीच खातात असे नाही.

अत्रे 15/08/2017 - 08:18
याप्रमाणें एकाच समाजांत भिन्नभिन्न वर्ग व त्यांच्या भिन्नभिन्न गरजा यामुळें एकंदर समाजाची आर्थिक उन्नति होण्याच्या मार्गांत भयंकर अडचणी येतात.
उलट मी म्हणेन की यामुळे कितीतरी वेगवेगळ्या प्रकारचे व्यवसाय निर्माण होतात.

पैसा 15/08/2017 - 11:09

हे लिखाण शंभर सवाशे वर्षापूर्वीचे आहे

हा डिस्क्लेमर हेडिंग च्या फाँटमधे लिहून ठेवा हो! तेव्हा काय होते हे माहीत करून घ्यायचे असेल तर खांडेकर, फडके किंवा त्याही आधीचे वाचून भरपूर होमवर्क करून यावे लागेल!

एस 15/08/2017 - 15:25
केतकर समजून घ्यायचे म्हणजे अगदी फुले, राजवाडे, राजारामशास्त्री भागवतांपासून ते रॉय-किणीकर, कॉ. रणदिवे यांच्यापर्यंतचा एक विस्तीर्ण पट समजावून घ्यावा लागतो. त्यांच्या कोणत्या एका लेखाचे मूल्यमापन केवळ तो लेख वाचून होण्यासारखे नाही. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक अभिसरणात एकमेकांच्या विरोधी पण एकमेकांना पूरक असेही प्रवाह वाहत राहिले. त्यातला एक प्रवाह म्हणजे केतकरांचा.

एस 15/08/2017 - 15:25
केतकर समजून घ्यायचे म्हणजे अगदी फुले, राजवाडे, राजारामशास्त्री भागवतांपासून ते रॉय-किणीकर, कॉ. रणदिवे यांच्यापर्यंतचा एक विस्तीर्ण पट समजावून घ्यावा लागतो. त्यांच्या कोणत्या एका लेखाचे मूल्यमापन केवळ तो लेख वाचून होण्यासारखे नाही. महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक अभिसरणात एकमेकांच्या विरोधी पण एकमेकांना पूरक असेही प्रवाह वाहत राहिले. त्यातला एक प्रवाह म्हणजे केतकरांचा.

एमी 17/08/2017 - 09:28
रोचक माहिती! वरील प्रकारची चढाओढ विशेषत: परस्परांच्या घरीं बायकाबायकांच्या जाण्यायेण्यानें वाढत असते. >> हे भारीय =))
महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाचे कर्ते, श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांनी जवळपास १०० वर्षापुर्वी An Essay on Indian Economics, and Hindu Law and the Methods and Principles of the Historical Study Thereof. या विषयांवर लेखन केले The History of Caste in India या विषयावर Phd केली. स्त्री सहभागाचा समाज व्यवहारात अभाव आणि जाती व्यवस्थेचा पगडा यांचा आर्थीक विकासावर होणार्‍या परिणामांकडे त्यांनी त्यांच्या ज्ञानकोशातील लेखातून दिशा निर्देश केलेला दिसून येतो.
संस्कृती
इतिहास
समाज
जीवनमान
अर्थकारण

नम्मू तुला भारतावर भरोसा नाय काय?

शब्दबम्बाळ ·

शब्दबम्बाळ 25/07/2017 - 20:38
तुम्ही त्या पेडणेकर बाईंसारखे म्हणू नका, त्यांना यमक आणि चाल काय जमलेली नाय... इथं ओरिजिनल गाणं आहे ते बघा!

शब्दबम्बाळ 25/07/2017 - 20:38
तुम्ही त्या पेडणेकर बाईंसारखे म्हणू नका, त्यांना यमक आणि चाल काय जमलेली नाय... इथं ओरिजिनल गाणं आहे ते बघा!
प्रेरणा : इथे आणि इकडे तिकडे... नम्मू तुला भारतावर भरोसा नाय काय? नम्मूचे विमान किती भारी... भारी फिरतंय तेही दुनिया सारी... सारी दुनियेचा आकार कसा गोल गोल नम्मू तू भारताशी गोड बोल! नम्मू तुला भारतावर भरोसा नाय काय? नम्मूनी बंद केल्या नोटा... नोटा आरबीआयच्या हाती आला गोटा... गोटा गोट्याचा आकार कसा गोल गोल नम्मू तू भारताशी गोड बोल! नम्मू तुला भारतावर भरोसा नाय काय? नम्मूला आवडे पुरण पोळी... पोळी पण भलत्याच महाग झाल्या डाळी...
नृत्य
नाट्य
संगीत
बालगीत
विडंबन
डाळीचे पदार्थ
डावी बाजू
देशांतर
अर्थकारण
ghol
आता मला वाटते भिती

(why is there nothing rather than something ???????)

मुक्त विहारि ·
डिस्क्लेमर : सध्या आम्हाला फावला वेळ भरपूर असल्याने आणि ...... आणि....... आणि......... आणि........हा लेख टाकला आहे.आमच्या लेखात कुठलेही वैचारिक धन नसल्याने, विचारवंतांनी ह्या धाग्याकडे दुर्लक्ष करावे, टवाळांनी, टवाळांसाठी काढलेला हा टवाळ धागा आहे.
धोरण
मांडणी
वावर
संस्कृती
कला
नृत्य
नाट्य
संगीत
धर्म
पाकक्रिया
इतिहास
वाङ्मय
कथा
बालकथा
कविता
चारोळ्या
प्रेमकाव्य
बालगीत
मुक्तक
विडंबन
गझल
भाषा
उखाणे
प्रतिशब्द
म्हणी
वाक्प्रचार
व्याकरण
व्युत्पत्ती
शब्दक्रीडा
शब्दार्थ
शुद्धलेखन
सुभाषिते
विनोद
साहित्यिक
समाज
जीवनमान
तंत्र
kathaa
आईस्क्रीम
आरोग्य
इंदुरी
उपहाराचे पदार्थ
उपाहार
ओली चटणी
ओव्हन पाककृती
औषधी पाककृती
कालवण
कैरीचे पदार्थ
कोल्हापुरी
खरवस
गोडाचे पदार्थ
ग्रेव्ही
चिकन
डाळीचे पदार्थ
डावी बाजू
थंड पेय
पंजाबी
पारंपरिक पाककृती
पुडिंग
पेय
पौष्टिक पदार्थ
भाजी
मटणाच्या पाककृती
मत्स्याहारी
मराठी पाककृती
मांसाहारी
मायक्रोवेव्ह
मिसळ
मेक्सिकन
रस्सा
रायते
राहणी
औषधोपचार
प्रवास
भूगोल
देशांतर
राहती जागा
नोकरी
लाडू
वडे
वन डिश मील
वाईन
विज्ञान
व्यक्तिचित्र
व्यक्तिचित्रण
शाकाहारी
शेती
सरबत
सिंधी पाककृती
सुकी
सुकी भाजी
सुके
क्रीडा
अर्थकारण
अर्थव्यवहार
गुंतवणूक
ज्योतिष
फलज्योतिष
सामुद्रिक
कृष्णमुर्ती
राशी
राजकारण
शिक्षण
मौजमजा
चित्रपट
छायाचित्रण
रेखाटन
स्थिरचित्र
प्रकटन
विचार
प्रतिसाद
सद्भावना
शुभेच्छा
अभिनंदन
प्रतिक्रिया
आस्वाद
समीक्षा
माध्यमवेध
लेख
बातमी
अनुभव
मत
शिफारस
सल्ला
माहिती
संदर्भ
चौकशी
प्रश्नोत्तरे
मदत
वाद
प्रतिभा
भाषांतर
आरोग्य
विरंगुळा

अदृष्य हात

संदीप-लेले ·
चाले कशी काय ही अर्थव्यवस्था चाले कशी काय? अदृष्य हाताची ही सारी सारवासारव नव्हे काय? पैसा म्हणजे काय, सांगा पैसा म्हणजे काय? मानवनिर्मित मूल्यवाचक, म्हणजे पैसा नव्हे काय? पैसा करतो काय, सांगा पैसा करतो काय? ज्याचे जसे कर्म तैसे त्याचे माप तो भरे नव्हे काय? कर्म म्हणजे काय सांगा, कर्म म्हणजे काय? भांडवल जमीन वापरून श्रमदान म्हणजे कर्म नव्हे काय? कर्म करते काय सांगा, कर्म करते काय? वस्तू आणि सेवा कर्मच निर्माण करी नव्हे काय? त्याला मिळते काय, सांगा कर्मचाऱ्याला मिळते काय? मालक फेकेल तेवढा तुकडा, त्याचाच नव्हे काय? श्रेष्ठ नव्हे काय, त्याचे योगदान श्रेष्ठ नव्हे काय? योग्यतेने नव्हे, श्रेष्ठत
कविता
समाज
जीवनमान
अर्थकारण
अनर्थशास्त्र

पाककृती आणि कॉपीराईट

माहितगार ·

माहितगार 26/06/2017 - 10:15
'पाकृं कशी बनवावी' व्हिडीओंच्या कॉपीराईट उल्लंघना बद्दलची एक केस आमेरीकन न्यायालयांसमोर आली असल्याचे वृत्त आहे. मी स्वतः डिटेल मध्ये वाचली नाही, पण कुणास रुची असल्यास त्यांच्या अधिक माहितीसाठी दुवा Sugar Hero v. Food Network: Copyright Infringement of ‘How-To’ Food Videos

माहितगार 05/07/2017 - 08:51
भारतीय पाकृ ब्लॉग लेखकांचा उचलेगिरीशी सामना या विषयावर एक वृत्त आले आहे. केसेस वर लेखात दिलेल्या कारणाने अद्याप कोर्टात गेल्या नाहीत तरीही वकिलांनी नोटीस पाठवणे केसेस टाकणे मागे घेणे असे सगळे चालू असल्याचे दिसते.

