पण ते फक्त हगोष्ण काव्य रचतात

हा हा, हलकेच घेतल्याबद्दल आमच्याकडुन तुम्हाला (जेव्हा केव्हा जे प्रमाण ठरेल, जो ब्रँड ठरेल, ती) भेट!

पण ते फक्त हगोष्ण काव्य रचतात

हा हा, हलकेच घेतल्याबद्दल आमच्याकडुन तुम्हाला (जेव्हा केव्हा जे प्रमाण ठरेल, जो ब्रँड ठरेल, ती) भेट!

तुम्हाला कोणी कोलटकर भेटले नाहीत का? त्यांच्याच शोधात आहे. ;)

तुम्हाला कोणी कोलटकर भेटले नाहीत का? त्यांच्याच शोधात आहे. ;)

सर तुम्ही स्वत: कावळ्यांच्या बाजूने खटला लढवणार असाल तर आपली सपशेल माघार. पण माय लॉर्ड कावळ्यांचॆ बदनामी करण्याचा आमचा कोणताही हेतू नव्हता. उलट कावळ्यांबद्दल आम्हाला असणारी सहानुभूती आम्ही आमच्या पोपट.... या काव्यपुष्पात व्यक्त केली होती याची कृपया नोंद घेण्यात यावी. म्हणुनच मी असे म्हणतो की तुम्ही माझ्यावर केलेला आरोप धादांत खोटा आहेत आता जगावं का मारावा हा एकच सवाल आहे! ह्या दुनियेच्या उकिरड्यावर खरकट्या पत्रावळीचा तुकडा होऊन जगावं बेशरम, लाचार, आनंदानं? का फेकून द्यावं देहाचं लक्तर मृत्यूच्या काळ्याशार डोहामध्ये?.....आणि करावा शेवट सर्वांचा एकाच प्रहारानं...तुझा, माझा, ह्याचा अन त्याचाही! मृत्यूच्या महासर्पानं जीवनाला असा डंख मारावा की नंतर येणा-या निद्रेला नसावा जागृतीचा किनारा..कधीही... पण मग...त्या निद्रेलाही स्वप्नं पडु लागली तर?....तर.....तिथंच तर मेख आहे! नव्या स्वप्नांच्या अनोळखी प्रदेशात प्रवेश करण्याचा धीर होत नाही म्हणून असं आम्ही सहन करतोय जुनं जागेपण, सहन करतोय प्रेताच्या निर्जीवपणानं अभिमानावर होणारे बलात्कार....अस्तित्वाच्या गाभा-यात असलेल्या सत्त्वाची विटंबना...आणि अखेर, करूणेचा कटोरा घेऊन उभा राहतो खालच्या मानेनं आमच्याच मारेक-यांच्या दाराशी!! पैजारबुवा,

सर तुम्ही स्वत: कावळ्यांच्या बाजूने खटला लढवणार असाल तर आपली सपशेल माघार. पण माय लॉर्ड कावळ्यांचॆ बदनामी करण्याचा आमचा कोणताही हेतू नव्हता. उलट कावळ्यांबद्दल आम्हाला असणारी सहानुभूती आम्ही आमच्या पोपट.... या काव्यपुष्पात व्यक्त केली होती याची कृपया नोंद घेण्यात यावी. म्हणुनच मी असे म्हणतो की तुम्ही माझ्यावर केलेला आरोप धादांत खोटा आहेत आता जगावं का मारावा हा एकच सवाल आहे! ह्या दुनियेच्या उकिरड्यावर खरकट्या पत्रावळीचा तुकडा होऊन जगावं बेशरम, लाचार, आनंदानं? का फेकून द्यावं देहाचं लक्तर मृत्यूच्या काळ्याशार डोहामध्ये?.....आणि करावा शेवट सर्वांचा एकाच प्रहारानं...तुझा, माझा, ह्याचा अन त्याचाही! मृत्यूच्या महासर्पानं जीवनाला असा डंख मारावा की नंतर येणा-या निद्रेला नसावा जागृतीचा किनारा..कधीही... पण मग...त्या निद्रेलाही स्वप्नं पडु लागली तर?....तर.....तिथंच तर मेख आहे! नव्या स्वप्नांच्या अनोळखी प्रदेशात प्रवेश करण्याचा धीर होत नाही म्हणून असं आम्ही सहन करतोय जुनं जागेपण, सहन करतोय प्रेताच्या निर्जीवपणानं अभिमानावर होणारे बलात्कार....अस्तित्वाच्या गाभा-यात असलेल्या सत्त्वाची विटंबना...आणि अखेर, करूणेचा कटोरा घेऊन उभा राहतो खालच्या मानेनं आमच्याच मारेक-यांच्या दाराशी!! पैजारबुवा,

धन्यवाद !

ही कविता पंचशील उतारा (antidote) आहे, जरी गूढगर्भाचा रस्ता चोखाळते तरी चुकूनही ग्रेसचा छाप जाणवत नाही. कविता स्त्रीपोटी जन्मलेली आहे असे जाणवते. कविता नाद आणि लय यांचा हात पकडून चालतेय, त्यामुळे वाचताना खूप मजा येते, अशा कविता चालसिद्ध असतात. हुश्श, हे झाले कवितेच्या बाह्यरुपाबद्दल. अर्थ? व्यनि करतो, चालेल?;)

टवाळजी कार्टाजी, काविता वाचल्याबद्दल धन्यवाद. ही कविता खरंच मी मराठीतच लिहिली आहे हो. वाटल्यास अवतीभवती असणार्‍या भाषा अभ्यासकांना विचारा. तरीही तुम्हाला समाजायला अवघड गेली याचे वाईट वाटले. असो.

