मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

जडण-घडण...2

माधुरी विनायक ·
लेखनविषय:
मुक्तक
लेखनप्रकार
अनुभव
शाळेतले दिवस, मित्रमंडळी, अभ्यास, स्पर्धा सगळंच मस्त होतं. प्रत्येक वर्षी वर्गशिक्षक आणि विषयानुरूप शिक्षक बदलत असले तरी सगळेच शिक्षक ओळखीचे होते. त्यामुळे पुढच्या वर्गात मित्रमंडळीही तीच आणि शिक्षकही ओळखीचे. अगदी खरं सांगायचं तर पहिली ते सातवी इयत्तेची सात वर्षं वेगवेगळी आठवतंच नाहीत, मोठ्ठच मोठ्ठं लांबलचक एकच वर्षं असावं ते, असंच वाटतं. तसंच आठवतं... शाळा, परीक्षा आणि परीक्षेनंतरची सुट्टी. मे महिन्याच्या सुट्टीत गावी गेलं की गोंधळात टाकणारा पहिला अनुभव म्हणजे, अरेच्चा, सुट्टी इतक्यात कशी संपली? थांबा, थांबा. थोडं उलगडून सांगते. माझं गाव कोकणात. मुंबईहून गावी पोहोचायला किमान 12 तास लागायचे.

अखेर

आतिवास ·

कवितानागेश 20/06/2014 - 11:42
हम्म... अश्या साध्या सरळ uncopmlicated माणसांना भेटल्यावर खरं तर आपल्यालाच खूप भरीव काहितरी मिळतं.

यशोधरा 20/06/2014 - 11:46
सुरेख आणि अत्यंत अस्वस्थ करणारं लेखन. बिहारमध्ये तर परिस्थिती भयानक असेलच, त्याबद्दल प्रश्नच नाही आणि मदतही पोहोचयला हवी, पण अगदी आपल्या आसपास असा विरोधाभास सतत दिसतच असतो, अस्तित्वात असतो, बघायचीच खोटी फक्त.

आयुर्हित 20/06/2014 - 11:57
नेहमीप्रमाणे डोक्यात असंख्य प्रश्न आहेत! आणि आपल्याही असतीलच....!!! हे सारे प्रश्न तसेच ठेवायचे की उत्तरे शोधायची हे मात्र आपल्याच हातात आहे.

जागु 20/06/2014 - 12:00
कार्यक्रम संपतो. गावातल्या स्त्रियांनी सगळ्यांसाठी चहा आणि बिस्किटांची व्यवस्था केली आहे. बारक्या पोरांना मात्र फक्त बिस्किटं आहेत, चहा नाही हे मला दिसतं. बरोबर आहे, साखर, दूध सगळ्याचा प्रश्न असणार इथं! त्या बारक्या पोरापोरींच्या डोळयांत मला चहाची इच्छा दिसते. मग मी माझा चहाचा कप पुढे करून ’यात बिस्किट बुड्वून खा’ अस त्यांना सांगते. क्षणार्धात माझ्याभोवती पोरं जमा होतात. त्यांचा ’चहा बिस्किटाचा’ आनंद अगदी निरागस आहे. मला त्यांचे चमकते डोळॆ आणि चेहरे पाहून फार बरं वाटतं. पूर्ण लेख खुप छान लिहीलाय. कससच झाल वाचून. बिचारी मुल.

अनुप ढेरे 20/06/2014 - 12:13
आदिवासींमध्ये हे कुपोषण कायमच होतं का? का गेल्या ५०-१०० वर्षात निर्माण झालेली समस्या आहे ही? म्हणजे त्यांचा पारंपारिक आहार घेऊनही हे कुपोषण असतं का?

आतिवास 23/06/2014 - 16:54
त्याआधीही काही आदिवासी कुपोषित असतील कदाचित पण ते कुपोषण मोजले जात नव्हते. शिवाय जसजशी जंगलं नष्ट झाली, आहाराच्या सवयी बदलल्या आणि पुरेसे अन्न मिळणे थांबले तसतसे कुपोषण वाढले. बदलत्या जीवनमानाशी याचा संबंध आहे. आत्ता माझ्या हातात तुम्हाला देण्यासाठी उचित असा दुवा नाही, तो मिळाला की जरूर सांगते. तोवर क्षमस्व!

माधुरी विनायक 20/06/2014 - 12:23
खूप अस्वस्थ करणारा विरोधाभास. आपल्याकडे मराठवाड्यातही अशी परस्परविरोधी स्थिती दिसते. अस्वस्थ होण्यापलिकडे आपण काही करू शकत नाही, हा विचार आणखी अस्वस्थ करतो... निरागस आनंद मात्र मनाला भिडला. छानच...

सविता००१ 20/06/2014 - 12:52
वाचून आपण काही करू शकत नाहीये असं फार वाटलं. अर्थात तुम्हाला जो सुंदर आन्ण्द मिळाला तो आम्हाला इथं बसल्याजागी मिळालाच!

सुबोध खरे 20/06/2014 - 13:00
अतिवास ताई, असेच अनुभव मी जेंव्हा लष्कराच्या भरती साठी बिहार मध्ये गेलो होतो तेंव्हा आले होते. फार निराश आणि उदास करणारे अनुभव असतात. आपल्याला मिळणाऱ्या पैशाची आणि सुख सोयीची लाज वाटायला लागते. उत्तर बिहार मध्ये गरिबी इतकी आहे कि लोकांना दोन वेळचे खाणे मिळत नाही अंगभर कपडा मिळत नाही. शेकडो किमी दूर परवा करून लष्करात भारती होण्यासाठी आशेने तरुण झुंडी च्या झुंडी नी येत असत. त्यांची वैद्यकीय तपासणी करीत असताना एक जाणवले कि बरेचसे तरुण शर्ट आणि विजारीच्या आत मध्ये कोणतेही वस्त्र घालत नसत कारण त्यांना ते परवडत नसे. बहुसंख्य जण शेतमजूर म्हणून काम करीत असत आणि त्यांना दोन वेळचे जेवून ( लीट्टी आणि चोखा) पंधराशे रुपये पगार मिळत असे. पंधराशे रुपये वर्षाला ( महिन्याला नव्हे). त्यामुळे त्यात त्यांना फक्त बाह्य वस्त्र परवडत असे अंतर्वस्त्र नाही. बरेस्च्से लोक उधार उसनवार करून तेथे पोहोचले होते. असा पगार आणि त्यांची गरिबी पाहून कुणालाही वैद्यकीय दृष्ट्या नापास करायला फार जीवावर येत असे. पण लष्करासाठी जेवढ्या जागा होत्या तेवढ्याच लोकांना भरती करणे शक्य होते मग त्यातल्या त्यात जो जास्तीत जास्त निरोगी आणि बलवान आहे त्यालाच घेणे हा आमच्या कर्माचा भाग होता.पुढे ओडीसा मध्ये जीवित राहण्यासाठी उंदीर खाऊन जगणारे लोक पाहिले काही वर्षे असे अनुभव आल्यानंतर हळू हळू तुम्हाला तितके वाईट वाटेनासे होते. म्हणून म्हणतात ना माझ्या मन बन दगड.