माहितगार 26/06/2017 - 10:15
'पाकृं कशी बनवावी' व्हिडीओंच्या कॉपीराईट उल्लंघना बद्दलची एक केस आमेरीकन न्यायालयांसमोर आली असल्याचे वृत्त आहे. मी स्वतः डिटेल मध्ये वाचली नाही, पण कुणास रुची असल्यास त्यांच्या अधिक माहितीसाठी दुवा Sugar Hero v. Food Network: Copyright Infringement of ‘How-To’ Food Videos

माहितगार 05/07/2017 - 08:51
भारतीय पाकृ ब्लॉग लेखकांचा उचलेगिरीशी सामना या विषयावर एक वृत्त आले आहे. केसेस वर लेखात दिलेल्या कारणाने अद्याप कोर्टात गेल्या नाहीत तरीही वकिलांनी नोटीस पाठवणे केसेस टाकणे मागे घेणे असे सगळे चालू असल्याचे दिसते.
स्त्रीया आणि कॉपीराईट या पहिल्या भागात मुख्यत्वे पारंपारीक कलांबद्दल चर्चा केली. पाककृतींच्या कॉपीराईट बद्द्ल काय होते ? कारण idea वर तर कॉपीराईट मिळत नाही, कॉपीराईट मुख्यत्वे शैली आणि मांडणीवर मिळतो. अ, ब, क, ड हे चार जिन्नस अमुक मात्रेने घेऊन एक पाककृती बनवता येऊ शकते हि एक idea झाली त्यावर तर कॉपीराईट मिळणार नाही पण शैली आणि लेखनातील मांडणीवर कॉपीराईट मिळतो. म्हणजे जसे की डिक्शनरीतील शब्दांवर कॉपीराईट मिळणार नाही पण डिक्शनरीच्या मांडणीच्या पद्धतीवर कॉपीराईट मिळतो.
अर्थकारण

स्त्रीया आणि कॉपीराईट

माहितगार ·

कंजूस 01/05/2017 - 14:03
१) पारंपरिक कलेचे कॅापिराइट सरकार घेते का? उदा ओडिशाच्या पिप्पलीतले अप्लिक. २) शेवटचा दुवा "उत्तरदायक्त्वास नकार" उघडत नाही (The requested page "/node/www.misalpav.com/node/31668" could not be found.)

माहितगार 01/05/2017 - 15:58
उत्तरदायक्त्वास नकारचा दुवा दुरूस्त केला आहे. लक्षात आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद
१) पारंपरिक कलेचे कॅापिराइट सरकार घेते का? उदा ओडिशाच्या पिप्पलीतले अप्लिक.
नाही आपण जो उल्लेख करताय तो वस्तु उत्पादनाच्या भौगोलीक वारशा बद्दल. जसे की आपण म्हणतो सोलापुरच्या चादरी, नागपुरी संत्री, नाशिकची द्राक्षे. ते कॉपीराईट नव्हे पण बौद्धीक संपदा कायद्यां अंतर्गतच येते. यात कॉपीराईट म्हणण्यापेक्षा ट्रेडमार्क समकक्ष अधिकार मिळतात. म्हणजे तामीळनाडूत चादर तयार करुन सोलापुरी चादर म्हणून विकली जाऊ नये. अशा फसवणूकीत मुळ उत्पादकाचे आणि ग्राहकाचे दोघांचेही नुकसान होत असते. हे नुकसान टाळणे हा ह्या कायद्याचा उद्देश आहे. म्हणजे लोणावळ्याची चिक्की, अमुक ठिकाणचे पेढे, रत्नागिरीचा हापुस अशा, अमुक ठिकाणची केळी अशा उत्पादनांना संरक्षण देण्याची कायद्यात काही अटींवर व्यवस्था आहे. आधी म्हटले तसे हा कॉपिराईट नव्हे कॉपीराईत वेगळा घ्यावा लागतो जसे पैठणच्या पैठणींना भौगोलीक वारशाचे संरक्षण असल्यामुळे पैठण व्यतरीक्त बनलेल्या समकक्ष प्रावरणांना कुणि पैठणी म्हणून खपवल्यास शिक्षेस पात्र होऊ शकेल अशी व्यवस्था कायद्यात आहे. पैठणीवरच्या एखाद्या नवीन डिझाईनचे कॉपीराईट घ्यायचे असेल तर त्याची प्रक्रीया उत्पादकांना स्वतंत्रपणे करावयास लागेल. भौगोलीक वारशा बद्दल एखाद्या उत्पादनाचे रजिस्ट्रेशन सहसा संबंधीत उत्पादकांच्या संघटनेस करावे लागते. कदाचित स्थानिक स्वराज्य संस्था किंवा राज्यसरकार यात पुढाकार घेऊ शकतात का ते माहित नाही तपासावे लागेल पण मुख्यत्वे जबाबदारी उत्पादकांच्या संघटनांची असावी. इथेही त्या विशीष्ट भौगोलीक परिसरातील उत्पादन वेगळे का आहे हे व्यवस्थीत डॉक्यूमेंटॅशन करुन त्याची महती पटवून द्यावी लागते. म्हणजे संबंधीत संघटनेस बरीच मेहनत घ्यावी लागते. अलिकडे हैदराबादी बिर्‍याणी बद्दल त्यांचे डॉपुमेंटेशन कमी पडल्यामुळे त्यांना ते मिळू शकले नाही अशी बातमी होती. हे रजिस्ट्रेशन एका वेळी दहा वर्षांसाठी मिळते आणि दर दहा वर्षांनी माझ्या मते एखादे उत्पादन एखाद्या गल्ली पुरते मर्यादीत असले तरी विख्यात असेल तर असे रजिस्ट्रेशन करता यावयास हवे 'अमुक गल्लीतील भेळ' असे रजिस्ट्रेशन जमावयास हवे आणि केले जावयास हवे. आपल्या कडील कोल्हापुरी चपला लोणावळ्याची चिक्की अशा कितीतरी उत्पादनांना असे रजिस्ट्रेशन शक्य असावे पण सजगता आणि सक्रीय संघटनात्मकता या साठी गरजेच्या आहेत. वर हैदराबाद बिर्‍याणी प्रकारात दस्तएवज उपलब्ध करण्यात संघटनेचा बहुधा आळशीपणा नडला असावा. महाराष्ट्रात स्त्री उत्पादकांचे बर्‍याच प्रमाणावर अल्पबचत गट झाले आहेत त्यांच्या पर्यंत हि माहिती पोहोचावयास हवी. ती सध्या कितपत पोहोचत असेल या बाबत साशंकता वाटते. लेखात नमुद केल्या प्रमाणे उत्तरदायकत्वास नकार लागू आहेच.

माहितगार 01/05/2017 - 16:19
हे भारतात नसल्यामुळे केवळ वैचारीक चर्चा आहे. वस्तुतः कॉपीराईट व्यकिकडे असेल तर व्यक्तिचे आयुष्य + ६० वर्षे आणि संस्थेकडे म्हणजे व्यक्तिच्या नावावर नसेल तर ६० वर्षे परदेशात काही ठिकाणी ७० वर्षे वगैरे. म्हणजे एखादी कला कलाकृती नवीन नसेल परंपरागत लोककलेचा भाग असेल तर त्यावर कॉपीराईट उपलब्ध होत नाही कारण कलाकृतीच्या निर्मात्याचे आयुष्य + ६० वर्षे हा काळ संपलेला असतो. पण लोककलांच्या बाबतीत अजून एक वाद युरोमेरीकेत उद्भवलेला/ चर्चीला गेलेला दिसतो. वर आपण जसे भौगोलीक वारसा पाहीले तसे काही लोक कला या काही विशीष्ट समुदायांचा वारसा असतो. यातील असंख्य (आदीवासी) समुदायांना प्रापर्टी कॉपीराईट या संकल्पना माहितही नसतात. ऐश्वर्या राय आणि अनिल कपूरच्या त्या चित्रपटाचे नाव आठवत नाहीए ज्यात ऐश्वर्या रायचे वडील खेड्यात संगितकार असतात आणि त्यांच्या संगित रचनेत बदल करुन मुंबईत बसून अनिल कपुर पैसा आणि प्रसिद्धी मिळवतोय वस्तुतः गित-संगित-कोरीओग्राफी विवीढ लोक कला यांना कॉपीराईट प्रोटेक्शन असते पण फारच मर्यादीत असते आपल्याकडे बर्‍याच शहरी भागात वारली मधुबनी इत्यादी पेंटींगवर वारली किंवा मधुबनी नसलेलेही अलिकडे पैसे कमावताना दिसतात पण मूळ वारली आणि मधुबनी समुदाय उत्पन्नापासून वंचितच रहाण्याची समस्या निर्माण होते. म्हणून आमेरीकेत मला वाटते अ‍ॅबओरीजीनीजच्या काही लोककलां आणि अगदी पारंपारीक ज्ञानबद्दल भौगोलीकच्या स्टाईल मध्ये समुदाया आधारीत बौद्धीक संपदा कायद्याचे संरक्षण दिल्याचे वाचनात आले आहे (सर्व डिटेल्स माहित नाहीत त्यामुळे त्याचे स्वरुप कॉपीराईट स्टाईल आहे का ट्रेडमार्क स्टाईल आहे माहित नाही पण समुदाय आधारीत आहे हे नक्की चुभूदेघे) अर्थात वरील माहिती जेव्हा वाचनात आली तेव्हा नाण्याची एक बाजू जसे कि वारली पेंटींगवर वारली समुदायासच उत्पन्न का मिळू नये ? बरोबर वाटेल पण दुसर्‍या बाजूस वैदीक ज्ञानावर बरीच शतके चालवला गेलेला अघोषीत कॉपीराईट समुदायाधारीत होता तेव्हा असा कॉपीराईट देणे म्हणजे जुनी जाती प्रथा निर्मितीस कारणीभूत 'वतन' पद्धती जसे कि मडकी कुंभारानेच बनवावीत म्हणण्यासारखे होते आणि त्या पद्धतीच्या मर्यादाही भारतात अनभवून झाल्या आहेत युरोमेरीकेने ते अनुभवले नसल्यामुळे त्यांना त्याचे सध्यातरी कौतुक वाटत असावे. इन एनी केस वारली असो का मधुबनी असो त्यांना भौगोलीक वारसा कायद्याचा आधार घेता येऊ शकतोच. एवढेच कि उत्पादन आपल्या समुदाया पर्यंत मर्यादीत करता येत नाही.

सतिश गावडे 01/05/2017 - 16:51
देवगड हापूस ट्रेडमार्क होणार असे कुठेतरी वाचले होते. असे झाल्यास इतर ठीकाणचा हापूस आंबा "देवगड हापूस" म्हणून विकता येणार नव्हता/नाही.

