मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

आता फक्त घासफूस ...

गबाळ्या ·
काव्यरस
माझ्या एका मित्राने मद्य आणि मांसाहार वर्ज्य करून "आता फक्त घास फुस" अशी वल्गना केली. त्यावरून सुचलेल्या ओळी. केल्या रित्या बाटल्या चकण्यांच्या ताटल्या पडे बिअरचाच पाऊस पण आता... आता फक्त घास फुस चापिल्या बोट्या फोडिल्या नळ्या ढेरी तुडुंब करी मन खुश पण आता... आता फक्त घास फुस दिन ते गेले वय ही झाले झाली शरीराची नासधूस अन आता ... आता फक्त घास फुस

श्री वडा-पाव स्तोत्र

चामुंडराय ·
इंडियन पोटॅटो बर्गरम् जगप्रसिद्ध स्नॅक डिशम् । बॉइल्ड मॅश्ड बटाटम् स्मॉल गोल आकारम् ।। बेसनस्य बॅटर लपेटम् तेलात डीप डीप फ्रायम् । बर्गर बन सँडविच पावम् मिर्ची चटणी सवे सर्व्हम् ।। मराठी व्हेज फास्ट फूडम् क्रिस्पी वडा अन लादीपावम् । स्वस्त गरीबस्य खाद्यम् सर्वत्र हातगाडीस्य उपलब्धम् ।। तेलात पुनर पुनर तळनम् हायजीनस्य पर्वा न करनम् । वन मोअर वन मोअरम् त्वरित चट्टामट्टा करनम् ।। इति श्री वडा-पाव स्तोत्रम्

(why is there nothing rather than something ???????)

मुक्त विहारि ·
लेखनविषय:
डिस्क्लेमर : सध्या आम्हाला फावला वेळ भरपूर असल्याने आणि ...... आणि....... आणि......... आणि........हा लेख टाकला आहे.आमच्या लेखात कुठलेही वैचारिक धन नसल्याने, विचारवंतांनी ह्या धाग्याकडे दुर्लक्ष करावे, टवाळांनी, टवाळांसाठी काढलेला हा टवाळ धागा आहे.

पनीर स्टफ्ड मिनी पेपर्स

रुपी ·

मितान 26/04/2017 - 08:41
छोट्या छोट्या ढोबळ्या मिरच्या आहेत. त्यात करून बघते. एक शंका - शिजायला वेळ लागतो म्हणतेयस तर तेल लावून कुकरमध्ये एक शिट्टी देऊन वाफावल्या तर ?

In reply to by मितान

रुपी 26/04/2017 - 09:41
चालेल बहुतेक. माझा कूकर कधी कधी दगा देतो. या पेपर्स थोड्या क्रंची असल्या तर छान लागतात. पॅनमध्ये एक-एक करुन ठेवता येतात आणि झाकण काढून बघता येते, म्हणून मी अशी बनवते.

In reply to by पिलीयन रायडर

रुपी 27/04/2017 - 05:08
मी बार्बेक्युमध्ये स्क्युअर्सना वेगवेगळ्या रंगाच्या पेपर्स, पनीरचे क्युब्स लावून खाल्लंय. ही डीश एकदा हॉटेलात मोठ्या तव्यावर बनवत असलेली पाहिली होती. पण माझं बार्बेक्युमधलं ज्ञान तुटपुंजं आहे. तू केलेस की नक्की फोटो टाक.. आणि बाकी (निरामिष) पदार्थांचेही टाक :)

In reply to by सही रे सई

अगं नाही.. ७-८ जणींनी मिळुन आम्ही बार्बेक्यु केला होता. तर मी बटाट्याच्या टिक्क्या केल्या. रुपीने सांगितलेल्या स्ट्फड मिरच्या एकीने केल्या होत्या. पनीर - फ्लॉवर - मशरुम्स - ढोबळी मिरची (२-३ रंगाच्या) ह्यांचे तुकडे मसाला आणि दह्यात मॅरिनेट करुन मग ते स्क्युअर्सला लावुन घेतले. बाकी कणिस, रताळे इ गोष्टी होत्याच. ह्यत पाकृ वगैरे काही नाहीचे!

In reply to by पिलीयन रायडर

सही रे सई 28/04/2017 - 00:20
बऱ .. पण दिसतंय खतरा.. तों पा सु रुपिच्या स्टफ मिरच्या पण भारीच. त्या वेगवेगळ्या रंगाच्या घेतल्यामुळे आणखीनच छान दिसतायत.

अजया 26/04/2017 - 11:14
रंगीन रेसिपी! इथे कधी या छोट्या मिरच्या नाही बघितल्या पण मोठ्या वापरून पण छान लागेल त्या मसाल्यात.

मंजूताई 26/04/2017 - 14:03
मला वाटतं, भरुन करायला म्हणून ज्या मिरच्या येतात त्यातही हा प्रकार चांगला लागेल.>>>>> अनुमोदन !

मदनबाण 29/04/2017 - 09:48
या पाकॄ मध्ये पनीर कमी आणि मिर्च्याच जास्त दिसत आहेत ! ;) (पनीर पकोडा प्रेमी) :)

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Uchimandai... :- Vettaikaaran

मितान 26/04/2017 - 08:41
छोट्या छोट्या ढोबळ्या मिरच्या आहेत. त्यात करून बघते. एक शंका - शिजायला वेळ लागतो म्हणतेयस तर तेल लावून कुकरमध्ये एक शिट्टी देऊन वाफावल्या तर ?

In reply to by मितान

रुपी 26/04/2017 - 09:41
चालेल बहुतेक. माझा कूकर कधी कधी दगा देतो. या पेपर्स थोड्या क्रंची असल्या तर छान लागतात. पॅनमध्ये एक-एक करुन ठेवता येतात आणि झाकण काढून बघता येते, म्हणून मी अशी बनवते.

In reply to by पिलीयन रायडर

रुपी 27/04/2017 - 05:08
मी बार्बेक्युमध्ये स्क्युअर्सना वेगवेगळ्या रंगाच्या पेपर्स, पनीरचे क्युब्स लावून खाल्लंय. ही डीश एकदा हॉटेलात मोठ्या तव्यावर बनवत असलेली पाहिली होती. पण माझं बार्बेक्युमधलं ज्ञान तुटपुंजं आहे. तू केलेस की नक्की फोटो टाक.. आणि बाकी (निरामिष) पदार्थांचेही टाक :)

In reply to by सही रे सई

अगं नाही.. ७-८ जणींनी मिळुन आम्ही बार्बेक्यु केला होता. तर मी बटाट्याच्या टिक्क्या केल्या. रुपीने सांगितलेल्या स्ट्फड मिरच्या एकीने केल्या होत्या. पनीर - फ्लॉवर - मशरुम्स - ढोबळी मिरची (२-३ रंगाच्या) ह्यांचे तुकडे मसाला आणि दह्यात मॅरिनेट करुन मग ते स्क्युअर्सला लावुन घेतले. बाकी कणिस, रताळे इ गोष्टी होत्याच. ह्यत पाकृ वगैरे काही नाहीचे!

In reply to by पिलीयन रायडर

सही रे सई 28/04/2017 - 00:20
बऱ .. पण दिसतंय खतरा.. तों पा सु रुपिच्या स्टफ मिरच्या पण भारीच. त्या वेगवेगळ्या रंगाच्या घेतल्यामुळे आणखीनच छान दिसतायत.

अजया 26/04/2017 - 11:14
रंगीन रेसिपी! इथे कधी या छोट्या मिरच्या नाही बघितल्या पण मोठ्या वापरून पण छान लागेल त्या मसाल्यात.

मंजूताई 26/04/2017 - 14:03
मला वाटतं, भरुन करायला म्हणून ज्या मिरच्या येतात त्यातही हा प्रकार चांगला लागेल.>>>>> अनुमोदन !

मदनबाण 29/04/2017 - 09:48
या पाकॄ मध्ये पनीर कमी आणि मिर्च्याच जास्त दिसत आहेत ! ;) (पनीर पकोडा प्रेमी) :)

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Uchimandai... :- Vettaikaaran
ही रंगीबेरंगी, नाजूक दिसणारी डिश डोळ्यांना सुखावतेच. शिवाय, पाहुणे येणार असतील तर मेनूमध्ये छोले किंवा इतर चमचमीत भाजीबरोबर 'बॅलन्स' करायलाही छान आहे.

भाजलेल्या कैरीचे रायते

अनन्न्या ·
बय्राच दिवसांनी मिपावर लिहायला जमतेय. घेऊन आलेय आंबा सिझन स्पेशल रेसिपी!! साहित्यः २/३ कच्चे रायवळ आंबे (ही आंब्याची जात विशेषतः कोकणात दिसते. त्या ऐवजी कोणत्याही कैय्रा घ्या.), ३ चमचे तेल, मीठ, गूळ, अर्धा चमचा मोहोरी, पाव चमचा हिंग, २ चमचे लाल तिखट raita कृती: कैय्रा धुवा, पुसून कोरड्या करा. निखाय्रात किंवा मध्यम आचेवर कैय्रा भाजून घ्या. गार होऊ द्या. साल सोलून गर काढून घ्या.