प्रमोद देर्देकर 20/06/2014 - 13:10
अतिवासतै आपले लिखाण खुप छान आहे मागिल सर्व लेखाप्रामाणेच हे सुध्दा मनास भिडले. आपण सरकारी कर्मचारी आहात काय? कारण आपले लिखाण हे अनिल अवचट यांच्या "प्रश्न आणि प्रश्न " या पुस्तकाची आठवण करुन देणारे आहे. हे प्रश्न तुम्ही फक्त लोकांसमोर आपल्या अनुदिनी द्वारे अथवा सार्वजनिक संस्थांळांवर मांडता की त्या समस्यां तुम्ही काही प्रमाणात सोडवण्याचा प्रयत्न करता? करत असल्यास त्या समस्या सोडवताना तुम्हाला कोणत्या अडचणींना समोरे जावे लागले त्याचा ही उल्लेख करावा.

आतिवास 27/06/2014 - 09:21
अडचणी तर असतातच - त्या सगळ्याच क्षेत्रांत असतात. ते सोडवणारे लोकही सगळीकडे असतात. या लेखातही काही अडचणींचा आणि त्यावरच्या उपायांचा उल्लेख आहे. सविस्तर लिहायला गेले तर वाचायला कंटाळाल तुम्ही अशी शक्यता आहे - म्हणून थोडक्यात लिहिले आहे :-)

प्रभाकर पेठकर 20/06/2014 - 13:19
एकदा दुसर्‍याला मोठेपणा आणि स्वतःकडे कमीपणा घ्यायचा ठरवला की प्रत्येक बारीकसारीक गोष्टीत तो आपल्याला जाणवायला लागतो. हा अनुभव अगदी देशावर अहमदनगर जिल्ह्यातही येतो आणि कोकणांत एखाद्या खेडेगावातही येतोच. कथेतील मुंगेर पाड्यावरील परिस्थिती आजही महाराष्ट्रात कांही पाड्यावस्त्यांवर असेलच. कुपोषणाचा मुद्दा कदाचित अहमदनगर किंवा कोकणात नसेल पण आपलं जीवन आणि ह्या पाड्यावस्त्यांवरील लोकांच जीवन ह्यात प्रचंड तफावत जाणवते. हिच गोष्ट इथे आखाती प्रदेशातही जाणवते. आपण भारतातून इथे पैसे कमवायला आलो आहोत, श्रीमंत व्हायला आलो आहोत पण इथेही कित्येक वस्त्या दूर दूर डोंगरात आहेत ज्यांचे जीवन गरीबीने ग्रासलेले आणि आपल्या सुखवस्तू जीवनापेक्षा विपरीत आहे. मी, कोकणांत मला भेटलेल्या आणि तळातील राहणीमान असलेल्या, अशा कांही जणांना आखातात नोकरीचे आमिष दाखवले पण ते त्यांचे गाव सोडायला तयार नसतात. तसेच, तिथेच कांही स्वतंत्र व्यवसाय करण्यासंबंधी सुचविले आणि आर्थिक मदत देऊ केली तरी, कांही धडपड करण्याविषयी ते उदासीन दिसतात. सरकारी मदतीवर आणि योजनांवर विसंबून राहायचं आणि त्यातच आपलं सुख शोधायचं असाच बहुतेकांचा कल दिसतो.

जयनीत 20/06/2014 - 19:38
'''''''''''''कांही धडपड करण्याविषयी ते उदासीन दिसतात.''''''''''''''' दुर्गम अविकसीत भागातील लोकांच्या आकांक्षा शहरी भागातल्या लोकांइतक्या मोठया नसल्या तर त्यांना कसा दोष देणार? असे लोक आपल्याला शहरातही अगदी तथाकथीत सुशिक्षित लोकातही सापडत नाहीत का? नोकरी मिळण्या पुरतं शिक्षण झालं अन एकदा का ब-या पैकी नोकरी लागली की अजून जास्त काही मिळवण्याच्या मागे किती लोक असतात? तिथल्या निराशा जनक परिस्थितून पुढे जाण्याची धडपड करणारे काही लोक तिथेही सापडतील. जर सरासरी काढली तर असल्या गावां मधल्या अन मोठ्या शहरातल्या आकडेवारीत किती फरक येईल? ( तुमची हॉटेल व्यवसायातील कामगिरी वाचली आहे. त्याबद्दल अभिनंदन )

आतिवास 27/06/2014 - 09:24
सहमत आहे. दोन्ही प्रकारचे (आकांक्षा नसणारे आणि धडपडणारे) लोक सगळीकडे असतात. कुणाला संधी मिळते, कुणाला नाही - कुणाला संधी असते हेही माहिती होऊ शकत नाही दुर्दैवाने!

सस्नेह 20/06/2014 - 14:32
अन त्यामागचे सखोल चिंतन विषेश भिडले. यापूर्वीही वाचला होता लेख. पुन्हा वाचताना तितकाच भिडला. बाकी बिहार, अहमदनगर, विदर्भ किंवा मराठवाडा इथंच जायला हवं असं नाही. मुंबईतसुद्धा धारावी वगैरे भागात यापेक्षा भीषण चित्र दिसते. लेखातील लोकांना सोयीसुविधा मिळत नसतील, पण मोकळी हवा अन इतर नैसर्गिक देणी तरी मिळतात. बुजबुजलेल्या झोपडपट्टीतून टीव्ही इ. सुविधा असूनही, नरकघाणीत सर्व व्यवहार उरकावे लागतात, अन डोळ्यासमोर घडणाऱ्या हत्या अन वासनाकांडात कित्येक बालपणे अकालीच जाळून जातात.

सखी 20/06/2014 - 21:49
नेहमीप्रमाणेच अस्वस्थ करणारं तुमचं लेखन. ’चहा बिस्किटाचा’ प्रसंग वाचुन कससचं झालं कारण नात्यातल्या अनेक मुलांनाही हे आवडतं असं अनुभवल्यामुळे असेल.