स्रुजाताई, हो, या कवितेतून असाही एक अर्थ निघू शकतो. मनाच्या संस्काराच्या गाभार्‍यात काही प्रतिमा काही गोष्टींशी घट्ट चिकटलेल्या असतात. नकळत. त्याची एक चौकट असते. त्यातच माणूस विचार करू शकतो. आणि ती चौकट वापरण्याचा पूर्ण अधिकार रसिकांचा असतोच.

बघ एस भौंना आणि अकुंना पण आवडली आहे. त्यांना नाही सांगायला गेलीस ते तुझ्या वारण्याची कथा :प

अकु, एसभाऊ, अनेकानेक धन्यवाद !

थोडक्यात रसिकांनी आपल्या जाणिवांचं फेशियल करावं, ब्लॅक हेड्स वगैरे सगळे साफ होतील. टवाळजी कार्टाजी यांना हा ही प्रतिसाद कळला नाही तर हे स्पष्टीकरण हो ;)

थोडक्यात रसिकांनी आपल्या जाणिवांचं फेशियल करावं, ब्लॅक हेड्स वगैरे सगळे साफ होतील. टवाळजी कार्टाजी यांना हा ही प्रतिसाद कळला नाही तर हे स्पष्टीकरण हो ;)

मी शेंगा खाल्ल्या नाही.मी फोलपटे टाकणार नाही.आधीच सांगून ठेवतेय.

पहिली कविता आहे ? निश्चितच अभिनंदन, असेच लिहित रहा. प.ले.शु (पुढील लेखनास शुभेच्छा)

अजयाताई, तुमचा प्रतिसाद व्यक्तिगत होत आहे. नसेल पाणीपुरी पचत तर मान्य करावे ना...उगाच ते पोकळ अन्न वगेरे रडरड करत राहू नये. कोणालाही कोणतेही स्पष्टीकरण देण्यास कवयित्री पक्षी आम्ही म्हणजे मी बांधील नाही हे ठणकावून सांगतेय !

Déjà vu !! (नवरातकिडे हे मी चुकून 'नवरा तिकडे' असं वाचलं त्यामुळे confusion मध्ये अंमळ भर पडली.)

=)) =))

=))

अय्या सरळ रेषा कशाला सऱळ करायची अजुन ?? वाकडी करण्यात च गंमत आहे :P

@हल्लीच्या मराठी मालिका पाहून स्त्रियाच स्त्रियांच्या व्यथा आहे असे लक्षात आले आहे. >>

कविता १९७८ आमच्या मैत्रीण असल्याने केव्हाच्या समजूनच घेतोय :(

खिक्क !!!! ;)

मराठीत टँजंट म्हणायचे आहे का आपणांस?

@अव्यक्त अवकाशातील अमूर्त संवेदनांची प्रच्छन्न स्त्रीसापेक्ष अभिव्यक्ती ! >> वारलो!

फक्त तुला कळली आहे ही कविता .. लोल.. __/\__

वा!सुरेख विवेचन स्नेहाकिता. प्रतिसाद आवडला.

स्नेहाकिता..महालोल

सखोल जाणिवेच्या अव्यक्त अवकाशातील अमूर्त संवेदनांची प्रच्छन्न स्त्रीसापेक्ष अभिव्यक्ती ! आशय कळल्यासारखा वाटत असतानाच तो मनवर्तुळाला भेदून न जाता निसटता स्पर्शून जातो

धन्यवाद, आजतागायत कुठलीच कविता अशी समजली नव्हती.

होक्का ??? मग कोणाची वाटते म्हणे ? इथे प्रतिभेचा आदर करण्याची पद्धतच दिसत नाही. !!

शाळेत कधी कवितेच्या कवीला यातून काय सुचवायचे आहे इ प्रश्नांना पैकेच्या पैकी गुण मिळाले होते का तुम्हाला? त्या प्रश्नांना काय उत्तरं द्यायची म्हणजे पैकीच्या पैकी मार्क मिळतील ह्याचे मार्गदर्शन आमचे मास्तर गाईड नामक बुकातून करत असत. ;-) त्यामुळे चिकित्सा करण्याचा चान्स तिथे मिळाला नव्हता तो राग इथे उपटून काढतोय आम्ही... काय समजलात....? अशा चिकित्सा करुन करून कवीच्या प्रतिभांना मारायचा आमचा प्लान आहे. जेणेकरून पुढच्या सगळ्या मानवी पिढ्या ह्या अत्याचारापासून दूर राहून आमचे नाव सुवर्णाक्षरांनी कोरून ठेवतील...

हैला, भारी लिहीलयं की आपलं ते हे रातराणी!

हैला, भारीच लिहीलयं की आपलं ते हे रातराणी!

सत्कार करायचा का ओटी भरायची? अशा चुका नाही करायच्या जेपी भाऊ. संपादक व्हायचय की नाही तुम्हाला? :)

एक नं झुरळपूर्ण प्रतिसाद _/\_

धन्यवाद !

ही कविता पंचशील उतारा (antidote) आहे, जरी गूढगर्भाचा रस्ता चोखाळते तरी चुकूनही ग्रेसचा छाप जाणवत नाही. कविता स्त्रीपोटी जन्मलेली आहे असे जाणवते. कविता नाद आणि लय यांचा हात पकडून चालतेय, त्यामुळे वाचताना खूप मजा येते, अशा कविता चालसिद्ध असतात. हुश्श, हे झाले कवितेच्या बाह्यरुपाबद्दल. अर्थ? व्यनि करतो, चालेल?;)

टवाळजी कार्टाजी, काविता वाचल्याबद्दल धन्यवाद. ही कविता खरंच मी मराठीतच लिहिली आहे हो. वाटल्यास अवतीभवती असणार्‍या भाषा अभ्यासकांना विचारा. तरीही तुम्हाला समाजायला अवघड गेली याचे वाईट वाटले. असो.