लंगरवाली दाल..

प्राजु ·

व्वा काय मस्त रेसिपी आहे. लवकरच करेन आणि तुला कळवेन कशी झाली ती.... तुपाच्य फोडणी मुळे खमंग लागत असेल नाही?

गौरी 05/02/2008 - 09:02
प्राजू, मस्तच रेसिपी आहे गं..उद्याच करुन बघते!!!

वाह! क्या बात हैं! मुंबईत थंडी चिकार पडलीय. आणी त्यात ही दाल, अगदी दिल्लीतल्या नाहीतर पंजाबातल्या एखाद्या ढाब्यावर बसलो आहे आणी ह्या डाळीबरोबर चुपडी रोटी (तुपात लडबडलेली तंदुरी रोटी) खातोय असा भास होतोय. तोंडी लावायला हिरव्या मिरच्या आणि चाट मसाला पेरलेले सॅलेड. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

विसोबा खेचर 05/02/2008 - 23:34
प्राजू, तुझी पाककृती सहीच वाटते आहे! जरा निवांतपणे एखाद्या रविवारी करून पाहिली पाहिजे...! खास तात्या आणि स्वातीच्या आग्रहासाठी... थँक्यू मॅडम! आपला, (आभारी) तात्या.

वरदा 06/02/2008 - 00:44
माझा नवरा बरेच वर्ष दिल्लीत होता त्याला ही रेसिपि दाखवल्यावर ह्या विकेन्ड्ला झालीच पाहीजे म्हणुन सांगितलय्..आणि प्राजुला थँक्स पण्....मी कधीच नाहि खाल्ली पण खमंग दिसतेय्...आता करुन झाली की सांगते...बरं आहे तुम्ही माझा विकेन्ड्ला काय करायचं हा प्रश्न सोडवता गं प्राजु आणि स्वाती...अशाच टाकत रहा खमंग रेसिपिज...

व्वा काय मस्त रेसिपी आहे. लवकरच करेन आणि तुला कळवेन कशी झाली ती.... तुपाच्य फोडणी मुळे खमंग लागत असेल नाही?

गौरी 05/02/2008 - 09:02
प्राजू, मस्तच रेसिपी आहे गं..उद्याच करुन बघते!!!

वाह! क्या बात हैं! मुंबईत थंडी चिकार पडलीय. आणी त्यात ही दाल, अगदी दिल्लीतल्या नाहीतर पंजाबातल्या एखाद्या ढाब्यावर बसलो आहे आणी ह्या डाळीबरोबर चुपडी रोटी (तुपात लडबडलेली तंदुरी रोटी) खातोय असा भास होतोय. तोंडी लावायला हिरव्या मिरच्या आणि चाट मसाला पेरलेले सॅलेड. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

विसोबा खेचर 05/02/2008 - 23:34
प्राजू, तुझी पाककृती सहीच वाटते आहे! जरा निवांतपणे एखाद्या रविवारी करून पाहिली पाहिजे...! खास तात्या आणि स्वातीच्या आग्रहासाठी... थँक्यू मॅडम! आपला, (आभारी) तात्या.

वरदा 06/02/2008 - 00:44
माझा नवरा बरेच वर्ष दिल्लीत होता त्याला ही रेसिपि दाखवल्यावर ह्या विकेन्ड्ला झालीच पाहीजे म्हणुन सांगितलय्..आणि प्राजुला थँक्स पण्....मी कधीच नाहि खाल्ली पण खमंग दिसतेय्...आता करुन झाली की सांगते...बरं आहे तुम्ही माझा विकेन्ड्ला काय करायचं हा प्रश्न सोडवता गं प्राजु आणि स्वाती...अशाच टाकत रहा खमंग रेसिपिज...
3

संडे स्पेशल ( दाल पकवान)

स्वाती राजेश ·

प्राजु 03/02/2008 - 20:26
सही आणि सोपा आहे हा प्रकार. आजच करते संध्याकाळचा मेनू म्हणून. - प्राजु आवाम्तर : स्वाती, अशीच एक पंजाबी लंगरवाली दाल म्हणून असते. गुरुद्वारामध्ये लंगर असते ना तिथे करतात. खूप मस्त लागते चविला. मी देईन त्याची रेसिपी इथे.

In reply to by प्राजु

विसोबा खेचर 04/02/2008 - 07:28
स्वाती, अशीच एक पंजाबी लंगरवाली दाल म्हणून असते. गुरुद्वारामध्ये लंगर असते ना तिथे करतात. खूप मस्त लागते चविला. मी देईन त्याची रेसिपी इथे. सहमत आहे.. मी ही दाल ठाण्यातील शिखांच्या एका लंगरमध्येच खाल्लेली आहे.. प्राजू, तुझीही पाककृती येऊ दे लवकरच.. स्वातीजी, आपलीही पाककृती नेहमीप्रमाणेच झकास.. और भी आने दो...! तात्या.

लवकरात लवकर दे. मला विविध प्रकारच्या रेसिपी करायला आणि खिलवायला आवडतात. "खायला घालून नवर्याचे वजन कसे वाढवायचे" या चा मी अभ्यास करते असा आरोप माझा नवरा करतो.:)))))))))))

In reply to by स्वाती राजेश

"खायला घालून नवर्याचे वजन कसे वाढवायचे" या चा मी अभ्यास करते असा आरोप माझा नवरा करतो.:))))))))))) ही केवळ चेष्टाच ना! नाही, म्हणजे तो खरंच असं म्हणत असेल तर स्वातीताई तुमचा नवरा अगदी जगावेगळा आहे!!:) बायको सुगरण असल्याबद्दल तक्रार करणारा नवरा आमच्यातरी पहाण्यात आलेला नाही!! वजन गेलं तेल लावत!!!:) उलट ज्यांच्या बायका सुगरण नाहीत अशा आपल्या मित्रांना आपल्या घरी जेवायला बोलावून त्यांची जळवण्यात किती मज्जा असते!! अशा मित्रांनी तुमच्या बायकोच्या स्वयंपाकाची स्तुती केली की तिथेच हजर असणारया त्यांच्या बायकांचे उतरत जाणारे चेहरे बघण्यात एक आसुरी आनंद असतो, आता हे जोडपं स्वतःच्या घरी गेल्यावर तिथे काय घडणार आहे हा कल्पनाविस्तार फारच रम्य असतो (युध्द्स्य कथा रम्या!!) हा, हा, हा!!!:)) आपला, (आसुरी रावण) पिवळा डांबिस

सुनील 04/02/2008 - 05:28
महाराष्ट्रात आमटी म्हणून सहसा तूर अथवा मूग डाळीचाच जास्त वापर होतो. पुरणासाठी अर्थातच चणा डाळच लागते शिवाय बेसनाचा उपयोगही आपण भरपूर करतो. पण हरभरा / चणा डाळ सहसा (आमटीसाठी) वापरली जात नाही.अन्य प्रांतात, विशेषतः बंगालमध्ये चणाडाळीचा वापर खूप. एक वेगळी पाककृती दिल्याबद्दल आभार! परंतु सध्या आम्ही मैद्याला "बहिष्कृत" केले असल्यामुळे करून काही बघता येणार नाही! ("मैद्याचे पोते" होणे टाळणारा) सुनील Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

In reply to by सुनील

महाराष्ट्रात...हरभरा / चणा डाळ सहसा (आमटीसाठी) वापरली जात नाही खरं आहे सुनिलबाबू. पण "जेंव्हा ती चणा डाळ पुरणपोळीबरोबरच्या आमटीच्या 'कटा'त सामील होते, तेंव्हा कधीकधी ती पोळीच्या तोंडात मारून जाते" (पु. ल. - माझे खाद्यजीवन) आम्हाला पटतं, तुमचं काय मत? परंतु सध्या आम्ही मैद्याला "बहिष्कृत" केले असल्यामुळे करून काही बघता येणार नाही! ("मैद्याचे पोते" होणे टाळणारा) सुनील अरे तुम्ही एव्हढी तरूण तरूण मुलं 'डायटं' कसली करता रे? उद्या पहाटे ये डांबिसकाका बरोबर व्यायाम करायला!:) रोज सकाळी पाच वाजता उठून तासभर वजनं मारली ना की काही 'मैद्याचं पोतं व्हायला होत नाही. अगदी वाटेल ते खाल्लं तरी. :)) (व्यायामप्रेमी) डांबिसकाका

In reply to by पिवळा डांबिस

चतुरंग 05/02/2008 - 02:13
पुरणपोळी च्या तुमच्या 'कटा'ला माझे अनुमोदन! (छे, छे नुसत्या आठवणीनेही कासावीस झालो!) आणि डायटिंग बद्द्ल म्हणाल तर तेही मान्य. भरपूर खायचे आणि मस्त पैकी १ तासाची 'स्पिनिंग'ची रपेट मारायची (१६ मैल सायकलिंग एवढे अंतर!) घामाची आंघोळ झाली पाहिजे! कशाला मैद्याचं पोतं होतंय! डायटिंगमुळे चविष्ट पदार्थांना मुकण्यासारखं वाईट काही नाही, हे आपलं माझं मत. चतुरंग

प्राजु 03/02/2008 - 20:26
सही आणि सोपा आहे हा प्रकार. आजच करते संध्याकाळचा मेनू म्हणून. - प्राजु आवाम्तर : स्वाती, अशीच एक पंजाबी लंगरवाली दाल म्हणून असते. गुरुद्वारामध्ये लंगर असते ना तिथे करतात. खूप मस्त लागते चविला. मी देईन त्याची रेसिपी इथे.