माहितगार 01/05/2017 - 19:36
http://www.ipindia.gov.in/ या साईटवर शोध आणि पिडीएफ उपलब्ध आहेत (बर्‍याच गोष्टी ऑनलाईन झालेल्या दिसतात) पण अद्ययावतते साठी शोध अवघड नाही पण अगदिच सुलभ असाही दिसत नाही. काही आंब्यांच्या जाती यात नोंदवलेल्या दिसतात पण कोकणातले हापूस आंबे आणि इतर गोष्टी का नाहीत माहित नाही. पेंडींग वगैरेच्या लिस्टही दिसतात. कोल्हापुरी चप्पल पेंडींग लीस्टमध्ये दिसली पण ते प्रयत्न महाराष्ट्रातून झालेले दिसत नाहीत. (चुभूदेघे)

अभ्या.. 01/05/2017 - 17:37
ऐश्वर्या राय आणि अनिल कपूरच्या त्या चित्रपटाचे नाव आठवत नाहीए ज्यात ऐश्वर्या रायचे वडील खेड्यात संगितकार असतात आणि त्यांच्या संगित रचनेत बदल करुन मुंबईत बसून अनिल कपुर पैसा आणि प्रसिद्धी मिळवतोय
ताल

माहितगार 01/05/2017 - 19:45
मिपाच्या माध्यामातून गरजूंपर्यंत किती पोहोचेल माहित नाही पण किमान स्वरुपाची माहिती चर्चा आंतरजालावर उपलब्ध होण्यास मदत होईल. आपण आणि इतरांनी माहित असलेल्या गोष्टीबद्दलही प्रश्न विचारले तर हरकत नाही जसे कि ट्रेडमार्क म्हणजे काय वगैरे. इतर बौद्धीक संपदा कायदे कॉपीराईट एवढे माहित नसले तरी या निमीत्ताने किमान ओळख तरी होऊ शकेल. मी मिटकॉन साठी ३ का ४ कार्यशाळांसाठी स्त्री उत्पादक बचतगटांना मार्गदर्शक म्हणून जाऊन त्यांची कार्यपद्धती अल्पशी अभ्यासण्याचा योग आला आहे. सर्वच गोष्टी तेथे चर्चा करण्यास वेळ मिळत नाही पण ट्रेडमार्क मार्केटींग वगैरे गोष्टींची तोंड ओळख असणे खूप गरजेचे असावे.

कंजूस 01/05/2017 - 14:03
१) पारंपरिक कलेचे कॅापिराइट सरकार घेते का? उदा ओडिशाच्या पिप्पलीतले अप्लिक. २) शेवटचा दुवा "उत्तरदायक्त्वास नकार" उघडत नाही (The requested page "/node/www.misalpav.com/node/31668" could not be found.)

माहितगार 01/05/2017 - 15:58
उत्तरदायक्त्वास नकारचा दुवा दुरूस्त केला आहे. लक्षात आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद
१) पारंपरिक कलेचे कॅापिराइट सरकार घेते का? उदा ओडिशाच्या पिप्पलीतले अप्लिक.
नाही आपण जो उल्लेख करताय तो वस्तु उत्पादनाच्या भौगोलीक वारशा बद्दल. जसे की आपण म्हणतो सोलापुरच्या चादरी, नागपुरी संत्री, नाशिकची द्राक्षे. ते कॉपीराईट नव्हे पण बौद्धीक संपदा कायद्यां अंतर्गतच येते. यात कॉपीराईट म्हणण्यापेक्षा ट्रेडमार्क समकक्ष अधिकार मिळतात. म्हणजे तामीळनाडूत चादर तयार करुन सोलापुरी चादर म्हणून विकली जाऊ नये. अशा फसवणूकीत मुळ उत्पादकाचे आणि ग्राहकाचे दोघांचेही नुकसान होत असते. हे नुकसान टाळणे हा ह्या कायद्याचा उद्देश आहे. म्हणजे लोणावळ्याची चिक्की, अमुक ठिकाणचे पेढे, रत्नागिरीचा हापुस अशा, अमुक ठिकाणची केळी अशा उत्पादनांना संरक्षण देण्याची कायद्यात काही अटींवर व्यवस्था आहे. आधी म्हटले तसे हा कॉपिराईट नव्हे कॉपीराईत वेगळा घ्यावा लागतो जसे पैठणच्या पैठणींना भौगोलीक वारशाचे संरक्षण असल्यामुळे पैठण व्यतरीक्त बनलेल्या समकक्ष प्रावरणांना कुणि पैठणी म्हणून खपवल्यास शिक्षेस पात्र होऊ शकेल अशी व्यवस्था कायद्यात आहे. पैठणीवरच्या एखाद्या नवीन डिझाईनचे कॉपीराईट घ्यायचे असेल तर त्याची प्रक्रीया उत्पादकांना स्वतंत्रपणे करावयास लागेल. भौगोलीक वारशा बद्दल एखाद्या उत्पादनाचे रजिस्ट्रेशन सहसा संबंधीत उत्पादकांच्या संघटनेस करावे लागते. कदाचित स्थानिक स्वराज्य संस्था किंवा राज्यसरकार यात पुढाकार घेऊ शकतात का ते माहित नाही तपासावे लागेल पण मुख्यत्वे जबाबदारी उत्पादकांच्या संघटनांची असावी. इथेही त्या विशीष्ट भौगोलीक परिसरातील उत्पादन वेगळे का आहे हे व्यवस्थीत डॉक्यूमेंटॅशन करुन त्याची महती पटवून द्यावी लागते. म्हणजे संबंधीत संघटनेस बरीच मेहनत घ्यावी लागते. अलिकडे हैदराबादी बिर्‍याणी बद्दल त्यांचे डॉपुमेंटेशन कमी पडल्यामुळे त्यांना ते मिळू शकले नाही अशी बातमी होती. हे रजिस्ट्रेशन एका वेळी दहा वर्षांसाठी मिळते आणि दर दहा वर्षांनी माझ्या मते एखादे उत्पादन एखाद्या गल्ली पुरते मर्यादीत असले तरी विख्यात असेल तर असे रजिस्ट्रेशन करता यावयास हवे 'अमुक गल्लीतील भेळ' असे रजिस्ट्रेशन जमावयास हवे आणि केले जावयास हवे. आपल्या कडील कोल्हापुरी चपला लोणावळ्याची चिक्की अशा कितीतरी उत्पादनांना असे रजिस्ट्रेशन शक्य असावे पण सजगता आणि सक्रीय संघटनात्मकता या साठी गरजेच्या आहेत. वर हैदराबाद बिर्‍याणी प्रकारात दस्तएवज उपलब्ध करण्यात संघटनेचा बहुधा आळशीपणा नडला असावा. महाराष्ट्रात स्त्री उत्पादकांचे बर्‍याच प्रमाणावर अल्पबचत गट झाले आहेत त्यांच्या पर्यंत हि माहिती पोहोचावयास हवी. ती सध्या कितपत पोहोचत असेल या बाबत साशंकता वाटते. लेखात नमुद केल्या प्रमाणे उत्तरदायकत्वास नकार लागू आहेच.

माहितगार 01/05/2017 - 16:19
हे भारतात नसल्यामुळे केवळ वैचारीक चर्चा आहे. वस्तुतः कॉपीराईट व्यकिकडे असेल तर व्यक्तिचे आयुष्य + ६० वर्षे आणि संस्थेकडे म्हणजे व्यक्तिच्या नावावर नसेल तर ६० वर्षे परदेशात काही ठिकाणी ७० वर्षे वगैरे. म्हणजे एखादी कला कलाकृती नवीन नसेल परंपरागत लोककलेचा भाग असेल तर त्यावर कॉपीराईट उपलब्ध होत नाही कारण कलाकृतीच्या निर्मात्याचे आयुष्य + ६० वर्षे हा काळ संपलेला असतो. पण लोककलांच्या बाबतीत अजून एक वाद युरोमेरीकेत उद्भवलेला/ चर्चीला गेलेला दिसतो. वर आपण जसे भौगोलीक वारसा पाहीले तसे काही लोक कला या काही विशीष्ट समुदायांचा वारसा असतो. यातील असंख्य (आदीवासी) समुदायांना प्रापर्टी कॉपीराईट या संकल्पना माहितही नसतात. ऐश्वर्या राय आणि अनिल कपूरच्या त्या चित्रपटाचे नाव आठवत नाहीए ज्यात ऐश्वर्या रायचे वडील खेड्यात संगितकार असतात आणि त्यांच्या संगित रचनेत बदल करुन मुंबईत बसून अनिल कपुर पैसा आणि प्रसिद्धी मिळवतोय वस्तुतः गित-संगित-कोरीओग्राफी विवीढ लोक कला यांना कॉपीराईट प्रोटेक्शन असते पण फारच मर्यादीत असते आपल्याकडे बर्‍याच शहरी भागात वारली मधुबनी इत्यादी पेंटींगवर वारली किंवा मधुबनी नसलेलेही अलिकडे पैसे कमावताना दिसतात पण मूळ वारली आणि मधुबनी समुदाय उत्पन्नापासून वंचितच रहाण्याची समस्या निर्माण होते. म्हणून आमेरीकेत मला वाटते अ‍ॅबओरीजीनीजच्या काही लोककलां आणि अगदी पारंपारीक ज्ञानबद्दल भौगोलीकच्या स्टाईल मध्ये समुदाया आधारीत बौद्धीक संपदा कायद्याचे संरक्षण दिल्याचे वाचनात आले आहे (सर्व डिटेल्स माहित नाहीत त्यामुळे त्याचे स्वरुप कॉपीराईट स्टाईल आहे का ट्रेडमार्क स्टाईल आहे माहित नाही पण समुदाय आधारीत आहे हे नक्की चुभूदेघे) अर्थात वरील माहिती जेव्हा वाचनात आली तेव्हा नाण्याची एक बाजू जसे कि वारली पेंटींगवर वारली समुदायासच उत्पन्न का मिळू नये ? बरोबर वाटेल पण दुसर्‍या बाजूस वैदीक ज्ञानावर बरीच शतके चालवला गेलेला अघोषीत कॉपीराईट समुदायाधारीत होता तेव्हा असा कॉपीराईट देणे म्हणजे जुनी जाती प्रथा निर्मितीस कारणीभूत 'वतन' पद्धती जसे कि मडकी कुंभारानेच बनवावीत म्हणण्यासारखे होते आणि त्या पद्धतीच्या मर्यादाही भारतात अनभवून झाल्या आहेत युरोमेरीकेने ते अनुभवले नसल्यामुळे त्यांना त्याचे सध्यातरी कौतुक वाटत असावे. इन एनी केस वारली असो का मधुबनी असो त्यांना भौगोलीक वारसा कायद्याचा आधार घेता येऊ शकतोच. एवढेच कि उत्पादन आपल्या समुदाया पर्यंत मर्यादीत करता येत नाही.

सतिश गावडे 01/05/2017 - 16:51
देवगड हापूस ट्रेडमार्क होणार असे कुठेतरी वाचले होते. असे झाल्यास इतर ठीकाणचा हापूस आंबा "देवगड हापूस" म्हणून विकता येणार नव्हता/नाही.