स्रुजाताई, हो, या कवितेतून असाही एक अर्थ निघू शकतो. मनाच्या संस्काराच्या गाभार्‍यात काही प्रतिमा काही गोष्टींशी घट्ट चिकटलेल्या असतात. नकळत. त्याची एक चौकट असते. त्यातच माणूस विचार करू शकतो. आणि ती चौकट वापरण्याचा पूर्ण अधिकार रसिकांचा असतोच.

बघ एस भौंना आणि अकुंना पण आवडली आहे. त्यांना नाही सांगायला गेलीस ते तुझ्या वारण्याची कथा :प

अकु, एसभाऊ, अनेकानेक धन्यवाद !

थोडक्यात रसिकांनी आपल्या जाणिवांचं फेशियल करावं, ब्लॅक हेड्स वगैरे सगळे साफ होतील. टवाळजी कार्टाजी यांना हा ही प्रतिसाद कळला नाही तर हे स्पष्टीकरण हो ;)

थोडक्यात रसिकांनी आपल्या जाणिवांचं फेशियल करावं, ब्लॅक हेड्स वगैरे सगळे साफ होतील. टवाळजी कार्टाजी यांना हा ही प्रतिसाद कळला नाही तर हे स्पष्टीकरण हो ;)

मी शेंगा खाल्ल्या नाही.मी फोलपटे टाकणार नाही.आधीच सांगून ठेवतेय.

पहिली कविता आहे ? निश्चितच अभिनंदन, असेच लिहित रहा. प.ले.शु (पुढील लेखनास शुभेच्छा)

अजयाताई, तुमचा प्रतिसाद व्यक्तिगत होत आहे. नसेल पाणीपुरी पचत तर मान्य करावे ना...उगाच ते पोकळ अन्न वगेरे रडरड करत राहू नये. कोणालाही कोणतेही स्पष्टीकरण देण्यास कवयित्री पक्षी आम्ही म्हणजे मी बांधील नाही हे ठणकावून सांगतेय !

Déjà vu !! (नवरातकिडे हे मी चुकून 'नवरा तिकडे' असं वाचलं त्यामुळे confusion मध्ये अंमळ भर पडली.)

=)) =))

=))

अय्या सरळ रेषा कशाला सऱळ करायची अजुन ?? वाकडी करण्यात च गंमत आहे :P

@हल्लीच्या मराठी मालिका पाहून स्त्रियाच स्त्रियांच्या व्यथा आहे असे लक्षात आले आहे. >>

कविता १९७८ आमच्या मैत्रीण असल्याने केव्हाच्या समजूनच घेतोय :(

खिक्क !!!! ;)

मराठीत टँजंट म्हणायचे आहे का आपणांस?

@अव्यक्त अवकाशातील अमूर्त संवेदनांची प्रच्छन्न स्त्रीसापेक्ष अभिव्यक्ती ! >> वारलो!

फक्त तुला कळली आहे ही कविता .. लोल.. __/\__

वा!सुरेख विवेचन स्नेहाकिता. प्रतिसाद आवडला.

स्नेहाकिता..महालोल

सखोल जाणिवेच्या अव्यक्त अवकाशातील अमूर्त संवेदनांची प्रच्छन्न स्त्रीसापेक्ष अभिव्यक्ती ! आशय कळल्यासारखा वाटत असतानाच तो मनवर्तुळाला भेदून न जाता निसटता स्पर्शून जातो

धन्यवाद, आजतागायत कुठलीच कविता अशी समजली नव्हती.

होक्का ??? मग कोणाची वाटते म्हणे ? इथे प्रतिभेचा आदर करण्याची पद्धतच दिसत नाही. !!

शाळेत कधी कवितेच्या कवीला यातून काय सुचवायचे आहे इ प्रश्नांना पैकेच्या पैकी गुण मिळाले होते का तुम्हाला? त्या प्रश्नांना काय उत्तरं द्यायची म्हणजे पैकीच्या पैकी मार्क मिळतील ह्याचे मार्गदर्शन आमचे मास्तर गाईड नामक बुकातून करत असत. ;-) त्यामुळे चिकित्सा करण्याचा चान्स तिथे मिळाला नव्हता तो राग इथे उपटून काढतोय आम्ही... काय समजलात....? अशा चिकित्सा करुन करून कवीच्या प्रतिभांना मारायचा आमचा प्लान आहे. जेणेकरून पुढच्या सगळ्या मानवी पिढ्या ह्या अत्याचारापासून दूर राहून आमचे नाव सुवर्णाक्षरांनी कोरून ठेवतील...

हैला, भारी लिहीलयं की आपलं ते हे रातराणी!

हैला, भारीच लिहीलयं की आपलं ते हे रातराणी!

सत्कार करायचा का ओटी भरायची? अशा चुका नाही करायच्या जेपी भाऊ. संपादक व्हायचय की नाही तुम्हाला? :)

एक नं झुरळपूर्ण प्रतिसाद _/\_

८. नसत्या चुका करू नयेत. चुकीला माफी नाही! ╰_╯

आणि भूछत्र सुध्धा ;)

पुणेकर आहे, एवढच म्हणेन! "पुणेरी" किंवा "पुणेकर" किंवा नुसतंच "पुणे" हा शब्द वापरून टीआरपी गोळा करणारा - पुणेकर नाही! पुणेरी - पुणेकर हे सतरांदा लिहीणा-या जिलबीटाकू लोकांसाठी लिहिलेल आहे हे. ह्या लेखाचा आणि पुण्याचा काही संबंध नाही. तसा उल्लेखही टाळलाय.