एस 23/06/2014 - 20:04
पूल बांधणार्‍या व्यक्तीला नेहमीप्रमाणेच सलाम. 'आतले' आणि 'बाहेरचे' हा जुना लेख आठवला. थोडे डोळे उघडून पाहिल्यास असे 'ते' 'आपल्या' अवतीभवतीच दिसतात. त्यासाठी कुणाला असे दूर जाण्याचीही गरज नसते. मान्य आहे की पूल ओलांडून पाऊल टाकण्याचे धाडस आणि क्षमता प्रत्येकात नसते, पण किमान थोडे अंतर्मुख होऊन पुलापलिकडे बघण्याइतपत संवेदनशीलता जरी 'आपल्या'मध्ये आली तरी अशा 'पुलां'चे सार्थक होईल असे वाटते.

एस 27/06/2014 - 11:12
कधीकधी वाटतंही आपण हरलेली लढाई लढतोय की काय. पण या धडपडीला जिवंत ठेवणं, कोसळणारे पूल पुन्हा बांधत राहणं, आपल्या अपयशाचे 'त्यांच्या'वर होणारे परिणाम सहन करणं हे शब्दबंधापलिकडलं आहे. तुमच्या कार्याला सलाम आणि शुभेच्छा!

निशदे 27/06/2014 - 04:09
तुमचे अनुभव आणि लेखन कमालीचे वास्तवदर्शी असते........ कधीकधी इतके की माझ्यासारख्या एखाद्याच्या मध्यमवर्गीय मानसिकतेला जोरदार तडा द्यायचे काम तुमचे लेखन अगदी सहज करून जाते. असेच अधिकाधिक अनुभव आमच्यासमोर मांडत रहा. आणखी एक मुद्दा असा, की अशा परिस्थितीत कसलीही मदत आमच्याकडून होण्यासारखी असेल तरी तुमच्या लेखात तसे लिहा. हळहळण्यापलीकडेही जाऊन काहीतरी करावेसे वाटणारे कितीतरी लोक असतील. त्यांच्याकडून थोडी जरी मदत अशा भागांना, इथल्या लोकांना मिळाली तरी त्यांच्याबद्दल लिहिणारा आणि वाचणारा, दोघांचेही सार्थक होईल.

आतिवास 27/06/2014 - 09:13
संस्थेचे नाव लिहिण्याचे मी अनेकदा जाणीवपूर्वक टाळते कारण "मिपा व्यासपीठाचा वापर मी माझ्या हितसंबंधांसाठी (माझ्या अथवा संस्थेच्या जाहिरातबाजीसाठी) करते आहे" असा आरोप माझ्यावर होऊ शकतो. असा आरोप कोणी केला तर त्यात काही गैर नाही असा दृष्टिकोन असल्याने मी संस्थेचे नाव देणे शक्यतो (काही अपवाद आहेत) टाळते. सार्वजनिक जीवनात काही नियम मी पाळते - हा त्यापैकी एक! पण ज्या वाचकांना संस्थांना आणि पर्यायाने समाजातल्या विविध घटकांना आर्थिक मदत देऊन काही हातभार लावायची इच्छा असेल, त्यांना विनंती. आपल्याला कोणत्या क्षेत्रात मदत करण्याची इच्छा आहे (शिक्षण, आरोग्य, स्त्री सबलीकरण, शेती, पाणी, ....) आणि कोणत्या विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रात (मराठवाडा, विदर्भ, बिहार, छत्तीसगढ ...) मदत करायची इच्छा आहे याविषयी मला 'व्यनि' केल्यास मला माहिती असलेल्या कामांची माहिती मी तुम्हाला व्यक्तिशः कळवू शकेन. अर्थात संस्थेच्या कामाची खातरजमा स्वतंत्रपणे करावी; माझ्या शब्दांवर आंधळा विश्वास ठेवू नये. आणि दुसरे म्हणजे तुम्ही जी काही आर्थिक अथवा इतर मदत कराल त्याला 'मिपा' जबाबदार नाही हेही लक्षात असू द्यावे ही विनंती.

कवितानागेश 20/06/2014 - 11:42
हम्म... अश्या साध्या सरळ uncopmlicated माणसांना भेटल्यावर खरं तर आपल्यालाच खूप भरीव काहितरी मिळतं.

यशोधरा 20/06/2014 - 11:46
सुरेख आणि अत्यंत अस्वस्थ करणारं लेखन. बिहारमध्ये तर परिस्थिती भयानक असेलच, त्याबद्दल प्रश्नच नाही आणि मदतही पोहोचयला हवी, पण अगदी आपल्या आसपास असा विरोधाभास सतत दिसतच असतो, अस्तित्वात असतो, बघायचीच खोटी फक्त.

आयुर्हित 20/06/2014 - 11:57
नेहमीप्रमाणे डोक्यात असंख्य प्रश्न आहेत! आणि आपल्याही असतीलच....!!! हे सारे प्रश्न तसेच ठेवायचे की उत्तरे शोधायची हे मात्र आपल्याच हातात आहे.

जागु 20/06/2014 - 12:00
कार्यक्रम संपतो. गावातल्या स्त्रियांनी सगळ्यांसाठी चहा आणि बिस्किटांची व्यवस्था केली आहे. बारक्या पोरांना मात्र फक्त बिस्किटं आहेत, चहा नाही हे मला दिसतं. बरोबर आहे, साखर, दूध सगळ्याचा प्रश्न असणार इथं! त्या बारक्या पोरापोरींच्या डोळयांत मला चहाची इच्छा दिसते. मग मी माझा चहाचा कप पुढे करून ’यात बिस्किट बुड्वून खा’ अस त्यांना सांगते. क्षणार्धात माझ्याभोवती पोरं जमा होतात. त्यांचा ’चहा बिस्किटाचा’ आनंद अगदी निरागस आहे. मला त्यांचे चमकते डोळॆ आणि चेहरे पाहून फार बरं वाटतं. पूर्ण लेख खुप छान लिहीलाय. कससच झाल वाचून. बिचारी मुल.

अनुप ढेरे 20/06/2014 - 12:13
आदिवासींमध्ये हे कुपोषण कायमच होतं का? का गेल्या ५०-१०० वर्षात निर्माण झालेली समस्या आहे ही? म्हणजे त्यांचा पारंपारिक आहार घेऊनही हे कुपोषण असतं का?

आतिवास 23/06/2014 - 16:54
त्याआधीही काही आदिवासी कुपोषित असतील कदाचित पण ते कुपोषण मोजले जात नव्हते. शिवाय जसजशी जंगलं नष्ट झाली, आहाराच्या सवयी बदलल्या आणि पुरेसे अन्न मिळणे थांबले तसतसे कुपोषण वाढले. बदलत्या जीवनमानाशी याचा संबंध आहे. आत्ता माझ्या हातात तुम्हाला देण्यासाठी उचित असा दुवा नाही, तो मिळाला की जरूर सांगते. तोवर क्षमस्व!