माहितगार 01/05/2017 - 19:36
http://www.ipindia.gov.in/ या साईटवर शोध आणि पिडीएफ उपलब्ध आहेत (बर्‍याच गोष्टी ऑनलाईन झालेल्या दिसतात) पण अद्ययावतते साठी शोध अवघड नाही पण अगदिच सुलभ असाही दिसत नाही. काही आंब्यांच्या जाती यात नोंदवलेल्या दिसतात पण कोकणातले हापूस आंबे आणि इतर गोष्टी का नाहीत माहित नाही. पेंडींग वगैरेच्या लिस्टही दिसतात. कोल्हापुरी चप्पल पेंडींग लीस्टमध्ये दिसली पण ते प्रयत्न महाराष्ट्रातून झालेले दिसत नाहीत. (चुभूदेघे)

अभ्या.. 01/05/2017 - 17:37
ऐश्वर्या राय आणि अनिल कपूरच्या त्या चित्रपटाचे नाव आठवत नाहीए ज्यात ऐश्वर्या रायचे वडील खेड्यात संगितकार असतात आणि त्यांच्या संगित रचनेत बदल करुन मुंबईत बसून अनिल कपुर पैसा आणि प्रसिद्धी मिळवतोय
ताल

माहितगार 01/05/2017 - 19:45
मिपाच्या माध्यामातून गरजूंपर्यंत किती पोहोचेल माहित नाही पण किमान स्वरुपाची माहिती चर्चा आंतरजालावर उपलब्ध होण्यास मदत होईल. आपण आणि इतरांनी माहित असलेल्या गोष्टीबद्दलही प्रश्न विचारले तर हरकत नाही जसे कि ट्रेडमार्क म्हणजे काय वगैरे. इतर बौद्धीक संपदा कायदे कॉपीराईट एवढे माहित नसले तरी या निमीत्ताने किमान ओळख तरी होऊ शकेल. मी मिटकॉन साठी ३ का ४ कार्यशाळांसाठी स्त्री उत्पादक बचतगटांना मार्गदर्शक म्हणून जाऊन त्यांची कार्यपद्धती अल्पशी अभ्यासण्याचा योग आला आहे. सर्वच गोष्टी तेथे चर्चा करण्यास वेळ मिळत नाही पण ट्रेडमार्क मार्केटींग वगैरे गोष्टींची तोंड ओळख असणे खूप गरजेचे असावे.
लेख शीर्षक स्मजण्यास सोपे जावे म्हणून कॉपीराईट हा शब्द प्रयोग केला असला तरीही या लेखातून एकुणच बौद्धीकसंपदा कायद्यांचा उहापोह करण्याचा मानस आहे. कॉपीराईटमुळे कलाकृती हा शब्द प्रयोग लेखनात पुन्हा पुन्हा वापरला जात असला तरीही सॉफ्टवेअर सारख्या मोठा सेवा उद्योग बौद्धीक संपदा कायदे आणि कॉपीराईट कायद्यांने संरक्षीत पायावर ऊभा आहे हे लक्षात घेऊन मी तर कलाकार नाही मला याचे काय काम असा विचार सुरवातीसच टाळलेला बरा असे वाटते. सप्तरंगी यांच्या चित्र विषयक माझी काही ट्युलिप्स पेंटिंग्स या धाग्यावर चित्रांवरील कॉपीराईट बद्दल चर्चा करण्याचा योग आला.
अर्थकारण

कामिनीबाईंना वेबसाईट तयार करण्याविषयी मदत हवीये

चित्रगुप्त ·

संदीप डांगे 11/04/2017 - 12:20
वेब डिझाईन करणाऱ्याला डोमेन व सर्व्हर कुठून घ्यावे हे माहित नसणे म्हणजे ब्लाउज शिवणाऱ्याला मापे कशी घ्यावी हे माहित नसण्यासारखे आहे. =)) =))

अभ्या.. 11/04/2017 - 12:23
चित्रांगदाचा (पक्षी : कामिनीबाईंचा) ब्लाऊज काय मस्तंय. ब्रोकेड का किनखाब म्हणायचे याला? उठून दिसतोय अगदी.

५० फक्त 11/04/2017 - 15:42
अभ्याचं एकवेळ ठीक आहे, मला वाटलं तुमची कापड एक प्रकार अनेक या विषयात पिएचडी झाली असेल एव्हाना...

सतिश गावडे 11/04/2017 - 17:05
शहरातील सर्व हॉलवर साड्यांचे सेल लावण्यास बंदी घालावी अशी मी याचिका दाखल करण्याच्या विचारात आहे. :P

श्रीगुरुजी 11/04/2017 - 15:27
जबरी. हहपुवा. काय राव तुम्ही एका महान जगद्गुरूच्या महान शिष्याची हेटाळणी करताय! कुठे फेडाल . . . ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... कुठे फेडाल हे पाप असं म्हणायचं होतं. उगाच अश्लील अर्थ काढू नका.

गामा पैलवान 11/04/2017 - 16:54
काय हो चित्रगुप्त, वाचकांना छुत्या बनवताय होय! च्यायला कामिनी ही बाई नसून हिजडा आहे. खांद्यांकडे बघा जरा! :-D शिवाय हिजड्याकडून संभोगाचे धडे घेणं म्हणजे ....! ;-D आ.न., -गा.पै.

गामा पैलवान 11/04/2017 - 17:57
अप्पा जोगळेकर, तुमच्या आकलनासाठी नवनीत सुलभ प्रश्नसंच विकसित करणेत आला आहे. प्रश्न १. चित्रात लिंग दिसतं आहे का? उत्तर : नाही. प्रश्न २. चित्रातल्या व्यक्तीचे खांदे पुरुषी मापाचे दिसताहेत का? उत्तर : होय. चेहऱ्याच्या मानाने खांद्यांची रुंदी जास्त आहे. जशी पुरुषांची असते. प्रश्न ३. चित्रातल्या व्यक्तीचा छातीचा उभार कसा आहे? उत्तर : छातीला उभारंच नाही. आ.न., -गा.पै.

चित्रगुप्त 14/04/2017 - 14:10
. माननीय रुस्तम ए हिंद गामा पैलवान साहेब, कामिनी 'बाईमाणूस' नसून तृ.पं. आहेत, हे त्यांच्या खांद्यांवरून ठरवण्याची क्लुप्ती थोरच आहे. त्याबद्दल त्रिवार वंदन. तरीसुद्धा काय तो निर्णय घेण्यापूर्वी सदर कामिनीबाईंचे खालील नृत्य एकदा नजरेखालून घालावे, ही विनंती: https://youtu.be/CiJVWzSFDJo .

सतिश गावडे 11/04/2017 - 17:02
आपले तथाकथित अध्यात्मावरील टुकार पुस्तक घेऊन प्रकाशकांकडे गेल्यावर प्रकाशकांनी हाकलून लावले असेल म्हणून हे साईटचे खूळ सुचले असणार. साईट पेड असेल तर काळं कुत्रंही साईटकडे फिरकणार नाही हे तुमचे मित्र आणि चौबेजी यांनी सांगितलं नाही का तुम्हाला? आणि स्वतः पेड साईट बनवत असताना इथे सल्ला मात्र फुकटात मागत आहात (खरं तर सल्ल्याच्या निमित्ताने फुकट जाहिरात करत आहात) ते कोणत्या व्यावसायिक नितीमूल्यात बसते बरे? चाललेत पेड मोक्ष द्यायला.

चित्रगुप्त 11/04/2017 - 18:16
साईट पेड असेल तर काळं कुत्रंही साईटकडे फिरकणार नाही
आणि
स्वतः पेड साईट बनवत असताना इथे सल्ला मात्र फुकटात मागत आहात (खरं तर सल्ल्याच्या निमित्ताने फुकट जाहिरात करत आहात)
प्रेरणा प्रेरणा प्रेरणा.... ही सर्व प्रेरणेची कमाल आहे महाराजा.

चौकटराजा 11/04/2017 - 19:29
माझी सूचना आहे. "माझी अडचण व मल्लू वैनीचा सल्ला" असे सदर साईट वर असावे. व मागचा उत्तरे देणारा मात्र डॉ प्र को. हा बाप्या गडी असावा. लई भावजी सल्ला इचारायला येत्याल. तीन उत्तरावर एक उत्तर फ्री असावे.

जयंत कुलकर्णी 13/04/2017 - 19:33
पण त्यांना तेवढा अधिकार प्राप्त झाला आहे का? १ त्यांना "घंटा''ह्या शब्दाचा वापर करता येतो का? २ त्यांना इतरांना तुच्छ मानता येते का ? ३ जगातील सगळी अक्कल तिच्याच डोक्यात ठासून भरलेली आहे असे त्यांना वाटते का ? ४...असे अनेक प्रश्न त्यांना विचारले तर बरे होईल. मिपाकर अजून प्रश्र्न विचारतीलच...

चित्रगुप्त 17/04/2017 - 13:39
. "आध्यात्मातला नवकमंडलू" या संकल्पनेबद्दल अआ बुवांचा सदाशिव पेठेत भव्य जाहीर सन्मान करावा, असे आवाहन 'अध्यात्मातील नवछाटी'-- 'Nलायटन्न्मेंट प्रभात' च्या सम्पादिका कामिनीबाई यांनी आजच केले असल्याचे वर्तमान आहे. यास 'अध्यात्मातील नवपादुका' सौ सविता भाभी, 'अध्यात्मातील नवकफनी' सौ. मल्लूआंटी आणि 'अध्यात्मातील नवरुद्राक्ष' स्वामी वात-सायण या सर्वांनी अनुमोदन दिलेले आहे.

vikramaditya 17/04/2017 - 10:08
आपले लाडके सर नेहेमी म्हणतात "मिपावर फुकट सल्ला विचारणारे मग इथे फिरकत देखील नाही, हे कळवायला कि पुढे काय झाले?" ह्याच न्यायाने आता बघुया सर कळवतात का की वेब साइट सुरु झालि का? जगभरातील चाहत्यान्नी फी भरुन मेम्बरशीप घेतली का? सर्वत्र स्टार्ट अप मध्ये लोक्स पैसा खेचत असताना बघुन सुचलेल्या ह्या मिलियन डोलर कल्पनेचे काय झाले? इ.इ... असो, १४०० वयोमान असुन ही कोरडा असलेल्या त्या चांगदेव महाराजान्ना ज्ञानेश्वर माउली भेटली. ईथे बघु कधी उजेड पडतो?

tusharmk 12/05/2017 - 19:40
वेबसाईट तयार करण्याविषयी मदत हवीये संजय क्षीरसागर in तंत्रजगत http://www.misalpav.com/node/39432 हे दोन्ही धागे एकाच आहे ना ? फक्त लेखक वेगळा आहे..बरोबर ना ?

