सगळ्या व्यक्तिरेखा छान सजवाल्या आहेत तुम्ही.. ,"सर्,आपण पॄथ्वीच्या आत रहातो की बाहेर?" हे भारीच.... :-) शेवट पण गोडच असावा असं वाटत होतं...पण.... असो..आता तुम्ही "चौघे " असे म्हणता येणार नाही पण तुम्ही "तिघे" तरी पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र यावे अशी सदिच्छा व्यक्त करते... शेवटी "मैत्री" या शब्दातच जादु आहे नाही.. -(जीवलग मैत्रिणींच्या आठवणीने व्याकूळ झालेली)स्मिता श्रीपाद

हे लोक अमराठी असण्याचा फायदा की मी नेमका काय करतोये ते कुणालाच कळत नाय ..शिवाय सगळ देवनागरी ह्या लोकाना वाचता येतं पण समजत काहीच नाय....) बरोबर नाहीतरी आमचे घरचे ही म्हणतात दिवसभर काय असते मि.पा.वर? छान आहे लेख.

end is not good then................ picture abhi baki hai mere dost........................ hope one day ....तुम्ही "चौघे "पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र याल.......

कधी कधी वटतं काळ पून्हा मागे सरकावा.. रम्य ते दिवस परत एकदा जगावेत... प्रत्येक क्षण ,प्रत्येक घटना पून्हा एकदा जगावी. गेले ते दिवस..... राहिल्या त्या आठवणी.......

मिलकर रोये. फरियाद करे उन बीते दिनोको याद करे ऐ काश कही,मिल जाए कोई यूं मीत पुराना बचपन का. (देवर- मुकेश-रोशन्-शैलेंद्र)

पण सत्य फार भयाण असते ,आणी ते स्वीकारावे लागते.... आणि ते स्विकारण्यातच शहाणपण असते. लेख आवडला की नाही हे सांगणे कठीण आहे पण खुपशा स्मृतिंना उजाळा मिळाला, आठवणी परत दाटुन आल्या आठवणींचे एक असते सुखद असो वा दुःखद... डोळे दोन्ही वेळेस भरुन येतात -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

ट्र्जीक एन्ड वाचुन वाईट वाटले.

अरे वाटल नव्हत तु इतक छान लिहतोस म्हणुन........... तुझ नाव वचुनच आनंद वाटला..

लेख आवडला ... आणी आपण आयुष्यात किमान १० वी फेल असावं असा थोर विचार करुन ह्या प्राण्याने सुद्धा अनुमोदन दिलेलं . ...मस्त >>"आता तुम्ही "चौघे " असे म्हणता येणार नाही पण तुम्ही "तिघे" तरी पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र यावे अशी सदिच्छा व्यक्त करते..." असच म्हणते ..

लेख आवडला रे. शेवट :( ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

खरचं आवडला :) शेवट चटका लावणारा. ’रॉक ऑन’ आणि ’दिल चाहता है" आठवला.

वरील सर्वाना धन्यवाद !!! :-) बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

जुन्या आठवणिना उजाळा आला. खरोखरच शाळा-कॉलेजातल्या मित्रान्च्या आठवनिनि मन भरुन येत.कहा गये वो दिन??

चांगलंच लिहिलं आहे! तात्या.

छान!!! तुम्ही सर्व जण अगदी डोळ्यासमोर उभे राहिले. Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

अन्या मस्त लिहले आहेस रे.... पण शेवट वाचुन वाईट वाटलं.. :( मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

मला पण माझे कॉलेजचे दिवस आठवले. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या पुर्व लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

"हाक द्यायच्या आधी 'ओ' देणार."चल"म्हटलं की "कुठे "असा कधीच विचारणार नाय.चल म्हणजे चल." असे मित्र मिळायला खरंच नशीब लागतं.... चौकडीच्या कडा अशा निखळ्ल्याचे वाचून हृदयात कालवाकालव झाली.. :( -झेल्या

एकच Suggestion खरूभाइ आणी डीके मधील सामन्जस्य तु जुना मीत्र म्हणुन नककीच साधु शकतोस .... पिक्चर अभी बाकी है मेरे दोस्त ! गोड शेवट नक्की होउ शकतो ... ~ वाहीदा

धन्यवाद सर्वाना....... पिक्चर अभी बाकी है मेरे दोस्त ! एकदम मान्य.... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

छान लिहिले आहे. :) पण शेवट वाचुन वाईट वाटले. :(

खरच छान लिहलं आहे. पुढे काय होइल ते हि लिहित रहा.

छान लिहीलये. शेवट वाचुन वाइट वाटल.

अन्याभाय बाटलि कसा गेला बाटलि मुळे काय ? पन जबर्दस्त स्टोरी आहे. मागोवा - आमच्या काही उचापत्याचा...

मैत्रि हि अशिच असते. न बोलता खुप काहि सांगुन जाणरि . आमचा हि एक कम्पु आहे . साडे बाविस जणांचा. सवडिने लिहिन . एक क्षण भाळ्ण्याचा - बाकि सारे सांभाळ्ण्याचे.

सगळ्या व्यक्तिरेखा छान सजवाल्या आहेत तुम्ही.. ,"सर्,आपण पॄथ्वीच्या आत रहातो की बाहेर?" हे भारीच.... :-) शेवट पण गोडच असावा असं वाटत होतं...पण.... असो..आता तुम्ही "चौघे " असे म्हणता येणार नाही पण तुम्ही "तिघे" तरी पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र यावे अशी सदिच्छा व्यक्त करते... शेवटी "मैत्री" या शब्दातच जादु आहे नाही.. -(जीवलग मैत्रिणींच्या आठवणीने व्याकूळ झालेली)स्मिता श्रीपाद

हे लोक अमराठी असण्याचा फायदा की मी नेमका काय करतोये ते कुणालाच कळत नाय ..शिवाय सगळ देवनागरी ह्या लोकाना वाचता येतं पण समजत काहीच नाय....) बरोबर नाहीतरी आमचे घरचे ही म्हणतात दिवसभर काय असते मि.पा.वर? छान आहे लेख.

end is not good then................ picture abhi baki hai mere dost........................ hope one day ....तुम्ही "चौघे "पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र याल.......

कधी कधी वटतं काळ पून्हा मागे सरकावा.. रम्य ते दिवस परत एकदा जगावेत... प्रत्येक क्षण ,प्रत्येक घटना पून्हा एकदा जगावी. गेले ते दिवस..... राहिल्या त्या आठवणी.......

मिलकर रोये. फरियाद करे उन बीते दिनोको याद करे ऐ काश कही,मिल जाए कोई यूं मीत पुराना बचपन का. (देवर- मुकेश-रोशन्-शैलेंद्र)

पण सत्य फार भयाण असते ,आणी ते स्वीकारावे लागते.... आणि ते स्विकारण्यातच शहाणपण असते. लेख आवडला की नाही हे सांगणे कठीण आहे पण खुपशा स्मृतिंना उजाळा मिळाला, आठवणी परत दाटुन आल्या आठवणींचे एक असते सुखद असो वा दुःखद... डोळे दोन्ही वेळेस भरुन येतात -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

ट्र्जीक एन्ड वाचुन वाईट वाटले.

अरे वाटल नव्हत तु इतक छान लिहतोस म्हणुन........... तुझ नाव वचुनच आनंद वाटला..

लेख आवडला ... आणी आपण आयुष्यात किमान १० वी फेल असावं असा थोर विचार करुन ह्या प्राण्याने सुद्धा अनुमोदन दिलेलं . ...मस्त >>"आता तुम्ही "चौघे " असे म्हणता येणार नाही पण तुम्ही "तिघे" तरी पुन्हा पूर्वीप्रमाणे मनाने एकत्र यावे अशी सदिच्छा व्यक्त करते..." असच म्हणते ..

लेख आवडला रे. शेवट :( ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

खरचं आवडला :) शेवट चटका लावणारा. ’रॉक ऑन’ आणि ’दिल चाहता है" आठवला.

वरील सर्वाना धन्यवाद !!! :-) बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

जुन्या आठवणिना उजाळा आला. खरोखरच शाळा-कॉलेजातल्या मित्रान्च्या आठवनिनि मन भरुन येत.कहा गये वो दिन??

चांगलंच लिहिलं आहे! तात्या.

छान!!! तुम्ही सर्व जण अगदी डोळ्यासमोर उभे राहिले. Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

अन्या मस्त लिहले आहेस रे.... पण शेवट वाचुन वाईट वाटलं.. :( मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

मला पण माझे कॉलेजचे दिवस आठवले. ---- सखाराम गटणे © २००८, लेखकाच्या पुर्व लेखी परवानगीशिवाय ही प्रतिक्रिया वापरता येणार नाही.

"हाक द्यायच्या आधी 'ओ' देणार."चल"म्हटलं की "कुठे "असा कधीच विचारणार नाय.चल म्हणजे चल." असे मित्र मिळायला खरंच नशीब लागतं.... चौकडीच्या कडा अशा निखळ्ल्याचे वाचून हृदयात कालवाकालव झाली.. :( -झेल्या

एकच Suggestion खरूभाइ आणी डीके मधील सामन्जस्य तु जुना मीत्र म्हणुन नककीच साधु शकतोस .... पिक्चर अभी बाकी है मेरे दोस्त ! गोड शेवट नक्की होउ शकतो ... ~ वाहीदा

धन्यवाद सर्वाना....... पिक्चर अभी बाकी है मेरे दोस्त ! एकदम मान्य.... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

छान लिहिले आहे. :) पण शेवट वाचुन वाईट वाटले. :(

खरच छान लिहलं आहे. पुढे काय होइल ते हि लिहित रहा.

छान लिहीलये. शेवट वाचुन वाइट वाटल.

अन्याभाय बाटलि कसा गेला बाटलि मुळे काय ? पन जबर्दस्त स्टोरी आहे. मागोवा - आमच्या काही उचापत्याचा...

मैत्रि हि अशिच असते. न बोलता खुप काहि सांगुन जाणरि . आमचा हि एक कम्पु आहे . साडे बाविस जणांचा. सवडिने लिहिन . एक क्षण भाळ्ण्याचा - बाकि सारे सांभाळ्ण्याचे.

मी माझ्यापरीने आयटीवाल्यांची बाजू मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. गुड! :) चालू द्या.. ते आयटीवाले गोडवे तयांचे गाणे हे नित्याचे तात्या म्हणे!

चला, कोणी तरी आयटी वाल्यांची पण बाजू मांडली म्हणायची! थ्यांक्यू, थ्यांक्यू :)

मी सुध्दा नॉन आयटी मधुन आयटी मधे आलेलो आहे,,,त्यामुळे आयटीवाले किती मेहनत करतात याची जाणिव झाली !!! तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो. हे म्हणजे बी.ई वाल्या माणसाने एम.बी.ए केल्याला माणसाला म्हणावे की तुझा पगार जास्त आहे..तो का जास्त आहे याचा आधी विचार करण्याची तसदी घेण्याची इच्छाच नसते मुळी... ज्या कस्ल्टंट चे बिलींग दर तासाचे असते आणि ते सुध्दा डॉलर किंवा युरो मध्ये त्याला महिन्याचा पगार मिळतो तो सुध्दा रुपयांमधे... बसून तर असता दिवसभर कंप्युटरसमोर आणि तेही एसी मधे. कॉस्ट कटींगमुळे गेली २ वर्ष शनि आणि रवि या दोन दिवसांनमधे काम करताना आमच्या इथे साध्या टेबल फॅनचा उपयोग होतो त्यामुळे नो एसी ऍट ऑल..एसी कायम असण्याचे दिवस कधीच गेलेत.. मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

ऩकळे कशास दुस्वास करीती बोटेही मोडती नावे आयटीच्या आयटीच्या योगे मिपाचा संसार सुहृदही सारे जमती जेथे धरा बोध मनी उमगो हे सत्य आयटीची साथ 'रौशनी' जगात! :D

डीस्क्लेमरः मी आयटीवाला नाही.. आधी मी पण असाच विचार करायचो की हे लोक म्हणजे फुल्ल टू ऐश.. बक्कळ पैसा ,एकदम जीवाची मुंबई.. पण नंतर एक मित्र आय टीत गेला .आणी त्याच्या कडे बघुन कळालं की घी देखा ,लेकीन बडगा नही देखा... जितका पैसा कमावतात्,तीतकीच मेहेनत करावी लागते.जागरण म्हणा किंवा बॉसींग म्हणा.ज्याचं जळतं त्यालाच माहिती.... असो... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

मॅन्युफॅक्चरींग मधे दिवाळीला तगडा बोनस मिळतो. जो आयटी मधे नसतो. अहो विसरा आता ते सगळं इथं दर महिन्याला मिळतो पगार फक्त आपला मॅन्युफॅक्चरींग कामगार -------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता?

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता? ये बात सही है !! :? :-? बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता? कारण दिवसभर इंटरनेत वापरायला मिळते आणि ते सुद्धा भारी स्पीड आणि छान कनेक्टिवीटी... आणि त्यामुळेच दिवस भर मिपा मिपा खेळता येते :-)

स्मिताताई, अन् बिन आयटी वाल्यांना पण आयटीच्या कृपेनेच येता येतं बर का मिपावर :)

आयटी विरुद्ध नॉन आयटी असा सामना ह्याआधीच एकदा रंगुन (?) गेला आहे. धमाल ने चर्चा सुरु केली होती. बरेच महिने झाले त्याला. काहि फायदे काहि तोटे सगळीकडेच. ग्रे शेड लक्षात ठेवली तर चर्चा भरकटणार नाही. ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

एक जमाना होता जेव्हा 'टेल्को' तल्या झाडुवाल्याला सुध्दा १०००० पगार होता आणि त्याच वेळी ईतरत्र मैनेजर असणा-यांना ५-६००० रु मिळत. त्यावेळी का नाही आरडा ओरड झाली? विमानाच्या पायलट्स ना भरपुर पगार असतो त्या तुलनेत यस्टी च्या डायवर ला काय पगार मिळतो? कामाचे स्वरुप, प्रशिक्षीत माणसांची उपलब्धता , कंपनीला मिळणारा नफा ह्यावर पगार ठरत असतो. (आयटी वाला) आप्पा. लै मिसळ खाल्ली कि मुळव्याध होते

जेव्हा सगळे गाव चोरी करते तेव्हा कुणीच चोर नसते. -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

आयटी मुळे झालेले फायदे पण लक्षात घ्यायला हवेत... आज रेल्वे ची जी Centralised Reservation System आहे ज्यामुळे देशाच्या कानाकोपर्यातुन आरक्षण करता येतं, ते याचमुळे ना... मान्य, की पगार बाकीच्या क्षेत्रांपेक्षा जास्त मिळतो, पण कामाचं स्वरुप पाहिल्यास का ते हि लक्षात येईल.... आणी भारत आज ज्या आर्थीक महासत्ता होण्याच्या उंबरठ्यावर उभा आहे, त्यात थोडाफार वाटा आयटी वाल्यांचा सुद्धा आहेच की....

>> तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो. यामध्ये २ मुद्दे आहेत. पहिला मुद्दा "उगीचच" मिळतो. यावर माझे मत आहे की कोणी पैसे उगीचच जास्त देत नाही. मागणी आणी पुरवठा या तत्वाने पैसे दिले जातात (बहुतेक वेळा). उदाहरणार्थ माझ्या कंपनीत बरेच कंसल्टन्ट येतात ज्याना आम्ही तासाला $२५० किंवा जास्त देतो. कारण काय? मागणी आणी पुरवठा. दुसरा मुद्दा "जास्त पगार मिळतो". या मताशी मी थोडाफार सहमत आहे. मी एके ठिकाणी नोकरीला होतो, तिथे पी.एच.डी. फिजिक्स माणसाला वर्षाला $३३,००० पगार होता. मला सांगा, आय.टी.चे काम पी.एच.डी. फिजिक्स पेक्षा फार महान असते का? मला भारतातील पगार काय आहेत याची फार कल्पना नाही, पण १-२ उ.दा.माहीत आहेत, सी.ए. झालेला आय.टी.च्या तुलनेत १/३ पगार कमवतो. आय.टी.वाला सी.ए.च्या ३ पट हुशार असतो का किंवा ३ पट आउटपुट देतो का?

तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो.

यामध्ये २ मुद्दे आहेत. पहिला मुद्दा "उगीचच" मिळतो. यावर माझे मत आहे की कोणी पैसे उगीचच जास्त देत नाही. मागणी आणी पुरवठा या तत्वाने पैसे दिले जातात (बहुतेक वेळा). उदाहरणार्थ माझ्या कंपनीत बरेच कंसल्टन्ट येतात ज्याना आम्ही तासाला $२५० किंवा जास्त देतो. कारण काय? मागणी आणी पुरवठा. दुसरा मुद्दा "जास्त पगार मिळतो". या मताशी मी थोडाफार सहमत आहे. मी एके ठिकाणी नोकरीला होतो, तिथे पी.एच.डी. फिजिक्स माणसाला वर्षाला $३३,००० पगार होता. मला सांगा, आय.टी.चे काम पी.एच.डी. फिजिक्स पेक्षा फार महान असते का? मला भारतातील पगार काय आहेत याची फार कल्पना नाही, पण १-२ उ.दा. भारतात माहीत आहेत, सी.ए. झालेला आय.टी.च्या तुलनेत १/३ पगार कमवतो. आय.टी.वाला सी.ए.च्या ३ पट हुशार असतो का किंवा ३ पट आउटपुट देतो का?

आयटी मधला कॉस्ट टू द कंपनी आणि इन हॅंड/टेक होम मधला फरक हा तुलनेने इतर क्षेत्रांमधल्या (मॅन्युफॅक्चरींग, अध्यापन, इत्यादि) फरकापेक्षा बर्‍यापैकी मोठा असतो. कारण आयटीमधे performance pay/variable pay हा पगारातला एक मोठा भाग असतो. तो केवळ व्यक्तिगतच नाही तर कंपनीच्या performance वर पण ठरत असतो. त्यामुळे तो कायम वरखाली होत असतो.

मॅन्युफॅक्चरींग मधे दिवाळीला तगडा बोनस मिळतो. जो आयटी मधे नसतो.

