मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

विवाहांतर्गत बलात्कारांचा प्रश्न

arunjoshi123 ·

पैसा Wed, 04/30/2014 - 16:40
The government on Monday (फेब २०१३ मधे) justified its decision not to include marital rape as a sexual offence in the Criminal Law Amendment Ordinance, 2013, saying that this could weaken the institution of marriage, but admitted that it was still grappling with the tricky issue of failed live-in relationships where an ex-partner is accused of rape committed under the false promise of marriage.
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? का फक्त वरून सगळं छान असल्याचं नाटक करत रहावं अशी अपेक्षा आहे? हा कायदा पास केला म्हणून लगेच १००% बायका पुरुषांना कोर्टात खेचतील असं समजणं हा मूर्खपणा झाला. आपल्या नात्यातला विसंवाद जाहीररीत्या कबूल करायचं धाडस फारच थोड्या बायका दाखवतील. समजा कायदा झाला तरी त्याचा उपयोग करणार्‍या फारच थोड्या बायका निघतील. संसदेत महिला आरक्षाण विधेयक पास होण्यात ज्या प्रचंड अडचणी होत्या ते पाहता या प्रस्तावाच्या बाजूने आणि विरोधी अशी उभी दुफळी पहायला मिळाली यात विशेष नवीन ते काय?
संसदेचं विधान असं म्हणताना लोकप्रतिनिधी नेमके कोण आहेत, कोणत्या मानसिकतेत वाढलेले आहेत, कसे वर्तन त्यांच्या व्यक्तिगत आयुष्यात ते करतात इत्यादी अनेक मुद्दे उपस्थित होतात. ते काही सर्वज्ञ नव्हेत आणि सर्वयोग्यही नव्हेत; असते तर आज अनेक सुयोग्य कायदे झाले असते, रखडले नसते. ७. स्त्रियाही याच पुरुषप्रधान संस्कृतीत जन्मलेल्या, वाढलेल्या आहेत; त्यांच्यात बदल होताहेत, पण काळ जावा लागणारच.
हे कविताचं म्हणणं पटलं. मात्र बलात्कार हा गंभीर गुन्हा का आहे हे त्याला "बलात्कार" असं का म्हणतात यावरून पुरेसं स्पष्ट आहे. निव्वळ अनैच्छिक संभोगापेक्षा 'बळाचा अतिरेकी वापर' हा जास्त मोठा गुन्हा आहे. त्यातही आपल्या स्थानाचा, पदाचा गैरवापर केला असेल तर तो अधिकच मोठा गुन्हा आहे. कारण त्यात विश्वासघात, दुसर्‍याच्या परिस्थितीचा गैरफायदा घेणे असे आणखीही काही गुन्हे येतात. आणि खरे तर कोणत्याही नवर्‍याला बायको केवळ सर्वकाळ उपलब्ध आहे आणि तिचं काही केलं तरी ती तोंड उघडणार नाही असं समजून तिला गृहीत धरणं हे खरं तर लग्न करताना घेतलेल्या "नातिचरामि" या शपथेचं उल्लंघन आहे.

मृत्युन्जय Wed, 04/30/2014 - 16:50
एक प्रॉब्लेम आहे, आजही ४९८अ चा दुरुपयोग होतो. त्याचा दुरुपयोग झाला तर माणूस आत जातो. यात माणूस वरतीच जायचा.

पैसा Wed, 04/30/2014 - 16:58
'क्रौर्य' याची व्याख्या केलेली नसल्याने दोघेही एकमेकांवर तसे आरोप करू शकतात. आणि बलात्काराला फाशीची शिक्षा आपल्याकडे नाही. त्यामुळे वर जायची शक्यता नाही. कोणाचा जीव गेला/गंभीररीत्या जखमी झाले तर खुनाच्या/खुनाचा प्रयत्न या आरोपाखाली फाशी होऊ शकते. (जसे दिल्ली आणि मुंबई केसेसमधे झाले).

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 19:53
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? भाषांतरः राजकिय भाषा: कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती आहे. सामान्य मराठी भाषा: आमच्या मताच्या बँका नाराज होतील ना ? *. {* त्यांना "ऐकायला" बरा वाटेल असा कायदा बनवला म्हणजे ते खूष (तो निरर्थक असला तरी बेहत्तर) आणि मग आम्हाला पाहिजे ते करायला आम्ही मोकळे ! इथे कोण लेकाचा योग्य आणि समतोल कायदे करायला निवडून आलाय? कायतरीच काय ! }

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 20:00
जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे?
This is not about that very family. This is about the threat perception on 'getting into family' in the rest of the society. गावात चार प्रतिष्ठीत केसेस आल्या तर 'संपूर्ण विवाहितांत' इ इ गैरसमजांमुळे वातावरण तापण्याची शक्यता आहे.

पैसा गुरुवार, 05/01/2014 - 14:58
सगळ्या गोष्टींसाठी कायदे होतील, फक्त त्यात पाणी घालून पाणचट होतील. म्हणजे ठोस परिणाम शून्य. एका कलमाचा अर्थ एक कोर्ट "असा" लावील आणि दुसर्‍या कलमाचा अर्थ वरचं कोर्ट "तसा" लावील. मग सगळी केस "बॅक टू स्क्वेअर वन". एखाद्या बाईने विवाहांतर्गत बलात्काराचा दावा समजा दाखल केलाच, तर केसचा अंतिम निकाल येईपर्यंत दोघेही बहुधा वर पोचलेले असायचे.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 19:18
इथे कोण लेकाचा योग्य आणि समतोल कायदे करायला निवडून आलाय?
जे अगदी कंपन्यांचे काटेकोर करार असतात त्यांत देखिल कोणत्या पक्षांचे अधिकार नि कर्तव्ये काय काय आहेत असे सुनिश्चित्पणे सांगता येत नाही. इथे प्रश्न लग्नाचा आहे. म्हणजे संभोग सोडून इतर सर्व बाबींत दोन्ही पक्षांचे काहीही मतभेद नाहीत असे मानू. आता संभोगासाठी नैसर्गिकतः दोन्ही पक्षांची सतत, मुक्त होकार हवा. एकाचा नसेल तर लोचा आहे. क्रौयाचे प्रकार वगळा (वर लिहिले आहे). फक्त दोनच प्रकारचे नकार पाहू: १. अगदी काहीही म्हणजे काहीही कारण नसताना घटनादत्त स्वातंत्र्याचा वापर करून दिलेला नकार. २. ज्यात स्त्री असे कारण सांगते जे तिच्यादृष्टीने महत्त्वाचे आहे (से व्रत), पण क्रौय, बलप्रयोग ह्या कायद्यांनी त्या कारणाला अर्थ नाही. या दोन्ही केसेस मधे रिजनेबल मनधरणीने फरक पडला नाही असे मानू. जर कायद्याने या दोन्ही वेळी झालेला संभोग (ज्यात पुन्हा शारिरीक अत्याचार, क्रौय नाही, मुद्दाम म्हणून तर नाहीच नाही.)बलात्कार मानला तर काय होईल? १. दोन्ही पक्षांना दोन्ही पक्षांची पूर्ण मर्जी होईल तोपर्यंत वाट पाहावी लागेल. २. यातून लैंगिक उपासमार होऊ शकते ३. ज्या कारणांचा लैंगिकतेची संबंधच नाही अशी कारणे मधे आणून संमतीच्या अधिकाराचा गैरवापर होइल. तो गैरवापर जाहीर् असेल वा नसेल. पण अगदी जाहिरपणे गैरवापर असेल तरी काही करता येणार नाही. ४. मग 'मला एक तोळे सोने दिले नाही (उदा)' म्हणून माझी बायको माझी लैंगिक कुचंबणा करत आहे हे न्यायालयात न्यायला अजून एक कायदा लागेल. ५. नवरा बायकोचे नाते नाजूक असते. ते लाँग टेर्म मधे खूप मॅच्यूर असले तरी जेव्हा खाचखळगे, दर्‍याखोल्या येतात (ज्या खूप नि खूपदा येतात) तेव्हा हा कायदा एक 'ब्रह्मास्त्र' बनू शकतो. ६. या कायद्याचा मूल उद्देश 'बलात्कार न व्हावेत' असा आहे. त्याचा कुटुंबातल्या इतर बाबींवर परिणाम होऊ नये असा आहे. ७. जे लोक गुन्हे टाळण्यासाठी 'कुटुंबे मोडीत काढायला काय हरकत आहे' असा विचार करत असतील त्यांच्यासाठी हे जाणणे आवश्यक आहे कि 'स्त्री व पुरुषांचे कोणतेही कोहॅबिटेशन' कुटुंबच आहे. त्याचे रुप बदलून फार फरक पडणार नाही. समस्या तिथेच राहतील. जगात अनेक प्रगत देशांत हा कायदा नाही, जिथे आहे तिथे स्त्रीया जास्त अन्यायमुक्त आहेत असाही प्रकार नाही. तेव्हा भारताचे राजकारणी जेव्हा एक भूमिका घेतात तेव्हा त्याची टर न उडवता उत्तर द्यायचा प्रयत्न करणे इष्ट.

डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 05/02/2014 - 22:41
जोशीसाहेब, तुमच्या सद्हेतूबद्दल अजिबात संशय नाही. शिवाय असे धागे सर्वसमावेशक चर्चा करवून आणतात आणि हे पार्टीसिपेटरी लोकशाहीचे लक्षण आहे. म्हणूनच ते स्वागतार्ह आहे. मात्र कोणताही कायदा (त्यातील पळवाटा बंद करण्यासाठी) मेंदू पुरेपूर वापरून लिहावा, मात्र तो अंमलात आणताना (त्याचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी) मेंदूबरोबर हृदयाचाही उपयोग करावा हा दंडक आहे. मेंदू आला की संशयवाद (skepticism) आलाच... तर मग तुम्ही उल्लेखलेले संशयवादी वाक्य का लिहिले गेले त्याबाबत काहीसे... १. सद्या आपल्याकडचे राजकारण्यांचे वर्तन बघता, कायदा बनण्याअगोदर जे राजकारणी डावपेच आणि जी समीकरणे खेळली जातात याचे खालिल दोन उदाहरणे बोलकी ठरावी: अ. आम्ही निवडणूकीत निवडून आलो आहोत. आता सिव्हिल सोसायटीला आम्हाला सांगायचा अधिकार नाही. त्यांनी आंदोलन करणे म्हणजे अराजक (केऑस) आणि लोकशाहीविरोधी आहे... हे उद्गार आहेत सर्वोच्च कोर्टाचा गाजलेला वकिल असलेल्या कायदामंत्राचे. पार्टीसिपेटरी लोकशाहीचे (जी लोकशाहीचे सर्वात योग्य व्हर्शन समजले जाते) यापेक्षा किती धज्ज्या उडवायला पाहिजेत? आ. पूर्व केंद्रिय मंत्री आणि एका मोठ्या राज्याचा मुख्यमंत्री असलेला नेता बलात्काराच्या संदर्भात म्हणतो, "बच्चे है । गलतिया करते है ।" ब्युरोक्रसीने कितीही उत्तम ड्राफ्ट बनवला तरी त्यावर चर्चा करून, त्यात आपल्याला सोईच्या दुरुस्त्या सुचवून, त्यांच्यामुळे कायद्याचा मूळ उद्द्येश पराभूत झाला तरी त्या मान्य करवून घेऊन मगच राजकारणी आपले कायदे पास करणार, मग "राजकारण सोडून इतर कशाला (उदा. लॉजीक, न्याय, संतुलित विचार, इ) जास्त महत्व दिले जाईल का?" हा माझा मुख्य प्रश्न तुम्ही उद्धॄत केलेल्या वाक्याचा खरा अर्थ आहे. २. आपले बरेचसे कायदे कालबाह्य झालेले आहेत हे त्यांच्या नावांतील इसवीसनांवरून कळते. काही कायदे तर स्वातंत्र्यपूर्व काळातील आहेत. इतक्या वर्षांनंतर, फक्त अमेंडमेंट्सची ठिगळे पुरेशी नाहीत आणि नविन, सुटसुटीत आणि मुख्य म्हणजे "सुलभपणे व्यवहारात वापरण्याजोगा" कायदा बनविणे ही उत्तम शासनव्यवस्थेस अत्यावश्यक आणि मूलभूत गोष्ट आहे हे नेत्यांना अनेक दशके "समजले नाही" की "अशी अव्यवस्था असणे हे जास्त सोईचे आहे?" हाच मुख्य प्रश्न आहे. आणि वास्तवता पहाता याचे उत्तर द्यायलाच पाहिजे का? ३. कायदा: (अ) कुठलाही कायदा सर्वप्रथम सुगम, न्याय्य आणि संतुलित असणे जरुरीचे असते. राजकीय चढाओढीत न्यायाची काय अवस्था होते हे पाहण्यासाठी शाहबानो केस आणि नुकतीच सर्वोच्च न्यायालयाचा डागाळलेल्या राजकारण्यांसंबद्धीचा निर्णय उलटवण्यासाठी केलेली (पण सुदैवाने निष्फळ झालेली) वटहुकुमाची खेळी, ही दोनच उदाहरणे पुरेशी आहेत. मात्र केवळ सुगम, न्याय्य आणि संतुलित कायदा पुरेसा नाही... (आ) उत्तम कायदा हा उत्तम रितीने व्यवहारात आणणे जरूरीचे आहे. कोण्या एका कायद्यात याबाबत पुरेसा विचार आणि तजवीज केली आहे आणि ती व्यवहारात आणली आहे हे प्रत्यक्षात बघायला खूप आवडेल आणि अभिमान वाटेल. नविन कायदा / अमेंडमेंट आली की त्याबाबतीत संबद्धित लोकांचे प्रबोधन (प्रोअ‍ॅक्टीव्ह स्टेकहोल्डर ओरिएंटेशन) होण्याऐवजी मेडियात उलटसुलट मते व गोंधळ आणि मग सरकारचा खुलासा हे नेहमीचे आहे. (इ) उत्तम कायदा हा उत्तम रितीने व्यवहारात आणल्यावर "त्याच्या पालनावर उत्तम देखरेख आहे आणि त्याचे पालन केल्यास फायद्याचे आहे आणि पालन न केल्यास कारवाई होईल" ही जाणीव जनमानसात तयार करणे जरूरीचे असते. आणि तशी कारवाई कोणताही (पैसा, दडपण, इ मुळे)अपवाद न करता करणे जरूरीचे आहे. सद्या ही अट बहुतांश स्वप्नावस्थेतच आहे. ४. कायदा समतोल व्हायला त्याचा परिणाम होणार्‍या सर्व घटकांचा (स्टेकहोल्डर्स) समतोल विचार अत्यंत जरूर आहे... यालाच साधारणपणे न्याय असे म्हणतात. एका घटकाला झुकते माप देताना दुसर्‍या घटकावर अन्याय होऊ नये याची शक्य ती सर्व खबरदारी घ्यायला हवी. "धर्म, जात, लिंग, इ कारणाने कायदा एका बाजूला झुकलेला असणे" या राजकीय विवशतेचा/प्रवृत्तीचा प्रतिकार करण्याची ताकद राखणारे नेते हा दुर्दैवाने भारताचा विशेष नाही. ५. समतोल कायदा म्हणजे सर्वसामान्य नागरीकाइतकेच शासनही जबाबदार (अकाउंटेबल) असणे जरूरीचे आहे. यात कारवाई आणि कारवाईची वेळ या दोन्ही सारख्याच महत्वाच्या असतात. उदा: सर्वसामान्य नागरीकाला एखाद्या मागणीकरिता अर्ज / गुन्ह्याची तक्रार करायचा हक्क भारतात आहे. हा हक्क ठराविक कालावधित न बजावल्यास नागरिक हक्क गमावतो. इथपर्यंत ठीक आहे. पण... त्या अर्जावर/तक्रारीवर योग्य वेळेत, योग्य कारवाई न केल्यास, तसे करणार्‍या अधिकार्‍यावर (आणि त्याच्यावर दडपण आणणार्‍यावर) कारवाईबद्दल कायदा बर्‍याचदा मुका असतो. ही पद्धत वसाहतवादाचा अवशेष आहे... कारण राजेशाहीत राजा प्रजेला दोषी ठरवू शकतो पण राजा नेहमी बरोबर असतो (The king is always right.) प्रजा त्याला जाब विचारू शकत नाही. हा अवशेष नजरचूकीने राहिला असे म्हणणे म्हणजे नेत्यांच्या हुशारीवर अविश्वास दाखवणे होईल... मी तरी असा धाडसी आरोप करणार नाही ! असो... अजून आशा सोडली नाही. देश बदलतोय. आपण बदलतोय... पण जरा (की फार?) हळूहळू. त्यामुळेच ही आवश्यक अस्वस्थता अणि संशयवाद.

प्रसाद गोडबोले Sat, 05/03/2014 - 08:05
मात्र कोणताही कायदा (त्यातील पळवाटा बंद करण्यासाठी) मेंदू पुरेपूर वापरून लिहावा, मात्र तो अंमलात आणताना (त्याचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी) मेंदूबरोबर हृदयाचाही उपयोग करावा हा दंडक आहे. >>> हृदयाला काडीची अक्कल नसते ... एकदा नेमुन दिलेले काम ,धडकत रहाणे , हे विचार नकरता करत रहाणे येवढेच मेंदुला जमते ..... त्या अर्थाने ,थोडक्यात कोणताही सारासार विचार न करता , ह्या कायद्याची अंमलबजावणी करावी असे आपल्याला म्हणायचे आहे काय ? :D

डॉ सुहास म्हात्रे Sat, 05/03/2014 - 10:59
ह्या वाक्याचा वाच्यार्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा समज होता :) असो. त्या वाक्याचा सरळ साध्या मराठीत अर्थः "कायदा लिहीताना पळवाटा शोधून चलाखी करून कायद्याचा गैरफायदा घेता येंणार नाही येवढे डोके वापरणे आवश्यक आहे, मात्र तो अंमलात आणताना तारतम्य, पार्श्वभूमी आणि परिस्थितीचे भान राखणे आवश्यक आहे." अर्थ अजून नीट समजण्यासाठी एक उदाहरणः एका माणसाच्या कृतीने दुसर्‍याचा मृत्यु होणे याचा तारतम्य, पार्श्वभूमी आणि परिस्थितीचे भान राखून; खून (मर्डर), मनुष्यवध (मॅन स्लॉटर), अपघात, इ अनेक प्रकार असू शकतात आणि त्यांच्यासंबद्धात दिलेले निर्णय व शिक्षांत जमीनस्मानाचा फरक असू शकतो.

प्रसाद गोडबोले Sat, 05/03/2014 - 11:23
ह्या वाक्याचा वाच्यार्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा समज होता
>>> :D ह्या स्मायलीचा अर्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा माझा समज होता :) असो !

डॉ सुहास म्हात्रे Sat, 05/03/2014 - 11:27
मीही तुमच्यासाठीच्या प्रतिसादात स्मायली टाकली होतीच ;) विषय गंभीर असल्याने कोणाचा गैरसमज होऊ नये याचीही खबरदारी घेणे जरुरीचे होते, नाय्का ? :)

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 14:19
कायदाप्रणालित काय दोष आहेत ते आपण रोचकपणे निदर्शवले आहे. ते महत्त्वाचे आहेच. पण 'शिक्षणसंस्थेत प्रचंड घोळ असताना' 'एक विशिष्ट विषय कसा शिकवायचा' इथपर्यंतच चर्चा सिमित ठेऊ या. आपण दाखवलेल्या बाबी या विशिष्ट कायद्याच्या बाबतीत काही वेगळे परिणाम दाखवत असतील तर ते आपणाकडून ऐकायला आवडेल.

डॉ सुहास म्हात्रे Sun, 05/04/2014 - 00:08
सर्वसाधारणपणे लोकमताचा दबावच कोणताही कायदा कसा असेल हे ठरवत असतो आणि हा कायदा त्याला अपवाद नाही. जोपर्यंत सरळसरळ पाशवी बलात्काराबाबत "बच्चे है । गलतिया करते है।" असले राजकारण उघडपणे होते आणि त्यामुळे मते मिळतात; इतकेच नाही तर त्याबाबत गदारोळ करून इतर पक्ष/मेडीया लोकमत बदलू शकत/इच्छित नाही, तोपर्यंत विवाहबाह्य पाशवी बलात्काराविरुद्ध संतुलित कायदा आणि त्याची अंमलबजावणी होणे कठीण आहे. फार फार तर लोकक्षोभाचे प्रसंग तात्पुरते आवरण्यासाठी निर्भया प्रकरणासारखी मलमपट्टी करून वेळ मारून नेली जाईल, असेच अनुभव सांगतो. विवाहांतर्गत बलात्काराची व्याख्या करणे आणि त्या कायद्याची अंमलबजावणी करणे हे वरच्यापेक्षा अनेक पटींनी किचकट काम आहे. यात (सहाजिकपणे) आपापल्या मतदात्यांवर लक्ष ठेवून असलेल्या राजकारण्यांचे एकमत ही जरा दूरचीच गोष्ट दिसत आहे. त्यामुळे पहिला ड्राफ्ट जरी "जास्तीत जास्त" संतुलीत आणि न्याय्य असा बनवला तरी सद्यस्थितीत तो पास होईपर्यंत होणार्‍या अनेक राजकीय अगतिकतेच्या आणि देवाणघेवाणीच्या अमेंडमेंट्समुळे त्याचा मूळ गाभा हरवण्याचीच जास्त शक्यता आहे असे वाटते. सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे होण्यासाठी खालीलपैकी कमीत कमी एक (दोन्ही असल्यास सोन्याहून पिवळे) गोष्ट असणे जरूरीचे आहे: १. "अनलेस प्रूव्ह्ड अदरवाईज" लोकशाहीतले नेते हे (सहाजिकपणे) नेहमीच मतांवर लक्ष ठेवून कोणतीही कारवाई करतात. त्यामुळे सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे होण्यासाठी जनमताचा रेटा आवश्यक असतो. सद्या भारतात याची खूपच वानवा आहे. २. "एक्सेप्शनल अदरवाईज" : देशाच्या सुदैवाने असा नेता असावा की जो स्वतःचा आणि त्याच्या पक्षाचा स्वार्थ बाजूला ठेवून आणि सर्व प्रकारचा विरोध झुगारून केवळ देशाचा आणि नागरिकांचा फायदा मध्यवर्ती ठेवून सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे करण्याइतके बळ राखून आहे. याचे उत्तम उदाहरण म्हणून सिंगापूरचा ली क्वान यू डोळ्यासमोर येतो. भारताचा ली क्वान यू पहाण्याची आस आहे. मात्र वरीलपैकी काही होईपर्यंत आता चालू असलेल्या चर्चा आणि विचाराच्या देवाणधेवाणीचे मुल्यही अजिबात कमी नाही... तो त्या दिशेने होणार्‍या प्रवासाचा भागही असू शकतो.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:02
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? का फक्त वरून सगळं छान असल्याचं नाटक करत रहावं अशी अपेक्षा आहे?
हा प्रश्न इतक्या हलक्याने घ्यायच्या स्वरुपाचा नाही. पत्नी आजारी असेल, गर्भार असेल, संभोगक्षम नसेल, वृद्धा असेल, पतीस आजार असेल, रोग असेल, अनैसर्गिक संभोग करायचा असेल, क्रौयपूर्ण संभोग करायचा असेल इ इ तर दखल घेणारे कायदे अगोदर अस्तित्वात आहेत. हा या धाग्याचा विषय नाही. १. लग्न केले म्हणजे संभोगास दोहोंबाजूंनी 'सर्व सामान्य स्थितींत' कायमची, irrevocable परवानगी आहे असे सध्याला मानले जाते. इथे नकार कोणत्या स्थितीत मिळेल? 'मला तुझ्यासमोर माझे वर्चस्व सिद्ध करायचे आहे, ते मला हेकटपणा करायचा आहे, ते माझा मूड नाही ते माझी क्ष क्ष मागणी पूर्ण झाली नाही ते माझे य य व्रत आहे ते ही काळ वेळ नव्हे, ते माझे हे आप्त गेले, ते माझा हा पेट गेला, ते मला केवळ माझ्या घटनादत्त संमती नाकारण्याच्या अधिकाराचा वापर करायचा आहे, कोणतेही स्पष्टीकरण न देता' पैकी काहीही असू शकते. अशावेळच्या प्रत्येक बलात्कारालात वेगवेगळी गुन्हेगारी आहे. २. याउपर दिलेला नकार "संपूर्ण शेवटपर्यंत सर्व प्रकारचा कंप्लीट रिजिड नकार व विरोध" ते "शेवटी १००% मावळलेला नकार/ विरोध" या रेंजमधे कुठेही असू शकतो. ३. अशी घटना कधीतरी एकदा असू शकते , नेहमीचीच असू शकते. यातील काय काय सजापात्र आहे, नि सर्वच सजापात्र असेल तर सजेत किती तीव्रतेप्रमाने किती फरक असावा हे माहित असणे गरजेचे आहे. गुन्हा सिद्ध कसा करावा हे तज्ञ सांगतील.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:04
समजा कायदा झाला तरी त्याचा उपयोग करणार्‍या फारच थोड्या बायका निघतील.
असे आत्मविश्वासाने म्हणता येणार नाही. अजून ४०-५० वर्षांनी तर नाहीच. नि असे होऊही ही नये. अन्याय असेल, कायदा असेल तर त्याचा योग्य तो वापर व्हावा.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:25
संसदेत महिला आरक्षाण विधेयक पास होण्यात ज्या प्रचंड अडचणी होत्या ते पाहता या प्रस्तावाच्या बाजूने आणि विरोधी अशी उभी दुफळी पहायला मिळाली यात विशेष नवीन ते काय?
हे एक दुरगामी बिल आहे. यात घटना दुरुस्ती पण येते. हे बिल देवेगौडानी (तेव्हा स्त्रीयांचा कोई जोर नही था) चालू केले. राज्यसभेत आरामत पास झाले. या बिलाचे परिणाम पाहता याला अल्प काळात पास होणे अपेक्षिणे चूक आहे. समाजवादी पक्ष वगळता सर्व पक्षांनी या बिलाला पाठिंबा दिला. नको नको ते पक्ष एकत्र आले -बिलासाठी. दलित नि स्त्रीया सोडल्या तर ओबीसी नि सर्वण पुरुषांसाठी लोकसभेत ४४% च जागा उरतात. त्यातही दलित नि स्त्रीया निवडून येऊ शकतात. शिवाय या कोट्यात दलितांच्या उपकोट्याची मागणी झाली. म्हणून मामला लांबला आहे. आज प्रत्येक मेनिफेस्टोत हे वचन आहे. त्यामुळे असा आळ घेणे अस्थानी आहे. मुलतः राज्यकर्ते हे 'त्यांचा' स्वार्थ ठेऊन कायदा करतात असे म्हणणे चूक आहे. याला १-२ अपवाद असतील पण असे नाही. इथे ही लोकांच्या 'बेडरुममधे घुसताना', सरकार, अर्थातच, गोंधळ घालू इच्छित नाही. सरकारच्याच हेतूबद्दल शंका घेणे सिनिकल आहे.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:50
आणि खरे तर कोणत्याही नवर्‍याला बायको केवळ सर्वकाळ उपलब्ध आहे आणि तिचं काही केलं तरी ती तोंड उघडणार नाही असं समजून तिला गृहीत धरणं हे खरं तर लग्न करताना घेतलेल्या "नातिचरामि" या शपथेचं उल्लंघन आहे.
आज प्रत्येकाला 'कायद्याच्या' संरक्षणाची गरज आहे. अशा शपथा घेतल्याचं १% पेक्षा जास्त लोकांना माहितही नसतं नि त्यातल्या अर्ध्यांना त्याच्याशी काही मतलब नस्तो. म्हणून चर्चा अशी हवी - १. हा गुन्हा आहे कि नाही? २. कोणकोणत्या परिस्थितीत आहे नि कोणत्या नाही. ३. हा सिद्ध कसा करावा ४. हा कायदा व्हावा कि नाही? ५. त्यात काय असावे नि काय नाही? ६. इतर काहीच कारण नसताना 'शुद्ध संमतीचा अधिकार' असावा कि नसावा? का? ७. इतर कारणांसाठी , म्हणजे व्रत इ, 'अशुद्ध संमतीचा अधिकार' असावा का नसावा? कोठपर्यंत? ८. शिक्षा काय असावी? ९. ते घर मोडावे असे अभिप्रेत असावे का? (
दरवर्षी
६६% जोड्यांमधे असे होते) १०. घर न मोडता, पतीचे प्रबोधन करावे, हलकिफुलकी शिक्षा करावी का? ११. कॉलेजात हा विषय, एक धडा असावा का? १२. हे (६ नि ७ दोन्ही?) घटस्फोटाचे कारण असावे का? वारसा नि मुले यांचे काय? १३. याचा रोमान्सवर परिणाम होईल का? हे नाते सुदुर काळात एका प्रोफेशनल नात्यासारखे होईल का? १४. पतींवर अन्याय होण्याची संख्या वाढेल. अर्थातच स्त्रीयांवर तुलनेत जास्तच अन्याय कमी झालेला असेल. पण अन्यायित पतींसाठी काय करायला हवे? १५. याने काही/बरेच लोक लग्नच करेनासे झाले तर त्याचे काय बरे वाईट परिणाम होतील? १६. संभोगास संमती हे लॉजिक इतर संमतींस एक्सटेंड होईल का? म्हणजे लोक घरी कसे वागतात त्यात एक भय नावाचा प्रकार येईल का? १७. नजदिकच्या काळात या कायद्याचे कितपत चांगले परिणाम होतील. आणि १८. Would people design marital,cohabitations, etc. systems that fall outside purview of such laws? 19. Will sex, such private thing, like marriage, be a nearly government regulated activity in distant future, say 100 years?

पैसा Fri, 05/02/2014 - 18:03
१. हा गुन्हा आहे कि नाही? २. कोणकोणत्या परिस्थितीत आहे नि कोणत्या नाही. ३. हा सिद्ध कसा करावा
व्याख्या कठीण आहे.
१२. हे (६ नि ७ दोन्ही?) घटस्फोटाचे कारण असावे का? वारसा नि मुले यांचे काय
हे मानसिक क्रौर्य याच्या अंतर्गत येत असावे,
१३. याचा रोमान्सवर परिणाम होईल का? हे नाते सुदुर काळात एका प्रोफेशनल नात्यासारखे होईल का? १४. पतींवर अन्याय होण्याची संख्या वाढेल. अर्थातच स्त्रीयांवर तुलनेत जास्तच अन्याय कमी झालेला असेल. पण अन्यायित पतींसाठी काय करायला हवे? १५. याने काही/बरेच लोक लग्नच करेनासे झाले तर त्याचे काय बरे वाईट परिणाम होतील? १६. संभोगास संमती हे लॉजिक इतर संमतींस एक्सटेंड होईल का? म्हणजे लोक घरी कसे वागतात त्यात एक भय नावाचा प्रकार येईल का?
जिथे असा कायदा आधीपासून अस्तित्त्वात आहे तिथे काय सामाजिक परिणाम झालेत याचा अभ्यास करावा लागेल.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:08
"बलात्कार" झाला हे सिद्ध कसे करणार? विवाहीत बाई घरातून तशाच अवस्थेत उठून पोलीसांकडे जाणार का? का आरडाओरडा करुन शेजारी गोळा करणार? नाही, खरच कळलं नाही म्हणून विचारते आहे. की विवाहानर्गत बलात्कार सिद्ध कसा होतो? अवांतर झाले असल्यास क्षमस्व!

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:21
कायदे आणि कलमांची खूप गुंतागुंत होईल यात. खास करून विविधतेने नटलेल्या आपल्या भारत देशात जरा जास्तच.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 19:38
यात काही अवांतर नाही. १. भौतिक घटना = सामान्य/ बलप्रयोग/ क्रौय २. मानसिक घटना = आनंद / यातना ३. कर्ता = पती /साथी/ अन्य ४. स्त्रीची संमती = आहे / नाही (इथे लग्न म्हणजेच संमती असे न मानता प्रासंगिक संमती) ५. गैरसमज = आहे / नाही (पतीने बुद्ध्या बलात्कार केला कि नाही, नि स्त्रीला काय वाटते.) कायदा विचारात घेण्यापूर्वी अशी बरीच permutations , combinations आहेत. त्यातही तो माधुरीचा का करिश्माचा बेटा का कोणता पिक्चर आठवा. "तुमने छोड भी दिया?" - अगोदर थोडी आरडाओरड करून मग नायिका हिरोला असे म्हणते. मिपा वर राम नि सीतेच्या अशा एका प्रसंगाची चर्चा झाली होती. यातल्या क्रौय भागाला शिक्षेचा आहे. बाकी सगळे कंफ्यूजन आहे. म्हणून संमतीच्या हक्काची चळवळ आणि गुन्ह्याविरुद्धची चळवळ यांना वेगवगेळी सहानुभूती मिळणार आहे. आणि चित्र आहे यातल्या प्रत्येकच गोष्टीला (काँबोला) गुन्हा आहे नि नाही असं काळं पांढरं करता येतं का? एकदा गुन्हा काय काय आहे हे ठरलं कि सिद्ध कसा करायचा हा पुढचा प्रश्न आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:41
एकदा गुन्हा काय काय आहे हे ठरलं कि सिद्ध कसा करायचा हा पुढचा प्रश्न आहे.
+१
इथे लग्न म्हणजेच संमती असे न मानता प्रासंगिक संमती
हो बरोबर.

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:16
सरकारच्या मते वैवाहिक बलात्कार विवाहसंस्था दुर्बल करेल. सरकारला नक्की कोणते धोके अपेक्षित आहेत हे कळले नाही. धोका पुरुषप्रधान संस्कृतीला आहे यात न की विवाहसंस्थेला. किंवा असे बोलू शकतो की आपल्या सक्षम(?)आणि सुसंस्कृत(??) विवाहसंस्थेचा पाया पुरुषप्रधानसंस्कृती आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:19
सरकारच्या मते वैवाहिक बलात्कार विवाहसंस्था दुर्बल करेल.
या वाक्याचा दुसरा गर्भितार्थ मला तरी हा दिसतो आहे की जर वैवाहीक संभोगसुखाच्या बाबतीत अतिक्लिष्ट अन कडक कायदे होऊ लागले तर पुरुष लग्नच करणार नाहीत.

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:24
नाही हो, कायदा होणे आणि त्याचा सर्रास वापर होणे यात फरक आहे. तसे झाले तरच असा विचार कोणी गडी करू शकतो.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:43
अर्थात पुरुष लग्नच करणार नाहीत या अनाठायी भीतीमुळे, बलात्कार सहन करावेत असे माझे म्हणणे मुलीच नाही - हो स्पष्ट केलेले बरे ;)

हाडक्या Wed, 04/30/2014 - 21:59
इथे शुचितैशी सहमत. तसेच एक प्रश्न हा देखील आहे की दुरुपयोगापेक्षा जबाबदारीने तक्रार दाखल केली जाण्याची अपेक्षा इथे आहे.. एखाद्या घरगुती भांडणातपण या गोष्टी धमकीच्या हत्यारासारख्या देखील वापरल्या जाऊ शकतील, काही सांगता येत नाही. [आपल्याकडे ज्यांना या कायद्यांची खरोखर गरज असते अशा लोकांची सहन करण्याची वृत्ती जास्त दिसते तर गैर फायदा घेऊ पाहणारे बर्‍यापैकी तयारीचे लोक दिसतात मग कायदा कोणताही असो. सबल(?) गटात मोडणे हाच गुन्हा? ]

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 14:48
"सरकारला नक्की कोणते धोके अपेक्षित आहेत हे कळले नाही. धोका पुरुषप्रधान संस्कृतीला आहे यात न की विवाहसंस्थेला." १. एक क्षण मानू कि (unlike shown is Disclosure) स्त्री बलात्कार करू शकत नाही. २. असे म्हणणे कि सरकार पुरुष प्रधान समाजाचे रिफ्लेक्शन आहे निराधार आहे. ३. निसर्गतःच जिथे 'फक्त' स्त्रीयांवर अन्यायचा प्रश्न येतो तेव्हा सरकारने त्याची दखल घेतली आहे. ४. फक्त संभोगाला सुद्ध संमती नाही म्हणून बलात्कार अशी व्याख्या असेल तर संमती खरेच होती कि नाही हे (खटल्याच्या वेळी) केवळ स्त्रीच सांगू शकते. अन्यथा संमतीचे डॉक्यूमेंटेशन करावे लागेल. ५. असा वेळ कि जिथे पतीने पत्नीच्या संमतीविना संभोग केला पण क्रौय केले नाही वा गरजेपलिकडे बल वापरले नाही त्याला बलात्कार्‍याच्या क्लबात घालणे चूक असू शकते. कारण सामान्यतः बलात्कार १. दोन व्यक्तिंत संभोग अभिप्रेत नसताना २ प्रचंड मानसिक त्रास ३. सामाजिक दुषणे ४. जीवनातून उठणे ५. शारीरिक पीडा ६. गर्भ राहिला तर होणारी बदनामी ७ कोर्ट कचेर्‍या ८ लग्न करण्यात येणार्‍या अडचणी ९. बलात्कार करणाराचा खरोखरच स्त्रीसाठी, संबंध नसताना, उपभोग वस्तू म्हणून पाहणे, १०. कंडोम, इ न वापरला जाणे ६. संमती नसताना स्त्रीला संमतीसाठी उद्दिपित केले तर तिला कदाचित शारिरीक त्रास होणार नाही. पण संभोग संपल्यानंतर त्याबद्दल पुन्हा अनाकर्षणाची भावना येते. मग ती पुन्हा तक्रार करू शकते जी योग्य नसू शकते. ७. या कायद्याने मूल व्हावे कि नाही (अगदी एकही) केव्हा व्हावे, किती व्हावेत हे अधिकार फक्त स्त्रीकडे आपोआप जातात. हे अपेक्षित आहे का? ८. मूळात अन्याय करण्याची इच्छा असणे नि वासनापूर्ती करण्याची इच्छा यांत फरक आहे. एकातून दुसरे अभिप्रेत असू शकते, होऊ शकते पण तरीही या दोन अगदीच भिन्न इच्छा आहेत. यामुळे संस्कृती, प्रधानता, सरकार यांना दोष देणे अयोग्य वाटते.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 19:55
वैवाहिक बलात्कार सजापात्र गुन्हा ठरवला तर विवाहसंस्था वा कुटुंबसंस्था कोसळेल, हादरेल म्हणणे मूर्खपणाचे आहे. याची कारणे अशी - १. कोणताही कायदा असा बनत नाही कि त्याचा प्रचंड दुरुपयोग व्हावा. न्यायपालिका व्यवस्थित काळजी घेते. २. या कायद्याचा गैरफायदा घ्यावा अशी वृत्ती स्त्रीयांत नसते. लक्षात घ्या कोणी "स्त्री" म्हणून याचा गैरफायदा घेणार नाही. गैरफायदा "क्रिमिनल" घेतात. ३. "स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको. ४. म्हणजे कायद्याचा झाला तर फायदाच होणार आहे. ५. केवळ चांगला मेकॅनिझम सुचवणे, चांगली अंमलबजावणी करणे हे गरजेचे आहे.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 22:23
पण आजही पतिने पत्नीवर जबरदस्ती (इछ्चा नसताना समागम) केली तर बलात्काराचा गुन्हा दाखल होउ शकतो, शिक्षा होउ शकते इतका कायदा सक्षम आहे... पण..... धार्मीक बाब म्हणून (पत्नीने पतिची शरीर्सुखाची इछ्चा त्रुप्त करणे कर्तव्य आहे) ही गोष्ट बहुदा गुन्हा ठरवता येत नाही, कारण मग कायद्याकडे पतिने शरीर्सुख कोणाकडे मागायचे या प्रश्नाचे उत्तर नाही.
"स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको.
अज्ञानात सुख असते खरे. असो.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 23:17
पण आजही पतिने पत्नीवर जबरदस्ती (इछ्चा नसताना समागम) केली तर बलात्काराचा गुन्हा दाखल होउ शकतो, शिक्षा होउ शकते इतका कायदा सक्षम आहे
कृपया लेख पुन्हा वाचा. क्रौय नसेल तर सजा होत नाही. मी एक केस साईट केली आहे.
स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको
म्हणजे कोणतीही स्त्री गुन्हेगार नसते असे म्हणायचे नाही. कोणी केवळ स्त्री आहे म्हणून गुन्हेगारी वृत्तीने वागेल असे नसते. आहे कायदा तर घ्या वापरून म्हणून स्त्रीया कायद्याचा अव्वाचा सव्वा वापर करतील, अन्याय करतील असे म्हणणे चूक असावे. अर्थातच पुरुषांवरील अन्यायांत नि:संशयपणे पूर्वीपेक्षा वाढ होईल, पण त्या पेक्षा कितीतरी प्रमाणात स्त्रीवरील अन्याय कमी होईल. आशा आहे कि माझ्या अज्ञानाचा विस्तार मी व्यवस्थित मांडू शकलो आहे.

आत्मशून्य गुरुवार, 05/01/2014 - 00:42
कृपया लेख पुन्हा वाचा. क्रौय नसेल तर सजा होत नाही. मी एक केस साईट केली आहे.
कृपया प्रतिसाद पुन्हा वाचा, सजा का होत नाही यचे कारण मीच साइट केलेले आहे.
म्हणजे कोणतीही स्त्री गुन्हेगार नसते असे म्हणायचे नाही. कोणी केवळ स्त्री आहे म्हणून गुन्हेगारी वृत्तीने वागेल असे नसते. आहे कायदा तर घ्या वापरून म्हणून स्त्रीया कायद्याचा अव्वाचा सव्वा वापर करतील, अन्याय करतील असे म्हणणे चूक असावे.
" ...उगाच बाऊ नको" म्हणानार्‍या व्यक्तीने मुळातच स्त्रिला सिलेक्टीव लिबर्टी दिलेली असते त्यामुळे सखोल परिणामांचा उहापोह संभवत नाही. आपल्या अज्ञानाचा विस्तार माझा प्रांत नाही पण आपण कशाला "जोक" म्हणा॑लात यावरुन आपल्या विनोद बुध्दीला काय म्हणावे ?