माधुरी विनायक 20/06/2014 - 12:23
खूप अस्वस्थ करणारा विरोधाभास. आपल्याकडे मराठवाड्यातही अशी परस्परविरोधी स्थिती दिसते. अस्वस्थ होण्यापलिकडे आपण काही करू शकत नाही, हा विचार आणखी अस्वस्थ करतो... निरागस आनंद मात्र मनाला भिडला. छानच...

सविता००१ 20/06/2014 - 12:52
वाचून आपण काही करू शकत नाहीये असं फार वाटलं. अर्थात तुम्हाला जो सुंदर आन्ण्द मिळाला तो आम्हाला इथं बसल्याजागी मिळालाच!

सुबोध खरे 20/06/2014 - 13:00
अतिवास ताई, असेच अनुभव मी जेंव्हा लष्कराच्या भरती साठी बिहार मध्ये गेलो होतो तेंव्हा आले होते. फार निराश आणि उदास करणारे अनुभव असतात. आपल्याला मिळणाऱ्या पैशाची आणि सुख सोयीची लाज वाटायला लागते. उत्तर बिहार मध्ये गरिबी इतकी आहे कि लोकांना दोन वेळचे खाणे मिळत नाही अंगभर कपडा मिळत नाही. शेकडो किमी दूर परवा करून लष्करात भारती होण्यासाठी आशेने तरुण झुंडी च्या झुंडी नी येत असत. त्यांची वैद्यकीय तपासणी करीत असताना एक जाणवले कि बरेचसे तरुण शर्ट आणि विजारीच्या आत मध्ये कोणतेही वस्त्र घालत नसत कारण त्यांना ते परवडत नसे. बहुसंख्य जण शेतमजूर म्हणून काम करीत असत आणि त्यांना दोन वेळचे जेवून ( लीट्टी आणि चोखा) पंधराशे रुपये पगार मिळत असे. पंधराशे रुपये वर्षाला ( महिन्याला नव्हे). त्यामुळे त्यात त्यांना फक्त बाह्य वस्त्र परवडत असे अंतर्वस्त्र नाही. बरेस्च्से लोक उधार उसनवार करून तेथे पोहोचले होते. असा पगार आणि त्यांची गरिबी पाहून कुणालाही वैद्यकीय दृष्ट्या नापास करायला फार जीवावर येत असे. पण लष्करासाठी जेवढ्या जागा होत्या तेवढ्याच लोकांना भरती करणे शक्य होते मग त्यातल्या त्यात जो जास्तीत जास्त निरोगी आणि बलवान आहे त्यालाच घेणे हा आमच्या कर्माचा भाग होता.पुढे ओडीसा मध्ये जीवित राहण्यासाठी उंदीर खाऊन जगणारे लोक पाहिले काही वर्षे असे अनुभव आल्यानंतर हळू हळू तुम्हाला तितके वाईट वाटेनासे होते. म्हणून म्हणतात ना माझ्या मन बन दगड.

प्रमोद देर्देकर 20/06/2014 - 13:10
अतिवासतै आपले लिखाण खुप छान आहे मागिल सर्व लेखाप्रामाणेच हे सुध्दा मनास भिडले. आपण सरकारी कर्मचारी आहात काय? कारण आपले लिखाण हे अनिल अवचट यांच्या "प्रश्न आणि प्रश्न " या पुस्तकाची आठवण करुन देणारे आहे. हे प्रश्न तुम्ही फक्त लोकांसमोर आपल्या अनुदिनी द्वारे अथवा सार्वजनिक संस्थांळांवर मांडता की त्या समस्यां तुम्ही काही प्रमाणात सोडवण्याचा प्रयत्न करता? करत असल्यास त्या समस्या सोडवताना तुम्हाला कोणत्या अडचणींना समोरे जावे लागले त्याचा ही उल्लेख करावा.

आतिवास 27/06/2014 - 09:21
अडचणी तर असतातच - त्या सगळ्याच क्षेत्रांत असतात. ते सोडवणारे लोकही सगळीकडे असतात. या लेखातही काही अडचणींचा आणि त्यावरच्या उपायांचा उल्लेख आहे. सविस्तर लिहायला गेले तर वाचायला कंटाळाल तुम्ही अशी शक्यता आहे - म्हणून थोडक्यात लिहिले आहे :-)

प्रभाकर पेठकर 20/06/2014 - 13:19
एकदा दुसर्‍याला मोठेपणा आणि स्वतःकडे कमीपणा घ्यायचा ठरवला की प्रत्येक बारीकसारीक गोष्टीत तो आपल्याला जाणवायला लागतो. हा अनुभव अगदी देशावर अहमदनगर जिल्ह्यातही येतो आणि कोकणांत एखाद्या खेडेगावातही येतोच. कथेतील मुंगेर पाड्यावरील परिस्थिती आजही महाराष्ट्रात कांही पाड्यावस्त्यांवर असेलच. कुपोषणाचा मुद्दा कदाचित अहमदनगर किंवा कोकणात नसेल पण आपलं जीवन आणि ह्या पाड्यावस्त्यांवरील लोकांच जीवन ह्यात प्रचंड तफावत जाणवते. हिच गोष्ट इथे आखाती प्रदेशातही जाणवते. आपण भारतातून इथे पैसे कमवायला आलो आहोत, श्रीमंत व्हायला आलो आहोत पण इथेही कित्येक वस्त्या दूर दूर डोंगरात आहेत ज्यांचे जीवन गरीबीने ग्रासलेले आणि आपल्या सुखवस्तू जीवनापेक्षा विपरीत आहे. मी, कोकणांत मला भेटलेल्या आणि तळातील राहणीमान असलेल्या, अशा कांही जणांना आखातात नोकरीचे आमिष दाखवले पण ते त्यांचे गाव सोडायला तयार नसतात. तसेच, तिथेच कांही स्वतंत्र व्यवसाय करण्यासंबंधी सुचविले आणि आर्थिक मदत देऊ केली तरी, कांही धडपड करण्याविषयी ते उदासीन दिसतात. सरकारी मदतीवर आणि योजनांवर विसंबून राहायचं आणि त्यातच आपलं सुख शोधायचं असाच बहुतेकांचा कल दिसतो.