In reply to by प्राजु

विसोबा खेचर 04/02/2008 - 07:28
स्वाती, अशीच एक पंजाबी लंगरवाली दाल म्हणून असते. गुरुद्वारामध्ये लंगर असते ना तिथे करतात. खूप मस्त लागते चविला. मी देईन त्याची रेसिपी इथे. सहमत आहे.. मी ही दाल ठाण्यातील शिखांच्या एका लंगरमध्येच खाल्लेली आहे.. प्राजू, तुझीही पाककृती येऊ दे लवकरच.. स्वातीजी, आपलीही पाककृती नेहमीप्रमाणेच झकास.. और भी आने दो...! तात्या.

लवकरात लवकर दे. मला विविध प्रकारच्या रेसिपी करायला आणि खिलवायला आवडतात. "खायला घालून नवर्याचे वजन कसे वाढवायचे" या चा मी अभ्यास करते असा आरोप माझा नवरा करतो.:)))))))))))

In reply to by स्वाती राजेश

"खायला घालून नवर्याचे वजन कसे वाढवायचे" या चा मी अभ्यास करते असा आरोप माझा नवरा करतो.:))))))))))) ही केवळ चेष्टाच ना! नाही, म्हणजे तो खरंच असं म्हणत असेल तर स्वातीताई तुमचा नवरा अगदी जगावेगळा आहे!!:) बायको सुगरण असल्याबद्दल तक्रार करणारा नवरा आमच्यातरी पहाण्यात आलेला नाही!! वजन गेलं तेल लावत!!!:) उलट ज्यांच्या बायका सुगरण नाहीत अशा आपल्या मित्रांना आपल्या घरी जेवायला बोलावून त्यांची जळवण्यात किती मज्जा असते!! अशा मित्रांनी तुमच्या बायकोच्या स्वयंपाकाची स्तुती केली की तिथेच हजर असणारया त्यांच्या बायकांचे उतरत जाणारे चेहरे बघण्यात एक आसुरी आनंद असतो, आता हे जोडपं स्वतःच्या घरी गेल्यावर तिथे काय घडणार आहे हा कल्पनाविस्तार फारच रम्य असतो (युध्द्स्य कथा रम्या!!) हा, हा, हा!!!:)) आपला, (आसुरी रावण) पिवळा डांबिस

सुनील 04/02/2008 - 05:28
महाराष्ट्रात आमटी म्हणून सहसा तूर अथवा मूग डाळीचाच जास्त वापर होतो. पुरणासाठी अर्थातच चणा डाळच लागते शिवाय बेसनाचा उपयोगही आपण भरपूर करतो. पण हरभरा / चणा डाळ सहसा (आमटीसाठी) वापरली जात नाही.अन्य प्रांतात, विशेषतः बंगालमध्ये चणाडाळीचा वापर खूप. एक वेगळी पाककृती दिल्याबद्दल आभार! परंतु सध्या आम्ही मैद्याला "बहिष्कृत" केले असल्यामुळे करून काही बघता येणार नाही! ("मैद्याचे पोते" होणे टाळणारा) सुनील Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

In reply to by सुनील

महाराष्ट्रात...हरभरा / चणा डाळ सहसा (आमटीसाठी) वापरली जात नाही खरं आहे सुनिलबाबू. पण "जेंव्हा ती चणा डाळ पुरणपोळीबरोबरच्या आमटीच्या 'कटा'त सामील होते, तेंव्हा कधीकधी ती पोळीच्या तोंडात मारून जाते" (पु. ल. - माझे खाद्यजीवन) आम्हाला पटतं, तुमचं काय मत? परंतु सध्या आम्ही मैद्याला "बहिष्कृत" केले असल्यामुळे करून काही बघता येणार नाही! ("मैद्याचे पोते" होणे टाळणारा) सुनील अरे तुम्ही एव्हढी तरूण तरूण मुलं 'डायटं' कसली करता रे? उद्या पहाटे ये डांबिसकाका बरोबर व्यायाम करायला!:) रोज सकाळी पाच वाजता उठून तासभर वजनं मारली ना की काही 'मैद्याचं पोतं व्हायला होत नाही. अगदी वाटेल ते खाल्लं तरी. :)) (व्यायामप्रेमी) डांबिसकाका

In reply to by पिवळा डांबिस

चतुरंग 05/02/2008 - 02:13
पुरणपोळी च्या तुमच्या 'कटा'ला माझे अनुमोदन! (छे, छे नुसत्या आठवणीनेही कासावीस झालो!) आणि डायटिंग बद्द्ल म्हणाल तर तेही मान्य. भरपूर खायचे आणि मस्त पैकी १ तासाची 'स्पिनिंग'ची रपेट मारायची (१६ मैल सायकलिंग एवढे अंतर!) घामाची आंघोळ झाली पाहिजे! कशाला मैद्याचं पोतं होतंय! डायटिंगमुळे चविष्ट पदार्थांना मुकण्यासारखं वाईट काही नाही, हे आपलं माझं मत. चतुरंग
3

दाल बाटी व दाल बाफले

संजय अभ्यंकर ·

विसोबा खेचर 24/01/2008 - 07:11
वा वा! ही आमची आवडती पापकृती.. संजयराव, अजूनही पाककृत्या येऊ द्यात! तात्या. अवांतर - शक्य झाल्यास आपले नांव (लॉगीन आयडी) देवनागरीत करा ही विनंती.. आपला, (मराठी) तात्या.

In reply to by विसोबा खेचर

थोडकी थट्टा केली, राग नसावा. तुझ्या लिखाणावर मी फिदा आहे रे!!!

चटोरी वैशू 15/08/2008 - 09:40
अय्या असाच कहिसा थोडा वेगळा ... प्रकार म्हणजे बट्टी .... जाड्सर गव्हाचे पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. १/२ च. जीरा आणि १/२ च.ओवा ., चवीनुसार मीठ.... ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन ते पाण्यात उकळावेत. मग ते गोळे गार झाल्यावर त्याचे २-२ तुकडे करावे. कढईत तेल्/तूप गरम करुन ते तुकडे मस्त पैकी तळून घ्यावे. कुर्कुरित .. ही झाली बट्टी ... ही तुम्ही साध्या वरणा सोबत्...मस्तपैकि मोडुन त्यावर साधे वरण ... गावराण तूप... आणि सोबत वान्ग्याची भाजी... आहा !.... हा झाला... खान्देशी वरण बट्टी चा बेत....

विंजिनेर 06/03/2009 - 05:38
जरी गोवर्‍या मिळत नसतील तरी कोळशाची शेगडी सहजी मिळते. त्यात सुद्धा बट्ट्या खुसखुशीत भाजता येवू शकतात. ओवन पेक्षा हा पर्याय नक्कीच खुमासदार चव आणतो.

विसोबा खेचर 24/01/2008 - 07:11
वा वा! ही आमची आवडती पापकृती.. संजयराव, अजूनही पाककृत्या येऊ द्यात! तात्या. अवांतर - शक्य झाल्यास आपले नांव (लॉगीन आयडी) देवनागरीत करा ही विनंती.. आपला, (मराठी) तात्या.

In reply to by विसोबा खेचर

थोडकी थट्टा केली, राग नसावा. तुझ्या लिखाणावर मी फिदा आहे रे!!!

चटोरी वैशू 15/08/2008 - 09:40
अय्या असाच कहिसा थोडा वेगळा ... प्रकार म्हणजे बट्टी .... जाड्सर गव्हाचे पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. १/२ च. जीरा आणि १/२ च.ओवा ., चवीनुसार मीठ.... ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन ते पाण्यात उकळावेत. मग ते गोळे गार झाल्यावर त्याचे २-२ तुकडे करावे. कढईत तेल्/तूप गरम करुन ते तुकडे मस्त पैकी तळून घ्यावे. कुर्कुरित .. ही झाली बट्टी ... ही तुम्ही साध्या वरणा सोबत्...मस्तपैकि मोडुन त्यावर साधे वरण ... गावराण तूप... आणि सोबत वान्ग्याची भाजी... आहा !.... हा झाला... खान्देशी वरण बट्टी चा बेत....