ह्या म्हणण्याला काही अर्थ नाही. मार्केटिंगचा माणूस पण कमिशनवर अवलंबून असतो. माल विकला नाही तर खाणार काय? माझा मुद्दा असा आहे की जेव्हा आपण एखादी नोकरी घेतो तेव्हा आपण एक रिस्क घेतच असतो की आपला पगार कसा असणार आहे ते? (फिक्ड की बदलणारा). And you cannot claim a bonus as a matter of right. पण तरीही मी म्हणेन की आयटीमध्ये बक्कळ पैसा मिळतो. आणि कष्टाच्या तुलनेत तर खूपच जास्त.

डेड लाइन जवळ येते तेव्हा २/२ - ३/३ ऑफिस मधेच मुक्काम ठोकावा लागतो.तेव्हा घर-बिर ,पर्सनल लाइफ सगळ विसरायला लागते.वरुन क्लांयट च्या शिव्या खाव्या लागतात ते वेगळे.परत टेस्टर लोंकाचा ससेमिरा मागे असतोच(ते तरि काय करणार ,त्यांच्या वर पण प्रेशर असतेच).

या मताशी १००% नाही तर २००% सहमत. पण हा आयटी प्रोग्रामर किंवा टेस्टर चा दोष नाही तर Project मैनेजमेंट चा दोष आहे.

कंपनी क्लांयट ला.म्हणाजेच एका employee मागे एका महिन्यात कंपनि ३ लाख रुपये कमवते.आणी या ३ लाखा पैकी आम्हाला मिळतात ६०-७० हजार रुपये(average). आणी क्लांयट तेवढे द्यायला तयार होतात्.कारण ते सुद्धा त्या सॉफ्टवेअर वर अब्जाबधी रुपये कमवणार असतात.

मॅन्युफॅक्चरींगमध्ये खूप जास्त भांडवल लागते, आय.टी. मध्ये खूपच कमी. मग तू एखादी कंपनी का सुरू करत नाहीस? आपण ज्या प्रमाणात रिस्क घेतो त्या प्रमाणात पैसे मिळणार ना? २ रा जास्त पैसे कमावतो, म्हणून आपण बोलतो (आयटी आणी बिगर आयटी) पण आपल्याला फक्त १ च बाजू दिसते (किंवा आपण १ च बाजू बघतो). बिन-आयटीवाले कष्ट करत नाहीत का? कमी कष्टात सगळ्यानाच पैसे हवे असतात, पण ज्यांच्याकडे कमी पैसे आहेत किंवा अजिबातच नाहीत त्याना पैशाचे महत्व जास्त कळते. ज्याला जे जमते, जे पटते, ते त्याने करावे. आपण इथे चर्चा आणी वादावादी करत बसलेलो असताना ते हैदराबादी लोक ट्रेनिंग घेऊन, खोटे resume बनवून नोकरी कशी मिळेल ते बघत असतील. काही वर्षानी मग आपण "हे गुलटी लोक इतके पुढे कसे गेले" या विषयावर चर्चा करू. (आयटी. वाला) उदय

खर बोललात. बरोबर लिहील आहे.

म.टा. वर वाचलं.... ''पूर्वी जो माणूस आपला संसार, आपलं वैयक्तिक आयुष्य, सुखसोयी-चैनी, अन्न, हास्य अशा सर्व भौतिक आणि ऐहिक गोष्टींचा त्याग करे त्या माणसाला 'संत' असं संबोधलं जायचं... ... आता तसाच त्याग करणा-या माणसाला, 'आयटी प्रोफेशनल' म्हटलं जातं! ''

समय से पहले और नसीब से ज्यादा, किसी हो कुछ नहीं मिलने वाला. - भगवान श्रीकॄष्ण

सफरचन्दची तुलना सन्त्र्याशी करू नये. आयटी वाले आणि बिगर आयटी वाले दोघेही जन आपल्याला आवश्य्कच आहेत.

समर्थांनी सांगीतल्याप्रमाणे आय. टी. वाल्यांनी सर्व (नाते, भावना, आनंद, सामाजीक संबंध) सोडुन दिलेले असतात. -( सणकी )पाषाणभेद

आय टी मधला जास्त पगार हा बहुतेक ग्राहक विदेशी असून ते डॉलर मध्ये पैसे देतात त्यातले अर्धे जरी इथल्या कम्पनीने दिले तरी भारतातील इतर लोकान्च्या पगारापेक्षा तो खूप जास्त दिसतो. मी पण एक आय टी वालाच आहे. आय टी वाल्यान्मुळे महागाई वाढली हे म्हणणे एकदम मान्य.

>>डेड लाइन जवळ येते तेव्हा २/२ - ३/३ ऑफिस मधेच मुक्काम ठोकावा लागतो.तेव्हा घर-बिर ,पर्सनल लाइफ सगळ विसरायला लागते.वरुन क्लांयट च्या शिव्या खाव्या लागतात ते वेगळे.परत टेस्टर लोंकाचा ससेमिरा मागे असतोच(ते तरि काय करणार ,त्यांच्या वर पण प्रेशर असतेच). >>दुसरा मुद्दा ए.सी. मधे बसुन कामे करतात. अहो डोक्यावर ए.सी. असला म्हणजे सगळे आरामात असते, कामाचे प्रेशर नसते असे थोडिच आहे. आणी १०-१२ तास काँम्युंटर समोर बसुन काम करायचे म्हणजे बाकिच्या शारीरिक त्रास होतातच. >>अगदी बरोबर...कुठे बाहेर जायचा प्लान करायचा आणि त्याच दिवशी एक्स्ट्रा शिफ्ट करण्यासाठी हापिसात हजर व्हायचे..कोणाचे बारसे,,कोणाचे लग्न,,,,,,कुठले सण्,,कुठली दिवाळी आणि दसरा??हे सगळ आयटीत आल्यावर विसराच !!! त्यांचे थॅक्स गिव्हींग,,ख्रीसमस तर अमची असते एक्स्ट्रा शिफ्ट...ते आयुष्याचा आनंद घेतात तर आम्ही शिफ्टचे तास मोजतो... आणि लोकांना फक्त पैसाच दिसतो !!! जामच ओळखीचे वाटतायत वरचे तीनही मुद्दे. अर्थात शेवटचा पैशाचा उल्लेख सोडून. कुठे बरं ऐकलंय? अरे हो माझ्याच क्षेत्रात की. माझ्या बदनाम क्षेत्रात आम्ही सगळेच यातून जात असतो हो. कौतुक काय त्याचं? फक्त यातून जात असलो तरी पैसा मात्र कुणाच्या डोळ्यावर यावा इतका नाही मिळत. अर्ध्याहून अधिक ठिकाणी बुडतोच. सुरूवातीच्या काळात तर हे सगळं अति होत असतं आणि पहिला महिना संपताना पगार नाही पडत हो हातात. आणि हे काही नवीन नाही. त्याबद्दल तक्रारही नाही. अंगवळणी पडलंय. सगळे खाचखळगे, सगळे धोके, त्रास ह्या सगळ्या गोष्टींची तयारी ठेवूनच आम्ही उतरतो या क्षेत्रात. कैक वर्षं हे असंच आहे. पण ते इतकं कौतुकाचं आहे हे आयटीवाल्यांमुळेच हल्लीच कळलं. >>जितका पैसा कमावतात्,तीतकीच मेहेनत करावी लागते.जागरण म्हणा किंवा बॉसींग म्हणा.ज्याचं जळतं त्यालाच माहिती. इतका बिचारा सूर कशासाठी? >>जास्त पगार किंवा सोयी यांसाठी आय. टी. वाल्यांचा दुस्वास जरूर करा पण त्यांची व्हॅल्युपण ओळ्खा. आम्हाला दुस्वास, तुच्छता नवीन नाहीत. आयटीवाले दुसर्‍यांना तुच्छ लेखत नाहीत असं काही म्हणणं आहे का यातून? कारण वरच्या अनेक प्रो आयटी पोस्टस मधे इतरांबद्दल तुच्छता, काम काय ते आपणच करतो बाकीचे नाहीत असे सूर दिसले. >>आपणपण खपणार आहोत याकडे लक्ष नाही पण आय. टी. वाला खपतो आहे..ना "खपू दे..**व्यांची तीच लायकी होती, माजले होते साले " म्हणायला मोकळे. माझा वरचा मुद्दा सोदाहरण सिद्ध... >>शेवटी ज्याची त्याची क्षमता , कामातले कौशल्य , हर हुन्नरीपणा यावरही बर्‍याच गोष्टी अवलंबुन असतात. उदाहरण क्रमांक २ >>''पूर्वी जो माणूस आपला संसार, आपलं वैयक्तिक आयुष्य, सुखसोयी-चैनी, अन्न, हास्य अशा सर्व भौतिक आणि ऐहिक गोष्टींचा त्याग करे त्या माणसाला 'संत' असं संबोधलं जायचं...... आता तसाच त्याग करणा-या माणसाला, 'आयटी प्रोफेशनल' म्हटलं जातं! '' संत लोकांना पण पगार मिळायचे वाटतं यासाठी? कोणाचे पगार डोळ्यावर येत नाहीयेत. पैशासाठीच सगळं काही असतं तर माझ्या क्षेत्रात येऊन दळीद्री सिरियल्सच्या दळणाला वाहून घेता आलं असतं. तेही केलं नाही कारण चांगलं काम करण्याची आच आहे. असो. तो वाद निराळा. पण कामातल्या हार्डशिपचं नको इतकं उदात्तीकरण वाचलं आणि विनोदी वाटलं. कारण अशी हार्डशिप करतानाही आपला उदरनिर्वाहच जेमतेम सावरू शकणारे, अत्यंत चांगल्या दर्जाचे, शिक्षित एडिटर्स, साउंड डिझायनर्स, कॅमेरामन, दिग्दर्शक मी सतत पहात असते. तुम्हाला निदान नोकरी लागताक्षणी पगाराची खात्री असते. इथे सुरूवातीची ७-८ वर्ष (किमान.. कमाल कितीही!) तरी पैसा जमवणं अवघड असतं. आणि शेवटी एकदा काम थांबवलं की संपलं बँकेतली गंगाजळी असते तोवर असते. रिटायरमेंट प्लॅन इत्यादी गोष्टींचा संबंध नसतो हो. तेव्हा कामाचे प्रचंड तास, प्रोफेशनल हॅझार्डस इत्यादी गोष्टींचं कौतुक जरा जास्तच होतंय ते थांबवावं ही विनंती. (यावर सगळे आयटीवाले तुटून पडतील माझ्यावर पण आहेत ही माझी मतं त्याला कोण काय करणार?) - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

>>कोणाचे पगार डोळ्यावर येत नाहीयेत. पैशासाठीच सगळं काही असतं तर माझ्या क्षेत्रात येऊन दळीद्री सिरियल्सच्या दळणाला वाहून घेता आलं असतं. तेही केलं नाही कारण चांगलं काम करण्याची आच आहे. असो. तो वाद निराळा. कोणी कुठले क्षेत्र निवडावं हा ज्याचा त्याचा वैयक्तिक प्रश्न/आवड आहे. तुमच्याप्रमाणेच प्रत्येकाला वाटतं की तो/ती जे काम करत आहे ते चांगलं आहे. ज्या संदर्भात तुमचा हा प्रतिसाद आहे त्याबद्दल म्हणायचं तर माझा मुद्दा तुम्हाला सपशेल बाउन्सर गेलेला आहे. कळलेला मुळीच नाहीये. तेव्हा त्यात पडूच नका. >>कोणीही असा दावा केला नाही की आयटीमधेच कष्ट घ्यावे लागतात. ह्या शब्दात कोणी म्हणालं नाही पण 'आम्ही इतरांपेक्षा वरचढ आहोत म्हणून आम्हाला जास्त पगार मिळतात' हा सूर वेगळं काय सांगतो हो? इतरांबद्दलची तुच्छता भरपूर दिसली वरच्या अनेक पोस्टस मधे. ती तशी पावलोपावली अनुभवायला मिळतेच की. >>चित्रपट/दूरचित्रवाणी माध्यम ह्यांची तुलना करणंचं चुकीचं आहे. मान्य की तुम्हाला पहिली ७-८ वर्षं संघर्ष करावा लागतो. तेवढा पिरीयड तुम्हीही गृहीत धरलाच असतो. पण सेटल झाल्यावर रगड्ड पैसा मिळतो की. आज एवढ्या मालिका वेगवेगळ्या वाहिन्यांवर अव्याहतपणे चालू असतात. त्यामुळे पुर्वीपेक्षा रोजगाराच्या मुबलक संधी उपलब्ध झालेल्या आहेत. एका वर्षात कितीतरी मराठी/हिंदी आणि इतर प्रादेशिक चित्रपट प्रदर्शित होतात. कलावंत/तंत्रज्ञ गुणी असेल तर त्याला यश मिळाल्यावाचून रहाणार नाही. (उदा: कला दिग्दर्शक नितीन देसाई) आयटीवाल्यांना सर्व क्षेत्रातलं ज्ञान असतं आणी सर्वकाही माहित असतं आणि सगळं काही त्यांनाच कळतं असा त्यांचा समज असतो हे उदाहरणासहित सिद्ध करणारं हे विधान. आम्ही अनेक गोष्टी गृहित धरून उतरतो आमच्या क्षेत्रात आणि म्हणूनच तक्रार नसते पण वरती बघावं तर तुम्हा लोकांची कामाच्या वेळा आणि कामाचं प्रेशर याबद्दल तक्रार आणि उदात्तीकरण हेच चाललंय. त्यावर आक्षेप आहे. आणि केवळ तेवढ्यासाठी माझ्या क्षेत्राचं उदाहरण दिलंय. बर सेटल झाल्यावर रग्गड पैसा मिळतो हा विनोदच करताय तुम्ही. किती तंत्रज्ञांना मालिकांच्या जोरावर रग्गड पैसा मिळतो हे जरा सांगाल का? अक्षरशः २४ तास काम करतात ते हे बघता जो मिळायला हवा तसा फार कमी वेळा मिळतो. आणि त्यातही ४-४ महिने उशीर. पैसा बुडणे, दोन कामांच्या मधे बरेच महिने बिनाकामाचे बसून रहावे लागणे, पगारी रजा, इतर पर्क्स यातलं काहीही माहित नसणे हे सगळं धरून मग विचार करा रग्गड पैसा की काय ते. मराठी चित्रपट किती प्रदर्शित होतात आणि त्यातून कोणाचा नक्की किती फायदा होतो (तंत्रज्ञांचा तर नक्कीच नाही.) याचं गणित एकदा कधीतरी बसून सविस्तर समजावून सांगेन. तूर्तास ते तुम्हाला माहित नाहीये एवढं मान्य केलंत तरी पुरे आहे. कलावंत/ तंत्रज्ञ गुणी असेल तर यश मिळेल हे मला कळत नसेल कारण मी आयटीवाली नाही असा तर तुमचा समज नाही ना झाला? अहो गुणी माणूस यशस्वी होतो ते माहितीये. मुद्दा तो नाहीये ना. मुद्दा आहे आयटीवाल्यांनी 'आम्ही ग्रेट म्हणून इतरांपेक्षा जास्त पैसे मिळतात. आमची हार्डशिप जास्त म्हणून इतरांपेक्षा जास्त पैसे मिळतात' असं मिरवण्याचा. यात प्रत्येक आयटीवाला हा गुणी आणि एक्स्ट्रॉऑर्डिनरी असतो म्हणूनच त्याला एवढा पगार मिळतो असं गृहितक मांडलेलं दिसतंय. मध्यम बुद्धीचे, मिडिऑकर म्हणता येईल असे कैक आयटीवाले माहीतीयेत की मला ज्यांनी आयुष्यभराचे पैसे १० वर्षातच कमावलेत. >>त्याचप्रमाणे ऊठसुठ आयटीवाल्यांना धारेवर धरणं थांबवावं ही आमची विनंती. धारेवर मी धरलेलं नाही. तुमच्या बाजूने येणारी अनेक विधानं ही इतरांसाठी तुच्छतापूर्वक आणि तुम्हीच ग्रेट अश्या स्वरूपाची यायला लागली तेव्हा बोललेय. मिळणार्‍या पगाराच्या बळावर समाजातला एक गट इतर सगळ्यांना कमी आणि तुच्छ समजू लागतो , आपल्यापेक्षा कमी पैसा मिळणारा आपल्यापेक्षा कमी दर्जाचा असतो असं म्हणू लागतो तेव्हा अशी प्रतिक्रिया येणारच. तुम्हाला १० पट काय १००पट पगार मिळाला तरी कुणाला वाईट वाटणार नाहीये पण त्या बळावर एखाद्या शास्त्रज्ञाला, एखाद्या प्राध्यापकाला, एखाद्या चित्रकाराला, एखाद्या विचारवंताला, एखाद्या समाजसेवकाला कमी लेखणार असाल तर धारेवर धरलं जाणारच ना. प्रत्यक्षात तुम्ही वैयक्तिकरित्या स्वतः असं वागत नसालही नव्हे नसालच पण आयटीवाले ह्या लेबलखालचे अनेक जण असे वागतात हे तुम्ही नाकारू शकत नाही कारण तो आमचा अनुभव आहे. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

>>कळला नसेल तर तुम्ही समजावा. त्यात पडूच नका ही उद्धटपणाची भाषा झाली. या चर्चेचा तो विषय असता तर समजावलं असतं. >>आम्ही इतरांपेक्षा वरचढ आहोत असं कु़णीही आयटीवाला म्हणाला नाही. हे तुम्ही तुमच्या चष्म्यातुन बघत आहात. वरती अनेक ठिकाणी हा सूर दिसून आलाय आणि अनेक असे भेटलेही आहेत पण तुम्ही म्हणता म्हणून केवळ माझा चष्मा इत्यादी!! >>असं कोण म्हटलय हो? जे वाचतो, पाहतो, ऐकतो त्यावरुन सांगितलं आणि ह्याबाबतीत मी काही बोललोय ते चुकीचं आहे असं मला अजिबात वाटत नाही. वाक्यातच विरोधाभास आहे. दुसर्‍या क्षेत्राबद्दल माहित नसतानाही तुम्ही बोलताय तेच बरोबर असं म्हणणं याला उद्धटपणाच म्हणतात >>त्यात चुकीचं काय? त्यांच्या नशिबात होतं म्हणून त्यांनी कमावले. सामान्य दर्जाचे कलाकार सुद्धा रग्ग्ड पैसा कमवतातच की. पण आमची काही तक्रार नाही त्यांच्याबद्दल आमची तक्रार आहे असं तुम्ही मानताय? वास्तविक तक्रार नाही हे ह्याच शब्दात आम्ही बोलून दाखवले आहे. त्यांच्या नशिबात होते म्हणून लायकी असो नसो कमावले पण म्हणून ते श्रेष्ठ ठरत नाहीत. वरती अनेकांनी इतरांपेक्षा वरचढ असणारे पगार कसे योग्यच आहेत कारण त्यांची तेवढी लायकी आणि हार्डशिप आहे, ते कसे श्रेष्ठ आहेत असं तुणतुणं लावलंय आणि आता तुमचं हे वाक्य. डबल ढोलकी बाकी काही नाही. >>Finally I will be so matured that I will react to nothing. पलायनवादाचे उत्तम उदाहरण. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

सगळं फार वैयक्तिक होतंय. आवरा आपल्या स्वत:ला.