जयनीत 20/06/2014 - 19:38
'''''''''''''कांही धडपड करण्याविषयी ते उदासीन दिसतात.''''''''''''''' दुर्गम अविकसीत भागातील लोकांच्या आकांक्षा शहरी भागातल्या लोकांइतक्या मोठया नसल्या तर त्यांना कसा दोष देणार? असे लोक आपल्याला शहरातही अगदी तथाकथीत सुशिक्षित लोकातही सापडत नाहीत का? नोकरी मिळण्या पुरतं शिक्षण झालं अन एकदा का ब-या पैकी नोकरी लागली की अजून जास्त काही मिळवण्याच्या मागे किती लोक असतात? तिथल्या निराशा जनक परिस्थितून पुढे जाण्याची धडपड करणारे काही लोक तिथेही सापडतील. जर सरासरी काढली तर असल्या गावां मधल्या अन मोठ्या शहरातल्या आकडेवारीत किती फरक येईल? ( तुमची हॉटेल व्यवसायातील कामगिरी वाचली आहे. त्याबद्दल अभिनंदन )

आतिवास 27/06/2014 - 09:24
सहमत आहे. दोन्ही प्रकारचे (आकांक्षा नसणारे आणि धडपडणारे) लोक सगळीकडे असतात. कुणाला संधी मिळते, कुणाला नाही - कुणाला संधी असते हेही माहिती होऊ शकत नाही दुर्दैवाने!

सस्नेह 20/06/2014 - 14:32
अन त्यामागचे सखोल चिंतन विषेश भिडले. यापूर्वीही वाचला होता लेख. पुन्हा वाचताना तितकाच भिडला. बाकी बिहार, अहमदनगर, विदर्भ किंवा मराठवाडा इथंच जायला हवं असं नाही. मुंबईतसुद्धा धारावी वगैरे भागात यापेक्षा भीषण चित्र दिसते. लेखातील लोकांना सोयीसुविधा मिळत नसतील, पण मोकळी हवा अन इतर नैसर्गिक देणी तरी मिळतात. बुजबुजलेल्या झोपडपट्टीतून टीव्ही इ. सुविधा असूनही, नरकघाणीत सर्व व्यवहार उरकावे लागतात, अन डोळ्यासमोर घडणाऱ्या हत्या अन वासनाकांडात कित्येक बालपणे अकालीच जाळून जातात.

सखी 20/06/2014 - 21:49
नेहमीप्रमाणेच अस्वस्थ करणारं तुमचं लेखन. ’चहा बिस्किटाचा’ प्रसंग वाचुन कससचं झालं कारण नात्यातल्या अनेक मुलांनाही हे आवडतं असं अनुभवल्यामुळे असेल.

एस 23/06/2014 - 20:04
पूल बांधणार्‍या व्यक्तीला नेहमीप्रमाणेच सलाम. 'आतले' आणि 'बाहेरचे' हा जुना लेख आठवला. थोडे डोळे उघडून पाहिल्यास असे 'ते' 'आपल्या' अवतीभवतीच दिसतात. त्यासाठी कुणाला असे दूर जाण्याचीही गरज नसते. मान्य आहे की पूल ओलांडून पाऊल टाकण्याचे धाडस आणि क्षमता प्रत्येकात नसते, पण किमान थोडे अंतर्मुख होऊन पुलापलिकडे बघण्याइतपत संवेदनशीलता जरी 'आपल्या'मध्ये आली तरी अशा 'पुलां'चे सार्थक होईल असे वाटते.

एस 27/06/2014 - 11:12
कधीकधी वाटतंही आपण हरलेली लढाई लढतोय की काय. पण या धडपडीला जिवंत ठेवणं, कोसळणारे पूल पुन्हा बांधत राहणं, आपल्या अपयशाचे 'त्यांच्या'वर होणारे परिणाम सहन करणं हे शब्दबंधापलिकडलं आहे. तुमच्या कार्याला सलाम आणि शुभेच्छा!

निशदे 27/06/2014 - 04:09
तुमचे अनुभव आणि लेखन कमालीचे वास्तवदर्शी असते........ कधीकधी इतके की माझ्यासारख्या एखाद्याच्या मध्यमवर्गीय मानसिकतेला जोरदार तडा द्यायचे काम तुमचे लेखन अगदी सहज करून जाते. असेच अधिकाधिक अनुभव आमच्यासमोर मांडत रहा. आणखी एक मुद्दा असा, की अशा परिस्थितीत कसलीही मदत आमच्याकडून होण्यासारखी असेल तरी तुमच्या लेखात तसे लिहा. हळहळण्यापलीकडेही जाऊन काहीतरी करावेसे वाटणारे कितीतरी लोक असतील. त्यांच्याकडून थोडी जरी मदत अशा भागांना, इथल्या लोकांना मिळाली तरी त्यांच्याबद्दल लिहिणारा आणि वाचणारा, दोघांचेही सार्थक होईल.

आतिवास 27/06/2014 - 09:13
संस्थेचे नाव लिहिण्याचे मी अनेकदा जाणीवपूर्वक टाळते कारण "मिपा व्यासपीठाचा वापर मी माझ्या हितसंबंधांसाठी (माझ्या अथवा संस्थेच्या जाहिरातबाजीसाठी) करते आहे" असा आरोप माझ्यावर होऊ शकतो. असा आरोप कोणी केला तर त्यात काही गैर नाही असा दृष्टिकोन असल्याने मी संस्थेचे नाव देणे शक्यतो (काही अपवाद आहेत) टाळते. सार्वजनिक जीवनात काही नियम मी पाळते - हा त्यापैकी एक! पण ज्या वाचकांना संस्थांना आणि पर्यायाने समाजातल्या विविध घटकांना आर्थिक मदत देऊन काही हातभार लावायची इच्छा असेल, त्यांना विनंती. आपल्याला कोणत्या क्षेत्रात मदत करण्याची इच्छा आहे (शिक्षण, आरोग्य, स्त्री सबलीकरण, शेती, पाणी, ....) आणि कोणत्या विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रात (मराठवाडा, विदर्भ, बिहार, छत्तीसगढ ...) मदत करायची इच्छा आहे याविषयी मला 'व्यनि' केल्यास मला माहिती असलेल्या कामांची माहिती मी तुम्हाला व्यक्तिशः कळवू शकेन. अर्थात संस्थेच्या कामाची खातरजमा स्वतंत्रपणे करावी; माझ्या शब्दांवर आंधळा विश्वास ठेवू नये. आणि दुसरे म्हणजे तुम्ही जी काही आर्थिक अथवा इतर मदत कराल त्याला 'मिपा' जबाबदार नाही हेही लक्षात असू द्यावे ही विनंती.
लेखनविषय:
समाज
जीवनमान
लेखनप्रकार
आस्वाद
अनुभव
मी तिला पाहते तेव्हा सकाळचे नऊ वाजले आहेत. अर्थात लाकडाची मोळी डोक्यावर वाहताना तिचा चेहरा खाली झुकला आहे त्यामुळे मला तो दिसत नाही. stree तिची आणि माझी ओळख नाही आणि मी तिच्याशी बोलत नाही, त्यामुळे ती ओळख होतही नाही. स्वत:च्या कामात मग्न असणा-या त्या अनोळखी स्त्रीचा फोटो काढणं खरं तर योग्य नाही, ते एका अर्थी तिच्या खासगीपणावर आक्रमण आहे याची मला जाणीव आहे. पण तरीही मी हा फोटो काढते.