विंजिनेर 06/03/2009 - 05:38
जरी गोवर्‍या मिळत नसतील तरी कोळशाची शेगडी सहजी मिळते. त्यात सुद्धा बट्ट्या खुसखुशीत भाजता येवू शकतात. ओवन पेक्षा हा पर्याय नक्कीच खुमासदार चव आणतो.
3

संडे स्पेशल (मेथी मलई मटर)

स्वाती राजेश ·

विसोबा खेचर 20/01/2008 - 00:02
स्वातीजी, उत्तम पाककृती! मेथी मलई मटर हा माझा अत्यंत आवडता पदार्थ आहे. एकंदरीतच मेथीची भाजी, वांग्याची भाजी हे माझे अत्यंत लाडके खाद्यपदार्थ आहेत... स्वातीजी, मिसळपाववर आपल्याकडून आणीही अश्याच उत्तमोत्तम पाककृतींची अपेक्षा आहे. आपल्या पाककृतींमुळे मिसळपाव उत्तरोत्तर अधिक चविष्ट बनत राहो हीच शुभकामना..! आपला, (खादाड) तात्या.

आभारी आहे. तुमच्या सारखे खवय्ये असतील तर का नाही? मी माझ्याकडून प्रयत्न करेनच उत्तम पाकक्रुती मिसळपाव वर देण्याचा.

सुनील 20/01/2008 - 00:46
दर आठवड्याला एक पाककृती देण्याचा उपक्रम चांगला आहे. मेथी मलई मटर तर उत्तमच जमलयं! मेथीचा रंग जर तसाच ठेवायचा असेल तर अजून एक प्रकार करून बघता येईल. मेथीची पाने उकळत्या पाण्यात १-२ मिनिटे ठेवून लगेचच थडगार पाण्यात टाकायची. या पद्धतीला ब्लान्च म्हणतात. हेच पालकाबाबतही करता येईल. आवडत असेल तर पनीरचे तुकडे किंचित तळून या भाजीत टाकता येतील. किंवा अगदी लहान बटाटे आधी उकडून मग थोडे तळून, अख्खेच टाकता येतील. (खवैय्या) सुनील Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

मस्तच...सुनिल असेच एक एक चेंजेस केले तर नविन नविन पदार्थ बनतील. वरील प्रयोग लवकरच करेन. अशाच प्रतिक्रिये मधून नविन शिकायला मिळते. आभारी आहे.

परवा गावी (इंदूरला) लग्न कार्यासाठि जाउन आलो. लग्नात खास माळवी बेत होता, दाल बाफल्यांचा. दाल बाटी आणि दाल बाफल्यांमध्ये, दाल ही सामायीक आहे. ही दाल पातळ अथवा फार घट्ट नसते, ती मध्यम असते. दाल ही तुर अथवा चण्याची असते. दालच्या जागी रतलामी शेवेची कांदा -टोमॅटो घातलेलि भाजी सुध्धा अप्रतीम लागते. बाटी आणि बाफल्यातला फरक पुढील प्रमाणे: बाटी: माळवी गव्हाचे (अथवा उच्च प्रतीच्या गव्हाचे) पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन, ते गोवर्‍यांवर मंद पणे भाजले की बाटी तयार होते. ही बाटी डाळीत अथवा साजुक तुपात कुस्करुन खातात. साजुक तुपात कुस्करताना काही लोक डाळि ऐवजी पीठी साखर ही मिसळतात. बाफले: माळवी गव्हाचे पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन ते पाण्यात उकळावेत. भरपूर उकळल्यावर ते पाण्यावर तरंगू लागतात. ते तरंगू लागले की ते काढुन कोरडे करावेत. कोरडे झाल्यावर गोवर्‍यांवर मंदपणे भाजावेत. हे बाफले बाटी प्रमाणे डाळीत अथवा साजुक तुपात कुस्करुन खातात. वरिल प्रमाणे साजुक तुप आणि पीठी साखरेत कुस्करुन बाफले खाणारे ही आहेत. टीपः शहरात गोवरर्‍यांची भट्टी शक्य नसल्यांमुळे, साध्या ओव्हनचा (माइक्रो वेव नव्हे) उपयोग भाजण्यासाठी केला जातो. संजय अभ्यंकर

In reply to by संजय अभ्यंकर

चतुरंग 22/01/2008 - 23:29
ये आपने अच्छा नहीं किया, दाल-बाटी की याद जो दिलायी! (ती सुध्दा माझं जेवण सुरु असताना!!) माझं मूळ गाव अहमदनगर (अवांतर - एकही काना, मात्रा, वेलांटी नसलेलं!). आपल्याला ऐकून माहिती असलं तर इथे मारवाडी समाजाची भरपूर वस्ती. माझेही खूपसे मित्र मारवाडी. त्यांच्यातल्या लग्नात मी आवर्जून दाल-बाटी, साजूक तूप व पिठीसाखर घातलेली चापायला जायचा! (बाफले हा प्रकार मात्र पहिल्यांदाच ऐकतोय.) बर्‍याच वर्षात तो योग नाही. इकडे अमेरिकेत तर काय विचारायची सोयच नाही. असो, त्यानिमित्ताने आठवणी तरी जागल्या. धन्यवाद! चतुरंग

सुनील 22/01/2008 - 23:29
दाल बाटी / बाफल्याची पाककृती दिलीत हे चांगलेच! परंतु ती मेथी मलई मटर मध्ये देण्याऐवजी स्वतंत्रपणे दिली असतीत तर उत्तम झाले असते. बाकी, मीदेखील दाल्-बाटी हा प्रकार इंदूरात खाल्ला होता बर्‍याच वर्षांपूर्वी. त्याची छान आठवण अजूनही जिभेवर आहे! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

चतुरंगजी, सुनीलजी, प्रतिक्रियां बद्दल आभार. दाल बाटी / बाफले हा प्रकार चतुरंगजीनी सांगितल्या प्रमाणे मारवाडी समाजातही लोकप्रिय आहे. ह्या पाकक्रुती, पश्चिम म.प्र., पूर्व राजस्थान ह्या भागांत प्रचलित आहेत. संजय अभ्यंकर

प्राजु 23/01/2008 - 08:43
विकपॉईंट... आहे. त्यात ही मेथी मलाईमटर... आजच आणली आहे मेथी.. करतेच थांब. - प्राजु.

असंका 22/10/2015 - 05:16
अगदी सुरुवातीच्या दिवसातला घागा वर काढून आणल्याबद्दल धन्यवाद... मेथी मटर मलाई आणि दाल बाटी दाल बाफले यात नक्की काय संबंध आहे याचा विचार करतोय....

In reply to by प्रश्नलंका

अस्वस्थामा 22/10/2015 - 18:29
नक्की कधी खाल्ली होती वो ? नै म्हंजे २००८ सालचा धागा आहे आणि अजून चव जीभेवर रेंगाळतेय म्हणून आपली "शंका" .. ;)

In reply to by अस्वस्थामा

प्रश्नलंका 22/10/2015 - 18:39
नुकतीच खाल्ली होती अनाहिता कट्ट्याला.. बाद्वे.. तुम्हाला काय करायच्यात हो नसत्या चौकश्या ;)

विसोबा खेचर 20/01/2008 - 00:02
स्वातीजी, उत्तम पाककृती! मेथी मलई मटर हा माझा अत्यंत आवडता पदार्थ आहे. एकंदरीतच मेथीची भाजी, वांग्याची भाजी हे माझे अत्यंत लाडके खाद्यपदार्थ आहेत... स्वातीजी, मिसळपाववर आपल्याकडून आणीही अश्याच उत्तमोत्तम पाककृतींची अपेक्षा आहे. आपल्या पाककृतींमुळे मिसळपाव उत्तरोत्तर अधिक चविष्ट बनत राहो हीच शुभकामना..! आपला, (खादाड) तात्या.

आभारी आहे. तुमच्या सारखे खवय्ये असतील तर का नाही? मी माझ्याकडून प्रयत्न करेनच उत्तम पाकक्रुती मिसळपाव वर देण्याचा.

सुनील 20/01/2008 - 00:46
दर आठवड्याला एक पाककृती देण्याचा उपक्रम चांगला आहे. मेथी मलई मटर तर उत्तमच जमलयं! मेथीचा रंग जर तसाच ठेवायचा असेल तर अजून एक प्रकार करून बघता येईल. मेथीची पाने उकळत्या पाण्यात १-२ मिनिटे ठेवून लगेचच थडगार पाण्यात टाकायची. या पद्धतीला ब्लान्च म्हणतात. हेच पालकाबाबतही करता येईल. आवडत असेल तर पनीरचे तुकडे किंचित तळून या भाजीत टाकता येतील. किंवा अगदी लहान बटाटे आधी उकडून मग थोडे तळून, अख्खेच टाकता येतील. (खवैय्या) सुनील Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

मस्तच...सुनिल असेच एक एक चेंजेस केले तर नविन नविन पदार्थ बनतील. वरील प्रयोग लवकरच करेन. अशाच प्रतिक्रिये मधून नविन शिकायला मिळते. आभारी आहे.