:D

८. नसत्या चुका करू नयेत. चुकीला माफी नाही! ╰_╯

आणि भूछत्र सुध्धा ;)

पुणेकर आहे, एवढच म्हणेन! "पुणेरी" किंवा "पुणेकर" किंवा नुसतंच "पुणे" हा शब्द वापरून टीआरपी गोळा करणारा - पुणेकर नाही! पुणेरी - पुणेकर हे सतरांदा लिहीणा-या जिलबीटाकू लोकांसाठी लिहिलेल आहे हे. ह्या लेखाचा आणि पुण्याचा काही संबंध नाही. तसा उल्लेखही टाळलाय.

:D

होय. तीच कविता.

धन्यवाद जव्हेरगंज. तुमचा विश्वास योग्यच आहे. या संस्थळावरच्या कवितेची तारीख आणि त्यांच्या ब्लॉगवरची तारीख सर्व काही सांगून जाते. शिवाय या आयडीने दुस-या संस्थळावर ही कविता पोस्ट केलीये तिथे ही कविता प्रेरित आहे का असं विचारण्याचा निर्लज्जपणा केलेला आहे. त्यामुळे या चोराला कसं मोकळं सोडावं आता ? तिथे केलेल्या शिवीगाळीमुळे निर्णय पक्का झालेला आहे. नाहीतर लक्ष देण्यात रस नव्हता. पण हा माज उतरवला पाहीजे असं वाटतंय.

कटु असले तरी हेच सत्य आहे, त्यामुळे मन मानत नसले तरी नाइलाजाने का होईना पण तुझ्याशी सहमत आहे ताई.अगं, मोठमोठ्या कथा सरळ स्वत:च्या नावाने पोस्ट करतात (तेवढ्यासाठी मी वर्तुळ अर्धवट ठेवलीय तर एका बयोने फेबु वरच्या एका पानावर चौथ्या भागातच अर्धवट कथाच समाप्त म्हणून पोस्ट केलीय)

प्रथमतः उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) अशा चर्चांमधून सजगता वाढते आहे, किमान आक्षेप नोंदवले जात आहेत हि चांगली गोष्ट आहे. अर्थात या दोन्ही कविंनी चर्चा करताना प्रतिसाद उपप्रतिसाद देण्याची घाई करण्यापुर्वी कॉपीराइट कायद्याच्या संबंधीत कलमांची दोनचार पारायणे केली असती तर बरे पडले असते. इतरांनीही या निमीत्ताने कायदा काय म्हणतो हे समजून घेण्याच्या दृष्टीने कलमे अभ्यासून घेणे चांगलेच. मी भारतीय कॉपीराइट कायदा माझ्या सवयीनुसार इंग्रजी विकिस्रोतावरून अभ्यासतो अजून एखाद्या विश्वासार्ह स्रोतातून तपासून घेणे उचित असावे. सदर चर्चेत दोन कलमे महत्वाची वाटतात एक अपवादांबद्दलचे ५२वे कलम आणि दुसरे श्रेय आणि मूळ लेखकाच्या ऑनर आणि रेप्युटेशन बद्दलचे कलम.

कलम ५२ उपकलम १ - a खंड ii मधील वाक्ये एकत्र ठेवलीतर, कॉपीराइटला उपलब्ध अपवादांबद्दल माझे वाचन 52. Certain acts not to be infringement of copyright (1) The following acts shall not constitute an infringement of copyright, namely,- [6thAmnd 75](a) a fair dealing with any work, not being a computer programme, for the purposes of-— [(i) मूळ कायद्यात वाचा तुर्तास टाळले आहे] (ii) criticism or review, whether of that work or of any other work;

बहुधा दोन्हीही कविता criticism or review प्रकारात मोडत असल्याचा दावा करता येईल अशी शक्यता वाटते तेव्हा कॉपीराइटचा पहिला दावा अपवाद मिळाल्याने निरस्त ठरण्याची शक्यता असावी. पण त्याच वेळी पै तै म्हणतात तसे एका कवितेवरून दुसरी कविता प्रेरीत असण्याची शक्यता वाटते. -व्यक्तीगत मत-(अनलेस असाच त्याही पुर्वीचा अजून कुणाचा फोर्म दाखवता आला तर बाजूत फरक पडू शकेल) पण जिथे प्रेरणा आहे आणि कायद्यात सरळ सरळ अपवाद उपलब्ध आहे तेव्हा मोकळेपनाने श्रेयस्विकार/दान करून कायद्याच्या अपवादाचा फायदा घेणे अधिक सुयोग्य चतुर लक्षण ठरावे, पण हट्टाला पेटलेल्यांना काही सांगणे कठीण असो. आपण कलम ५७ उपकलम १ खंड a आणि b मला कसे दिसते ते पाहूयात

57. Author's special rights 4[(1) Independently of the author's copyright and even after the assignment either wholly or partially of the said copyright, the author of a work shall have the right- (a) to claim authorship of the work; and (b) to restrain or claim damages in respect of any distortion, mutilation, modification or other act in relation to the said work [6thAmnd 94] if such distortion, mutilation, modification or other act would be prejudicial to his honour or reputation: PROVIDED that the author shall not have any right to restrain or claim damages in respect of any adaptation of a computer programme to which clause (aa) of sub-section (1) of section 52 applies. Explanation : Failure to display a work or to display it to the satisfaction of the author shall not be deemed to be an infringement of the rights conferred by this section.