Pain Fri, 05/02/2014 - 11:32
२. या कायद्याचा गैरफायदा घ्यावा अशी वृत्ती स्त्रीयांत नसते. लक्षात घ्या कोणी "स्त्री" म्हणून याचा गैरफायदा घेणार नाही. गैरफायदा "क्रिमिनल" घेतात. ४९८ अ चा गैरफायदा घेणार्या हजारो स्त्रियांनी तुमचा दावा अगोदरच पोकळ ठरवलेला आहे. कायदा करायचाच असेल तर तो लिंग, धर्म, जात वगैरे निरपेक्ष असला पाहिजे नाहीतर काही उपयोग नाही.

पैसा Fri, 05/02/2014 - 12:02
मग हजारों हा आकडा कुठून आला? ते लाखों पण असतील नैतर शेकडो पण असतील. बोलताना काहीपण बोलता येतंय.

यसवायजी Fri, 05/02/2014 - 16:34
सर्वसामान्य माणसाला आसपास काय चाललंय एवढं तरी कळतंच ना? माझ्या ओळखीची फक्त अशी २-४ उदाहरणे आहेत. आता भारतातले आकडे द्या म्हटले तर नाही सांगू शकणार पण, तरी तुम्ही म्ह्णताय तसे "बोलताना काहीपण बोलता येतंय" असंच असेल तर नो चोम्मेन्त्स. आजचा (वात्रट) सुविचार- Statistics are like a bikini. What they reveal is suggestive, but what they conceal is vital.

यसवायजी Fri, 05/02/2014 - 18:55
@ असं काहीतरी उत्तर द्या- असे आकडे (त्याच सर्वसामान्यातला एक असणार्‍या) माझ्याकडे नाहीत असे आधीच्या प्रतिक्रीयेत म्हटलंय. तुम्ही दिलेले आकडे बरोबर असु शकतात. पण beaten,raped or forced हे सगळं आलंय त्यात. फक्त forced ची संख्या जास्त असण्याची शक्यता आहे. जाताजाता- http://www.498a.org/index.htm

आत्मशून्य Tue, 05/06/2014 - 21:30
व शहाण्याने कोर्टाची पायरी चढु नये म्हणून तत्सम लोकभयस्तव अनेक पुरुष तक्रार करण्यास पुढे जात नाहीत. याचा अर्थ पुरुषांची घुसमट , गळचेपी हित नाहीये असा अजिबात नाही मग विदा मिळवायचा तरी कसा ? इथे पाशवी शक्ती विरोधात प्रतिसाद टंकायची हिम्मत न राखणारे घंटा पोलीस कंप्लेटी करणार ?

शिद Mon, 05/12/2014 - 18:01
इथे पाशवी शक्ती विरोधात प्रतिसाद टंकायची हिम्मत न राखणारे घंटा पोलीस कंप्लेटी करणार ?
शक्यता नाकारता येत नाही... *acute*

Pain Sun, 05/04/2014 - 08:29
"बोलताना काहीपण बोलता येतंय." मग तुम्ही कशावरून "काहीपण" बोलत नाही आहात? हा लेखच कशावरून "काहीपण" नाही? मुद्दा खोडता आला नाही की असल काहीतरी लिहायच. फेक आयड्यांकडून दुसरी काय अपेक्षा ठेवणार म्हणा

पैसा Sun, 05/04/2014 - 08:32
http://web.archive.org/web/20080430104935/http://www.csrindia.org/projects/research_Section%20498A.html यातल्या आकडेवारीसारखी स्पष्ट आकडेवारी द्या.
फेक आयड्यांकडून दुसरी काय अपेक्षा ठेवणार म्हणा
हे तुम्ही मला म्हणावे हाच एक मोठा जोक आहे! =))

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:34
का? तुम्ही इथे फार प्रसिद्ध आहात का? मी बरेच दिवस वाचनमात्रच आहे आणि गवि, सुबोध खरे, जयंत कुलकर्णी, स्पार्टाकस, बॅटमॅन इत्यादींचे लेख नेहमी पाहतो पण तुमचे नाव कधी पाहिलेले आठवत नाही. फेक नसाल तर ते वाक्य इग्नोअर करा.

Pain Tue, 05/06/2014 - 10:02
तुम्हाला आकडेवारी कशासाठी असे विचारले तर "बोलताना काहीपण बोलता येतंय" असा बाष्कळ प्रतिसाद मिळाला. सामान्यतः फेक आयड्यांचे असे वर्तन दिसते. अजूनही ना कारण दिलेत ना काही मुद्दे मांडलेत, नुसता आकडेवारी द्या, आकडेवारी द्या असा धोशा लावलेला आहे. गंमत म्हणजे तुम्ही मला विचारत असलेली आकडेवारी तुमच्याच दुव्यावर उपलब्ध आहे. ती पहा, काही मुद्दे असतील तर मांडा नाहीतर जाउ द्या.

पैसा Tue, 05/06/2014 - 10:08
हजारो केसेस ४९८अ च्या गैरवापराच्या आहेत असे तुम्ही म्हणालात. तेव्हा ते सिद्ध करायची जबाबदारी तुमची. तसे नाही हे दाखवणारे अधिकृत अभ्यासाचे दुवे मी आणि डॉ खरे यांनी दिले आहेत. त्याच्या विरुद्ध आकडेवारी तुम्ही द्या, आम्ही ते मान्य करतो. तुमच्यासारखी हिणकस भाषा वापरणे मला जमत नाही. अजून आपल्या विधानाला आधारभूत अशी आकडेवारी द्या.

Pain Tue, 05/06/2014 - 10:59
माझा या कायद्याच्या सध्याच्या स्वरूपास विरोध असून दुसर्या बाजूवर होत असलेल्या अन्यायाची दखल घेतली जावी, ४९८ अ सारखा तो बाय डीफॉल्ट पक्षपाती बनवू नये असा आक्षेप आहे. डॉ. खरे आणि गोडबोले यांनी मांडलेल्या प्रश्नांना तुम्ही किंवा या कायद्याच्या इतर कुठ्ल्याच समर्थकाने उत्तर दिलेले नाही. तसेच या कायद्याव्यतिरिक्त पुरुषांवर होणार्‍या अन्यायाची दखलही तुम्ही समर्थक लोक घेउ इच्छित नाही. असो. हिणकस(?) भाषा तुमच्या बाष्कळ प्रतिसादाचा परिणाम आहे. इतर आयड्यांशी झालेल्या संवादात तुम्हाला ती आढळून येणार नाही. आता आकडेवारीबद्दल- तुम्ही मागत असेलेली आकडेवारी तुमच्याच दुव्यावर उपलब्ध असताना पुन्हा पुन्हा मला का विचारत आहात हे अजूनही कोडेच आहे. तुमच्या दुव्यावर ५ कोटी स्त्रिया बळी असल्याचे नमूद केलेले आहे. त्यापैकी हजारात १ असे नोंदणी होण्याचे प्रमाण आहे (म्हणजे ५०,०००). यांची तपासणी करता ६.५% केसेस कायद्याचा दुरुपयोग घेण्याच्या हेतूने दाखल केलेल्या आढळून आल्या. ५०,००० चे ६.५% = ३२५०.

पैसा Tue, 05/06/2014 - 11:25
तुम्ही अजूनही वैयक्तिकरीत्या अपमानास्पद शब्द वापरत आहात.
तसेच या कायद्याव्यतिरिक्त पुरुषांवर होणार्‍या अन्यायाची दखलही तुम्ही समर्थक लोक घेउ इच्छित नाही.
याच्याशी माझा काही संबंध नाही. मी सुरुवातीपासून फक्त "४९८ अ च्या गैरवापराच्या हजारो केसेस" या विधानाबद्दल बोलत आहे. आकडेवारीबद्दलः ३२५० हा आकडा १२० कोटीच्या देशात कितीसा मोठा आहे आणि कायदा अमलात आल्यापासूनचा आहे हे लक्षात घ्यावे लागेल. म्हणजे दर वर्षी सरासरी किती केसेस गैरवापराच्या होतात याचे गणित तुम्हाला करता येत असेल असे समजते. त्याचवेळी खर्‍या हुंडाबळींना या कलमामुळे किती प्रमाणात न्याय मिळाला याचीही गैरवापराच्या केसेसबरोबर तुलना करावी ही विनंती. आता तुमच्या "हजारों केसेस" या विधानाला सपोर्ट देणारी आकडेवारी तुम्ही द्या. मी तुमचे विधान बरोबर आहे हे मान्य करेन.

Pain Mon, 05/19/2014 - 10:23
"आकडेवारीबद्दलः ३२५० हा आकडा १२० कोटीच्या देशात कितीसा मोठा आहे आणि कायदा अमलात आल्यापासूनचा आहे हे लक्षात घ्यावे लागेल. म्हणजे दर वर्षी सरासरी किती केसेस गैरवापराच्या होतात याचे गणित तुम्हाला करता येत असेल असे समजते. त्याचवेळी खर्‍या हुंडाबळींना या कलमामुळे किती प्रमाणात न्याय मिळाला याचीही गैरवापराच्या केसेसबरोबर तुलना करावी ही विनंती. " ३२५० हा आकडा १२० कोटींमध्ये नाही तर ५,००,००० मधला आहे. त्याचा अर्थ ५ कोटी स्त्रियांमध्ये ३,२५,००० स्त्रियांनी कायद्याचा गैरवापर केला आहे असा होतो. १२० कोटी ही देशाची लोकसंख्या झाली. तिला मध्ये आणण्याचे काय प्रयोजन? संपादित

कवितानागेश Tue, 05/06/2014 - 13:08
अहो दु:खदबुवा, प्रश्न समजल्यावर क्रुपया 'सामान्यतः फेक आयड्यांचे असे वर्तन दिसते.' या विधानाची सुद्धा आकडेवारी द्या. आम्हाला पुढची कामं करायला बरे पडेल. :)

भावना कल्लोळ Tue, 05/06/2014 - 17:12
दुखदबुवाचे वाचन कच्चे दिसतंय जणु … कि फक्त काही निवडक लोकांच्या लेखाचाच दांडगा अभ्यास आहे. नाही तसे हि काही असेल तर आमची काही हरकत नाही. होते कधी कधी असे.

पैसा Fri, 05/02/2014 - 17:56
अरे म्हणजे काय, दर वर्षी अमूक इतके बलात्कार होतात, त्यातल्या अमूक इतक्या केसेस नोंदल्या जातात असे आकडे नेहमी प्रसिद्ध होतात त्यावरून काहीतरी निष्कर्ष काढता येतो, की किती जणी बळी पडल्या आहेत. आता ४९८अ च्या बाबतीत पुढील अभ्यास प्रातिनिधिक आहे. http://web.archive.org/web/20080430104935/http://www.csrindia.org/projects/research_Section%20498A.html ज्यांना हे कलम रद्द व्हायला हवं आहे त्यांनी असा अभ्यास करून तसे निष्कर्ष पुढे ठेवावेत. शिंपल!

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 20:25
दुवा -- ४९८ अ गैरफायदा हा २००७ चा आहे.(सात वर्षात स्थिती सुधारली असावी असे म्हणण्याला आधार नसावा.) पण एक प्रातिनिधिक म्हणून देत आहे. गैरवापर कमी आहे पण नगण्य नाही. http://www.498a.org.in/rsrcs_RTI_DA498AInd.html ज्यांना या विषयात रस आहे त्यांनी विधी आयोगाचा अहवाल मुळातून वाचावा (८५ पाने आहेत) http://lawcommissionofindia.nic.in/reports/report243.pdf

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 00:18
४९८ अ चा गैरफायदा घेणार्या हजारो स्त्रियांनी तुमचा दावा अगोदरच पोकळ ठरवलेला आहे.
१.तुम्हाला ज्या अर्थाने अभिप्रेत आहे त्या अर्थाने अर्थातच मान्य. पण मला मांडायचा मुद्दा वेगळा आहे. २. समजा ३५० लोकांचा समाज आहे. त्यात १०० जोडपी आहेत. त्यातली ४० सुखाने राहतात. ६० मधे ४९८ अ ची गरज आहे. म्हणजे नवरे क्रूर आहेत. वर त्याचे त्यांना काही वाटत नाही. आता ही सुविधा आल्यानंतर या ६० पैकी ४५ जणींचे नवरे माहौल (इतरांच्या सजा)पाहून सुधारतील. इतर १० जणींना अजूनही दाबले जाईल. अजून ५ जणीचे नवरे सुधरतील पण बायका बिघडतील. खून का बदला खून से म्हणत आता अन्याय उरला नसला तरी 'गैरफायदा' घेतील. आता सुखी राहणार्‍या पूर्वीच्या त्या ४० जोडप्यांत पुन्हा ५ बायका खुरापती निघतील. कायदा संरक्षण देतोच आहे म्हणून त्या गैरफायदा घेतील. कायद्यापूर्वीची स्थिती पुरुषांचे स्त्रीयांवर अन्याय - ६० स्त्रीयांचे पुरुषांवर अन्याय -० कायद्यानंतरची स्थिती - पुरुषांचे स्त्रीयांवर अन्याय - १० स्त्रीयांचे पुरुषांवर अन्याय -१० इथे एका लिंगावरचा अधिकचा अन्याय तर कमी होतोच आहे, शिवाय समाजातला एकूण अन्यायही कमी होत आहे, परंतु एक दुसर्‍या प्रकारचा (म्हणजे पुरुषावर)अन्याय सुरु झाला आहे हे मान्य. पण परिस्थिती -२ चांगली वाटते.
कायदा करायचाच असेल तर तो लिंग, धर्म, जात वगैरे निरपेक्ष असला पाहिजे नाहीतर काही उपयोग नाही.
अर्थातच बलात्काराचा कायदा धर्म नि जात निरपेक्ष असतो. दोन्ही लिंगे एक्मेकांवर बलात्कार करू शकत नाहीत, असली तरी त्यात गुणात्मक फरक आहे म्हणून तो लिंगनिरपेक्ष करता येणार नाही.

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:27
सांख्यिकीच विचारात घ्यायची झाली तर थोडी आधीपासून घेउ. वर दिल्याप्रमाणे बहुतांश ( कर्वेंच्या काळापासून ते प्रमाण कमी झालेले आहे पण बहुमत गृहित धरायला हरकत नसावी. नोकरी करणार्या स्त्रिया या प्रतिसादात अभिप्रेत नाहीत.) (हा किंवा इतर प्रतिसाद हे माझे मत नसून धागा + प्रतिक्रिया वचून आलेले विचार आहेत, संपूर्ण विचार झालेला नाही) स्त्रिया चरितार्थासाठी विवाह करतात. पती त्याची कर्तव्ये करण्यास २४ * ७ जबाबदार असतो (उदा. अन्न, वस्त्र, निवारा पुरविणे इ.) त्याने संमतीचा अधिकार वापरला तर स्त्रियांची प्रतिक्रिया काय असेल? कल्पना करा, आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे, २१ मधील ५च जेवणे देणे? विचित्र वाटते ना? पुरुषांची कर्तव्ये कायम गृहित धरलेली असतात. फक्त विवाहित असतानाच नव्हे तर घटस्फोटानंतरही (पोटगी). संमतीचा अधिकार द्यायचा झाला तर दोघांनाही द्यावा. सध्या असा कायदा नसतानाही सर्व जबाबदर्‍या पार पाडणार्‍या आणि तरिही "उपास" पडत असणार्‍या, आणि सुसंस्कृत असल्याने बलात्कार न करणार्या पुरुषांची संख्या तुमच्या आकडेवारीत अंतर्भूत नाही. जसे आजही (खरा) बलात्कार नोंदवायला बर्‍याच स्त्रिया पुढे येत नाहीत तसेच "माझी पत्नी मला "उपाशी" ठेवते, अशी तक्रार उघडपणे पुरुष दाखल करत नाहीत (कुठे करणार म्हणा). जर हा कायदा आला तर माकडाच्या हातात कोलीत दिल्यासारखे होण्याची भीती वाटते. सध्या फक्त उपास घडवून आणतात, पुढे या कायद्यानुसार ब्लॅकमेलही करण्याची सुविधा उपलब्ध होइल. ती टाळण्यासाठी प्रत्येकवेळा स्टॅम्पपेपरवर सही घ्यायची का साक्षीदार बसवायचे? मुळात बलात्कार* होण्यापर्यंत उपासमार का घडवून आणावी? ते क्रूर नाही का? प्रेम आटले असेल तर संबंध संपवावेत. नाहीतर नुसते विवाहीत असण्याचे फायदे उपटणार्‍या या बायका आणि पगार घेउन काम न करणारे सरकारी बाबू यात फरक काय राहिला? @पैसा- मुद्देसूद आणि तार्किक प्रतिसादाच्या उदाहरणासाठी arunjoshi123 यांचा हा प्रतिसाद पहा. मी सामान्यत: किमान एवढ्या दर्जाची अपेक्षा ठेवतो.

पैसा Mon, 05/05/2014 - 08:11
४९८अ बद्दलच्या तुमच्या मूळ प्रतिसादासाठी आवश्यक ती आकडेवारी तुम्ही दिलेली नाही. मला सुद्धा एका किमान दर्जाचे प्रतिसाद अपेक्षित आहेत.

arunjoshi123 Tue, 05/06/2014 - 14:40
पेनजी, हा प्रतिसाद उत्तर देण्यासाठी माझ्याकरिता सर्वात अवघड निघाला आहे. कोणी आंधळा स्त्रीवादी असता तर आपल्या भाषेवर व हेतूवर शंका घेऊन विषय इतरत्र नेला असता. पण मला आपल्या विचारसरणीच्या लोकांना जर मी माझे म्हणणे मांडून देऊ शकलो तरच या चर्चेची उपयुक्तता आहे असे जाणवले. आता खालिल लेखनप्रपंच. १. पुरुष स्त्रीयांवर या प्रकरणामधे क्ष अन्याय करतात. २. स्त्रीया पुरुषांवर याच प्रकारणामधे ज्ञ अन्याय करतात. इथे माझे आता पावेतोची समजूत होती कि आपण १ बद्दल चर्चा करत आहोत, त्याचे निवारण झाले पाहिले. त्यात "एकूणातच सर्व बाबतीत स्त्रीया व पुरुषांचे एकमेकांवर अन्याय करण्याचे प्रमाण काय आहे" हे मधे आणण्याचे कारण नाही. हे आपल्याला मान्य असावे. पण १ हे २ चे फंक्शन असेल तर मात्र मुद्दा किचकट होतो हे मान्य आहे. नॉट टू काँम्प्लिकेट द मॅटर, आपण खालिल गोष्टी बाजूला ठेऊ- १. स्त्रीया बलात्कार करू शकतात. २. पुरुषही आपण म्हणता तसे बायकांना उपाशी ठेवतात. इथे स्त्रीया पाच प्रकारे नकार देऊ शकतात (म्हणजे उपाशी, वै ठेऊ शकतात.)- १. समर्थनीय कारण - पतीस रोग आहे, पाळी आहे, पत्नी आजारी आहे, मूल नको, आता नको, वय, इ इ २. असमर्थनीय कारण - मालमत्ता, सोनेनाणे, इतर काही फेवर याकरिता ३. विचित्र कारण - कोणतीही दुर्भावना नाही पण अंधश्रद्धा, समजूती, गंमत, इ इ ४. अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याचे कारण - अकारण, दुर्भावनेने नाही वा चांगल्या भावनेने नाही, पण केवळ आपले स्वातंत्र्य वठवण्यासाठी नकार. हा प्रकार शहरांत जास्त निघावा. ५. जैविक कारण - म्हणजे हार्मोन्स वै चा प्रॉब्लेम असल्याने नकार. पैकी प्रत्येक वेळी पुरुष खालिल प्रकारे वागू शकतात- १. निदान - समस्या दूर करण्यासाठी प्रयत्न करून मग प्रयत्नांती संबंध प्रस्थापित करणे. २. उपास - आपण वर विषद केलं आहे. ३. काडीमोड - घटस्फोट घेऊन वेगळे मग दुसर्‍या स्त्रीशी विवाह करणे. (पोटगी देऊन वा न देता) ४. बलात्कार - जबरदस्तीने संभोग करणे. यातल्या बलात्कारातही तीन प्रकारच्या भावना असू शकतात - १. क्रौय - पत्नीवर राग येऊन क्रौर्यतापूर्ण बलात्कार २. अन्याय - अन्यायाच्या भावनेने बलात्कार ३. वासनापूर्ती - क्रौय , अन्यायाची भावना/बुद्धी नसणे, पण शुद्ध वासनेसाठी संमतीशिवाय बलात्कार्/संभोग करणे.
स्त्रिया चरितार्थासाठी विवाह करतात. पती त्याची कर्तव्ये करण्यास २४ * ७ जबाबदार असतो (उदा. अन्न, वस्त्र, निवारा पुरविणे इ.)
तुम्हाला जे म्हणायचे आहे त्याचा संदर्भ बाजूला ठेवला तर लैंगिकजीवन, पुनरुत्पादन, चरितार्थ, कामे करणे, इ इ मधे दोन्ही लिंगाचा रोल सारखा असतो. बाय अँड लार्ज त्याची किंमत समान असते. किंमत समान नसली ती व्यवस्थाच टिकत नाही. असो. हे अवांतर आहे.
त्याने संमतीचा अधिकार वापरला तर स्त्रियांची प्रतिक्रिया काय असेल? कल्पना करा, आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे, २१ मधील ५च जेवणे देणे? विचित्र वाटते ना? पुरुषांची कर्तव्ये कायम गृहित धरलेली असतात.
देशातल्या सगळ्या संपत्तीचे टायटल पुरुषांचे असते ही एक प्रथा आहे. 'संपत्ती कमावण्यात' दोहोंचे समान योगदान असते. म्हणून लैंगिक व अलैंगिक मालमत्तेचे, मालकिचे हक्क मिसळून संभ्रम करून घेऊ नये. उद्या माझ्या मुलाने 'माझ्यासाठी' १०० कोटी रुपये कमावले तर माझ्या बायकोची, तिच्या कामाची किंमत किती? ती नसती तर या आकड्यातली शून्ये देखिल माझ्याकडे नसती.लैंगिक अधिकार, लैंगिक कर्तव्ये, सांपत्तिक अधिकार, सांपत्तिक कर्तव्ये ही कुटुंबात एकत्र नांदतात. जसे पुरुषाने आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे विचित्र वाटते तसेच स्त्रीने दिवसात ४ लोकांसाठी 'फक्त एक घास' पोळी बनवणे सुद्धा विचित्र वाटते. पुरुषांची सांपत्तिक कर्तव्ये हे कुटुंबातले सर्वात जास्त महत्त्व दिले गेलेले प्रकरण आहे. पण त्याचा बोलाबाला केवळ एक प्रथा आहे. चालू आर्थिक वर्षापासून स्त्रीयांची झाडून सारी घरकामे जीडीपीत घातली तर तो किमान पाच पट वाढेल हे मला 'माहित आहे'!!! मी बर्‍यापैकी पुरुषप्रधानतावादी नि परंपरावादी आहे आणि किंमती काढण्याचा विषय टाळणे पुरुषांच्या हिताचे आहे असे माझे मत आहे. म्हणून वा अन्यथाही चर्चा केवळ लैंगिक बाबतीत सिमित ठेऊ या.
संमतीचा अधिकार द्यायचा झाला तर दोघांनाही द्यावा.
अर्थातच. पण पुरुषाला निसर्गदत्त संमतीचा अधिकार आहे ना! मग द्यायचा उरला तो स्त्रीयांना.देणे ही उरलेले नाही. लोकशाहीत ते अभिप्रेत आहे. पण विवाह हा एक करार मानला नि त्यात अभिप्रेत कर्तव्यांना स्त्रीने नकार दिला तर करार रद्दबातल होतो. घटस्फोट होतो. करारात ज्या नुकसानभरपाईचा अंतर्भाव आहे (जो दोन्ही बाजूंनी, अशा नकाराच्या केसेस मधे शून्य आहे)
सध्या असा कायदा नसतानाही सर्व जबाबदर्‍या पार पाडणार्‍या आणि तरिही "उपास" पडत असणार्‍या, आणि सुसंस्कृत असल्याने बलात्कार न करणार्या पुरुषांची संख्या तुमच्या आकडेवारीत अंतर्भूत नाही. जसे आजही (खरा) बलात्कार नोंदवायला बर्‍याच स्त्रिया पुढे येत नाहीत तसेच "माझी पत्नी मला "उपाशी" ठेवते, अशी तक्रार उघडपणे पुरुष दाखल करत नाहीत (कुठे करणार म्हणा).
हे शंभर टक्के मान्य आहे. यासाठी काय करायला हवे? कळीचा प्रश्न उरतो कि असे वाईट वागणार्‍या काही स्त्रीयांमुळे वैवाहिक बलात्काराचा कायदा नसावा असे म्हणावे का? इथे 'माकडाच्या हातात कोलीत दिल्यासारखे होण्याची भीती वाटते' असे म्हणणे गैर असावे. समाजात दोन-तीन प्रकारचे लोक असतात असे माझे मत आहे - १. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने काहीच फरक पडत नाही. ते चांगलेच वागतात. २. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने काहीच फरक पडत नाही. ते वाईटच वागतात. ३. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने फरक पडतो. कायद्याप्रमाणे आपला बरेवाईटपणा बदलून घेतात. जास्तीत जास्त समाज, ७०-८०%, प्रकार एकचा असतो. त्यामुळे एकंदर समाजाबद्दल असे म्हणता येणार नाही. स्त्रीया पुरुषांवर अन्याय करण्यासाठी योग्य त्या कायद्यांची वाट पाहत आसुसलेल्या आहेत ही विचारसरणी चुकीची आहे. मग इथून पुढे वरच्या प्रतिसादातले ६०-१० व १०-१० चे लॉजिक कामास येईल.
सध्या फक्त उपास घडवून आणतात, पुढे या कायद्यानुसार ब्लॅकमेलही करण्याची सुविधा उपलब्ध होइल. ती टाळण्यासाठी प्रत्येकवेळा स्टॅम्पपेपरवर सही घ्यायची का साक्षीदार बसवायचे?
मेकॅनिझम इज अ सेपरेट मॅटर. अन्याय आहे, कायदा असावा हे मान्य केल्यावर तो ठरवता येतो. उपास होणार्‍या लोकांनी आपल्या बायका सोडाव्यात हेच बरे. त्यांच्या साठी इतर पिडित स्त्रीयांवर अन्याय का? पण याशी सहमत आहे कि या कायद्याने बर्‍याच पुरुषांच्या बाबतीत अन्याय होईल (१०-१० मधले दुसरे १०). शेवटी संस्कार हेच महत्त्वाचे.

Pain Mon, 05/19/2014 - 09:57
पुरुषांची सांपत्तिक कर्तव्ये हे कुटुंबातले सर्वात जास्त महत्त्व दिले गेलेले प्रकरण आहे. पण त्याचा बोलाबाला केवळ एक प्रथा आहे. चालू आर्थिक वर्षापासून स्त्रीयांची झाडून सारी घरकामे जीडीपीत घातली तर तो किमान पाच पट वाढेल हे मला 'माहित आहे'!! असहमत. जेंडर नुट्रल राहण्यासाठी फक्त घरकाम आणि कार्यालयातले काम, अशी वर्गवारी करू. घरकाम करण्यासाठी, कुठलेही विशेष कौशल्य असण्याची, शिक्षण घेण्याची आणि गरज नसते आणि कार्यालायात येणार्‍या इतर समस्या, नोकरी जाण्याची भीती वगैरे गोष्टी अंतर्भूत नसतात. घरकाम करणार्‍या लोकांचे आणि एखद्या डॉक्टरचे, आर्किटेक्चरचे पगार यांची तुलना केल्यास ते दिसून येइल. त्यातही मुले ८ तास शाळेत, २ तास खेळ आणि ९- १० तास झोप यात व्यस्त असतात. घरकाम, स्वयंपाक करायला माणसे असतात. हे सगळे नवर्याच्या पगारातून होते आणि स्त्रीला फार - फार तर ४-५ तास "ऑन डुटी" राहावे लागते. समजा घरकाम सगळे स्त्रीने केले असे गृहित धरले, तर वाचलेला पगार जीडीपी ४-५ पट वाढेल असे वाटत नाही. पण तुम्ही म्हणता तसे आपल्या चर्चेच्या कक्षेत हा मुद्दा येत नाही, यास्तव इथेच थांबू. उपास होणार्‍या लोकांनी आपल्या बायका सोडाव्यात हेच बरे. त्यांच्या साठी इतर पिडित स्त्रीयांवर अन्याय का? कायदा एकतर्फी असू नये, जेंडर बायस्ड असू नये हा माझा आक्षेप आहे. सर्व पीडितांना न्याय मिळावाच पण तसे करताना नवीन पीडित तयार होउ नयेत, हे माझे मत आहे. स्त्रिया अजिबात गुन्हे करत नाही असे तुम्ही म्हणाला आहात. स्त्रिया कायद्याचा गैरवापर करत नाहीत, करणार नाहीत, असेही तुम्ही म्हणाला आहात. तर भारतात असलेले महिला तुरुंग आणि सध्याच्या कायद्याचा गैरवापर केलेल्या स्त्रिया याबद्दल तुमचे काय मत आहे? पैसा यांनी दिलेल्या साईटवर - The study also has observed that 6.5 percent of the total cases studied through victims' interviews were found false at the level of investigation. Many of the accused, police, judges and lawyers, categorically said that 'educated and independent minded women' misuse the section. हे आहे. त्यातही "educated and independent minded women' misuse the section." हे फार महत्त्वाचे आहे. educated and independent minded women ची संख्या वाढत आहे अणि ती तशी वाढत राहावीच पण त्यांना अनिर्बंध, एकतर्फी हत्यार दिले जाउ नये कारण एकदा का होइना पण खोटा गुन्हा दाखल झाला की त्या पुरुषाला कुठेही नोकरी मिळणार नाही, परदेशी जाता येणार नाही आणि कोर्टकचेर्‍यांधे खेटे मारण्यात त्याचे आणि कुटुंबियांचे आयुष्य खर्च होइल.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 07:02
एकदा विवाह झाला की याबाबतीत अजिबात काहीही म्हणन नसल्याचा जो अविर्भाव आजवर आपल्या विवाह संस्थेत होता तो जरा जरी कमी झाला तरी बर्‍याच व्यक्तींना (मी जाणुन बुजुन व्यक्ती हा शब्द वापरते आहे) न्याय मिळेल. मी स्त्रीयांवर जसे अत्याचार होतात तसेच काही परिस्थीत पुरुषांवर सुद्धा अत्याचार होतात या मताची आहे. त्यामुळे कायदा हा फक्त स्त्रीविषयक न होता व्यक्ती विषयक असावा. बाकी सांसदिय व्यक्तींबद्दल जी काही टिप्पणी आहे ती अतिशय योग्य!

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 15:21
दोन्ही लिंगांना, प्रुरुषांना नि स्त्रीयांना, संमतीचा अधिकार दिला नि या अधिकारांमुळेच काही स्त्रीयांवर व पुरुषांवर, अनुक्रमे लैंगिक अन्याय (म्हणजे भूक न भागवले जाणे) होऊ लागतील असे म्हणणे अवाजवी असावे.

आत्मशून्य Sun, 05/04/2014 - 09:29
तर मुद्दा हा उरतो की जोदीदारापैकी समजा एकाने जरी व्हेटो वापरला तर दुसर्‍याने त्याच्या कामवासनेचे काय करावे ? लैगीक प्रेरणा ही अशी एक गोष्ट आहे जी तुम्हाला कशाचा काहीही बनवु शकते. मग हाताशी पर्याय कोणता उरतो ? कामवासनेच्या बाबत सर्वच जण समजुतदार निग्रही वगैरे नसतात, उल्ट बरेच उथळ आणी असंयमशील असतात, मग ते विनाकारण लैंगीक गुन्हेगार ठरले जातील त्याचे काय ? त्यांच्या फ्यामीलीचे काय ? क्रौर्य नसावे, अनैसर्गीकता नसावी वगैरे पर्यंत योग्य आहे, पण त्या पुढे काय ?

शैलेन्द्र गुरुवार, 05/01/2014 - 14:28
मुळात पतीपत्नीतील या सनातन संबंधांना कायद्याच्या चौकटीत बसवायची गरज नाही. बर्‍याच लोकांना कदाचित पटणार नाही पण माझ्यामते एखाद्या सुदृढ स्त्रीवर, एका पुरुषाने, निव्वळ शारिरीक बलाने, बलात्कार करणे जवळ-जवळ अशक्य आहे. विवाहांतर्गत जे बलात्कार होतात ते धाक दाखवून, मानसिक छळवणूक करून, किंवा अर्धवट संमती(?) घेवून (किंवा गृहीत धरून केले जातात. या सगळ्या गोष्टी वैवाहिक हिंसेच्या चौकटीत बसतात आणि त्या रोखण्यासाठी पुरेसे कायदे आहेत. गरज आहे ते असलेले कायदे योग्य प्रकारे वापरायची..

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 14:38
बर्‍याच लोकांना कदाचित पटणार नाही पण माझ्यामते एखाद्या सुदृढ स्त्रीवर, एका पुरुषाने, निव्वळ शारिरीक बलाने, बलात्कार करणे जवळ-जवळ अशक्य आहे. नाही पटले हे खरेच. आपण म्हणता तसे निव्वळ शारीरीक बलाचा वापर पुर्णवेळ लागतो असे गरजेचे नाही. तो एकदाच करून समोरच्या स्त्री वर पकड मिळवली की ती स्त्री कुठेतरी हार मानणारच. आणि जेवढे ती प्रतिकार करते तेवढ्याच तिला यातना जास्त तेवढी तिला होणारी मारहाण जास्त. कुठेतरी तिला हे समजतेच. कामांध पुरुषालाही यावेळी जरा जास्तच बळ येत असावे. अर्थात जेव्हा पुरुष पुर्णपणे कामांध झाला नसतो वा संधी मिळालीय तर करूया अश्या हिशोबात असतो तेव्हा स्त्रीच्या प्रतिकाराने दचकून सारासार विचार करून माघार घेऊ शकतो.

शैलेन्द्र Fri, 05/02/2014 - 16:11
नाही पटले हे खरेच. आपण म्हणता तसे निव्वळ शारीरीक बलाचा वापर पुर्णवेळ लागतो असे गरजेचे नाही. तो एकदाच करून समोरच्या स्त्री वर पकड मिळवली की ती स्त्री कुठेतरी हार मानणारच. आणि जेवढे ती प्रतिकार करते तेवढ्याच तिला यातना जास्त तेवढी तिला होणारी मारहाण जास्त. कुठेतरी तिला हे समजतेच.
मान्य, म्हणूनच मी आधीच म्हटलय की विवाहांतर्गत जे बलात्कार होतात ते धाक दाखवून, मानसिक छळवणूक करून, किंवा अर्धवट संमती(?) घेवून (किंवा गृहीत धरून) केले जातात. या सगळ्या गोष्टी वैवाहिक हिंसेच्या चौकटीत बसतात आणि त्या रोखण्यासाठी पुरेसे कायदे आहेत. अजून वेगळे कायदे करून गोंधळ कशाला वाढवायचा..

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 15:51
"मुळात पतीपत्नीतील या सनातन संबंधांना कायद्याच्या चौकटीत बसवायची गरज नाही. " एका अर्थाने या वाक्याशी सहमत आहे. मानवी जीवनातले सूक्ष्म घटक, भावभावना कायदे , घटना परिपूर्ण वर्णन करू शकत नाहीत. मागच्या काळातही शास्त्रे निर्माण झाली नि त्यांनी परिस्थितींचे पूर्ण वर्णन करण्याचा व त्यांच्यामते न्याय्य व्यवस्था देण्याचा प्रयत्न केला. तो ही फोल ठरला. एक तर असे असावे समाजाचा एकूण शहाणपणा, गुन्हे न करण्याची वृत्ती एक विशिष्ट प्रमाणात असतच असावी, कायद्याने थोडा पुश पूल होत असावा. किंवा असे होत असावे कि मानवजातीची एकूण सद्वर्तनाची वृत्ती या कायद्या-शास्त्रांनीच कमी जास्त होत असावी. सांगणे कठिण आहे. पण सगळे कायदे करतात, एवढी यंत्रणा राबवतात म्हणजे कायद्यात तथ्य असावे. पण तरीही या वाक्याशी स्वल्प सहानुभूती आहे, मलाही वाटते - बोलण्याचे स्वांतंत्र्य देणारी घटना कोण? ते मला अगोदर पासूनच आहे. असो. हे अवांतर आहे.

प्रसाद गोडबोले गुरुवार, 05/01/2014 - 21:09
ह्यानिमित्ताने काही प्रश्न मनात आले : १) जर विवाहांतर्गत सक्तीने संभोग हा बलात्कार ठरवला जाणार असेल तर ...समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ? २) जर शरीरसंबंधच नाकारायचे असतील तर विवाह संस्थेला अर्थ काय ? प्रजोत्पादनासाठी विवाहाची गरज थोडीच असते ? ३) विवाहांतर्गत सक्तीचेसंबध जर कायदाने गुन्हा ठरत असतील तर मग विवाह बाह्य संमतीने संबंध हे कायद्याने मान्य का ठरवु नयेत ? (लॉजिक : p => q then -q=> -p ) ४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? आणि सर्वात महत्वाचा प्रश्न :

ही विवाहसंस्था स्त्रियांनी ह्यानात्या निमित्ताने पुरुषांचा छळ करण्यासाठी तर निर्माण केली नसेल ना ?

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 04:06
नाही हो गिरिजा काका. विवाह संस्था ही पुरुषांनी स्वतःचे लहाणपणापासुन नीट संगोपन व्हावे म्हणुन निर्माण केली आही.

आत्मशून्य Fri, 05/02/2014 - 06:56
विवाह संस्था ही पुरुषांनी स्वतःचे लहाणपणापासुन नीट संगोपन व्हावे म्हणुन निर्माण केली आही.
हाण्ना हवेत बार. जणु काही स्त्रियाँ संगोपनाशिवाय आपोआप मोठ्या होतात आणी ज्या खरेच मोठ्या होतात त्या निव्वळ कन्याशालेचा हट्ट जीवनात कधीच धरत नाहित जर जीवन हे एक शिक्षण मानत असाल तर. असो डार्विञ्चा उत्क्रांती वाद आणि स्त्रिया एक वैज्ञानिक निकोप उहापोह नोंदवला तर ते एक विलक्षण वैज्ञानिक निरिक्षण ठरते

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 07:50
स्त्रीयांना पण गरज असतेच हो संगोपनाची नाही कुठे म्हंटलय मी,पण जर जशी दुधपिलाई आहे तस काही सुरु केल स्त्रीयांनी तर? मग कस होणार नाही का? मुद्दा असा आहे की विवाह संस्था ही स्त्रीयांनी निर्माण केली आहे. हा गिरीजाकाकांचा मुद्दा. अन मझ उत्तर हे त्यांना आहे. गिरीजाकाकांना.

आत्मशून्य Sat, 05/03/2014 - 02:06
बिंगो, नेमक्या याच कारणासाठी डार्विन अभ्यासावा लागतो. डिस्कवरी सौजन्याने थोडक्यात बोलायचे तर माकडिण अनेक न्रांशी समागम करते आणि पिलु कोणाचे आहे ते फक्त तिलाच माहीत असते पण ती प्रत्येकाला हे तुमचेच पिलु म्हणुन पिलाचे कवतुक सगळ्याकडून करून घेते व त्याला जास्ती जास्त सँवरक्षण व अमेनिटिजि उपलब्ध करूँ द्यायचा प्रयत्न करते, ही निसर्गाची योजना आहे. नर मात्र किती जणिशि समागम करतो याचा विदा नाही पण तो ही एकनिष्ट नसलेल्या माकडीनिशी एकनिष्ट नसावा म्हटले तर बार्याच माकडिनिचि बरीच पिल्लै तो स्वत:ची मानून त्यांची जबाबदारी आपलेच कार्ट या विश्वासाने एकाच वेळी बरेच नर घेतात घेतो म्ह्नण्ने फारच गोन्ध्ळाचे होइल. कारण कोंफ्लिक्ट ऑफ़ इंटरेस्ट. तर मुद्दा हां आहे की माकडानचे मानावाशी साधर्म्य आहे. माकिडिनिला माहीत आहे बाप कोण पण ती अपत्यप्रेमापायी तिला एका पेक्षा जास्त नर गाठिला असणे आवश्यक वाटते. पण मानव म्हणजे माकड न्हवे... तर सुधारित आवृत्ती आहे. इथे मादी नराची आवश्यकता मान्यच करत नाही तर स्थैर्य अन सुरक्षेसाठी एकनिष्टतेची अनैसर्गिक अपेक्षा ठेवते, जी मोड्ल्यास त्याची मोठी भरपाई नराला मानसिक, आर्थिक व अनेकदा शारीरिक स्वास्थ्य घालवून करायला भाग पाडते. नर तर माकाड असल्या पासूनच प्रेमळ आहे स्वत:ची कितीदा फसवणुक सहन करतोय, पण मादिला सगळ्यात मोठी चिंता सरवायावल चीच आहे. याचा पगडा इतका मोठा आहे की तिनेच स्थैर्य व सुरक्शितातेला धक्के लागू नयेत म्हणुन विवाह, एकनिष्टता रूपी संकल्पनाना जन्म देऊन कवटाळ्ले आहे. बरे नर तर तसेही शब्दा बाहर जाणार नाहित तर इतर स्त्रियाच त्यांना फ़ितवुन आपल्याला धोका निर्माण करतील हे धूर्त माद्यान्नी ओलखून त्यांनी उलट माद्यावरच नियम लादले शील सौख्य एकानिष्ट ता फार महत्वाची ते नसेल तर तुमचा सामाजिक दर्जा सन्मान्दायक मानला जाणार नाही. अगदी मनाविरुध्द जरी समागम झाला तरी. झाले. पिढ्यान पिढ्या पध्दाताशिर ब्रेन वोशिंग मुला मुलींचे करण्यात आले. व हा अजेंडा पुढे रेटायला पुरुषांच्या शारीरिक क्षमतेचा पद्धतशीर गैर वापर करून त्याना फसवण्यात आल आणि हे सगळे पुरुषांनी ठरवले असा पध्दताशिर प्रचार पिढोन पिढ्या सुरु झाला. काही हुशार स्त्रिया याला बळि पडल्या नाहित. त्या माझ्या प्रमाणे निपक्ष पाती विचार अनुसरणार्या होत्या. त्यानी हां कावा लक्षात घेतला व पुरुषाना यापुढे त्रास होउ न देण्याची शपथ घेतली ज्या या अनुमानाला पोचल्या की स्त्रिया स्त्रियांच्या शत्रु आहेतपुरुष न्हवे. व त्यांनी स्त्रियांना भ्रामकस्त्रित्वा पासून मुक्त करायची शपयथ घेतली त्याना हे उमगले होते बौधिक काम करायला लिंग न्हवे इच्छा शक्ती अनुकूल असावी लागते हे धूर्त स्त्रियांना माहीत आहे पण त्या पध्दाताशिर आम्ही स्त्रिया असुनही पुरुषांच्याबरोबरीने काम करू शकतो असा लिंग भेदी प्रचार व प्रसार सुरु करुन पुरुषांपेक्षा श्रेष्टत्वाचा प्रचार सुरु केला जेणे करून पुरुष हे सर्व बाबतीत नालायक ठरवून फक्त स्त्रियाच लायक आहेत हे बिम्ब्वता येउन पुरुषांच्या पुढील पिढ्या कायमच्या अंकित करायचा पध्दतशिर घाट घातला आहे. कारण स्त्रियांना पुरुषांची असलेली आवश्यकता नाकारता येत नाही म्हणून.

