मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

मत

जेंव्हा तुझ्या बुटांना ...

बेसनलाडू ·
लहानपणी अभ्यास केला नाही, पानातले सगळे विनातक्रार संपवले नाही, 'वेड्यासारखे' वागले की आई-बाबा यऽ यऽ बुकलायचे. स्वयंपाकाच्या ग्यासची हिरवी रबरी नळी, छडी, झाडू, कमरेचा पट्टा, लाटणे, सांडशी, कपडे वाळत घालायची काठी यांपैकी कशाकशाचाही काहीही उपयोग होत नाही, हे कळून चुकल्यावर चपलेने अगर बुटाने मार खाणे ठरलेले असायचे. "जोड्याने हाणले पाहिजे कार्ट्याला!"असे त्यांच्यापैकी एकानेही जरी म्हटले तरी त्याचा अर्थ आई-बाबा उभयतांनी हाणणे म्हणजे 'जोड्याने' हाणणे हाच होतो, अशी बालमनाची पक्की समजूत झालेली. सत्यनारायणाच्या पूजेला जसे मेहूण जेवते (जोडा जेवतो), तसाच प्रसाद 'जोड्याने' मिळायचा.

नर्सरी

जागु ·
कालच माझ्या मुलीचा नर्सरीतील निरोप समारंभाचा सोहळा पार पडला. ह्या सोहळ्याच्या निमित्ताने नर्सरीच्या शिक्षकांनी मिळून मुलांचे काही नाच, कविता, गाणी बोलण्याचे कार्यक्रम ठेवले होते. नाच शिक्षकांनीच मुलांकडून बसवून घेतले होते. रितसर मुलांना खाऊ दिला. काही उत्सुक पालकांनी सगळ्या पालकांकडून पैसे जमा करून शाळे करीता भेट वस्तू देऊन आपली कृतज्ञता व्यक्त केली. कार्यक्रमाच्या संचालक शिक्षिकेने आम्हा पालकांना काही मनोगत व्यक्त करायचे असेल तर करायला सांगितले. सगळ्या पालकांच्या वतिने मी बोलण्याचे ठरविले आणि फक्त त्यांचे आभार मानले. पण मनात थोडी खंत राहीली की अजुन मी माझे नर्सरी बद्दल मत मांडायला हवे होते.

मनाच्या कुपितले-सिंदबाद आणि परिक्षा

विनायक पाचलग ·
मनाच्या कुपितले या सदरातला हा १४वा लेख (गुढी पाडव्यानिमित्य प्रकाशित) रामराम सर्वाना नववर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा या वर्षाच्या कशा शुभेच्छा द्याव्यात ते समजत नव्हते म्हणून म्हणले एक लेखच लिहु त्यातला त्यात सर्वाना आवडलेला माझा लेख म्हणजे सिंदबाद कोल्हापुरात म्हणूनच आज सिंदबादला सफरीवर घेवुन जातोय पुन्हा एकदा ..........सिंदबाद शाळेत तर सिंदबाद कोल्हापुरात खुप दिवस राहिला होता साहजीकच या काळात दहावी बारावीच्या परीक्षा ,इतरांच्या वार्षीक परीक्षा इत्यादी आलेच . नेहमी प्रमाणे कर्मधर्म संयोगाने तो तेथे प

"पैज"

शितल ·
आयुष्यात एकदाही एखादी ही "पैज" लावली नसेल असा मनुष्य प्राणी शोधुनही सापडणार नाही. काय म्हणता? पटलं नाही? अहो खरंय हे, लावता का पैज ? तर अशा पैजा लावण्यात काही लोक पटाईत असतात, कोणी जिंकण्यात सातत्य दाखवतात तर कोणी हरण्यात पीएचडी करतात. पण खोड काही जात नाही. लहानपणी आम्ही मुलं खेळून झाल्यावर एका कट्यावर बसत असू जिथून ३-४ रस्ते जाताना दिसत असत. बरीच माणसं चालत, गाडीवरून वगैरे जाताना दिसायची. मग तो / ती कोणत्या रस्त्याकडे वळेल यावरून आमच्यात पैजा लागायच्या.

कंपूबाजी

घाटावरचे भट ·
पूर्वसूचना : हे लिखाण केवळ ह. घेण्याकरिता असून त्यातून कोणतेही गर्भित अर्थ किंवा संदर्भ काढण्यात आल्यास (आणि पर्यायाने सदर व्यक्तीचे ब्लड प्रेशर वाढल्यास) त्याची जबाबदारी संपूर्णपणे तसे अर्थ किंवा संदर्भ काढणार्‍या व्यक्तीवर राहील.