अंतरीच्या गुढगर्भी जे मला जे भावले ========स्वच्छन्द मकरंद !!

डॉ. दत्ता फाटक ·

चौकटराजा 20/06/2014 - 08:30
आपली मान-सिकताच परिस्थितीपेक्षा जास्त दुःखाला कारणीभूत असते. एक हजार एक टक्के खरे. खरे तर या जगात न भरून येणारी जखम म्हणजे आप्ताचा मृत्यू . तरीही काळ ती जखम भरून देतोच की. आपण कृतकृत्यतेची ,ध्येयांची लेबले घेउन जगायला लागलो की दु: खे निर्माण होतात. मग मस्त मजेत जगणे कठीण होते. जीबनाचा मनमुराद आनंद हेच मुख्य ध्येय ठेवले तर पैसा, नातेसंबंध, मानमरातब ई ना फक्त साधनांचे महत्व उरते. साध्य काही वेगळेच असते.

nasatiuthathev 20/06/2014 - 10:50
कित्येत लोकं आत्मघातासप्रवृत्त हो-तात प्रेमभंग, घटस्फोट, कोणा इष्टआपत्ताचा देहान्त, आजारपण, या गोष्टी सुंदर ईश्वर-प्र-निधान म्हणजे “”ईश्वराने दिलेल्या विशेष ठेवा”” त्याचा विनाश का करावा बरं !! त्याला मार्ग आहे की, आपल्या शरीरात काही दोष निर्माण झाला तर आपण काय करतो तेवढया भागावर शस्त्रक्रिया करून काढून टाकतो. अगदी खर ....

धन्या 20/06/2014 - 15:39
तर्कसंगत मनोविश्लेषण केलं तर अध्यात्माची नाळ मनाशी, अंतर्मनाशी जोडलेली असते
क्या बात हैं. धार्मिक असणं आणि अध्यात्मिक असणं या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहे. धार्मिकतेचा भर बाहयोपचारांवर, कर्मकांडांवर असतो तर अध्यात्मिकतेचा भर आपल्या अंतरंगाशी आपलीच नाळ जुळण्यावर असतो, आतल्या शांतीवर असतो. धर्म आला की देव येतो, देव आला की त्याची सुपरनॅचरल पॉवर येते आणि मग आपण भ्रमांमध्ये अडकतो. अध्यात्मात देव नसतो. तिथे आपण असतो, आपल्यासारखेच इतर असतात आणि सभोवतालचा निसर्ग असतो. आपण आपल्याशीच कनेक्ट झालो की आपल्यासारख्याच इतरांशी आणि सभोवतालच्या निसर्गाशी कनेक्ट होणे सहजतेने घडते.

चौकटराजा 20/06/2014 - 08:30
आपली मान-सिकताच परिस्थितीपेक्षा जास्त दुःखाला कारणीभूत असते. एक हजार एक टक्के खरे. खरे तर या जगात न भरून येणारी जखम म्हणजे आप्ताचा मृत्यू . तरीही काळ ती जखम भरून देतोच की. आपण कृतकृत्यतेची ,ध्येयांची लेबले घेउन जगायला लागलो की दु: खे निर्माण होतात. मग मस्त मजेत जगणे कठीण होते. जीबनाचा मनमुराद आनंद हेच मुख्य ध्येय ठेवले तर पैसा, नातेसंबंध, मानमरातब ई ना फक्त साधनांचे महत्व उरते. साध्य काही वेगळेच असते.

nasatiuthathev 20/06/2014 - 10:50
कित्येत लोकं आत्मघातासप्रवृत्त हो-तात प्रेमभंग, घटस्फोट, कोणा इष्टआपत्ताचा देहान्त, आजारपण, या गोष्टी सुंदर ईश्वर-प्र-निधान म्हणजे “”ईश्वराने दिलेल्या विशेष ठेवा”” त्याचा विनाश का करावा बरं !! त्याला मार्ग आहे की, आपल्या शरीरात काही दोष निर्माण झाला तर आपण काय करतो तेवढया भागावर शस्त्रक्रिया करून काढून टाकतो. अगदी खर ....

धन्या 20/06/2014 - 15:39
तर्कसंगत मनोविश्लेषण केलं तर अध्यात्माची नाळ मनाशी, अंतर्मनाशी जोडलेली असते
क्या बात हैं. धार्मिक असणं आणि अध्यात्मिक असणं या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहे. धार्मिकतेचा भर बाहयोपचारांवर, कर्मकांडांवर असतो तर अध्यात्मिकतेचा भर आपल्या अंतरंगाशी आपलीच नाळ जुळण्यावर असतो, आतल्या शांतीवर असतो. धर्म आला की देव येतो, देव आला की त्याची सुपरनॅचरल पॉवर येते आणि मग आपण भ्रमांमध्ये अडकतो. अध्यात्मात देव नसतो. तिथे आपण असतो, आपल्यासारखेच इतर असतात आणि सभोवतालचा निसर्ग असतो. आपण आपल्याशीच कनेक्ट झालो की आपल्यासारख्याच इतरांशी आणि सभोवतालच्या निसर्गाशी कनेक्ट होणे सहजतेने घडते.
लेखनविषय:
जीवनमान
लेखनप्रकार
विचार
अंतरीच्या गुढगर्भी जे मला जे भासले !!!!घेई च्छन्द मकरंद . स्वच्छंद मकरंद, डॉ. दत्ता फाटक .

मला पडलेले काही गंभीर व चिल्लर प्रश्न ???

मारवा ·

धन्या 19/06/2014 - 17:08
१-भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे ? दोन्ही त अनुक्रमे बंडखोरी करणारे जे.कृष्णमुर्ती व कुमार गंधर्व हे एकेकटे च असामान्य अपवाद आहेत का? गुरुविना आध्यात्मिक बोध व संगीतात नैपुण्य मिळविणे अशक्य आहे का ? यामागे असणारी लाचारी डीपेंडंस मुळात सर्जनशील अभिव्यक्तीला बाधा आणत नसेल का ? गुरु सेवा गुरु आज्ञापालन गुरु दास्यत्व गुरु समर्पण हे मुळ साधनेपेक्षा कायम अधिक महत्वाच आहे असे प्रतिपादन या क्षेत्रातील व्यक्तींकडुन नेहमीच केले जाते असे का?
हा प्रश्न मलाही नेहमी पडतो. "सद्गुरुवाचोनी सापडेना सोय | धरावे धरावे ते पाय आधी आधी" पण तो सद्गुरु काय लायकीचा आहे हे कसे कळणार? सध्या तुरुंगात हवा खात असलेले एक प्रसिद्ध "सद्गुरु", नेहमी आनंदात राहण्याच्या सवयीमुळे एका अभिनेत्रीबरोबर आनंदी अवस्थेत कॅमेर्‍यात बंद झालेले एक दक्षिणेतील सद्गुरु, हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणारे निजधामाला गेलेले दक्षिणेतील अजून एक सद्गुरु, भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु हे खरंच सद्गुरु आहेत का?