आत्मशून्य Sat, 05/03/2014 - 02:19
एक सोपे उदाहरण देतो, बायका कशा मुर्ख आहेत याची मुद्देसुद चर्चा करा शेवटी मुद्दे सूद चर्चा सोडुन त्या पुढील पैकी दोन शब्द हमखास बोलतील 1) त्या म्हणतील तुला आई बहिण नाही का ? पुन्हा पुरुषांच्या भावनिक प्रेमाचाच उध्दार कारण स्त्रिया शाह्ण्या नाहीतच तर सिध्द करणार 2) अथवा इतरांना मुर्ख म्हणायचे लायसन्स दिली आहे काय ? आता मुर्खाना मुर्ख म्हणायला लास्यसंस कोण बरे देते/मागते ?

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 04:10
समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ?
मला आता रेफरन्स देता येत नाही पण मध्यंतरी जर एखादा पुरुष त्याच्या पत्निला शरीर सुखापासून वंचित ठेवत असेल तर तिला घटस्फोट मिळु शकतो असं काहीस न्यायालयीन मत वाचलेलं आठवत आहे. आता यात पुरुष देत नाही तसेच स्त्री सुद्धा वंचित ठेवत असेल तर तोच न्याय मिळाला पाहिजे अस मला वाटत.

Pain Fri, 05/02/2014 - 11:28
टिपिकल फेमीनाझी लेख लिहिणारा लेखक / लेखिका आणि त्याचे समर्थक, कोणीही याची उत्तरे देण्यास पुढे आलेले नाही, यावरुनच त्यांचा उद्देश स्पष्ट होतो.

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:18
लेखक, म्हणजे मी, फेमिनाझी किंवा फेमिनिस्ट नाही. अगदी विरोध आहे असेही नाही पण एकाच संज्ञेतलं सगळं काळंपाढरं अंगावर ओतून घेण्याची इच्छा नाही.

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:38
तुम्ही वाचकांच्या प्रतिसादास उत्तरे देण्यास उपलब्ध आहात आणि समतोल दृष्टिकोन ठेवून आहात हे पाहून बरे वाटले. माझा वरचा प्रतिसाद रद्द समजा.

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:06
१) जर विवाहांतर्गत सक्तीने संभोग हा बलात्कार ठरवला जाणार असेल तर ...समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ? -----एखाद प्रसंगी नकार नाही. पण वंचित ठेवणे आहे. यात पत्नीला सजा करता येत नाही हे दुर्देव आहे. पण पतीला तिच्यापासून त्याआधारावर घटस्फोट मिळतो. २) जर शरीरसंबंधच नाकारायचे असतील तर विवाह संस्थेला अर्थ काय ? प्रजोत्पादनासाठी विवाहाची गरज थोडीच असते ? -----आपण फक्त शुद्ध संमतीचा विचार करू. मर्जी म्हणून स्त्रीचा नकार. इथे स्त्रीच्या अभिव्यक्तिस्वातंत्र्यअचा प्रश्न विरुद्ध एका कराराचे (लग्नाचे) स्त्रीकडून उल्लंघन विरुद्ध कराराचे उपनियम स्पष्ट नसणे. इथे दोन्ही लिंगासाठी संतुलित कायदा करता असता पण बलात्कार स्त्री करू शकत नाही हा तांत्रिक मुद्दा आडवा येतो. ३) विवाहांतर्गत सक्तीचेसंबध जर कायदाने गुन्हा ठरत असतील तर मग विवाह बाह्य संमतीने संबंध हे कायद्याने मान्य का ठरवु नयेत ? (लॉजिक : p => q then -q=> -p ) Between numbers a and b (विवाहात), p=q then outside a to b , p =/ q असं लॉजिक आपण मांडताय. विवाह बाह्य संबंध मान्य ठरवण्यासाठी वेगळ्याने मागणी करावी लागेल. विवाहात कोणते एक बंधन , कोणत्या एका काळी, कोनत्या एका कारणाने आहे याने 'अमर्याद' विवाह बाह्य संबंध ठेवायचा हक्क तरी मागता येनार नाही. ४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? आणि सर्वात महत्वाचा प्रश्न : ही विवाहसंस्था स्त्रियांनी ह्यानात्या निमित्ताने पुरुषांचा छळ करण्यासाठी तर निर्माण केली नसेल ना ?

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:13
४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? -----ठरवला गेला पाहिजे. ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? ----बायकोवर बलात्कार न झालेल्या (म्हणजे अन्य) केसेस मधे ही पुरुष जेल मधे जातात. तेव्हा ही पत्नी त्यांच्यावर अवलंबून असते. मग त्या केस मधे तेच होणार. नि गेला नाही तर पोटगी मिळाली पाहिजे कारण घटस्फोट स्त्रीच्या दोषामुळे झाला नाही.

प्रसाद गोडबोले Fri, 05/02/2014 - 20:01
"सरप्राईज सेक्स इस नॉट रेप "
>>> करेक्ट !! नॉन-कन्सेन्शुल सेक्स इस रेप !! (पण आपला वायझेड कायद्याने काही कन्सेन्शुअल सेक्स ला बलात्काराच्या व्याखेत घालुन घोळ केला बस्स ! )

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:23
मिसळपाववर राम सीतेतील एक वर्तन्/समागम बलात्कार म्हटले जाऊ शकते याची एक चर्चा झाली होती. त्याची कोणी लिंक इथे दिली बरे होईल. विवाहांतर्गत बलात्काराची(?) ती ही विक्षिप्त केस आहे.

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 12:55
हा प्रश्न बराच गहन आहे आणि यात मूळ दोन मुद्द्यांचा विचार केल्याशिवाय केवळ कायदा करून हा प्रश्न सुटणार नाही. १) जोवर स्त्रिया आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या स्वतंत्र होत नाहीत तोवर नवर्याविरुद्ध पोलिसात तक्रार करून त्यांना होणार्या फायद्यापेक्षा तोटाच जास्त होण्याची शक्यता आहे. कारण एकदा का नवरा एक दिवस जरी पोलिस कोठडी न्यायालयीन कोठडी किंवा तुरुंगात गेला तरी नवरा बायकोच्या नात्याला गेलेला तडा सांधणे कठीण होत जाते. कारण पुरुष प्रधान संस्कृती मध्ये बायको मुळे मला तुरुंगाची हवा खावी लागली हा गुन्हा नवरा सहजासहजी विसरत नाही. घटस्फोटाच्या अशा अनेक केसेस मध्ये जरी कोर्टाने घटस्फोट नाकारला तरी बर्याच स्त्रियांची स्थिती अशा लग्नात हलाखीची झालेली आढळते. मूळ स्त्रीला आर्थिक दृष्ट्या स्वतंत्र नसेल तर आई वडील सुद्धा सहजासहजी आधार देत नाहीत. मग अशा स्त्रीची स्थिती दयनीय होते कि न सासरचा आधार न माहेरचा. १९३१ साली र धों कार्वेनी लिहून ठेवले आहे कि बहुतांश स्त्रिया चरितार्थासाठी लग्न करतात.आजही स्वतःच्या पायावर उभ्या असलेल्या स्त्रियांची संख्या ७-८% च्या वर नाही. यास्तव केवळ कायदा करून स्थिती सुधारणार नाही तर स्त्रीयाची शैक्षणिक आणि आर्थिक स्थिती सुधारत नाही तोवर कायदा फक्त कागदोपत्री राहतो. २) सामाजिक मनस्थिती सुधारणे आवश्यक आहे- स्त्री हि उपभोग्य वस्तू नसून एक व्यक्ती आहे आणि तिच्या भावभावनांचा एक व्यक्ती म्हणून आदर करणे हे मुलांना त्यांच्या शालेय वयापासून शिकवणे आवश्यक आहे. दुर्दैवाने मुलीचे आईवडीलसुद्धा तशा बाबतीत तिची बाजू घेताना आढळत नाहीत. याचे एक कारण गरिबी अफाट लोकसंख्या हे आहे. खायचे एक तोंड वाढले तर काय हा प्रश्न इतका ज्वलंत असतो कि मग ती आपली स्वतःची मुलगी असेल तरी ती सासरी राहिली तर बरी. आणि नवर्याने बलात्कार किंवा मारहाण केली तरी अजून त्याला समाजात अप्रतिष्ठा नाही.( एखाद्या तिसर्या माणसाने बलात्कार केला तर स्त्री आयुष्यातूनच उठते) त्यामुळे विवाहांतर्गत बलात्कार आणि इतर् बलात्कार एकाच पातळीवर आणणे आता तरी कठीण आहे. कोणतीही शारीरिक किंवा लैंगिक अत्याचार हा गुन्हा नक्कीच आहे. पण बहुतांश स्त्रीया तो सहन करत राहतात याचे महत्त्वाचे कारण नाईलाज हे आहे. या नाईलाजाचे कारण आर्थिक( स्वावलंबी नसणे), सामाजिक( आर्थिक दृष्ट्या स्वतंत्र असलि समाजात होणारी अप्रतिष्ठा) राजकीय( गुन्हा दाखल केला तरी त्याचा पाठपुरावा करण्यासाठी जितकि मानसिक खम्बिरता लागते तिचा अभाव) आणि वैयक्तिक असते( जवळचे नातेवाईक सुद्धा विरोधात जातात शिवाय मुलांची कुतरओढ होते.) ३) लैंगिक सुख हे एकमेव सुख असे आहे कि ज्यात दोन व्यक्तीनचा सहभाग आवश्यक लागतो. दुर्दैवाने पुरुषांची काम वासना हि स्त्रियांपेक्षा जास्त असते आणि भारतीय ( किंवा हिंदू) विवाह कायद्याने एक पत्नीव्रत लादले गेले आहे. जर नावर बायकोला चरितार्थ साठी पैसे देत नसेल तर ते क्रौर्य आहे पण पत्नी जर शरीरसंबंधाला नकार देत असेल तर त्या बद्दल कायद्यात कोणताही शब्द नाही.( दोन्ही शरीराच्या प्राथमिक गरजा आहेत) मग अशा वेळेस पुरुषाने काय करायचे. जर एखादा पुरुष बाहेरख्याली पण करू लागला तर ते कायद्याला मान्य होईल काय? किंवा बहुपत्नीव्रत ( बहु पतिव्रत) हे कायद्यात मान्य होईल काय? जसे विवाहातील बलात्कार हा एक सामाजिक प्रश्न आहे तसाच शारीरिक सुखातील असमतोल हा एक सामाजिक प्रश्न आहे. पन्नास टक्के तरी स्त्रिया आपल्या नवर्याला शारीरिक सुखासाठी वेठीस धरतात असे वाचल्याचे आठवते. भारतीय पुरुषाची मानसिक जडणघडण अशी घडवलेली असते कि त्याला मर्दपणा 'सिद्ध" करावा लागतो. आणि संवेदनशील राहणे किंवा तसे न करणे म्हणजे नामर्द ठरवले जाण्याची भीती असते. बाकी क्रमशः

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 20:44
तिसर्या मुद्द्याबद्दल मी माझ्या एका लेखात चर्चा केली होती http://www.misalpav.com/node/26714 शेवटचा परिच्छेद बायको सतत शरीर संबंधास नकार देत असेल आणि नवर्याचे संस्कार "बाहेर" जायला प्रतिबंध करत असतील तर येणाऱ्या वैफल्यातून एखादा नवरा जबरदस्ती करीत असेल. ( दुर्दैवाने अशा जोडप्यांची संख्या खुप आहे हे मी माझ्या व्यवसायामुळे पाहत आलो आहे) आणि एखाद्या क्षणी संतापाच्या भरात(IMPULSIVELY) बायको जाऊन प्राथमिक माहिती अहवाल (FIR) लिहून आली तर छोट्याशा चुकीसाठी त्यांचे लग्न नक्की मोडकळीस येईल कारण एकदा हा FIR लिहिला कि तो रद्द करणे हे फक्त न्यायालयाच्या हातात आहे. दुर्दैवाने पोलिस अशा वेळेस स्वतःची चामडी वाचवण्यासाठी पटकन नवर्याला कोठडीत टाकतात (निष्क्रिय राह्ल्याचा ठपका नको म्हणून) यानंतर त्या जोडप्याच्या संसाराची धूळधाण होते. अशा घटना दुर्मिळ आहेत आणि अशा गोष्टीचा त्या विधी अहवालात उहापोह केला आहे. त्यामुळे हा निर्णय स्त्रीमुक्ती वाद्यांना वाटतो तितका सोपा नाही. आणि हा सवंग मतपेटीसाठी तरी नाही असे मला वाटते. बाकी सरकारवर टीका करणे हा आपला मतदानसिध्द हक्क आहेच. .

प्रसाद गोडबोले Fri, 05/02/2014 - 22:17
तिसर्या मुद्द्याबद्दल मी माझ्या एका लेखात चर्चा केली होती http://www.misalpav.com/node/26714 शेवटचा परिच्छेद
लेख वाचला . खुपच बोल्ड आणि सत्यकथन करणारा लेख आहे ...पण एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली की

कोणताच पुरुष कधीच "स्त्री संबंधांना नकार देते " हा कायद्याने गुन्हा ठरवावा अशा प्रकारची मागणी करताना दिसत नाही ! स्त्रीमुक्तीबिक्तीवादी बायका मात्र लगेच कोर्टाकडे धाव घेतात कारण त्यांना माहीत असते की कोर्ट्/कायदा त्यांच्याच बाजुन असतो

.....

नेहमीच

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 17:11
१. "जोवर स्त्रिया आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या स्वतंत्र होत नाहीत तोवर" हा भाग वेगळा. यातल्या बर्‍याच स्त्रीया संभोगालाच काय संध्याकाळचे जेवण बनवायला नि पाय दाबायलाही नकार देऊ शकत नाहीत. पण जिथे स्त्रीया स्वतंत्र इ आहेत, जसे उच्चवर्गीय, तिथे पतींना शिक्षा तुरुंगवासच असेल/असावी असे नाही. तितक्यानेच संबंध तुटतीलच असे म्हणता येणार नाही. म्हणजे जज सज्जड दम देऊन सोडून देईल, इ. वरच्या वर्गात जे चालते ते हळूहळू खालच्या वर्गात झिरपते, म्हणून सगळ्या समाजाला याचा फायदा होऊ शकतो. आपला नवरा जेलमधे गेला तर आपली हालत काय होईल याची चांगली कल्पना निम्नस्तरीय, इ स्त्रीस असते म्हणून ती हिशेब करूनच वागेल. पण वरच्या वलयात जी धूळ उठेल, त्याच्याने समाजात प्रबोधन, सर्वच स्तरांसाठी , नक्कीच होईल. २. बलात्कार हा अन्याय आहे हे मान्य केले कि त्याच्यासाठी न्यायिक प्रावधान असले पाहिजे. स्त्रीयांच्या सशक्तीकरणाचा संबंध आणण्याची गरज नाही. विवाहबाह्य क्रूर बलात्कार - ... - ... - बलात्कार ते वैवाहिक क्रौयपूर्ण बलात्कार - वैवाहिक बलप्रयोगातून बलात्कार - मर्जीविरुद्ध अन्याय करण्याच्या भावनेने बलात्कार - (केवळ) वासनापूर्तीसाठी संमतीविना बलात्कार -वासनापूर्तीसाठी संमतीविना संभोग या प्रत्येकाला एकच सजा नसावी. म्हणून हे कायदे आमूलाग्र बदलले तरी चालेल. सामाजिक बदलाची वाट पाहणे चूक आहे. उद्या स्त्रीयाच कमवू लागल्या नि त्याच श्रेष्ठ आहेत अशी समाजात परिस्थिती आली 'तरच या कायद्याचा फायदा आहे' म्हणणे ही चूक आहे नि 'तर या कायद्याचा फायदा आहेच (म्हणजे परिणाम होईल)' म्हणणेही चूक आहे. समाज सुधाराची शास्वती नाही, ते ३०-४० वर्षांत होतील का माहित नाही. आणि 'आर्थिक दृष्ट्या स्वयंभू असेल तरच आपण इथे टिकता' असा समाज बनवायची सवयही नको. कदाचित प्रत्येक कुटुंबातल्या दोन्ही जणांना (नवरा नि बायकोला) नोकरी वा व्यवसाय मिळणे हे १००% (वा ९५%) लोकसंख्येसाठी अर्थशास्त्रीय दृष्ट्या असंभव असावे. स्त्रीयांना संस्कृतीमुळे घरी बसून आर्थिक गरज भागत असेल तर अन्याय टाळण्यासाठी कमवायला लावणे अतार्किक आहे. या कायद्याचा वापर फुंकून फुंकून व्हावा, त्यांनी सांभाळून करावा असे म्हणता येईल. ३."जसे विवाहातील बलात्कार हा एक सामाजिक प्रश्न आहे तसाच शारीरिक सुखातील असमतोल हा एक सामाजिक प्रश्न आहे." अतिशय रोचक निरीक्षण. दोन अन्याय असतील तर त्यांची तुलना होऊ नये. दोन्हींसाठी उपाय व्हावेत. एक पुरुषांवर आहे नि एक स्त्रीयांवर आहे म्हणून ते तसेच का ठेवायचे? अन्याय म्हटले कि उपाय हवा. पण क्षम लोकांनी ती पूर्ण फ्रेम्वर्क ठरवावी. वैवाहिक बलात्काराला गुम्हा केल्याने तो असमतोल वाढणार आहे असे आहे का? किंबहुना नसावे. समाजाची मूल्ये ही अनंत घटकांनी बनत असतात. "आपल्या साथीदाराशी अन्याय करणे" हे मानवाचे जेनेटिक मूल्य नाही अशी माझी व्यक्तिगत धारणा आहे. प्रत्येकच गोष्टीचा गैरफायदाच घेतला जाणार आहे. सिविलायझेशन चालू झाल्यापासून माणूस स्वतःचाच शोध घेत आहे. सौख्य, प्रगती, जिज्ञासा भागवणे यासोबतच न्याय्य काय आहे हे पाहून प्रत्येक नव्या शोधाचा मानवतेवर विपरित परिणाम होऊ नये यासाठी नवनवे उपाय योजित आहे. व्यवस्था फार किचकट नि हताश करणारी आहे हे मान्य पण मानवाची अंतःप्रेरणाच न्यायाची नाही असे एकदा वाटले तर पुढे काही खरे नाही. (लिहिताना बोलणाराचा टोन कळत नाही. खुलाश्यासाठी - हा प्रतिसाद प्रतिवाद नसून एक मतवाद आहे.)

आत्मशून्य Mon, 05/12/2014 - 17:58
जर तुम्ही लिवीन अथवा लग्न केलेले आहे तर असे नाते बाडीस आहे ज्यात एकमेकांच्या लैगीक त्रुष्णा भागवणे बंधन/कर्तव्यकारक आहे. अन्यथा तुम्हाला नातेसंबंध प्रस्थापित करायची गरज काय ?

आत्मशून्य Mon, 05/19/2014 - 15:01
फेमी नाझी हां नवीन मराठी शब्दप्रयोग क्ळाला. खरे तर यांना नुसते नाझीच म्हणावे पण जर ते लिंगभेद मानतात तर फेमिनाझी योग्य शब्दय

पैसा Wed, 04/30/2014 - 16:40
The government on Monday (फेब २०१३ मधे) justified its decision not to include marital rape as a sexual offence in the Criminal Law Amendment Ordinance, 2013, saying that this could weaken the institution of marriage, but admitted that it was still grappling with the tricky issue of failed live-in relationships where an ex-partner is accused of rape committed under the false promise of marriage.
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? का फक्त वरून सगळं छान असल्याचं नाटक करत रहावं अशी अपेक्षा आहे? हा कायदा पास केला म्हणून लगेच १००% बायका पुरुषांना कोर्टात खेचतील असं समजणं हा मूर्खपणा झाला. आपल्या नात्यातला विसंवाद जाहीररीत्या कबूल करायचं धाडस फारच थोड्या बायका दाखवतील. समजा कायदा झाला तरी त्याचा उपयोग करणार्‍या फारच थोड्या बायका निघतील. संसदेत महिला आरक्षाण विधेयक पास होण्यात ज्या प्रचंड अडचणी होत्या ते पाहता या प्रस्तावाच्या बाजूने आणि विरोधी अशी उभी दुफळी पहायला मिळाली यात विशेष नवीन ते काय?
संसदेचं विधान असं म्हणताना लोकप्रतिनिधी नेमके कोण आहेत, कोणत्या मानसिकतेत वाढलेले आहेत, कसे वर्तन त्यांच्या व्यक्तिगत आयुष्यात ते करतात इत्यादी अनेक मुद्दे उपस्थित होतात. ते काही सर्वज्ञ नव्हेत आणि सर्वयोग्यही नव्हेत; असते तर आज अनेक सुयोग्य कायदे झाले असते, रखडले नसते. ७. स्त्रियाही याच पुरुषप्रधान संस्कृतीत जन्मलेल्या, वाढलेल्या आहेत; त्यांच्यात बदल होताहेत, पण काळ जावा लागणारच.
हे कविताचं म्हणणं पटलं. मात्र बलात्कार हा गंभीर गुन्हा का आहे हे त्याला "बलात्कार" असं का म्हणतात यावरून पुरेसं स्पष्ट आहे. निव्वळ अनैच्छिक संभोगापेक्षा 'बळाचा अतिरेकी वापर' हा जास्त मोठा गुन्हा आहे. त्यातही आपल्या स्थानाचा, पदाचा गैरवापर केला असेल तर तो अधिकच मोठा गुन्हा आहे. कारण त्यात विश्वासघात, दुसर्‍याच्या परिस्थितीचा गैरफायदा घेणे असे आणखीही काही गुन्हे येतात. आणि खरे तर कोणत्याही नवर्‍याला बायको केवळ सर्वकाळ उपलब्ध आहे आणि तिचं काही केलं तरी ती तोंड उघडणार नाही असं समजून तिला गृहीत धरणं हे खरं तर लग्न करताना घेतलेल्या "नातिचरामि" या शपथेचं उल्लंघन आहे.

मृत्युन्जय Wed, 04/30/2014 - 16:50
एक प्रॉब्लेम आहे, आजही ४९८अ चा दुरुपयोग होतो. त्याचा दुरुपयोग झाला तर माणूस आत जातो. यात माणूस वरतीच जायचा.

पैसा Wed, 04/30/2014 - 16:58
'क्रौर्य' याची व्याख्या केलेली नसल्याने दोघेही एकमेकांवर तसे आरोप करू शकतात. आणि बलात्काराला फाशीची शिक्षा आपल्याकडे नाही. त्यामुळे वर जायची शक्यता नाही. कोणाचा जीव गेला/गंभीररीत्या जखमी झाले तर खुनाच्या/खुनाचा प्रयत्न या आरोपाखाली फाशी होऊ शकते. (जसे दिल्ली आणि मुंबई केसेसमधे झाले).

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 19:53
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? भाषांतरः राजकिय भाषा: कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती आहे. सामान्य मराठी भाषा: आमच्या मताच्या बँका नाराज होतील ना ? *. {* त्यांना "ऐकायला" बरा वाटेल असा कायदा बनवला म्हणजे ते खूष (तो निरर्थक असला तरी बेहत्तर) आणि मग आम्हाला पाहिजे ते करायला आम्ही मोकळे ! इथे कोण लेकाचा योग्य आणि समतोल कायदे करायला निवडून आलाय? कायतरीच काय ! }

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 20:00
जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे?
This is not about that very family. This is about the threat perception on 'getting into family' in the rest of the society. गावात चार प्रतिष्ठीत केसेस आल्या तर 'संपूर्ण विवाहितांत' इ इ गैरसमजांमुळे वातावरण तापण्याची शक्यता आहे.

पैसा गुरुवार, 05/01/2014 - 14:58
सगळ्या गोष्टींसाठी कायदे होतील, फक्त त्यात पाणी घालून पाणचट होतील. म्हणजे ठोस परिणाम शून्य. एका कलमाचा अर्थ एक कोर्ट "असा" लावील आणि दुसर्‍या कलमाचा अर्थ वरचं कोर्ट "तसा" लावील. मग सगळी केस "बॅक टू स्क्वेअर वन". एखाद्या बाईने विवाहांतर्गत बलात्काराचा दावा समजा दाखल केलाच, तर केसचा अंतिम निकाल येईपर्यंत दोघेही बहुधा वर पोचलेले असायचे.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 19:18
इथे कोण लेकाचा योग्य आणि समतोल कायदे करायला निवडून आलाय?
जे अगदी कंपन्यांचे काटेकोर करार असतात त्यांत देखिल कोणत्या पक्षांचे अधिकार नि कर्तव्ये काय काय आहेत असे सुनिश्चित्पणे सांगता येत नाही. इथे प्रश्न लग्नाचा आहे. म्हणजे संभोग सोडून इतर सर्व बाबींत दोन्ही पक्षांचे काहीही मतभेद नाहीत असे मानू. आता संभोगासाठी नैसर्गिकतः दोन्ही पक्षांची सतत, मुक्त होकार हवा. एकाचा नसेल तर लोचा आहे. क्रौयाचे प्रकार वगळा (वर लिहिले आहे). फक्त दोनच प्रकारचे नकार पाहू: १. अगदी काहीही म्हणजे काहीही कारण नसताना घटनादत्त स्वातंत्र्याचा वापर करून दिलेला नकार. २. ज्यात स्त्री असे कारण सांगते जे तिच्यादृष्टीने महत्त्वाचे आहे (से व्रत), पण क्रौय, बलप्रयोग ह्या कायद्यांनी त्या कारणाला अर्थ नाही. या दोन्ही केसेस मधे रिजनेबल मनधरणीने फरक पडला नाही असे मानू. जर कायद्याने या दोन्ही वेळी झालेला संभोग (ज्यात पुन्हा शारिरीक अत्याचार, क्रौय नाही, मुद्दाम म्हणून तर नाहीच नाही.)बलात्कार मानला तर काय होईल? १. दोन्ही पक्षांना दोन्ही पक्षांची पूर्ण मर्जी होईल तोपर्यंत वाट पाहावी लागेल. २. यातून लैंगिक उपासमार होऊ शकते ३. ज्या कारणांचा लैंगिकतेची संबंधच नाही अशी कारणे मधे आणून संमतीच्या अधिकाराचा गैरवापर होइल. तो गैरवापर जाहीर् असेल वा नसेल. पण अगदी जाहिरपणे गैरवापर असेल तरी काही करता येणार नाही. ४. मग 'मला एक तोळे सोने दिले नाही (उदा)' म्हणून माझी बायको माझी लैंगिक कुचंबणा करत आहे हे न्यायालयात न्यायला अजून एक कायदा लागेल. ५. नवरा बायकोचे नाते नाजूक असते. ते लाँग टेर्म मधे खूप मॅच्यूर असले तरी जेव्हा खाचखळगे, दर्‍याखोल्या येतात (ज्या खूप नि खूपदा येतात) तेव्हा हा कायदा एक 'ब्रह्मास्त्र' बनू शकतो. ६. या कायद्याचा मूल उद्देश 'बलात्कार न व्हावेत' असा आहे. त्याचा कुटुंबातल्या इतर बाबींवर परिणाम होऊ नये असा आहे. ७. जे लोक गुन्हे टाळण्यासाठी 'कुटुंबे मोडीत काढायला काय हरकत आहे' असा विचार करत असतील त्यांच्यासाठी हे जाणणे आवश्यक आहे कि 'स्त्री व पुरुषांचे कोणतेही कोहॅबिटेशन' कुटुंबच आहे. त्याचे रुप बदलून फार फरक पडणार नाही. समस्या तिथेच राहतील. जगात अनेक प्रगत देशांत हा कायदा नाही, जिथे आहे तिथे स्त्रीया जास्त अन्यायमुक्त आहेत असाही प्रकार नाही. तेव्हा भारताचे राजकारणी जेव्हा एक भूमिका घेतात तेव्हा त्याची टर न उडवता उत्तर द्यायचा प्रयत्न करणे इष्ट.

डॉ सुहास म्हात्रे Fri, 05/02/2014 - 22:41
जोशीसाहेब, तुमच्या सद्हेतूबद्दल अजिबात संशय नाही. शिवाय असे धागे सर्वसमावेशक चर्चा करवून आणतात आणि हे पार्टीसिपेटरी लोकशाहीचे लक्षण आहे. म्हणूनच ते स्वागतार्ह आहे. मात्र कोणताही कायदा (त्यातील पळवाटा बंद करण्यासाठी) मेंदू पुरेपूर वापरून लिहावा, मात्र तो अंमलात आणताना (त्याचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी) मेंदूबरोबर हृदयाचाही उपयोग करावा हा दंडक आहे. मेंदू आला की संशयवाद (skepticism) आलाच... तर मग तुम्ही उल्लेखलेले संशयवादी वाक्य का लिहिले गेले त्याबाबत काहीसे... १. सद्या आपल्याकडचे राजकारण्यांचे वर्तन बघता, कायदा बनण्याअगोदर जे राजकारणी डावपेच आणि जी समीकरणे खेळली जातात याचे खालिल दोन उदाहरणे बोलकी ठरावी: अ. आम्ही निवडणूकीत निवडून आलो आहोत. आता सिव्हिल सोसायटीला आम्हाला सांगायचा अधिकार नाही. त्यांनी आंदोलन करणे म्हणजे अराजक (केऑस) आणि लोकशाहीविरोधी आहे... हे उद्गार आहेत सर्वोच्च कोर्टाचा गाजलेला वकिल असलेल्या कायदामंत्राचे. पार्टीसिपेटरी लोकशाहीचे (जी लोकशाहीचे सर्वात योग्य व्हर्शन समजले जाते) यापेक्षा किती धज्ज्या उडवायला पाहिजेत? आ. पूर्व केंद्रिय मंत्री आणि एका मोठ्या राज्याचा मुख्यमंत्री असलेला नेता बलात्काराच्या संदर्भात म्हणतो, "बच्चे है । गलतिया करते है ।" ब्युरोक्रसीने कितीही उत्तम ड्राफ्ट बनवला तरी त्यावर चर्चा करून, त्यात आपल्याला सोईच्या दुरुस्त्या सुचवून, त्यांच्यामुळे कायद्याचा मूळ उद्द्येश पराभूत झाला तरी त्या मान्य करवून घेऊन मगच राजकारणी आपले कायदे पास करणार, मग "राजकारण सोडून इतर कशाला (उदा. लॉजीक, न्याय, संतुलित विचार, इ) जास्त महत्व दिले जाईल का?" हा माझा मुख्य प्रश्न तुम्ही उद्धॄत केलेल्या वाक्याचा खरा अर्थ आहे. २. आपले बरेचसे कायदे कालबाह्य झालेले आहेत हे त्यांच्या नावांतील इसवीसनांवरून कळते. काही कायदे तर स्वातंत्र्यपूर्व काळातील आहेत. इतक्या वर्षांनंतर, फक्त अमेंडमेंट्सची ठिगळे पुरेशी नाहीत आणि नविन, सुटसुटीत आणि मुख्य म्हणजे "सुलभपणे व्यवहारात वापरण्याजोगा" कायदा बनविणे ही उत्तम शासनव्यवस्थेस अत्यावश्यक आणि मूलभूत गोष्ट आहे हे नेत्यांना अनेक दशके "समजले नाही" की "अशी अव्यवस्था असणे हे जास्त सोईचे आहे?" हाच मुख्य प्रश्न आहे. आणि वास्तवता पहाता याचे उत्तर द्यायलाच पाहिजे का? ३. कायदा: (अ) कुठलाही कायदा सर्वप्रथम सुगम, न्याय्य आणि संतुलित असणे जरुरीचे असते. राजकीय चढाओढीत न्यायाची काय अवस्था होते हे पाहण्यासाठी शाहबानो केस आणि नुकतीच सर्वोच्च न्यायालयाचा डागाळलेल्या राजकारण्यांसंबद्धीचा निर्णय उलटवण्यासाठी केलेली (पण सुदैवाने निष्फळ झालेली) वटहुकुमाची खेळी, ही दोनच उदाहरणे पुरेशी आहेत. मात्र केवळ सुगम, न्याय्य आणि संतुलित कायदा पुरेसा नाही... (आ) उत्तम कायदा हा उत्तम रितीने व्यवहारात आणणे जरूरीचे आहे. कोण्या एका कायद्यात याबाबत पुरेसा विचार आणि तजवीज केली आहे आणि ती व्यवहारात आणली आहे हे प्रत्यक्षात बघायला खूप आवडेल आणि अभिमान वाटेल. नविन कायदा / अमेंडमेंट आली की त्याबाबतीत संबद्धित लोकांचे प्रबोधन (प्रोअ‍ॅक्टीव्ह स्टेकहोल्डर ओरिएंटेशन) होण्याऐवजी मेडियात उलटसुलट मते व गोंधळ आणि मग सरकारचा खुलासा हे नेहमीचे आहे. (इ) उत्तम कायदा हा उत्तम रितीने व्यवहारात आणल्यावर "त्याच्या पालनावर उत्तम देखरेख आहे आणि त्याचे पालन केल्यास फायद्याचे आहे आणि पालन न केल्यास कारवाई होईल" ही जाणीव जनमानसात तयार करणे जरूरीचे असते. आणि तशी कारवाई कोणताही (पैसा, दडपण, इ मुळे)अपवाद न करता करणे जरूरीचे आहे. सद्या ही अट बहुतांश स्वप्नावस्थेतच आहे. ४. कायदा समतोल व्हायला त्याचा परिणाम होणार्‍या सर्व घटकांचा (स्टेकहोल्डर्स) समतोल विचार अत्यंत जरूर आहे... यालाच साधारणपणे न्याय असे म्हणतात. एका घटकाला झुकते माप देताना दुसर्‍या घटकावर अन्याय होऊ नये याची शक्य ती सर्व खबरदारी घ्यायला हवी. "धर्म, जात, लिंग, इ कारणाने कायदा एका बाजूला झुकलेला असणे" या राजकीय विवशतेचा/प्रवृत्तीचा प्रतिकार करण्याची ताकद राखणारे नेते हा दुर्दैवाने भारताचा विशेष नाही. ५. समतोल कायदा म्हणजे सर्वसामान्य नागरीकाइतकेच शासनही जबाबदार (अकाउंटेबल) असणे जरूरीचे आहे. यात कारवाई आणि कारवाईची वेळ या दोन्ही सारख्याच महत्वाच्या असतात. उदा: सर्वसामान्य नागरीकाला एखाद्या मागणीकरिता अर्ज / गुन्ह्याची तक्रार करायचा हक्क भारतात आहे. हा हक्क ठराविक कालावधित न बजावल्यास नागरिक हक्क गमावतो. इथपर्यंत ठीक आहे. पण... त्या अर्जावर/तक्रारीवर योग्य वेळेत, योग्य कारवाई न केल्यास, तसे करणार्‍या अधिकार्‍यावर (आणि त्याच्यावर दडपण आणणार्‍यावर) कारवाईबद्दल कायदा बर्‍याचदा मुका असतो. ही पद्धत वसाहतवादाचा अवशेष आहे... कारण राजेशाहीत राजा प्रजेला दोषी ठरवू शकतो पण राजा नेहमी बरोबर असतो (The king is always right.) प्रजा त्याला जाब विचारू शकत नाही. हा अवशेष नजरचूकीने राहिला असे म्हणणे म्हणजे नेत्यांच्या हुशारीवर अविश्वास दाखवणे होईल... मी तरी असा धाडसी आरोप करणार नाही ! असो... अजून आशा सोडली नाही. देश बदलतोय. आपण बदलतोय... पण जरा (की फार?) हळूहळू. त्यामुळेच ही आवश्यक अस्वस्थता अणि संशयवाद.

प्रसाद गोडबोले Sat, 05/03/2014 - 08:05
मात्र कोणताही कायदा (त्यातील पळवाटा बंद करण्यासाठी) मेंदू पुरेपूर वापरून लिहावा, मात्र तो अंमलात आणताना (त्याचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी) मेंदूबरोबर हृदयाचाही उपयोग करावा हा दंडक आहे. >>> हृदयाला काडीची अक्कल नसते ... एकदा नेमुन दिलेले काम ,धडकत रहाणे , हे विचार नकरता करत रहाणे येवढेच मेंदुला जमते ..... त्या अर्थाने ,थोडक्यात कोणताही सारासार विचार न करता , ह्या कायद्याची अंमलबजावणी करावी असे आपल्याला म्हणायचे आहे काय ? :D

डॉ सुहास म्हात्रे Sat, 05/03/2014 - 10:59
ह्या वाक्याचा वाच्यार्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा समज होता :) असो. त्या वाक्याचा सरळ साध्या मराठीत अर्थः "कायदा लिहीताना पळवाटा शोधून चलाखी करून कायद्याचा गैरफायदा घेता येंणार नाही येवढे डोके वापरणे आवश्यक आहे, मात्र तो अंमलात आणताना तारतम्य, पार्श्वभूमी आणि परिस्थितीचे भान राखणे आवश्यक आहे." अर्थ अजून नीट समजण्यासाठी एक उदाहरणः एका माणसाच्या कृतीने दुसर्‍याचा मृत्यु होणे याचा तारतम्य, पार्श्वभूमी आणि परिस्थितीचे भान राखून; खून (मर्डर), मनुष्यवध (मॅन स्लॉटर), अपघात, इ अनेक प्रकार असू शकतात आणि त्यांच्यासंबद्धात दिलेले निर्णय व शिक्षांत जमीनस्मानाचा फरक असू शकतो.

प्रसाद गोडबोले Sat, 05/03/2014 - 11:23
ह्या वाक्याचा वाच्यार्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा समज होता
>>> :D ह्या स्मायलीचा अर्थ उकलून सांगण्याची देण्याची गरज पडणार नाही असा माझा समज होता :) असो !

डॉ सुहास म्हात्रे Sat, 05/03/2014 - 11:27
मीही तुमच्यासाठीच्या प्रतिसादात स्मायली टाकली होतीच ;) विषय गंभीर असल्याने कोणाचा गैरसमज होऊ नये याचीही खबरदारी घेणे जरुरीचे होते, नाय्का ? :)

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 14:19
कायदाप्रणालित काय दोष आहेत ते आपण रोचकपणे निदर्शवले आहे. ते महत्त्वाचे आहेच. पण 'शिक्षणसंस्थेत प्रचंड घोळ असताना' 'एक विशिष्ट विषय कसा शिकवायचा' इथपर्यंतच चर्चा सिमित ठेऊ या. आपण दाखवलेल्या बाबी या विशिष्ट कायद्याच्या बाबतीत काही वेगळे परिणाम दाखवत असतील तर ते आपणाकडून ऐकायला आवडेल.