एकदा प्रेरणा आहे हे स्विकारल गेल श्रेय न देण्यासाठी 57.1.(b) पुन्हा वाचून Explanation वाचा केलेले बदल मूळ लेखकाला पसंत आहेत की नाही याचा संबंध नसावा. केवळ केलेल्या बदलांंमूळे मूळ लेखकाच्या व्यक्तीगत reputation ला बाधा येते काय ? किंवा व्यक्तीगत honour ला धक्का पोहोचतो काय ? व्यक्तीगत reputation ला धक्का पोहोचतो का हे कमी सब्जेक्टीव्ह वाटते, व्यक्तीगत honour ला धक्का पोहोचतो काय ? हा प्रश्न अधिक सब्जेक्टीव वाटतो. (माझ्या व्यक्तीगत मते या विशीष्ट केस मध्ये कविता क्रमांक २ वेगळ्याच विषयावर टिका करते आहे किमानपक्षी मूळकविच्या हॉनरला धक्का पोहोचवण्याचा हेतु अथवा केलेले बदलांच्या हेतु तसा वाटत नाही, तरी पण मूळ कविने मला प्रेरणेचे श्रेय न दिल्यामुळे माझ्या ऑनरला धक्का पोहोचतोय अशी भूमिका घेतली तर न्यायालयात कितपत टिकेल माहित नाही पण कदाचित मॅच खेळली जाऊ शकते. अर्थात अ‍ॅग्रीव्हड व्यक्तीने लिगल प्रोसीडींग बद्दल अवाक्षरही काढण्याच्या आधी तज्ञ वकीलाचा सल्ला घ्यावा, कारण कलम ६०ची अत्यंत बारकाईने काळजी घेण्याची आवश्यकता असावी. कलम ६० न्यायालयीन प्रक्रीयेच्या बाहेर जाऊन इतर माध्यमातून न्यायालयीन कारवाईची ग्राऊंडलेस थ्रेट देऊ देत नाही. कुणालाही काय बाजू मांडायची ती केवळ न्यायालयासमोर अशी काहीशी कायद्यातील कलमातून अपेक्षा व्यक्त होत असावी हे कलम मूळात कायद्यातून वाचून घेतलेले उचित असावे (अधिक क्लिष्टता टाळण्याच्या दृष्टीने आणि कायदा मूळातून वाचला जावा म्हणून येथे उधृत करत नाही.) आता मिपासारख्या थर्डपार्टी संस्थळाची जबाबदारी काय बनते ? मला वाटते (इतर कोणत्याही कारणावरुन एखादी गोष्ट न ठेवण्या बाबत संस्थळाची स्वतंत्र पॉलीसी असू शकते) कॉपीराइट भंगाची कुणी अधिकृत लेखी कम्प्लेंट केल्यास कलम ५२ C मधला Provided that चा भाग लागू पडत असावा तो मूळातून व्यवस्थीत वाचून घ्यावा तो पुरेसा नेमका आणि स्पष्ट आहे असे वाटते. अर्थात संस्थळाला अशी कोणतीही लेखी सूचना देण्यापुर्वी सूचना देणार्‍यानेही ५२ C आणि कलम ६० आवर्जून वाचावे असे वाटते. वर नमुद केल्या प्रमाणे कायदा मूळातून वाचून समजून घ्यावा (आणि आणखी एका विश्वासार्ह स्रोतातून पडताळून घ्यावा), गरजेनुसार तज्ञ वकीलांचे मार्गदर्शन घेणे श्रेयस्कर असावे. हि कायद्याची बाजू झाली कायद्याच्या पलिकडे जाऊन प्लॅगरीझम उचलेगिरी बद्दल काही नैतीक तत्वे असू शकतात पण त्याही संदर्भाने गोष्टी खूप अटीतटीला पोहोचत असतील तर कायदेविषयक तज्ञांचा सल्ला घ्यावा (खासकरुन केस काठावरची असेल तर) किंवा सबुरी बाळगावी हे उचित असावे. चुभूदेघे. उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) लागू धन्यवाद आणि शुभेच्छा

(वरच्या प्रतिसादात अमेंडमेंटचे क्रमांकन आलेले आहे ते इंग्रजी विकिस्रोतातून आलेले आहे हे ध्यानात घ्यावे) हा उर्वरीत प्रतिसाद इतर चर्चेशी संबंधीत ठरेलच असे सांगता येत नाही, वर नमुद केलेले ५७-१-(b) हे पुर्वी (बहुधा इ.स.२०१२च्या अमेंडमेंट पर्यंत) केवळ कॉपीराइट च्या कालावधीतच लागू होत असे. २०१२च्या अमेंडमेंट नंतर ही अट काढून घेतल्यामुळे कॉपीराइट संपलेल्या साहित्यालाही हे कलम लागू पडावे आणि इतर देशातील ब्लास्फमी लॉजचा ज्यांचा अभ्यास आहे त्यांनी तुलना करुन पहावे (केवळ कॉपिराइट धारक अथवा त्याचा प्रतिनिधीच या कलमांचा लाभ घेऊ शकत असावा) पण तरीही कलम सॉलीड मोघम झाल्यासारखे आणि क्वचीत घटनेतील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या बाहेरचे अर्थ तर त्यातून ध्वनीत होणार नाहीत अशी शंका वाटते; या विषयावर एखादी केस हायकोर्ट आणि सुप्रीम कोर्टातून निर्वाळा घेऊन पुढे येऊ शकली तरच खरे तो पर्यंत असे विषय धूसरच राहतात. उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) लागू

मला पण, संदर्भ कळला नाही.