परवा गावी (इंदूरला) लग्न कार्यासाठि जाउन आलो. लग्नात खास माळवी बेत होता, दाल बाफल्यांचा. दाल बाटी आणि दाल बाफल्यांमध्ये, दाल ही सामायीक आहे. ही दाल पातळ अथवा फार घट्ट नसते, ती मध्यम असते. दाल ही तुर अथवा चण्याची असते. दालच्या जागी रतलामी शेवेची कांदा -टोमॅटो घातलेलि भाजी सुध्धा अप्रतीम लागते. बाटी आणि बाफल्यातला फरक पुढील प्रमाणे: बाटी: माळवी गव्हाचे (अथवा उच्च प्रतीच्या गव्हाचे) पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन, ते गोवर्‍यांवर मंद पणे भाजले की बाटी तयार होते. ही बाटी डाळीत अथवा साजुक तुपात कुस्करुन खातात. साजुक तुपात कुस्करताना काही लोक डाळि ऐवजी पीठी साखर ही मिसळतात. बाफले: माळवी गव्हाचे पीठ आणि त्यात थोडे मक्याचे पीठ मिसळून घट्ट कणिक मळावी. मळताना साजुक तुपाचे भरपूर मोहन घालावे. ह्या कणकेचे मुठी एवढे गोळे करुन ते पाण्यात उकळावेत. भरपूर उकळल्यावर ते पाण्यावर तरंगू लागतात. ते तरंगू लागले की ते काढुन कोरडे करावेत. कोरडे झाल्यावर गोवर्‍यांवर मंदपणे भाजावेत. हे बाफले बाटी प्रमाणे डाळीत अथवा साजुक तुपात कुस्करुन खातात. वरिल प्रमाणे साजुक तुप आणि पीठी साखरेत कुस्करुन बाफले खाणारे ही आहेत. टीपः शहरात गोवरर्‍यांची भट्टी शक्य नसल्यांमुळे, साध्या ओव्हनचा (माइक्रो वेव नव्हे) उपयोग भाजण्यासाठी केला जातो. संजय अभ्यंकर

In reply to by संजय अभ्यंकर

चतुरंग 22/01/2008 - 23:29
ये आपने अच्छा नहीं किया, दाल-बाटी की याद जो दिलायी! (ती सुध्दा माझं जेवण सुरु असताना!!) माझं मूळ गाव अहमदनगर (अवांतर - एकही काना, मात्रा, वेलांटी नसलेलं!). आपल्याला ऐकून माहिती असलं तर इथे मारवाडी समाजाची भरपूर वस्ती. माझेही खूपसे मित्र मारवाडी. त्यांच्यातल्या लग्नात मी आवर्जून दाल-बाटी, साजूक तूप व पिठीसाखर घातलेली चापायला जायचा! (बाफले हा प्रकार मात्र पहिल्यांदाच ऐकतोय.) बर्‍याच वर्षात तो योग नाही. इकडे अमेरिकेत तर काय विचारायची सोयच नाही. असो, त्यानिमित्ताने आठवणी तरी जागल्या. धन्यवाद! चतुरंग

सुनील 22/01/2008 - 23:29
दाल बाटी / बाफल्याची पाककृती दिलीत हे चांगलेच! परंतु ती मेथी मलई मटर मध्ये देण्याऐवजी स्वतंत्रपणे दिली असतीत तर उत्तम झाले असते. बाकी, मीदेखील दाल्-बाटी हा प्रकार इंदूरात खाल्ला होता बर्‍याच वर्षांपूर्वी. त्याची छान आठवण अजूनही जिभेवर आहे! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

चतुरंगजी, सुनीलजी, प्रतिक्रियां बद्दल आभार. दाल बाटी / बाफले हा प्रकार चतुरंगजीनी सांगितल्या प्रमाणे मारवाडी समाजातही लोकप्रिय आहे. ह्या पाकक्रुती, पश्चिम म.प्र., पूर्व राजस्थान ह्या भागांत प्रचलित आहेत. संजय अभ्यंकर

प्राजु 23/01/2008 - 08:43
विकपॉईंट... आहे. त्यात ही मेथी मलाईमटर... आजच आणली आहे मेथी.. करतेच थांब. - प्राजु.

असंका 22/10/2015 - 05:16
अगदी सुरुवातीच्या दिवसातला घागा वर काढून आणल्याबद्दल धन्यवाद... मेथी मटर मलाई आणि दाल बाटी दाल बाफले यात नक्की काय संबंध आहे याचा विचार करतोय....

In reply to by प्रश्नलंका

अस्वस्थामा 22/10/2015 - 18:29
नक्की कधी खाल्ली होती वो ? नै म्हंजे २००८ सालचा धागा आहे आणि अजून चव जीभेवर रेंगाळतेय म्हणून आपली "शंका" .. ;)

In reply to by अस्वस्थामा

प्रश्नलंका 22/10/2015 - 18:39
नुकतीच खाल्ली होती अनाहिता कट्ट्याला.. बाद्वे.. तुम्हाला काय करायच्यात हो नसत्या चौकश्या ;)
3

पोपटी - एक पाककृती

बहुरंगी ·

सुन्दर... थोड्या सुचना - मीठाऐवजी शेतामध्ये "खारा दवणा" मिळतो, तो वापरून बघा... सुन्दर चव येते. आम्ही कधी मीठ नाही वापरले (मी अलिबाग - सासवने चा रहिवासी आहे) कोम्बडी ची पण अशीच पोपटी बनते... सविस्तर लिहीन प्रशान्त

In reply to by प्रशांतकवळे

बहुरंगी 14/01/2008 - 13:49
प्रशान्त, पुढे कधी योग आला तर निश्चित खारा दवणा वापरुन बघेन. कुठल्याही प्राण्याची पोपटी खल्ली तर घरी तिर्थरुप माझाच दवणा करतिल. आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by प्रशांतकवळे

सुनील 14/01/2008 - 20:53
कोम्बडी ची पण अशीच पोपटी बनते... सविस्तर लिहीन लवकर द्या ! अलिबाग भागात पावसाळ्यात शेतात जिताडा नावाचा मासा मिळतो. कधी खाल्ला आहे का? Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

In reply to by सुनील

खुप वेळा खाल्ला आहे जीताडा.. हा मासा शेतात, तळ्यात आणि खाडीत मिळतो. शेतातला "दि बेस्ट" त्यानन्तर तळ्यातला, नन्तर खाडीतला. कापणीच्या वेळेला शेतकरी शेतात फक्त भाकरी घेऊन जातात, आणि शेतातला जीताडा पकडून तिथेच शिजऊन खातात.... प्रशान्त.

In reply to by प्रशांतकवळे

बहुरंगी 15/01/2008 - 12:16
अलिबागला जाताना पोयनाड या गावात रस्त्यालगत एक फलक आहे .... "येथे जिताड्याची पिलले मिळतील." (तेथे पिलले असेच लिहिले आहे). महिन्यातुन एकदा तरी नागांवला जातो आणि जाता येता नित्यनेमाने गाडी हळू करुन हा फलक वाचतो. पोयनाडचे अलिकडे, शहाबाज येथे देखिल जिताड्यची पिल्ले मिळतात. अगदी बारमही .... आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by बहुरंगी

केवळ_विशेष 28/01/2009 - 12:18
प्रोपायटर धुमाळ नावाचे गृहस्थ आहेत...आणि 'पिलले' हे पांढर्‍या अक्षरात लाल पाटीवर लिहिलं आहे...अलिबागला जाताना उजवीकडे आहे ते... पण पेण कडे येतांना जी पाटी आहे त्यावर व्यवस्थित पिल्ले असं लिहिलं आहे... :)

नंदन 14/01/2008 - 13:53
'पोपटी'बद्दल बरंच ऐकून होतो. प्रत्यक्ष पाककृती आता वाचायला मिळाली. धन्यवाद! नंदन (मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी http://marathisahitya.blogspot.com/)

केशवसुमार 14/01/2008 - 13:55
अधिक टीपा: मी आत्ता माझ्या गावला नागांव येथे गेलो होतो. माझे एक स्नेही श्री. केळकर (रा. चौल) यांच्याकडे गेलो असता पोपटी कशी करतात हे बघण्याचा व खाण्याचा योग आला. तेंव्हाच ठरवलं मनोगत वर ही आगळी वेगळी डिश द्यायची. अहो बहुरंगीशेठ, हे मिसळपाव आहे..मिसळपाव..विसलात की काय? का कापी पेश्ट करताना घोळ झाला.. काळजी घ्या..ह.घ्या.. बाकी पाककृती उत्तम.. (दक्ष)केशवसुमार

In reply to by केशवसुमार

विसोबा खेचर 14/01/2008 - 14:14
अहो बहुरंगीशेठ, हे मिसळपाव आहे..मिसळपाव..विसलात की काय? का कापी पेश्ट करताना घोळ झाला.. काळजी घ्या..ह.घ्या.. अरे केशवा, चालायचंच! आपल्या मिपाला कापीपेस्टचं वावडं नाही! उद्या बहुरंगीदादांना मिपाबद्दल अधिक प्रेम उत्पन्न झाल्यास ते प्रथम मिपावरच लेखन करू लागतील! :) बाकी, पोपटीची पाककृती खरंच आगळीवेगळी आणि उत्तम आहे हो! गेल्याच वर्षी पाली-सुधागड येथे शेतात पोपटी खाल्ली होती! यावर्षी, अजून योग नाही... तात्या.