डॉ सुहास म्हात्रे Sun, 05/04/2014 - 00:08
सर्वसाधारणपणे लोकमताचा दबावच कोणताही कायदा कसा असेल हे ठरवत असतो आणि हा कायदा त्याला अपवाद नाही. जोपर्यंत सरळसरळ पाशवी बलात्काराबाबत "बच्चे है । गलतिया करते है।" असले राजकारण उघडपणे होते आणि त्यामुळे मते मिळतात; इतकेच नाही तर त्याबाबत गदारोळ करून इतर पक्ष/मेडीया लोकमत बदलू शकत/इच्छित नाही, तोपर्यंत विवाहबाह्य पाशवी बलात्काराविरुद्ध संतुलित कायदा आणि त्याची अंमलबजावणी होणे कठीण आहे. फार फार तर लोकक्षोभाचे प्रसंग तात्पुरते आवरण्यासाठी निर्भया प्रकरणासारखी मलमपट्टी करून वेळ मारून नेली जाईल, असेच अनुभव सांगतो. विवाहांतर्गत बलात्काराची व्याख्या करणे आणि त्या कायद्याची अंमलबजावणी करणे हे वरच्यापेक्षा अनेक पटींनी किचकट काम आहे. यात (सहाजिकपणे) आपापल्या मतदात्यांवर लक्ष ठेवून असलेल्या राजकारण्यांचे एकमत ही जरा दूरचीच गोष्ट दिसत आहे. त्यामुळे पहिला ड्राफ्ट जरी "जास्तीत जास्त" संतुलीत आणि न्याय्य असा बनवला तरी सद्यस्थितीत तो पास होईपर्यंत होणार्‍या अनेक राजकीय अगतिकतेच्या आणि देवाणघेवाणीच्या अमेंडमेंट्समुळे त्याचा मूळ गाभा हरवण्याचीच जास्त शक्यता आहे असे वाटते. सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे होण्यासाठी खालीलपैकी कमीत कमी एक (दोन्ही असल्यास सोन्याहून पिवळे) गोष्ट असणे जरूरीचे आहे: १. "अनलेस प्रूव्ह्ड अदरवाईज" लोकशाहीतले नेते हे (सहाजिकपणे) नेहमीच मतांवर लक्ष ठेवून कोणतीही कारवाई करतात. त्यामुळे सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे होण्यासाठी जनमताचा रेटा आवश्यक असतो. सद्या भारतात याची खूपच वानवा आहे. २. "एक्सेप्शनल अदरवाईज" : देशाच्या सुदैवाने असा नेता असावा की जो स्वतःचा आणि त्याच्या पक्षाचा स्वार्थ बाजूला ठेवून आणि सर्व प्रकारचा विरोध झुगारून केवळ देशाचा आणि नागरिकांचा फायदा मध्यवर्ती ठेवून सुगम, संतुलित आणि न्याय्य कायदे करण्याइतके बळ राखून आहे. याचे उत्तम उदाहरण म्हणून सिंगापूरचा ली क्वान यू डोळ्यासमोर येतो. भारताचा ली क्वान यू पहाण्याची आस आहे. मात्र वरीलपैकी काही होईपर्यंत आता चालू असलेल्या चर्चा आणि विचाराच्या देवाणधेवाणीचे मुल्यही अजिबात कमी नाही... तो त्या दिशेने होणार्‍या प्रवासाचा भागही असू शकतो.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:02
एकीकडे तो बलात्कार आहे हे कबूल करत आहेत आणि वर कुटुंबसंस्था ढासळून पडेल ही भीती? कुछ समझा नहीं! जेव्हा बायको नवर्‍याविरुद्ध बलात्कारासारखा आरोप करायला पुढे येते तेव्हा ते लग्न निश्चितच तिच्यासाठी संपलेलं असतं. मग त्या उदाहरणात कुटुंबसंस्था शिल्लक राहिली कुठे? का फक्त वरून सगळं छान असल्याचं नाटक करत रहावं अशी अपेक्षा आहे?
हा प्रश्न इतक्या हलक्याने घ्यायच्या स्वरुपाचा नाही. पत्नी आजारी असेल, गर्भार असेल, संभोगक्षम नसेल, वृद्धा असेल, पतीस आजार असेल, रोग असेल, अनैसर्गिक संभोग करायचा असेल, क्रौयपूर्ण संभोग करायचा असेल इ इ तर दखल घेणारे कायदे अगोदर अस्तित्वात आहेत. हा या धाग्याचा विषय नाही. १. लग्न केले म्हणजे संभोगास दोहोंबाजूंनी 'सर्व सामान्य स्थितींत' कायमची, irrevocable परवानगी आहे असे सध्याला मानले जाते. इथे नकार कोणत्या स्थितीत मिळेल? 'मला तुझ्यासमोर माझे वर्चस्व सिद्ध करायचे आहे, ते मला हेकटपणा करायचा आहे, ते माझा मूड नाही ते माझी क्ष क्ष मागणी पूर्ण झाली नाही ते माझे य य व्रत आहे ते ही काळ वेळ नव्हे, ते माझे हे आप्त गेले, ते माझा हा पेट गेला, ते मला केवळ माझ्या घटनादत्त संमती नाकारण्याच्या अधिकाराचा वापर करायचा आहे, कोणतेही स्पष्टीकरण न देता' पैकी काहीही असू शकते. अशावेळच्या प्रत्येक बलात्कारालात वेगवेगळी गुन्हेगारी आहे. २. याउपर दिलेला नकार "संपूर्ण शेवटपर्यंत सर्व प्रकारचा कंप्लीट रिजिड नकार व विरोध" ते "शेवटी १००% मावळलेला नकार/ विरोध" या रेंजमधे कुठेही असू शकतो. ३. अशी घटना कधीतरी एकदा असू शकते , नेहमीचीच असू शकते. यातील काय काय सजापात्र आहे, नि सर्वच सजापात्र असेल तर सजेत किती तीव्रतेप्रमाने किती फरक असावा हे माहित असणे गरजेचे आहे. गुन्हा सिद्ध कसा करावा हे तज्ञ सांगतील.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:04
समजा कायदा झाला तरी त्याचा उपयोग करणार्‍या फारच थोड्या बायका निघतील.
असे आत्मविश्वासाने म्हणता येणार नाही. अजून ४०-५० वर्षांनी तर नाहीच. नि असे होऊही ही नये. अन्याय असेल, कायदा असेल तर त्याचा योग्य तो वापर व्हावा.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:25
संसदेत महिला आरक्षाण विधेयक पास होण्यात ज्या प्रचंड अडचणी होत्या ते पाहता या प्रस्तावाच्या बाजूने आणि विरोधी अशी उभी दुफळी पहायला मिळाली यात विशेष नवीन ते काय?
हे एक दुरगामी बिल आहे. यात घटना दुरुस्ती पण येते. हे बिल देवेगौडानी (तेव्हा स्त्रीयांचा कोई जोर नही था) चालू केले. राज्यसभेत आरामत पास झाले. या बिलाचे परिणाम पाहता याला अल्प काळात पास होणे अपेक्षिणे चूक आहे. समाजवादी पक्ष वगळता सर्व पक्षांनी या बिलाला पाठिंबा दिला. नको नको ते पक्ष एकत्र आले -बिलासाठी. दलित नि स्त्रीया सोडल्या तर ओबीसी नि सर्वण पुरुषांसाठी लोकसभेत ४४% च जागा उरतात. त्यातही दलित नि स्त्रीया निवडून येऊ शकतात. शिवाय या कोट्यात दलितांच्या उपकोट्याची मागणी झाली. म्हणून मामला लांबला आहे. आज प्रत्येक मेनिफेस्टोत हे वचन आहे. त्यामुळे असा आळ घेणे अस्थानी आहे. मुलतः राज्यकर्ते हे 'त्यांचा' स्वार्थ ठेऊन कायदा करतात असे म्हणणे चूक आहे. याला १-२ अपवाद असतील पण असे नाही. इथे ही लोकांच्या 'बेडरुममधे घुसताना', सरकार, अर्थातच, गोंधळ घालू इच्छित नाही. सरकारच्याच हेतूबद्दल शंका घेणे सिनिकल आहे.

arunjoshi123 Fri, 05/02/2014 - 17:50
आणि खरे तर कोणत्याही नवर्‍याला बायको केवळ सर्वकाळ उपलब्ध आहे आणि तिचं काही केलं तरी ती तोंड उघडणार नाही असं समजून तिला गृहीत धरणं हे खरं तर लग्न करताना घेतलेल्या "नातिचरामि" या शपथेचं उल्लंघन आहे.
आज प्रत्येकाला 'कायद्याच्या' संरक्षणाची गरज आहे. अशा शपथा घेतल्याचं १% पेक्षा जास्त लोकांना माहितही नसतं नि त्यातल्या अर्ध्यांना त्याच्याशी काही मतलब नस्तो. म्हणून चर्चा अशी हवी - १. हा गुन्हा आहे कि नाही? २. कोणकोणत्या परिस्थितीत आहे नि कोणत्या नाही. ३. हा सिद्ध कसा करावा ४. हा कायदा व्हावा कि नाही? ५. त्यात काय असावे नि काय नाही? ६. इतर काहीच कारण नसताना 'शुद्ध संमतीचा अधिकार' असावा कि नसावा? का? ७. इतर कारणांसाठी , म्हणजे व्रत इ, 'अशुद्ध संमतीचा अधिकार' असावा का नसावा? कोठपर्यंत? ८. शिक्षा काय असावी? ९. ते घर मोडावे असे अभिप्रेत असावे का? (
दरवर्षी
६६% जोड्यांमधे असे होते) १०. घर न मोडता, पतीचे प्रबोधन करावे, हलकिफुलकी शिक्षा करावी का? ११. कॉलेजात हा विषय, एक धडा असावा का? १२. हे (६ नि ७ दोन्ही?) घटस्फोटाचे कारण असावे का? वारसा नि मुले यांचे काय? १३. याचा रोमान्सवर परिणाम होईल का? हे नाते सुदुर काळात एका प्रोफेशनल नात्यासारखे होईल का? १४. पतींवर अन्याय होण्याची संख्या वाढेल. अर्थातच स्त्रीयांवर तुलनेत जास्तच अन्याय कमी झालेला असेल. पण अन्यायित पतींसाठी काय करायला हवे? १५. याने काही/बरेच लोक लग्नच करेनासे झाले तर त्याचे काय बरे वाईट परिणाम होतील? १६. संभोगास संमती हे लॉजिक इतर संमतींस एक्सटेंड होईल का? म्हणजे लोक घरी कसे वागतात त्यात एक भय नावाचा प्रकार येईल का? १७. नजदिकच्या काळात या कायद्याचे कितपत चांगले परिणाम होतील. आणि १८. Would people design marital,cohabitations, etc. systems that fall outside purview of such laws? 19. Will sex, such private thing, like marriage, be a nearly government regulated activity in distant future, say 100 years?

पैसा Fri, 05/02/2014 - 18:03
१. हा गुन्हा आहे कि नाही? २. कोणकोणत्या परिस्थितीत आहे नि कोणत्या नाही. ३. हा सिद्ध कसा करावा
व्याख्या कठीण आहे.
१२. हे (६ नि ७ दोन्ही?) घटस्फोटाचे कारण असावे का? वारसा नि मुले यांचे काय
हे मानसिक क्रौर्य याच्या अंतर्गत येत असावे,
१३. याचा रोमान्सवर परिणाम होईल का? हे नाते सुदुर काळात एका प्रोफेशनल नात्यासारखे होईल का? १४. पतींवर अन्याय होण्याची संख्या वाढेल. अर्थातच स्त्रीयांवर तुलनेत जास्तच अन्याय कमी झालेला असेल. पण अन्यायित पतींसाठी काय करायला हवे? १५. याने काही/बरेच लोक लग्नच करेनासे झाले तर त्याचे काय बरे वाईट परिणाम होतील? १६. संभोगास संमती हे लॉजिक इतर संमतींस एक्सटेंड होईल का? म्हणजे लोक घरी कसे वागतात त्यात एक भय नावाचा प्रकार येईल का?
जिथे असा कायदा आधीपासून अस्तित्त्वात आहे तिथे काय सामाजिक परिणाम झालेत याचा अभ्यास करावा लागेल.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:08
"बलात्कार" झाला हे सिद्ध कसे करणार? विवाहीत बाई घरातून तशाच अवस्थेत उठून पोलीसांकडे जाणार का? का आरडाओरडा करुन शेजारी गोळा करणार? नाही, खरच कळलं नाही म्हणून विचारते आहे. की विवाहानर्गत बलात्कार सिद्ध कसा होतो? अवांतर झाले असल्यास क्षमस्व!

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:21
कायदे आणि कलमांची खूप गुंतागुंत होईल यात. खास करून विविधतेने नटलेल्या आपल्या भारत देशात जरा जास्तच.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 19:38
यात काही अवांतर नाही. १. भौतिक घटना = सामान्य/ बलप्रयोग/ क्रौय २. मानसिक घटना = आनंद / यातना ३. कर्ता = पती /साथी/ अन्य ४. स्त्रीची संमती = आहे / नाही (इथे लग्न म्हणजेच संमती असे न मानता प्रासंगिक संमती) ५. गैरसमज = आहे / नाही (पतीने बुद्ध्या बलात्कार केला कि नाही, नि स्त्रीला काय वाटते.) कायदा विचारात घेण्यापूर्वी अशी बरीच permutations , combinations आहेत. त्यातही तो माधुरीचा का करिश्माचा बेटा का कोणता पिक्चर आठवा. "तुमने छोड भी दिया?" - अगोदर थोडी आरडाओरड करून मग नायिका हिरोला असे म्हणते. मिपा वर राम नि सीतेच्या अशा एका प्रसंगाची चर्चा झाली होती. यातल्या क्रौय भागाला शिक्षेचा आहे. बाकी सगळे कंफ्यूजन आहे. म्हणून संमतीच्या हक्काची चळवळ आणि गुन्ह्याविरुद्धची चळवळ यांना वेगवगेळी सहानुभूती मिळणार आहे. आणि चित्र आहे यातल्या प्रत्येकच गोष्टीला (काँबोला) गुन्हा आहे नि नाही असं काळं पांढरं करता येतं का? एकदा गुन्हा काय काय आहे हे ठरलं कि सिद्ध कसा करायचा हा पुढचा प्रश्न आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:41
एकदा गुन्हा काय काय आहे हे ठरलं कि सिद्ध कसा करायचा हा पुढचा प्रश्न आहे.
+१
इथे लग्न म्हणजेच संमती असे न मानता प्रासंगिक संमती
हो बरोबर.

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:16
सरकारच्या मते वैवाहिक बलात्कार विवाहसंस्था दुर्बल करेल. सरकारला नक्की कोणते धोके अपेक्षित आहेत हे कळले नाही. धोका पुरुषप्रधान संस्कृतीला आहे यात न की विवाहसंस्थेला. किंवा असे बोलू शकतो की आपल्या सक्षम(?)आणि सुसंस्कृत(??) विवाहसंस्थेचा पाया पुरुषप्रधानसंस्कृती आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:19
सरकारच्या मते वैवाहिक बलात्कार विवाहसंस्था दुर्बल करेल.
या वाक्याचा दुसरा गर्भितार्थ मला तरी हा दिसतो आहे की जर वैवाहीक संभोगसुखाच्या बाबतीत अतिक्लिष्ट अन कडक कायदे होऊ लागले तर पुरुष लग्नच करणार नाहीत.

तुमचा अभिषेक Wed, 04/30/2014 - 19:24
नाही हो, कायदा होणे आणि त्याचा सर्रास वापर होणे यात फरक आहे. तसे झाले तरच असा विचार कोणी गडी करू शकतो.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:43
अर्थात पुरुष लग्नच करणार नाहीत या अनाठायी भीतीमुळे, बलात्कार सहन करावेत असे माझे म्हणणे मुलीच नाही - हो स्पष्ट केलेले बरे ;)

हाडक्या Wed, 04/30/2014 - 21:59
इथे शुचितैशी सहमत. तसेच एक प्रश्न हा देखील आहे की दुरुपयोगापेक्षा जबाबदारीने तक्रार दाखल केली जाण्याची अपेक्षा इथे आहे.. एखाद्या घरगुती भांडणातपण या गोष्टी धमकीच्या हत्यारासारख्या देखील वापरल्या जाऊ शकतील, काही सांगता येत नाही. [आपल्याकडे ज्यांना या कायद्यांची खरोखर गरज असते अशा लोकांची सहन करण्याची वृत्ती जास्त दिसते तर गैर फायदा घेऊ पाहणारे बर्‍यापैकी तयारीचे लोक दिसतात मग कायदा कोणताही असो. सबल(?) गटात मोडणे हाच गुन्हा? ]

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 14:48
"सरकारला नक्की कोणते धोके अपेक्षित आहेत हे कळले नाही. धोका पुरुषप्रधान संस्कृतीला आहे यात न की विवाहसंस्थेला." १. एक क्षण मानू कि (unlike shown is Disclosure) स्त्री बलात्कार करू शकत नाही. २. असे म्हणणे कि सरकार पुरुष प्रधान समाजाचे रिफ्लेक्शन आहे निराधार आहे. ३. निसर्गतःच जिथे 'फक्त' स्त्रीयांवर अन्यायचा प्रश्न येतो तेव्हा सरकारने त्याची दखल घेतली आहे. ४. फक्त संभोगाला सुद्ध संमती नाही म्हणून बलात्कार अशी व्याख्या असेल तर संमती खरेच होती कि नाही हे (खटल्याच्या वेळी) केवळ स्त्रीच सांगू शकते. अन्यथा संमतीचे डॉक्यूमेंटेशन करावे लागेल. ५. असा वेळ कि जिथे पतीने पत्नीच्या संमतीविना संभोग केला पण क्रौय केले नाही वा गरजेपलिकडे बल वापरले नाही त्याला बलात्कार्‍याच्या क्लबात घालणे चूक असू शकते. कारण सामान्यतः बलात्कार १. दोन व्यक्तिंत संभोग अभिप्रेत नसताना २ प्रचंड मानसिक त्रास ३. सामाजिक दुषणे ४. जीवनातून उठणे ५. शारीरिक पीडा ६. गर्भ राहिला तर होणारी बदनामी ७ कोर्ट कचेर्‍या ८ लग्न करण्यात येणार्‍या अडचणी ९. बलात्कार करणाराचा खरोखरच स्त्रीसाठी, संबंध नसताना, उपभोग वस्तू म्हणून पाहणे, १०. कंडोम, इ न वापरला जाणे ६. संमती नसताना स्त्रीला संमतीसाठी उद्दिपित केले तर तिला कदाचित शारिरीक त्रास होणार नाही. पण संभोग संपल्यानंतर त्याबद्दल पुन्हा अनाकर्षणाची भावना येते. मग ती पुन्हा तक्रार करू शकते जी योग्य नसू शकते. ७. या कायद्याने मूल व्हावे कि नाही (अगदी एकही) केव्हा व्हावे, किती व्हावेत हे अधिकार फक्त स्त्रीकडे आपोआप जातात. हे अपेक्षित आहे का? ८. मूळात अन्याय करण्याची इच्छा असणे नि वासनापूर्ती करण्याची इच्छा यांत फरक आहे. एकातून दुसरे अभिप्रेत असू शकते, होऊ शकते पण तरीही या दोन अगदीच भिन्न इच्छा आहेत. यामुळे संस्कृती, प्रधानता, सरकार यांना दोष देणे अयोग्य वाटते.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 19:55
वैवाहिक बलात्कार सजापात्र गुन्हा ठरवला तर विवाहसंस्था वा कुटुंबसंस्था कोसळेल, हादरेल म्हणणे मूर्खपणाचे आहे. याची कारणे अशी - १. कोणताही कायदा असा बनत नाही कि त्याचा प्रचंड दुरुपयोग व्हावा. न्यायपालिका व्यवस्थित काळजी घेते. २. या कायद्याचा गैरफायदा घ्यावा अशी वृत्ती स्त्रीयांत नसते. लक्षात घ्या कोणी "स्त्री" म्हणून याचा गैरफायदा घेणार नाही. गैरफायदा "क्रिमिनल" घेतात. ३. "स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको. ४. म्हणजे कायद्याचा झाला तर फायदाच होणार आहे. ५. केवळ चांगला मेकॅनिझम सुचवणे, चांगली अंमलबजावणी करणे हे गरजेचे आहे.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 22:23
पण आजही पतिने पत्नीवर जबरदस्ती (इछ्चा नसताना समागम) केली तर बलात्काराचा गुन्हा दाखल होउ शकतो, शिक्षा होउ शकते इतका कायदा सक्षम आहे... पण..... धार्मीक बाब म्हणून (पत्नीने पतिची शरीर्सुखाची इछ्चा त्रुप्त करणे कर्तव्य आहे) ही गोष्ट बहुदा गुन्हा ठरवता येत नाही, कारण मग कायद्याकडे पतिने शरीर्सुख कोणाकडे मागायचे या प्रश्नाचे उत्तर नाही.
"स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको.
अज्ञानात सुख असते खरे. असो.

arunjoshi123 Wed, 04/30/2014 - 23:17
पण आजही पतिने पत्नीवर जबरदस्ती (इछ्चा नसताना समागम) केली तर बलात्काराचा गुन्हा दाखल होउ शकतो, शिक्षा होउ शकते इतका कायदा सक्षम आहे
कृपया लेख पुन्हा वाचा. क्रौय नसेल तर सजा होत नाही. मी एक केस साईट केली आहे.
स्त्री लिंगाच्या व्यक्ति क्रिमिनल असतात. त्यांना पुरुषांवर अन्याय करायचा आहे. बदला घ्यायचा आहे" हे वाक्य केवळ जोक म्हणूनच शोभते. म्हणून उगाच बाऊ नको
म्हणजे कोणतीही स्त्री गुन्हेगार नसते असे म्हणायचे नाही. कोणी केवळ स्त्री आहे म्हणून गुन्हेगारी वृत्तीने वागेल असे नसते. आहे कायदा तर घ्या वापरून म्हणून स्त्रीया कायद्याचा अव्वाचा सव्वा वापर करतील, अन्याय करतील असे म्हणणे चूक असावे. अर्थातच पुरुषांवरील अन्यायांत नि:संशयपणे पूर्वीपेक्षा वाढ होईल, पण त्या पेक्षा कितीतरी प्रमाणात स्त्रीवरील अन्याय कमी होईल. आशा आहे कि माझ्या अज्ञानाचा विस्तार मी व्यवस्थित मांडू शकलो आहे.

आत्मशून्य गुरुवार, 05/01/2014 - 00:42
कृपया लेख पुन्हा वाचा. क्रौय नसेल तर सजा होत नाही. मी एक केस साईट केली आहे.
कृपया प्रतिसाद पुन्हा वाचा, सजा का होत नाही यचे कारण मीच साइट केलेले आहे.
म्हणजे कोणतीही स्त्री गुन्हेगार नसते असे म्हणायचे नाही. कोणी केवळ स्त्री आहे म्हणून गुन्हेगारी वृत्तीने वागेल असे नसते. आहे कायदा तर घ्या वापरून म्हणून स्त्रीया कायद्याचा अव्वाचा सव्वा वापर करतील, अन्याय करतील असे म्हणणे चूक असावे.
" ...उगाच बाऊ नको" म्हणानार्‍या व्यक्तीने मुळातच स्त्रिला सिलेक्टीव लिबर्टी दिलेली असते त्यामुळे सखोल परिणामांचा उहापोह संभवत नाही. आपल्या अज्ञानाचा विस्तार माझा प्रांत नाही पण आपण कशाला "जोक" म्हणा॑लात यावरुन आपल्या विनोद बुध्दीला काय म्हणावे ?

Pain Fri, 05/02/2014 - 11:32
२. या कायद्याचा गैरफायदा घ्यावा अशी वृत्ती स्त्रीयांत नसते. लक्षात घ्या कोणी "स्त्री" म्हणून याचा गैरफायदा घेणार नाही. गैरफायदा "क्रिमिनल" घेतात. ४९८ अ चा गैरफायदा घेणार्या हजारो स्त्रियांनी तुमचा दावा अगोदरच पोकळ ठरवलेला आहे. कायदा करायचाच असेल तर तो लिंग, धर्म, जात वगैरे निरपेक्ष असला पाहिजे नाहीतर काही उपयोग नाही.

पैसा Fri, 05/02/2014 - 12:02
मग हजारों हा आकडा कुठून आला? ते लाखों पण असतील नैतर शेकडो पण असतील. बोलताना काहीपण बोलता येतंय.

यसवायजी Fri, 05/02/2014 - 16:34
सर्वसामान्य माणसाला आसपास काय चाललंय एवढं तरी कळतंच ना? माझ्या ओळखीची फक्त अशी २-४ उदाहरणे आहेत. आता भारतातले आकडे द्या म्हटले तर नाही सांगू शकणार पण, तरी तुम्ही म्ह्णताय तसे "बोलताना काहीपण बोलता येतंय" असंच असेल तर नो चोम्मेन्त्स. आजचा (वात्रट) सुविचार- Statistics are like a bikini. What they reveal is suggestive, but what they conceal is vital.

यसवायजी Fri, 05/02/2014 - 18:55
@ असं काहीतरी उत्तर द्या- असे आकडे (त्याच सर्वसामान्यातला एक असणार्‍या) माझ्याकडे नाहीत असे आधीच्या प्रतिक्रीयेत म्हटलंय. तुम्ही दिलेले आकडे बरोबर असु शकतात. पण beaten,raped or forced हे सगळं आलंय त्यात. फक्त forced ची संख्या जास्त असण्याची शक्यता आहे. जाताजाता- http://www.498a.org/index.htm

आत्मशून्य Tue, 05/06/2014 - 21:30
व शहाण्याने कोर्टाची पायरी चढु नये म्हणून तत्सम लोकभयस्तव अनेक पुरुष तक्रार करण्यास पुढे जात नाहीत. याचा अर्थ पुरुषांची घुसमट , गळचेपी हित नाहीये असा अजिबात नाही मग विदा मिळवायचा तरी कसा ? इथे पाशवी शक्ती विरोधात प्रतिसाद टंकायची हिम्मत न राखणारे घंटा पोलीस कंप्लेटी करणार ?

शिद Mon, 05/12/2014 - 18:01
इथे पाशवी शक्ती विरोधात प्रतिसाद टंकायची हिम्मत न राखणारे घंटा पोलीस कंप्लेटी करणार ?
शक्यता नाकारता येत नाही... *acute*

Pain Sun, 05/04/2014 - 08:29
"बोलताना काहीपण बोलता येतंय." मग तुम्ही कशावरून "काहीपण" बोलत नाही आहात? हा लेखच कशावरून "काहीपण" नाही? मुद्दा खोडता आला नाही की असल काहीतरी लिहायच. फेक आयड्यांकडून दुसरी काय अपेक्षा ठेवणार म्हणा

पैसा Sun, 05/04/2014 - 08:32
http://web.archive.org/web/20080430104935/http://www.csrindia.org/projects/research_Section%20498A.html यातल्या आकडेवारीसारखी स्पष्ट आकडेवारी द्या.
फेक आयड्यांकडून दुसरी काय अपेक्षा ठेवणार म्हणा
हे तुम्ही मला म्हणावे हाच एक मोठा जोक आहे! =))

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:34
का? तुम्ही इथे फार प्रसिद्ध आहात का? मी बरेच दिवस वाचनमात्रच आहे आणि गवि, सुबोध खरे, जयंत कुलकर्णी, स्पार्टाकस, बॅटमॅन इत्यादींचे लेख नेहमी पाहतो पण तुमचे नाव कधी पाहिलेले आठवत नाही. फेक नसाल तर ते वाक्य इग्नोअर करा.

Pain Tue, 05/06/2014 - 10:02
तुम्हाला आकडेवारी कशासाठी असे विचारले तर "बोलताना काहीपण बोलता येतंय" असा बाष्कळ प्रतिसाद मिळाला. सामान्यतः फेक आयड्यांचे असे वर्तन दिसते. अजूनही ना कारण दिलेत ना काही मुद्दे मांडलेत, नुसता आकडेवारी द्या, आकडेवारी द्या असा धोशा लावलेला आहे. गंमत म्हणजे तुम्ही मला विचारत असलेली आकडेवारी तुमच्याच दुव्यावर उपलब्ध आहे. ती पहा, काही मुद्दे असतील तर मांडा नाहीतर जाउ द्या.

पैसा Tue, 05/06/2014 - 10:08
हजारो केसेस ४९८अ च्या गैरवापराच्या आहेत असे तुम्ही म्हणालात. तेव्हा ते सिद्ध करायची जबाबदारी तुमची. तसे नाही हे दाखवणारे अधिकृत अभ्यासाचे दुवे मी आणि डॉ खरे यांनी दिले आहेत. त्याच्या विरुद्ध आकडेवारी तुम्ही द्या, आम्ही ते मान्य करतो. तुमच्यासारखी हिणकस भाषा वापरणे मला जमत नाही. अजून आपल्या विधानाला आधारभूत अशी आकडेवारी द्या.

Pain Tue, 05/06/2014 - 10:59
माझा या कायद्याच्या सध्याच्या स्वरूपास विरोध असून दुसर्या बाजूवर होत असलेल्या अन्यायाची दखल घेतली जावी, ४९८ अ सारखा तो बाय डीफॉल्ट पक्षपाती बनवू नये असा आक्षेप आहे. डॉ. खरे आणि गोडबोले यांनी मांडलेल्या प्रश्नांना तुम्ही किंवा या कायद्याच्या इतर कुठ्ल्याच समर्थकाने उत्तर दिलेले नाही. तसेच या कायद्याव्यतिरिक्त पुरुषांवर होणार्‍या अन्यायाची दखलही तुम्ही समर्थक लोक घेउ इच्छित नाही. असो. हिणकस(?) भाषा तुमच्या बाष्कळ प्रतिसादाचा परिणाम आहे. इतर आयड्यांशी झालेल्या संवादात तुम्हाला ती आढळून येणार नाही. आता आकडेवारीबद्दल- तुम्ही मागत असेलेली आकडेवारी तुमच्याच दुव्यावर उपलब्ध असताना पुन्हा पुन्हा मला का विचारत आहात हे अजूनही कोडेच आहे. तुमच्या दुव्यावर ५ कोटी स्त्रिया बळी असल्याचे नमूद केलेले आहे. त्यापैकी हजारात १ असे नोंदणी होण्याचे प्रमाण आहे (म्हणजे ५०,०००). यांची तपासणी करता ६.५% केसेस कायद्याचा दुरुपयोग घेण्याच्या हेतूने दाखल केलेल्या आढळून आल्या. ५०,००० चे ६.५% = ३२५०.

पैसा Tue, 05/06/2014 - 11:25
तुम्ही अजूनही वैयक्तिकरीत्या अपमानास्पद शब्द वापरत आहात.
तसेच या कायद्याव्यतिरिक्त पुरुषांवर होणार्‍या अन्यायाची दखलही तुम्ही समर्थक लोक घेउ इच्छित नाही.
याच्याशी माझा काही संबंध नाही. मी सुरुवातीपासून फक्त "४९८ अ च्या गैरवापराच्या हजारो केसेस" या विधानाबद्दल बोलत आहे. आकडेवारीबद्दलः ३२५० हा आकडा १२० कोटीच्या देशात कितीसा मोठा आहे आणि कायदा अमलात आल्यापासूनचा आहे हे लक्षात घ्यावे लागेल. म्हणजे दर वर्षी सरासरी किती केसेस गैरवापराच्या होतात याचे गणित तुम्हाला करता येत असेल असे समजते. त्याचवेळी खर्‍या हुंडाबळींना या कलमामुळे किती प्रमाणात न्याय मिळाला याचीही गैरवापराच्या केसेसबरोबर तुलना करावी ही विनंती. आता तुमच्या "हजारों केसेस" या विधानाला सपोर्ट देणारी आकडेवारी तुम्ही द्या. मी तुमचे विधान बरोबर आहे हे मान्य करेन.

Pain Mon, 05/19/2014 - 10:23
"आकडेवारीबद्दलः ३२५० हा आकडा १२० कोटीच्या देशात कितीसा मोठा आहे आणि कायदा अमलात आल्यापासूनचा आहे हे लक्षात घ्यावे लागेल. म्हणजे दर वर्षी सरासरी किती केसेस गैरवापराच्या होतात याचे गणित तुम्हाला करता येत असेल असे समजते. त्याचवेळी खर्‍या हुंडाबळींना या कलमामुळे किती प्रमाणात न्याय मिळाला याचीही गैरवापराच्या केसेसबरोबर तुलना करावी ही विनंती. " ३२५० हा आकडा १२० कोटींमध्ये नाही तर ५,००,००० मधला आहे. त्याचा अर्थ ५ कोटी स्त्रियांमध्ये ३,२५,००० स्त्रियांनी कायद्याचा गैरवापर केला आहे असा होतो. १२० कोटी ही देशाची लोकसंख्या झाली. तिला मध्ये आणण्याचे काय प्रयोजन? संपादित

कवितानागेश Tue, 05/06/2014 - 13:08
अहो दु:खदबुवा, प्रश्न समजल्यावर क्रुपया 'सामान्यतः फेक आयड्यांचे असे वर्तन दिसते.' या विधानाची सुद्धा आकडेवारी द्या. आम्हाला पुढची कामं करायला बरे पडेल. :)

भावना कल्लोळ Tue, 05/06/2014 - 17:12
दुखदबुवाचे वाचन कच्चे दिसतंय जणु … कि फक्त काही निवडक लोकांच्या लेखाचाच दांडगा अभ्यास आहे. नाही तसे हि काही असेल तर आमची काही हरकत नाही. होते कधी कधी असे.

पैसा Fri, 05/02/2014 - 17:56
अरे म्हणजे काय, दर वर्षी अमूक इतके बलात्कार होतात, त्यातल्या अमूक इतक्या केसेस नोंदल्या जातात असे आकडे नेहमी प्रसिद्ध होतात त्यावरून काहीतरी निष्कर्ष काढता येतो, की किती जणी बळी पडल्या आहेत. आता ४९८अ च्या बाबतीत पुढील अभ्यास प्रातिनिधिक आहे. http://web.archive.org/web/20080430104935/http://www.csrindia.org/projects/research_Section%20498A.html ज्यांना हे कलम रद्द व्हायला हवं आहे त्यांनी असा अभ्यास करून तसे निष्कर्ष पुढे ठेवावेत. शिंपल!

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 20:25
दुवा -- ४९८ अ गैरफायदा हा २००७ चा आहे.(सात वर्षात स्थिती सुधारली असावी असे म्हणण्याला आधार नसावा.) पण एक प्रातिनिधिक म्हणून देत आहे. गैरवापर कमी आहे पण नगण्य नाही. http://www.498a.org.in/rsrcs_RTI_DA498AInd.html ज्यांना या विषयात रस आहे त्यांनी विधी आयोगाचा अहवाल मुळातून वाचावा (८५ पाने आहेत) http://lawcommissionofindia.nic.in/reports/report243.pdf

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 00:18
४९८ अ चा गैरफायदा घेणार्या हजारो स्त्रियांनी तुमचा दावा अगोदरच पोकळ ठरवलेला आहे.
१.तुम्हाला ज्या अर्थाने अभिप्रेत आहे त्या अर्थाने अर्थातच मान्य. पण मला मांडायचा मुद्दा वेगळा आहे. २. समजा ३५० लोकांचा समाज आहे. त्यात १०० जोडपी आहेत. त्यातली ४० सुखाने राहतात. ६० मधे ४९८ अ ची गरज आहे. म्हणजे नवरे क्रूर आहेत. वर त्याचे त्यांना काही वाटत नाही. आता ही सुविधा आल्यानंतर या ६० पैकी ४५ जणींचे नवरे माहौल (इतरांच्या सजा)पाहून सुधारतील. इतर १० जणींना अजूनही दाबले जाईल. अजून ५ जणीचे नवरे सुधरतील पण बायका बिघडतील. खून का बदला खून से म्हणत आता अन्याय उरला नसला तरी 'गैरफायदा' घेतील. आता सुखी राहणार्‍या पूर्वीच्या त्या ४० जोडप्यांत पुन्हा ५ बायका खुरापती निघतील. कायदा संरक्षण देतोच आहे म्हणून त्या गैरफायदा घेतील. कायद्यापूर्वीची स्थिती पुरुषांचे स्त्रीयांवर अन्याय - ६० स्त्रीयांचे पुरुषांवर अन्याय -० कायद्यानंतरची स्थिती - पुरुषांचे स्त्रीयांवर अन्याय - १० स्त्रीयांचे पुरुषांवर अन्याय -१० इथे एका लिंगावरचा अधिकचा अन्याय तर कमी होतोच आहे, शिवाय समाजातला एकूण अन्यायही कमी होत आहे, परंतु एक दुसर्‍या प्रकारचा (म्हणजे पुरुषावर)अन्याय सुरु झाला आहे हे मान्य. पण परिस्थिती -२ चांगली वाटते.
कायदा करायचाच असेल तर तो लिंग, धर्म, जात वगैरे निरपेक्ष असला पाहिजे नाहीतर काही उपयोग नाही.
अर्थातच बलात्काराचा कायदा धर्म नि जात निरपेक्ष असतो. दोन्ही लिंगे एक्मेकांवर बलात्कार करू शकत नाहीत, असली तरी त्यात गुणात्मक फरक आहे म्हणून तो लिंगनिरपेक्ष करता येणार नाही.

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:27
सांख्यिकीच विचारात घ्यायची झाली तर थोडी आधीपासून घेउ. वर दिल्याप्रमाणे बहुतांश ( कर्वेंच्या काळापासून ते प्रमाण कमी झालेले आहे पण बहुमत गृहित धरायला हरकत नसावी. नोकरी करणार्या स्त्रिया या प्रतिसादात अभिप्रेत नाहीत.) (हा किंवा इतर प्रतिसाद हे माझे मत नसून धागा + प्रतिक्रिया वचून आलेले विचार आहेत, संपूर्ण विचार झालेला नाही) स्त्रिया चरितार्थासाठी विवाह करतात. पती त्याची कर्तव्ये करण्यास २४ * ७ जबाबदार असतो (उदा. अन्न, वस्त्र, निवारा पुरविणे इ.) त्याने संमतीचा अधिकार वापरला तर स्त्रियांची प्रतिक्रिया काय असेल? कल्पना करा, आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे, २१ मधील ५च जेवणे देणे? विचित्र वाटते ना? पुरुषांची कर्तव्ये कायम गृहित धरलेली असतात. फक्त विवाहित असतानाच नव्हे तर घटस्फोटानंतरही (पोटगी). संमतीचा अधिकार द्यायचा झाला तर दोघांनाही द्यावा. सध्या असा कायदा नसतानाही सर्व जबाबदर्‍या पार पाडणार्‍या आणि तरिही "उपास" पडत असणार्‍या, आणि सुसंस्कृत असल्याने बलात्कार न करणार्या पुरुषांची संख्या तुमच्या आकडेवारीत अंतर्भूत नाही. जसे आजही (खरा) बलात्कार नोंदवायला बर्‍याच स्त्रिया पुढे येत नाहीत तसेच "माझी पत्नी मला "उपाशी" ठेवते, अशी तक्रार उघडपणे पुरुष दाखल करत नाहीत (कुठे करणार म्हणा). जर हा कायदा आला तर माकडाच्या हातात कोलीत दिल्यासारखे होण्याची भीती वाटते. सध्या फक्त उपास घडवून आणतात, पुढे या कायद्यानुसार ब्लॅकमेलही करण्याची सुविधा उपलब्ध होइल. ती टाळण्यासाठी प्रत्येकवेळा स्टॅम्पपेपरवर सही घ्यायची का साक्षीदार बसवायचे? मुळात बलात्कार* होण्यापर्यंत उपासमार का घडवून आणावी? ते क्रूर नाही का? प्रेम आटले असेल तर संबंध संपवावेत. नाहीतर नुसते विवाहीत असण्याचे फायदे उपटणार्‍या या बायका आणि पगार घेउन काम न करणारे सरकारी बाबू यात फरक काय राहिला? @पैसा- मुद्देसूद आणि तार्किक प्रतिसादाच्या उदाहरणासाठी arunjoshi123 यांचा हा प्रतिसाद पहा. मी सामान्यत: किमान एवढ्या दर्जाची अपेक्षा ठेवतो.