"जसं काही आयटीवालेच बांधकाम व्यावसायिकांकडे गेले आणि म्हणाले की ..." आय टी वाले जाऊन किम्मत वाढवा असे नाही म्हणाले पण त्यांनी मागणी फुगविण्याचे काम नक्कीच केले.

आयटी मधे खूप पैसा मिळतो हे खरे आहे. सिनेस्टार, राजकारणी, मोठे शेतकरी ह्यान्च्या तुलनेत आयटी मधे जास्त लोक असा रग्गड पैसा मिळवतात. त्याला सुरवातीची गुन्तवणूकही तुलनेने कमीच लागते. जसे प्रशिक्षण, सामग्री वगैरे. पण हा पैसा काही ते गादीत शिवून साठवून ठेवत नाहीत. त्याना मिळालेली समृध्दी वेगवेगळ्या मार्गाने उरलेल्या समाजालाही मिळते. तेव्हा त्याविषयी इतके वाईट वाटू नये. पण आयटी उद्योगात बहुतेक काम मजूरी टाईपच असते. आपण आपली स्वतःची उत्पादने बनवत नाही. इन्फोसिस वा टीसीएस ह्या बड्या लोकानी कुठले स्वतःचे उत्पादन बनवले आहे का? मला माहित नाही. तुम्हाला माहित असल्यास सान्गा. गुगलचे सर्च इन्जिन, सनची जावा भाषा, याहूचा सर्च वा मेल, सिस्कोचे राऊटर उपकरण, नोकिया वा अन्य लोकान्चा मोबाईल असले काही स्वतःचे भारतीय उत्पादन का दिसू नये बाजारात? जेव्हा चलती असेल तेव्हा आयटीतील मोलमजुरी पैसे मिळवून देईल पण दूरगामी गुन्तवणूक हवी असेल तर आपले स्वतःचे काहीतरी बनवले पाहिजे आणि ते विकता आले पाहिजे.

मी माझ्यापरीने आयटीवाल्यांची बाजू मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. गुड! :) चालू द्या.. ते आयटीवाले गोडवे तयांचे गाणे हे नित्याचे तात्या म्हणे!

चला, कोणी तरी आयटी वाल्यांची पण बाजू मांडली म्हणायची! थ्यांक्यू, थ्यांक्यू :)

मी सुध्दा नॉन आयटी मधुन आयटी मधे आलेलो आहे,,,त्यामुळे आयटीवाले किती मेहनत करतात याची जाणिव झाली !!! तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो. हे म्हणजे बी.ई वाल्या माणसाने एम.बी.ए केल्याला माणसाला म्हणावे की तुझा पगार जास्त आहे..तो का जास्त आहे याचा आधी विचार करण्याची तसदी घेण्याची इच्छाच नसते मुळी... ज्या कस्ल्टंट चे बिलींग दर तासाचे असते आणि ते सुध्दा डॉलर किंवा युरो मध्ये त्याला महिन्याचा पगार मिळतो तो सुध्दा रुपयांमधे... बसून तर असता दिवसभर कंप्युटरसमोर आणि तेही एसी मधे. कॉस्ट कटींगमुळे गेली २ वर्ष शनि आणि रवि या दोन दिवसांनमधे काम करताना आमच्या इथे साध्या टेबल फॅनचा उपयोग होतो त्यामुळे नो एसी ऍट ऑल..एसी कायम असण्याचे दिवस कधीच गेलेत.. मदनबाण..... "Its God's Responsibility To Forgive The Terrorist Organizations It's Our Responsibility To Arrange The Meeting Between Them & God." - Indian Armed Forces -

ऩकळे कशास दुस्वास करीती बोटेही मोडती नावे आयटीच्या आयटीच्या योगे मिपाचा संसार सुहृदही सारे जमती जेथे धरा बोध मनी उमगो हे सत्य आयटीची साथ 'रौशनी' जगात! :D

डीस्क्लेमरः मी आयटीवाला नाही.. आधी मी पण असाच विचार करायचो की हे लोक म्हणजे फुल्ल टू ऐश.. बक्कळ पैसा ,एकदम जीवाची मुंबई.. पण नंतर एक मित्र आय टीत गेला .आणी त्याच्या कडे बघुन कळालं की घी देखा ,लेकीन बडगा नही देखा... जितका पैसा कमावतात्,तीतकीच मेहेनत करावी लागते.जागरण म्हणा किंवा बॉसींग म्हणा.ज्याचं जळतं त्यालाच माहिती.... असो... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

मॅन्युफॅक्चरींग मधे दिवाळीला तगडा बोनस मिळतो. जो आयटी मधे नसतो. अहो विसरा आता ते सगळं इथं दर महिन्याला मिळतो पगार फक्त आपला मॅन्युफॅक्चरींग कामगार -------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता?

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता? ये बात सही है !! :? :-? बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

आय टी मधे जर इतके कष्ट आहेत तर तिथे का काम करता? कारण दिवसभर इंटरनेत वापरायला मिळते आणि ते सुद्धा भारी स्पीड आणि छान कनेक्टिवीटी... आणि त्यामुळेच दिवस भर मिपा मिपा खेळता येते :-)

स्मिताताई, अन् बिन आयटी वाल्यांना पण आयटीच्या कृपेनेच येता येतं बर का मिपावर :)

आयटी विरुद्ध नॉन आयटी असा सामना ह्याआधीच एकदा रंगुन (?) गेला आहे. धमाल ने चर्चा सुरु केली होती. बरेच महिने झाले त्याला. काहि फायदे काहि तोटे सगळीकडेच. ग्रे शेड लक्षात ठेवली तर चर्चा भरकटणार नाही. ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

एक जमाना होता जेव्हा 'टेल्को' तल्या झाडुवाल्याला सुध्दा १०००० पगार होता आणि त्याच वेळी ईतरत्र मैनेजर असणा-यांना ५-६००० रु मिळत. त्यावेळी का नाही आरडा ओरड झाली? विमानाच्या पायलट्स ना भरपुर पगार असतो त्या तुलनेत यस्टी च्या डायवर ला काय पगार मिळतो? कामाचे स्वरुप, प्रशिक्षीत माणसांची उपलब्धता , कंपनीला मिळणारा नफा ह्यावर पगार ठरत असतो. (आयटी वाला) आप्पा. लै मिसळ खाल्ली कि मुळव्याध होते

जेव्हा सगळे गाव चोरी करते तेव्हा कुणीच चोर नसते. -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

आयटी मुळे झालेले फायदे पण लक्षात घ्यायला हवेत... आज रेल्वे ची जी Centralised Reservation System आहे ज्यामुळे देशाच्या कानाकोपर्यातुन आरक्षण करता येतं, ते याचमुळे ना... मान्य, की पगार बाकीच्या क्षेत्रांपेक्षा जास्त मिळतो, पण कामाचं स्वरुप पाहिल्यास का ते हि लक्षात येईल.... आणी भारत आज ज्या आर्थीक महासत्ता होण्याच्या उंबरठ्यावर उभा आहे, त्यात थोडाफार वाटा आयटी वाल्यांचा सुद्धा आहेच की....

>> तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो. यामध्ये २ मुद्दे आहेत. पहिला मुद्दा "उगीचच" मिळतो. यावर माझे मत आहे की कोणी पैसे उगीचच जास्त देत नाही. मागणी आणी पुरवठा या तत्वाने पैसे दिले जातात (बहुतेक वेळा). उदाहरणार्थ माझ्या कंपनीत बरेच कंसल्टन्ट येतात ज्याना आम्ही तासाला $२५० किंवा जास्त देतो. कारण काय? मागणी आणी पुरवठा. दुसरा मुद्दा "जास्त पगार मिळतो". या मताशी मी थोडाफार सहमत आहे. मी एके ठिकाणी नोकरीला होतो, तिथे पी.एच.डी. फिजिक्स माणसाला वर्षाला $३३,००० पगार होता. मला सांगा, आय.टी.चे काम पी.एच.डी. फिजिक्स पेक्षा फार महान असते का? मला भारतातील पगार काय आहेत याची फार कल्पना नाही, पण १-२ उ.दा.माहीत आहेत, सी.ए. झालेला आय.टी.च्या तुलनेत १/३ पगार कमवतो. आय.टी.वाला सी.ए.च्या ३ पट हुशार असतो का किंवा ३ पट आउटपुट देतो का?

तुम्हाला कामाच्या मानानी उगीचच जास्त पगार मिळतो.

यामध्ये २ मुद्दे आहेत. पहिला मुद्दा "उगीचच" मिळतो. यावर माझे मत आहे की कोणी पैसे उगीचच जास्त देत नाही. मागणी आणी पुरवठा या तत्वाने पैसे दिले जातात (बहुतेक वेळा). उदाहरणार्थ माझ्या कंपनीत बरेच कंसल्टन्ट येतात ज्याना आम्ही तासाला $२५० किंवा जास्त देतो. कारण काय? मागणी आणी पुरवठा. दुसरा मुद्दा "जास्त पगार मिळतो". या मताशी मी थोडाफार सहमत आहे. मी एके ठिकाणी नोकरीला होतो, तिथे पी.एच.डी. फिजिक्स माणसाला वर्षाला $३३,००० पगार होता. मला सांगा, आय.टी.चे काम पी.एच.डी. फिजिक्स पेक्षा फार महान असते का? मला भारतातील पगार काय आहेत याची फार कल्पना नाही, पण १-२ उ.दा. भारतात माहीत आहेत, सी.ए. झालेला आय.टी.च्या तुलनेत १/३ पगार कमवतो. आय.टी.वाला सी.ए.च्या ३ पट हुशार असतो का किंवा ३ पट आउटपुट देतो का?

आयटी मधला कॉस्ट टू द कंपनी आणि इन हॅंड/टेक होम मधला फरक हा तुलनेने इतर क्षेत्रांमधल्या (मॅन्युफॅक्चरींग, अध्यापन, इत्यादि) फरकापेक्षा बर्‍यापैकी मोठा असतो. कारण आयटीमधे performance pay/variable pay हा पगारातला एक मोठा भाग असतो. तो केवळ व्यक्तिगतच नाही तर कंपनीच्या performance वर पण ठरत असतो. त्यामुळे तो कायम वरखाली होत असतो.

मॅन्युफॅक्चरींग मधे दिवाळीला तगडा बोनस मिळतो. जो आयटी मधे नसतो.

ह्या म्हणण्याला काही अर्थ नाही. मार्केटिंगचा माणूस पण कमिशनवर अवलंबून असतो. माल विकला नाही तर खाणार काय? माझा मुद्दा असा आहे की जेव्हा आपण एखादी नोकरी घेतो तेव्हा आपण एक रिस्क घेतच असतो की आपला पगार कसा असणार आहे ते? (फिक्ड की बदलणारा). And you cannot claim a bonus as a matter of right. पण तरीही मी म्हणेन की आयटीमध्ये बक्कळ पैसा मिळतो. आणि कष्टाच्या तुलनेत तर खूपच जास्त.

डेड लाइन जवळ येते तेव्हा २/२ - ३/३ ऑफिस मधेच मुक्काम ठोकावा लागतो.तेव्हा घर-बिर ,पर्सनल लाइफ सगळ विसरायला लागते.वरुन क्लांयट च्या शिव्या खाव्या लागतात ते वेगळे.परत टेस्टर लोंकाचा ससेमिरा मागे असतोच(ते तरि काय करणार ,त्यांच्या वर पण प्रेशर असतेच).

या मताशी १००% नाही तर २००% सहमत. पण हा आयटी प्रोग्रामर किंवा टेस्टर चा दोष नाही तर Project मैनेजमेंट चा दोष आहे.

कंपनी क्लांयट ला.म्हणाजेच एका employee मागे एका महिन्यात कंपनि ३ लाख रुपये कमवते.आणी या ३ लाखा पैकी आम्हाला मिळतात ६०-७० हजार रुपये(average). आणी क्लांयट तेवढे द्यायला तयार होतात्.कारण ते सुद्धा त्या सॉफ्टवेअर वर अब्जाबधी रुपये कमवणार असतात.

मॅन्युफॅक्चरींगमध्ये खूप जास्त भांडवल लागते, आय.टी. मध्ये खूपच कमी. मग तू एखादी कंपनी का सुरू करत नाहीस? आपण ज्या प्रमाणात रिस्क घेतो त्या प्रमाणात पैसे मिळणार ना? २ रा जास्त पैसे कमावतो, म्हणून आपण बोलतो (आयटी आणी बिगर आयटी) पण आपल्याला फक्त १ च बाजू दिसते (किंवा आपण १ च बाजू बघतो). बिन-आयटीवाले कष्ट करत नाहीत का? कमी कष्टात सगळ्यानाच पैसे हवे असतात, पण ज्यांच्याकडे कमी पैसे आहेत किंवा अजिबातच नाहीत त्याना पैशाचे महत्व जास्त कळते. ज्याला जे जमते, जे पटते, ते त्याने करावे. आपण इथे चर्चा आणी वादावादी करत बसलेलो असताना ते हैदराबादी लोक ट्रेनिंग घेऊन, खोटे resume बनवून नोकरी कशी मिळेल ते बघत असतील. काही वर्षानी मग आपण "हे गुलटी लोक इतके पुढे कसे गेले" या विषयावर चर्चा करू. (आयटी. वाला) उदय

खर बोललात. बरोबर लिहील आहे.

म.टा. वर वाचलं.... ''पूर्वी जो माणूस आपला संसार, आपलं वैयक्तिक आयुष्य, सुखसोयी-चैनी, अन्न, हास्य अशा सर्व भौतिक आणि ऐहिक गोष्टींचा त्याग करे त्या माणसाला 'संत' असं संबोधलं जायचं... ... आता तसाच त्याग करणा-या माणसाला, 'आयटी प्रोफेशनल' म्हटलं जातं! ''

समय से पहले और नसीब से ज्यादा, किसी हो कुछ नहीं मिलने वाला. - भगवान श्रीकॄष्ण

सफरचन्दची तुलना सन्त्र्याशी करू नये. आयटी वाले आणि बिगर आयटी वाले दोघेही जन आपल्याला आवश्य्कच आहेत.

समर्थांनी सांगीतल्याप्रमाणे आय. टी. वाल्यांनी सर्व (नाते, भावना, आनंद, सामाजीक संबंध) सोडुन दिलेले असतात. -( सणकी )पाषाणभेद

आय टी मधला जास्त पगार हा बहुतेक ग्राहक विदेशी असून ते डॉलर मध्ये पैसे देतात त्यातले अर्धे जरी इथल्या कम्पनीने दिले तरी भारतातील इतर लोकान्च्या पगारापेक्षा तो खूप जास्त दिसतो. मी पण एक आय टी वालाच आहे. आय टी वाल्यान्मुळे महागाई वाढली हे म्हणणे एकदम मान्य.