संदीप डांगे 11/04/2017 - 12:20
वेब डिझाईन करणाऱ्याला डोमेन व सर्व्हर कुठून घ्यावे हे माहित नसणे म्हणजे ब्लाउज शिवणाऱ्याला मापे कशी घ्यावी हे माहित नसण्यासारखे आहे. =)) =))

अभ्या.. 11/04/2017 - 12:23
चित्रांगदाचा (पक्षी : कामिनीबाईंचा) ब्लाऊज काय मस्तंय. ब्रोकेड का किनखाब म्हणायचे याला? उठून दिसतोय अगदी.

५० फक्त 11/04/2017 - 15:42
अभ्याचं एकवेळ ठीक आहे, मला वाटलं तुमची कापड एक प्रकार अनेक या विषयात पिएचडी झाली असेल एव्हाना...

सतिश गावडे 11/04/2017 - 17:05
शहरातील सर्व हॉलवर साड्यांचे सेल लावण्यास बंदी घालावी अशी मी याचिका दाखल करण्याच्या विचारात आहे. :P

श्रीगुरुजी 11/04/2017 - 15:27
जबरी. हहपुवा. काय राव तुम्ही एका महान जगद्गुरूच्या महान शिष्याची हेटाळणी करताय! कुठे फेडाल . . . ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... कुठे फेडाल हे पाप असं म्हणायचं होतं. उगाच अश्लील अर्थ काढू नका.

गामा पैलवान 11/04/2017 - 16:54
काय हो चित्रगुप्त, वाचकांना छुत्या बनवताय होय! च्यायला कामिनी ही बाई नसून हिजडा आहे. खांद्यांकडे बघा जरा! :-D शिवाय हिजड्याकडून संभोगाचे धडे घेणं म्हणजे ....! ;-D आ.न., -गा.पै.

गामा पैलवान 11/04/2017 - 17:57
अप्पा जोगळेकर, तुमच्या आकलनासाठी नवनीत सुलभ प्रश्नसंच विकसित करणेत आला आहे. प्रश्न १. चित्रात लिंग दिसतं आहे का? उत्तर : नाही. प्रश्न २. चित्रातल्या व्यक्तीचे खांदे पुरुषी मापाचे दिसताहेत का? उत्तर : होय. चेहऱ्याच्या मानाने खांद्यांची रुंदी जास्त आहे. जशी पुरुषांची असते. प्रश्न ३. चित्रातल्या व्यक्तीचा छातीचा उभार कसा आहे? उत्तर : छातीला उभारंच नाही. आ.न., -गा.पै.

चित्रगुप्त 14/04/2017 - 14:10
. माननीय रुस्तम ए हिंद गामा पैलवान साहेब, कामिनी 'बाईमाणूस' नसून तृ.पं. आहेत, हे त्यांच्या खांद्यांवरून ठरवण्याची क्लुप्ती थोरच आहे. त्याबद्दल त्रिवार वंदन. तरीसुद्धा काय तो निर्णय घेण्यापूर्वी सदर कामिनीबाईंचे खालील नृत्य एकदा नजरेखालून घालावे, ही विनंती: https://youtu.be/CiJVWzSFDJo .

सतिश गावडे 11/04/2017 - 17:02
आपले तथाकथित अध्यात्मावरील टुकार पुस्तक घेऊन प्रकाशकांकडे गेल्यावर प्रकाशकांनी हाकलून लावले असेल म्हणून हे साईटचे खूळ सुचले असणार. साईट पेड असेल तर काळं कुत्रंही साईटकडे फिरकणार नाही हे तुमचे मित्र आणि चौबेजी यांनी सांगितलं नाही का तुम्हाला? आणि स्वतः पेड साईट बनवत असताना इथे सल्ला मात्र फुकटात मागत आहात (खरं तर सल्ल्याच्या निमित्ताने फुकट जाहिरात करत आहात) ते कोणत्या व्यावसायिक नितीमूल्यात बसते बरे? चाललेत पेड मोक्ष द्यायला.

चित्रगुप्त 11/04/2017 - 18:16
साईट पेड असेल तर काळं कुत्रंही साईटकडे फिरकणार नाही
आणि
स्वतः पेड साईट बनवत असताना इथे सल्ला मात्र फुकटात मागत आहात (खरं तर सल्ल्याच्या निमित्ताने फुकट जाहिरात करत आहात)
प्रेरणा प्रेरणा प्रेरणा.... ही सर्व प्रेरणेची कमाल आहे महाराजा.

चौकटराजा 11/04/2017 - 19:29
माझी सूचना आहे. "माझी अडचण व मल्लू वैनीचा सल्ला" असे सदर साईट वर असावे. व मागचा उत्तरे देणारा मात्र डॉ प्र को. हा बाप्या गडी असावा. लई भावजी सल्ला इचारायला येत्याल. तीन उत्तरावर एक उत्तर फ्री असावे.

जयंत कुलकर्णी 13/04/2017 - 19:33
पण त्यांना तेवढा अधिकार प्राप्त झाला आहे का? १ त्यांना "घंटा''ह्या शब्दाचा वापर करता येतो का? २ त्यांना इतरांना तुच्छ मानता येते का ? ३ जगातील सगळी अक्कल तिच्याच डोक्यात ठासून भरलेली आहे असे त्यांना वाटते का ? ४...असे अनेक प्रश्न त्यांना विचारले तर बरे होईल. मिपाकर अजून प्रश्र्न विचारतीलच...

चित्रगुप्त 17/04/2017 - 13:39
. "आध्यात्मातला नवकमंडलू" या संकल्पनेबद्दल अआ बुवांचा सदाशिव पेठेत भव्य जाहीर सन्मान करावा, असे आवाहन 'अध्यात्मातील नवछाटी'-- 'Nलायटन्न्मेंट प्रभात' च्या सम्पादिका कामिनीबाई यांनी आजच केले असल्याचे वर्तमान आहे. यास 'अध्यात्मातील नवपादुका' सौ सविता भाभी, 'अध्यात्मातील नवकफनी' सौ. मल्लूआंटी आणि 'अध्यात्मातील नवरुद्राक्ष' स्वामी वात-सायण या सर्वांनी अनुमोदन दिलेले आहे.

vikramaditya 17/04/2017 - 10:08
आपले लाडके सर नेहेमी म्हणतात "मिपावर फुकट सल्ला विचारणारे मग इथे फिरकत देखील नाही, हे कळवायला कि पुढे काय झाले?" ह्याच न्यायाने आता बघुया सर कळवतात का की वेब साइट सुरु झालि का? जगभरातील चाहत्यान्नी फी भरुन मेम्बरशीप घेतली का? सर्वत्र स्टार्ट अप मध्ये लोक्स पैसा खेचत असताना बघुन सुचलेल्या ह्या मिलियन डोलर कल्पनेचे काय झाले? इ.इ... असो, १४०० वयोमान असुन ही कोरडा असलेल्या त्या चांगदेव महाराजान्ना ज्ञानेश्वर माउली भेटली. ईथे बघु कधी उजेड पडतो?

tusharmk 12/05/2017 - 19:40
वेबसाईट तयार करण्याविषयी मदत हवीये संजय क्षीरसागर in तंत्रजगत http://www.misalpav.com/node/39432 हे दोन्ही धागे एकाच आहे ना ? फक्त लेखक वेगळा आहे..बरोबर ना ?
. (याच त्या कामिनी बाई, ज्यांना मदत हवी आहे) डिअर ऑल, हल्लीची अध्यात्माची चालती बघून आपणही काहीतरी केले पाहिजे, या विचाराने आम्ही "सायुज्यमुक्तीचे सहा सोपान" या नावाने पुस्तक काढणार होतो (त्यात जागोजागी झेन, सुफियाना वगैरे शब्द पेरणार होतो), तेवढ्यात इथे एक प्रेरणालेख वाचनात आला, आणि पुस्तकाऐवजी वेबसाईट काढण्याचा विचार बळावला. लगेचच आम्ही आमचे परममित्र आणि मार्केटिंग गुरु वेदप्रकाश चौबे यांना आमचा मानस सांगितला.
संस्कृती
धर्म
विडंबन
जीवनमान
तंत्र
अर्थकारण
मौजमजा
प्रकटन
बातमी
सल्ला
माहिती
चौकशी
मदत
विरंगुळा

नाशिकचा औद्योगिक इतिहास : १

सुधीर मुतालीक ·

प्रचेतस 10/04/2017 - 16:19
लेख छान.
नाशिकची जगप्रसिद्ध पांडवलेण्याची निर्मिती या नहपानाने केली
नाशिक लेण्यात सातवाहनांचे काही अगदी प्राचीन शिलालेख आहेत ते ही नहपानाच्या आधी सुमारे दोनशे वर्षापुर्वीचे. नाशिकच्या लेण्यातील चैत्यगृहाटील भिंतीवर भट्टपालिकेचा एक लेख आहे. जिच्यात तिने हे त्रिरश्मी पर्वतावरील चैत्यगृह पूर्ण केले असा उल्लेख आहे. ही भटपालिका म्हणजे महाहकुश्रीची नात. हा हकुश्री म्हणजे कुमार हकुश्री ज्याचा उल्लेख नाणेघाटातील नागनिकेच्या प्रतिमालेखात आहे. शिवाय पांडवलेणीतील १४ व्या क्रमांकाच्या लेणीत कृष्ण सातवाहनाचा सादवाहनकुले कन्हे राजिनि नासिककेन समणेन महामातेण लेण कारित असा लेख आहे. हा कण्ह (कृष्ण) म्हणजे सिमुक सातवाहनाचा भाऊ. ह्याचे नंतर राज्यावरुन सिमुकाच्या पुत्रांशी वितुष्ट आले असावे. अर्थत ह्याच लेखात नासिक ह्या स्थलनामाचा प्रथम उल्लेख येतो. अर्थात तेव्हा नासिक हे आहाराचे प्रमुख ठिकाण नव्हते तर तो मान तिथून जवळच असलेल्या आणि आज नाशिकचाचा एक उपविभाग असलेल्या गोवर्धनाला होता. क्षत्रपांसोबतच्या वाढत्या संघर्षाने हळूहळू सातवाहनांची सत्ता क्षीण होत जाउन हा भाग सगळा क्षत्रपांच्या क्षहरात शाखेकडे अर्थात नहपानाकडे गेला. नहपान, त्याची मुलगी दक्षमित्रा आणि तिचा पती आणि नवहपानाचा जावई ऋषभदत्त ह्यांनी येथे विपुल दानधर्म केले अआणि काही विहारांची निर्मिती केली. क्षहरात क्षत्रपांचा निर्वंश करुन गौतमीपुत्र सातकर्णीने सातवाहनांची सत्ता तेथे पुनर्स्थापित केली.