तसदी अथवा वेळ वाया गेला असे मुळीच वाटले नाही. (संस्थळ अथवा प्रशासकही गोत्यात येतात असे वाटत नाही-त्यांची कर्तव्ये आणि काळजी घेण्या इतपत कायदा सुस्पष्ट आहे) या निमीत्ताने कॉपीराइट विषयाच्या बारकाव्यांची चर्चा होऊ शकली. प्रेरणा कुठून कुठे घेतली गेली हे पुरेसे स्पष्ट वाटले, आणि ढापाढापी होते तेव्हा उलट मूळ लेखकांनी आक्षेप नोंदवण्याची संस्कृती जोपासण्याचीसुद्धा आवश्यकता आहे, एवढेच की कायद्याच्या बारकाव्यांची माहिती घेऊन केले की आपली मांडणी अधिक इफेक्टीव्ह होऊ शकते. मराठी माणूस सहसा चारचौघात मो़कळेपणाने चुक कबूल करत नाही आपल्या गाडीने अपघात होऊनही समोरच्या वरच डाफरले म्हणजे आपन कुणी मोठे होते असे वाटते. मांजरीने किती डोळे झाकून दुध पिले तरी बाकीच्या जगाला काय झाले ते कळण्यास खूपही वेळ लागत नाही. नैतीक दृष्ट्या त्यांनी प्रेरणा कबूल केली असती आणि तशी सवय असणे चांगले असते, यावेळी काठावर निभावले असावे पण उचलेगिरीची सवय असेल तर प्रत्येककेस मध्ये काठावर निभावता येईल असे नाही हे त्यांनी लक्षात घेतले तर त्यांच्याच भल्याचे, पण हे ज्याचे त्याला कळावयास हवे. तारखा इतक्या जवळ आहेत की, 'मेंदूच्या बल्क-अप मेमरीत जातं. अचानक त्यापासून काव्य स्फुरतं, ते आपलंच आहे असा समज होऊ शकतो.' हे या वेळच्या केस मध्ये असण्याचा संभव तार्कीक दृष्ट्या कमी वाटतो. सोमदेव सूरी आणि सारंगधराचे अर्थासहीत श्लोक संस्कृत काव्यातील 'श्रेय नामांकन', आणि काव्यचौर्याचा निषेध उत्तम वाचनासाठी संबंधीत मित्रास वाचावयास सांगण्यास हरकत नसावी असे वाटते :) असो. बाकी या सर्वचर्चेत या निमीत्ताने आपले मूळ काव्य वाचण्यात आले आणि ह्या धाग्यातील कविता दोन्ही आवडल्याचे नोंदवायचे राहीले. पु.ले.शु.

होय. तीच कविता.

धन्यवाद जव्हेरगंज. तुमचा विश्वास योग्यच आहे. या संस्थळावरच्या कवितेची तारीख आणि त्यांच्या ब्लॉगवरची तारीख सर्व काही सांगून जाते. शिवाय या आयडीने दुस-या संस्थळावर ही कविता पोस्ट केलीये तिथे ही कविता प्रेरित आहे का असं विचारण्याचा निर्लज्जपणा केलेला आहे. त्यामुळे या चोराला कसं मोकळं सोडावं आता ? तिथे केलेल्या शिवीगाळीमुळे निर्णय पक्का झालेला आहे. नाहीतर लक्ष देण्यात रस नव्हता. पण हा माज उतरवला पाहीजे असं वाटतंय.

कटु असले तरी हेच सत्य आहे, त्यामुळे मन मानत नसले तरी नाइलाजाने का होईना पण तुझ्याशी सहमत आहे ताई.अगं, मोठमोठ्या कथा सरळ स्वत:च्या नावाने पोस्ट करतात (तेवढ्यासाठी मी वर्तुळ अर्धवट ठेवलीय तर एका बयोने फेबु वरच्या एका पानावर चौथ्या भागातच अर्धवट कथाच समाप्त म्हणून पोस्ट केलीय)

प्रथमतः उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) अशा चर्चांमधून सजगता वाढते आहे, किमान आक्षेप नोंदवले जात आहेत हि चांगली गोष्ट आहे. अर्थात या दोन्ही कविंनी चर्चा करताना प्रतिसाद उपप्रतिसाद देण्याची घाई करण्यापुर्वी कॉपीराइट कायद्याच्या संबंधीत कलमांची दोनचार पारायणे केली असती तर बरे पडले असते. इतरांनीही या निमीत्ताने कायदा काय म्हणतो हे समजून घेण्याच्या दृष्टीने कलमे अभ्यासून घेणे चांगलेच. मी भारतीय कॉपीराइट कायदा माझ्या सवयीनुसार इंग्रजी विकिस्रोतावरून अभ्यासतो अजून एखाद्या विश्वासार्ह स्रोतातून तपासून घेणे उचित असावे. सदर चर्चेत दोन कलमे महत्वाची वाटतात एक अपवादांबद्दलचे ५२वे कलम आणि दुसरे श्रेय आणि मूळ लेखकाच्या ऑनर आणि रेप्युटेशन बद्दलचे कलम.