>>डेड लाइन जवळ येते तेव्हा २/२ - ३/३ ऑफिस मधेच मुक्काम ठोकावा लागतो.तेव्हा घर-बिर ,पर्सनल लाइफ सगळ विसरायला लागते.वरुन क्लांयट च्या शिव्या खाव्या लागतात ते वेगळे.परत टेस्टर लोंकाचा ससेमिरा मागे असतोच(ते तरि काय करणार ,त्यांच्या वर पण प्रेशर असतेच). >>दुसरा मुद्दा ए.सी. मधे बसुन कामे करतात. अहो डोक्यावर ए.सी. असला म्हणजे सगळे आरामात असते, कामाचे प्रेशर नसते असे थोडिच आहे. आणी १०-१२ तास काँम्युंटर समोर बसुन काम करायचे म्हणजे बाकिच्या शारीरिक त्रास होतातच. >>अगदी बरोबर...कुठे बाहेर जायचा प्लान करायचा आणि त्याच दिवशी एक्स्ट्रा शिफ्ट करण्यासाठी हापिसात हजर व्हायचे..कोणाचे बारसे,,कोणाचे लग्न,,,,,,कुठले सण्,,कुठली दिवाळी आणि दसरा??हे सगळ आयटीत आल्यावर विसराच !!! त्यांचे थॅक्स गिव्हींग,,ख्रीसमस तर अमची असते एक्स्ट्रा शिफ्ट...ते आयुष्याचा आनंद घेतात तर आम्ही शिफ्टचे तास मोजतो... आणि लोकांना फक्त पैसाच दिसतो !!! जामच ओळखीचे वाटतायत वरचे तीनही मुद्दे. अर्थात शेवटचा पैशाचा उल्लेख सोडून. कुठे बरं ऐकलंय? अरे हो माझ्याच क्षेत्रात की. माझ्या बदनाम क्षेत्रात आम्ही सगळेच यातून जात असतो हो. कौतुक काय त्याचं? फक्त यातून जात असलो तरी पैसा मात्र कुणाच्या डोळ्यावर यावा इतका नाही मिळत. अर्ध्याहून अधिक ठिकाणी बुडतोच. सुरूवातीच्या काळात तर हे सगळं अति होत असतं आणि पहिला महिना संपताना पगार नाही पडत हो हातात. आणि हे काही नवीन नाही. त्याबद्दल तक्रारही नाही. अंगवळणी पडलंय. सगळे खाचखळगे, सगळे धोके, त्रास ह्या सगळ्या गोष्टींची तयारी ठेवूनच आम्ही उतरतो या क्षेत्रात. कैक वर्षं हे असंच आहे. पण ते इतकं कौतुकाचं आहे हे आयटीवाल्यांमुळेच हल्लीच कळलं. >>जितका पैसा कमावतात्,तीतकीच मेहेनत करावी लागते.जागरण म्हणा किंवा बॉसींग म्हणा.ज्याचं जळतं त्यालाच माहिती. इतका बिचारा सूर कशासाठी? >>जास्त पगार किंवा सोयी यांसाठी आय. टी. वाल्यांचा दुस्वास जरूर करा पण त्यांची व्हॅल्युपण ओळ्खा. आम्हाला दुस्वास, तुच्छता नवीन नाहीत. आयटीवाले दुसर्‍यांना तुच्छ लेखत नाहीत असं काही म्हणणं आहे का यातून? कारण वरच्या अनेक प्रो आयटी पोस्टस मधे इतरांबद्दल तुच्छता, काम काय ते आपणच करतो बाकीचे नाहीत असे सूर दिसले. >>आपणपण खपणार आहोत याकडे लक्ष नाही पण आय. टी. वाला खपतो आहे..ना "खपू दे..**व्यांची तीच लायकी होती, माजले होते साले " म्हणायला मोकळे. माझा वरचा मुद्दा सोदाहरण सिद्ध... >>शेवटी ज्याची त्याची क्षमता , कामातले कौशल्य , हर हुन्नरीपणा यावरही बर्‍याच गोष्टी अवलंबुन असतात. उदाहरण क्रमांक २ >>''पूर्वी जो माणूस आपला संसार, आपलं वैयक्तिक आयुष्य, सुखसोयी-चैनी, अन्न, हास्य अशा सर्व भौतिक आणि ऐहिक गोष्टींचा त्याग करे त्या माणसाला 'संत' असं संबोधलं जायचं...... आता तसाच त्याग करणा-या माणसाला, 'आयटी प्रोफेशनल' म्हटलं जातं! '' संत लोकांना पण पगार मिळायचे वाटतं यासाठी? कोणाचे पगार डोळ्यावर येत नाहीयेत. पैशासाठीच सगळं काही असतं तर माझ्या क्षेत्रात येऊन दळीद्री सिरियल्सच्या दळणाला वाहून घेता आलं असतं. तेही केलं नाही कारण चांगलं काम करण्याची आच आहे. असो. तो वाद निराळा. पण कामातल्या हार्डशिपचं नको इतकं उदात्तीकरण वाचलं आणि विनोदी वाटलं. कारण अशी हार्डशिप करतानाही आपला उदरनिर्वाहच जेमतेम सावरू शकणारे, अत्यंत चांगल्या दर्जाचे, शिक्षित एडिटर्स, साउंड डिझायनर्स, कॅमेरामन, दिग्दर्शक मी सतत पहात असते. तुम्हाला निदान नोकरी लागताक्षणी पगाराची खात्री असते. इथे सुरूवातीची ७-८ वर्ष (किमान.. कमाल कितीही!) तरी पैसा जमवणं अवघड असतं. आणि शेवटी एकदा काम थांबवलं की संपलं बँकेतली गंगाजळी असते तोवर असते. रिटायरमेंट प्लॅन इत्यादी गोष्टींचा संबंध नसतो हो. तेव्हा कामाचे प्रचंड तास, प्रोफेशनल हॅझार्डस इत्यादी गोष्टींचं कौतुक जरा जास्तच होतंय ते थांबवावं ही विनंती. (यावर सगळे आयटीवाले तुटून पडतील माझ्यावर पण आहेत ही माझी मतं त्याला कोण काय करणार?) - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

>>कोणाचे पगार डोळ्यावर येत नाहीयेत. पैशासाठीच सगळं काही असतं तर माझ्या क्षेत्रात येऊन दळीद्री सिरियल्सच्या दळणाला वाहून घेता आलं असतं. तेही केलं नाही कारण चांगलं काम करण्याची आच आहे. असो. तो वाद निराळा. कोणी कुठले क्षेत्र निवडावं हा ज्याचा त्याचा वैयक्तिक प्रश्न/आवड आहे. तुमच्याप्रमाणेच प्रत्येकाला वाटतं की तो/ती जे काम करत आहे ते चांगलं आहे. ज्या संदर्भात तुमचा हा प्रतिसाद आहे त्याबद्दल म्हणायचं तर माझा मुद्दा तुम्हाला सपशेल बाउन्सर गेलेला आहे. कळलेला मुळीच नाहीये. तेव्हा त्यात पडूच नका. >>कोणीही असा दावा केला नाही की आयटीमधेच कष्ट घ्यावे लागतात. ह्या शब्दात कोणी म्हणालं नाही पण 'आम्ही इतरांपेक्षा वरचढ आहोत म्हणून आम्हाला जास्त पगार मिळतात' हा सूर वेगळं काय सांगतो हो? इतरांबद्दलची तुच्छता भरपूर दिसली वरच्या अनेक पोस्टस मधे. ती तशी पावलोपावली अनुभवायला मिळतेच की. >>चित्रपट/दूरचित्रवाणी माध्यम ह्यांची तुलना करणंचं चुकीचं आहे. मान्य की तुम्हाला पहिली ७-८ वर्षं संघर्ष करावा लागतो. तेवढा पिरीयड तुम्हीही गृहीत धरलाच असतो. पण सेटल झाल्यावर रगड्ड पैसा मिळतो की. आज एवढ्या मालिका वेगवेगळ्या वाहिन्यांवर अव्याहतपणे चालू असतात. त्यामुळे पुर्वीपेक्षा रोजगाराच्या मुबलक संधी उपलब्ध झालेल्या आहेत. एका वर्षात कितीतरी मराठी/हिंदी आणि इतर प्रादेशिक चित्रपट प्रदर्शित होतात. कलावंत/तंत्रज्ञ गुणी असेल तर त्याला यश मिळाल्यावाचून रहाणार नाही. (उदा: कला दिग्दर्शक नितीन देसाई) आयटीवाल्यांना सर्व क्षेत्रातलं ज्ञान असतं आणी सर्वकाही माहित असतं आणि सगळं काही त्यांनाच कळतं असा त्यांचा समज असतो हे उदाहरणासहित सिद्ध करणारं हे विधान. आम्ही अनेक गोष्टी गृहित धरून उतरतो आमच्या क्षेत्रात आणि म्हणूनच तक्रार नसते पण वरती बघावं तर तुम्हा लोकांची कामाच्या वेळा आणि कामाचं प्रेशर याबद्दल तक्रार आणि उदात्तीकरण हेच चाललंय. त्यावर आक्षेप आहे. आणि केवळ तेवढ्यासाठी माझ्या क्षेत्राचं उदाहरण दिलंय. बर सेटल झाल्यावर रग्गड पैसा मिळतो हा विनोदच करताय तुम्ही. किती तंत्रज्ञांना मालिकांच्या जोरावर रग्गड पैसा मिळतो हे जरा सांगाल का? अक्षरशः २४ तास काम करतात ते हे बघता जो मिळायला हवा तसा फार कमी वेळा मिळतो. आणि त्यातही ४-४ महिने उशीर. पैसा बुडणे, दोन कामांच्या मधे बरेच महिने बिनाकामाचे बसून रहावे लागणे, पगारी रजा, इतर पर्क्स यातलं काहीही माहित नसणे हे सगळं धरून मग विचार करा रग्गड पैसा की काय ते. मराठी चित्रपट किती प्रदर्शित होतात आणि त्यातून कोणाचा नक्की किती फायदा होतो (तंत्रज्ञांचा तर नक्कीच नाही.) याचं गणित एकदा कधीतरी बसून सविस्तर समजावून सांगेन. तूर्तास ते तुम्हाला माहित नाहीये एवढं मान्य केलंत तरी पुरे आहे. कलावंत/ तंत्रज्ञ गुणी असेल तर यश मिळेल हे मला कळत नसेल कारण मी आयटीवाली नाही असा तर तुमचा समज नाही ना झाला? अहो गुणी माणूस यशस्वी होतो ते माहितीये. मुद्दा तो नाहीये ना. मुद्दा आहे आयटीवाल्यांनी 'आम्ही ग्रेट म्हणून इतरांपेक्षा जास्त पैसे मिळतात. आमची हार्डशिप जास्त म्हणून इतरांपेक्षा जास्त पैसे मिळतात' असं मिरवण्याचा. यात प्रत्येक आयटीवाला हा गुणी आणि एक्स्ट्रॉऑर्डिनरी असतो म्हणूनच त्याला एवढा पगार मिळतो असं गृहितक मांडलेलं दिसतंय. मध्यम बुद्धीचे, मिडिऑकर म्हणता येईल असे कैक आयटीवाले माहीतीयेत की मला ज्यांनी आयुष्यभराचे पैसे १० वर्षातच कमावलेत. >>त्याचप्रमाणे ऊठसुठ आयटीवाल्यांना धारेवर धरणं थांबवावं ही आमची विनंती. धारेवर मी धरलेलं नाही. तुमच्या बाजूने येणारी अनेक विधानं ही इतरांसाठी तुच्छतापूर्वक आणि तुम्हीच ग्रेट अश्या स्वरूपाची यायला लागली तेव्हा बोललेय. मिळणार्‍या पगाराच्या बळावर समाजातला एक गट इतर सगळ्यांना कमी आणि तुच्छ समजू लागतो , आपल्यापेक्षा कमी पैसा मिळणारा आपल्यापेक्षा कमी दर्जाचा असतो असं म्हणू लागतो तेव्हा अशी प्रतिक्रिया येणारच. तुम्हाला १० पट काय १००पट पगार मिळाला तरी कुणाला वाईट वाटणार नाहीये पण त्या बळावर एखाद्या शास्त्रज्ञाला, एखाद्या प्राध्यापकाला, एखाद्या चित्रकाराला, एखाद्या विचारवंताला, एखाद्या समाजसेवकाला कमी लेखणार असाल तर धारेवर धरलं जाणारच ना. प्रत्यक्षात तुम्ही वैयक्तिकरित्या स्वतः असं वागत नसालही नव्हे नसालच पण आयटीवाले ह्या लेबलखालचे अनेक जण असे वागतात हे तुम्ही नाकारू शकत नाही कारण तो आमचा अनुभव आहे. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

>>कळला नसेल तर तुम्ही समजावा. त्यात पडूच नका ही उद्धटपणाची भाषा झाली. या चर्चेचा तो विषय असता तर समजावलं असतं. >>आम्ही इतरांपेक्षा वरचढ आहोत असं कु़णीही आयटीवाला म्हणाला नाही. हे तुम्ही तुमच्या चष्म्यातुन बघत आहात. वरती अनेक ठिकाणी हा सूर दिसून आलाय आणि अनेक असे भेटलेही आहेत पण तुम्ही म्हणता म्हणून केवळ माझा चष्मा इत्यादी!! >>असं कोण म्हटलय हो? जे वाचतो, पाहतो, ऐकतो त्यावरुन सांगितलं आणि ह्याबाबतीत मी काही बोललोय ते चुकीचं आहे असं मला अजिबात वाटत नाही. वाक्यातच विरोधाभास आहे. दुसर्‍या क्षेत्राबद्दल माहित नसतानाही तुम्ही बोलताय तेच बरोबर असं म्हणणं याला उद्धटपणाच म्हणतात >>त्यात चुकीचं काय? त्यांच्या नशिबात होतं म्हणून त्यांनी कमावले. सामान्य दर्जाचे कलाकार सुद्धा रग्ग्ड पैसा कमवतातच की. पण आमची काही तक्रार नाही त्यांच्याबद्दल आमची तक्रार आहे असं तुम्ही मानताय? वास्तविक तक्रार नाही हे ह्याच शब्दात आम्ही बोलून दाखवले आहे. त्यांच्या नशिबात होते म्हणून लायकी असो नसो कमावले पण म्हणून ते श्रेष्ठ ठरत नाहीत. वरती अनेकांनी इतरांपेक्षा वरचढ असणारे पगार कसे योग्यच आहेत कारण त्यांची तेवढी लायकी आणि हार्डशिप आहे, ते कसे श्रेष्ठ आहेत असं तुणतुणं लावलंय आणि आता तुमचं हे वाक्य. डबल ढोलकी बाकी काही नाही. >>Finally I will be so matured that I will react to nothing. पलायनवादाचे उत्तम उदाहरण. - नी http://saaneedhapa.googlepages.com/home

सगळं फार वैयक्तिक होतंय. आवरा आपल्या स्वत:ला.

"जसं काही आयटीवालेच बांधकाम व्यावसायिकांकडे गेले आणि म्हणाले की ..." आय टी वाले जाऊन किम्मत वाढवा असे नाही म्हणाले पण त्यांनी मागणी फुगविण्याचे काम नक्कीच केले.

आयटी मधे खूप पैसा मिळतो हे खरे आहे. सिनेस्टार, राजकारणी, मोठे शेतकरी ह्यान्च्या तुलनेत आयटी मधे जास्त लोक असा रग्गड पैसा मिळवतात. त्याला सुरवातीची गुन्तवणूकही तुलनेने कमीच लागते. जसे प्रशिक्षण, सामग्री वगैरे. पण हा पैसा काही ते गादीत शिवून साठवून ठेवत नाहीत. त्याना मिळालेली समृध्दी वेगवेगळ्या मार्गाने उरलेल्या समाजालाही मिळते. तेव्हा त्याविषयी इतके वाईट वाटू नये. पण आयटी उद्योगात बहुतेक काम मजूरी टाईपच असते. आपण आपली स्वतःची उत्पादने बनवत नाही. इन्फोसिस वा टीसीएस ह्या बड्या लोकानी कुठले स्वतःचे उत्पादन बनवले आहे का? मला माहित नाही. तुम्हाला माहित असल्यास सान्गा. गुगलचे सर्च इन्जिन, सनची जावा भाषा, याहूचा सर्च वा मेल, सिस्कोचे राऊटर उपकरण, नोकिया वा अन्य लोकान्चा मोबाईल असले काही स्वतःचे भारतीय उत्पादन का दिसू नये बाजारात? जेव्हा चलती असेल तेव्हा आयटीतील मोलमजुरी पैसे मिळवून देईल पण दूरगामी गुन्तवणूक हवी असेल तर आपले स्वतःचे काहीतरी बनवले पाहिजे आणि ते विकता आले पाहिजे.

काय लिहिलंयत ........... नि:शब्द! (पुढच्या भागात ही प्रतिक्रिया वगळू नका हो! आम्ही वशिल्यातले ना?) --अदितीताई अवखळकर पाटील

>> विस्ताराच्या भयाने इथेच थांबतो. बाकीचे पुढ्च्या भागात मी वस्तर्‍याच्या भयाने असे चुकून वाचले. लेख निवांत वाचून प्रतिसाद देतो. आत्ता घाईत आहे. -- लिखाळ.

लै भारी.. चालू द्या.. :) तात्या.

डॉन्या, टारु ने भलतीच आफत आणली. आता नविन प्रतिक्रिया कश्या काय प्रसवायच्या बॉ?

हाही पहिल्या भागासारखाच दमदार. असे फार कमी वेळा घडते. यशस्वी परदेश दौर्‍यानंतर लेखनाला एक नवी धार आली आहे. :-) *** लेख क्रमश : **** हे शब्द वाचायला आवडतील असे वाटले नव्हते हो. :-)

=)) =)) =)) :P :P >:) आतासाठी एवढेच पुरे :)) :)) :)) बाकी स्माईली सोनम कडुन घ्याव्या म्हनतोय. वेताळ

मित्रा ................. तोडलंस ... फोडलंस ... झकास !!

असा प्रतिसाद देऊन बसता व त्या बिचार्‍या लेखकाचा चेहरा कथेतल्या भुतापेक्षा भयानक होऊन बसतो.

आग्गाग्गाग्गा !! =)) =)) =)) - टार्‍याडॉण

वाह वाह, छानच आहे, आवडले पुले शु ---- सखाराम गटणे

डॉन्या, डोक्यावरील केसांना तेल लावल्यावर बुध्दी एवढी नॉनस्टॉप जाते माहित नव्हते. (ह.घे.) ;) हे राहिलेच की, समज कोणी नुसते विषय दिलेला नाही असे विषयात म्हटले आणी प्रतिक्रीया फक्त :) अशी असेल तर कधी विषय -:) प्रतिसाद दिलेला नाही, तर कधी विषय आणि प्रतिसाद - :) असे असेल तर कधी विषय आणी प्रतिसाद दोन्ही दिलेले नाहीत अशी प्ततिक्रीया असेल तर ह्या मार्गदर्शन करावे, मोठ्या प्रतिसादाचे सम्राट. :)

त्या ट्युलिप्सच्या फुलांचा ज्युस / मोरांबा मिळतो त्या शेडच्या मागे, घेतलात का ? हा हा हा.. एक्दम जोरात. ट्युलिप्सचा मोरांब्यापेक्षा आम्हाला आमच्या परसातल्या आंब्याचा मुरांबा फार आवडतो. बाय द वे आम्हाला ट्युलिपवरुन आमच्या परसातल्या मोगरीच्या फुलांची आठवण झाली अंमळ हळवा झालो. --(अ?? (निवासी)भारतीय) लिखाळ. त्या राजवाड्यची मागची पडकी विहीर पाहिलीत का ? अप्रतिम आहे बॉस .... " बिपिन यांची भयकथा वाचल्यापासून आम्ही विहिरीत डोकावत नाही. --(स्पष्टवक्ता) लिखाळ.

व्वा, काय टोप्या उडवल्यात , हसुन हसुन खुर्चीवरुन पडलो.शेवट जरा मतकर्‍यांसारखा केलेला वाटतोय, पण व्यवस्थीत जमते आहे तुम्हाला.जणु रणरणत्या वाळवंटातुन जाताना एकदम गार वार्‍याची झुळुक अंगावर आली असे वाटले , लेख वाचताना प्रयत्नाने आवरुन ठेवलेला अश्रुंचा बांध शेवटच्या परिच्छेदामुळे अनिर्बंध वहात गेला , ह्या उत्सवात अक्षरश: बेहोश होऊन न्हाऊन निघालो , खांडेकरांच्या कलात्मकतेच्या आणि हळुवारपणाच्या अंगाने कथा वहात जाते , आसपास चाललेल्या कल्लोळातसुद्धा एकदम सुन्न होऊन गेलो.जर फ्लेश वापरला नसता तर एक नैसर्गीक तजेला आला असता ...शेठ, चाल्लो आहे मसणात, काय काय पाहुन घेऊ? तुम्ही अनुभवी लोकं म्हणुन तुमचा सल्ला घ्यावा म्हटले.