वेल्हाळ 19/04/2017 - 08:40
याच शक नहपानाशी गोवर्धन गिरनारे गावाजवळ झालेल्या अंतिम युद्धात सातवाहन राजा सातकर्णी याने क्षहरात वंशाचा समूळ उच्छेद करुन हा प्रांत कायमस्वरूपी परदास्यमुक्त केला. (म्हणूनच "क्षहरातवंसनिव्वंसकरस्स" ही पदवी पांडवलेणीच्या शिलालेखात सापडते.) त्या विजयानिमित्त गुढ्या उभारुन साजरा केलेला नवा कालक्रम म्हणजे शक संवत् होय. (म्हणजे पहिलाच गुढीपाडवा देखिल नाशकातच साजरा झालेला..!) ह्या युद्धक्षेत्राजवळची "सातपुर" औद्योगिक वसाहत अश्या प्रकारे सातवाहन कुलाचे नाव आठवुन देते...

प्रचेतस 24/04/2017 - 11:42
नहपानाचा पराभव गोवर्धननजीक झाला मात्र त्याचा वंशविच्छेद हा कार्ले नजीक झाला. नाशिकच्या पराभवानंतर नहपान हा मावळात कार्ले लेणीनजीकच्या डोंगरारागांचा आश्रय घेऊन लपून बसला. गौतमीपुत्राने १५ दिवसाच्या आतच तेथवर स्वारी करून नहपानाचा निर्वंश केला. बाकी गौतमीपुत्राच्या ह्या विजयाप्रित्यर्थ शक निर्माण करण्यात आला ही धारणा चुकीची आहे, हे संवत निर्माण केले ते कनिष्काने व पुढे शकांनी ह्याचे पालन केले म्हणूनच हे संवत शक नामाने प्रसिद्ध झाले. इसवी ७८ सालाची ही गोष्ट आणि गौतमीपुत्राने नहपान क्षत्रपाचा विच्छेद केला तो साधारण इस १२५ ते इस १३० च्या दरम्यान.

धर्मराजमुटके 10/04/2017 - 21:58
छान लेख ! मात्र आपल्याकडं प्रत्येक गोष्टीचा फक्त भुतकाळचं सोनेरी असतो. वर्तमानकाळ / भविष्यकाळ असतो की नाही ते माहित नाही. एवढे निरिक्षण नोंदवून तात्पुरती रजा घेतो.

सौन्दर्य 05/08/2020 - 23:15
छान व माहितीपूर्ण लेख. नाशिकशी तसा कधीच संबंध आला नाही तरी देखील महाराष्ट्रातील एक प्रमुख सांस्कृतिक, ऐतिहासिक व औद्योगिक शहर म्हणून त्याच्या विषयी आत्मीयता आहेच.

प्रचेतस 10/04/2017 - 16:19
लेख छान.
नाशिकची जगप्रसिद्ध पांडवलेण्याची निर्मिती या नहपानाने केली
नाशिक लेण्यात सातवाहनांचे काही अगदी प्राचीन शिलालेख आहेत ते ही नहपानाच्या आधी सुमारे दोनशे वर्षापुर्वीचे. नाशिकच्या लेण्यातील चैत्यगृहाटील भिंतीवर भट्टपालिकेचा एक लेख आहे. जिच्यात तिने हे त्रिरश्मी पर्वतावरील चैत्यगृह पूर्ण केले असा उल्लेख आहे. ही भटपालिका म्हणजे महाहकुश्रीची नात. हा हकुश्री म्हणजे कुमार हकुश्री ज्याचा उल्लेख नाणेघाटातील नागनिकेच्या प्रतिमालेखात आहे. शिवाय पांडवलेणीतील १४ व्या क्रमांकाच्या लेणीत कृष्ण सातवाहनाचा सादवाहनकुले कन्हे राजिनि नासिककेन समणेन महामातेण लेण कारित असा लेख आहे. हा कण्ह (कृष्ण) म्हणजे सिमुक सातवाहनाचा भाऊ. ह्याचे नंतर राज्यावरुन सिमुकाच्या पुत्रांशी वितुष्ट आले असावे. अर्थत ह्याच लेखात नासिक ह्या स्थलनामाचा प्रथम उल्लेख येतो. अर्थात तेव्हा नासिक हे आहाराचे प्रमुख ठिकाण नव्हते तर तो मान तिथून जवळच असलेल्या आणि आज नाशिकचाचा एक उपविभाग असलेल्या गोवर्धनाला होता. क्षत्रपांसोबतच्या वाढत्या संघर्षाने हळूहळू सातवाहनांची सत्ता क्षीण होत जाउन हा भाग सगळा क्षत्रपांच्या क्षहरात शाखेकडे अर्थात नहपानाकडे गेला. नहपान, त्याची मुलगी दक्षमित्रा आणि तिचा पती आणि नवहपानाचा जावई ऋषभदत्त ह्यांनी येथे विपुल दानधर्म केले अआणि काही विहारांची निर्मिती केली. क्षहरात क्षत्रपांचा निर्वंश करुन गौतमीपुत्र सातकर्णीने सातवाहनांची सत्ता तेथे पुनर्स्थापित केली.

वेल्हाळ 19/04/2017 - 08:40
याच शक नहपानाशी गोवर्धन गिरनारे गावाजवळ झालेल्या अंतिम युद्धात सातवाहन राजा सातकर्णी याने क्षहरात वंशाचा समूळ उच्छेद करुन हा प्रांत कायमस्वरूपी परदास्यमुक्त केला. (म्हणूनच "क्षहरातवंसनिव्वंसकरस्स" ही पदवी पांडवलेणीच्या शिलालेखात सापडते.) त्या विजयानिमित्त गुढ्या उभारुन साजरा केलेला नवा कालक्रम म्हणजे शक संवत् होय. (म्हणजे पहिलाच गुढीपाडवा देखिल नाशकातच साजरा झालेला..!) ह्या युद्धक्षेत्राजवळची "सातपुर" औद्योगिक वसाहत अश्या प्रकारे सातवाहन कुलाचे नाव आठवुन देते...

प्रचेतस 24/04/2017 - 11:42
नहपानाचा पराभव गोवर्धननजीक झाला मात्र त्याचा वंशविच्छेद हा कार्ले नजीक झाला. नाशिकच्या पराभवानंतर नहपान हा मावळात कार्ले लेणीनजीकच्या डोंगरारागांचा आश्रय घेऊन लपून बसला. गौतमीपुत्राने १५ दिवसाच्या आतच तेथवर स्वारी करून नहपानाचा निर्वंश केला. बाकी गौतमीपुत्राच्या ह्या विजयाप्रित्यर्थ शक निर्माण करण्यात आला ही धारणा चुकीची आहे, हे संवत निर्माण केले ते कनिष्काने व पुढे शकांनी ह्याचे पालन केले म्हणूनच हे संवत शक नामाने प्रसिद्ध झाले. इसवी ७८ सालाची ही गोष्ट आणि गौतमीपुत्राने नहपान क्षत्रपाचा विच्छेद केला तो साधारण इस १२५ ते इस १३० च्या दरम्यान.

धर्मराजमुटके 10/04/2017 - 21:58
छान लेख ! मात्र आपल्याकडं प्रत्येक गोष्टीचा फक्त भुतकाळचं सोनेरी असतो. वर्तमानकाळ / भविष्यकाळ असतो की नाही ते माहित नाही. एवढे निरिक्षण नोंदवून तात्पुरती रजा घेतो.

सौन्दर्य 05/08/2020 - 23:15
छान व माहितीपूर्ण लेख. नाशिकशी तसा कधीच संबंध आला नाही तरी देखील महाराष्ट्रातील एक प्रमुख सांस्कृतिक, ऐतिहासिक व औद्योगिक शहर म्हणून त्याच्या विषयी आत्मीयता आहेच.
बॉलपेनच्या टाचणी सारख्या छोट्या तोंडापासून विमानापर्यंत हजारो उत्पादने बनवणाऱ्या नाशिकची एक औद्योगिक नगरी म्हणून जगभर आज ख्याती आहे. नाशिकमध्ये कार्यरत असणाऱ्या वेगवेगळ्या औद्योगिक वसाहतींमधून मानवी जीवनाला आवश्यक असणाऱ्या जवळ जवळ सगळ्या उत्पादनाची निर्मिती आज नाशिक मध्ये होते. गंमत अशी आहे की देशांतर्गत जवळपास सगळ्या महत्वाच्या शहरांना रस्ते रेल्वे यांनी जोडलेल्या नाशिकची मुख्यत्वे उद्योगामुळेच अखिल विश्वाशी जरी अलगद नाळ आता जोडली गेली असली तरी नाशिकने आपलं गावपण छान जपलंय. त्यामुळे नाशिकचा आजवरचा औद्योगिक इतिहास आणि भविष्याकडे होणारी वाटचाल हा एक छान चिंतनाचा, अभ्यासाचा विषय होऊ शकतो.
संस्कृती
इतिहास
समाज
जीवनमान
तंत्र
अर्थकारण
माहिती

झेंगट कॉपीराईटचं, शैक्षणिक झेरॉक्सींगच !

माहितगार ·

कंजूस 22/01/2017 - 17:36
या केसबद्दल तेव्हा वाचलं होतं आणि बहुतेक कॅापीराइट भंग होत नाही शैक्षणिक पुस्तकांचे फोटोकॅापी केल्याने असा निर्णर वाचल्याचे आठवतय. पुढे काय झालं?

माहितगार 22/01/2017 - 18:18
बातम्यांमध्ये गाजावाजा आहे तेवढा केसचा पूर्ण निकाल लागलेला नाही पण अंतरीम निर्णयसुद्धा बर्‍यापैकी नोंद घेण्यासारखा आहे. वृत्तपत्रिय बातम्यापेक्षा केस मूळातून वाचणे आणि लिगल ओपीनीयन वाचणे अधिकश्रेयस्कर असावे. गैरसमज टळावेत म्हणुन नेमक्या शब्दांच्या योजनेची आवश्यकता असावी म्हणून अधिक लिहिण्यापूर्वी अंमळवेळ घेईन.