अस्तित्व

दशानन ·
आम्ही दोघं जवळ जवळ एकाच वयाचे. तो एक बराच शिकलेला. गरिबातून स्वतःच्या कष्टाने वर आलेला. एका प्रस्थापित कंपनी मध्ये मोठ्या हुद्यावर होता. घरात एक ५-६ वर्षाची छकुली व नवरा-बायको बस. आई-वडील आधीच मुक्त झालेले. जमीन-जुमला असून नसल्या सारखा. सुखी व समाधानी कुटुंब होतं ते. घरात काही कमी नाही जे हवं ते लगेच नाही पण मिळायचं जरुर त्यामुळे बायको पण खुष-मुलगी पण खुष. पण मागील वर्षी अमेरिकेत फुगा फुटला व काही च्या घरात धरणीकंप झाला. स्थीर नात्यावर... प्रेमावर टिकलेली घरे. ह्या अचानक आलेल्या वादळा मुळे बावरली. घर पडतं की काय असा भास होऊ लागला. त्याची व माझी मैत्री खुप जुनी.

उपेक्षित सावरकर

भोचक ·
सावरकर नाव घेताच 'स्वातंत्र्यवीर' ही पदवी आठवते त्यांची ती प्रसिद्ध गाजलेली उडी आठवते. त्यांची सशस्त्र क्रांती आठवते. मग त्यानंतरची हिंदूत्ववादी भूमिका आठवते. आणि मग फार तर जातीनिर्मुलनासाठी केलेलं काम आठवतं. कधी कधी भाषाशुद्धी चळवळ आठवते. पण समग्र सावरकर आपण समजून घेण्याचा प्रयत्न कधी केलाय? हे सगळं आणि याहूनही बरंच काही करणारी, मांडणारी एकच व्यक्ती होती. तिला वेगवेगळे आयाम होते आणि त्यातले अनेक आपल्याला पटणारे आणि न पटणारेही होते. पण म्हणून ते समजून न घेता त्याकडे दुर्लक्षच बरेच झाले. सावरकरांना समजून घेण्यात आपण कमी पडलो आणि त्यांचं मोठेपण इतरांपर्यंत पोहचविण्यातही आपल्याला अपयश आलं.

वहां कौन है तेरा मुसाफिर जायेगा कहां

दशानन ·
वहां कौन है तेरा मुसाफिर जायेगा कहां दम ले ले घड़ी भर ये छैंया पाएगा कहां बीत गये दिन, प्‍यार के पल छिन सपना बनी वो रातें भूल गये वो, तू भी भुला दे प्‍यार की वो मुलाक़ातें सब दूर अंधेरा, मुसाफिर जाएगा कहां ।। कोई भी तेरी राह ना देखे, नैन बिछाए ना कोई दर्द से तेरे कोई ना तड़पा, आंख किसी की ना रोई कहे किसको तू मेरा, मुसाफिर जाएगा कहां ।। कहते हैं ज्ञानी, दुनिया है फ़ानी पानी में लिखी कहानी है सबकी देखी, है सबकी जानी हाथ किसी के ना आई, कुछ तेरा ना मेरा, मुसाफिर जायेगा कहां ।। दम ले ले घड़ी भर ये छैंया

यशाचे सूत्र : वॉच गॉड

निमिष सोनार ·
यशाचे सूत्र : वॉच गॉड दचकलात शिर्षक वाचून ...? थांबा सांगतो !! जीवनातील यशाचे सूत्र खालील गोष्टींत आहे- वॉच गॉड म्हणजे WATCH GOD. W -विलपॉवर - इच्छाशक्ती A -ऍटीट्यूड (पॉझिटीव्ह) - सकारात्मक दृष्टीकोन T -टाईम मॅनेजमेंट - वेळेचे योग्य व्यवस्थापन C - कॉन्संट्रेशन - एकाग्रता H - ओनेस्टी - प्रामाणिकपणा , ह्युमऍनिटी - माणुसकी G - गुडनेस - चांगुलपणा , गोल्स सेटीग - ध्येय निश्चिती O - ऑप्टीमिझम - आशावादी वृत्ती , ऑब्लिगेशन - जबाबदारीचे भान D - डेटरमिनेशन - निर्धार , डेरिंग - हिम्मत काय वाटते आपल्याला? पटतंय का?

निराकारी रंगारी

तिमा ·
हे निराकारी कला क्रांतिवीरांनो या वास्तवाला घाबरता का ? गेली चार दशके टाळताय त्याला अन् लपताय दीवाभीतासारखे नुसत्या रंगसंगतीवर किती झुलवणार आम्हाला तुमचे पिवळे हेवेदावे आणि काळे चौकोनी सूर्य किती दिवस बघायचे ? कशासाठी हा वेगळा प्रवास ? तुमचे बाप तिथे मास्तर होते तेंव्हा तुमचे काय चालले होते ? तुमची लफडी, तुमची व्यसने तुमचे स्वप्नभंग, रागलोभ,