मी सर्व भाग पूर्ण झाल्यावरच मग एका बैठकीत सर्व वाचत असतो. त्यामुळे तुमचे जोवर क्रमश: चालले आहे, तोवर मला त्यात खरडवहीत लिंक देऊन गुंतवू नका. धन्यवाद. (रामदास, हेच सांगणे तुम्हालाही. जेव्हा समाप्त लिहाल, तेव्हाच मी वाचीन. पी सी जेसी त्यामुळेच अजून वाचलेले नाही, आणि रोशनी न वाचताच "वा वा" म्हटलेले आहे, हे स्पष्ट आहे.) :) -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

डॉन भाऊ, तुमच्याकडे शिकवणी लावावी अशी इच्छा झाली. अर्थात मार्गदर्शनात्मक लेख आवडला.... (स्वगत - छे, काहीही लिहायचे ठरवले तरी त्याची पार चिरफाड केलेली आहे. भावना कशा पोचवू बाबा याला? :S ) असो. जे आहे ते खल्लास लिहिले आहे. आपला, (पंखा) भास्कर ता.क. - आम्ही तुमच्या बडी लिस्ट मध्ये नाही वा स्नेह्यांमध्येही नाही तरी पण लेख मनापासून आवडला आहे म्हणून केवळ हा प्रतिसाद.

जनातलं नसलं तरी मनातलं तुला सांगायला हरकत नसावी की इथला हैदोस कमी होण्यासाठी तुला आफ्रिकेला लवकरात लवकर पाठवून द्यावे असा काथ्याकूट तुझ्या हापिसात सुरु झाला आहे! ही बातमी मुक्तक किंवा विडंबन नसून साक्षात भयकथा आहे ह्याची जाणीव असूदे. तुला आगामी थरकापाची जाणीव करुन देणारे हे सूचक लेखन अजिबात क्रिप्टिक नाही हेही लक्षात ठेव. आफ्रिकेच्या दौर्‍यावरुन आलास की तू लगेच कविता करायला लागशील असा तुला आशीर्वाद आणि लगेहात तुला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा सुद्धा!! ;) चतुरंग

डान्या, हापिसात काय काम नै वाट्ट सद्ध्या! :)

ह्याच पध्दतीचा (का जशाच तसा) लेख कुठ्तरी वाचल्याचे आठ्वतय बॉ.... (सत्राशे साठ संकेत स्थळे धुंडाळणारा शि.आय. डि.) आप्पा लै मिसळ खाल्ली कि मुळव्याध होते

डान्या, हिमालय, सह्याद्री -सातपुडा, पर्वती कुठेही जा, ज्यांना हवा त्यांच्यासाठी ष्टाक पण घेऊन जा, पण आधी चाकलिटा दे जर्मनीवरुन आणलेली आणि मग उलथ कुठे तो! :P

लेख फक्कड जमलाय.. शुध्दलेखनाच्या चुका सहज टाळता येण्याजोग्या आहेत. कृपया तिकडे थोडे लक्ष द्या. बाकी, तुम्हावर सरस्वती देवी प्रसन्न आहेत हे ह्या छोट्याश्या लेखातून जाणवतं आहेच! परंतु...... एकुणच पाहता, लेखाच्या माध्यमातून व्यक्तींवर, त्यांच्या सवयींवर आडून आडून शिखंडी वार करणे योग्य वाटत नाही. असो, ज्याची त्याची मर्जी! -(खवचट) ध मा ल. अवांतरः काय डान्या, कसा वाटला प्रतिसाद्द? हाय कं नाय येकदम हायकल्लास ;) येड्या, तुला काय वाटलं तू एकटाच प्रतिसादांचे अभ्यास करतोयस होय? :P

>>>लेखाच्या माध्यमातून व्यक्तींवर, त्यांच्या सवयींवर आडून आडून शिखंडी वार करणे योग्य वाटत नाही.=)) =)) सही रे धम्या....... डॉनराव ...फूल फॉर्मात आहे सध्या......=D> आंदे और भी...... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

बर्‍याच दिवसांनी एक अभ्यासपुर्ण व स्वानुभवावर आधारीत धगधगते लिखाण वाचण्यास मिळाले , त्याबद्दल आभार. उगाच मुळमुळीत आणी गुळमुळीत लिहिणार्‍यांच्या गर्दीत आपणा सारखा एखादा स्वता:ची वेगळी वाट निवडतो तेंव्हा एक मराठी वाचक म्हणुन अभिमानाने ह्रुदय भरुन येते, भावना उचंबळुन चंबळेच्या नदिप्रमाणे व्हायला लागतात ! आ हा हा आज तुमच्या शब्दवर्षावात एखाद्या पावसाच्या जोरदार सरीत कुत्र्याच्या छत्रीने भिजावे तसे चिंब भिजलो. भावनांच्या कोंडमार्‍यास आपण ज्या पद्धतीने एक मोकळी वाट करुन दिली आहे ती पाहता , मराठीस आता व.पु. किंवा रणजितांची उणिव नक्किच जाणवणार नाही. आपली लिखाण शैली व एकुणच विषयाची मांडणी बघता मराठी लेखनाचा अश्व आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोचण्यास काहिच हरकत नाही असे वाटते. साहित्य संघातील काहि जाणत्या वाचकांशी आपल्या लिखाणाबद्दल चर्चा केली असती, विचारांचे अनेक प्रवाह समोर आले पण एकुणच सर्वांचा सुर हा आपल्याला अनुकुल असा दिसला. आपण दिलेले दाखले हे आपले ऐतीहासिक ज्ञान व अभ्यास ह्याचा एक चालता बोलता शब्दकोष ठरेल. बुद्धिभेद करणारे आपले हे एखाद्या नुकत्याच धार केलेल्या समशेरी सारखे लि़खाण मनावर आणी आमच्या बुद्धीवर खोलवर आघात करुन गेले हे निश्चीत ! आता ह्या भळभळ वाहणार्‍या जखमा घेउन आपला निरोप घेतो. जखमी राजकुमार |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

जखमी राजकुमार तु सुद्धा तोडलस मित्रा.....जिंकलस.....हरवललंस..... तुझे लिखाण वाचुन ह्रदय भडभडून ,उचंबळून ,गलबलून (इ.इ.) आले.... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

३. जनातलं - मनातलं : जर तुम्ही सुक्ष्मात जाऊन निरीक्षण केलेत तर तुम्हाला मिपावरच्या दर ३ लेखामागे १ लेख हा "जनातलं मनातलं " ह्या सदरात आल्याचे दिसेल, थोडक्यात हा भाग महत्वाचा. बर्‍याच वेळा आपला लेख नक्की "काथ्याकुट / कविता / आणखी काही " ह्या पैकी कशात मोडतो हे ( वेळीच ) लक्षात न आल्याने बरेच लोक तो थम्ब रुलप्रमाणे "जनातलं मनातलं" ह्य सदरात बिनधास्त टाकुन देतात. असो. ह्यावर कसे प्रतिसाद द्यावेत ह्याचेसुद्धा मी थोडे वर्गीकरण केले आहे. जर लेखन "कथा" ह्या वर्गात मोडत असेल तर प्रतिसाद देण्याच्या व्याख्या थोड्या भिन्न आहेत. पहिल्यांदा ( जमल्यास ) कथा वाचुन ती नक्की कसली आहे ह्याचा निर्णय करावा. म्हणजे ती भयकथा आहे की सिरीअस आहे की विनोदी आहे की विडंबन करुन कुणाच्या टोप्या उडवणारी आहे ह्याचा निर्णय करुन घ्यावा. नाहीतर काय होते एखादी "भयकथा" असते आणि त्याला तुम्ही चुकुनच " व्वा, काय टोप्या उडवल्यात , हसुन हसुन खुर्चीवरुन पडलो " असा प्रतिसाद देऊन बसता व त्या बिचार्‍या लेखकाचा चेहरा कथेतल्या भुतापेक्षा भयानक होऊन बसतो. तर काळजी महत्वाची हे लक्षात आलेच असेल. जर कथा ही विनोदी असेल तर तुमचे काम सोपे होते, फक्त " अशक्य , ठ्ठ्या ऽऽऽऽऽ , फु ट लो , आग्गायायाया ऽऽऽ , कळफलकावर + मॉनीटरवर वर कॉफी सांडली , खुर्चीवरुन पडलो , हसुन हसुन मेलो " अशी ५-६ आतिशयोक्तीपुर्ण वाक्ये जवळ बाळगावीत. पण फक्त एवढेच लिहुन प्रतिसाद पुर्ण होत नाही, त्या लेखातीलच २-४ वाक्ये निवडुन ती आहे तशी आपल्या प्रतिक्रीयेत टाकुन त्याखाली वरील तुकडे वापरल्यास प्रतिसादाला "वजन येते" असा अनुभव आहे. सम्जा जर वाक्ये सुचली नाहीत तरीही काळजी नाही, नुसत्या " " अशा स्मायली टाकल्या तरी काम भागते. ह्यातलेसुद्धा काहीही करायचा कंटाळा आला असेल तर एखादी भलीमोठ्ठी प्रतिक्रीया निवडावी ( ह्या देणार्‍यांची संख्या मोप आहे, फिकर नॉट ) आणि त्यालाच "असेच म्हणतो , +१ " असा प्रतिसाद टाकुन मोकळे व्हावे ( मात्र ह्याला आम्ही कर्मदरिद्रीपणा म्हणतो. असो. ) जर लेखक एखादा "मिपावरील थोर व्यक्ती " असे तर मात्र " व्वा , भाईकाकांची आठवण आली ( पुलं म्हणणे म्हणजे घोर पाप बरे का. ) , चिंवी जोश्यांची शैली वाटते , हा प्रकार तुम्हाला चांगला जमतो " वगैरे लिहावे लागते, नाहीतर तुमच्या प्रतीक्रीयेला काडीइतकी किंमत नाही, तुम्ही नाही लिहले तर अजुन दुसरे कोणीतरी लिहतेच व लोक त्याला "सहमत आहे" असा उपप्रतिसाद देत राहतात, म्हणुन "स्टाईकर्स ऍडव्हान्टेज " कधीही सोडु नये ... जेवढा मोठ्ठा प्रतिसद तेवढे तुम्ही जास्त फेमस हे लक्षात आले मग पुढे काही अवघड नाही. जर कथा ही भयकथा "कॅटेगिरी" तली असेल तर मामला जरासा कठीण आहे, ह्यांना प्रतिक्रीया देण्यासाठी अभ्यास लागतो. नुसत्या " भयानक, दरदरुन घाम सुटला , सरसरौन काटा आला अंगावर , कच्चकन दचकलो " ह्या अगदीच सर्वसामान्य प्रतिक्रीया झाल्या. जर आपली छाप जमवायची असेल तर उगाच आपलं लेखकाची एखाद्या "प्रसिद्ध भयकथा लेखकाशी " तुलना करणे आवश्यक ठरते. उदा : शेवट जरा मतकर्‍यांसारखा (उल्लेख असाच करावा, जर तुम्ही "रत्नाकर मतकरी यांच्यासारखा" असे लिहलेले तर तुम्ही नवशिके आहात हे मिपावरचे पोरटे सुद्धा ओळखेल ) केलेला वाटतोय, पण व्यवस्थीत जमते आहे तुम्हाला. किंवा अगदी तंतोतंत धारपच, मला वाटतं त्यांची "अखेरचा प्रमाद ( म्हणजे काय कुणास ठाऊक ? ) " ही कथा ह्याच अंगाने जाते. किंवा ते त्या "मुडदे की जान खतरे मे है / सुखी नदीं मे बहती हुई लाश" मधल्या कथानकासारखे वाटते नाही ? असे प्रतिसाद टाकणे आवश्यक बनते, म्हणाजे काय होते की लेखकाच्या अंगावर मुठभर मास चढुन तो आपला सुमडीत "हॅहॅहॅ, कसेच कसे. त्यात शेवटी माणुस मरुन भुत होत नाही तर भुताला उ:शाप मिळुन त्याचा माणुस होतो व ते दोघे लग्न करतात " असे स्पष्तीकरण देत बसतो, तुम्ही आपलं " हम्म, पण शैली तशी वाटली बॉ,असो." असा ठेका सोडु नका ... हे एकदा जमले की झालेच ...! तिसरा प्रकार आहे तो म्हणजे "मुक्तक अथवा सिरीअस लिखाण " करणार्‍याचा ... महत्वाची सुचना : वर दिलेल्या "शँपल प्रतिक्रीया / सल्ला " ह्याचा वापर इथे अजिबात करु नये. ह्याचा साज पुर्ण वेगळा आहे. नेहमीप्रमाणे ( जमल्यास ) पुर्ण कथा वाचुन काढावी, शक्यतो हा प्रकार "मान्यवर व जाणाकार" व्यक्तीच हाताळत असल्याने ह्यांच्या लेखाला वजन असते, उगाच फालतु प्रतिक्रीया इथे टाकल्यास तुमच्यावर "बदनाम मिपाकर" व्हायची दुर्दशा येऊ शकते. सर्वसाधारण अशा लेखाला " सलाम ..! , केवळ अ प्र ति म , खल्लास वगैरे वगैरे " टारुने सांगितलेल्या प्रतिक्रीया प्राथमीक अवस्थीत टाकता येतील. पण आता तुम्ही जम बसवायचे ठरवल्याने तुम्हाला हे अलाऊड नाही. आता तुम्ही थोडाश्या कलात्मक, नाजुक व साहित्यीक प्रतिक्रीया टाकाव्यात अशी अपेक्षा असते. म्हणजे बघा की " जणु रणरणत्या वाळवंटातुन जाताना एकदम गार वार्‍याची झुळुक अंगावर आली असे वाटले , लेख वाचताना प्रयत्नाने आवरुन ठेवलेला अश्रुंचा बांध शेवटच्या परिच्छेदामुळे अनिर्बंध वहात गेला , ह्या उत्सवात अक्षरश: बेहोश होऊन न्हाऊन निघालो , खांडेकरांच्या कलात्मकतेच्या आणि हळुवारपणाच्या अंगाने कथा वहात जाते , आसपास चाललेल्या कल्लोळातसुद्धा एकदम सुन्न होऊन गेलो " अशा व तत्सम प्रतिक्रीया टाकणे आवश्यक ठरते. जेवढे जास्त "अनाकलनीय" लिहताल तेवढेच जास्त वजन पडते. साध्या सरळ प्रतिक्रीयेला जास्त भाव मिळत नाही. असो. अजुन एक महत्वाचा मुद्दा म्हणजे काही वेळेला लेखकाचे " अप्रतिम बॉस , आत्तापर्यंत लेखणी का म्यान केली होतीत ? / रुद्ध प्रतिभा भरभरुन वाहु देत / अबक हे मिपावरचे मोठ्ठे फाउंड आहे असे मी आधीच म्हणलो होतो / तुमचे नाव वाचले आणि लेख वाचायला घेतल, नेहमीप्रमाणे निराशा झाली नाही. " वगैरे वगैरे प्रतिक्रीया टाकाव्यात, ह्याला समर्थन तर मिलतेच शिवाय तुम्ही लेख्काच्या "बडी लिस्ट" मध्ये जायला मोकळे होता. शेवटचा "अनकॅटेगराईझ्ड प्रकार " म्हणजे उगाच आपले काहीही लिहणार्‍यांचा, ते आपले उगाच " पुण्यात गादी कुठे मिळेल ? पंखा कुठे दुरुस्त करायचा ? सगळ्यात भारी शेवपापडी /अनारसे कुठे मिळतात ? संघाने चालवलेला गांधीवाद . सलमानने कत्रिनाला काय म्हटले " अशा विषयांवर काहीबाही खरडतो तो, ह्याला विषयांचे बंधन नाही, तुम्ही काहीही लिहु शकता. ह्याला जास्त भाव मिळत नसल्याने "तुम्ही ह्याकडे ढुंकुनही न पहाणे योग्य" ठरेल. तिकडे फिरकुच नका. उलट आपल्यासारख्याच एखाद्या पप्रथितयश प्रतिसादकर्त्याचा खरडवहीत "काय फालतुपणा चालला आहे, अक्षरशः उबग आला आता , आयला गिरणी लावल्यासारखे लेख पाडतात " अशा पिंका टाकुन द्याव्यात, आपली चर्चा मस्त रंगते व "भोचकपणे आपल्या खव वाचणार्‍यांना" आपण फार "अभिरुचीसंपन्न, चोखंदळ, साहित्याचे खरे वारसदार, गुणग्राहक " वगैरे असल्याचा उगाच गैरसमज होतो व आपली "इज्जत वाढते" , मग हा "गैरसमज" हळुहळु पसरवायला हीच मंडळी मदत करतात. मधुन आधुन त्यांच्याही खरडवह्यात "काय मग, काय नवे लिखाण ? " असे लिहुन यावे त्यावर रिप्लाय म्हणुन " बस का मालक, चेष्टा करता का गरिबाची ? आम्ही कसले लिहणार , आम्ही तर तुमचे फॅन. बोला कधी लिहताय ? " अशी खरड आलीच म्हणुन समजा. त्यावर उत्तर म्हनुन फक्त " लवकरच, सध्या थोडा बिसी आहे, मनासारखे लिहायला निवांत वेळ पाहिजे हो " असे ठोकुन द्यावे. म्हणजे पुढ्च्या वेळी तुम्ही काहीही लिहले तरी "ह्यांचा तुमची तोंड फाटुस्तोवर स्तुती" करणारा प्रतिसाद नक्की ... असो. ४. कलादालन : हा एक नवा प्रकार मिपावरच प्रथम अस्तित्वात आला आहे, अजुन नाविन्य असल्याने तुम्हाला हात चालवायला बर्‍याच संधी आहेत. पण इथे मात्र फक्त फोटाँवर प्रतिक्रीया द्यायची असल्याने फाफटपसारा चालत नाही, मुद्द्याचे बोलावे लागते. आता हे कसे जमवावे ते सांगतो. नेहमीप्रमाणे टारुबाबाने सांगितल्याप्रमाणे "फो टू के व ळ अ प्र ति म , ४ नंबरचा फोटू झकास आला आहे , डोळ्यचे पारणे फिटले, डेस्कटॉपवर लावला आहे, मस्तच " ह्यासारख्या प्रतिक्रीया टाकुन ठेवाव्यात. आता महत्वाचा मुद्दा, प्रत्येक प्रतीक्रियेच्या खालीच लगेच "अवांतर " ह्या सदराखाली आपला मोठ्ठेपणा, शहाणपणा , गर्व दाखवणार्‍या कमेंट्स द्याव्यात. जसे की "सेटिंग काय लावले हो ? नाही , जराशे दुसर वाट्तात फोटो, आय एस ओ ४००० वापरले असते तर अजुन ब्राईट आले असते. असो. लेन्स कुठली हो ? फोकस कसा मारलात ? जरा अजुन क्लोजअप हवा होता असे वाटते. जर फ्लेश वापरला नसता तर एक नैसर्गीक तजेला आला असता ... शटर स्पीड थोडे जास्त झाले असे वाटते, एवढ्या प्रकाशाला थोडे कमीच वापरा पुढ्च्या वेळी ..." ह्या प्रतिक्रीया ठोकल्या की तुम्ही म्हणजे अगदी जगप्रसिद्ध फोटोग्राफरचा आव आणायला रिकामे. लोक सुद्धा ह्यावर मनोसोक्त भांडतात. बिचारा लेखक सुद्धा आपल्याला "टेक्नीकल डिटेल्स्ची" काडीइतकी माहिती न्सल्याचे मान्य करतो व तुम्हाला सांगायची विनंती करतो. तुम्ही मात्र " हम्म, सांगायला हरकत नाही तसे, पण सध्या एवढा मोठ्ठा लेख लिहायला वेळ नाही, बघतो सवडीने " असे ठोकुन द्यावे. लोक वाट बघत बसतात पण कुणी विचारायची हिंमत करत नाही. थोडक्यात तुम्ही जिंकलात स्पष्टपणे .... अजुन एक प्रकार म्हणजे "फोटोम्च्या स्थानावर / लोकेशन वर कमेंट्स" द्यायच्या ... उदा " का हो तिथल्या डाळिंबच्या बागा अजुन तशाच आहेत का ? आम्हाला आमच्या ट्रीपची आठवण झाली, तुम्ही ज्या दगडाचा फोटो दिलात त्यावरुन पडुन माझा कपाळमोक्ष होता होता वाचला होता. आयला, डोंगर अजुन तशेच्या तसेच, मी गेलो होतो ४० वर्षापुर्वी, कमाल आहे. त्या ट्युलिप्सच्या फुलांचा ज्युस / मोरांबा मिळतो त्या शेडच्या मागे, घेतलात का ? तुम्ही नशिबवान खरे, आम्ही गेल्या वेळी गेलो होतो तेव्हा तेथे चक्क बर्फ होता, मग आमच्या हीने / ह्यांनी त्यावरुन स्कीईंग करता करता पाय मोडुन घेतला होता. असो. त्या राजवाड्यची मागची पडकी विहीर पाहिलीत का ? अप्रतिम आहे बॉस .... " असे जर तुम्ही बोललात तर लोक तुमच्याकडे "काय दर्दी माणुस आहे ?" ह्या नजरेने पाहतील. शिवाय तुम्ही गेलाबाजार निम्मे तरी जग हिंड्ला आहात हे १० लोकात सिद्ध होते. शिवाय तुम्हाला ह्यांची फारच माहिती आहे असा "गैरसमज" भराभर पसरुन तुमचे नाव होते. मग लोक तिकडे जाताना तुम्हाला विचारतात " शेठ, चाल्लो आहे मसणात, काय काय पाहुन घेऊ, तुम्ही अनुभवी लोकं म्हणुन तुमचा सल्ला घ्यावा म्हटले" ... सहमत