पैसा Mon, 05/05/2014 - 08:11
४९८अ बद्दलच्या तुमच्या मूळ प्रतिसादासाठी आवश्यक ती आकडेवारी तुम्ही दिलेली नाही. मला सुद्धा एका किमान दर्जाचे प्रतिसाद अपेक्षित आहेत.

arunjoshi123 Tue, 05/06/2014 - 14:40
पेनजी, हा प्रतिसाद उत्तर देण्यासाठी माझ्याकरिता सर्वात अवघड निघाला आहे. कोणी आंधळा स्त्रीवादी असता तर आपल्या भाषेवर व हेतूवर शंका घेऊन विषय इतरत्र नेला असता. पण मला आपल्या विचारसरणीच्या लोकांना जर मी माझे म्हणणे मांडून देऊ शकलो तरच या चर्चेची उपयुक्तता आहे असे जाणवले. आता खालिल लेखनप्रपंच. १. पुरुष स्त्रीयांवर या प्रकरणामधे क्ष अन्याय करतात. २. स्त्रीया पुरुषांवर याच प्रकारणामधे ज्ञ अन्याय करतात. इथे माझे आता पावेतोची समजूत होती कि आपण १ बद्दल चर्चा करत आहोत, त्याचे निवारण झाले पाहिले. त्यात "एकूणातच सर्व बाबतीत स्त्रीया व पुरुषांचे एकमेकांवर अन्याय करण्याचे प्रमाण काय आहे" हे मधे आणण्याचे कारण नाही. हे आपल्याला मान्य असावे. पण १ हे २ चे फंक्शन असेल तर मात्र मुद्दा किचकट होतो हे मान्य आहे. नॉट टू काँम्प्लिकेट द मॅटर, आपण खालिल गोष्टी बाजूला ठेऊ- १. स्त्रीया बलात्कार करू शकतात. २. पुरुषही आपण म्हणता तसे बायकांना उपाशी ठेवतात. इथे स्त्रीया पाच प्रकारे नकार देऊ शकतात (म्हणजे उपाशी, वै ठेऊ शकतात.)- १. समर्थनीय कारण - पतीस रोग आहे, पाळी आहे, पत्नी आजारी आहे, मूल नको, आता नको, वय, इ इ २. असमर्थनीय कारण - मालमत्ता, सोनेनाणे, इतर काही फेवर याकरिता ३. विचित्र कारण - कोणतीही दुर्भावना नाही पण अंधश्रद्धा, समजूती, गंमत, इ इ ४. अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याचे कारण - अकारण, दुर्भावनेने नाही वा चांगल्या भावनेने नाही, पण केवळ आपले स्वातंत्र्य वठवण्यासाठी नकार. हा प्रकार शहरांत जास्त निघावा. ५. जैविक कारण - म्हणजे हार्मोन्स वै चा प्रॉब्लेम असल्याने नकार. पैकी प्रत्येक वेळी पुरुष खालिल प्रकारे वागू शकतात- १. निदान - समस्या दूर करण्यासाठी प्रयत्न करून मग प्रयत्नांती संबंध प्रस्थापित करणे. २. उपास - आपण वर विषद केलं आहे. ३. काडीमोड - घटस्फोट घेऊन वेगळे मग दुसर्‍या स्त्रीशी विवाह करणे. (पोटगी देऊन वा न देता) ४. बलात्कार - जबरदस्तीने संभोग करणे. यातल्या बलात्कारातही तीन प्रकारच्या भावना असू शकतात - १. क्रौय - पत्नीवर राग येऊन क्रौर्यतापूर्ण बलात्कार २. अन्याय - अन्यायाच्या भावनेने बलात्कार ३. वासनापूर्ती - क्रौय , अन्यायाची भावना/बुद्धी नसणे, पण शुद्ध वासनेसाठी संमतीशिवाय बलात्कार्/संभोग करणे.
स्त्रिया चरितार्थासाठी विवाह करतात. पती त्याची कर्तव्ये करण्यास २४ * ७ जबाबदार असतो (उदा. अन्न, वस्त्र, निवारा पुरविणे इ.)
तुम्हाला जे म्हणायचे आहे त्याचा संदर्भ बाजूला ठेवला तर लैंगिकजीवन, पुनरुत्पादन, चरितार्थ, कामे करणे, इ इ मधे दोन्ही लिंगाचा रोल सारखा असतो. बाय अँड लार्ज त्याची किंमत समान असते. किंमत समान नसली ती व्यवस्थाच टिकत नाही. असो. हे अवांतर आहे.
त्याने संमतीचा अधिकार वापरला तर स्त्रियांची प्रतिक्रिया काय असेल? कल्पना करा, आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे, २१ मधील ५च जेवणे देणे? विचित्र वाटते ना? पुरुषांची कर्तव्ये कायम गृहित धरलेली असतात.
देशातल्या सगळ्या संपत्तीचे टायटल पुरुषांचे असते ही एक प्रथा आहे. 'संपत्ती कमावण्यात' दोहोंचे समान योगदान असते. म्हणून लैंगिक व अलैंगिक मालमत्तेचे, मालकिचे हक्क मिसळून संभ्रम करून घेऊ नये. उद्या माझ्या मुलाने 'माझ्यासाठी' १०० कोटी रुपये कमावले तर माझ्या बायकोची, तिच्या कामाची किंमत किती? ती नसती तर या आकड्यातली शून्ये देखिल माझ्याकडे नसती.लैंगिक अधिकार, लैंगिक कर्तव्ये, सांपत्तिक अधिकार, सांपत्तिक कर्तव्ये ही कुटुंबात एकत्र नांदतात. जसे पुरुषाने आठवड्याचे २च दिवस घरी राहू देणे विचित्र वाटते तसेच स्त्रीने दिवसात ४ लोकांसाठी 'फक्त एक घास' पोळी बनवणे सुद्धा विचित्र वाटते. पुरुषांची सांपत्तिक कर्तव्ये हे कुटुंबातले सर्वात जास्त महत्त्व दिले गेलेले प्रकरण आहे. पण त्याचा बोलाबाला केवळ एक प्रथा आहे. चालू आर्थिक वर्षापासून स्त्रीयांची झाडून सारी घरकामे जीडीपीत घातली तर तो किमान पाच पट वाढेल हे मला 'माहित आहे'!!! मी बर्‍यापैकी पुरुषप्रधानतावादी नि परंपरावादी आहे आणि किंमती काढण्याचा विषय टाळणे पुरुषांच्या हिताचे आहे असे माझे मत आहे. म्हणून वा अन्यथाही चर्चा केवळ लैंगिक बाबतीत सिमित ठेऊ या.
संमतीचा अधिकार द्यायचा झाला तर दोघांनाही द्यावा.
अर्थातच. पण पुरुषाला निसर्गदत्त संमतीचा अधिकार आहे ना! मग द्यायचा उरला तो स्त्रीयांना.देणे ही उरलेले नाही. लोकशाहीत ते अभिप्रेत आहे. पण विवाह हा एक करार मानला नि त्यात अभिप्रेत कर्तव्यांना स्त्रीने नकार दिला तर करार रद्दबातल होतो. घटस्फोट होतो. करारात ज्या नुकसानभरपाईचा अंतर्भाव आहे (जो दोन्ही बाजूंनी, अशा नकाराच्या केसेस मधे शून्य आहे)
सध्या असा कायदा नसतानाही सर्व जबाबदर्‍या पार पाडणार्‍या आणि तरिही "उपास" पडत असणार्‍या, आणि सुसंस्कृत असल्याने बलात्कार न करणार्या पुरुषांची संख्या तुमच्या आकडेवारीत अंतर्भूत नाही. जसे आजही (खरा) बलात्कार नोंदवायला बर्‍याच स्त्रिया पुढे येत नाहीत तसेच "माझी पत्नी मला "उपाशी" ठेवते, अशी तक्रार उघडपणे पुरुष दाखल करत नाहीत (कुठे करणार म्हणा).
हे शंभर टक्के मान्य आहे. यासाठी काय करायला हवे? कळीचा प्रश्न उरतो कि असे वाईट वागणार्‍या काही स्त्रीयांमुळे वैवाहिक बलात्काराचा कायदा नसावा असे म्हणावे का? इथे 'माकडाच्या हातात कोलीत दिल्यासारखे होण्याची भीती वाटते' असे म्हणणे गैर असावे. समाजात दोन-तीन प्रकारचे लोक असतात असे माझे मत आहे - १. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने काहीच फरक पडत नाही. ते चांगलेच वागतात. २. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने काहीच फरक पडत नाही. ते वाईटच वागतात. ३. ज्यांना कायदा काय आहे त्याने फरक पडतो. कायद्याप्रमाणे आपला बरेवाईटपणा बदलून घेतात. जास्तीत जास्त समाज, ७०-८०%, प्रकार एकचा असतो. त्यामुळे एकंदर समाजाबद्दल असे म्हणता येणार नाही. स्त्रीया पुरुषांवर अन्याय करण्यासाठी योग्य त्या कायद्यांची वाट पाहत आसुसलेल्या आहेत ही विचारसरणी चुकीची आहे. मग इथून पुढे वरच्या प्रतिसादातले ६०-१० व १०-१० चे लॉजिक कामास येईल.
सध्या फक्त उपास घडवून आणतात, पुढे या कायद्यानुसार ब्लॅकमेलही करण्याची सुविधा उपलब्ध होइल. ती टाळण्यासाठी प्रत्येकवेळा स्टॅम्पपेपरवर सही घ्यायची का साक्षीदार बसवायचे?
मेकॅनिझम इज अ सेपरेट मॅटर. अन्याय आहे, कायदा असावा हे मान्य केल्यावर तो ठरवता येतो. उपास होणार्‍या लोकांनी आपल्या बायका सोडाव्यात हेच बरे. त्यांच्या साठी इतर पिडित स्त्रीयांवर अन्याय का? पण याशी सहमत आहे कि या कायद्याने बर्‍याच पुरुषांच्या बाबतीत अन्याय होईल (१०-१० मधले दुसरे १०). शेवटी संस्कार हेच महत्त्वाचे.

Pain Mon, 05/19/2014 - 09:57
पुरुषांची सांपत्तिक कर्तव्ये हे कुटुंबातले सर्वात जास्त महत्त्व दिले गेलेले प्रकरण आहे. पण त्याचा बोलाबाला केवळ एक प्रथा आहे. चालू आर्थिक वर्षापासून स्त्रीयांची झाडून सारी घरकामे जीडीपीत घातली तर तो किमान पाच पट वाढेल हे मला 'माहित आहे'!! असहमत. जेंडर नुट्रल राहण्यासाठी फक्त घरकाम आणि कार्यालयातले काम, अशी वर्गवारी करू. घरकाम करण्यासाठी, कुठलेही विशेष कौशल्य असण्याची, शिक्षण घेण्याची आणि गरज नसते आणि कार्यालायात येणार्‍या इतर समस्या, नोकरी जाण्याची भीती वगैरे गोष्टी अंतर्भूत नसतात. घरकाम करणार्‍या लोकांचे आणि एखद्या डॉक्टरचे, आर्किटेक्चरचे पगार यांची तुलना केल्यास ते दिसून येइल. त्यातही मुले ८ तास शाळेत, २ तास खेळ आणि ९- १० तास झोप यात व्यस्त असतात. घरकाम, स्वयंपाक करायला माणसे असतात. हे सगळे नवर्याच्या पगारातून होते आणि स्त्रीला फार - फार तर ४-५ तास "ऑन डुटी" राहावे लागते. समजा घरकाम सगळे स्त्रीने केले असे गृहित धरले, तर वाचलेला पगार जीडीपी ४-५ पट वाढेल असे वाटत नाही. पण तुम्ही म्हणता तसे आपल्या चर्चेच्या कक्षेत हा मुद्दा येत नाही, यास्तव इथेच थांबू. उपास होणार्‍या लोकांनी आपल्या बायका सोडाव्यात हेच बरे. त्यांच्या साठी इतर पिडित स्त्रीयांवर अन्याय का? कायदा एकतर्फी असू नये, जेंडर बायस्ड असू नये हा माझा आक्षेप आहे. सर्व पीडितांना न्याय मिळावाच पण तसे करताना नवीन पीडित तयार होउ नयेत, हे माझे मत आहे. स्त्रिया अजिबात गुन्हे करत नाही असे तुम्ही म्हणाला आहात. स्त्रिया कायद्याचा गैरवापर करत नाहीत, करणार नाहीत, असेही तुम्ही म्हणाला आहात. तर भारतात असलेले महिला तुरुंग आणि सध्याच्या कायद्याचा गैरवापर केलेल्या स्त्रिया याबद्दल तुमचे काय मत आहे? पैसा यांनी दिलेल्या साईटवर - The study also has observed that 6.5 percent of the total cases studied through victims' interviews were found false at the level of investigation. Many of the accused, police, judges and lawyers, categorically said that 'educated and independent minded women' misuse the section. हे आहे. त्यातही "educated and independent minded women' misuse the section." हे फार महत्त्वाचे आहे. educated and independent minded women ची संख्या वाढत आहे अणि ती तशी वाढत राहावीच पण त्यांना अनिर्बंध, एकतर्फी हत्यार दिले जाउ नये कारण एकदा का होइना पण खोटा गुन्हा दाखल झाला की त्या पुरुषाला कुठेही नोकरी मिळणार नाही, परदेशी जाता येणार नाही आणि कोर्टकचेर्‍यांधे खेटे मारण्यात त्याचे आणि कुटुंबियांचे आयुष्य खर्च होइल.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 07:02
एकदा विवाह झाला की याबाबतीत अजिबात काहीही म्हणन नसल्याचा जो अविर्भाव आजवर आपल्या विवाह संस्थेत होता तो जरा जरी कमी झाला तरी बर्‍याच व्यक्तींना (मी जाणुन बुजुन व्यक्ती हा शब्द वापरते आहे) न्याय मिळेल. मी स्त्रीयांवर जसे अत्याचार होतात तसेच काही परिस्थीत पुरुषांवर सुद्धा अत्याचार होतात या मताची आहे. त्यामुळे कायदा हा फक्त स्त्रीविषयक न होता व्यक्ती विषयक असावा. बाकी सांसदिय व्यक्तींबद्दल जी काही टिप्पणी आहे ती अतिशय योग्य!

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 15:21
दोन्ही लिंगांना, प्रुरुषांना नि स्त्रीयांना, संमतीचा अधिकार दिला नि या अधिकारांमुळेच काही स्त्रीयांवर व पुरुषांवर, अनुक्रमे लैंगिक अन्याय (म्हणजे भूक न भागवले जाणे) होऊ लागतील असे म्हणणे अवाजवी असावे.

आत्मशून्य Sun, 05/04/2014 - 09:29
तर मुद्दा हा उरतो की जोदीदारापैकी समजा एकाने जरी व्हेटो वापरला तर दुसर्‍याने त्याच्या कामवासनेचे काय करावे ? लैगीक प्रेरणा ही अशी एक गोष्ट आहे जी तुम्हाला कशाचा काहीही बनवु शकते. मग हाताशी पर्याय कोणता उरतो ? कामवासनेच्या बाबत सर्वच जण समजुतदार निग्रही वगैरे नसतात, उल्ट बरेच उथळ आणी असंयमशील असतात, मग ते विनाकारण लैंगीक गुन्हेगार ठरले जातील त्याचे काय ? त्यांच्या फ्यामीलीचे काय ? क्रौर्य नसावे, अनैसर्गीकता नसावी वगैरे पर्यंत योग्य आहे, पण त्या पुढे काय ?

शैलेन्द्र गुरुवार, 05/01/2014 - 14:28
मुळात पतीपत्नीतील या सनातन संबंधांना कायद्याच्या चौकटीत बसवायची गरज नाही. बर्‍याच लोकांना कदाचित पटणार नाही पण माझ्यामते एखाद्या सुदृढ स्त्रीवर, एका पुरुषाने, निव्वळ शारिरीक बलाने, बलात्कार करणे जवळ-जवळ अशक्य आहे. विवाहांतर्गत जे बलात्कार होतात ते धाक दाखवून, मानसिक छळवणूक करून, किंवा अर्धवट संमती(?) घेवून (किंवा गृहीत धरून केले जातात. या सगळ्या गोष्टी वैवाहिक हिंसेच्या चौकटीत बसतात आणि त्या रोखण्यासाठी पुरेसे कायदे आहेत. गरज आहे ते असलेले कायदे योग्य प्रकारे वापरायची..

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 14:38
बर्‍याच लोकांना कदाचित पटणार नाही पण माझ्यामते एखाद्या सुदृढ स्त्रीवर, एका पुरुषाने, निव्वळ शारिरीक बलाने, बलात्कार करणे जवळ-जवळ अशक्य आहे. नाही पटले हे खरेच. आपण म्हणता तसे निव्वळ शारीरीक बलाचा वापर पुर्णवेळ लागतो असे गरजेचे नाही. तो एकदाच करून समोरच्या स्त्री वर पकड मिळवली की ती स्त्री कुठेतरी हार मानणारच. आणि जेवढे ती प्रतिकार करते तेवढ्याच तिला यातना जास्त तेवढी तिला होणारी मारहाण जास्त. कुठेतरी तिला हे समजतेच. कामांध पुरुषालाही यावेळी जरा जास्तच बळ येत असावे. अर्थात जेव्हा पुरुष पुर्णपणे कामांध झाला नसतो वा संधी मिळालीय तर करूया अश्या हिशोबात असतो तेव्हा स्त्रीच्या प्रतिकाराने दचकून सारासार विचार करून माघार घेऊ शकतो.

शैलेन्द्र Fri, 05/02/2014 - 16:11
नाही पटले हे खरेच. आपण म्हणता तसे निव्वळ शारीरीक बलाचा वापर पुर्णवेळ लागतो असे गरजेचे नाही. तो एकदाच करून समोरच्या स्त्री वर पकड मिळवली की ती स्त्री कुठेतरी हार मानणारच. आणि जेवढे ती प्रतिकार करते तेवढ्याच तिला यातना जास्त तेवढी तिला होणारी मारहाण जास्त. कुठेतरी तिला हे समजतेच.
मान्य, म्हणूनच मी आधीच म्हटलय की विवाहांतर्गत जे बलात्कार होतात ते धाक दाखवून, मानसिक छळवणूक करून, किंवा अर्धवट संमती(?) घेवून (किंवा गृहीत धरून) केले जातात. या सगळ्या गोष्टी वैवाहिक हिंसेच्या चौकटीत बसतात आणि त्या रोखण्यासाठी पुरेसे कायदे आहेत. अजून वेगळे कायदे करून गोंधळ कशाला वाढवायचा..

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 15:51
"मुळात पतीपत्नीतील या सनातन संबंधांना कायद्याच्या चौकटीत बसवायची गरज नाही. " एका अर्थाने या वाक्याशी सहमत आहे. मानवी जीवनातले सूक्ष्म घटक, भावभावना कायदे , घटना परिपूर्ण वर्णन करू शकत नाहीत. मागच्या काळातही शास्त्रे निर्माण झाली नि त्यांनी परिस्थितींचे पूर्ण वर्णन करण्याचा व त्यांच्यामते न्याय्य व्यवस्था देण्याचा प्रयत्न केला. तो ही फोल ठरला. एक तर असे असावे समाजाचा एकूण शहाणपणा, गुन्हे न करण्याची वृत्ती एक विशिष्ट प्रमाणात असतच असावी, कायद्याने थोडा पुश पूल होत असावा. किंवा असे होत असावे कि मानवजातीची एकूण सद्वर्तनाची वृत्ती या कायद्या-शास्त्रांनीच कमी जास्त होत असावी. सांगणे कठिण आहे. पण सगळे कायदे करतात, एवढी यंत्रणा राबवतात म्हणजे कायद्यात तथ्य असावे. पण तरीही या वाक्याशी स्वल्प सहानुभूती आहे, मलाही वाटते - बोलण्याचे स्वांतंत्र्य देणारी घटना कोण? ते मला अगोदर पासूनच आहे. असो. हे अवांतर आहे.

प्रसाद गोडबोले गुरुवार, 05/01/2014 - 21:09
ह्यानिमित्ताने काही प्रश्न मनात आले : १) जर विवाहांतर्गत सक्तीने संभोग हा बलात्कार ठरवला जाणार असेल तर ...समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ? २) जर शरीरसंबंधच नाकारायचे असतील तर विवाह संस्थेला अर्थ काय ? प्रजोत्पादनासाठी विवाहाची गरज थोडीच असते ? ३) विवाहांतर्गत सक्तीचेसंबध जर कायदाने गुन्हा ठरत असतील तर मग विवाह बाह्य संमतीने संबंध हे कायद्याने मान्य का ठरवु नयेत ? (लॉजिक : p => q then -q=> -p ) ४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? आणि सर्वात महत्वाचा प्रश्न :

ही विवाहसंस्था स्त्रियांनी ह्यानात्या निमित्ताने पुरुषांचा छळ करण्यासाठी तर निर्माण केली नसेल ना ?

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 04:06
नाही हो गिरिजा काका. विवाह संस्था ही पुरुषांनी स्वतःचे लहाणपणापासुन नीट संगोपन व्हावे म्हणुन निर्माण केली आही.

आत्मशून्य Fri, 05/02/2014 - 06:56
विवाह संस्था ही पुरुषांनी स्वतःचे लहाणपणापासुन नीट संगोपन व्हावे म्हणुन निर्माण केली आही.
हाण्ना हवेत बार. जणु काही स्त्रियाँ संगोपनाशिवाय आपोआप मोठ्या होतात आणी ज्या खरेच मोठ्या होतात त्या निव्वळ कन्याशालेचा हट्ट जीवनात कधीच धरत नाहित जर जीवन हे एक शिक्षण मानत असाल तर. असो डार्विञ्चा उत्क्रांती वाद आणि स्त्रिया एक वैज्ञानिक निकोप उहापोह नोंदवला तर ते एक विलक्षण वैज्ञानिक निरिक्षण ठरते

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 07:50
स्त्रीयांना पण गरज असतेच हो संगोपनाची नाही कुठे म्हंटलय मी,पण जर जशी दुधपिलाई आहे तस काही सुरु केल स्त्रीयांनी तर? मग कस होणार नाही का? मुद्दा असा आहे की विवाह संस्था ही स्त्रीयांनी निर्माण केली आहे. हा गिरीजाकाकांचा मुद्दा. अन मझ उत्तर हे त्यांना आहे. गिरीजाकाकांना.

आत्मशून्य Sat, 05/03/2014 - 02:06
बिंगो, नेमक्या याच कारणासाठी डार्विन अभ्यासावा लागतो. डिस्कवरी सौजन्याने थोडक्यात बोलायचे तर माकडिण अनेक न्रांशी समागम करते आणि पिलु कोणाचे आहे ते फक्त तिलाच माहीत असते पण ती प्रत्येकाला हे तुमचेच पिलु म्हणुन पिलाचे कवतुक सगळ्याकडून करून घेते व त्याला जास्ती जास्त सँवरक्षण व अमेनिटिजि उपलब्ध करूँ द्यायचा प्रयत्न करते, ही निसर्गाची योजना आहे. नर मात्र किती जणिशि समागम करतो याचा विदा नाही पण तो ही एकनिष्ट नसलेल्या माकडीनिशी एकनिष्ट नसावा म्हटले तर बार्याच माकडिनिचि बरीच पिल्लै तो स्वत:ची मानून त्यांची जबाबदारी आपलेच कार्ट या विश्वासाने एकाच वेळी बरेच नर घेतात घेतो म्ह्नण्ने फारच गोन्ध्ळाचे होइल. कारण कोंफ्लिक्ट ऑफ़ इंटरेस्ट. तर मुद्दा हां आहे की माकडानचे मानावाशी साधर्म्य आहे. माकिडिनिला माहीत आहे बाप कोण पण ती अपत्यप्रेमापायी तिला एका पेक्षा जास्त नर गाठिला असणे आवश्यक वाटते. पण मानव म्हणजे माकड न्हवे... तर सुधारित आवृत्ती आहे. इथे मादी नराची आवश्यकता मान्यच करत नाही तर स्थैर्य अन सुरक्षेसाठी एकनिष्टतेची अनैसर्गिक अपेक्षा ठेवते, जी मोड्ल्यास त्याची मोठी भरपाई नराला मानसिक, आर्थिक व अनेकदा शारीरिक स्वास्थ्य घालवून करायला भाग पाडते. नर तर माकाड असल्या पासूनच प्रेमळ आहे स्वत:ची कितीदा फसवणुक सहन करतोय, पण मादिला सगळ्यात मोठी चिंता सरवायावल चीच आहे. याचा पगडा इतका मोठा आहे की तिनेच स्थैर्य व सुरक्शितातेला धक्के लागू नयेत म्हणुन विवाह, एकनिष्टता रूपी संकल्पनाना जन्म देऊन कवटाळ्ले आहे. बरे नर तर तसेही शब्दा बाहर जाणार नाहित तर इतर स्त्रियाच त्यांना फ़ितवुन आपल्याला धोका निर्माण करतील हे धूर्त माद्यान्नी ओलखून त्यांनी उलट माद्यावरच नियम लादले शील सौख्य एकानिष्ट ता फार महत्वाची ते नसेल तर तुमचा सामाजिक दर्जा सन्मान्दायक मानला जाणार नाही. अगदी मनाविरुध्द जरी समागम झाला तरी. झाले. पिढ्यान पिढ्या पध्दाताशिर ब्रेन वोशिंग मुला मुलींचे करण्यात आले. व हा अजेंडा पुढे रेटायला पुरुषांच्या शारीरिक क्षमतेचा पद्धतशीर गैर वापर करून त्याना फसवण्यात आल आणि हे सगळे पुरुषांनी ठरवले असा पध्दताशिर प्रचार पिढोन पिढ्या सुरु झाला. काही हुशार स्त्रिया याला बळि पडल्या नाहित. त्या माझ्या प्रमाणे निपक्ष पाती विचार अनुसरणार्या होत्या. त्यानी हां कावा लक्षात घेतला व पुरुषाना यापुढे त्रास होउ न देण्याची शपथ घेतली ज्या या अनुमानाला पोचल्या की स्त्रिया स्त्रियांच्या शत्रु आहेतपुरुष न्हवे. व त्यांनी स्त्रियांना भ्रामकस्त्रित्वा पासून मुक्त करायची शपयथ घेतली त्याना हे उमगले होते बौधिक काम करायला लिंग न्हवे इच्छा शक्ती अनुकूल असावी लागते हे धूर्त स्त्रियांना माहीत आहे पण त्या पध्दाताशिर आम्ही स्त्रिया असुनही पुरुषांच्याबरोबरीने काम करू शकतो असा लिंग भेदी प्रचार व प्रसार सुरु करुन पुरुषांपेक्षा श्रेष्टत्वाचा प्रचार सुरु केला जेणे करून पुरुष हे सर्व बाबतीत नालायक ठरवून फक्त स्त्रियाच लायक आहेत हे बिम्ब्वता येउन पुरुषांच्या पुढील पिढ्या कायमच्या अंकित करायचा पध्दतशिर घाट घातला आहे. कारण स्त्रियांना पुरुषांची असलेली आवश्यकता नाकारता येत नाही म्हणून.

आत्मशून्य Sat, 05/03/2014 - 02:19
एक सोपे उदाहरण देतो, बायका कशा मुर्ख आहेत याची मुद्देसुद चर्चा करा शेवटी मुद्दे सूद चर्चा सोडुन त्या पुढील पैकी दोन शब्द हमखास बोलतील 1) त्या म्हणतील तुला आई बहिण नाही का ? पुन्हा पुरुषांच्या भावनिक प्रेमाचाच उध्दार कारण स्त्रिया शाह्ण्या नाहीतच तर सिध्द करणार 2) अथवा इतरांना मुर्ख म्हणायचे लायसन्स दिली आहे काय ? आता मुर्खाना मुर्ख म्हणायला लास्यसंस कोण बरे देते/मागते ?

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 04:10
समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ?
मला आता रेफरन्स देता येत नाही पण मध्यंतरी जर एखादा पुरुष त्याच्या पत्निला शरीर सुखापासून वंचित ठेवत असेल तर तिला घटस्फोट मिळु शकतो असं काहीस न्यायालयीन मत वाचलेलं आठवत आहे. आता यात पुरुष देत नाही तसेच स्त्री सुद्धा वंचित ठेवत असेल तर तोच न्याय मिळाला पाहिजे अस मला वाटत.

Pain Fri, 05/02/2014 - 11:28
टिपिकल फेमीनाझी लेख लिहिणारा लेखक / लेखिका आणि त्याचे समर्थक, कोणीही याची उत्तरे देण्यास पुढे आलेले नाही, यावरुनच त्यांचा उद्देश स्पष्ट होतो.

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:18
लेखक, म्हणजे मी, फेमिनाझी किंवा फेमिनिस्ट नाही. अगदी विरोध आहे असेही नाही पण एकाच संज्ञेतलं सगळं काळंपाढरं अंगावर ओतून घेण्याची इच्छा नाही.

Pain Sun, 05/04/2014 - 09:38
तुम्ही वाचकांच्या प्रतिसादास उत्तरे देण्यास उपलब्ध आहात आणि समतोल दृष्टिकोन ठेवून आहात हे पाहून बरे वाटले. माझा वरचा प्रतिसाद रद्द समजा.

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:06
१) जर विवाहांतर्गत सक्तीने संभोग हा बलात्कार ठरवला जाणार असेल तर ...समजा एखादी विवाहीत स्त्री पतीला "सामान्य" व "नैसर्गिक" शरीरसुखापासुन वंचीत ठेवत असेल तर तो ही कायद्याने गुन्हा ठरवता येईल काय ? -----एखाद प्रसंगी नकार नाही. पण वंचित ठेवणे आहे. यात पत्नीला सजा करता येत नाही हे दुर्देव आहे. पण पतीला तिच्यापासून त्याआधारावर घटस्फोट मिळतो. २) जर शरीरसंबंधच नाकारायचे असतील तर विवाह संस्थेला अर्थ काय ? प्रजोत्पादनासाठी विवाहाची गरज थोडीच असते ? -----आपण फक्त शुद्ध संमतीचा विचार करू. मर्जी म्हणून स्त्रीचा नकार. इथे स्त्रीच्या अभिव्यक्तिस्वातंत्र्यअचा प्रश्न विरुद्ध एका कराराचे (लग्नाचे) स्त्रीकडून उल्लंघन विरुद्ध कराराचे उपनियम स्पष्ट नसणे. इथे दोन्ही लिंगासाठी संतुलित कायदा करता असता पण बलात्कार स्त्री करू शकत नाही हा तांत्रिक मुद्दा आडवा येतो. ३) विवाहांतर्गत सक्तीचेसंबध जर कायदाने गुन्हा ठरत असतील तर मग विवाह बाह्य संमतीने संबंध हे कायद्याने मान्य का ठरवु नयेत ? (लॉजिक : p => q then -q=> -p ) Between numbers a and b (विवाहात), p=q then outside a to b , p =/ q असं लॉजिक आपण मांडताय. विवाह बाह्य संबंध मान्य ठरवण्यासाठी वेगळ्याने मागणी करावी लागेल. विवाहात कोणते एक बंधन , कोणत्या एका काळी, कोनत्या एका कारणाने आहे याने 'अमर्याद' विवाह बाह्य संबंध ठेवायचा हक्क तरी मागता येनार नाही. ४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? आणि सर्वात महत्वाचा प्रश्न : ही विवाहसंस्था स्त्रियांनी ह्यानात्या निमित्ताने पुरुषांचा छळ करण्यासाठी तर निर्माण केली नसेल ना ?

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:13
४) समजा पुरुषाची इच्छा नसताना त्याच्या पत्नीने त्याचावर सक्ती केली तर तो ही बलात्कार ठरवता येईल का ? -----ठरवला गेला पाहिजे. ५) समजा ह्या असल्या विवाहांतर्गत बलात्कारात पतीला शिक्षा झाली आणि पत्नीने घटस्फोट मागितला तर नक्की काय करायचे , पतीला तुरुगात टाकायचे की पोटगी देता यावी म्हणुन बाहेर ठेवायचे ? की तुरंगातल्या कमाईतुन पोटगी द्यायला लावायची ? ----बायकोवर बलात्कार न झालेल्या (म्हणजे अन्य) केसेस मधे ही पुरुष जेल मधे जातात. तेव्हा ही पत्नी त्यांच्यावर अवलंबून असते. मग त्या केस मधे तेच होणार. नि गेला नाही तर पोटगी मिळाली पाहिजे कारण घटस्फोट स्त्रीच्या दोषामुळे झाला नाही.

प्रसाद गोडबोले Fri, 05/02/2014 - 20:01
"सरप्राईज सेक्स इस नॉट रेप "
>>> करेक्ट !! नॉन-कन्सेन्शुल सेक्स इस रेप !! (पण आपला वायझेड कायद्याने काही कन्सेन्शुअल सेक्स ला बलात्काराच्या व्याखेत घालुन घोळ केला बस्स ! )

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 16:23
मिसळपाववर राम सीतेतील एक वर्तन्/समागम बलात्कार म्हटले जाऊ शकते याची एक चर्चा झाली होती. त्याची कोणी लिंक इथे दिली बरे होईल. विवाहांतर्गत बलात्काराची(?) ती ही विक्षिप्त केस आहे.

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 12:55
हा प्रश्न बराच गहन आहे आणि यात मूळ दोन मुद्द्यांचा विचार केल्याशिवाय केवळ कायदा करून हा प्रश्न सुटणार नाही. १) जोवर स्त्रिया आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या स्वतंत्र होत नाहीत तोवर नवर्याविरुद्ध पोलिसात तक्रार करून त्यांना होणार्या फायद्यापेक्षा तोटाच जास्त होण्याची शक्यता आहे. कारण एकदा का नवरा एक दिवस जरी पोलिस कोठडी न्यायालयीन कोठडी किंवा तुरुंगात गेला तरी नवरा बायकोच्या नात्याला गेलेला तडा सांधणे कठीण होत जाते. कारण पुरुष प्रधान संस्कृती मध्ये बायको मुळे मला तुरुंगाची हवा खावी लागली हा गुन्हा नवरा सहजासहजी विसरत नाही. घटस्फोटाच्या अशा अनेक केसेस मध्ये जरी कोर्टाने घटस्फोट नाकारला तरी बर्याच स्त्रियांची स्थिती अशा लग्नात हलाखीची झालेली आढळते. मूळ स्त्रीला आर्थिक दृष्ट्या स्वतंत्र नसेल तर आई वडील सुद्धा सहजासहजी आधार देत नाहीत. मग अशा स्त्रीची स्थिती दयनीय होते कि न सासरचा आधार न माहेरचा. १९३१ साली र धों कार्वेनी लिहून ठेवले आहे कि बहुतांश स्त्रिया चरितार्थासाठी लग्न करतात.आजही स्वतःच्या पायावर उभ्या असलेल्या स्त्रियांची संख्या ७-८% च्या वर नाही. यास्तव केवळ कायदा करून स्थिती सुधारणार नाही तर स्त्रीयाची शैक्षणिक आणि आर्थिक स्थिती सुधारत नाही तोवर कायदा फक्त कागदोपत्री राहतो. २) सामाजिक मनस्थिती सुधारणे आवश्यक आहे- स्त्री हि उपभोग्य वस्तू नसून एक व्यक्ती आहे आणि तिच्या भावभावनांचा एक व्यक्ती म्हणून आदर करणे हे मुलांना त्यांच्या शालेय वयापासून शिकवणे आवश्यक आहे. दुर्दैवाने मुलीचे आईवडीलसुद्धा तशा बाबतीत तिची बाजू घेताना आढळत नाहीत. याचे एक कारण गरिबी अफाट लोकसंख्या हे आहे. खायचे एक तोंड वाढले तर काय हा प्रश्न इतका ज्वलंत असतो कि मग ती आपली स्वतःची मुलगी असेल तरी ती सासरी राहिली तर बरी. आणि नवर्याने बलात्कार किंवा मारहाण केली तरी अजून त्याला समाजात अप्रतिष्ठा नाही.( एखाद्या तिसर्या माणसाने बलात्कार केला तर स्त्री आयुष्यातूनच उठते) त्यामुळे विवाहांतर्गत बलात्कार आणि इतर् बलात्कार एकाच पातळीवर आणणे आता तरी कठीण आहे. कोणतीही शारीरिक किंवा लैंगिक अत्याचार हा गुन्हा नक्कीच आहे. पण बहुतांश स्त्रीया तो सहन करत राहतात याचे महत्त्वाचे कारण नाईलाज हे आहे. या नाईलाजाचे कारण आर्थिक( स्वावलंबी नसणे), सामाजिक( आर्थिक दृष्ट्या स्वतंत्र असलि समाजात होणारी अप्रतिष्ठा) राजकीय( गुन्हा दाखल केला तरी त्याचा पाठपुरावा करण्यासाठी जितकि मानसिक खम्बिरता लागते तिचा अभाव) आणि वैयक्तिक असते( जवळचे नातेवाईक सुद्धा विरोधात जातात शिवाय मुलांची कुतरओढ होते.) ३) लैंगिक सुख हे एकमेव सुख असे आहे कि ज्यात दोन व्यक्तीनचा सहभाग आवश्यक लागतो. दुर्दैवाने पुरुषांची काम वासना हि स्त्रियांपेक्षा जास्त असते आणि भारतीय ( किंवा हिंदू) विवाह कायद्याने एक पत्नीव्रत लादले गेले आहे. जर नावर बायकोला चरितार्थ साठी पैसे देत नसेल तर ते क्रौर्य आहे पण पत्नी जर शरीरसंबंधाला नकार देत असेल तर त्या बद्दल कायद्यात कोणताही शब्द नाही.( दोन्ही शरीराच्या प्राथमिक गरजा आहेत) मग अशा वेळेस पुरुषाने काय करायचे. जर एखादा पुरुष बाहेरख्याली पण करू लागला तर ते कायद्याला मान्य होईल काय? किंवा बहुपत्नीव्रत ( बहु पतिव्रत) हे कायद्यात मान्य होईल काय? जसे विवाहातील बलात्कार हा एक सामाजिक प्रश्न आहे तसाच शारीरिक सुखातील असमतोल हा एक सामाजिक प्रश्न आहे. पन्नास टक्के तरी स्त्रिया आपल्या नवर्याला शारीरिक सुखासाठी वेठीस धरतात असे वाचल्याचे आठवते. भारतीय पुरुषाची मानसिक जडणघडण अशी घडवलेली असते कि त्याला मर्दपणा 'सिद्ध" करावा लागतो. आणि संवेदनशील राहणे किंवा तसे न करणे म्हणजे नामर्द ठरवले जाण्याची भीती असते. बाकी क्रमशः

सुबोध खरे Fri, 05/02/2014 - 20:44
तिसर्या मुद्द्याबद्दल मी माझ्या एका लेखात चर्चा केली होती http://www.misalpav.com/node/26714 शेवटचा परिच्छेद बायको सतत शरीर संबंधास नकार देत असेल आणि नवर्याचे संस्कार "बाहेर" जायला प्रतिबंध करत असतील तर येणाऱ्या वैफल्यातून एखादा नवरा जबरदस्ती करीत असेल. ( दुर्दैवाने अशा जोडप्यांची संख्या खुप आहे हे मी माझ्या व्यवसायामुळे पाहत आलो आहे) आणि एखाद्या क्षणी संतापाच्या भरात(IMPULSIVELY) बायको जाऊन प्राथमिक माहिती अहवाल (FIR) लिहून आली तर छोट्याशा चुकीसाठी त्यांचे लग्न नक्की मोडकळीस येईल कारण एकदा हा FIR लिहिला कि तो रद्द करणे हे फक्त न्यायालयाच्या हातात आहे. दुर्दैवाने पोलिस अशा वेळेस स्वतःची चामडी वाचवण्यासाठी पटकन नवर्याला कोठडीत टाकतात (निष्क्रिय राह्ल्याचा ठपका नको म्हणून) यानंतर त्या जोडप्याच्या संसाराची धूळधाण होते. अशा घटना दुर्मिळ आहेत आणि अशा गोष्टीचा त्या विधी अहवालात उहापोह केला आहे. त्यामुळे हा निर्णय स्त्रीमुक्ती वाद्यांना वाटतो तितका सोपा नाही. आणि हा सवंग मतपेटीसाठी तरी नाही असे मला वाटते. बाकी सरकारवर टीका करणे हा आपला मतदानसिध्द हक्क आहेच. .

प्रसाद गोडबोले Fri, 05/02/2014 - 22:17
तिसर्या मुद्द्याबद्दल मी माझ्या एका लेखात चर्चा केली होती http://www.misalpav.com/node/26714 शेवटचा परिच्छेद
लेख वाचला . खुपच बोल्ड आणि सत्यकथन करणारा लेख आहे ...पण एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली की

कोणताच पुरुष कधीच "स्त्री संबंधांना नकार देते " हा कायद्याने गुन्हा ठरवावा अशा प्रकारची मागणी करताना दिसत नाही ! स्त्रीमुक्तीबिक्तीवादी बायका मात्र लगेच कोर्टाकडे धाव घेतात कारण त्यांना माहीत असते की कोर्ट्/कायदा त्यांच्याच बाजुन असतो

.....

नेहमीच

arunjoshi123 Sat, 05/03/2014 - 17:11
१. "जोवर स्त्रिया आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या स्वतंत्र होत नाहीत तोवर" हा भाग वेगळा. यातल्या बर्‍याच स्त्रीया संभोगालाच काय संध्याकाळचे जेवण बनवायला नि पाय दाबायलाही नकार देऊ शकत नाहीत. पण जिथे स्त्रीया स्वतंत्र इ आहेत, जसे उच्चवर्गीय, तिथे पतींना शिक्षा तुरुंगवासच असेल/असावी असे नाही. तितक्यानेच संबंध तुटतीलच असे म्हणता येणार नाही. म्हणजे जज सज्जड दम देऊन सोडून देईल, इ. वरच्या वर्गात जे चालते ते हळूहळू खालच्या वर्गात झिरपते, म्हणून सगळ्या समाजाला याचा फायदा होऊ शकतो. आपला नवरा जेलमधे गेला तर आपली हालत काय होईल याची चांगली कल्पना निम्नस्तरीय, इ स्त्रीस असते म्हणून ती हिशेब करूनच वागेल. पण वरच्या वलयात जी धूळ उठेल, त्याच्याने समाजात प्रबोधन, सर्वच स्तरांसाठी , नक्कीच होईल. २. बलात्कार हा अन्याय आहे हे मान्य केले कि त्याच्यासाठी न्यायिक प्रावधान असले पाहिजे. स्त्रीयांच्या सशक्तीकरणाचा संबंध आणण्याची गरज नाही. विवाहबाह्य क्रूर बलात्कार - ... - ... - बलात्कार ते वैवाहिक क्रौयपूर्ण बलात्कार - वैवाहिक बलप्रयोगातून बलात्कार - मर्जीविरुद्ध अन्याय करण्याच्या भावनेने बलात्कार - (केवळ) वासनापूर्तीसाठी संमतीविना बलात्कार -वासनापूर्तीसाठी संमतीविना संभोग या प्रत्येकाला एकच सजा नसावी. म्हणून हे कायदे आमूलाग्र बदलले तरी चालेल. सामाजिक बदलाची वाट पाहणे चूक आहे. उद्या स्त्रीयाच कमवू लागल्या नि त्याच श्रेष्ठ आहेत अशी समाजात परिस्थिती आली 'तरच या कायद्याचा फायदा आहे' म्हणणे ही चूक आहे नि 'तर या कायद्याचा फायदा आहेच (म्हणजे परिणाम होईल)' म्हणणेही चूक आहे. समाज सुधाराची शास्वती नाही, ते ३०-४० वर्षांत होतील का माहित नाही. आणि 'आर्थिक दृष्ट्या स्वयंभू असेल तरच आपण इथे टिकता' असा समाज बनवायची सवयही नको. कदाचित प्रत्येक कुटुंबातल्या दोन्ही जणांना (नवरा नि बायकोला) नोकरी वा व्यवसाय मिळणे हे १००% (वा ९५%) लोकसंख्येसाठी अर्थशास्त्रीय दृष्ट्या असंभव असावे. स्त्रीयांना संस्कृतीमुळे घरी बसून आर्थिक गरज भागत असेल तर अन्याय टाळण्यासाठी कमवायला लावणे अतार्किक आहे. या कायद्याचा वापर फुंकून फुंकून व्हावा, त्यांनी सांभाळून करावा असे म्हणता येईल. ३."जसे विवाहातील बलात्कार हा एक सामाजिक प्रश्न आहे तसाच शारीरिक सुखातील असमतोल हा एक सामाजिक प्रश्न आहे." अतिशय रोचक निरीक्षण. दोन अन्याय असतील तर त्यांची तुलना होऊ नये. दोन्हींसाठी उपाय व्हावेत. एक पुरुषांवर आहे नि एक स्त्रीयांवर आहे म्हणून ते तसेच का ठेवायचे? अन्याय म्हटले कि उपाय हवा. पण क्षम लोकांनी ती पूर्ण फ्रेम्वर्क ठरवावी. वैवाहिक बलात्काराला गुम्हा केल्याने तो असमतोल वाढणार आहे असे आहे का? किंबहुना नसावे. समाजाची मूल्ये ही अनंत घटकांनी बनत असतात. "आपल्या साथीदाराशी अन्याय करणे" हे मानवाचे जेनेटिक मूल्य नाही अशी माझी व्यक्तिगत धारणा आहे. प्रत्येकच गोष्टीचा गैरफायदाच घेतला जाणार आहे. सिविलायझेशन चालू झाल्यापासून माणूस स्वतःचाच शोध घेत आहे. सौख्य, प्रगती, जिज्ञासा भागवणे यासोबतच न्याय्य काय आहे हे पाहून प्रत्येक नव्या शोधाचा मानवतेवर विपरित परिणाम होऊ नये यासाठी नवनवे उपाय योजित आहे. व्यवस्था फार किचकट नि हताश करणारी आहे हे मान्य पण मानवाची अंतःप्रेरणाच न्यायाची नाही असे एकदा वाटले तर पुढे काही खरे नाही. (लिहिताना बोलणाराचा टोन कळत नाही. खुलाश्यासाठी - हा प्रतिसाद प्रतिवाद नसून एक मतवाद आहे.)