In reply to by केशवसुमार

बहुरंगी 14/01/2008 - 14:55
अहो केशवसुमार शेठ, आपलं म्हणणं मला अगदी पटलं. २ वर्षांपूर्वी हिच "पोपटी" मी मनोगतावर टाकली होती. कदाचित अजुनही तिथे तुम्हाला सापडेल. मनोगतावर मि फार काही लेखन केल नव्हतं. जे काही केलं होतं ते माझ्या संग्रही आहे. सध्या वालांचा सिझन आहे, त्यामुळे मिपावल्यांना लवकरात लवकर हि पाककृती वाचावयास मिळावी हा उद्देश. त्यात हा तुम्ही म्हणता तो "कापी पेश्ट" चा घोळ झाला खरे. घाई घाईने एकात दुसरं मिसळलं जायचच.... आणि अजुन एक .... शेठ असं काही म्हणू नका ... अरे तात्या .... हि शेठ, साहेब, राव सगळी अडाण**** भानगड संपव रे एकदा .... आपला, बहुरंगी मिसळे

ऋषिकेश 14/01/2008 - 19:49
पोपटी हा खास जिव्हाळ्याचा पदार्थ! पोपटीशिवाय माझी एकही थंडी सरली नाही! :) (खरंतर भारतात असेपर्यंत नव्हती.. :( ) बहुरंगी, इथे हा पदार्थ दिल्याबद्दल अनेक आभार. महत्वाची सुचना: :-) पोपटी हा केवळ खाद्यपदार्थ नसून तो कौटुंबिक सोहोळा आहे. तेव्हा घरी करण्याचा हा पदार्थ नसून हा कार्यक्रम किमान १० लोकांनी एकत्र येऊन मस्तपैकी अंगणात/परसात करावा. १-२बीएचके मधे होणारी हि साधीसुधी डिश नव्हे. याची ऐट आणि जिव्हाळा वेगळाच! जितकी मंडळी अधिक तितका हा पदार्थ रुचकर लागतो. अजुन काहि: १. भांबुर्डीचा पाला या काळात मुबलक असतो. कोणत्याहि मैदानात गेलात तर मिळेल. बाजारात जो विकायला येतो तो जून असतो. २. बटाटे व कांदे जितके छोटे तितके रुचकर. पण बेबी पोटॅटोज आणि बेबी ओनियन्स नावाचे जे बेचव संकरीत खाद्य आलं आहे ते मात्र वापरू नका. एकवेळ मोठे बटाटे /कांदे चालतील पण हे बेबीवाले कृत्रिम नकोत ३. पोपटीमधले रताळे, अळूचे मुळ इं कंदही उत्तम लागतात ४. पोपटीच्या शेकोटीत नारळ टाकावा. छान खरपूस खोबरे कोणाला आवडत नाहि :) ५. कृपया शेकोटीसाठी रॉकेल वापरू नये. केवळ सुकापाला, गोवर्‍या, सुक्या झावळ्या वगैरे वापराव्या. वारा असेल तर फुंकणीने ज्वाळ तयार करावा. रॉकेलने पोपटीला एक वेगळा दर्प येतो. (पोपटी आवडणारा) ऋषिकेश

हे वाचूनच एखाद्या शेताच्या बांधावर गेल्यासारखे वाटले,वर्णनावरून हा पदार्थ गुजराती उंदीओचा भाऊबंद वाटतो आहे. स्वाती

पोपटी पाककृती पहिल्यांदाच वाचली. पाहणे तर दुर आणि खाणे तर कितीतरी मैलावर :( पण, अनेकांनी एकत्र येऊन खाण्यासाठी इंजॉय करायचा पदार्थ इतकेच कळले. :) आमच्या मराठवाड्यात याला दुसरे नाव तर नाही ना ? पण, आपण म्हणता त्या प्रमाणे पोपटी वाचण्यात सुद्धा मजा वाटली !!!
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

बहुरंगी 15/01/2008 - 10:49
नमस्कार प्रा. माझ्या अंदाजाने, "हुरडा" हा पोपटीच्या जवळपास असणारा असावा. आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by बहुरंगी

हुरडा व पोपटी या खाद्यपदार्थांमध्ये जमीन आस्मानचा फरक आहे. हो मात्र, कौटुंबिक खाद्य सोहळा म्हणत असाल तर ऋणानुबंध आहेत असे मानायला हरकत नाहीत. जानेवारीचा महिना म्हणजे तर हुरड्याचा खास हंगाम... त्यातही कुचकुचीचा मऊ-मऊ अन रुचकर हुरडा आणि लसणातल्या खमंग चटण्या.... हातभर जीभ बाहेर आली आठवणीने. ;) आपला, (बीड जिल्ह्यातला खेडवळ) भास्कर

पोपटी शेतातच करावी. आमच्याकडे शेतात "खळ" करतात (शेणाने सारवून), त्यावरच पोपटी करायची. तिथे बसून पोपटी करण्यात आणि खाण्यात मजा काही औरच असते. सोबत चोरलेली "नीरा" असेल तर मस्त!!. अलिबाग भागात जी नीरा मिळते ती शिन्दी पासून बनवतात. ती चोरण्याची पण एक कला आहे. सन्ध्याकाळी साधारण ७:३० - ८:०० ला त्या झाडान्जवळ जायचे, मडकी लटकवलेली असतात. ताडीवाले त्या मडक्यात आगोदरच पाणी भरून ठेवतात, ते ओतुन द्यायचे, नन्तर पोपटी लावून झाली कि परत त्या झाडान्जवळ जाउन ताडी घेउन यायचे. चान्गली वेळः १२:०० ते १२:३० रात्रो.. शुद्ध नीरा मिळते. प्रशान्त

सुनील 14/01/2008 - 20:51
पोपटीच्या कथा कुटुंबात वाड-वडीलांकडून ऐकल्या होत्या पण प्रत्यक्ष खाण्याचा योग काही आला नाही. वर्णन वाचून आनंद झाला, तेवढेच समाधान ! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

प्राजु 14/01/2008 - 21:23
बहुरंगी, ही पाककृती मी प्रथमच वाचली. खरं सांगायच तर, मला माहीती ही नव्हतं की अशी काही पाककृती असते ते. कदाचित सारवलेल्या जमिनीशी फारच कमी संबंध आल्यामुळेही असेल. पण वाचून सुद्धा खूप मजा आली. कधी गेले अलिबागला तर बघू. तसे अलिबागला कोणीही नाही माझे. आता मिपा करांपैकी कोणी असेल अलिबागचे, तर मला पोपटी खाण्यासाठी जरूर बोलवा... - प्राजु.

बहुरंगी, तुमची ही पाकक्रुती बहुरंगी आणि बहुढंगी आहे. मस्त शेतात बसून खाण्यात काही ओरच मजा. आम्ही आमच्या शेतात हुरडा (जोंधळ्याचा) खातो. पुढ्च्या वेळी पाहु जमते का अशी पाकक्रुती करायला.

केशवराव 29/01/2008 - 10:50
मि.पा. वरील पोपटी चाहत्यास, पोपटी हा एकत्र बसुन खाण्याचा आणि एंजॉय करण्याचा सोहळा आहे. होळीच्या सुमारास एकदम मस्त सिझन. या वर्षी बेत करत असाल तर मी अलीबाग जवळ चोंढी येथे रहातो. एक रात्र बेत करा. साधी आणि कोंबडीची अशा दोन्ही पोपट्या अरेंज करूया. माझा मोबाईल नं . : ९८२२२४८४७१

प्राजु 30/01/2008 - 01:06
हे लई बेस बघा केशवराव. हे तुम्ही समस्त मि.पा. वरील पोपटिच्या चाहत्यांना आमंत्रण दिलंत मन भरून आलं. दिवास्वप्न दिसायला लगलीत, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावते आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. तात्या, गात आहेत. वा वा वा.. - प्राजु

In reply to by प्राजु

विसोबा खेचर 30/01/2008 - 06:15
प्राजू, माझंही दिवास्वप्न तुझ्याप्रमाणेच आहे परंतु त्यात, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावते आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. तात्या, गात आहेत. वा वा वा.. हे वाक्य, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावतो आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. प्राजू, गाते आहे. वा वा वा.. असे वाचावे...:) आपला, (न्हाणीघरातला गायक!) तात्या. अवांतर - बाथरुम सिंगर या युजेबल मराठीचं 'न्हाणीघरातला गायक' हे शुद्ध मराठी आहे! :)

प्राजु 30/01/2008 - 09:09
अहो, तात्या, ती पोपटीची पार्टी म्हणजे शेतातली मैफिल जमवायची आहे.. लोकांना पळवून नाही लावायचं.. त्यामुळे न्हाणीघरातले असले तरी गायन तुमचेच हवे. :))) - प्राजु

माझ्या वसई मधल्या मित्राकढून आणखीन माहिती मिळाली ती खाली देत आहे ---------------------------------------------------------- वसई मध्ये ह्या पाककृतीला "उकड हंडी" म्हणतात. ह्यात मडक्याला आतून केळीची पाने लावतात. शेवग्याच्या शेंगांचे तुकडे, शहाळ्या मधली मलई पण टाकतात. बर्‍यापैकी तेल पण ओततात.