छोट डॉन .. तु खरा मोठ्ठा डॉन आहेस. मिसळपाव वरचे बाकिचे लेख नुसते मुळमुळीत आणि "अति शहाणपणा " करणारे वाटतात. तु तुझ्या लेखना ने त्या लेखकांना त्यांची जागा दाखवली आहेस. अभिनंदन.

>>>> मी गेलो होतो ४० वर्षापुर्वी, कमाल आहे. अस लिहिलत की आजोबाच काय, तमाम मिपाकर तुम्हाला पणजोबा खापर पणजोबा समजायला/म्हणायला मोकळे! मग नावामागे "छोटा" लावा की अजुन काय करा......! बरोबर की नाय "छोटा डॉन"? :D आपला, लिम्बुटिम्बु (मायबोलीवरुन विनाभार ट्रान्स्फर) :D :P

आयला हा धागा कसा काय मिस झाला काय माहीत ? (हा घे नवीन स्टाईलचा धागे ऊकरतानाचा प्रतिसाद) डॉन्या !!

;)

काय लिहिलंयत ........... नि:शब्द! (पुढच्या भागात ही प्रतिक्रिया वगळू नका हो! आम्ही वशिल्यातले ना?) --अदितीताई अवखळकर पाटील

>> विस्ताराच्या भयाने इथेच थांबतो. बाकीचे पुढ्च्या भागात मी वस्तर्‍याच्या भयाने असे चुकून वाचले. लेख निवांत वाचून प्रतिसाद देतो. आत्ता घाईत आहे. -- लिखाळ.

लै भारी.. चालू द्या.. :) तात्या.

डॉन्या, टारु ने भलतीच आफत आणली. आता नविन प्रतिक्रिया कश्या काय प्रसवायच्या बॉ?

हाही पहिल्या भागासारखाच दमदार. असे फार कमी वेळा घडते. यशस्वी परदेश दौर्‍यानंतर लेखनाला एक नवी धार आली आहे. :-) *** लेख क्रमश : **** हे शब्द वाचायला आवडतील असे वाटले नव्हते हो. :-)

=)) =)) =)) :P :P >:) आतासाठी एवढेच पुरे :)) :)) :)) बाकी स्माईली सोनम कडुन घ्याव्या म्हनतोय. वेताळ

मित्रा ................. तोडलंस ... फोडलंस ... झकास !!

असा प्रतिसाद देऊन बसता व त्या बिचार्‍या लेखकाचा चेहरा कथेतल्या भुतापेक्षा भयानक होऊन बसतो.

आग्गाग्गाग्गा !! =)) =)) =)) - टार्‍याडॉण

वाह वाह, छानच आहे, आवडले पुले शु ---- सखाराम गटणे

डॉन्या, डोक्यावरील केसांना तेल लावल्यावर बुध्दी एवढी नॉनस्टॉप जाते माहित नव्हते. (ह.घे.) ;) हे राहिलेच की, समज कोणी नुसते विषय दिलेला नाही असे विषयात म्हटले आणी प्रतिक्रीया फक्त :) अशी असेल तर कधी विषय -:) प्रतिसाद दिलेला नाही, तर कधी विषय आणि प्रतिसाद - :) असे असेल तर कधी विषय आणी प्रतिसाद दोन्ही दिलेले नाहीत अशी प्ततिक्रीया असेल तर ह्या मार्गदर्शन करावे, मोठ्या प्रतिसादाचे सम्राट. :)

त्या ट्युलिप्सच्या फुलांचा ज्युस / मोरांबा मिळतो त्या शेडच्या मागे, घेतलात का ? हा हा हा.. एक्दम जोरात. ट्युलिप्सचा मोरांब्यापेक्षा आम्हाला आमच्या परसातल्या आंब्याचा मुरांबा फार आवडतो. बाय द वे आम्हाला ट्युलिपवरुन आमच्या परसातल्या मोगरीच्या फुलांची आठवण झाली अंमळ हळवा झालो. --(अ?? (निवासी)भारतीय) लिखाळ. त्या राजवाड्यची मागची पडकी विहीर पाहिलीत का ? अप्रतिम आहे बॉस .... " बिपिन यांची भयकथा वाचल्यापासून आम्ही विहिरीत डोकावत नाही. --(स्पष्टवक्ता) लिखाळ.

व्वा, काय टोप्या उडवल्यात , हसुन हसुन खुर्चीवरुन पडलो.शेवट जरा मतकर्‍यांसारखा केलेला वाटतोय, पण व्यवस्थीत जमते आहे तुम्हाला.जणु रणरणत्या वाळवंटातुन जाताना एकदम गार वार्‍याची झुळुक अंगावर आली असे वाटले , लेख वाचताना प्रयत्नाने आवरुन ठेवलेला अश्रुंचा बांध शेवटच्या परिच्छेदामुळे अनिर्बंध वहात गेला , ह्या उत्सवात अक्षरश: बेहोश होऊन न्हाऊन निघालो , खांडेकरांच्या कलात्मकतेच्या आणि हळुवारपणाच्या अंगाने कथा वहात जाते , आसपास चाललेल्या कल्लोळातसुद्धा एकदम सुन्न होऊन गेलो.जर फ्लेश वापरला नसता तर एक नैसर्गीक तजेला आला असता ...शेठ, चाल्लो आहे मसणात, काय काय पाहुन घेऊ? तुम्ही अनुभवी लोकं म्हणुन तुमचा सल्ला घ्यावा म्हटले.

मी सर्व भाग पूर्ण झाल्यावरच मग एका बैठकीत सर्व वाचत असतो. त्यामुळे तुमचे जोवर क्रमश: चालले आहे, तोवर मला त्यात खरडवहीत लिंक देऊन गुंतवू नका. धन्यवाद. (रामदास, हेच सांगणे तुम्हालाही. जेव्हा समाप्त लिहाल, तेव्हाच मी वाचीन. पी सी जेसी त्यामुळेच अजून वाचलेले नाही, आणि रोशनी न वाचताच "वा वा" म्हटलेले आहे, हे स्पष्ट आहे.) :) -- अवलिया अवलियाची अनुदिनी

डॉन भाऊ, तुमच्याकडे शिकवणी लावावी अशी इच्छा झाली. अर्थात मार्गदर्शनात्मक लेख आवडला.... (स्वगत - छे, काहीही लिहायचे ठरवले तरी त्याची पार चिरफाड केलेली आहे. भावना कशा पोचवू बाबा याला? :S ) असो. जे आहे ते खल्लास लिहिले आहे. आपला, (पंखा) भास्कर ता.क. - आम्ही तुमच्या बडी लिस्ट मध्ये नाही वा स्नेह्यांमध्येही नाही तरी पण लेख मनापासून आवडला आहे म्हणून केवळ हा प्रतिसाद.

जनातलं नसलं तरी मनातलं तुला सांगायला हरकत नसावी की इथला हैदोस कमी होण्यासाठी तुला आफ्रिकेला लवकरात लवकर पाठवून द्यावे असा काथ्याकूट तुझ्या हापिसात सुरु झाला आहे! ही बातमी मुक्तक किंवा विडंबन नसून साक्षात भयकथा आहे ह्याची जाणीव असूदे. तुला आगामी थरकापाची जाणीव करुन देणारे हे सूचक लेखन अजिबात क्रिप्टिक नाही हेही लक्षात ठेव. आफ्रिकेच्या दौर्‍यावरुन आलास की तू लगेच कविता करायला लागशील असा तुला आशीर्वाद आणि लगेहात तुला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा सुद्धा!! ;) चतुरंग

डान्या, हापिसात काय काम नै वाट्ट सद्ध्या! :)

ह्याच पध्दतीचा (का जशाच तसा) लेख कुठ्तरी वाचल्याचे आठ्वतय बॉ.... (सत्राशे साठ संकेत स्थळे धुंडाळणारा शि.आय. डि.) आप्पा लै मिसळ खाल्ली कि मुळव्याध होते

डान्या, हिमालय, सह्याद्री -सातपुडा, पर्वती कुठेही जा, ज्यांना हवा त्यांच्यासाठी ष्टाक पण घेऊन जा, पण आधी चाकलिटा दे जर्मनीवरुन आणलेली आणि मग उलथ कुठे तो! :P

लेख फक्कड जमलाय.. शुध्दलेखनाच्या चुका सहज टाळता येण्याजोग्या आहेत. कृपया तिकडे थोडे लक्ष द्या. बाकी, तुम्हावर सरस्वती देवी प्रसन्न आहेत हे ह्या छोट्याश्या लेखातून जाणवतं आहेच! परंतु...... एकुणच पाहता, लेखाच्या माध्यमातून व्यक्तींवर, त्यांच्या सवयींवर आडून आडून शिखंडी वार करणे योग्य वाटत नाही. असो, ज्याची त्याची मर्जी! -(खवचट) ध मा ल. अवांतरः काय डान्या, कसा वाटला प्रतिसाद्द? हाय कं नाय येकदम हायकल्लास ;) येड्या, तुला काय वाटलं तू एकटाच प्रतिसादांचे अभ्यास करतोयस होय? :P

>>>लेखाच्या माध्यमातून व्यक्तींवर, त्यांच्या सवयींवर आडून आडून शिखंडी वार करणे योग्य वाटत नाही.=)) =)) सही रे धम्या....... डॉनराव ...फूल फॉर्मात आहे सध्या......=D> आंदे और भी...... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

बर्‍याच दिवसांनी एक अभ्यासपुर्ण व स्वानुभवावर आधारीत धगधगते लिखाण वाचण्यास मिळाले , त्याबद्दल आभार. उगाच मुळमुळीत आणी गुळमुळीत लिहिणार्‍यांच्या गर्दीत आपणा सारखा एखादा स्वता:ची वेगळी वाट निवडतो तेंव्हा एक मराठी वाचक म्हणुन अभिमानाने ह्रुदय भरुन येते, भावना उचंबळुन चंबळेच्या नदिप्रमाणे व्हायला लागतात ! आ हा हा आज तुमच्या शब्दवर्षावात एखाद्या पावसाच्या जोरदार सरीत कुत्र्याच्या छत्रीने भिजावे तसे चिंब भिजलो. भावनांच्या कोंडमार्‍यास आपण ज्या पद्धतीने एक मोकळी वाट करुन दिली आहे ती पाहता , मराठीस आता व.पु. किंवा रणजितांची उणिव नक्किच जाणवणार नाही. आपली लिखाण शैली व एकुणच विषयाची मांडणी बघता मराठी लेखनाचा अश्व आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोचण्यास काहिच हरकत नाही असे वाटते. साहित्य संघातील काहि जाणत्या वाचकांशी आपल्या लिखाणाबद्दल चर्चा केली असती, विचारांचे अनेक प्रवाह समोर आले पण एकुणच सर्वांचा सुर हा आपल्याला अनुकुल असा दिसला. आपण दिलेले दाखले हे आपले ऐतीहासिक ज्ञान व अभ्यास ह्याचा एक चालता बोलता शब्दकोष ठरेल. बुद्धिभेद करणारे आपले हे एखाद्या नुकत्याच धार केलेल्या समशेरी सारखे लि़खाण मनावर आणी आमच्या बुद्धीवर खोलवर आघात करुन गेले हे निश्चीत ! आता ह्या भळभळ वाहणार्‍या जखमा घेउन आपला निरोप घेतो. जखमी राजकुमार |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

जखमी राजकुमार तु सुद्धा तोडलस मित्रा.....जिंकलस.....हरवललंस..... तुझे लिखाण वाचुन ह्रदय भडभडून ,उचंबळून ,गलबलून (इ.इ.) आले.... बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