कंजूस 22/01/2017 - 19:03
डिटिएच चानेलवरचे सिनेमे,कार्यक्रम आपण सेटटॅापबॅाक्समध्ये रेकॅार्ड करू शकतो पण ते आपल्याच डिवाइसमधून चालतात /प्ले होतात. ते पेन ड्राइवमध्ये असले तरी दुसय्रा सेट टॅाप मधून अथवा कंम्प्युटरातून चालत नाहीत॥ अशा रितीने ग्राहक फक्त स्वत:च्याच वापरासाठी घेत असल्याने कॅापीराइटचा भंग होत नाही. याच प्रकारे विद्यार्थी पुस्तकांचे फोटोकॅापी काढून फक्त स्वत:साठीच वापरत असतो,ते दुसय्रा कुणास पुन्हा विकत नाही म्हणून कॅापीराइटचा भंग होत नाही असा प्रतिवाद न्यायालयाने प्रथमपायरीस ग्राह्य मानला हे वाचल्याचे आठवते आहे.

खेडूत 22/01/2017 - 23:33
असे असेल तर हा केवळ 'पुढे विकत नाही' प्रतिवाद चुकीचा वाटतो. मग गाणी, चित्रपटही आपण वैयक्तिक वापरासाठीच घेतो ना? या न्यायाने तो झेरॉक्सवाला कुठचीही उत्पादने, खाद्यपदार्थ, ब्रँडच्या नावाने विकेल अन म्हणेल ते ग्राहक स्वतः वापरताहेत आणि पुढे विकत नाहीत. पण मूळ व्यावसायिकाचा धंदा बुडाला त्याचं काय?

माहितगार 23/01/2017 - 10:04
यात बरेच बारकावे आहेत, पण थोडक्यात पुर्नप्रकाशन, पुर्ननिर्मिती, वाटप, पुर्नवाटप, फॉर्वर्डींग, अपलोडींग, सेलींग करणार्‍यांनी अधिक काळजी घ्यावयास हवी. रिसीव्ह करणारा सर्व नसेल पण बर्‍याच काही केसेसमध्ये पुर्नप्रकाशन, पुर्ननिर्मिती, वाटप, पुर्नवाटप, फॉर्वर्डींग, अपलोडींग, सेलींग इत्यादी करत नसेल स्वतःपुरते वापरुन चूप बसत असेल तर कायद्याच्या उल्लंघन टाळू शकतो असे म्हणता येईल का ?

कंजूस 23/01/2017 - 07:54
>>मग गाणी, चित्रपटही आपण वैयक्तिक वापरासाठीच घेतो ना?>> -- नक्की कुठून? १) अशा साइटवर गाणी अपलोड करताना एक मेसिज येतो" कॅापिराइटिड गाणी अपलोड करू नका." २)एफेम रेकॅार्डींग करणारे काही फोन्स आहेत. त्यात फाइलला एक डिजिटल टॅग जोडला जातो. ही गाण्याची फाइल दुसय्रा फोनमध्ये ब्लुटुथने पाठवता येते. असा प्रसार करता येतो॥ काही फोन्समध्ये या टॅग्जकडे दुर्लक्ष केले जाते. जर सरकारने काटेकोर पालन केले तर दुसय्रा फोनमध्ये वाजणार नाही. काही फोप्समध्ये DRM सॅाफ्टवेर असते ते या टॅग्जकडे लक्ष देतात व गाण्याची पाठवलेली फाइल घेतच नाहीत.

माहितगार 24/01/2017 - 13:45
बातमी सप्टेंबर मधली एक न्यायाधिशीय पिठाने निर्णय दिल्यानंतरची आहे नंतर ही प्रकाशक मंडळी अपिलात गेलीतर डिव्हीजन बेंचाने काही व्याख्या नव्याने मांडल्या, निर्णयात काही बदल केले. त्यामुळे आपण दिलेला बातमी दुवा तेवढा अद्ययावत म्हणता येईल का या बाबत साशंकता वाटते.

माहितगार 24/01/2017 - 21:59
होय ना, ९ डिसेंबरला दोन न्यायाधीशांच्या बेंचने रिवाईज्ड निकाल दिला आहे, आधीचा निकाल पूर्ण रामेश्वरी फोटोकॉपीच्या बाजूने होता; ९ डिसेंबरच्या निकालाने आधीच्या (सप्टेंबरातल्या) निकालाला अंशतः बाजूला ठेऊन कोर्सपॅक आणि पूर्ण पुस्तकाचे झेरॉक्सींगची केस रोस्टर न्यायाधिशांना रिवाइज्ड टर्मस खाली पुन्हा अभ्यासण्यास सांगितली आहे. पण हे करताना त्यांनी काही गोष्टी नव्याने डिफाईन केल्या म्हणुन हा ९ डिसेंबरच्या निकालाचे महत्व असेल. (जर केस पुढे सर्वोच्च न्यायालयात गेली नाहीतर; अशा कॉपीराईट केसेस दिल्ली उच्चन्यायालयात जास्त प्रमाणात दिसतात सर्वोच्च न्यायालय एकदम पलटी मारणारा निकाल देण्याची शक्यता कमी असेल असे माझे व्यक्तिगत मत)

माहितगार 25/01/2017 - 11:19
या संदर्भाने बर्‍यापैकी न्यायालयीन निर्णय आहेत (जिज्ञासुंना त्यातील काही सर्वसाधारण वाचनासाठीही रोचक वाटू शकतात indiankanoon.org हि न्यायालयीन निर्णय शोधण्यासाठी चांगली साईट आहे) , अर्थात या विषया बाबत माझे स्वतःचे वाचन कमी आहे. तसे बातमीची बातमी देणे हे उचीत वापरात मोडते पण त्याचा अर्थ सरसकट कॉपीपेस्ट होत नसावा.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 11:32
अमूक वाहिनीच्या सौजन्याने असा उल्लेख करावा लागतो. पूर्वी व्हायचा, आता होतो का माहित नाही. मध्यंतरी दुसर्‍या वाहिनीचा लोगो पिक्सलेट (मिटवून) करुन फूटेज दाखावायचे. खरे तर फूटेज ही त्या विशिष्ट चॅनेलची खाजगी मालमत्ता असते. त्यावर कॉपीराईट असलाच पाहिजे.

पैसा 25/01/2017 - 18:39
माझा प्रश्न जरा वेगळा आहे. एखाद्या विद्यार्थ्याला एखाद्या पुस्तकातला एखदाच चॅप्टर अभ्यासाला अचानक हवा असतो. ही पुस्तके सहसा खूप महाग असतात. लायब्ररीत मर्यादित पुस्तके उपलब्ध असतात. मुलांकडे अचानक लागले तर खर्चायला पैसे असून कितीसे असणार? फोटोकॉपी शिवाय त्यांना स्वस्तात मटेरियल मिळवायचा दुसरा पर्याय उपलब्ध असतो का?

संदीप डांगे 25/01/2017 - 18:53
दुर्दैवाने नाही. शिक्षण महाग असणे ह्यामागे ही महागडी पुस्तके आहेतच ना. एखादे पुस्तक अभ्यासक्रमाला लावतांना ते विद्यार्थ्याला परवडेल काय असा विचार होत नसावा. ज्ञान हे विकत घ्यावं अशी जबरदस्ती विद्यार्थ्यांवर होते. त्यातून विद्यार्थी मार्ग काढणारच. ह्यात पुस्तकवाल्यांचं काहीच चुकत नाही, विद्यार्थ्यांचंही आणि झेरॉक्सवाल्याचंही.. पण व्यवस्था अशी आहे की... बस!

पैसा 25/01/2017 - 18:59
अभ्यासाला पुस्तके लावताना ती विद्यार्थ्याना स्वस्तात उपलब्ध व्हावीत यासाठी प्रयत्न करणे ही कोणाची तरी जबाबदारी असली पाहिजे. मग ते सरकार असेल, विद्यापीठ असेल, शिक्षण संस्था किंवा पुस्तकाचे प्रकाशक.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 19:28
त्यासाठीच डिजिटलकडे १००% वळणं आवश्यक आहे. संपूर्ण पुस्तक, चॅप्टरवाईज नॉमिनल सबस्क्रिप्शन फी लावून मोबाईल-टॅब वर उपलब्ध झाले तर जितका झेरॉक्सवाल्याला पैसे देतात तेवढयात पुस्तकवाल्यांनीच विकावे.... जेव्हा पायरेटेड सिडीचा धुमाकूळ सुरु झाला तेव्हा असं ऐकण्यात आलं की रस्त्यावर सिडीज विकल्या जातात म्हणून हैराण झालेल्यांनी मग हीच शक्कल लढवली.. स्वत:च पायरेटेड दिसतील अशा सीडी रस्त्यापर्यंत पोचतील अशी व्यवस्था केली... त्यातून पैसे काढले. दुसरे आपलं कॉपी करुन विकतात ना मग त्यांच्यापेक्शा दहा रुपये कमी घेऊन तुलनेने चांगली ओरिजिनल प्रत विकावी.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 19:31
बहुतेक मोजरबीअर ने स्वस्तात फिल्मसिडीची शक्कल काढली असं आठवतं.... रस्त्यावर ५० ला बकवास क्वालिटी घेण्यापेक्षा ६०-७० रुपये देऊन ओरिजिनल क्वालिटी लोक घेतील असा कयास होता.. तो यशस्वी झाला होता...

माहितगार 26/01/2017 - 09:27
The appeal is disposed of declaring the law as above and setting aside the impugned judgment and decree holding that no triable issue on fact arises. As we have already held the triable issue on fact would be as indicated in paragraph 56 above. Another triable issue on fact would be as per paragraph 79 above. The suit is restored for trial on the issue of fact and for which parties would be permitted to lead expert witness testimony. आपला अनुवाद प्रताधिकारमुक्त गृहीत धरला जाईल

कंजूस 22/01/2017 - 17:36
या केसबद्दल तेव्हा वाचलं होतं आणि बहुतेक कॅापीराइट भंग होत नाही शैक्षणिक पुस्तकांचे फोटोकॅापी केल्याने असा निर्णर वाचल्याचे आठवतय. पुढे काय झालं?

माहितगार 22/01/2017 - 18:18
बातम्यांमध्ये गाजावाजा आहे तेवढा केसचा पूर्ण निकाल लागलेला नाही पण अंतरीम निर्णयसुद्धा बर्‍यापैकी नोंद घेण्यासारखा आहे. वृत्तपत्रिय बातम्यापेक्षा केस मूळातून वाचणे आणि लिगल ओपीनीयन वाचणे अधिकश्रेयस्कर असावे. गैरसमज टळावेत म्हणुन नेमक्या शब्दांच्या योजनेची आवश्यकता असावी म्हणून अधिक लिहिण्यापूर्वी अंमळवेळ घेईन.