दीपा॑जली 30/01/2008 - 11:27
अस॑ वाटतय आता जावे गावी आणि पोपटी खावी. असाच आणखी एक पदार्थ म्हणजे 'ह॑डी खिचडी'. मातीच्या ह॑ड्यात डाळ्,ता॑दूळ् ,पाणी व गा़जर्,वा॑गी,फरसबी,का॑दा,बटाटा,वाल चिरून घालावे. वरून फोडणी द्यावी. हवा तस॑ तिखट ,काळा मसाला घालावा. मडके चूलीवर थेवून कणिकेने त्याचे तोन्ड ब॑द करावे. लो॑णच॑, भाकरी आणि वा॑ग्याच्या भाजीबरोबर खावे.

In reply to by दीपा॑जली

विसोबा खेचर 30/01/2008 - 11:52
मातीच्या ह॑ड्यात डाळ्,ता॑दूळ् ,पाणी व गा़जर्,वा॑गी,फरसबी,का॑दा,बटाटा,वाल चिरून घालावे. वरून फोडणी द्यावी. हवा तस॑ तिखट ,काळा मसाला घालावा. मडके चूलीवर थेवून कणिकेने त्याचे तोन्ड ब॑द करावे. लो॑णच॑, भाकरी आणि वा॑ग्याच्या भाजीबरोबर खावे. अहो दीपांजलीताई, हे असे काहीतरी लिहून का उगाच अन्याय करता आहात आमच्यावर? अहो हे नुसते वाचणे देखील सहन होत नाही हो! :) आपला, (हावरट) तात्या.

पोपटी नावाचा कोकणात मी खाल्लेला पदार्थ याच जातकुळीचा होता. पण तेथे कांदे बटाटे कापून घेण्याची प्रथा नाही. तसेच पोपटी मधे घालावे. मडके मात्र तोंड पक्के बांधून उलटे ठेवण्याची प्रथा तिथे आहे. त्यामुळे अजून खरपूस पोपटी होते अशी समाजमान्यता आहे. टीप: अशी ही पोपटी मी खारेपाटण ते कणकवली या पट्ट्यात खाल्ली आहे. (सामाजिक पोपटि खाणारा) -धन्या. पुण्याचे पेशवे

सुन्दर... थोड्या सुचना - मीठाऐवजी शेतामध्ये "खारा दवणा" मिळतो, तो वापरून बघा... सुन्दर चव येते. आम्ही कधी मीठ नाही वापरले (मी अलिबाग - सासवने चा रहिवासी आहे) कोम्बडी ची पण अशीच पोपटी बनते... सविस्तर लिहीन प्रशान्त

In reply to by प्रशांतकवळे

बहुरंगी 14/01/2008 - 13:49
प्रशान्त, पुढे कधी योग आला तर निश्चित खारा दवणा वापरुन बघेन. कुठल्याही प्राण्याची पोपटी खल्ली तर घरी तिर्थरुप माझाच दवणा करतिल. आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by प्रशांतकवळे

सुनील 14/01/2008 - 20:53
कोम्बडी ची पण अशीच पोपटी बनते... सविस्तर लिहीन लवकर द्या ! अलिबाग भागात पावसाळ्यात शेतात जिताडा नावाचा मासा मिळतो. कधी खाल्ला आहे का? Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

In reply to by सुनील

खुप वेळा खाल्ला आहे जीताडा.. हा मासा शेतात, तळ्यात आणि खाडीत मिळतो. शेतातला "दि बेस्ट" त्यानन्तर तळ्यातला, नन्तर खाडीतला. कापणीच्या वेळेला शेतकरी शेतात फक्त भाकरी घेऊन जातात, आणि शेतातला जीताडा पकडून तिथेच शिजऊन खातात.... प्रशान्त.

In reply to by प्रशांतकवळे

बहुरंगी 15/01/2008 - 12:16
अलिबागला जाताना पोयनाड या गावात रस्त्यालगत एक फलक आहे .... "येथे जिताड्याची पिलले मिळतील." (तेथे पिलले असेच लिहिले आहे). महिन्यातुन एकदा तरी नागांवला जातो आणि जाता येता नित्यनेमाने गाडी हळू करुन हा फलक वाचतो. पोयनाडचे अलिकडे, शहाबाज येथे देखिल जिताड्यची पिल्ले मिळतात. अगदी बारमही .... आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by बहुरंगी

केवळ_विशेष 28/01/2009 - 12:18
प्रोपायटर धुमाळ नावाचे गृहस्थ आहेत...आणि 'पिलले' हे पांढर्‍या अक्षरात लाल पाटीवर लिहिलं आहे...अलिबागला जाताना उजवीकडे आहे ते... पण पेण कडे येतांना जी पाटी आहे त्यावर व्यवस्थित पिल्ले असं लिहिलं आहे... :)

नंदन 14/01/2008 - 13:53
'पोपटी'बद्दल बरंच ऐकून होतो. प्रत्यक्ष पाककृती आता वाचायला मिळाली. धन्यवाद! नंदन (मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी http://marathisahitya.blogspot.com/)

केशवसुमार 14/01/2008 - 13:55
अधिक टीपा: मी आत्ता माझ्या गावला नागांव येथे गेलो होतो. माझे एक स्नेही श्री. केळकर (रा. चौल) यांच्याकडे गेलो असता पोपटी कशी करतात हे बघण्याचा व खाण्याचा योग आला. तेंव्हाच ठरवलं मनोगत वर ही आगळी वेगळी डिश द्यायची. अहो बहुरंगीशेठ, हे मिसळपाव आहे..मिसळपाव..विसलात की काय? का कापी पेश्ट करताना घोळ झाला.. काळजी घ्या..ह.घ्या.. बाकी पाककृती उत्तम.. (दक्ष)केशवसुमार

In reply to by केशवसुमार

विसोबा खेचर 14/01/2008 - 14:14
अहो बहुरंगीशेठ, हे मिसळपाव आहे..मिसळपाव..विसलात की काय? का कापी पेश्ट करताना घोळ झाला.. काळजी घ्या..ह.घ्या.. अरे केशवा, चालायचंच! आपल्या मिपाला कापीपेस्टचं वावडं नाही! उद्या बहुरंगीदादांना मिपाबद्दल अधिक प्रेम उत्पन्न झाल्यास ते प्रथम मिपावरच लेखन करू लागतील! :) बाकी, पोपटीची पाककृती खरंच आगळीवेगळी आणि उत्तम आहे हो! गेल्याच वर्षी पाली-सुधागड येथे शेतात पोपटी खाल्ली होती! यावर्षी, अजून योग नाही... तात्या.

In reply to by केशवसुमार

बहुरंगी 14/01/2008 - 14:55
अहो केशवसुमार शेठ, आपलं म्हणणं मला अगदी पटलं. २ वर्षांपूर्वी हिच "पोपटी" मी मनोगतावर टाकली होती. कदाचित अजुनही तिथे तुम्हाला सापडेल. मनोगतावर मि फार काही लेखन केल नव्हतं. जे काही केलं होतं ते माझ्या संग्रही आहे. सध्या वालांचा सिझन आहे, त्यामुळे मिपावल्यांना लवकरात लवकर हि पाककृती वाचावयास मिळावी हा उद्देश. त्यात हा तुम्ही म्हणता तो "कापी पेश्ट" चा घोळ झाला खरे. घाई घाईने एकात दुसरं मिसळलं जायचच.... आणि अजुन एक .... शेठ असं काही म्हणू नका ... अरे तात्या .... हि शेठ, साहेब, राव सगळी अडाण**** भानगड संपव रे एकदा .... आपला, बहुरंगी मिसळे

ऋषिकेश 14/01/2008 - 19:49
पोपटी हा खास जिव्हाळ्याचा पदार्थ! पोपटीशिवाय माझी एकही थंडी सरली नाही! :) (खरंतर भारतात असेपर्यंत नव्हती.. :( ) बहुरंगी, इथे हा पदार्थ दिल्याबद्दल अनेक आभार. महत्वाची सुचना: :-) पोपटी हा केवळ खाद्यपदार्थ नसून तो कौटुंबिक सोहोळा आहे. तेव्हा घरी करण्याचा हा पदार्थ नसून हा कार्यक्रम किमान १० लोकांनी एकत्र येऊन मस्तपैकी अंगणात/परसात करावा. १-२बीएचके मधे होणारी हि साधीसुधी डिश नव्हे. याची ऐट आणि जिव्हाळा वेगळाच! जितकी मंडळी अधिक तितका हा पदार्थ रुचकर लागतो. अजुन काहि: १. भांबुर्डीचा पाला या काळात मुबलक असतो. कोणत्याहि मैदानात गेलात तर मिळेल. बाजारात जो विकायला येतो तो जून असतो. २. बटाटे व कांदे जितके छोटे तितके रुचकर. पण बेबी पोटॅटोज आणि बेबी ओनियन्स नावाचे जे बेचव संकरीत खाद्य आलं आहे ते मात्र वापरू नका. एकवेळ मोठे बटाटे /कांदे चालतील पण हे बेबीवाले कृत्रिम नकोत ३. पोपटीमधले रताळे, अळूचे मुळ इं कंदही उत्तम लागतात ४. पोपटीच्या शेकोटीत नारळ टाकावा. छान खरपूस खोबरे कोणाला आवडत नाहि :) ५. कृपया शेकोटीसाठी रॉकेल वापरू नये. केवळ सुकापाला, गोवर्‍या, सुक्या झावळ्या वगैरे वापराव्या. वारा असेल तर फुंकणीने ज्वाळ तयार करावा. रॉकेलने पोपटीला एक वेगळा दर्प येतो. (पोपटी आवडणारा) ऋषिकेश