३. जनातलं - मनातलं : जर तुम्ही सुक्ष्मात जाऊन निरीक्षण केलेत तर तुम्हाला मिपावरच्या दर ३ लेखामागे १ लेख हा "जनातलं मनातलं " ह्या सदरात आल्याचे दिसेल, थोडक्यात हा भाग महत्वाचा. बर्‍याच वेळा आपला लेख नक्की "काथ्याकुट / कविता / आणखी काही " ह्या पैकी कशात मोडतो हे ( वेळीच ) लक्षात न आल्याने बरेच लोक तो थम्ब रुलप्रमाणे "जनातलं मनातलं" ह्य सदरात बिनधास्त टाकुन देतात. असो. ह्यावर कसे प्रतिसाद द्यावेत ह्याचेसुद्धा मी थोडे वर्गीकरण केले आहे. जर लेखन "कथा" ह्या वर्गात मोडत असेल तर प्रतिसाद देण्याच्या व्याख्या थोड्या भिन्न आहेत. पहिल्यांदा ( जमल्यास ) कथा वाचुन ती नक्की कसली आहे ह्याचा निर्णय करावा. म्हणजे ती भयकथा आहे की सिरीअस आहे की विनोदी आहे की विडंबन करुन कुणाच्या टोप्या उडवणारी आहे ह्याचा निर्णय करुन घ्यावा. नाहीतर काय होते एखादी "भयकथा" असते आणि त्याला तुम्ही चुकुनच " व्वा, काय टोप्या उडवल्यात , हसुन हसुन खुर्चीवरुन पडलो " असा प्रतिसाद देऊन बसता व त्या बिचार्‍या लेखकाचा चेहरा कथेतल्या भुतापेक्षा भयानक होऊन बसतो. तर काळजी महत्वाची हे लक्षात आलेच असेल. जर कथा ही विनोदी असेल तर तुमचे काम सोपे होते, फक्त " अशक्य , ठ्ठ्या ऽऽऽऽऽ , फु ट लो , आग्गायायाया ऽऽऽ , कळफलकावर + मॉनीटरवर वर कॉफी सांडली , खुर्चीवरुन पडलो , हसुन हसुन मेलो " अशी ५-६ आतिशयोक्तीपुर्ण वाक्ये जवळ बाळगावीत. पण फक्त एवढेच लिहुन प्रतिसाद पुर्ण होत नाही, त्या लेखातीलच २-४ वाक्ये निवडुन ती आहे तशी आपल्या प्रतिक्रीयेत टाकुन त्याखाली वरील तुकडे वापरल्यास प्रतिसादाला "वजन येते" असा अनुभव आहे. सम्जा जर वाक्ये सुचली नाहीत तरीही काळजी नाही, नुसत्या " " अशा स्मायली टाकल्या तरी काम भागते. ह्यातलेसुद्धा काहीही करायचा कंटाळा आला असेल तर एखादी भलीमोठ्ठी प्रतिक्रीया निवडावी ( ह्या देणार्‍यांची संख्या मोप आहे, फिकर नॉट ) आणि त्यालाच "असेच म्हणतो , +१ " असा प्रतिसाद टाकुन मोकळे व्हावे ( मात्र ह्याला आम्ही कर्मदरिद्रीपणा म्हणतो. असो. ) जर लेखक एखादा "मिपावरील थोर व्यक्ती " असे तर मात्र " व्वा , भाईकाकांची आठवण आली ( पुलं म्हणणे म्हणजे घोर पाप बरे का. ) , चिंवी जोश्यांची शैली वाटते , हा प्रकार तुम्हाला चांगला जमतो " वगैरे लिहावे लागते, नाहीतर तुमच्या प्रतीक्रीयेला काडीइतकी किंमत नाही, तुम्ही नाही लिहले तर अजुन दुसरे कोणीतरी लिहतेच व लोक त्याला "सहमत आहे" असा उपप्रतिसाद देत राहतात, म्हणुन "स्टाईकर्स ऍडव्हान्टेज " कधीही सोडु नये ... जेवढा मोठ्ठा प्रतिसद तेवढे तुम्ही जास्त फेमस हे लक्षात आले मग पुढे काही अवघड नाही. जर कथा ही भयकथा "कॅटेगिरी" तली असेल तर मामला जरासा कठीण आहे, ह्यांना प्रतिक्रीया देण्यासाठी अभ्यास लागतो. नुसत्या " भयानक, दरदरुन घाम सुटला , सरसरौन काटा आला अंगावर , कच्चकन दचकलो " ह्या अगदीच सर्वसामान्य प्रतिक्रीया झाल्या. जर आपली छाप जमवायची असेल तर उगाच आपलं लेखकाची एखाद्या "प्रसिद्ध भयकथा लेखकाशी " तुलना करणे आवश्यक ठरते. उदा : शेवट जरा मतकर्‍यांसारखा (उल्लेख असाच करावा, जर तुम्ही "रत्नाकर मतकरी यांच्यासारखा" असे लिहलेले तर तुम्ही नवशिके आहात हे मिपावरचे पोरटे सुद्धा ओळखेल ) केलेला वाटतोय, पण व्यवस्थीत जमते आहे तुम्हाला. किंवा अगदी तंतोतंत धारपच, मला वाटतं त्यांची "अखेरचा प्रमाद ( म्हणजे काय कुणास ठाऊक ? ) " ही कथा ह्याच अंगाने जाते. किंवा ते त्या "मुडदे की जान खतरे मे है / सुखी नदीं मे बहती हुई लाश" मधल्या कथानकासारखे वाटते नाही ? असे प्रतिसाद टाकणे आवश्यक बनते, म्हणाजे काय होते की लेखकाच्या अंगावर मुठभर मास चढुन तो आपला सुमडीत "हॅहॅहॅ, कसेच कसे. त्यात शेवटी माणुस मरुन भुत होत नाही तर भुताला उ:शाप मिळुन त्याचा माणुस होतो व ते दोघे लग्न करतात " असे स्पष्तीकरण देत बसतो, तुम्ही आपलं " हम्म, पण शैली तशी वाटली बॉ,असो." असा ठेका सोडु नका ... हे एकदा जमले की झालेच ...! तिसरा प्रकार आहे तो म्हणजे "मुक्तक अथवा सिरीअस लिखाण " करणार्‍याचा ... महत्वाची सुचना : वर दिलेल्या "शँपल प्रतिक्रीया / सल्ला " ह्याचा वापर इथे अजिबात करु नये. ह्याचा साज पुर्ण वेगळा आहे. नेहमीप्रमाणे ( जमल्यास ) पुर्ण कथा वाचुन काढावी, शक्यतो हा प्रकार "मान्यवर व जाणाकार" व्यक्तीच हाताळत असल्याने ह्यांच्या लेखाला वजन असते, उगाच फालतु प्रतिक्रीया इथे टाकल्यास तुमच्यावर "बदनाम मिपाकर" व्हायची दुर्दशा येऊ शकते. सर्वसाधारण अशा लेखाला " सलाम ..! , केवळ अ प्र ति म , खल्लास वगैरे वगैरे " टारुने सांगितलेल्या प्रतिक्रीया प्राथमीक अवस्थीत टाकता येतील. पण आता तुम्ही जम बसवायचे ठरवल्याने तुम्हाला हे अलाऊड नाही. आता तुम्ही थोडाश्या कलात्मक, नाजुक व साहित्यीक प्रतिक्रीया टाकाव्यात अशी अपेक्षा असते. म्हणजे बघा की " जणु रणरणत्या वाळवंटातुन जाताना एकदम गार वार्‍याची झुळुक अंगावर आली असे वाटले , लेख वाचताना प्रयत्नाने आवरुन ठेवलेला अश्रुंचा बांध शेवटच्या परिच्छेदामुळे अनिर्बंध वहात गेला , ह्या उत्सवात अक्षरश: बेहोश होऊन न्हाऊन निघालो , खांडेकरांच्या कलात्मकतेच्या आणि हळुवारपणाच्या अंगाने कथा वहात जाते , आसपास चाललेल्या कल्लोळातसुद्धा एकदम सुन्न होऊन गेलो " अशा व तत्सम प्रतिक्रीया टाकणे आवश्यक ठरते. जेवढे जास्त "अनाकलनीय" लिहताल तेवढेच जास्त वजन पडते. साध्या सरळ प्रतिक्रीयेला जास्त भाव मिळत नाही. असो. अजुन एक महत्वाचा मुद्दा म्हणजे काही वेळेला लेखकाचे " अप्रतिम बॉस , आत्तापर्यंत लेखणी का म्यान केली होतीत ? / रुद्ध प्रतिभा भरभरुन वाहु देत / अबक हे मिपावरचे मोठ्ठे फाउंड आहे असे मी आधीच म्हणलो होतो / तुमचे नाव वाचले आणि लेख वाचायला घेतल, नेहमीप्रमाणे निराशा झाली नाही. " वगैरे वगैरे प्रतिक्रीया टाकाव्यात, ह्याला समर्थन तर मिलतेच शिवाय तुम्ही लेख्काच्या "बडी लिस्ट" मध्ये जायला मोकळे होता. शेवटचा "अनकॅटेगराईझ्ड प्रकार " म्हणजे उगाच आपले काहीही लिहणार्‍यांचा, ते आपले उगाच " पुण्यात गादी कुठे मिळेल ? पंखा कुठे दुरुस्त करायचा ? सगळ्यात भारी शेवपापडी /अनारसे कुठे मिळतात ? संघाने चालवलेला गांधीवाद . सलमानने कत्रिनाला काय म्हटले " अशा विषयांवर काहीबाही खरडतो तो, ह्याला विषयांचे बंधन नाही, तुम्ही काहीही लिहु शकता. ह्याला जास्त भाव मिळत नसल्याने "तुम्ही ह्याकडे ढुंकुनही न पहाणे योग्य" ठरेल. तिकडे फिरकुच नका. उलट आपल्यासारख्याच एखाद्या पप्रथितयश प्रतिसादकर्त्याचा खरडवहीत "काय फालतुपणा चालला आहे, अक्षरशः उबग आला आता , आयला गिरणी लावल्यासारखे लेख पाडतात " अशा पिंका टाकुन द्याव्यात, आपली चर्चा मस्त रंगते व "भोचकपणे आपल्या खव वाचणार्‍यांना" आपण फार "अभिरुचीसंपन्न, चोखंदळ, साहित्याचे खरे वारसदार, गुणग्राहक " वगैरे असल्याचा उगाच गैरसमज होतो व आपली "इज्जत वाढते" , मग हा "गैरसमज" हळुहळु पसरवायला हीच मंडळी मदत करतात. मधुन आधुन त्यांच्याही खरडवह्यात "काय मग, काय नवे लिखाण ? " असे लिहुन यावे त्यावर रिप्लाय म्हणुन " बस का मालक, चेष्टा करता का गरिबाची ? आम्ही कसले लिहणार , आम्ही तर तुमचे फॅन. बोला कधी लिहताय ? " अशी खरड आलीच म्हणुन समजा. त्यावर उत्तर म्हनुन फक्त " लवकरच, सध्या थोडा बिसी आहे, मनासारखे लिहायला निवांत वेळ पाहिजे हो " असे ठोकुन द्यावे. म्हणजे पुढ्च्या वेळी तुम्ही काहीही लिहले तरी "ह्यांचा तुमची तोंड फाटुस्तोवर स्तुती" करणारा प्रतिसाद नक्की ... असो. ४. कलादालन : हा एक नवा प्रकार मिपावरच प्रथम अस्तित्वात आला आहे, अजुन नाविन्य असल्याने तुम्हाला हात चालवायला बर्‍याच संधी आहेत. पण इथे मात्र फक्त फोटाँवर प्रतिक्रीया द्यायची असल्याने फाफटपसारा चालत नाही, मुद्द्याचे बोलावे लागते. आता हे कसे जमवावे ते सांगतो. नेहमीप्रमाणे टारुबाबाने सांगितल्याप्रमाणे "फो टू के व ळ अ प्र ति म , ४ नंबरचा फोटू झकास आला आहे , डोळ्यचे पारणे फिटले, डेस्कटॉपवर लावला आहे, मस्तच " ह्यासारख्या प्रतिक्रीया टाकुन ठेवाव्यात. आता महत्वाचा मुद्दा, प्रत्येक प्रतीक्रियेच्या खालीच लगेच "अवांतर " ह्या सदराखाली आपला मोठ्ठेपणा, शहाणपणा , गर्व दाखवणार्‍या कमेंट्स द्याव्यात. जसे की "सेटिंग काय लावले हो ? नाही , जराशे दुसर वाट्तात फोटो, आय एस ओ ४००० वापरले असते तर अजुन ब्राईट आले असते. असो. लेन्स कुठली हो ? फोकस कसा मारलात ? जरा अजुन क्लोजअप हवा होता असे वाटते. जर फ्लेश वापरला नसता तर एक नैसर्गीक तजेला आला असता ... शटर स्पीड थोडे जास्त झाले असे वाटते, एवढ्या प्रकाशाला थोडे कमीच वापरा पुढ्च्या वेळी ..." ह्या प्रतिक्रीया ठोकल्या की तुम्ही म्हणजे अगदी जगप्रसिद्ध फोटोग्राफरचा आव आणायला रिकामे. लोक सुद्धा ह्यावर मनोसोक्त भांडतात. बिचारा लेखक सुद्धा आपल्याला "टेक्नीकल डिटेल्स्ची" काडीइतकी माहिती न्सल्याचे मान्य करतो व तुम्हाला सांगायची विनंती करतो. तुम्ही मात्र " हम्म, सांगायला हरकत नाही तसे, पण सध्या एवढा मोठ्ठा लेख लिहायला वेळ नाही, बघतो सवडीने " असे ठोकुन द्यावे. लोक वाट बघत बसतात पण कुणी विचारायची हिंमत करत नाही. थोडक्यात तुम्ही जिंकलात स्पष्टपणे .... अजुन एक प्रकार म्हणजे "फोटोम्च्या स्थानावर / लोकेशन वर कमेंट्स" द्यायच्या ... उदा " का हो तिथल्या डाळिंबच्या बागा अजुन तशाच आहेत का ? आम्हाला आमच्या ट्रीपची आठवण झाली, तुम्ही ज्या दगडाचा फोटो दिलात त्यावरुन पडुन माझा कपाळमोक्ष होता होता वाचला होता. आयला, डोंगर अजुन तशेच्या तसेच, मी गेलो होतो ४० वर्षापुर्वी, कमाल आहे. त्या ट्युलिप्सच्या फुलांचा ज्युस / मोरांबा मिळतो त्या शेडच्या मागे, घेतलात का ? तुम्ही नशिबवान खरे, आम्ही गेल्या वेळी गेलो होतो तेव्हा तेथे चक्क बर्फ होता, मग आमच्या हीने / ह्यांनी त्यावरुन स्कीईंग करता करता पाय मोडुन घेतला होता. असो. त्या राजवाड्यची मागची पडकी विहीर पाहिलीत का ? अप्रतिम आहे बॉस .... " असे जर तुम्ही बोललात तर लोक तुमच्याकडे "काय दर्दी माणुस आहे ?" ह्या नजरेने पाहतील. शिवाय तुम्ही गेलाबाजार निम्मे तरी जग हिंड्ला आहात हे १० लोकात सिद्ध होते. शिवाय तुम्हाला ह्यांची फारच माहिती आहे असा "गैरसमज" भराभर पसरुन तुमचे नाव होते. मग लोक तिकडे जाताना तुम्हाला विचारतात " शेठ, चाल्लो आहे मसणात, काय काय पाहुन घेऊ, तुम्ही अनुभवी लोकं म्हणुन तुमचा सल्ला घ्यावा म्हटले" ... सहमत

छोट डॉन .. तु खरा मोठ्ठा डॉन आहेस. मिसळपाव वरचे बाकिचे लेख नुसते मुळमुळीत आणि "अति शहाणपणा " करणारे वाटतात. तु तुझ्या लेखना ने त्या लेखकांना त्यांची जागा दाखवली आहेस. अभिनंदन.

>>>> मी गेलो होतो ४० वर्षापुर्वी, कमाल आहे. अस लिहिलत की आजोबाच काय, तमाम मिपाकर तुम्हाला पणजोबा खापर पणजोबा समजायला/म्हणायला मोकळे! मग नावामागे "छोटा" लावा की अजुन काय करा......! बरोबर की नाय "छोटा डॉन"? :D आपला, लिम्बुटिम्बु (मायबोलीवरुन विनाभार ट्रान्स्फर) :D :P

आयला हा धागा कसा काय मिस झाला काय माहीत ? (हा घे नवीन स्टाईलचा धागे ऊकरतानाचा प्रतिसाद) डॉन्या !!

;)

डॉन भाऊ, मस्त लेख आहे..माझे पण काँग्रेसबद्दल असेच काहिसे मत आहे..त्यांची जातीयवाद विरोधी इमेज खोटी आहे..सगळ्यात जास्त जातीचे राजकारण मला वाटते काँग्रेसच करते.. >>तसे पहायला गेले तर गेली ८-९ वर्षे सगल मुख्यमंत्री हा कॉग्रेसचाच आहे पण त्यांच्या हातुन लक्षात राहण्यासारखे एकही भरीव काम अजुन झाले नाही. ह्यांचा बहुसंख्य वेळ आपली खुर्ची संभाळाण्यात व मजबुत करण्यात गेला. >>प्रामुख्याने ह्या वर्गातुन "एकगठ्ठा मतदानाचा " प्रभाव दिसतो म्हणुन ह्यांचा उल्लेख केला आहे १००% सहमत!!! स्वप्निल

आपली कळकळ आवडते. आपण आपले मत व्यक्त करा. बर्‍याच वेळेस आपल्याला हवी असलेली प्रतिक्रिया येत नाही अथवा विषय भरकटवला जातो. अशा वेळेस मनाची शांती आपल्या उपयोगी येते. मी सर्वसाधारण पणे खालील विचारसरणी स्विकारतो. १. आपला लेख आल्यानंतर अनेक विरुद्ध प्रतिक्रियेचे उत्तर परस्परच दिले जाते. २. काही मुद्दयांचे उत्तर मात्र आपणच द्यायला हवे. ३. पुढील लेखात या सगळ्या मुद्द्यांचा विचार करावयाचा. ४. व्यक्तिश: कोणाबद्दलही द्वेष न ठेवता, आपण प्रबोधनाचे कार्य करित आहोत या वर अबाधित विश्वास ठेवायचा. आपल्या पुढील लेखाची वाट पाहत आहे.

वेगवेगळ्या राजकीय पक्षांमधील सद्य स्थितीचे राजकारण / खेळी लेखातून मस्त व्यक्त होत आहे. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत !

काँग्रेसचे निर्णय अमराठी हायकमांड वर अवलंबून असणे आणि यातून महाराष्ट्राची राष्ट्रीय पातळीवर होणारी गळचेपी थांबवण्यासाठी प्रादेशिक पक्षांना संधी मिळावयास हवी. काँग्रेसपेक्षा राष्ट्रवादी काँग्रेसपक्ष चांगला म्हणायचा या बाबतीत. (इतर पक्ष राज्यपातळीवर म्हणावे एवढे तुल्यबळ नाहीत म्हणून उल्लेख केला नाही.) (जर त्यांनी हे धोरण बदलले नाही तर..) काँग्रेसला अधिक संधी देण्यात काही अर्थ नाही.

"राजकारण म्हणजे गटार" असे मानणार्‍या मान्यवरांनी ह्या लेखाला तशा अथवा त्या अर्थाच्या प्रतिक्रीया देण्याची "तसदी घेऊ नये". उत्तम! आम्ही ही तसदी घेत नाही/घेऊ इच्छित नाही..कारण "राजकारण म्हणजे गटार" असेच आमचे मत आहे.. आम्ही आपले ह्याबद्दल आत्ताच आभार मानत आहोत. धन्यवाद. हा चांगला व आम्हाला सोयिस्कर असा डिस्क्लेमर टाकल्यामुळे आम्हीही आपले आभार मानत आहोत.. चालू द्या... तात्या.

पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत ! लेख वचनिय आहे..

डानराव पाटील, आपले कॉग्रेसबद्दलचे विचार वाचून झाल्यावर पुढचे विचार वाचायलाही आवडतील.

कॊग्रेस, भाजप हे दोन मोठे पक्ष आहेत, कॊग्रेस झाले आता भाजप बद्दल मत/विचार जाणुन घ्यायला आवडतील. :)

कॉन्गेस ची नाव बुडेल असे मला तरी वाटत नाही. एकतर विरोधी पक्षात फारसा जोर नाही. आणि मुबंई-ठाणे जेथील जागा वाढल्या आहेत, तीथले परप्रांतिय कॉन्गेस किंवा राकॉ ला मदत करतील. मला नाही वाटत की राणे मुंबई - कोकणा बाहेर फारसे बिघडवु शकतील आणी मुळात कॉन्गेस कोकणात जीवच किती होता???. जे आता दिसत आहे ते राणेंमुळे. निवडुन येणारात किती जोर आहे, ह्या पेक्षा पाडणारर्‍यात किती जोर आहे ह्यावर पुढचे राजकारण ठरणार आहे. ---- सखाराम गटणे

सुरवात मस्त! सगळे भाग झाले की एकगठ्ठा प्रतिसाद देईन :) तोपर्यंत चालू द्या आम्ही वाचतोय -(गोंधळलेला) ऋषिकेश

चांगला लेख. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत. - अभिजीत

डॉन्या, लेख छान आहे. मुंबईमध्ये झालेली घटना निवडनूकीचे वारे वाहू लागल्यावर झाली आहे. कधी नव्हे तो या घटनेनंतर थेट पाकिस्तानचे नाव घेऊन पंतप्रधान-संरक्षणमंत्री त्यांच्याशी युद्ध करावे न कारावे अशी मते प्रकट करत आहेत. माझ्या मते याचा सरळ संबंध जनतेला तात्पुरते तुष्ट करुन या निवडणूकीमध्ये इतर मुद्दे दाबून स्वदेशप्रेम वगैरे दाखवून हेतू साध्य करणे याच्याशी आहे. आपले केंद्रातले मंत्री लोक अचानक इतके कठोर कसे झाले याचे उत्तर निवडणुका जवळ येत आहेत हेच वाटत आहे. आता स्थानिक जातीय दंगगली, वीज, पाणी यांपेक्षा मोठा व्यापक प्रश्न आयताच मिळाला आहे. याचाच उपयोग महाराष्ट्रात सुद्धा होईल असे वाटते. एकदा का सूनबाई सभेत येऊन म्हणाल्या की या देशासाठी मी माझ्या सासूबाई,.. वगैरे की सगळे वातावरण भारले जाईल. :) पुढचा भाग वाचण्यास उत्सुक. -- लिखाळ.