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:39
गुरु आणि सद्गुरु ह्यात फार फार फरक आहे ! परत एकदा "दासबोध" पहा हे अतिषय नम्र पणे सुचवु इच्छितो ( एकज्यॅक्ट दशक समास ह्यांचा रेफरन्स नंबर आठवत नाहीये :( )
सध्या तुरुंगात हवा खात असलेले एक प्रसिद्ध "सद्गुरु", नेहमी आनंदात राहण्याच्या सवयीमुळे एका अभिनेत्रीबरोबर आनंदी अवस्थेत कॅमेर्‍यात बंद झालेले एक दक्षिणेतील सद्गुरु, हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणारे निजधामाला गेलेले दक्षिणेतील अजून एक सद्गुरु, भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु हे खरंच सद्गुरु आहेत का?
बाकी मी निर्मल बाबांचा मोठ्ठा फॅन आहे , वरील पॅरामधे त्यांच्यावर ट्रीका केली नाहीस म्हणुन थोडक्यात बचावलास , नाहीतर पुढच्यावेळी भेटल्यावर तुला समोसाच खायला घातला असता तेही हरी चटनी न देता =)) *diablo*

विटेकर 20/06/2014 - 16:48
एकज्यॅक्ट दशक समास दशक ५ समास २ जें जें मन अंगिकारी| तें तें स्वयें मुक्त करी |तो गुरु नव्हे, भिकारी- | झडे आला ||२०|| शिष्यास न लविती साधन|न करविती इंद्रियेंदमन |ऐसे गुरु आडक्याचे तीन| मिळाले तरी त्यजावे ||२१|| जो कोणी ज्ञान बोधी| समूळ अविद्या छेदी |इंद्रियेंदमन प्रतिपादी| तो सद्गुरु जाणावा ||२२|| येक द्रव्याचे विकिले| येक शिष्याचे आखिले |अतिदुराशेनें केले| दीनरूप ||२३|| जें जें रुचे शिष्यामनीं| तैसीच करी मनधरणी |ऐसी कामना पापिणी| पडली गळां| २४|| जो गुरु भीडसारु| तो अद्धमाहून अद्धम थोरु |चोरटा मैंद पामरु| द्रव्यभोंदु ||२५|| जैसा वैद्य दुराचारी| केली सर्वस्वें बोहरी |आणी सेखीं भीड करी| घातघेणा ||२६|| तैसा गुरु नसावा| जेणें अंतर पडे देवा |भीड करूनियां, गोवा- | घाली बंधनाचा ||२७|| जेथें शुद्ध ब्रह्मज्ञान| आणी स्थूळ क्रियेचें साधन |तोचि सद्गुरु निधान| दाखवी डोळां ||२८|| देखणें दाखविती आदरें| मंत्र फुंकिती कर्णद्वारें |इतुकेंच ज्ञान, तें पामरें- | अंतरलीं भगवंता ||२९|| बाणे तिहींची खूण| तोचि गुरु सुलक्षण |तेथेंचि रिघावें शरण| अत्यादरें मुमुक्षें ||३०||

चौकटराजा 23/06/2014 - 14:25
अध्यात्म हे शास्त्रही नाही आणि कलाही नाही. ती एक मनोवृत्ती आहे. त्यात गुरूची गरज नाही. म्हटलेच तर आत्माराम हाच गुरू. संगीताचे तसे नाही ते शास्त्र ही आहे व कलाही. त्यात उत्फूर्तता आहे व तंत्रही. त्यातील उत्स्फूर्तता ही ज्याच्या त्याच्या नशीबाचा भाग आहे. पण तंत्र शिकण्यास गुरू लागतो. तो नसल्या पेक्षा असलेला कधीही चांगला. कुमारानी संगीतात कसलीही बंडखोरी केलेली नाही.शास्त्राचा अवमान केलेला नाही. आपले गुरू बी आर देवधर यांचे ते ऋणी होतेच ..फक्त राग मांडण्याची पद्धत, घराण्यांची बंधने या बाबत त्यानी नवीन विचार मांडले. ते तसे असने आवश्यकच आहे नाहीतर कला प्रवाही रहाणार नाही.

सूड 19/06/2014 - 17:14
६- घरी बनवलेल आईसक्रिम बाजारातल्या आईसक्रीम सारख मउ मउ का बनत नाही ? घरच आईसक्रीम नेहमी बर्फ़ाळ का बनत? घरी आइसक्रीम बनवतांना बाजारातल्या सारख बिनबर्फ़ाळ बनवण्यासाठी काय उपाय आहे ? नेमक काय केल तर आईसक्रीम कमी बर्फ़ाळ बनतं?
मागच्या आठवड्यात केलेली मँगो आईसक्रीमची रेशिपी लवकरच टाकेन. अगदीच बाजारातल्यासारखं नाही, पण कमी बर्फाळ तरी नक्कीच होतं. बाकीचे प्रश्न प्रचंड रोचक आहेत. तुम्हाला इतके प्रश्न पडण्याइतका वेळ मिळतो हे पाहून कवतिक वाटलं.

llपुण्याचे पेशवेll 20/06/2014 - 11:23
पॉट आईस्क्रीम यंत्रातून केले तर ते तसेच मऊ व बर्फविरहीत होते. शास्त्रीय कारण माझ्यामते तरी असे आहे की दुधाचे अवस्थांतर होताना त्यातील पाण्याचे स्प्फटीकी भवन होऊन बर्फ वेगळा बनतो त्यामुळे आईस्क्रीम बर्फाळ होते. ते आईस्क्रीम पॉट मधे बनवले तर पॉटमधे आईस्क्रीम फिरवताना पॉटमधील पंखा दुधातून फिरताना त्यात स्फटीकीभवन होऊ देत नाही. म्हणोन ते आईस्क्रीम छान होते. एकदा भाड्याने पॉट आणून करून बघा मस्तं होते.