हे वाचूनच एखाद्या शेताच्या बांधावर गेल्यासारखे वाटले,वर्णनावरून हा पदार्थ गुजराती उंदीओचा भाऊबंद वाटतो आहे. स्वाती

पोपटी पाककृती पहिल्यांदाच वाचली. पाहणे तर दुर आणि खाणे तर कितीतरी मैलावर :( पण, अनेकांनी एकत्र येऊन खाण्यासाठी इंजॉय करायचा पदार्थ इतकेच कळले. :) आमच्या मराठवाड्यात याला दुसरे नाव तर नाही ना ? पण, आपण म्हणता त्या प्रमाणे पोपटी वाचण्यात सुद्धा मजा वाटली !!!
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

बहुरंगी 15/01/2008 - 10:49
नमस्कार प्रा. माझ्या अंदाजाने, "हुरडा" हा पोपटीच्या जवळपास असणारा असावा. आपला, बहुरंगी मिसळे

In reply to by बहुरंगी

हुरडा व पोपटी या खाद्यपदार्थांमध्ये जमीन आस्मानचा फरक आहे. हो मात्र, कौटुंबिक खाद्य सोहळा म्हणत असाल तर ऋणानुबंध आहेत असे मानायला हरकत नाहीत. जानेवारीचा महिना म्हणजे तर हुरड्याचा खास हंगाम... त्यातही कुचकुचीचा मऊ-मऊ अन रुचकर हुरडा आणि लसणातल्या खमंग चटण्या.... हातभर जीभ बाहेर आली आठवणीने. ;) आपला, (बीड जिल्ह्यातला खेडवळ) भास्कर

पोपटी शेतातच करावी. आमच्याकडे शेतात "खळ" करतात (शेणाने सारवून), त्यावरच पोपटी करायची. तिथे बसून पोपटी करण्यात आणि खाण्यात मजा काही औरच असते. सोबत चोरलेली "नीरा" असेल तर मस्त!!. अलिबाग भागात जी नीरा मिळते ती शिन्दी पासून बनवतात. ती चोरण्याची पण एक कला आहे. सन्ध्याकाळी साधारण ७:३० - ८:०० ला त्या झाडान्जवळ जायचे, मडकी लटकवलेली असतात. ताडीवाले त्या मडक्यात आगोदरच पाणी भरून ठेवतात, ते ओतुन द्यायचे, नन्तर पोपटी लावून झाली कि परत त्या झाडान्जवळ जाउन ताडी घेउन यायचे. चान्गली वेळः १२:०० ते १२:३० रात्रो.. शुद्ध नीरा मिळते. प्रशान्त

सुनील 14/01/2008 - 20:51
पोपटीच्या कथा कुटुंबात वाड-वडीलांकडून ऐकल्या होत्या पण प्रत्यक्ष खाण्याचा योग काही आला नाही. वर्णन वाचून आनंद झाला, तेवढेच समाधान ! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

प्राजु 14/01/2008 - 21:23
बहुरंगी, ही पाककृती मी प्रथमच वाचली. खरं सांगायच तर, मला माहीती ही नव्हतं की अशी काही पाककृती असते ते. कदाचित सारवलेल्या जमिनीशी फारच कमी संबंध आल्यामुळेही असेल. पण वाचून सुद्धा खूप मजा आली. कधी गेले अलिबागला तर बघू. तसे अलिबागला कोणीही नाही माझे. आता मिपा करांपैकी कोणी असेल अलिबागचे, तर मला पोपटी खाण्यासाठी जरूर बोलवा... - प्राजु.

बहुरंगी, तुमची ही पाकक्रुती बहुरंगी आणि बहुढंगी आहे. मस्त शेतात बसून खाण्यात काही ओरच मजा. आम्ही आमच्या शेतात हुरडा (जोंधळ्याचा) खातो. पुढ्च्या वेळी पाहु जमते का अशी पाकक्रुती करायला.

केशवराव 29/01/2008 - 10:50
मि.पा. वरील पोपटी चाहत्यास, पोपटी हा एकत्र बसुन खाण्याचा आणि एंजॉय करण्याचा सोहळा आहे. होळीच्या सुमारास एकदम मस्त सिझन. या वर्षी बेत करत असाल तर मी अलीबाग जवळ चोंढी येथे रहातो. एक रात्र बेत करा. साधी आणि कोंबडीची अशा दोन्ही पोपट्या अरेंज करूया. माझा मोबाईल नं . : ९८२२२४८४७१

प्राजु 30/01/2008 - 01:06
हे लई बेस बघा केशवराव. हे तुम्ही समस्त मि.पा. वरील पोपटिच्या चाहत्यांना आमंत्रण दिलंत मन भरून आलं. दिवास्वप्न दिसायला लगलीत, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावते आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. तात्या, गात आहेत. वा वा वा.. - प्राजु

In reply to by प्राजु

विसोबा खेचर 30/01/2008 - 06:15
प्राजू, माझंही दिवास्वप्न तुझ्याप्रमाणेच आहे परंतु त्यात, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावते आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. तात्या, गात आहेत. वा वा वा.. हे वाक्य, की मी शेतातल्या बांधावर बसून पोपटी लावतो आहे, समोर भट्टी चालू आहे. स्वाती हुरडा बनवते आहे. प्राजू, गाते आहे. वा वा वा.. असे वाचावे...:) आपला, (न्हाणीघरातला गायक!) तात्या. अवांतर - बाथरुम सिंगर या युजेबल मराठीचं 'न्हाणीघरातला गायक' हे शुद्ध मराठी आहे! :)

प्राजु 30/01/2008 - 09:09
अहो, तात्या, ती पोपटीची पार्टी म्हणजे शेतातली मैफिल जमवायची आहे.. लोकांना पळवून नाही लावायचं.. त्यामुळे न्हाणीघरातले असले तरी गायन तुमचेच हवे. :))) - प्राजु

माझ्या वसई मधल्या मित्राकढून आणखीन माहिती मिळाली ती खाली देत आहे ---------------------------------------------------------- वसई मध्ये ह्या पाककृतीला "उकड हंडी" म्हणतात. ह्यात मडक्याला आतून केळीची पाने लावतात. शेवग्याच्या शेंगांचे तुकडे, शहाळ्या मधली मलई पण टाकतात. बर्‍यापैकी तेल पण ओततात.

दीपा॑जली 30/01/2008 - 11:27
अस॑ वाटतय आता जावे गावी आणि पोपटी खावी. असाच आणखी एक पदार्थ म्हणजे 'ह॑डी खिचडी'. मातीच्या ह॑ड्यात डाळ्,ता॑दूळ् ,पाणी व गा़जर्,वा॑गी,फरसबी,का॑दा,बटाटा,वाल चिरून घालावे. वरून फोडणी द्यावी. हवा तस॑ तिखट ,काळा मसाला घालावा. मडके चूलीवर थेवून कणिकेने त्याचे तोन्ड ब॑द करावे. लो॑णच॑, भाकरी आणि वा॑ग्याच्या भाजीबरोबर खावे.

In reply to by दीपा॑जली

विसोबा खेचर 30/01/2008 - 11:52
मातीच्या ह॑ड्यात डाळ्,ता॑दूळ् ,पाणी व गा़जर्,वा॑गी,फरसबी,का॑दा,बटाटा,वाल चिरून घालावे. वरून फोडणी द्यावी. हवा तस॑ तिखट ,काळा मसाला घालावा. मडके चूलीवर थेवून कणिकेने त्याचे तोन्ड ब॑द करावे. लो॑णच॑, भाकरी आणि वा॑ग्याच्या भाजीबरोबर खावे. अहो दीपांजलीताई, हे असे काहीतरी लिहून का उगाच अन्याय करता आहात आमच्यावर? अहो हे नुसते वाचणे देखील सहन होत नाही हो! :) आपला, (हावरट) तात्या.

पोपटी नावाचा कोकणात मी खाल्लेला पदार्थ याच जातकुळीचा होता. पण तेथे कांदे बटाटे कापून घेण्याची प्रथा नाही. तसेच पोपटी मधे घालावे. मडके मात्र तोंड पक्के बांधून उलटे ठेवण्याची प्रथा तिथे आहे. त्यामुळे अजून खरपूस पोपटी होते अशी समाजमान्यता आहे. टीप: अशी ही पोपटी मी खारेपाटण ते कणकवली या पट्ट्यात खाल्ली आहे. (सामाजिक पोपटि खाणारा) -धन्या. पुण्याचे पेशवे
3