कलम ५२ उपकलम १ - a खंड ii मधील वाक्ये एकत्र ठेवलीतर, कॉपीराइटला उपलब्ध अपवादांबद्दल माझे वाचन 52. Certain acts not to be infringement of copyright (1) The following acts shall not constitute an infringement of copyright, namely,- [6thAmnd 75](a) a fair dealing with any work, not being a computer programme, for the purposes of-— [(i) मूळ कायद्यात वाचा तुर्तास टाळले आहे] (ii) criticism or review, whether of that work or of any other work;

बहुधा दोन्हीही कविता criticism or review प्रकारात मोडत असल्याचा दावा करता येईल अशी शक्यता वाटते तेव्हा कॉपीराइटचा पहिला दावा अपवाद मिळाल्याने निरस्त ठरण्याची शक्यता असावी. पण त्याच वेळी पै तै म्हणतात तसे एका कवितेवरून दुसरी कविता प्रेरीत असण्याची शक्यता वाटते. -व्यक्तीगत मत-(अनलेस असाच त्याही पुर्वीचा अजून कुणाचा फोर्म दाखवता आला तर बाजूत फरक पडू शकेल) पण जिथे प्रेरणा आहे आणि कायद्यात सरळ सरळ अपवाद उपलब्ध आहे तेव्हा मोकळेपनाने श्रेयस्विकार/दान करून कायद्याच्या अपवादाचा फायदा घेणे अधिक सुयोग्य चतुर लक्षण ठरावे, पण हट्टाला पेटलेल्यांना काही सांगणे कठीण असो. आपण कलम ५७ उपकलम १ खंड a आणि b मला कसे दिसते ते पाहूयात

57. Author's special rights 4[(1) Independently of the author's copyright and even after the assignment either wholly or partially of the said copyright, the author of a work shall have the right- (a) to claim authorship of the work; and (b) to restrain or claim damages in respect of any distortion, mutilation, modification or other act in relation to the said work [6thAmnd 94] if such distortion, mutilation, modification or other act would be prejudicial to his honour or reputation: PROVIDED that the author shall not have any right to restrain or claim damages in respect of any adaptation of a computer programme to which clause (aa) of sub-section (1) of section 52 applies. Explanation : Failure to display a work or to display it to the satisfaction of the author shall not be deemed to be an infringement of the rights conferred by this section.

एकदा प्रेरणा आहे हे स्विकारल गेल श्रेय न देण्यासाठी 57.1.(b) पुन्हा वाचून Explanation वाचा केलेले बदल मूळ लेखकाला पसंत आहेत की नाही याचा संबंध नसावा. केवळ केलेल्या बदलांंमूळे मूळ लेखकाच्या व्यक्तीगत reputation ला बाधा येते काय ? किंवा व्यक्तीगत honour ला धक्का पोहोचतो काय ? व्यक्तीगत reputation ला धक्का पोहोचतो का हे कमी सब्जेक्टीव्ह वाटते, व्यक्तीगत honour ला धक्का पोहोचतो काय ? हा प्रश्न अधिक सब्जेक्टीव वाटतो. (माझ्या व्यक्तीगत मते या विशीष्ट केस मध्ये कविता क्रमांक २ वेगळ्याच विषयावर टिका करते आहे किमानपक्षी मूळकविच्या हॉनरला धक्का पोहोचवण्याचा हेतु अथवा केलेले बदलांच्या हेतु तसा वाटत नाही, तरी पण मूळ कविने मला प्रेरणेचे श्रेय न दिल्यामुळे माझ्या ऑनरला धक्का पोहोचतोय अशी भूमिका घेतली तर न्यायालयात कितपत टिकेल माहित नाही पण कदाचित मॅच खेळली जाऊ शकते. अर्थात अ‍ॅग्रीव्हड व्यक्तीने लिगल प्रोसीडींग बद्दल अवाक्षरही काढण्याच्या आधी तज्ञ वकीलाचा सल्ला घ्यावा, कारण कलम ६०ची अत्यंत बारकाईने काळजी घेण्याची आवश्यकता असावी. कलम ६० न्यायालयीन प्रक्रीयेच्या बाहेर जाऊन इतर माध्यमातून न्यायालयीन कारवाईची ग्राऊंडलेस थ्रेट देऊ देत नाही. कुणालाही काय बाजू मांडायची ती केवळ न्यायालयासमोर अशी काहीशी कायद्यातील कलमातून अपेक्षा व्यक्त होत असावी हे कलम मूळात कायद्यातून वाचून घेतलेले उचित असावे (अधिक क्लिष्टता टाळण्याच्या दृष्टीने आणि कायदा मूळातून वाचला जावा म्हणून येथे उधृत करत नाही.) आता मिपासारख्या थर्डपार्टी संस्थळाची जबाबदारी काय बनते ? मला वाटते (इतर कोणत्याही कारणावरुन एखादी गोष्ट न ठेवण्या बाबत संस्थळाची स्वतंत्र पॉलीसी असू शकते) कॉपीराइट भंगाची कुणी अधिकृत लेखी कम्प्लेंट केल्यास कलम ५२ C मधला Provided that चा भाग लागू पडत असावा तो मूळातून व्यवस्थीत वाचून घ्यावा तो पुरेसा नेमका आणि स्पष्ट आहे असे वाटते. अर्थात संस्थळाला अशी कोणतीही लेखी सूचना देण्यापुर्वी सूचना देणार्‍यानेही ५२ C आणि कलम ६० आवर्जून वाचावे असे वाटते. वर नमुद केल्या प्रमाणे कायदा मूळातून वाचून समजून घ्यावा (आणि आणखी एका विश्वासार्ह स्रोतातून पडताळून घ्यावा), गरजेनुसार तज्ञ वकीलांचे मार्गदर्शन घेणे श्रेयस्कर असावे. हि कायद्याची बाजू झाली कायद्याच्या पलिकडे जाऊन प्लॅगरीझम उचलेगिरी बद्दल काही नैतीक तत्वे असू शकतात पण त्याही संदर्भाने गोष्टी खूप अटीतटीला पोहोचत असतील तर कायदेविषयक तज्ञांचा सल्ला घ्यावा (खासकरुन केस काठावरची असेल तर) किंवा सबुरी बाळगावी हे उचित असावे. चुभूदेघे. उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) लागू धन्यवाद आणि शुभेच्छा