कंजूस 22/01/2017 - 19:03
डिटिएच चानेलवरचे सिनेमे,कार्यक्रम आपण सेटटॅापबॅाक्समध्ये रेकॅार्ड करू शकतो पण ते आपल्याच डिवाइसमधून चालतात /प्ले होतात. ते पेन ड्राइवमध्ये असले तरी दुसय्रा सेट टॅाप मधून अथवा कंम्प्युटरातून चालत नाहीत॥ अशा रितीने ग्राहक फक्त स्वत:च्याच वापरासाठी घेत असल्याने कॅापीराइटचा भंग होत नाही. याच प्रकारे विद्यार्थी पुस्तकांचे फोटोकॅापी काढून फक्त स्वत:साठीच वापरत असतो,ते दुसय्रा कुणास पुन्हा विकत नाही म्हणून कॅापीराइटचा भंग होत नाही असा प्रतिवाद न्यायालयाने प्रथमपायरीस ग्राह्य मानला हे वाचल्याचे आठवते आहे.

खेडूत 22/01/2017 - 23:33
असे असेल तर हा केवळ 'पुढे विकत नाही' प्रतिवाद चुकीचा वाटतो. मग गाणी, चित्रपटही आपण वैयक्तिक वापरासाठीच घेतो ना? या न्यायाने तो झेरॉक्सवाला कुठचीही उत्पादने, खाद्यपदार्थ, ब्रँडच्या नावाने विकेल अन म्हणेल ते ग्राहक स्वतः वापरताहेत आणि पुढे विकत नाहीत. पण मूळ व्यावसायिकाचा धंदा बुडाला त्याचं काय?

माहितगार 23/01/2017 - 10:04
यात बरेच बारकावे आहेत, पण थोडक्यात पुर्नप्रकाशन, पुर्ननिर्मिती, वाटप, पुर्नवाटप, फॉर्वर्डींग, अपलोडींग, सेलींग करणार्‍यांनी अधिक काळजी घ्यावयास हवी. रिसीव्ह करणारा सर्व नसेल पण बर्‍याच काही केसेसमध्ये पुर्नप्रकाशन, पुर्ननिर्मिती, वाटप, पुर्नवाटप, फॉर्वर्डींग, अपलोडींग, सेलींग इत्यादी करत नसेल स्वतःपुरते वापरुन चूप बसत असेल तर कायद्याच्या उल्लंघन टाळू शकतो असे म्हणता येईल का ?

कंजूस 23/01/2017 - 07:54
>>मग गाणी, चित्रपटही आपण वैयक्तिक वापरासाठीच घेतो ना?>> -- नक्की कुठून? १) अशा साइटवर गाणी अपलोड करताना एक मेसिज येतो" कॅापिराइटिड गाणी अपलोड करू नका." २)एफेम रेकॅार्डींग करणारे काही फोन्स आहेत. त्यात फाइलला एक डिजिटल टॅग जोडला जातो. ही गाण्याची फाइल दुसय्रा फोनमध्ये ब्लुटुथने पाठवता येते. असा प्रसार करता येतो॥ काही फोन्समध्ये या टॅग्जकडे दुर्लक्ष केले जाते. जर सरकारने काटेकोर पालन केले तर दुसय्रा फोनमध्ये वाजणार नाही. काही फोप्समध्ये DRM सॅाफ्टवेर असते ते या टॅग्जकडे लक्ष देतात व गाण्याची पाठवलेली फाइल घेतच नाहीत.

माहितगार 24/01/2017 - 13:45
बातमी सप्टेंबर मधली एक न्यायाधिशीय पिठाने निर्णय दिल्यानंतरची आहे नंतर ही प्रकाशक मंडळी अपिलात गेलीतर डिव्हीजन बेंचाने काही व्याख्या नव्याने मांडल्या, निर्णयात काही बदल केले. त्यामुळे आपण दिलेला बातमी दुवा तेवढा अद्ययावत म्हणता येईल का या बाबत साशंकता वाटते.

माहितगार 24/01/2017 - 21:59
होय ना, ९ डिसेंबरला दोन न्यायाधीशांच्या बेंचने रिवाईज्ड निकाल दिला आहे, आधीचा निकाल पूर्ण रामेश्वरी फोटोकॉपीच्या बाजूने होता; ९ डिसेंबरच्या निकालाने आधीच्या (सप्टेंबरातल्या) निकालाला अंशतः बाजूला ठेऊन कोर्सपॅक आणि पूर्ण पुस्तकाचे झेरॉक्सींगची केस रोस्टर न्यायाधिशांना रिवाइज्ड टर्मस खाली पुन्हा अभ्यासण्यास सांगितली आहे. पण हे करताना त्यांनी काही गोष्टी नव्याने डिफाईन केल्या म्हणुन हा ९ डिसेंबरच्या निकालाचे महत्व असेल. (जर केस पुढे सर्वोच्च न्यायालयात गेली नाहीतर; अशा कॉपीराईट केसेस दिल्ली उच्चन्यायालयात जास्त प्रमाणात दिसतात सर्वोच्च न्यायालय एकदम पलटी मारणारा निकाल देण्याची शक्यता कमी असेल असे माझे व्यक्तिगत मत)

माहितगार 25/01/2017 - 11:19
या संदर्भाने बर्‍यापैकी न्यायालयीन निर्णय आहेत (जिज्ञासुंना त्यातील काही सर्वसाधारण वाचनासाठीही रोचक वाटू शकतात indiankanoon.org हि न्यायालयीन निर्णय शोधण्यासाठी चांगली साईट आहे) , अर्थात या विषया बाबत माझे स्वतःचे वाचन कमी आहे. तसे बातमीची बातमी देणे हे उचीत वापरात मोडते पण त्याचा अर्थ सरसकट कॉपीपेस्ट होत नसावा.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 11:32
अमूक वाहिनीच्या सौजन्याने असा उल्लेख करावा लागतो. पूर्वी व्हायचा, आता होतो का माहित नाही. मध्यंतरी दुसर्‍या वाहिनीचा लोगो पिक्सलेट (मिटवून) करुन फूटेज दाखावायचे. खरे तर फूटेज ही त्या विशिष्ट चॅनेलची खाजगी मालमत्ता असते. त्यावर कॉपीराईट असलाच पाहिजे.

पैसा 25/01/2017 - 18:39
माझा प्रश्न जरा वेगळा आहे. एखाद्या विद्यार्थ्याला एखाद्या पुस्तकातला एखदाच चॅप्टर अभ्यासाला अचानक हवा असतो. ही पुस्तके सहसा खूप महाग असतात. लायब्ररीत मर्यादित पुस्तके उपलब्ध असतात. मुलांकडे अचानक लागले तर खर्चायला पैसे असून कितीसे असणार? फोटोकॉपी शिवाय त्यांना स्वस्तात मटेरियल मिळवायचा दुसरा पर्याय उपलब्ध असतो का?

संदीप डांगे 25/01/2017 - 18:53
दुर्दैवाने नाही. शिक्षण महाग असणे ह्यामागे ही महागडी पुस्तके आहेतच ना. एखादे पुस्तक अभ्यासक्रमाला लावतांना ते विद्यार्थ्याला परवडेल काय असा विचार होत नसावा. ज्ञान हे विकत घ्यावं अशी जबरदस्ती विद्यार्थ्यांवर होते. त्यातून विद्यार्थी मार्ग काढणारच. ह्यात पुस्तकवाल्यांचं काहीच चुकत नाही, विद्यार्थ्यांचंही आणि झेरॉक्सवाल्याचंही.. पण व्यवस्था अशी आहे की... बस!

पैसा 25/01/2017 - 18:59
अभ्यासाला पुस्तके लावताना ती विद्यार्थ्याना स्वस्तात उपलब्ध व्हावीत यासाठी प्रयत्न करणे ही कोणाची तरी जबाबदारी असली पाहिजे. मग ते सरकार असेल, विद्यापीठ असेल, शिक्षण संस्था किंवा पुस्तकाचे प्रकाशक.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 19:28
त्यासाठीच डिजिटलकडे १००% वळणं आवश्यक आहे. संपूर्ण पुस्तक, चॅप्टरवाईज नॉमिनल सबस्क्रिप्शन फी लावून मोबाईल-टॅब वर उपलब्ध झाले तर जितका झेरॉक्सवाल्याला पैसे देतात तेवढयात पुस्तकवाल्यांनीच विकावे.... जेव्हा पायरेटेड सिडीचा धुमाकूळ सुरु झाला तेव्हा असं ऐकण्यात आलं की रस्त्यावर सिडीज विकल्या जातात म्हणून हैराण झालेल्यांनी मग हीच शक्कल लढवली.. स्वत:च पायरेटेड दिसतील अशा सीडी रस्त्यापर्यंत पोचतील अशी व्यवस्था केली... त्यातून पैसे काढले. दुसरे आपलं कॉपी करुन विकतात ना मग त्यांच्यापेक्शा दहा रुपये कमी घेऊन तुलनेने चांगली ओरिजिनल प्रत विकावी.

संदीप डांगे 25/01/2017 - 19:31
बहुतेक मोजरबीअर ने स्वस्तात फिल्मसिडीची शक्कल काढली असं आठवतं.... रस्त्यावर ५० ला बकवास क्वालिटी घेण्यापेक्षा ६०-७० रुपये देऊन ओरिजिनल क्वालिटी लोक घेतील असा कयास होता.. तो यशस्वी झाला होता...

माहितगार 26/01/2017 - 09:27
The appeal is disposed of declaring the law as above and setting aside the impugned judgment and decree holding that no triable issue on fact arises. As we have already held the triable issue on fact would be as indicated in paragraph 56 above. Another triable issue on fact would be as per paragraph 79 above. The suit is restored for trial on the issue of fact and for which parties would be permitted to lead expert witness testimony. आपला अनुवाद प्रताधिकारमुक्त गृहीत धरला जाईल
नव्हेंबर डिसंबर २०१६ नोटबंदी निर्णयामुळे इतर छोट्या मोठ्या बातम्या पडद्या आड राहील्या त्यातील एक छोटी बातमी दिल्लीच्या रामेश्वरी फोटोकॉपी सर्वीसेसची. आजुबाजूच्या फोटोकॉपींग सेंटरवरच्या विद्यार्थ्यांकडून (आणि इतरांकडून) पुस्तकांच्या झेरॉक्सींगच्या वेळी लेखक-प्रकाशकांच्या कॉपिराईटचे काय खोबरे होते याची कुणि फारशी काळजी करत नाही. कारण सरसामान्यपणे सर्वसामान्य भारतीयांची वृत्ती कायद्यांकडे झेंगट म्हणून पहाण्याची झाली असावी.
वाङ्मय
अर्थकारण
शिक्षण
माध्यमवेध
Subscribe to अर्थकारण
© 2026 मिसळपाव