आत्मशून्य Mon, 05/12/2014 - 17:58
जर तुम्ही लिवीन अथवा लग्न केलेले आहे तर असे नाते बाडीस आहे ज्यात एकमेकांच्या लैगीक त्रुष्णा भागवणे बंधन/कर्तव्यकारक आहे. अन्यथा तुम्हाला नातेसंबंध प्रस्थापित करायची गरज काय ?

आत्मशून्य Mon, 05/19/2014 - 15:01
फेमी नाझी हां नवीन मराठी शब्दप्रयोग क्ळाला. खरे तर यांना नुसते नाझीच म्हणावे पण जर ते लिंगभेद मानतात तर फेमिनाझी योग्य शब्दय
या संदंर्भात सद्य भारतात ही माहिती उपयुक्त ठरावी. http://timesofindia.indiatimes.com/india/Treat-marital-sexual-abuse-as-r... नि http://www.indialawjournal.com/volume2/issue_2/article_by_priyanka.html नि http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-justifies-exclusion-of-mar... अन्यायाचे स्वरुप - १. According to the UN Population Fund, more than two-thirds of married women in India, aged between 15 to 49, (पतींकडून) have been beaten, raped or forced to provide sex. आजच्या कायद्यांचे स्वरुप - १.

अंडी पालक

जागु ·

फेरफटका Wed, 04/30/2014 - 19:32
"मधून मधून फेरफटका मारून जात होते." - जागू ताई, तुमच्या पाककृती पाहून, तोंडाला पाणी सुटून भुकेने जीव जायची वेळ येते. आता आणखी वर कशाला ह्या बिचार्या 'फेरफटक्याला' मारताय? ;)

पैसा Wed, 04/30/2014 - 17:51
मस्त पाकृ आहे. पालक पनीरामधले पनीर ताजे नसेल तर अ‍ॅलर्जी येते. अंडी कधीही सेफ! अशाच प्रकारची पण जरा वेगळी पाकृ बहुतेक मंगला बर्वेंनी दिली होती. त्यात पालकावर छोटे खड्डे करून अंडी फोडून टाकायची आणि मग शिजवायची अशी कृती होती.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:52
हो. मंगला बर्वेंच्या पाककृतीत अंडी फोडुन घालायची होती. पण त्यात पालक नव्हता माझ्या मते. माझ्या आयुष्यातली वाचुन बनवलेली पहिली रेसीपी होती मंगला बर्वेंची. :)

गणपा Wed, 04/30/2014 - 18:57
भारीच !! मी यात अंड्या ऐवजी कोळंबी घालतो. ते काँबीनेशनही भन्नाट लागतं.

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 19:25
मी ह्या पालकाच्या रश्श्यात, कोंबडीच्या तंगड्या घालतो. मस्त लागतात. कधी-कधी ह्यातच तळलेले बटाट्याचे काप किंवा फ्रेंच फ्राइज घालतो. दोन्ही काँबिनेशन मला आवडतात.पण.....पण.... पालकाची चव खरी खुलते ती, कोवळ्या मटणाबरोबर.

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 19:46
मटण शक्यतो ताजे आणि कोवळे हवे.(अगदी, आसनगांव जवळच्या शहापूरला मिळते ना तसे.) आणि पालक मटणाच्या पाण्यात शिजवावा.आणि मग त्याची ग्रेव्ही करावी. म्हणजे आधी मटण बर्‍यापैकी शिजत आले, की त्या मटणाच्या पाण्याचा उपयोग पालकासाठी करावा. आणि सगळ्यांत महत्वाचे, ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:48
पालक मटणाच्या पाण्यात शिजवावा.आणि मग त्याची ग्रेव्ही करावी.
वावा!! मस्त आयडीया. आमचे गाव लहान असल्याने इथे फार्म्-रेझ्ड बोकडाचे अत्यंत ताजे मटन घरपोच मिळते. नक्की करेन.
आणि सगळ्यांत महत्वाचे, ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात.
हाहाहा

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 20:17
ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात. यानबूला श्रावणात ही पाकृ केल्यास फोटो अजिबात काढू नयेत... काढलेच तर फोटोत तारीख दिसणार नाही याची पूर्ण खबरदारी घ्यावी. (घरचे जास्तच हुशार असले तर इमेज फाईल्सच्या तारखा बदलायची आयड्या करायाला इसरू नै) ;) किंवा ब्येस्ट म्हंजे कोनालाबी अजाबात घाब्रू नै =))

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 21:27
ह्या आखाती देशांत ताजे मटण मिळणे जरा दुरापास्तच. तसे आमच्या यानबूला ताजी मासळी मात्र एकदम फक्कड मिळते, बघा. जमल्यास या. मस्त कोलंबी भात खावू, सौदी शँपेन पिवू आणि ए.सी.त बसल्या बसल्या इतर मिपाकरांबरोबर गफ्फा हाणू.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:42
पण काय करणार? आज काल सौदी शँपेन आणि नॉन अल्कोहोलिक बियर पिवूनच तहान भागवावी लागत आहे. जावू दे. नकोच त्या रम्य आठवणी.आता जूनमध्येच उपास सोडावा लागणार.

डॉ सुहास म्हात्रे गुरुवार, 05/01/2014 - 14:53
पालक-मटण वाचून मस्कत मधला अनुभव आठवला. शनिवार असल्याने मला व्हेजिटेरियन जेवण लागेल असे मेसमधल्या पाकिस्तानी खानसाम्याला सांगीतले तर तो म्हणाला: "कोई प्रॉब्लेम नही साहब. आज पालक-गोश्त बनाया है । सब बोटी निकालके सिर्फ पालक रोटीके साथ पेश करता हू ।" :)

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 21:29
काही नाही तर निदान, पालक-कोलंबीची रेशीपी येवू द्या. आणि त्यातून पालक-गोश्त दिलेत तर फार उत्तम.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:45
आयला, हा लेख म्हणजे पालक-जत्राच झाला की, आता कूणी ताकातला पालक आणि डाळ-पालक, ह्यांची रेसीपी दिली की झाले. अरेच्चा, ती पालक-भजी राहिलीच की.

भाते Wed, 04/30/2014 - 20:10
मस्तच दिसतंय. पालक पनीर आणि अंडयाची भुर्जी पेक्षा नवीन प्रकार. करून पाहायला हरकत नाही.

सानिकास्वप्निल Wed, 04/30/2014 - 22:30
वाह जागुताई जबरी पाकृ :) पालक-पनीर, आलू-पालक, कॉर्न-पालकला उत्तम पर्याय. फोटो मस्त्त्त्तं आलाय अगदी तोंपासू. मी नक्की करुन बघेन हे .

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 00:18
सही क्रिएटीव्ह कधी ऐकले पाहिले नव्हते आणि चव जीभेवर घोळवायचा विचार करता टेस्टी लागेल, तसेच पालक झेपणार्‍यांना नक्की आवडेल असे वाटतेय. अवांतर - मला याला अंडी पालक ऐवजी बैदा पालक ऐकाबोलायला बरे वाटेल. :) अवांतर क्रमांक २ - आताच मी मटणाच्य चटणीत टाकलेले उकडलेले अंड खाऊन आलो. हे नेहमीच करतात आमच्याकडे. मटण वाढवायला म्हणून नाही तर मटण एके मटण खाऊन बोअर होण्यापेक्षा एक अंड्याचा फ्लेवर वाढवायला.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 00:40
आयला, एकवेळ दारूच्या बाबतीत हे "झेपणे" वगैरे ठीक होते.पण चक्क पालकाच्या बाबतीत, अब तो तेरेकू पालक-गोश्त खाणेके लिये बुलाना ही पडेगा. अभी मी डोंबिवलीमें आयेगा ना तब तेरे कू बुलायेगा. तूम आना रे बाबा.....

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 14:23
नाही नाही, मी झेपणे हा शब्द पचणे या अर्थाने नाही तर चव आवडणे या अर्थानेच वापरला होता. खरे तर मी शुद्ध मांसाहारी असल्याने सर्वप्रकारचा शाकाहार घासफूस मानणार्‍यांच्या गटातला आहे तरीही पालक आणि थोडीफार मेथी हे पालेभाजीचे प्रकार खातो. तर मी माझा स्वताचा बेंचमार्क ठेऊन वरचे विधान केले होते. अन्यथा लोक्स वांगे, भेंडी, सुरण, पडवळ, भोपळा, दुधी, वाल, राजमा, तोंडली, गवार, वगैरे वगैरे भाज्या कश्या आवडीने खातात हे माझ्या आकलनाबाहेरील.. :) असो, पालक मला झेपते तर पालक चिकन मटण अंडी पैकी काहीही घालून केलेले खायला मी केव्हाही तयार आहे :)

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:48
आम्हा शाकाहारी घरातून मांसाहाराचे संस्कार घेतलेल्यांचे एक बरे असते. की आम्हाला वाल-पडवळ किंवा मटकी-तोंडली ह्यांच्या इतकेच प्रॉन्स-पालक आणि खिमा-घोटाळा पण प्रिय.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:57
मस्त ग जागु! आता असली अंडी घातलेली पाककृती करावी लागणारच नाही का? ;) नशिबाने पालक आणि अंडी दोन्ही आहेत. बघते करुन.

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 14:04
हिरव्यागार पालक ग्रेव्हीवर पांढरीशुभ्र अंडी ! एकदम तोंपासु.

जागु Fri, 05/02/2014 - 11:55
पालक सभा मस्त रंगलेय. अशी डिश असते हे मला माहीतच नव्हत. मला वाटल मीच तयार केली आणि आपली कॉलर ताठ केली. धन्यवाद सगळ्यांचे प्रतिसादाबद्दल.

फेरफटका Wed, 04/30/2014 - 19:32
"मधून मधून फेरफटका मारून जात होते." - जागू ताई, तुमच्या पाककृती पाहून, तोंडाला पाणी सुटून भुकेने जीव जायची वेळ येते. आता आणखी वर कशाला ह्या बिचार्या 'फेरफटक्याला' मारताय? ;)

पैसा Wed, 04/30/2014 - 17:51
मस्त पाकृ आहे. पालक पनीरामधले पनीर ताजे नसेल तर अ‍ॅलर्जी येते. अंडी कधीही सेफ! अशाच प्रकारची पण जरा वेगळी पाकृ बहुतेक मंगला बर्वेंनी दिली होती. त्यात पालकावर छोटे खड्डे करून अंडी फोडून टाकायची आणि मग शिजवायची अशी कृती होती.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:52
हो. मंगला बर्वेंच्या पाककृतीत अंडी फोडुन घालायची होती. पण त्यात पालक नव्हता माझ्या मते. माझ्या आयुष्यातली वाचुन बनवलेली पहिली रेसीपी होती मंगला बर्वेंची. :)

गणपा Wed, 04/30/2014 - 18:57
भारीच !! मी यात अंड्या ऐवजी कोळंबी घालतो. ते काँबीनेशनही भन्नाट लागतं.

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 19:25
मी ह्या पालकाच्या रश्श्यात, कोंबडीच्या तंगड्या घालतो. मस्त लागतात. कधी-कधी ह्यातच तळलेले बटाट्याचे काप किंवा फ्रेंच फ्राइज घालतो. दोन्ही काँबिनेशन मला आवडतात.पण.....पण.... पालकाची चव खरी खुलते ती, कोवळ्या मटणाबरोबर.

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 19:46
मटण शक्यतो ताजे आणि कोवळे हवे.(अगदी, आसनगांव जवळच्या शहापूरला मिळते ना तसे.) आणि पालक मटणाच्या पाण्यात शिजवावा.आणि मग त्याची ग्रेव्ही करावी. म्हणजे आधी मटण बर्‍यापैकी शिजत आले, की त्या मटणाच्या पाण्याचा उपयोग पालकासाठी करावा. आणि सगळ्यांत महत्वाचे, ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:48
पालक मटणाच्या पाण्यात शिजवावा.आणि मग त्याची ग्रेव्ही करावी.
वावा!! मस्त आयडीया. आमचे गाव लहान असल्याने इथे फार्म्-रेझ्ड बोकडाचे अत्यंत ताजे मटन घरपोच मिळते. नक्की करेन.
आणि सगळ्यांत महत्वाचे, ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात.
हाहाहा

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 20:17
ह्या पा.क्रु.चे फोटो काढून ठेवावेत.श्रावण महिन्यांत कामाला येतात. यानबूला श्रावणात ही पाकृ केल्यास फोटो अजिबात काढू नयेत... काढलेच तर फोटोत तारीख दिसणार नाही याची पूर्ण खबरदारी घ्यावी. (घरचे जास्तच हुशार असले तर इमेज फाईल्सच्या तारखा बदलायची आयड्या करायाला इसरू नै) ;) किंवा ब्येस्ट म्हंजे कोनालाबी अजाबात घाब्रू नै =))

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 21:27
ह्या आखाती देशांत ताजे मटण मिळणे जरा दुरापास्तच. तसे आमच्या यानबूला ताजी मासळी मात्र एकदम फक्कड मिळते, बघा. जमल्यास या. मस्त कोलंबी भात खावू, सौदी शँपेन पिवू आणि ए.सी.त बसल्या बसल्या इतर मिपाकरांबरोबर गफ्फा हाणू.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:42
पण काय करणार? आज काल सौदी शँपेन आणि नॉन अल्कोहोलिक बियर पिवूनच तहान भागवावी लागत आहे. जावू दे. नकोच त्या रम्य आठवणी.आता जूनमध्येच उपास सोडावा लागणार.

डॉ सुहास म्हात्रे गुरुवार, 05/01/2014 - 14:53
पालक-मटण वाचून मस्कत मधला अनुभव आठवला. शनिवार असल्याने मला व्हेजिटेरियन जेवण लागेल असे मेसमधल्या पाकिस्तानी खानसाम्याला सांगीतले तर तो म्हणाला: "कोई प्रॉब्लेम नही साहब. आज पालक-गोश्त बनाया है । सब बोटी निकालके सिर्फ पालक रोटीके साथ पेश करता हू ।" :)

मुक्त विहारि Wed, 04/30/2014 - 21:29
काही नाही तर निदान, पालक-कोलंबीची रेशीपी येवू द्या. आणि त्यातून पालक-गोश्त दिलेत तर फार उत्तम.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:45
आयला, हा लेख म्हणजे पालक-जत्राच झाला की, आता कूणी ताकातला पालक आणि डाळ-पालक, ह्यांची रेसीपी दिली की झाले. अरेच्चा, ती पालक-भजी राहिलीच की.

भाते Wed, 04/30/2014 - 20:10
मस्तच दिसतंय. पालक पनीर आणि अंडयाची भुर्जी पेक्षा नवीन प्रकार. करून पाहायला हरकत नाही.

सानिकास्वप्निल Wed, 04/30/2014 - 22:30
वाह जागुताई जबरी पाकृ :) पालक-पनीर, आलू-पालक, कॉर्न-पालकला उत्तम पर्याय. फोटो मस्त्त्त्तं आलाय अगदी तोंपासू. मी नक्की करुन बघेन हे .

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 00:18
सही क्रिएटीव्ह कधी ऐकले पाहिले नव्हते आणि चव जीभेवर घोळवायचा विचार करता टेस्टी लागेल, तसेच पालक झेपणार्‍यांना नक्की आवडेल असे वाटतेय. अवांतर - मला याला अंडी पालक ऐवजी बैदा पालक ऐकाबोलायला बरे वाटेल. :) अवांतर क्रमांक २ - आताच मी मटणाच्य चटणीत टाकलेले उकडलेले अंड खाऊन आलो. हे नेहमीच करतात आमच्याकडे. मटण वाढवायला म्हणून नाही तर मटण एके मटण खाऊन बोअर होण्यापेक्षा एक अंड्याचा फ्लेवर वाढवायला.

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 00:40
आयला, एकवेळ दारूच्या बाबतीत हे "झेपणे" वगैरे ठीक होते.पण चक्क पालकाच्या बाबतीत, अब तो तेरेकू पालक-गोश्त खाणेके लिये बुलाना ही पडेगा. अभी मी डोंबिवलीमें आयेगा ना तब तेरे कू बुलायेगा. तूम आना रे बाबा.....

तुमचा अभिषेक गुरुवार, 05/01/2014 - 14:23
नाही नाही, मी झेपणे हा शब्द पचणे या अर्थाने नाही तर चव आवडणे या अर्थानेच वापरला होता. खरे तर मी शुद्ध मांसाहारी असल्याने सर्वप्रकारचा शाकाहार घासफूस मानणार्‍यांच्या गटातला आहे तरीही पालक आणि थोडीफार मेथी हे पालेभाजीचे प्रकार खातो. तर मी माझा स्वताचा बेंचमार्क ठेऊन वरचे विधान केले होते. अन्यथा लोक्स वांगे, भेंडी, सुरण, पडवळ, भोपळा, दुधी, वाल, राजमा, तोंडली, गवार, वगैरे वगैरे भाज्या कश्या आवडीने खातात हे माझ्या आकलनाबाहेरील.. :) असो, पालक मला झेपते तर पालक चिकन मटण अंडी पैकी काहीही घालून केलेले खायला मी केव्हाही तयार आहे :)

मुक्त विहारि गुरुवार, 05/01/2014 - 14:48
आम्हा शाकाहारी घरातून मांसाहाराचे संस्कार घेतलेल्यांचे एक बरे असते. की आम्हाला वाल-पडवळ किंवा मटकी-तोंडली ह्यांच्या इतकेच प्रॉन्स-पालक आणि खिमा-घोटाळा पण प्रिय.

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:57
मस्त ग जागु! आता असली अंडी घातलेली पाककृती करावी लागणारच नाही का? ;) नशिबाने पालक आणि अंडी दोन्ही आहेत. बघते करुन.

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 14:04
हिरव्यागार पालक ग्रेव्हीवर पांढरीशुभ्र अंडी ! एकदम तोंपासु.

जागु Fri, 05/02/2014 - 11:55
पालक सभा मस्त रंगलेय. अशी डिश असते हे मला माहीतच नव्हत. मला वाटल मीच तयार केली आणि आपली कॉलर ताठ केली. धन्यवाद सगळ्यांचे प्रतिसादाबद्दल.
साहित्यः ६-७ अंडी एक जूडी पालक दोन छोटे किंवा एक मोठा कांदा चिरून १ चमचा आल, लसुण, मिरची, कोथिंबीर पेस्ट अर्धा चमचा हळद १ चमचा मसाला पाव चमचा हिंग अर्धा चमचा गरम मसाला चवी नुसार मिठ अर्धा किंवा पाव लिंबू फोडणी पुरते तेल. कृती १) प्रथम अंडी उकडून, साले काढून त्याला सुरीने हलक्या हाताने वरून चिरा द्या. २) पालक गरम पाण्यात थोडा वाफव

नाचणीचे लाडू

चिन्मयी भान्गे ·

कंजूस गुरुवार, 05/01/2014 - 19:47
सोप्पे आणि छान .थंडीसाठी योग्य कारण नाचणीचे पीठ उष्णता निर्माण करते .इतरवेळी छोटे लाडू करून खावेत .आम्ही जास्तीकरून तांदुळाच्या पिठाचे करतो आणि प्रवासात नेतो .पुढे मग लवकर उठून निघायचे असते त्यावेळी हॉटेलच्या नाश्त्यासाठी थांबावे लागत नाही याचा उपयोग होतो आणि असिडटी होत नाही .

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 06:35
मी राईस कुकर (इलेक्ट्रिक) बरोबर ठेवते. अन घरातुन कायम उपम्याचे तयार साहित्य बरोबर नेते. म्हणजे रवा भाजुन राई जीरं, कडीपत्ता कांदा मिरची हिंग मिठ अन साखर सगळ घालुन व्यवस्थीत परतुन पण पाणी न घालता. जेथे असेन तेथे राईस कुकर कनेक्ट करायचा मोजुन हे मिश्रण घालायच जरा गर्म झाल की दुप्पट पाणी. सगळ्यांच आवरे पर्यंत अगदी निवांत उपमा तयार. अन वर पोटभरीचा. मी खिसलेले सुकं खोबर पण मिसळते यात. अन फोडणीत कोथींबीर पण घालते. दोन तिन दिवस तरी निवांत टिकत माझ्याकडे.

पेरु Fri, 05/02/2014 - 09:54
हे जरा विस्कटुन सांगाल का कसे करतात ते? जिर, कढीपत्ता, कांदा तेलात फोडणीत घालुन परतात कि नुसते तसेच? कांदा घातल्यावर प्रवासात कस्कायं टिकतं?

अनिता ठाकूर Fri, 05/30/2014 - 13:01
अपर्णा अक्षय, रवा फोडणीत घालायचा ना? राईस कूकरमध्ये रवा गरम केल्यानंतर वरून आधणाचे पाणी घालायचे ना? तसे असेल तर त्याची सोय कशी करायची? राईसकूकरमधील जाळी काढून ठेवावी लागेल ना? ती काढून ठेवली तर चालते का?

कंजूस गुरुवार, 05/01/2014 - 19:47
सोप्पे आणि छान .थंडीसाठी योग्य कारण नाचणीचे पीठ उष्णता निर्माण करते .इतरवेळी छोटे लाडू करून खावेत .आम्ही जास्तीकरून तांदुळाच्या पिठाचे करतो आणि प्रवासात नेतो .पुढे मग लवकर उठून निघायचे असते त्यावेळी हॉटेलच्या नाश्त्यासाठी थांबावे लागत नाही याचा उपयोग होतो आणि असिडटी होत नाही .

स्पंदना Fri, 05/02/2014 - 06:35
मी राईस कुकर (इलेक्ट्रिक) बरोबर ठेवते. अन घरातुन कायम उपम्याचे तयार साहित्य बरोबर नेते. म्हणजे रवा भाजुन राई जीरं, कडीपत्ता कांदा मिरची हिंग मिठ अन साखर सगळ घालुन व्यवस्थीत परतुन पण पाणी न घालता. जेथे असेन तेथे राईस कुकर कनेक्ट करायचा मोजुन हे मिश्रण घालायच जरा गर्म झाल की दुप्पट पाणी. सगळ्यांच आवरे पर्यंत अगदी निवांत उपमा तयार. अन वर पोटभरीचा. मी खिसलेले सुकं खोबर पण मिसळते यात. अन फोडणीत कोथींबीर पण घालते. दोन तिन दिवस तरी निवांत टिकत माझ्याकडे.

पेरु Fri, 05/02/2014 - 09:54
हे जरा विस्कटुन सांगाल का कसे करतात ते? जिर, कढीपत्ता, कांदा तेलात फोडणीत घालुन परतात कि नुसते तसेच? कांदा घातल्यावर प्रवासात कस्कायं टिकतं?

अनिता ठाकूर Fri, 05/30/2014 - 13:01
अपर्णा अक्षय, रवा फोडणीत घालायचा ना? राईस कूकरमध्ये रवा गरम केल्यानंतर वरून आधणाचे पाणी घालायचे ना? तसे असेल तर त्याची सोय कशी करायची? राईसकूकरमधील जाळी काढून ठेवावी लागेल ना? ती काढून ठेवली तर चालते का?
नाचणीचे पीठ - २ वाट्या पीठी साखर - १ वाटी तूप - ३/४ वाटी कृती: कढईत ३/४ वाटी तूप घालून, नाचणीचे पीठ भाजून घ्या. नाचणीचे पीठ दिसण्यास लालसर असल्यामुळे, भाजल्यानंतर पिठाचा रंग फारसा बदललेला कळत नाही, पण खमंग वास नक्कीच कळतो. भाजलेल्या पिठात, (पीठ) गरम असतानाच, पीठी साखर घालावी व मिश्रण नीट एकजीव करवे. हाताला थोडेसे तूप लावून, लगेच लाडू करावेत.

ओव्या

मालविका ·

संजय क्षीरसागर Wed, 04/30/2014 - 13:56
किती ही अँटिक असला तरी असला माल-विक ला जात नाही. हा निव्वळ घरबसल्या (काहीही) माल-विकायचा कुटीलोद्योग वाटतोयं. हे मिपा आहे का मुपिठ असा प्रश्न (निष्कारण) पीडतो. आणि अना (मधे) हिता चे धागे वळावे असं सुचवतो .

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 18:34
अनाहिता नक्की काय आहे असं तुमचं मत आहे?
तिथले काही धागे अनाहीता टॅग खाली जाहीर करा, दुध का दुध पानी का पानी होउन जाइल.

सखी Wed, 04/30/2014 - 20:57
जितक्या आठवतात तितक्या ओव्या त्यांनी टाकल्याच आहेत ना? त्यांना जर मिपावर टाकायच्या असतील, मुक्तपीठामध्ये नाहीतर अनाहितावर तो त्यांचा प्रश्न आहे. असला माल-विक ला जात नाही. हा निव्वळ घरबसल्या (काहीही) माल-विकायचा कुटीलोद्योग वाटतोयं. - व्हेरी चीप शॉट.

चिन्मय खंडागळे गुरुवार, 05/01/2014 - 18:32
काही लोकांचा स्वतःचा माल खपत नसला की दुसर्‍यांचा खपताना पाहून अशी मत्सरबाधा होते. चालायचंच. मला स्वतःला बहिणाबाईंच्या काही ओव्या वाचून आश्चर्यचकित व्हायला होतं. कुठल्याही कवीला लाजवेल अशी इमेजरी, गेयता आणि त्याच वेळी साध्यासुध्या शब्दांत सांगितलेलं खोल तत्वज्ञान पाहून एका अशिक्षित अडाणी बाईला हे कसं सुचलं असेल हा विचार करून थक्क व्हायला होतं.

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:28
मालविका लेखन आवडले. थोडे विस्ताराने लिहा. ओव्या हा मराठी कवितेतला अविभाज्य काव्यप्रकार आहे. हल्ली स्त्रीवादी कविता/लेखन म्हणून जे असते त्याचे मूळ ओव्यांमध्ये असेल का ? माझी आजीही ओव्या म्हणायची. अंथरुणात गुरफटून ते गुणगुणनं ऐकताना अगदी लहान असतानाही काहीतरी उमगल्यासारखं वाटायचं. त्या ओव्यांचा थेट अर्थ तेव्हा कदाचित कळत नसेल. पण आजी आपल्या मनातल्या गाठी उकलतेय, काहीतरी सांगू पाहातेय असं वाटायचं. एरवी अतिशय रागीट वागणारे आजोबाही त्यावेळी शांतपणे जप करत बसलेले असायचे. बाकी 'ओवी' वर लिहिताना ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ यांचा संदर्भ,उल्लेख आला असता तर अतिशय अभ्यासपूर्ण लेख झाला असता. बाकी प्रतिसादांबद्दल म्हणाल तर क्ष्रीरसागरातून नेहमी रत्नच बाहेर पडतील याची खात्री खुद्द देवांनाही नसते. प्रतिसादांच्या सागर मंथनात काही निकस आले तरी दुर्लक्ष करावे हे उत्तम.

कवितानागेश Wed, 04/30/2014 - 15:29
या जुन्या ओव्या जरी हल्ली फार कुणाला येत नसल्या तरी हल्ली काही नविन कविता याच छंदात लिहिलेल्या वाचल्या आहेत. संदीप खरेच्या तर नक्कीच आहेत. अजूनही आहेत. जरा शोधून लिहिते.

बॅटमॅन Wed, 04/30/2014 - 15:40
दिलेली ओळ ही पूर्ण एक ओळ असेल तर भुजंगप्रयात, त्यापलीकडे अजून या ओळीइतकेच शेपूट असेल तर सुमंदारमाला.

पिलीयन रायडर Wed, 04/30/2014 - 15:44
प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे आता वाटताहे.. कुणालाच जे सांगता येत नाही.. असे काहीसे मन्मनी दाटताहे..

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:48
धन्यवाद बॅटमन ! सुमंदारमाला, भुजंगप्रयात ही फक्त नावे आठवताहेत :( वृत्त आणि छंदांवर एक धागा निघावा ही मनीषा !

कवितानागेश Wed, 04/30/2014 - 15:42
प्रिये ये निघोनि घनांच्या कडेनी, अशी सुरुवात आहे, ती कविता मनाच्या श्लोकांच्या छंदात आहे. खूप आर्ततेनी म्हणतो तो ती कविता. त्याच्या 'कवितांची वही' या संग्रहात आहे ओवीसारखी रचना, त्यात शेवटच्या ओवीत 'संदू म्हणे' असे शब्द आहेत. :)

पिलीयन रायडर Wed, 04/30/2014 - 15:47
प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे अता वाटताहे कुणालाच जे सांगता येत नाही असे काहीसे मन्मनी दाटताहे असे वाटते की तुझ्या पास यावे तुझ्या सौम्य नेत्रातले नीर व्हावे परंतू मला वेळ बांधून नेते कधी मुक्‍तता हे कुणाला न ठावे सये पाय दगडी नि दगडीच माथा अशा देवळातून जाऊन येतो न देई कधी घेतल्यावीण त्याला नमस्कार नेमस्त देऊन येतो असे वाटते की कधी कोणी नव्हतो न आहे न वाहे ऊरातून श्वास ऊरा-अंतरातून यांत्रीकतेने फिरे फक्‍त वारा किंवा तोही भास दिसे जे कवीला न दिसते रवीला सांगून गेले कुणीसे शहाणे मला तू न दिसशी परंतु तयांच्या नशीबी कसे सांग तुजला पहाणे असे वाटणे ही अशी सांज त्यात दुरावा स्वत:शी.. तुझ्याशी दुरावा किती फाटतो जीव सगळ्यात यात मिठीतून देईन सगळा पुरावा प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे अता वाटताहे इथे ऐका:- http://www.aathavanitli-gani.com/Song/Priye_Ye_Nighoni_1 ________________________________________ नको ओढ लावून घेऊ उन्हाची जसे पारधी हे तसे तीर टोची पिसांमागुनी गे पिसे दग्ध होती भरारी पडे मृत्तीकेशीच अंती तसे ऊन्ह मार्गात होतेच माझ्या पदांशी भूमी तप्त होतीच माझ्या परंतु तुझे हात हातात आले व्यथांचे तळे गा नीळेशार झाले न ठावे किती वेळ चालेल खेळ न ठावे किती चावी या माकडाची जशी ओढती माळ तैशीच मोजू भली लांब जपमाळ फुटक्या क्षणांची फुला या उन्हाचा तुला ठाव नाही बरे तप्त देशी तुझा गाव नाही म्हणोनी तुझे ओठ गातात ओले तुझ्या नेत्री निष्पापता घेई झोली प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे..... इथे ऐका:- http://www.aathavanitli-gani.com/Song/Priye_Ye_Nighoni_2 आणि जरुर ऐका...

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 15:10
धन्यू गो पिरा. काय भावविभोर कविता अन ओढाळ शब्द ! भर उन्हात श्रावणसरी बरसल्यासार्खं वाटलं ! अन ओव्याही भारी आहेत. लडिवाळ.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 17:07
कालच खापरे वरती अत्यंत गोड ओव्या वाचत होते त्यातील काही पुढे - वाटेच्या वाटसरा नको करुंस उभा घोडा कंथ माझा जंगलांत मोजे वाघिणीच्या दाढा ______________________________ ल्येकापरायास लेक कशानं उणी झाली आईबापाला ओवी गाते कैलासी ऐंकुं गेली ___________________________________ वाणियाच्या घरी खडीसाखर मोलाची माझिया घरामंदी लेक ल्येकाच्या तोलाची _______________________________________ थोरला माझा लेक वाडयाचा कळस धाकुटी बाळाबाई माझ्या दारीची तुळस

पगला गजोधर Wed, 04/30/2014 - 18:00
नाय म्हणलं, म्या काय म्हन्तो, प पु मधाळसिंहजी योयोवाले, ह्यांची ऐक तरी अनुभवावी … चार बोतल वोडका, काम मेरा रोज़ का ।। ना मुझको कोई रोके, ना किसी ने रोका ।।

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 20:28
मालविका, येऊदेत अजूनही ओव्या. इथेच लिहा, अधिकांश मिपाकरांना आवडेल वाचायला, असं वाटत. आवडत नाहीत त्यांनी वाचू नका, पण आम आदमीला ओव्या वाचण्यापासून रोखू नका! ;)

सखी Wed, 04/30/2014 - 21:03
छान आहेत ह्या ओव्या, किती गोडवा आहे त्यात. ब-याचशा ऐकल्याही नव्हत्या. मितान म्हणाली तसे ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ यांचा संदर्भ आला असता तर छान वाटलेच असते त्याबरोबरच साक्षात सरस्वती म्हणुन ज्या बहीणाबाईंनी इतक्या ओव्या लिहल्यात की नक्की कोणती ओवी जास्त आवडते हे सांगणे कठीण होऊन बसते. त्यातल्या त्यात ह्या काही ओव्या देते आहे. “धरित्रीच्या कुशीमध्ये बी-बियाणं निजली वर पसरली माती, जशी शाल पांघरली ! बीय टरारे भुईत, सर्वे कोंब आले वर्हे बहरले शेत जसे अंगावरले शहारे ! ऊन वार्‍याशी खेळता एका एका कोंबातून पर्गटले दोन पानं, जसे हात जोडीसन ! टाळ्या वाजवती पानं, दंग देवाच्या भजनी जसे करती कारोन्या (करुणा), होऊ दे रे आबादानी ! काय म्हने, कणसं कशी वारियाने डुलताती दाने आली गाडी माडी… देव अजब गारोडी, देव अजब गारोडी !”

किसन शिंदे गुरुवार, 05/01/2014 - 14:53
ओव्या छान!
कारण आजकाल जुन्या गोष्टीना खूपच भाव आलाय

antique

म्हणुन.
रच्याकने इथे antique च्या ऐवजी दुर्मिळ हा शब्द वापरता आला असता.

संजय क्षीरसागर Wed, 04/30/2014 - 13:56
किती ही अँटिक असला तरी असला माल-विक ला जात नाही. हा निव्वळ घरबसल्या (काहीही) माल-विकायचा कुटीलोद्योग वाटतोयं. हे मिपा आहे का मुपिठ असा प्रश्न (निष्कारण) पीडतो. आणि अना (मधे) हिता चे धागे वळावे असं सुचवतो .

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 18:34
अनाहिता नक्की काय आहे असं तुमचं मत आहे?
तिथले काही धागे अनाहीता टॅग खाली जाहीर करा, दुध का दुध पानी का पानी होउन जाइल.

सखी Wed, 04/30/2014 - 20:57
जितक्या आठवतात तितक्या ओव्या त्यांनी टाकल्याच आहेत ना? त्यांना जर मिपावर टाकायच्या असतील, मुक्तपीठामध्ये नाहीतर अनाहितावर तो त्यांचा प्रश्न आहे. असला माल-विक ला जात नाही. हा निव्वळ घरबसल्या (काहीही) माल-विकायचा कुटीलोद्योग वाटतोयं. - व्हेरी चीप शॉट.

चिन्मय खंडागळे गुरुवार, 05/01/2014 - 18:32
काही लोकांचा स्वतःचा माल खपत नसला की दुसर्‍यांचा खपताना पाहून अशी मत्सरबाधा होते. चालायचंच. मला स्वतःला बहिणाबाईंच्या काही ओव्या वाचून आश्चर्यचकित व्हायला होतं. कुठल्याही कवीला लाजवेल अशी इमेजरी, गेयता आणि त्याच वेळी साध्यासुध्या शब्दांत सांगितलेलं खोल तत्वज्ञान पाहून एका अशिक्षित अडाणी बाईला हे कसं सुचलं असेल हा विचार करून थक्क व्हायला होतं.

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:28
मालविका लेखन आवडले. थोडे विस्ताराने लिहा. ओव्या हा मराठी कवितेतला अविभाज्य काव्यप्रकार आहे. हल्ली स्त्रीवादी कविता/लेखन म्हणून जे असते त्याचे मूळ ओव्यांमध्ये असेल का ? माझी आजीही ओव्या म्हणायची. अंथरुणात गुरफटून ते गुणगुणनं ऐकताना अगदी लहान असतानाही काहीतरी उमगल्यासारखं वाटायचं. त्या ओव्यांचा थेट अर्थ तेव्हा कदाचित कळत नसेल. पण आजी आपल्या मनातल्या गाठी उकलतेय, काहीतरी सांगू पाहातेय असं वाटायचं. एरवी अतिशय रागीट वागणारे आजोबाही त्यावेळी शांतपणे जप करत बसलेले असायचे. बाकी 'ओवी' वर लिहिताना ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ यांचा संदर्भ,उल्लेख आला असता तर अतिशय अभ्यासपूर्ण लेख झाला असता. बाकी प्रतिसादांबद्दल म्हणाल तर क्ष्रीरसागरातून नेहमी रत्नच बाहेर पडतील याची खात्री खुद्द देवांनाही नसते. प्रतिसादांच्या सागर मंथनात काही निकस आले तरी दुर्लक्ष करावे हे उत्तम.

कवितानागेश Wed, 04/30/2014 - 15:29
या जुन्या ओव्या जरी हल्ली फार कुणाला येत नसल्या तरी हल्ली काही नविन कविता याच छंदात लिहिलेल्या वाचल्या आहेत. संदीप खरेच्या तर नक्कीच आहेत. अजूनही आहेत. जरा शोधून लिहिते.

बॅटमॅन Wed, 04/30/2014 - 15:40
दिलेली ओळ ही पूर्ण एक ओळ असेल तर भुजंगप्रयात, त्यापलीकडे अजून या ओळीइतकेच शेपूट असेल तर सुमंदारमाला.

पिलीयन रायडर Wed, 04/30/2014 - 15:44
प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे आता वाटताहे.. कुणालाच जे सांगता येत नाही.. असे काहीसे मन्मनी दाटताहे..

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:48
धन्यवाद बॅटमन ! सुमंदारमाला, भुजंगप्रयात ही फक्त नावे आठवताहेत :( वृत्त आणि छंदांवर एक धागा निघावा ही मनीषा !

कवितानागेश Wed, 04/30/2014 - 15:42
प्रिये ये निघोनि घनांच्या कडेनी, अशी सुरुवात आहे, ती कविता मनाच्या श्लोकांच्या छंदात आहे. खूप आर्ततेनी म्हणतो तो ती कविता. त्याच्या 'कवितांची वही' या संग्रहात आहे ओवीसारखी रचना, त्यात शेवटच्या ओवीत 'संदू म्हणे' असे शब्द आहेत. :)

पिलीयन रायडर Wed, 04/30/2014 - 15:47
प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे अता वाटताहे कुणालाच जे सांगता येत नाही असे काहीसे मन्मनी दाटताहे असे वाटते की तुझ्या पास यावे तुझ्या सौम्य नेत्रातले नीर व्हावे परंतू मला वेळ बांधून नेते कधी मुक्‍तता हे कुणाला न ठावे सये पाय दगडी नि दगडीच माथा अशा देवळातून जाऊन येतो न देई कधी घेतल्यावीण त्याला नमस्कार नेमस्त देऊन येतो असे वाटते की कधी कोणी नव्हतो न आहे न वाहे ऊरातून श्वास ऊरा-अंतरातून यांत्रीकतेने फिरे फक्‍त वारा किंवा तोही भास दिसे जे कवीला न दिसते रवीला सांगून गेले कुणीसे शहाणे मला तू न दिसशी परंतु तयांच्या नशीबी कसे सांग तुजला पहाणे असे वाटणे ही अशी सांज त्यात दुरावा स्वत:शी.. तुझ्याशी दुरावा किती फाटतो जीव सगळ्यात यात मिठीतून देईन सगळा पुरावा प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे अता वाटताहे इथे ऐका:- http://www.aathavanitli-gani.com/Song/Priye_Ye_Nighoni_1 ________________________________________ नको ओढ लावून घेऊ उन्हाची जसे पारधी हे तसे तीर टोची पिसांमागुनी गे पिसे दग्ध होती भरारी पडे मृत्तीकेशीच अंती तसे ऊन्ह मार्गात होतेच माझ्या पदांशी भूमी तप्त होतीच माझ्या परंतु तुझे हात हातात आले व्यथांचे तळे गा नीळेशार झाले न ठावे किती वेळ चालेल खेळ न ठावे किती चावी या माकडाची जशी ओढती माळ तैशीच मोजू भली लांब जपमाळ फुटक्या क्षणांची फुला या उन्हाचा तुला ठाव नाही बरे तप्त देशी तुझा गाव नाही म्हणोनी तुझे ओठ गातात ओले तुझ्या नेत्री निष्पापता घेई झोली प्रिये ये निघोनी घनांच्या कडेनी मला एकटेसे..... इथे ऐका:- http://www.aathavanitli-gani.com/Song/Priye_Ye_Nighoni_2 आणि जरुर ऐका...