(वरच्या प्रतिसादात अमेंडमेंटचे क्रमांकन आलेले आहे ते इंग्रजी विकिस्रोतातून आलेले आहे हे ध्यानात घ्यावे) हा उर्वरीत प्रतिसाद इतर चर्चेशी संबंधीत ठरेलच असे सांगता येत नाही, वर नमुद केलेले ५७-१-(b) हे पुर्वी (बहुधा इ.स.२०१२च्या अमेंडमेंट पर्यंत) केवळ कॉपीराइट च्या कालावधीतच लागू होत असे. २०१२च्या अमेंडमेंट नंतर ही अट काढून घेतल्यामुळे कॉपीराइट संपलेल्या साहित्यालाही हे कलम लागू पडावे आणि इतर देशातील ब्लास्फमी लॉजचा ज्यांचा अभ्यास आहे त्यांनी तुलना करुन पहावे (केवळ कॉपिराइट धारक अथवा त्याचा प्रतिनिधीच या कलमांचा लाभ घेऊ शकत असावा) पण तरीही कलम सॉलीड मोघम झाल्यासारखे आणि क्वचीत घटनेतील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या बाहेरचे अर्थ तर त्यातून ध्वनीत होणार नाहीत अशी शंका वाटते; या विषयावर एखादी केस हायकोर्ट आणि सुप्रीम कोर्टातून निर्वाळा घेऊन पुढे येऊ शकली तरच खरे तो पर्यंत असे विषय धूसरच राहतात. उत्तरदायकत्वास नकार (माहितगारकृत) लागू

मला पण, संदर्भ कळला नाही.

तसदी अथवा वेळ वाया गेला असे मुळीच वाटले नाही. (संस्थळ अथवा प्रशासकही गोत्यात येतात असे वाटत नाही-त्यांची कर्तव्ये आणि काळजी घेण्या इतपत कायदा सुस्पष्ट आहे) या निमीत्ताने कॉपीराइट विषयाच्या बारकाव्यांची चर्चा होऊ शकली. प्रेरणा कुठून कुठे घेतली गेली हे पुरेसे स्पष्ट वाटले, आणि ढापाढापी होते तेव्हा उलट मूळ लेखकांनी आक्षेप नोंदवण्याची संस्कृती जोपासण्याचीसुद्धा आवश्यकता आहे, एवढेच की कायद्याच्या बारकाव्यांची माहिती घेऊन केले की आपली मांडणी अधिक इफेक्टीव्ह होऊ शकते. मराठी माणूस सहसा चारचौघात मो़कळेपणाने चुक कबूल करत नाही आपल्या गाडीने अपघात होऊनही समोरच्या वरच डाफरले म्हणजे आपन कुणी मोठे होते असे वाटते. मांजरीने किती डोळे झाकून दुध पिले तरी बाकीच्या जगाला काय झाले ते कळण्यास खूपही वेळ लागत नाही. नैतीक दृष्ट्या त्यांनी प्रेरणा कबूल केली असती आणि तशी सवय असणे चांगले असते, यावेळी काठावर निभावले असावे पण उचलेगिरीची सवय असेल तर प्रत्येककेस मध्ये काठावर निभावता येईल असे नाही हे त्यांनी लक्षात घेतले तर त्यांच्याच भल्याचे, पण हे ज्याचे त्याला कळावयास हवे. तारखा इतक्या जवळ आहेत की, 'मेंदूच्या बल्क-अप मेमरीत जातं. अचानक त्यापासून काव्य स्फुरतं, ते आपलंच आहे असा समज होऊ शकतो.' हे या वेळच्या केस मध्ये असण्याचा संभव तार्कीक दृष्ट्या कमी वाटतो. सोमदेव सूरी आणि सारंगधराचे अर्थासहीत श्लोक संस्कृत काव्यातील 'श्रेय नामांकन', आणि काव्यचौर्याचा निषेध उत्तम वाचनासाठी संबंधीत मित्रास वाचावयास सांगण्यास हरकत नसावी असे वाटते :) असो. बाकी या सर्वचर्चेत या निमीत्ताने आपले मूळ काव्य वाचण्यात आले आणि ह्या धाग्यातील कविता दोन्ही आवडल्याचे नोंदवायचे राहीले. पु.ले.शु.

No Man's Land अशी नसते हो म्हणूनच ती इथे उपहासाने वापरली आहे.

+१११

No Man's Land अशी नसते हो म्हणूनच ती इथे उपहासाने वापरली आहे.

+१११

बुवा रॉक्स !

सरड्याची धाव कुंपणापर्यंत तशी बुवाची धाव टमरेलापर्यंत.

दुसरा आवडला. पहिल्यामध्ये "गदर" काही अर्थाने वापरला आहे की नुसताच यमकी फिलर आहे? :)

तुम्च्याल्याप्टोप्चाकिबोर्ड्ख्राब्झाल्लाहेब्घून्वैट्टवाट्ले :)

नवलेखकांना 'आपले' म्हणा हे जास्त चांगलं वाटतय

तेच पीठ तीच जिल्बि मती मंद तू रे जुना जुना

बुवा रॉक्स !

सरड्याची धाव कुंपणापर्यंत तशी बुवाची धाव टमरेलापर्यंत.

दुसरा आवडला. पहिल्यामध्ये "गदर" काही अर्थाने वापरला आहे की नुसताच यमकी फिलर आहे? :)

तुम्च्याल्याप्टोप्चाकिबोर्ड्ख्राब्झाल्लाहेब्घून्वैट्टवाट्ले :)

नवलेखकांना 'आपले' म्हणा हे जास्त चांगलं वाटतय