छोटे सरदार! मस्तच जमलाय लेख.सध्या काही भाष्य करत नाही. जरा वेळ घेऊन व विचार पुर्वक मत मांडलेले बरे नाहि का? पुढच्या भागाच्या प्रतिक्षेत आम्ही सुद्धा! लिखाळ यांच्या मताशी मी सहमत आहे. "अनामिका"

डॉनबा, तुमच्या कल्पनाशक्ती समोर आम्ही नेहमीच चाट पडतो. आपणा सर्वांच्या जीवनावर कमी अधिक प्रमाणात राजकीय पक्ष बदल घडवून आणत असतात. त्यामुळे एक मतदार म्हणून आपणांस त्यांची माहिती असणे आवश्यक आहे. त्रयस्थाच्या नजरेतून आपण एक चांगली लेखमाला उतरवत आहात असे दिसते. अभिनंदन! पुढील भागांच्या प्रतिक्षेत. आपला, (वाचक) भास्कर

डॉन भाऊ, मस्त लेख आहे..माझे पण काँग्रेसबद्दल असेच काहिसे मत आहे..त्यांची जातीयवाद विरोधी इमेज खोटी आहे..सगळ्यात जास्त जातीचे राजकारण मला वाटते काँग्रेसच करते.. >>तसे पहायला गेले तर गेली ८-९ वर्षे सगल मुख्यमंत्री हा कॉग्रेसचाच आहे पण त्यांच्या हातुन लक्षात राहण्यासारखे एकही भरीव काम अजुन झाले नाही. ह्यांचा बहुसंख्य वेळ आपली खुर्ची संभाळाण्यात व मजबुत करण्यात गेला. >>प्रामुख्याने ह्या वर्गातुन "एकगठ्ठा मतदानाचा " प्रभाव दिसतो म्हणुन ह्यांचा उल्लेख केला आहे १००% सहमत!!! स्वप्निल

आपली कळकळ आवडते. आपण आपले मत व्यक्त करा. बर्‍याच वेळेस आपल्याला हवी असलेली प्रतिक्रिया येत नाही अथवा विषय भरकटवला जातो. अशा वेळेस मनाची शांती आपल्या उपयोगी येते. मी सर्वसाधारण पणे खालील विचारसरणी स्विकारतो. १. आपला लेख आल्यानंतर अनेक विरुद्ध प्रतिक्रियेचे उत्तर परस्परच दिले जाते. २. काही मुद्दयांचे उत्तर मात्र आपणच द्यायला हवे. ३. पुढील लेखात या सगळ्या मुद्द्यांचा विचार करावयाचा. ४. व्यक्तिश: कोणाबद्दलही द्वेष न ठेवता, आपण प्रबोधनाचे कार्य करित आहोत या वर अबाधित विश्वास ठेवायचा. आपल्या पुढील लेखाची वाट पाहत आहे.

वेगवेगळ्या राजकीय पक्षांमधील सद्य स्थितीचे राजकारण / खेळी लेखातून मस्त व्यक्त होत आहे. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत !

काँग्रेसचे निर्णय अमराठी हायकमांड वर अवलंबून असणे आणि यातून महाराष्ट्राची राष्ट्रीय पातळीवर होणारी गळचेपी थांबवण्यासाठी प्रादेशिक पक्षांना संधी मिळावयास हवी. काँग्रेसपेक्षा राष्ट्रवादी काँग्रेसपक्ष चांगला म्हणायचा या बाबतीत. (इतर पक्ष राज्यपातळीवर म्हणावे एवढे तुल्यबळ नाहीत म्हणून उल्लेख केला नाही.) (जर त्यांनी हे धोरण बदलले नाही तर..) काँग्रेसला अधिक संधी देण्यात काही अर्थ नाही.

"राजकारण म्हणजे गटार" असे मानणार्‍या मान्यवरांनी ह्या लेखाला तशा अथवा त्या अर्थाच्या प्रतिक्रीया देण्याची "तसदी घेऊ नये". उत्तम! आम्ही ही तसदी घेत नाही/घेऊ इच्छित नाही..कारण "राजकारण म्हणजे गटार" असेच आमचे मत आहे.. आम्ही आपले ह्याबद्दल आत्ताच आभार मानत आहोत. धन्यवाद. हा चांगला व आम्हाला सोयिस्कर असा डिस्क्लेमर टाकल्यामुळे आम्हीही आपले आभार मानत आहोत.. चालू द्या... तात्या.

पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत ! लेख वचनिय आहे..

डानराव पाटील, आपले कॉग्रेसबद्दलचे विचार वाचून झाल्यावर पुढचे विचार वाचायलाही आवडतील.

कॊग्रेस, भाजप हे दोन मोठे पक्ष आहेत, कॊग्रेस झाले आता भाजप बद्दल मत/विचार जाणुन घ्यायला आवडतील. :)

कॉन्गेस ची नाव बुडेल असे मला तरी वाटत नाही. एकतर विरोधी पक्षात फारसा जोर नाही. आणि मुबंई-ठाणे जेथील जागा वाढल्या आहेत, तीथले परप्रांतिय कॉन्गेस किंवा राकॉ ला मदत करतील. मला नाही वाटत की राणे मुंबई - कोकणा बाहेर फारसे बिघडवु शकतील आणी मुळात कॉन्गेस कोकणात जीवच किती होता???. जे आता दिसत आहे ते राणेंमुळे. निवडुन येणारात किती जोर आहे, ह्या पेक्षा पाडणारर्‍यात किती जोर आहे ह्यावर पुढचे राजकारण ठरणार आहे. ---- सखाराम गटणे

सुरवात मस्त! सगळे भाग झाले की एकगठ्ठा प्रतिसाद देईन :) तोपर्यंत चालू द्या आम्ही वाचतोय -(गोंधळलेला) ऋषिकेश

चांगला लेख. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत. - अभिजीत

डॉन्या, लेख छान आहे. मुंबईमध्ये झालेली घटना निवडनूकीचे वारे वाहू लागल्यावर झाली आहे. कधी नव्हे तो या घटनेनंतर थेट पाकिस्तानचे नाव घेऊन पंतप्रधान-संरक्षणमंत्री त्यांच्याशी युद्ध करावे न कारावे अशी मते प्रकट करत आहेत. माझ्या मते याचा सरळ संबंध जनतेला तात्पुरते तुष्ट करुन या निवडणूकीमध्ये इतर मुद्दे दाबून स्वदेशप्रेम वगैरे दाखवून हेतू साध्य करणे याच्याशी आहे. आपले केंद्रातले मंत्री लोक अचानक इतके कठोर कसे झाले याचे उत्तर निवडणुका जवळ येत आहेत हेच वाटत आहे. आता स्थानिक जातीय दंगगली, वीज, पाणी यांपेक्षा मोठा व्यापक प्रश्न आयताच मिळाला आहे. याचाच उपयोग महाराष्ट्रात सुद्धा होईल असे वाटते. एकदा का सूनबाई सभेत येऊन म्हणाल्या की या देशासाठी मी माझ्या सासूबाई,.. वगैरे की सगळे वातावरण भारले जाईल. :) पुढचा भाग वाचण्यास उत्सुक. -- लिखाळ.

छोटे सरदार! मस्तच जमलाय लेख.सध्या काही भाष्य करत नाही. जरा वेळ घेऊन व विचार पुर्वक मत मांडलेले बरे नाहि का? पुढच्या भागाच्या प्रतिक्षेत आम्ही सुद्धा! लिखाळ यांच्या मताशी मी सहमत आहे. "अनामिका"

डॉनबा, तुमच्या कल्पनाशक्ती समोर आम्ही नेहमीच चाट पडतो. आपणा सर्वांच्या जीवनावर कमी अधिक प्रमाणात राजकीय पक्ष बदल घडवून आणत असतात. त्यामुळे एक मतदार म्हणून आपणांस त्यांची माहिती असणे आवश्यक आहे. त्रयस्थाच्या नजरेतून आपण एक चांगली लेखमाला उतरवत आहात असे दिसते. अभिनंदन! पुढील भागांच्या प्रतिक्षेत. आपला, (वाचक) भास्कर

आपण काल घेतलेल्या मेहनतीबद्दल धन्यवाद ! मिपा असेच बहरत राहो ही शुभेच्छा !!

तात्यांनी एकट्याने खर्च उचलण्याऐवजी किमान स्वेच्छेने का होईना पण वर्गणी गोळा करणे योग्य पर्याय वाटतो. (वास्तवीक प्रत्येक सभासद नावामागे पैसे लावले तर कदाचीत काही तोतया नावे आपोआप गळून पडतील आणि सर्वर वरील दडपण कमी होऊ शकेल ;) ) सर्वांनी मिळून यावर नक्की "सक्रीय" विचार करावा असे वाटते. त्यात मी पण सहभागी आहे.

च्यामारी, "मिपा सार्वजनिक वाचनालय आणि लेखनालयाची" वर्गणी सुरू करावी की काय? :) तात्या.

बहुमताने जे काही ठरेल ते मान्य. विकासराव म्हणतात तसे जितके आय डी तितकी जास्त वर्गणी. :-)

सर्वमताने ठरेल ते मान्य.

एड सेन्स सारख्याच अजुन जाहीराती देणार्‍या कंपण्या आहेत, त्याची सेवा वापरु शकता. मी काही मदत करु शकेन

मिसळपाव वाचण्यासाठी बंधण लादने योग्य होणार नाही असं मला वाटत. याशिवायही अनेक पर्याय आहेत की ! कुणावरच कसलेच बंधन यायला नको. स्वेच्छा ठिक आहे. याच वेळी येणार्‍या आणि चिकटून राहणार्‍या पाहूण्या वाचकांच्या संख्येवर मर्यादा घालण्यासाठी मिसळपाव वाचण्यासाठी येण्याची नोंद बंधनकारक केली तर खुप ताण कमी होईल. याचे काही फायदे व काही तोटे आहेत. याविषयावर सुध्दा तुमचे मत द्यावे. नीलकांत

याच वेळी येणार्‍या आणि चिकटून राहणार्‍या पाहूण्या वाचकांच्या संख्येवर मर्यादा घालण्यासाठी मिसळपाव वाचण्यासाठी येण्याची नोंद बंधनकारक केली तर खुप ताण कमी होईल>>>>>>>>>. चिकटुन राहण्यार्‍या पाहुण्या वाचकाना येण्याची नोंद हा उपाय योग्य राहील. ते त्या निमित्ताने सदस्यत्व घेतील किंवा आधीच सदस्यत्व असेल तर लॉग इन करतील. जेणेकरुन मशीन जनरेटेड हिट्स वर थोडा तरी कंट्रोल येइल. पण आल्या आल्या लगेच येण्याची नोंद करण बंधनकारक करण हा उपाय तितकासा बरोबर राहणार नाही. सदस्यत्व घ्यायच्या आधी कोणी येवुन नुसतच वाचत बसेल किंवा साइटचा अंदाज घेत असेल (आपल्याला आवडेल का? किंवा इथे काय काय चांगल आहे ) तर अशा लोकाना हा प्रकार त्रासदायक वाटण्याची शक्यता आहे. त्यासाठी ठराविक टाइम लिमिट देता येइल का?? अजुन एक , मध्ये राजे (जैनाच कार्ट) यानी डेडिकेटेड सर्वर घ्या अशी कल्पना मांडली होती. त्याचा खर्च किते येतो?? स्वेच्छेने वर्गणी देणार्‍या मित्रांकडून असा सर्वर घेता यैल का? अवांतर : मला संगणकाच काडीइतक देखील ज्ञान नाही. वर लिहिलेल तुम्हा लोकांचच वाचुन जे सुचल ते लिहिलय. अतिअवांतर : आपल्यावर हिटसचा हल्ला करणार्‍या शत्रुवर आपण प्रतिहल्ला का करु नये??? त्यासाठी काहि खर्च येत असेल तर आधी त्याची वर्गणी द्यायला मी तयार आहे. ;) ................ "बाहेरुन बारीक व्हावं असं खुप आतुन वाटतय." ह्या ग्राफिटीकाराना माझ्या मनातल नेमक कस कळाल असेल बर??? :) http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

आपण आपणाला जी शक्य असेल ती मदत मिपाला करावी , खाते नं. दिल्यास आपण आपली मदत त्यावर जमा करू शकू. अर्थात तात्यांचे काय मत आहे ते पहावे, शेवटी ते म्हणतील ते अंतीम!

मिपावर होणार्‍या हल्ल्यांच्या आणि एकूणच वाढलेल्या वैध ट्रॅफिकच्या संदर्भातली एकूण परिस्थिती पहाता मेम्बरशिपचे बंधन असणे योग्य वाटायला लागले आहे. "कॅपचा" आले तर मात्र प्रचंड त्रास होईल ! :-( अर्थात तसे करणे अपरिहार्य असेल तर करावे लागेलच ! वर्गणी मात्र जरूर द्यायला आवडेल !

मिपा सर्वर वरचा ताण आणि खर्च या दोन गोष्टी स्वतंत्र पणे बघितल्या पाहिजेत. १) मिपा सर्वर वर ताण कमी करण्यासाठी - मिपाचा पूर्ण वापर करण्यासाठी सदस्य बनणे आवश्यक करावे. त्यासाठी येण्याची नोंद करणे बंधनकारक करणे हा एक चांगला उपाय आहे. नवीन येणार्‍या पाहुण्यांसाठी (जे सदस्य नाहीत) दर्शनी पानाचा 'पूर्व परिक्षण' हा पर्याय देता येइल. यात - नविन लेख/प्रतिसाद/सदस्यसंख्या वगैरे आकडेवारी, - ४-५ लेखांचे भाग जेणे करुन त्यांना संस्थळाचे स्वरुप वगैरे समजून येइल, २) संस्थळ उत्तरोत्तर खर्चाच्या बाबतीत स्व्ययंपूर्ण व्हावे यासाठी - या बाबतीत मिपाचे मालक या नात्याने तात्या अभ्यंकर यांचे विचार महत्वाचे आहेत. तरीही एक सुचवणी - पहिल्या प्रयत्नात - स्वेच्छा वर्गणी सुरु करावी. एक 'क्रिटिकल मास' जमे पर्यंत स्वेच्छा वर्गणी आणि नंतर वर्गणी चालु करावी. वर्गणी आत्ता लगेच चालु केल्यास वाचक संख्या कमी होउ शकते. (असे मला वाटते.) अर्थात याचे फायदे-तोटे दोन्ही आहेत. खर्च/वार्षिक वर्गणी देणारी संभाव्य सभासद संख्या यात मेळ येण्यासाठी लागणारे आकडे माझ्या जवळ नाहीत पण या दिशेने विचार करता येउ शकतो. तसेच, वर्गणी देणे/हिशोब वगैरे साठी जे कष्ट/गुंतवणूक/सोयी-सुविधा मालकांना कराव्या लागतील त्याची जुळणी करायचाही विचार करायला लागेल. जाहिरातीतून उत्पन्न वाढवता येइल हे खरेच, पण प्रथम इतर उपाय करुन बघावेत. जाहिरात विरहीत संस्थळ हाही एक महत्वाचा मुद्दा पुढे महत्वाचा ठरु शकतो. - अभिजीत

सर्वंच्या सूचनांवर आदरपूर्वक विचार केला जाईल... सध्या मी स्वत:च खूप कामाच्या गडबडीत आहे त्यामुळे निवांतपणे विचार करायला टाईमच भेटत नाही.. तात्या.

तात्या, तुझा पेपॅल किंवा गूगल चेकाऊट चा नंबर कळव. -- सर्किट

फेक आय डि बाबत. वरिल काहि सुचनांबरोबरच फेक आय डि टाळण्याकरिता, मिपावर नवीन सभासद होण्याकरिता, सद्य कुठल्याहि ३-५ सदस्यांचा पाठिंबा असावा. मिपावर येउन कुणि धुडगुस घालत असेल तर त्या सदस्यत्वाला पाठिंबा देणारे ५ सदस्य जबाबदार राहतील. ह्याचा मुळ उद्देश मिपावर आपल्या माहितीमधील मंडळी यावीत असाच आहे. स्पॅम आयडि टाळण्याकरिता गुगल मेल करिताहि सुरुवातीलाअसाच प्रकार करण्यात आला होता. अभिज्ञ.

वर्गणी प्रमुख म्हणुन मी आज स्वतःला मि.पा. ला अर्पण करत आहे ;) वर्गणी गोळा करणे व त्याची योग्य ती 'विल्हेवाट' लावणे हे काम मी स्वखुशीने करिन ;) आपलाच हिंदु ह्रुदय राजकुमार |!¤*'~` प्रसाद `~'*¤!| "समर्थाचिया सेवका वक्र पाहे । असा सर्व भूमंडळी कोण आहे ।।" आमचे राज्य

तात्याबा,निलकांत, क्षमता वाढवल्याबद्दल अभिनंदन. अवांतरः आणखी कसल्या कसल्या क्षमता वाढवु शकता ह्याचा विचार व्हावा.

माकडांसारखं मोठे दगड नाही उचलता येनार पन खारुताईचा वाटा नक्की ऊचलु. काय ती खंडनी नक्की देउ.