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 15:10
धन्यू गो पिरा. काय भावविभोर कविता अन ओढाळ शब्द ! भर उन्हात श्रावणसरी बरसल्यासार्खं वाटलं ! अन ओव्याही भारी आहेत. लडिवाळ.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 17:07
कालच खापरे वरती अत्यंत गोड ओव्या वाचत होते त्यातील काही पुढे - वाटेच्या वाटसरा नको करुंस उभा घोडा कंथ माझा जंगलांत मोजे वाघिणीच्या दाढा ______________________________ ल्येकापरायास लेक कशानं उणी झाली आईबापाला ओवी गाते कैलासी ऐंकुं गेली ___________________________________ वाणियाच्या घरी खडीसाखर मोलाची माझिया घरामंदी लेक ल्येकाच्या तोलाची _______________________________________ थोरला माझा लेक वाडयाचा कळस धाकुटी बाळाबाई माझ्या दारीची तुळस

पगला गजोधर Wed, 04/30/2014 - 18:00
नाय म्हणलं, म्या काय म्हन्तो, प पु मधाळसिंहजी योयोवाले, ह्यांची ऐक तरी अनुभवावी … चार बोतल वोडका, काम मेरा रोज़ का ।। ना मुझको कोई रोके, ना किसी ने रोका ।।

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 20:28
मालविका, येऊदेत अजूनही ओव्या. इथेच लिहा, अधिकांश मिपाकरांना आवडेल वाचायला, असं वाटत. आवडत नाहीत त्यांनी वाचू नका, पण आम आदमीला ओव्या वाचण्यापासून रोखू नका! ;)

सखी Wed, 04/30/2014 - 21:03
छान आहेत ह्या ओव्या, किती गोडवा आहे त्यात. ब-याचशा ऐकल्याही नव्हत्या. मितान म्हणाली तसे ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ यांचा संदर्भ आला असता तर छान वाटलेच असते त्याबरोबरच साक्षात सरस्वती म्हणुन ज्या बहीणाबाईंनी इतक्या ओव्या लिहल्यात की नक्की कोणती ओवी जास्त आवडते हे सांगणे कठीण होऊन बसते. त्यातल्या त्यात ह्या काही ओव्या देते आहे. “धरित्रीच्या कुशीमध्ये बी-बियाणं निजली वर पसरली माती, जशी शाल पांघरली ! बीय टरारे भुईत, सर्वे कोंब आले वर्हे बहरले शेत जसे अंगावरले शहारे ! ऊन वार्‍याशी खेळता एका एका कोंबातून पर्गटले दोन पानं, जसे हात जोडीसन ! टाळ्या वाजवती पानं, दंग देवाच्या भजनी जसे करती कारोन्या (करुणा), होऊ दे रे आबादानी ! काय म्हने, कणसं कशी वारियाने डुलताती दाने आली गाडी माडी… देव अजब गारोडी, देव अजब गारोडी !”

किसन शिंदे गुरुवार, 05/01/2014 - 14:53
ओव्या छान!
कारण आजकाल जुन्या गोष्टीना खूपच भाव आलाय

antique

म्हणुन.
रच्याकने इथे antique च्या ऐवजी दुर्मिळ हा शब्द वापरता आला असता.
लेखनविषय:
मुक्तक
लेखनप्रकार
आस्वाद
ओव्या हा गाण्याचाच एक प्रकार आहे असे म्हटल्यास वावगे ठरू नये.आजकाल ओव्या या फक्त मराठी सिनेमात दाखवण्यापुरत्याच उरल्या आहेत.माझी आजी छान ओव्या म्हणायची.आजीला कदाचित गाण्याची आवड असावी. कारण बर्याच वेळा कोणताही काम करताना ती गुणगुणत असायची. या गुणगुण्यात बर्याच वेळ ओव्या , जुनी घरगुती गाणी आणि आरत्या मुख्य करून असायच्या.आजीचा दोन वेळेला रंगत येऊन ओव्या म्हणत असे. एक म्हणजे सिनेमात दाखवतात तसे जात्यावर दळताना आणि दुसरे म्हणजे ताक घुसलताना.आमच्या घरी दूध दुभते भरपूर होत. एक मोठा घडाभरून दही विरजलेल असायच आणि आजी त्याच छान ताक करायची .

केंद्र परिघाचं नातं

आतिवास ·

शुचि Wed, 04/30/2014 - 18:49
मागे अन्यत्र वाचला होता तेव्हाही आवडला होता. पुन्हा वाचतानाही आवडला.

अनुप ढेरे Wed, 04/30/2014 - 11:23
मांडलेले विचार पटले.
व्यक्ती म्हणून एकटी भेटणारी माणसं, आणि समूह रूपांत भेटणारी माणसं यांत नेहमीच अंतर राहतं.
हे विशेष पटलं

ज्ञानोबाचे पैजार Wed, 04/30/2014 - 12:12
अदिवासी पाड्याचे वर्णन, तेथील रहिवास्यांची निरागसता, त्यांचे साधे, सरळ, जीवन, त्यांची विचारसरणी टीपण्याची शैली आवडली. छोट्या छोट्या बारकाव्यांसकट केलेल्या वर्णनामुळे हा लेख त्या पाड्यातच बसुन वाचतो आहे का? असे वाटुन गेले. वरील वर्णनाच्या पार्श्र्वभुमीवर, शेवटच्या ३-४ परिच्छेदांमधे काढलेले निष्कर्ष पटले नाहीत. ते वाचल्यावर, वरचा लेख हातचे काही राखुन लिहीला आहे का? अशी शंका उगाच मनामधे येउन गेली.

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 14:18
नेहमीसारखाच "सुक्ष्म निरिक्षण आणि त्याचे चपखल विवेचन" याने नटलेला वाचनिय लेख ! खास अतिवास शैलीतले शेवटचे तीन परिच्छेद विशेष आवडले.

आतिवास Wed, 04/30/2014 - 16:15
हाहा! पण प्रियंकाजी कुठे आणि आपल्यासारखी सामान्य माणसं कुठे! शिवाय हे एक आहेचः मी ना त्यांना कसली आशा दाखवतेय ना आश्वासन देतेय ;-)

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:21
खर सांगु का? प्रियांकाच्या पणजोबापासुन त्यांच घराण या देशावर अक्षरशः राज्य करतय. तरीही अजुन निवडणुकीच्या वेळी त्यांना अश्या भाकरीचे तुकडे मोदावे लागतात यातच सर्व काही आल. यांना गरीब ठेवणारे आपणच आहोत याची जाणिव दिसत नाही आहे या राजकारण्यांना. असो.

डॉ सुहास म्हात्रे गुरुवार, 05/01/2014 - 15:02
यांना गरीब ठेवणारे आपणच आहोत याची जाणिव दिसत नाही आहे या राजकारण्यांना. याउलट जनतेला हेतुपुर्रसरपणे गरिब, अशिक्षित आणि लाचार ठेवणे हेच बहुतेक राजकारण्यांचं ध्येय आहे आणि ते साध्य करण्यात ते बर्‍याच प्रमाणात यशस्वी झाले आहेत. कारण साधे आहे सधन आणि शिक्षित बहुमताला 'टोपी घालणे' आणि 'विकत घेणे' हे जरा जास्तच जिकीरीचे आहे ना !

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:42
वा ! खूप चांगल्या पद्धतीने उतरवता आलंय. वाचताना सगळं डोळ्यासमोर दिसतंय !

पैसा Wed, 04/30/2014 - 17:26
"आतले आणि बाहेरचे" या लघुनिबंधाची आठवण झाली. तसंच छान लिहिलंय.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 17:37
पण माझ्या मनाची एक गंमत आहे. ते जितक्या चटकन भारावतं, तितक्याच सहजतेने ते वास्तवही स्वीकारतं.
क्लास.
परिघावरच्या अस्तित्त्वात पुष्कळ काही मिळतं. पण ते आपल्यासाठी नसतं, हे आपण जाणून घ्यायला हवं. पाहुण्यासारख जगणं जमतं, तोवर चैन असते. कशाला आपलं मानून स्थिरावलं की मग नाण्याची दुसरी बाजू समोर येते. जे आपलं असतं, त्यात फक्त सुख कधीच नसतं – सुखाबरोबर दु:खही असतंच! परिघ आणि केंद्रबिंदू यांचा तोल राखणं जमलं, तर कदाचित काही रहस्याचा उलगडा होईलही!
दंडवत. _/\__/\__/\_ अतिशय अनुभवसकस.

सिफ़र Wed, 04/30/2014 - 17:56
आपल्यात मार्दव, सहजता, नम्रता ... फक्त बाहेरच्या माणसांच्या वाटयाला येईल इतकीच दुर्दैवाने उरते!
नेमकं!!! __/\__ तुमचं लेखन वाचल्यावर नेहमीच केंद्रबिंदू अधिक घट्ट करून परिघ विस्तारायला पाहीजे असं वाटतं. धन्यवाद.

रेवती Wed, 04/30/2014 - 18:46
छान लिहिलय. लेखाचा शेवट होता होता मानवी स्वभावाचे वैशिष्ट्य वाचायला नको वाटत होते कारण ते खरेही आहे. तुम्ही कोणतीही आश्वासने देत नव्हता पण जे लोक देतात आणि पूर्ण करीत नाहीत, त्यांना रात्री झोप येते कशी? इथे आपण एखादी गोष्ट देऊ म्हणून द्यायला जमले नाही तर वाईट, अस्वस्थ वाटत राहते.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:40
जे आपलं असतं, त्यात फक्त सुख कधीच नसतं – सुखाबरोबर दु:खही असतंच!
अतिशय सुंदर वाक्य!!! आपली माणसं,आपली परीस्थिती,अस्तित्व सर्वार्थाने आपलेसे करायचे असतात अगदी त्यांच्या शॉर्ट्कमिंग्ससहीत.

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 14:24
शेवटच्या परिच्छेदातली व्यथा जाणवली. पण खेद का हे समजले नाही. अतिथी देवो भव हा खास भारतीय बाणा आहे. घरचं काही असलं तरी अतिथिला चांगलं काय ते द्यावं ही भावना श्रेष्ठच आहे. पण रोजच्या धकाधकीत घरच्या घरी उणीव झाकणार कशी ? यामागे काही दुजाभाव असेल असं वाटत नाही, तर उणीवा अतिथीपासून दूर ठेवणे ही भावना असावी.

आतिवास गुरुवार, 05/01/2014 - 18:15
व्यथा आणि खेद दोन्हीही नाही; अतिथीधर्माबद्दल तक्रारही नाही: - तसं पोचलं असेल तर लेखनातली उणीव आहे ती :-)

एस गुरुवार, 05/01/2014 - 16:07
तुमचे लेख जितके वाचनीय असतात तितकेच मननीयही असतात. याही लेखातून तुमची सखोल 'इनसाइट' जाणवते आहे.

अर्धवटराव गुरुवार, 05/01/2014 - 20:59
डोळे आणि मन उघडं ठेऊन जगाकडे बघण्याचं तत्वज्ञान किती सहज सोपं करुन मांडलय.

जयनीत गुरुवार, 05/01/2014 - 21:00
आवडलं.... ''''''''''''''''''''''''''''आपण सर्वचजण बाहेरून काही काळासाठी आपल्यात आलेल्या व्यक्तीशी वेगळं वागतो. बाहेरून आलेली व्यक्ती आपल्याच जगाचा भाग झाली, की मात्र आपली गाडी मूळ पदावर येते.'''''''''''''''''''''''''' व्यक्तिगत संबंधाच्या मर्यादा ह्या विषयावर कधीतरी असच काही तरी खरडलं होतं. जास्त नाही पण तुमच्या वरच्या ओळींशी संबधीत काही अंश इथे शेअर करतो. '''''''अंतरपाटा आड खूप आनंदी होती दोघे सुप्तपणे सुरु झाले मग पति पत्नीचे गा-हाणे'''''''

जयनीत Fri, 05/02/2014 - 20:13
अरे रे घात झाला साफटवेअरच्या जमान्यात कॅम्पूटर बद्दलचे अज्ञान उघडे पडले. साधी लिंक सुद्धा मला अजून देता येत नाही. आता टपाल खाती खर्डेघाशी करण्या शिवाय पर्याय नाही. असो. हैप्पी बड्डे कल्चर वर छोटेखानी काहीबाही खरडलं आहे. पाठवतो वाचून बघा.

चाणक्य Sat, 05/03/2014 - 05:14
अतिवास ताई,काय सुंदर लिहीलं आहे तुम्ही. पहिल्या दोन ओळीत जी पकड घेतलीत ती अगदी शेवटच्या ओळीपर्यंत. फारच छान लिखाण.

आतिवास Mon, 05/05/2014 - 14:16
सर्व वाचकांचे आभार. यशोधरा, मधुरा देशपांडे, शुचि, अनुप ढेरे, ज्ञानोबाचे पैजार, बॅटमॅन, इस्पीकचा एक्का, वल्ली, मारवा, अपर्णा अक्षय, मितान, पैसा, आत्मशून्य, सिफर, बहुगुणी, रेवती, मुक्त विहारी, लीमाउजेट, स्नेहांकिता, स्वॅप्स, अर्धवटराव, जयनीत, चाणक्य - तुम्हा सर्वांच्या प्रतिसादासाठी आभार.

प्रमोद देर्देकर गुरुवार, 05/08/2014 - 09:16
अतिवासतै खुप छान लिखाण. पण तुमच्या लिखाणाची ओळ >>>परिघावरच्या अस्तित्त्वात पुष्कळ काही मिळतं.... ही आगोदरपासुनच सही म्हणुन आत्मशुन्य यांनी घेतली आहे. का तो तुमचाच आयडी आहे.

आतिवास गुरुवार, 05/08/2014 - 10:00
:-) ही आगोदरपासुनच सही म्हणुन आत्मशुन्य यांनी घेतली आहे. का तो तुमचाच आयडी आहे. आत्मशून्य हा माझा आयडी नाही. 'आतिवास' हा माझा एकमेव आयडी आहे. हा लेख प्रसिद्ध झाल्यावर आत्मशून्य यांनी सही म्हणून ती ओळ घेतली आहे असं दिसतंय. त्यांनी त्या वाक्याचं श्रेय 'आतिवास'ला दिलं आहेच. त्याबद्दल तक्रार करण्याजोगं मला काही वाटलं नाही. उलट मी आत्मशून्य यांचे आभार मानायला हवेत! ते आता या प्रतिसादाच्या माध्यमातून मानते. जागरूकतेसाठी आभारी आहे पण काळजी नसावी :-)

शुचि Wed, 04/30/2014 - 18:49
मागे अन्यत्र वाचला होता तेव्हाही आवडला होता. पुन्हा वाचतानाही आवडला.

अनुप ढेरे Wed, 04/30/2014 - 11:23
मांडलेले विचार पटले.
व्यक्ती म्हणून एकटी भेटणारी माणसं, आणि समूह रूपांत भेटणारी माणसं यांत नेहमीच अंतर राहतं.
हे विशेष पटलं

ज्ञानोबाचे पैजार Wed, 04/30/2014 - 12:12
अदिवासी पाड्याचे वर्णन, तेथील रहिवास्यांची निरागसता, त्यांचे साधे, सरळ, जीवन, त्यांची विचारसरणी टीपण्याची शैली आवडली. छोट्या छोट्या बारकाव्यांसकट केलेल्या वर्णनामुळे हा लेख त्या पाड्यातच बसुन वाचतो आहे का? असे वाटुन गेले. वरील वर्णनाच्या पार्श्र्वभुमीवर, शेवटच्या ३-४ परिच्छेदांमधे काढलेले निष्कर्ष पटले नाहीत. ते वाचल्यावर, वरचा लेख हातचे काही राखुन लिहीला आहे का? अशी शंका उगाच मनामधे येउन गेली.

डॉ सुहास म्हात्रे Wed, 04/30/2014 - 14:18
नेहमीसारखाच "सुक्ष्म निरिक्षण आणि त्याचे चपखल विवेचन" याने नटलेला वाचनिय लेख ! खास अतिवास शैलीतले शेवटचे तीन परिच्छेद विशेष आवडले.

आतिवास Wed, 04/30/2014 - 16:15
हाहा! पण प्रियंकाजी कुठे आणि आपल्यासारखी सामान्य माणसं कुठे! शिवाय हे एक आहेचः मी ना त्यांना कसली आशा दाखवतेय ना आश्वासन देतेय ;-)

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:21
खर सांगु का? प्रियांकाच्या पणजोबापासुन त्यांच घराण या देशावर अक्षरशः राज्य करतय. तरीही अजुन निवडणुकीच्या वेळी त्यांना अश्या भाकरीचे तुकडे मोदावे लागतात यातच सर्व काही आल. यांना गरीब ठेवणारे आपणच आहोत याची जाणिव दिसत नाही आहे या राजकारण्यांना. असो.

डॉ सुहास म्हात्रे गुरुवार, 05/01/2014 - 15:02
यांना गरीब ठेवणारे आपणच आहोत याची जाणिव दिसत नाही आहे या राजकारण्यांना. याउलट जनतेला हेतुपुर्रसरपणे गरिब, अशिक्षित आणि लाचार ठेवणे हेच बहुतेक राजकारण्यांचं ध्येय आहे आणि ते साध्य करण्यात ते बर्‍याच प्रमाणात यशस्वी झाले आहेत. कारण साधे आहे सधन आणि शिक्षित बहुमताला 'टोपी घालणे' आणि 'विकत घेणे' हे जरा जास्तच जिकीरीचे आहे ना !

मितान Wed, 04/30/2014 - 15:42
वा ! खूप चांगल्या पद्धतीने उतरवता आलंय. वाचताना सगळं डोळ्यासमोर दिसतंय !

पैसा Wed, 04/30/2014 - 17:26
"आतले आणि बाहेरचे" या लघुनिबंधाची आठवण झाली. तसंच छान लिहिलंय.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 17:37
पण माझ्या मनाची एक गंमत आहे. ते जितक्या चटकन भारावतं, तितक्याच सहजतेने ते वास्तवही स्वीकारतं.
क्लास.
परिघावरच्या अस्तित्त्वात पुष्कळ काही मिळतं. पण ते आपल्यासाठी नसतं, हे आपण जाणून घ्यायला हवं. पाहुण्यासारख जगणं जमतं, तोवर चैन असते. कशाला आपलं मानून स्थिरावलं की मग नाण्याची दुसरी बाजू समोर येते. जे आपलं असतं, त्यात फक्त सुख कधीच नसतं – सुखाबरोबर दु:खही असतंच! परिघ आणि केंद्रबिंदू यांचा तोल राखणं जमलं, तर कदाचित काही रहस्याचा उलगडा होईलही!
दंडवत. _/\__/\__/\_ अतिशय अनुभवसकस.

सिफ़र Wed, 04/30/2014 - 17:56
आपल्यात मार्दव, सहजता, नम्रता ... फक्त बाहेरच्या माणसांच्या वाटयाला येईल इतकीच दुर्दैवाने उरते!
नेमकं!!! __/\__ तुमचं लेखन वाचल्यावर नेहमीच केंद्रबिंदू अधिक घट्ट करून परिघ विस्तारायला पाहीजे असं वाटतं. धन्यवाद.

रेवती Wed, 04/30/2014 - 18:46
छान लिहिलय. लेखाचा शेवट होता होता मानवी स्वभावाचे वैशिष्ट्य वाचायला नको वाटत होते कारण ते खरेही आहे. तुम्ही कोणतीही आश्वासने देत नव्हता पण जे लोक देतात आणि पूर्ण करीत नाहीत, त्यांना रात्री झोप येते कशी? इथे आपण एखादी गोष्ट देऊ म्हणून द्यायला जमले नाही तर वाईट, अस्वस्थ वाटत राहते.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 19:40
जे आपलं असतं, त्यात फक्त सुख कधीच नसतं – सुखाबरोबर दु:खही असतंच!
अतिशय सुंदर वाक्य!!! आपली माणसं,आपली परीस्थिती,अस्तित्व सर्वार्थाने आपलेसे करायचे असतात अगदी त्यांच्या शॉर्ट्कमिंग्ससहीत.

सस्नेह गुरुवार, 05/01/2014 - 14:24
शेवटच्या परिच्छेदातली व्यथा जाणवली. पण खेद का हे समजले नाही. अतिथी देवो भव हा खास भारतीय बाणा आहे. घरचं काही असलं तरी अतिथिला चांगलं काय ते द्यावं ही भावना श्रेष्ठच आहे. पण रोजच्या धकाधकीत घरच्या घरी उणीव झाकणार कशी ? यामागे काही दुजाभाव असेल असं वाटत नाही, तर उणीवा अतिथीपासून दूर ठेवणे ही भावना असावी.

आतिवास गुरुवार, 05/01/2014 - 18:15
व्यथा आणि खेद दोन्हीही नाही; अतिथीधर्माबद्दल तक्रारही नाही: - तसं पोचलं असेल तर लेखनातली उणीव आहे ती :-)

एस गुरुवार, 05/01/2014 - 16:07
तुमचे लेख जितके वाचनीय असतात तितकेच मननीयही असतात. याही लेखातून तुमची सखोल 'इनसाइट' जाणवते आहे.

अर्धवटराव गुरुवार, 05/01/2014 - 20:59
डोळे आणि मन उघडं ठेऊन जगाकडे बघण्याचं तत्वज्ञान किती सहज सोपं करुन मांडलय.

जयनीत गुरुवार, 05/01/2014 - 21:00
आवडलं.... ''''''''''''''''''''''''''''आपण सर्वचजण बाहेरून काही काळासाठी आपल्यात आलेल्या व्यक्तीशी वेगळं वागतो. बाहेरून आलेली व्यक्ती आपल्याच जगाचा भाग झाली, की मात्र आपली गाडी मूळ पदावर येते.'''''''''''''''''''''''''' व्यक्तिगत संबंधाच्या मर्यादा ह्या विषयावर कधीतरी असच काही तरी खरडलं होतं. जास्त नाही पण तुमच्या वरच्या ओळींशी संबधीत काही अंश इथे शेअर करतो. '''''''अंतरपाटा आड खूप आनंदी होती दोघे सुप्तपणे सुरु झाले मग पति पत्नीचे गा-हाणे'''''''

जयनीत Fri, 05/02/2014 - 20:13
अरे रे घात झाला साफटवेअरच्या जमान्यात कॅम्पूटर बद्दलचे अज्ञान उघडे पडले. साधी लिंक सुद्धा मला अजून देता येत नाही. आता टपाल खाती खर्डेघाशी करण्या शिवाय पर्याय नाही. असो. हैप्पी बड्डे कल्चर वर छोटेखानी काहीबाही खरडलं आहे. पाठवतो वाचून बघा.

चाणक्य Sat, 05/03/2014 - 05:14
अतिवास ताई,काय सुंदर लिहीलं आहे तुम्ही. पहिल्या दोन ओळीत जी पकड घेतलीत ती अगदी शेवटच्या ओळीपर्यंत. फारच छान लिखाण.

आतिवास Mon, 05/05/2014 - 14:16
सर्व वाचकांचे आभार. यशोधरा, मधुरा देशपांडे, शुचि, अनुप ढेरे, ज्ञानोबाचे पैजार, बॅटमॅन, इस्पीकचा एक्का, वल्ली, मारवा, अपर्णा अक्षय, मितान, पैसा, आत्मशून्य, सिफर, बहुगुणी, रेवती, मुक्त विहारी, लीमाउजेट, स्नेहांकिता, स्वॅप्स, अर्धवटराव, जयनीत, चाणक्य - तुम्हा सर्वांच्या प्रतिसादासाठी आभार.

प्रमोद देर्देकर गुरुवार, 05/08/2014 - 09:16
अतिवासतै खुप छान लिखाण. पण तुमच्या लिखाणाची ओळ >>>परिघावरच्या अस्तित्त्वात पुष्कळ काही मिळतं.... ही आगोदरपासुनच सही म्हणुन आत्मशुन्य यांनी घेतली आहे. का तो तुमचाच आयडी आहे.

आतिवास गुरुवार, 05/08/2014 - 10:00
:-) ही आगोदरपासुनच सही म्हणुन आत्मशुन्य यांनी घेतली आहे. का तो तुमचाच आयडी आहे. आत्मशून्य हा माझा आयडी नाही. 'आतिवास' हा माझा एकमेव आयडी आहे. हा लेख प्रसिद्ध झाल्यावर आत्मशून्य यांनी सही म्हणून ती ओळ घेतली आहे असं दिसतंय. त्यांनी त्या वाक्याचं श्रेय 'आतिवास'ला दिलं आहेच. त्याबद्दल तक्रार करण्याजोगं मला काही वाटलं नाही. उलट मी आत्मशून्य यांचे आभार मानायला हवेत! ते आता या प्रतिसादाच्या माध्यमातून मानते. जागरूकतेसाठी आभारी आहे पण काळजी नसावी :-)
लेखनविषय:
समाज
लेखनप्रकार
आस्वाद
अनुभव
(लेख फार पूर्वी अन्यत्र प्रसिद्ध झाला आहे; सहज आठवला म्हणून मिपाकरांशी शेअर करत आहे) वैशाखातलं रणरणतं उन शहरातल्या कार्यालयात टेबल-खुर्चीवर बसताना जास्त जाणवतं. त्या दिवशी कळवण तालुक्यातल्या एका आदिवासी पाड्यावर उंबराच्या झाडाखाली मस्त गारवा होता. दहा बारा स्त्रिया त्यांच्या उत्सुक चेह-यावरचा संकोच लपवत माझ्याभोवती बसल्या होत्या. बुटक्या झोपडीच्या दारात एक पोर हाताशी आणि एक कडेवर घेऊन एक मुलगी उभी होती. दूरच्या खाटेवर एक आजोबा ‘कशातच अर्थ नसल्याच्या’ अविर्भावात बसले होते. तो होता स्त्रियांचा बचत गट. मी त्यांच्याशी गप्पा मारत होते. नेहमीसारखीच ओळख करून घेण्यापासून सुरुवात.

९० डिग्री साऊथ - १

स्पार्टाकस ·

इरसाल Wed, 04/30/2014 - 10:29
पुन्हा एकदा नवीन लेखमाला. पुढचा भाग लवकर टाका. पुलेशु.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 17:40
१५० मध्ये टोलेमीने अ‍ॅरिस्टॉटलच्या सिध्दांताचा आणखीन विस्तार केला. तत्कालीन उपलब्ध माहीतीचा शास्त्रोक्त उपयोग करून टॉलेमीने जगाचा नकाशा तयार केला. यात त्याने अक्षांश आणि रेखांशांचा वापर करुन त्याला ज्ञात असलेली सर्व शहरं आणि पर्वतराजींचा निर्देश केला आहे.
कहर

इरसाल Wed, 04/30/2014 - 10:29
पुन्हा एकदा नवीन लेखमाला. पुढचा भाग लवकर टाका. पुलेशु.

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 17:40
१५० मध्ये टोलेमीने अ‍ॅरिस्टॉटलच्या सिध्दांताचा आणखीन विस्तार केला. तत्कालीन उपलब्ध माहीतीचा शास्त्रोक्त उपयोग करून टॉलेमीने जगाचा नकाशा तयार केला. यात त्याने अक्षांश आणि रेखांशांचा वापर करुन त्याला ज्ञात असलेली सर्व शहरं आणि पर्वतराजींचा निर्देश केला आहे.
कहर
http://www.misalpav.com/node/27879 http://www.misalpav.com/node/27873 http://www.misalpav.com/node/27868 http://www.misalpav.com/node/27860 http://www.misalpav.com/node/27855 http://www.misalpav.com/node/27840 http://www.misalpav.com/node/27825 http://www.misalpav.com/node/27813 http://www.misalpav.com/node/27804 http://www.misalpav.com/node/27784 http://www.misalpav.com/node/27774 http://www.misalpav.com/node/27767 http://www.misalpav.com/node/27751 ______________________________________________________________________________ अनादी अनंत काळापासून माणसाला अज्ञात प्रदेशाचं आकर्षण राहीलं आहे.

तुती, कैर्‍या आणि संत्री

मनिष ·

मनिष Wed, 04/30/2014 - 11:05
तुती म्हणजे मलबेरी....तुती हे आपले देशी नाव! त्या अशा दिसतात - Mulberry ह्याच झाडांवर रेशमाच्या किड्यांची पैदास होते असं ऐकलय!

सौंदाळा Wed, 04/30/2014 - 11:22
मस्त लेख. मलबेरीला तुती म्हणतात माहीत नव्ह्तं. अप्रतिम चव असते त्याची, आम्हीदेखिल महाबळेश्वरलाच खाल्ल्या होत्या. तुम्हाला कुठे मिळाल्या? पुण्यात कुठे मिळतील ते जाणुन घेण्यास उत्सुक. शेवटच्या परिच्छेदाबाबत: जरी एखाद्याने सोसायटीत फळांची झाडे लावली तरी फळे आली की जी हमरीतुमरी होते त्यापेक्षा नको ते फळझाड असे वाटते. २० वर्षापुर्वी माझ्या काकांनी आंब्याचे झाड लावले, पाणी वगैरे घालुन वाढवले आणि काही वर्षांनी थोडा मोहर आला तेव्हा अचानक शेजारचा माणुस येऊन रेग्यलर पाणी घालु लागला, आजुबाजुला झाडु वगैरे मारु लागला आणि काका जेव्हा कैर्‍या, आंबे काढायला गेले तेव्हा माझे झाड आहे, माझ्या हद्दीत आहे अशी भाषा बोलु लागला. ३ वर्षापुर्वी रस्ता रुंदीकरणात झाड गेले. (असे कीस्से इतर सोसायट्यांमधुन पण ऐकले आहेत) बाकी थेट झाडावरुन तोडुन एखादे फळ खाताना अवर्णनीय आनंद मिळतो हे मात्र खरे.

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 11:28
डेक्कनला मिळतील, चितळेंच्या दुकानापाशी जे फळांचे दुकान आहे तिथे असतील, किंवा मागच्या जिमखान्याच्या रस्त्याने चालत गेलात पुढे जी छोटीशी मंडई आहे तिथेही असू शकतील. भांडारकर रस्त्याच्या सुरुवतीला बेकर्स बास्केट आहे तिथे फळांच्या २ गाड्या असतात - अलिकडील पलीकडील रस्त्यांवर तिथेही मिळतील. अर्थात दर वेळी असतीलच असे नाही.

मनिष Wed, 04/30/2014 - 12:37
तशा बर्‍याच ठिकाणी मिळतात...जसे कँपात दोराबजीच्या बाहेर. मेन स्ट्रीटवर, बाणेर, औंध मधल्या फळवाल्यांकडे. पण क्वचितच मिळतात आणि शोधाव्या लागतात. अगदी स्ट्राबेरीसारख्या सहज मिळत नाहीत. हे झाड खाजगी मालकिच्या बंगल्यात असल्यामुळे त्या आज्जींचेच होते. बिल्डींगमध्ये तुम्ही म्हणता तसे होऊ शकते.

कंजूस Wed, 04/30/2014 - 15:02
मनिष अगदी मनापासून आवडल्या आठवणी .तुमच्या पिलांनाही झाडावरची फळे तोडण्याचा आनंद मिळवून देताहात .खुप छान . आम्ही बालपणी मामाच्या गावी तासगावी उनहाळ्याच्या सुटीत जायचो .कवठे ,कैऱ्या ,आणि बोरे खायचो .ओढ्यातल्या मोरांमागे धावायचो .मोर उडून केकाटत आंब्यावर बसले की उसातले शेतकरी कावायचे (=रागवायचे) ."का रं मागं लागलाहात म्वोरांच्या ?".कवठाची झाडे तुरळकच होती .त्याच्या खाली जाऊन देत नसत ,कवठे डोक्यात पडतात ना !तिकडे त्यावेळी बरीच घरे (कमीतकमी पडवी तरी ) शेणाने सारवली जायची .त्यासाठी लागणारे शेण काही मुली ,म्हाताऱ्या आणायच्या .त्याबदल्यात त्यांना भाकरी आमटी मिळायची .आम्ही सुटीत गेल्यावर ती एक म्हातारी शेणाऐवजी सकाळी झाडाखाली पडलेली पिकलेली कवठे आणून द्यायची .तिला आम्ही कवठाची आजी नाव ठेवले होते .विटे या गावी आमच्या एका नातेवाईकाकडे भोकराचे झाड होते .आणखी एक गोंदणी चे ही झाड होते .अर्धा इंची लांब तांबूस चिकट गोडसर गोंदण्या आणि चिकट भोकरे पण खायचो .या झाडांवर तांबडे मुंगळे फार असायचे . मनिष पुन्हा धन्यवाद .

सखी Wed, 04/30/2014 - 21:30
मनिष अगदी मनापासून आवडल्या आठवणी .तुमच्या पिलांनाही झाडावरची फळे तोडण्याचा आनंद मिळवून देताहात. खुप छान . -१११ हेच म्हणते. कपिल बाळाचा क्लास - हे वाचुन तर खुप हसले. आमच्याही कॉलनीत होतं एक तुतीच झाड पण एक तुती काढायला ८-१० मुलामुलींची धांदल व्हायची त्यामुळे ति कोणालाच धड पूर्ण मिळायची नाही. मी इथल्या सुपरमार्केटात प्रथम तुतीचे बॉक्स पाहीले तेव्हा अशीच हरखुन १-२ मिनिटं पहातच राहीले, सारख वाटत होतं ती लहानपणीची टोळधाड लगेच इथं येईल....आता कोण कुठं आहे ते माहीतीही नाही, पण या लेखाने त्या आठवणी आल्या. - आठवणी खरच कुठून कुठे घेऊन जातात - +१

मनिष गुरुवार, 05/01/2014 - 10:13
मज्जा आहे तुमची!!! :) हे कुंडितले छोटे झुडुप असेल तर मग बहुतेक ब्लॅकबेरी आहे. तुतीची झाडे बरीच उंच वाढतात. म्हणून तर गॅरेजवर चढून तोडावी लागायची. ;)

जागु Mon, 05/05/2014 - 14:53
मनिष तुतीच आहे ती. नर्सरीतून कलम आणून मोठ्या कुंडीत लावल होत. आता जमिनीत लावल आहे. यशोधरा अग नर्सरीत मिळत कलम. मी पनवेल-नेरा च्या गो-ग्रिन नर्सरीतून घेतल होत.

प्रमोद देर्देकर Wed, 04/30/2014 - 17:09
आयला तुती बघुन तोंडाला पाणी सुटले कि. मी महाबळॅश्वरलाच १५ वर्षापुर्वी फिरायला गेलो होतो तेव्हा खाल्या होत्या. तेव्हा पासुन "ठाण्यात दर हंगामाला जसं बोरं, जांभुळ ही फळं मिळतात तसे तुती का नाही?" असे मी आईला नेहमी विचारायचो. दुसरे एक फळ माहिती आहे का कोणाला "रामाचं कंदमुळ" म्हणतात त्याला. एक्दम मोठे असते आणि आकाराला पखवाजा /ढोलकीसारखे पण दोन्ही बाजुंनी निमुळते असते. तो विकणारा सायकल वर घेवुन शाळेजवळ यायचा. १० पैशाला , कलिंगडासारखी १/४ गोल चकती कापुन द्यायचा. आतातर त्याचे नामोनिशाणच नाहीये. धन्सरे मनिष!

आदूबाळ Wed, 04/30/2014 - 21:35
स्मरणरंजन आवडलं!! "तुतीकोरिन अल्कली केमिकल्स विरुद्ध सीआयटी" हे नाव फक्त तुतीशी संबंध असल्यानेच लक्षात राहिलं आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 21:44
तो अजुनही कोणी काय ‘नाही केले’ हेच सांगत बसतो का ह्याची मला उगाचच कधीकधी काळजी वाटत राहते…
=)) सॉलीड
फार काळजी करायची कारण नाही, झाडांवर प्रेम करणार्‍या माणसांना प्रेम करणारी झाडे मिळतातच की!
टाळ्या!!

बहुगुणी गुरुवार, 05/01/2014 - 01:03
मस्त लिखाण, मनिष! फळझाडांवर आणि त्यांच्या आसपास केलेल्या शाळकरी वयातल्या खूप उचापती आठवल्या. विहिरीच्या मध्यावर लोंबणार्‍या विलायती चिंचा तोडण्यासाठी केलेला जीवाचा आटापिटा आठवला. सूरपारंब्या खेळतांना धाकट्या भावाने जांभळाच्या झाडावरून १० फूटांवरून थेट रिंगणातल्या सूरावर उडी मारतांना मध्ये अनपेक्षितपणे आडव्या आलेल्या फांदीला धडकून त्याचा दात तुटला ते आठवलं. मित्रांच्या संगतीने (कारखान्याच्या हद्दीतील झाडांवरील!) आंबे तोडलेले आठवले. (मी वजनाने हलका आणि तुडतुडीत असल्याने वयाने मोठ्या मित्रांनी मला झाडावर चढण्यासाठी depute केलं होतं, तोडून झाल्यावर रखवालदार आल्याचं दिसल्यावर सगळे मित्र पळाले, आणि मग मी पलायन करतांना कुंपणाच्या काटेरी तारांत अडकून पँट फाटली आणि रक्ताच्या धारांनी भरलेले पाय घेऊन भर रस्त्यातून पळत निघालो होतो, ते पाहून कारखान्यातून घरी निघालेल्या कितीतरी कामगारांनी दुसर्‍या दिवशी वडिलांना 'अहो डॉक्टर, तुमचा मुलगा.....' असं सांगून आणखी पंचाईत करून ठेवली होती, तेही आठवलं!)

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:34
तुतुची पाने रेशीम उद्योगासाठी वापरतात. या झाडांवर रेशीम किडे पोसुन मग त्यांच रेशीम कोषात रुपांतर होतं.पहाता पहाता लिखाण कोठच्या कोठे घेउन गेलं सार्‍यांनाच तुमच्याबरोबर भाऊ! तुती आवडतात खायला.

कंजूस गुरुवार, 05/01/2014 - 09:06
बिचाऱ्या तुती . मागच्या वर्षी याच दिवसांत लोणावळयाला सहकुटुंब गेलो होतो .डेपोतून बाहेरपडून मेन रोडला आलो आणि नांगरगावाकडे (अक्कलकोट मठाकरता) चालत निघालो .फळवाल्याकडे द्राक्षे घेतांना मागे लक्ष गेलं .तुतींनी भरलेलं झाड मुलांची वाट पाहात झुकलेलं होतं बिचारं .कोण्णीकोण्णी तुती ओरबाडल्या नव्हत्या .गारेगार आणि पेप्सिकोला खाणाऱ्या नवीन पिढीला काय कळणार यांची आंबटगोड मजा ?मग मीच लहान होऊन काढल्या सर्व तुती .

पैसा गुरुवार, 05/01/2014 - 20:30
खूप सुरेख लिहिलंत. हल्लीच गावाला गेले होते तेव्हा दगड मारून कैर्‍या पाडता येतात का हे पाहिले होते! येतात अजून!!

तुमचा अभिषेक Mon, 05/05/2014 - 01:01
वाहव्वा, छान लेख. दादरची शाळा आठवली. हिंदू कॉलनीत आवळ्याची आणि बदामाची झाडे होती त्यांना दगडे मारून ते पाडून खायचो. त्यानंतर त्या दगडांनी काचा फुटल्या म्हणून रहिवाश्यांची शाळेत तक्रार आली तरी अगदीच काही बंद नाही केला आम्ही तो प्रकार. :) त्या बदामाची तर सर्वांना एवढी क्रेझ होती विचारू नका. मित्र त्या फुकटात पाडलेल्या बदामऐवजी आपल्या डब्यातील त्यापेक्षा किंमती खाऊ द्यायचे आणि तो बदाम खाण्यात धन्यता मानायचे. :) एकदा माझ्या एका मित्राच्या डोक्याला आमच्यातल्याच एकाने मारलेला दगड लागून खोक पडून घळाघळा रक्त आल्याचीही एक आठवण आहे. :( तर एकदा माझा तोच अवली मित्र आणि मी आम्ही दोघांनी मिळून मोठ्या हुशारीत झाडावरचा हाताला लागेल इतक्या उंचीवर असलेला कच्चा फणस तोडला होता. त्यानंतर तो स्कूलबसने कसा न्यायचा म्हणून बसच्या तिकिटाचा खर्चा करून घरी गेलो, पण त्यानंतरही घरी काय सांगायचे आणि अर्धा अर्धा कसा करायचा या टेंशनमध्ये शेवटी तो बिल्डींगच्या खालीच टाकून पसार झालो होतो ;)

नंदन Mon, 05/05/2014 - 14:27
फार सुरेख. लेख वाचून द. भा. धामणस्करांची 'आजीचा नातू' ही कविता आठवली. निसर्गाची, झाडा-पक्ष्यांची आवड आपल्या तान्ह्या मुलातही आजीच्या समजूत घालण्यातून उतरताना पाहून कवी म्हणतो -
तिचे सांगून संपलेले, माझे ऐकून. आकाश, झाड, पक्ष्यांचा उमाळा यापुढेही घरात असणार आहे, ही केवढी महत्त्वाची गोष्ट!
अवांतर - 'तुती' आणि 'कैरी' शीर्षकात वाचून हा लेख प्रथम निराळ्याच साहित्यिकाबद्दल आहे की काय, असं वाटलं होतं :)

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:39
माझ्याही डोक्यात धामणस्करांची हीच कविता होती हे लिहितांना. जी. ए. प्रेमींना 'कैरी' आणि 'तुती' म्हटले की त्या कथांची आठवण होणे अपरिहार्यच...फेसबुकवर जी. ए. प्रेमींनी हीच चर्चा केली ह्या पोस्टवर! :-)

सस्नेह Mon, 05/05/2014 - 14:39
तुतीला रास्पबेरी असंही नाव आहे का ? आम्ही लहानपणी तुत्तू म्हणत असू. कालच तुत्तूंनी लगडलेले झाड पाहिले. अगदी लटकून तोडायचा मोह झाला! पण हापिसातले लोक्स बरोबर असल्याने गप्प बसले...

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:43
नाही रासबेरी वेगळी. तुतीला 'मलबेरी' म्हणतात. इथे फरक पाहता येईल - http://www.examiner.com/slideshow/how-to-distinguish-blackberries-raspberries-and-mulberries तुतीला तुत्तू म्हणत असतील, मला माहित नाही. :)

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:47
इथे आवर्जुन प्रतिसाद देणार्‍या सगळ्यांचेच मनापासून आभार! बर्‍याच जणांना आपापल्या लहानपणाच्या आठवणी आल्या. तशा झाडांच्या आणि फळांच्या आठवणी चिकार आहेत. सिंहगडावर लहानपणी सायकलने जायचो. तेंव्हा विठ्ठलवाडी सोडली की पेरूच्या, आंब्याच्या बागा लागायच्या. त्यावेळी खूप पेरु खाल्लेत झाडांवरून तोडून. सिंहगडावर करवंदाच्या (सध्या क्वचितच मिळणारी काळी मैना) जाळ्या होत्या. त्यामुळे वरती पोहोचण्यापेक्षा त्या करवंदावर ताव मारणे हीच मोठी गंमत होती. वाघजाई ते तळजाईच्या रस्त्यावर खूप सारी पळसाची आणि जांभळाची झाडे होती. पळसाच्या त्या नाजूक कळ्यांचे वरचे टोक उडवले आणि त्या दाबल्या की आतून गार पाण्याचे कारंजे उडायचे ते उडवत आणि जांभळे खात अगदी दिवस उतरेपर्यंत त्या डोंगरांवर मनसोक्त हुंदडायचो. तेंव्हा आई-वडीलही बिनधास्त होते. दिवसभर मुलं कुठे तडमडलीत ह्याची फारशी फिकीर न करता निर्धास्त असायचे. आपल्याला पालक म्हणून आज असे जमेल का ह्याची मला तरी शंका वाटते! (खुद के साथ बातां: काळी मैनाच्या आठवणींनी जीभ खवळलीये...कुठे मिळतात का शोधायला पहिजे. कुणाला माहित आहे का कुठे मिळतील?)

प्यारे१ Mon, 05/05/2014 - 14:56
मस्त लेख. आवडला. तुत्या, कैर्‍या, करवंदं, पाडाचे आंबे, चिकू, पेरु झाडावरुन तोडून भरपूर खाल्लेत. - पाचगणीत (वयानं) लहानाचा मोठा झालेला ;)

मनिष Wed, 04/30/2014 - 11:05
तुती म्हणजे मलबेरी....तुती हे आपले देशी नाव! त्या अशा दिसतात - Mulberry ह्याच झाडांवर रेशमाच्या किड्यांची पैदास होते असं ऐकलय!

सौंदाळा Wed, 04/30/2014 - 11:22
मस्त लेख. मलबेरीला तुती म्हणतात माहीत नव्ह्तं. अप्रतिम चव असते त्याची, आम्हीदेखिल महाबळेश्वरलाच खाल्ल्या होत्या. तुम्हाला कुठे मिळाल्या? पुण्यात कुठे मिळतील ते जाणुन घेण्यास उत्सुक. शेवटच्या परिच्छेदाबाबत: जरी एखाद्याने सोसायटीत फळांची झाडे लावली तरी फळे आली की जी हमरीतुमरी होते त्यापेक्षा नको ते फळझाड असे वाटते. २० वर्षापुर्वी माझ्या काकांनी आंब्याचे झाड लावले, पाणी वगैरे घालुन वाढवले आणि काही वर्षांनी थोडा मोहर आला तेव्हा अचानक शेजारचा माणुस येऊन रेग्यलर पाणी घालु लागला, आजुबाजुला झाडु वगैरे मारु लागला आणि काका जेव्हा कैर्‍या, आंबे काढायला गेले तेव्हा माझे झाड आहे, माझ्या हद्दीत आहे अशी भाषा बोलु लागला. ३ वर्षापुर्वी रस्ता रुंदीकरणात झाड गेले. (असे कीस्से इतर सोसायट्यांमधुन पण ऐकले आहेत) बाकी थेट झाडावरुन तोडुन एखादे फळ खाताना अवर्णनीय आनंद मिळतो हे मात्र खरे.

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 11:28
डेक्कनला मिळतील, चितळेंच्या दुकानापाशी जे फळांचे दुकान आहे तिथे असतील, किंवा मागच्या जिमखान्याच्या रस्त्याने चालत गेलात पुढे जी छोटीशी मंडई आहे तिथेही असू शकतील. भांडारकर रस्त्याच्या सुरुवतीला बेकर्स बास्केट आहे तिथे फळांच्या २ गाड्या असतात - अलिकडील पलीकडील रस्त्यांवर तिथेही मिळतील. अर्थात दर वेळी असतीलच असे नाही.

मनिष Wed, 04/30/2014 - 12:37
तशा बर्‍याच ठिकाणी मिळतात...जसे कँपात दोराबजीच्या बाहेर. मेन स्ट्रीटवर, बाणेर, औंध मधल्या फळवाल्यांकडे. पण क्वचितच मिळतात आणि शोधाव्या लागतात. अगदी स्ट्राबेरीसारख्या सहज मिळत नाहीत. हे झाड खाजगी मालकिच्या बंगल्यात असल्यामुळे त्या आज्जींचेच होते. बिल्डींगमध्ये तुम्ही म्हणता तसे होऊ शकते.

कंजूस Wed, 04/30/2014 - 15:02
मनिष अगदी मनापासून आवडल्या आठवणी .तुमच्या पिलांनाही झाडावरची फळे तोडण्याचा आनंद मिळवून देताहात .खुप छान . आम्ही बालपणी मामाच्या गावी तासगावी उनहाळ्याच्या सुटीत जायचो .कवठे ,कैऱ्या ,आणि बोरे खायचो .ओढ्यातल्या मोरांमागे धावायचो .मोर उडून केकाटत आंब्यावर बसले की उसातले शेतकरी कावायचे (=रागवायचे) ."का रं मागं लागलाहात म्वोरांच्या ?".कवठाची झाडे तुरळकच होती .त्याच्या खाली जाऊन देत नसत ,कवठे डोक्यात पडतात ना !तिकडे त्यावेळी बरीच घरे (कमीतकमी पडवी तरी ) शेणाने सारवली जायची .त्यासाठी लागणारे शेण काही मुली ,म्हाताऱ्या आणायच्या .त्याबदल्यात त्यांना भाकरी आमटी मिळायची .आम्ही सुटीत गेल्यावर ती एक म्हातारी शेणाऐवजी सकाळी झाडाखाली पडलेली पिकलेली कवठे आणून द्यायची .तिला आम्ही कवठाची आजी नाव ठेवले होते .विटे या गावी आमच्या एका नातेवाईकाकडे भोकराचे झाड होते .आणखी एक गोंदणी चे ही झाड होते .अर्धा इंची लांब तांबूस चिकट गोडसर गोंदण्या आणि चिकट भोकरे पण खायचो .या झाडांवर तांबडे मुंगळे फार असायचे . मनिष पुन्हा धन्यवाद .

सखी Wed, 04/30/2014 - 21:30
मनिष अगदी मनापासून आवडल्या आठवणी .तुमच्या पिलांनाही झाडावरची फळे तोडण्याचा आनंद मिळवून देताहात. खुप छान . -१११ हेच म्हणते. कपिल बाळाचा क्लास - हे वाचुन तर खुप हसले. आमच्याही कॉलनीत होतं एक तुतीच झाड पण एक तुती काढायला ८-१० मुलामुलींची धांदल व्हायची त्यामुळे ति कोणालाच धड पूर्ण मिळायची नाही. मी इथल्या सुपरमार्केटात प्रथम तुतीचे बॉक्स पाहीले तेव्हा अशीच हरखुन १-२ मिनिटं पहातच राहीले, सारख वाटत होतं ती लहानपणीची टोळधाड लगेच इथं येईल....आता कोण कुठं आहे ते माहीतीही नाही, पण या लेखाने त्या आठवणी आल्या. - आठवणी खरच कुठून कुठे घेऊन जातात - +१

मनिष गुरुवार, 05/01/2014 - 10:13
मज्जा आहे तुमची!!! :) हे कुंडितले छोटे झुडुप असेल तर मग बहुतेक ब्लॅकबेरी आहे. तुतीची झाडे बरीच उंच वाढतात. म्हणून तर गॅरेजवर चढून तोडावी लागायची. ;)

जागु Mon, 05/05/2014 - 14:53
मनिष तुतीच आहे ती. नर्सरीतून कलम आणून मोठ्या कुंडीत लावल होत. आता जमिनीत लावल आहे. यशोधरा अग नर्सरीत मिळत कलम. मी पनवेल-नेरा च्या गो-ग्रिन नर्सरीतून घेतल होत.

प्रमोद देर्देकर Wed, 04/30/2014 - 17:09
आयला तुती बघुन तोंडाला पाणी सुटले कि. मी महाबळॅश्वरलाच १५ वर्षापुर्वी फिरायला गेलो होतो तेव्हा खाल्या होत्या. तेव्हा पासुन "ठाण्यात दर हंगामाला जसं बोरं, जांभुळ ही फळं मिळतात तसे तुती का नाही?" असे मी आईला नेहमी विचारायचो. दुसरे एक फळ माहिती आहे का कोणाला "रामाचं कंदमुळ" म्हणतात त्याला. एक्दम मोठे असते आणि आकाराला पखवाजा /ढोलकीसारखे पण दोन्ही बाजुंनी निमुळते असते. तो विकणारा सायकल वर घेवुन शाळेजवळ यायचा. १० पैशाला , कलिंगडासारखी १/४ गोल चकती कापुन द्यायचा. आतातर त्याचे नामोनिशाणच नाहीये. धन्सरे मनिष!

आदूबाळ Wed, 04/30/2014 - 21:35
स्मरणरंजन आवडलं!! "तुतीकोरिन अल्कली केमिकल्स विरुद्ध सीआयटी" हे नाव फक्त तुतीशी संबंध असल्यानेच लक्षात राहिलं आहे.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 21:44
तो अजुनही कोणी काय ‘नाही केले’ हेच सांगत बसतो का ह्याची मला उगाचच कधीकधी काळजी वाटत राहते…
=)) सॉलीड
फार काळजी करायची कारण नाही, झाडांवर प्रेम करणार्‍या माणसांना प्रेम करणारी झाडे मिळतातच की!
टाळ्या!!

बहुगुणी गुरुवार, 05/01/2014 - 01:03
मस्त लिखाण, मनिष! फळझाडांवर आणि त्यांच्या आसपास केलेल्या शाळकरी वयातल्या खूप उचापती आठवल्या. विहिरीच्या मध्यावर लोंबणार्‍या विलायती चिंचा तोडण्यासाठी केलेला जीवाचा आटापिटा आठवला. सूरपारंब्या खेळतांना धाकट्या भावाने जांभळाच्या झाडावरून १० फूटांवरून थेट रिंगणातल्या सूरावर उडी मारतांना मध्ये अनपेक्षितपणे आडव्या आलेल्या फांदीला धडकून त्याचा दात तुटला ते आठवलं. मित्रांच्या संगतीने (कारखान्याच्या हद्दीतील झाडांवरील!) आंबे तोडलेले आठवले. (मी वजनाने हलका आणि तुडतुडीत असल्याने वयाने मोठ्या मित्रांनी मला झाडावर चढण्यासाठी depute केलं होतं, तोडून झाल्यावर रखवालदार आल्याचं दिसल्यावर सगळे मित्र पळाले, आणि मग मी पलायन करतांना कुंपणाच्या काटेरी तारांत अडकून पँट फाटली आणि रक्ताच्या धारांनी भरलेले पाय घेऊन भर रस्त्यातून पळत निघालो होतो, ते पाहून कारखान्यातून घरी निघालेल्या कितीतरी कामगारांनी दुसर्‍या दिवशी वडिलांना 'अहो डॉक्टर, तुमचा मुलगा.....' असं सांगून आणखी पंचाईत करून ठेवली होती, तेही आठवलं!)

स्पंदना गुरुवार, 05/01/2014 - 06:34
तुतुची पाने रेशीम उद्योगासाठी वापरतात. या झाडांवर रेशीम किडे पोसुन मग त्यांच रेशीम कोषात रुपांतर होतं.पहाता पहाता लिखाण कोठच्या कोठे घेउन गेलं सार्‍यांनाच तुमच्याबरोबर भाऊ! तुती आवडतात खायला.

कंजूस गुरुवार, 05/01/2014 - 09:06
बिचाऱ्या तुती . मागच्या वर्षी याच दिवसांत लोणावळयाला सहकुटुंब गेलो होतो .डेपोतून बाहेरपडून मेन रोडला आलो आणि नांगरगावाकडे (अक्कलकोट मठाकरता) चालत निघालो .फळवाल्याकडे द्राक्षे घेतांना मागे लक्ष गेलं .तुतींनी भरलेलं झाड मुलांची वाट पाहात झुकलेलं होतं बिचारं .कोण्णीकोण्णी तुती ओरबाडल्या नव्हत्या .गारेगार आणि पेप्सिकोला खाणाऱ्या नवीन पिढीला काय कळणार यांची आंबटगोड मजा ?मग मीच लहान होऊन काढल्या सर्व तुती .

पैसा गुरुवार, 05/01/2014 - 20:30
खूप सुरेख लिहिलंत. हल्लीच गावाला गेले होते तेव्हा दगड मारून कैर्‍या पाडता येतात का हे पाहिले होते! येतात अजून!!

तुमचा अभिषेक Mon, 05/05/2014 - 01:01
वाहव्वा, छान लेख. दादरची शाळा आठवली. हिंदू कॉलनीत आवळ्याची आणि बदामाची झाडे होती त्यांना दगडे मारून ते पाडून खायचो. त्यानंतर त्या दगडांनी काचा फुटल्या म्हणून रहिवाश्यांची शाळेत तक्रार आली तरी अगदीच काही बंद नाही केला आम्ही तो प्रकार. :) त्या बदामाची तर सर्वांना एवढी क्रेझ होती विचारू नका. मित्र त्या फुकटात पाडलेल्या बदामऐवजी आपल्या डब्यातील त्यापेक्षा किंमती खाऊ द्यायचे आणि तो बदाम खाण्यात धन्यता मानायचे. :) एकदा माझ्या एका मित्राच्या डोक्याला आमच्यातल्याच एकाने मारलेला दगड लागून खोक पडून घळाघळा रक्त आल्याचीही एक आठवण आहे. :( तर एकदा माझा तोच अवली मित्र आणि मी आम्ही दोघांनी मिळून मोठ्या हुशारीत झाडावरचा हाताला लागेल इतक्या उंचीवर असलेला कच्चा फणस तोडला होता. त्यानंतर तो स्कूलबसने कसा न्यायचा म्हणून बसच्या तिकिटाचा खर्चा करून घरी गेलो, पण त्यानंतरही घरी काय सांगायचे आणि अर्धा अर्धा कसा करायचा या टेंशनमध्ये शेवटी तो बिल्डींगच्या खालीच टाकून पसार झालो होतो ;)

नंदन Mon, 05/05/2014 - 14:27
फार सुरेख. लेख वाचून द. भा. धामणस्करांची 'आजीचा नातू' ही कविता आठवली. निसर्गाची, झाडा-पक्ष्यांची आवड आपल्या तान्ह्या मुलातही आजीच्या समजूत घालण्यातून उतरताना पाहून कवी म्हणतो -
तिचे सांगून संपलेले, माझे ऐकून. आकाश, झाड, पक्ष्यांचा उमाळा यापुढेही घरात असणार आहे, ही केवढी महत्त्वाची गोष्ट!
अवांतर - 'तुती' आणि 'कैरी' शीर्षकात वाचून हा लेख प्रथम निराळ्याच साहित्यिकाबद्दल आहे की काय, असं वाटलं होतं :)

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:39
माझ्याही डोक्यात धामणस्करांची हीच कविता होती हे लिहितांना. जी. ए. प्रेमींना 'कैरी' आणि 'तुती' म्हटले की त्या कथांची आठवण होणे अपरिहार्यच...फेसबुकवर जी. ए. प्रेमींनी हीच चर्चा केली ह्या पोस्टवर! :-)

सस्नेह Mon, 05/05/2014 - 14:39
तुतीला रास्पबेरी असंही नाव आहे का ? आम्ही लहानपणी तुत्तू म्हणत असू. कालच तुत्तूंनी लगडलेले झाड पाहिले. अगदी लटकून तोडायचा मोह झाला! पण हापिसातले लोक्स बरोबर असल्याने गप्प बसले...

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:43
नाही रासबेरी वेगळी. तुतीला 'मलबेरी' म्हणतात. इथे फरक पाहता येईल - http://www.examiner.com/slideshow/how-to-distinguish-blackberries-raspberries-and-mulberries तुतीला तुत्तू म्हणत असतील, मला माहित नाही. :)

मनिष Mon, 05/05/2014 - 14:47
इथे आवर्जुन प्रतिसाद देणार्‍या सगळ्यांचेच मनापासून आभार! बर्‍याच जणांना आपापल्या लहानपणाच्या आठवणी आल्या. तशा झाडांच्या आणि फळांच्या आठवणी चिकार आहेत. सिंहगडावर लहानपणी सायकलने जायचो. तेंव्हा विठ्ठलवाडी सोडली की पेरूच्या, आंब्याच्या बागा लागायच्या. त्यावेळी खूप पेरु खाल्लेत झाडांवरून तोडून. सिंहगडावर करवंदाच्या (सध्या क्वचितच मिळणारी काळी मैना) जाळ्या होत्या. त्यामुळे वरती पोहोचण्यापेक्षा त्या करवंदावर ताव मारणे हीच मोठी गंमत होती. वाघजाई ते तळजाईच्या रस्त्यावर खूप सारी पळसाची आणि जांभळाची झाडे होती. पळसाच्या त्या नाजूक कळ्यांचे वरचे टोक उडवले आणि त्या दाबल्या की आतून गार पाण्याचे कारंजे उडायचे ते उडवत आणि जांभळे खात अगदी दिवस उतरेपर्यंत त्या डोंगरांवर मनसोक्त हुंदडायचो. तेंव्हा आई-वडीलही बिनधास्त होते. दिवसभर मुलं कुठे तडमडलीत ह्याची फारशी फिकीर न करता निर्धास्त असायचे. आपल्याला पालक म्हणून आज असे जमेल का ह्याची मला तरी शंका वाटते! (खुद के साथ बातां: काळी मैनाच्या आठवणींनी जीभ खवळलीये...कुठे मिळतात का शोधायला पहिजे. कुणाला माहित आहे का कुठे मिळतील?)

प्यारे१ Mon, 05/05/2014 - 14:56
मस्त लेख. आवडला. तुत्या, कैर्‍या, करवंदं, पाडाचे आंबे, चिकू, पेरु झाडावरुन तोडून भरपूर खाल्लेत. - पाचगणीत (वयानं) लहानाचा मोठा झालेला ;)
लेखनविषय:
राहणी
लेखनप्रकार
अनुभव
परवा अचानकच फळांच्या दुकानात दोन तुतीचे बॉक्स दिसले आणि मी एकदमच खुष झालो. मध्यंतरी महाबळेश्वरला खाल्ल्या होत्या, पण एकुणच नाजूक फळ आणि त्यामानाने नॉन-ग्लॅमरस, त्यामुळे स्ट्राबेरीसारखे सहजपणे मिळत नाही. त्या तुती अचानकच मिळाल्याने हरखूनच गेलो आणि उड्या मारतच लहानपणीच्या तुतीच्या झाडांवर पोहोचलो. ९-१० वर्षांचा होतो तेंव्हाची गोष्ट आहे…आम्ही रहायचो आणि त्यानंतर २-३ घरे सोडून उपाध्यांचा बंगला होता…मला वाटते ते तेंव्हा गाणे आणि violin शिकवायचे.

माझी बायको-पोलर डिसॉर्डर

उडन खटोला ·

शुचि Wed, 04/30/2014 - 00:57
मूळ धाग्याच्या लेखिका शुचिताई यांचे बद्दल पूर्ण आदर असून त्या धाग्याची थट्टा / विडंबन करण्याचा अजिबात हेतु नाही हे सर्वप्रथम स्पष्ट करतो .
नो प्रॉब्लेम!!

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 09:31
एक तर दोन धाग्यांचा दुरुनहि संबंध नाही. ट्यार्पि पाई तुम्हाला उगाच गोवलय. पुन्हा जिलबी अशी तेल न तापवता भट्टी न जमवलेली. फसवणुक आहे तुमच नाव यात घुसड्ने. आधी वाटलं माझ्या बायकोची डिसोर्डर नामक हां आपल्या यज्मानांनी टाकला म्हणून घाइन्ने उघडला तर ना हे तुमचे यजमान आहेत ना हां धागा स्पष्टपणे बायोकोच्या केंद्रीत कसली ऑर्डर दाखवतो :(

ब़जरबट्टू Wed, 04/30/2014 - 11:40
आधी वाटलं माझ्या बायकोची डिसोर्डर नामक हां आपल्या यज्मानांनी टाकला म्हणून घाइन्ने उघडला अगदी हाच ईच्चार करुन येथी आल्तो... पण कसल काय.... बेचव जिल्लब्बी... :(

राजेश घासकडवी Wed, 04/30/2014 - 04:17
पुरुष स्त्रीचा गुलाम झाला आहे का?
अहो पुरुष स्त्रीचा गुलाम नव्हता कधी? रामाचंच उदाहरण बघा. सीतेने हट्ट केला की मला तो कांचनमृग पायजे म्हणजे पायजेच. मग त्याला काहीतरी काळंबेरं असल्याचा संशय आला तरी गेलाच ना? मग रावणाने तिला पळवून नेल्यावर तिच्याचसाठी युद्ध लढला ना? पुरुष हे शतकानुशतकं स्त्रीचे गुलाम राहिलेले आहेत. सर्व सत्ता स्त्रियांच्याच हातात राहिलेली आहे. आणि त्यामुळे स्त्रीमुक्ती वगैरे करण्यापेक्षा पुरुषमुक्तीच करण्याची गरज आहे. मिपावरती पुरुष विभाग - झालाच पाहिजे. झालाच पाहिजे.... (बाकी शीर्षकावरून हे खरंच विडंबन असेल असं वाटलं होतं. पण जम्या नै हेच खरं - सूड आणि यसवायजींशी सहमत)

बॅटमॅन Wed, 04/30/2014 - 13:18
ही संस्कृती बायकांनी बायकांसाठी पुरुषांकरवी चालवलेली आहे असे कुणीसे म्हटले आहे ते उगीच नाही!! बाकी यसवायजी अन सूड व गुर्जी यांचेशी सहमत.

इरसाल Wed, 04/30/2014 - 10:23
लाडाक्या लेकीला लाडासारीखं काम सांगा पूजेला पानी मागा हे तर पैसा यांनी करायचं ना, कारण त्यांच्या सुनबैंच नाव पुजा का कायस होत.

अत्रुप्त आत्मा Wed, 04/30/2014 - 08:51
अजून र्‍हायलं... पिठात..पाणी अंदाजानी घाला...तांब्याचं होल मापात असू द्या. =)) आनी तळताना लक्ष...पाकाच्या पिपात असू द्या! =))

पगला गजोधर Wed, 04/30/2014 - 10:01
'मुंज-संस्कार की वैचारिक दिवाळखोरी?', लेख लिहिला ना आपण ? आता घ्या भोगा ! त्याचा राग, तुमच्या ह्या व पुढील लेखांवरच्या प्रतिक्रियेमागच्या भावनेत, बहुतेक दिसेल आता, काहीजनाकडून.

मृत्युन्जय Wed, 04/30/2014 - 10:39
नाही जमले. आणि कितीही डिस्क्लोजर्स टाकले असतील तरीही विडंबनासाठी चुकीचा धागा निवडला असे म्हणावेसे वाटते आहे. याबाबतीत थोडे तारतम्य दाखवले असते तर बरे झाले असते.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Wed, 04/30/2014 - 12:17
छ्या, मला वाटलं खरंच वहिनींना असा काही आजार आहे आणि तुम्ही काय काय उपाय केले आणि आयुष्य वगैरे कसं बदलून गेलं वगैरे असं काही असेल या अपेक्षेने धागा उघडला होता. :( छ्या, च्यायला जमलं नाही. मनकी बाते. : प्राडॉ. या गंभीर विषयावर आलेलं निरर्थक विडंबन आलं तसं डब्बल ब्यारलनं उडवलं असतं तरी चाललं असतं का रे....! -दिलीप बिरुटे

रेवती Wed, 04/30/2014 - 17:09
काय हे? आधीच्या धाग्याची शंभरी पार करून दिली तरी तुम्हाला प्रतिसादांचा मोह पडलाय? अजून जरा बरा विषय तरी निवडायचात! अगदी काही नाही तरी पुणे विरुद्ध कोणतेतरी गाव, लग्नसंस्था स्त्रीयांमुळेच मोडकळीस, जातीयवाद, मोदी आणि गांधी (वेगळ्या काळातले असले म्हणून काय झालं?), मांसाहार श्रेष्ठ की शाकाहार?, पुरुषांची कुचंबणा टाईप विषय म्हणतीये मी! ;) हा धागा म्हणजे मऊ जिलबी खावी की धम्मकलाडू? असा झालाय. स्वारी हां.

रमेश भिडे Wed, 04/30/2014 - 19:32
जिलबी फसली का ? असो असो तुम्हाला काहितरी नवीन सांगायचय , पण ते योग्य शब्दात व्यक्त झाले नाही, इतकेच म्हणेन!

भाते Wed, 04/30/2014 - 20:05
मुळात धाग्याचे शीर्षकच चुकीचे आहे. शुचिताईंनी गंभीर विषयावर इतका छान धागा काढला असताना त्याचे शिर्षक वापरून विडंबन करायची अवदसा कुठून आठवली तुम्हाला? विडंबनासाठी शेकडो धागे पडलेले असताना हाच धागा मिळाला का तुम्हाला? कंजूसकाका आणि गुरुजींशी सहमत.

शुचि Wed, 04/30/2014 - 00:57
मूळ धाग्याच्या लेखिका शुचिताई यांचे बद्दल पूर्ण आदर असून त्या धाग्याची थट्टा / विडंबन करण्याचा अजिबात हेतु नाही हे सर्वप्रथम स्पष्ट करतो .
नो प्रॉब्लेम!!

आत्मशून्य Wed, 04/30/2014 - 09:31
एक तर दोन धाग्यांचा दुरुनहि संबंध नाही. ट्यार्पि पाई तुम्हाला उगाच गोवलय. पुन्हा जिलबी अशी तेल न तापवता भट्टी न जमवलेली. फसवणुक आहे तुमच नाव यात घुसड्ने. आधी वाटलं माझ्या बायकोची डिसोर्डर नामक हां आपल्या यज्मानांनी टाकला म्हणून घाइन्ने उघडला तर ना हे तुमचे यजमान आहेत ना हां धागा स्पष्टपणे बायोकोच्या केंद्रीत कसली ऑर्डर दाखवतो :(

ब़जरबट्टू Wed, 04/30/2014 - 11:40
आधी वाटलं माझ्या बायकोची डिसोर्डर नामक हां आपल्या यज्मानांनी टाकला म्हणून घाइन्ने उघडला अगदी हाच ईच्चार करुन येथी आल्तो... पण कसल काय.... बेचव जिल्लब्बी... :(

राजेश घासकडवी Wed, 04/30/2014 - 04:17
पुरुष स्त्रीचा गुलाम झाला आहे का?
अहो पुरुष स्त्रीचा गुलाम नव्हता कधी? रामाचंच उदाहरण बघा. सीतेने हट्ट केला की मला तो कांचनमृग पायजे म्हणजे पायजेच. मग त्याला काहीतरी काळंबेरं असल्याचा संशय आला तरी गेलाच ना? मग रावणाने तिला पळवून नेल्यावर तिच्याचसाठी युद्ध लढला ना? पुरुष हे शतकानुशतकं स्त्रीचे गुलाम राहिलेले आहेत. सर्व सत्ता स्त्रियांच्याच हातात राहिलेली आहे. आणि त्यामुळे स्त्रीमुक्ती वगैरे करण्यापेक्षा पुरुषमुक्तीच करण्याची गरज आहे. मिपावरती पुरुष विभाग - झालाच पाहिजे. झालाच पाहिजे.... (बाकी शीर्षकावरून हे खरंच विडंबन असेल असं वाटलं होतं. पण जम्या नै हेच खरं - सूड आणि यसवायजींशी सहमत)

बॅटमॅन Wed, 04/30/2014 - 13:18
ही संस्कृती बायकांनी बायकांसाठी पुरुषांकरवी चालवलेली आहे असे कुणीसे म्हटले आहे ते उगीच नाही!! बाकी यसवायजी अन सूड व गुर्जी यांचेशी सहमत.

इरसाल Wed, 04/30/2014 - 10:23
लाडाक्या लेकीला लाडासारीखं काम सांगा पूजेला पानी मागा हे तर पैसा यांनी करायचं ना, कारण त्यांच्या सुनबैंच नाव पुजा का कायस होत.

अत्रुप्त आत्मा Wed, 04/30/2014 - 08:51
अजून र्‍हायलं... पिठात..पाणी अंदाजानी घाला...तांब्याचं होल मापात असू द्या. =)) आनी तळताना लक्ष...पाकाच्या पिपात असू द्या! =))

पगला गजोधर Wed, 04/30/2014 - 10:01
'मुंज-संस्कार की वैचारिक दिवाळखोरी?', लेख लिहिला ना आपण ? आता घ्या भोगा ! त्याचा राग, तुमच्या ह्या व पुढील लेखांवरच्या प्रतिक्रियेमागच्या भावनेत, बहुतेक दिसेल आता, काहीजनाकडून.

मृत्युन्जय Wed, 04/30/2014 - 10:39
नाही जमले. आणि कितीही डिस्क्लोजर्स टाकले असतील तरीही विडंबनासाठी चुकीचा धागा निवडला असे म्हणावेसे वाटते आहे. याबाबतीत थोडे तारतम्य दाखवले असते तर बरे झाले असते.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Wed, 04/30/2014 - 12:17
छ्या, मला वाटलं खरंच वहिनींना असा काही आजार आहे आणि तुम्ही काय काय उपाय केले आणि आयुष्य वगैरे कसं बदलून गेलं वगैरे असं काही असेल या अपेक्षेने धागा उघडला होता. :( छ्या, च्यायला जमलं नाही. मनकी बाते. : प्राडॉ. या गंभीर विषयावर आलेलं निरर्थक विडंबन आलं तसं डब्बल ब्यारलनं उडवलं असतं तरी चाललं असतं का रे....! -दिलीप बिरुटे

रेवती Wed, 04/30/2014 - 17:09
काय हे? आधीच्या धाग्याची शंभरी पार करून दिली तरी तुम्हाला प्रतिसादांचा मोह पडलाय? अजून जरा बरा विषय तरी निवडायचात! अगदी काही नाही तरी पुणे विरुद्ध कोणतेतरी गाव, लग्नसंस्था स्त्रीयांमुळेच मोडकळीस, जातीयवाद, मोदी आणि गांधी (वेगळ्या काळातले असले म्हणून काय झालं?), मांसाहार श्रेष्ठ की शाकाहार?, पुरुषांची कुचंबणा टाईप विषय म्हणतीये मी! ;) हा धागा म्हणजे मऊ जिलबी खावी की धम्मकलाडू? असा झालाय. स्वारी हां.

रमेश भिडे Wed, 04/30/2014 - 19:32
जिलबी फसली का ? असो असो तुम्हाला काहितरी नवीन सांगायचय , पण ते योग्य शब्दात व्यक्त झाले नाही, इतकेच म्हणेन!

भाते Wed, 04/30/2014 - 20:05
मुळात धाग्याचे शीर्षकच चुकीचे आहे. शुचिताईंनी गंभीर विषयावर इतका छान धागा काढला असताना त्याचे शिर्षक वापरून विडंबन करायची अवदसा कुठून आठवली तुम्हाला? विडंबनासाठी शेकडो धागे पडलेले असताना हाच धागा मिळाला का तुम्हाला? कंजूसकाका आणि गुरुजींशी सहमत.
डिस्क्लेमर- मूळ धाग्याच्या लेखिका शुचिताई यांचे बद्दल पूर्ण आदर असून त्या धाग्याची थट्टा / विडंबन करण्याचा अजिबात हेतु नाही हे सर्वप्रथम स्पष्ट करतो . तर माझ्या बायको-पोलर डिसॉर्डर ची कथा एकुणात अशी आहे - वयाच्या २० व्या वर्षी आम्ही सर्वप्रथम प्रेमात पडलो. इतरांप्रमाणेच आम्हालाही ती इन्द्राची परी वगैरे वाटू लागली. मग तिच्या भावाकडून "प्रसाद" खाल्ला तरीही काही ती मनातून जाईना !मग आम्हाला मनोवैद्यकाकडे धाडण्यात आले. त्याची औषधे घेवुन जरा सुस्थितीत आलो तर पुन्हा एका चंचलेशी नेत्रपल्लवी सुरू झाली!

अतृप्ती-एक जीवन संघर्ष!

अत्रुप्त आत्मा ·

आयुर्हित Wed, 04/30/2014 - 01:20
अतृप्तीची ओढ तृप्तीकडे नेण्याकडेच असते. एकदाची "तृप्ती" भेटली की संघर्ष समाप्त होईल आपला! नाही तर सध्यातरी विनोद खन्नांचा सल्ला घेवू शकता.

अत्रुप्त आत्मा Wed, 04/30/2014 - 09:11
आपल्या संपूर्ण प्रति सादास आमचा सा.न.वि.वि. . . . . . कळावे----लोभ असावा..ही विणंती ============= आपला(च).. तृप्तीकडे धावणारा---अतृप्त

नाखु Wed, 04/30/2014 - 11:02
दर्पण कहलाये या गाण्याची याद आली.. पण अत्रुप्ती ही खर्‍या कलाकारीची जीवन्-संजीवनी असते .

आयुर्हित Wed, 04/30/2014 - 01:20
अतृप्तीची ओढ तृप्तीकडे नेण्याकडेच असते. एकदाची "तृप्ती" भेटली की संघर्ष समाप्त होईल आपला! नाही तर सध्यातरी विनोद खन्नांचा सल्ला घेवू शकता.

अत्रुप्त आत्मा Wed, 04/30/2014 - 09:11
आपल्या संपूर्ण प्रति सादास आमचा सा.न.वि.वि. . . . . . कळावे----लोभ असावा..ही विणंती ============= आपला(च).. तृप्तीकडे धावणारा---अतृप्त

नाखु Wed, 04/30/2014 - 11:02
दर्पण कहलाये या गाण्याची याद आली.. पण अत्रुप्ती ही खर्‍या कलाकारीची जीवन्-संजीवनी असते .
लेखनविषय:
मुक्तक
काव्यरस
शांतरस
त्याच काय झालं माहित आहे का??? एक होता अतृप्त ...लहानपणापासूनच... नावानिशी,नावाप्रमाणे---अतृप्त गाणं असो..खाणं असो..की गाडी मागून धावत जाणं असो अजिब्बात थांबायचं नाही. हीच त्याची खूण! अरे..अरे..अडवा या पोराला त्याची आयो..मागे ओरडत यायची पण..तो कुठला थांबतोय?

रायआवळ्याचे सरबत

अनन्न्या ·

अजया Tue, 04/29/2014 - 21:44
अती झालेले आवळे शेवटी टाकुन दिले! आणि तू सरबताची कृ टाकलीस !! मी आवळे उकडून घेते.आणि गरात आलं,मीठ्,साखर घालुन मिक्सरमध्ये फिरवुन घेते.

शुचि Tue, 04/29/2014 - 21:47
वा वा! ही पाकृ ही मस्त वाटतेय. ते आवळे मीठ लावून, कराकरा चावत खायलाही आवडतात अन दुसरे डोंगरी. आई ग! डोंगरी आवळे तर जीव की प्राण आहेत :(

पिंगू Tue, 04/29/2014 - 21:47
आवळा सरबत कुठल्याही आवळ्याचे का असेना ते प्रकृतीस उत्तमच असते. बाकी रायआवळ्याच्या फोडी करुन त्या रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवाव्यात आणि ते पाणी स़काळी प्यावे. एक वेगळीच चव लागते.

गणपा Tue, 04/29/2014 - 23:29
या आवळ्यांचं सरबत ही करतात महित नव्हतं. आजवर नुसते मीठ लावूनच खाल्लेत.

स्पंदना Wed, 04/30/2014 - 06:09
लगडणे हा शब्द एक बहावा, दुसरा राय आवळा अन तिसरा फणस या तीनच झाडांना लागु होतो माझ्या मते. काय चव असते. अगदी दिल पोपटी पोपटी रंगाच होउन गेलं. वळीवात विशेषतः यांचा सडा पडलेला असायचा झाडाखाली. सुरेख अनन्न्या!

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 07:48
लहानपणी अंगणात आवळ्यांचं झाड होतं आणि बोरांचं. झाडावरुन आवळे, बोरं पाडायची मजाच वेगळी. आता कुठे आवळे दिसले की विकत घेऊन करुन पाहीन हे सरबत. धन्यवाद अनन्या.

जागु Wed, 04/30/2014 - 15:53
अनन्या सरबत मस्तच आहे. मी एकदा हे आवळे उकडून क्रश करुन त्यात साखर, वेलची, भाजलेल्या जिर्‍याची पूड घालून सरबत बनवले होते. तेही मस्त लागत होते.

मदनबाण Wed, 04/30/2014 - 18:36
मस्तच ! :) बाकी राय आवळे म्हंटले की अंबाबाईचे देउळ आठवते... देवळाच्या प्रवेशद्वाराच्या बाहेर अनेक स्त्रीया माप घेउन किंवा वाटे घेउन बसलेल्या असतात.

त्रिवेणी Fri, 05/02/2014 - 14:30
मस्त ग. तु दिलेले कोकम सरबत गेल्या आठवड्यात संपले. आणि फणसाचे चिप्स अजुन आठवता आहेत. अजुन पाठव ग.

अजया Tue, 04/29/2014 - 21:44
अती झालेले आवळे शेवटी टाकुन दिले! आणि तू सरबताची कृ टाकलीस !! मी आवळे उकडून घेते.आणि गरात आलं,मीठ्,साखर घालुन मिक्सरमध्ये फिरवुन घेते.

शुचि Tue, 04/29/2014 - 21:47
वा वा! ही पाकृ ही मस्त वाटतेय. ते आवळे मीठ लावून, कराकरा चावत खायलाही आवडतात अन दुसरे डोंगरी. आई ग! डोंगरी आवळे तर जीव की प्राण आहेत :(

पिंगू Tue, 04/29/2014 - 21:47
आवळा सरबत कुठल्याही आवळ्याचे का असेना ते प्रकृतीस उत्तमच असते. बाकी रायआवळ्याच्या फोडी करुन त्या रात्रभर पाण्यात भिजवून ठेवाव्यात आणि ते पाणी स़काळी प्यावे. एक वेगळीच चव लागते.

गणपा Tue, 04/29/2014 - 23:29
या आवळ्यांचं सरबत ही करतात महित नव्हतं. आजवर नुसते मीठ लावूनच खाल्लेत.

स्पंदना Wed, 04/30/2014 - 06:09
लगडणे हा शब्द एक बहावा, दुसरा राय आवळा अन तिसरा फणस या तीनच झाडांना लागु होतो माझ्या मते. काय चव असते. अगदी दिल पोपटी पोपटी रंगाच होउन गेलं. वळीवात विशेषतः यांचा सडा पडलेला असायचा झाडाखाली. सुरेख अनन्न्या!

यशोधरा Wed, 04/30/2014 - 07:48
लहानपणी अंगणात आवळ्यांचं झाड होतं आणि बोरांचं. झाडावरुन आवळे, बोरं पाडायची मजाच वेगळी. आता कुठे आवळे दिसले की विकत घेऊन करुन पाहीन हे सरबत. धन्यवाद अनन्या.

जागु Wed, 04/30/2014 - 15:53
अनन्या सरबत मस्तच आहे. मी एकदा हे आवळे उकडून क्रश करुन त्यात साखर, वेलची, भाजलेल्या जिर्‍याची पूड घालून सरबत बनवले होते. तेही मस्त लागत होते.

मदनबाण Wed, 04/30/2014 - 18:36
मस्तच ! :) बाकी राय आवळे म्हंटले की अंबाबाईचे देउळ आठवते... देवळाच्या प्रवेशद्वाराच्या बाहेर अनेक स्त्रीया माप घेउन किंवा वाटे घेउन बसलेल्या असतात.

त्रिवेणी Fri, 05/02/2014 - 14:30
मस्त ग. तु दिलेले कोकम सरबत गेल्या आठवड्यात संपले. आणि फणसाचे चिप्स अजुन आठवता आहेत. अजुन पाठव ग.
sarbat साहित्यः रायआवळे, पिठीसाखर, मीठ, वेलची पावडर, पाणी. कृती: ज्युसर जारमध्ये आवळे आणि थोडे पाणी घालून फिरवावे. ज्युसर जारमध्ये बिया तशाच राहतात. तयार मिश्रण गाळून घ्यावे. साधारणपणे एक भाग आवळा रसाला तीन भाग पाणी लागते, लागल्यास पाणी जास्त घ्यावे. पिठीसाखर, मीठ चवीनुसार मिसळावे. वेलचीपावडर घालावी. थंडगार करून सर्व्ह करावे. उन्हाळा फारच वाढलाय. त्यामुळे आवळ्याचे लगडलेले झाड पाहून सरबताची कल्पना सुचली.
Subscribe to