एस 19/06/2014 - 18:33
मला पडलेले काही गंभीर व चिल्लर प्रश्न ???
यातले कुठले गंभीर आणि कुठले चिल्लर प्रश्न आहेत ते स्पष्ट करा म्हणजे गंभीर प्रश्नांना गंभीर आणि चिल्लर प्रश्नांना चिल्लर उत्तरे देता येतील. तोपर्यंत - १. पास २. पास ३. पास ४. हा पूर्णपणे त्या दोन व्यक्तींचा प्रश्न आहे. आपल्याला व आपल्या जोडीदाराला काय करायला आवडते ते करावे. ५. घरात अ‍ॅण्टइटर पाळावा किंवा व्हेंडिंग मशीनभोवती ड्युअल साइड टेप लावून बघा. ६. पास ७. संशय 'तुम्हारे' या शब्दावर असतो. ८. त्यांना 'अजूनि यौवनात मी' असे वाटत असावे कदाचित. ९. मोटरसायकल वा सायकल यांच्या फ्रेमची रचना अशी असते की त्यावर बसणार्‍याचे वजन एका विशिष्ट प्रमाणात दोन्ही चाकांवर विभागले जाईल. त्यात मागच्या चाकावर जास्त भार येतो. तसेही मागचा टायर पुढच्या टायरच्या तुलनेत जास्त लवकर रिटायर होतो. म्हणून. १०. अ) पास, ब) कुणीही असू शकतात. क) पैसा. ड) पोलिसांचे पगार तुटपुंजे असतात. कित्येक अधिकृत खर्चही त्यांना स्वतःच्या पैशांनी करावे लागतात. हेही पोलिसांना चिरीमिरी घ्यावी लागण्याचं एक कारण आहे. इ) पैसा, स्कोअर सेटल करण्यासाठीही, स्वतःवर पोलिसांची तितकी कडक वक्रदृष्टी होऊ नये म्हणून इत्यादी. ११. बापरे, इतके प्रश्न? असो. यातले ग्राहक हे सढळ पैसा खर्च करू शकणारे असतात. ग्राहकाच्या मागणीनुसार कस्टममेड डिझायनर कपड्यांच्या एक्स्लूजिव प्रती बनवण्यात येतात. बाकी प्रश्नांना पास. १२. धंदा? काय माहीत नाय ब्वॉ. १३. पास. १४. पास. १५. श्रेष्ठत्वाचे माहीत नाही. पण रेस अक्रॉस अमेरिका असावी कारण ती जास्त कठीण आहे असे ऐकून आहे. बादवे, या दोन्हींपेक्षा आपली मुंबई-पुणेच जास्त भारी आहे ;-)

मारवा 19/06/2014 - 21:16
स्वॅप महोदय ४ था प्रश्न तात्विक होता आणि उत्तरात फेमीनिस्ट चळवळीला तात्विक रीतीने प्रतिवाद करता येउ शकतो का असा होता. त्यामुळे उत्तरात तात्विक उहापोह अपेक्षीत होता मात्र तुमचे उत्तर गुळमुळीत वाटले. ५ व्या प्रश्नाला तुम्ही सुचविलेल्या उपाय योजना अप्रतिम आहेत. आजच वापरुन बघाव म्हणतो. आणि ७ व्या प्रश्नाच तुम्ही दिलेल उत्तर क्या बात है आपके जवाब का जवाब नही. फारच मार्मिक ! हॅट्स ऑफ टु यु सर फॉर युवर आन्सर !

सूड 19/06/2014 - 21:19
>>४ था प्रश्न तात्विक होता आणि उत्तरात फेमीनिस्ट चळवळीला तात्विक रीतीने प्रतिवाद करता येउ शकतो का असा होता तू गंप रांव मरे !! वश्शाड मेलो, मेल्या जनाची नाय तं मनाची तरी धर!!

मैत्र 20/06/2014 - 12:05
आपल्याला समानता अधोरेखित करणार्‍या पद्दतीने मूळ उद्देश (पक्षी: आपल्या नावाचे एक कार्टे अस्तित्वात आणणे) हे साध्य होऊ लागले तर नक्कीच समानतेला वाव देता येईल. जर तो उद्देशच नसेल.. तर जरूर समानतेचा आनंद घ्यावा

एस 20/06/2014 - 12:15
या प्रश्नाचे सविस्तर उत्तर मागून येणारच होतं. म्हणून दिलं नाही. ;-) अर्थात त्या उत्तरात काही गृहीतके आहेत. मला विचाराल तर फेमिनिस्टांच्या नादी लागू नका. वर मी जे उत्तर दिलंय तेच त्यांना द्यावं. १५ वा प्रश्न मी एका सायकलपटूला विचारला. त्याचं उत्तर त्याच्याच शब्दांत (अनुवादित): "हे म्हणजे क्रिकेटच्या कसोटी, एकदिवसीय की ट्वेंटी-ट्वेंटी प्रकारात कोणता सर्वश्रेष्ठ हे ठरवण्यासारखं आहे. [सायकल शर्यतींचे हे] दोन्ही प्रकार महान आहेत व दोन्हींची आपली स्वतःची काठिण्यपातळी आहे. पण दोन्ही अगदी भिन्न प्रकारच्या शर्यती आहेत. टूर दे फ्रान्स ही '३३०० किमी - २१ दिवस' अशी शर्यत आहे. प्रत्येक दिवशी १०० ते २०० किमीचा एकेक डोंगराळ अथवा समतल टप्पा असतो. ही [शर्यत] शुद्ध व्यावसायिक स्पर्धात्मक [प्रकारची] असून प्रत्येक टप्प्यात सरासरी ४०-४५ किमीप्रता असा वेग [राखायचा] असतो. एकदा टप्पा संपला की तुम्ही त्या दिवशी उरलेल्या वेळात आराम करू शकता, जेवण घेऊ शकता, [शरीराला] मसाज करून घेऊ शकता, भरपूर झोप घेऊन दुसर्‍या दिवसासाठी तयार होऊ शकता. असे एकवीस दिवसांपर्यंत चालते. इट्स मेन फोकस ऑफ ऑल स्पॉन्सर्स [... हे वाक्य मला कळले नाही.] या [शर्यती] त प्रचंड बक्षीस असते - दशलक्षावधींचे. पण तुम्हांला ५० किमीप्रता असा सरासरी वेग सातत्याने राखू शकणारा उत्तम सायकलपटू व्हावे लागते. हौशी सायकलपटू ते करू शकत नाहीत. त्यामुळे भारतातून अजून कुणीही सायकलपटू 'टूर दे फ्रान्स' मध्ये सहभागी होऊ शकलेला नाही. दुसर्‍या बाजूस, RAAM (रेस अक्रॉस अमेरिका) ही हौशींसाठी आहे. त्यात बक्षिसाची रक्कम वगैरे नसते - अगदी विजेत्यालासुद्धा नाही. ही '४८०० किमी - १२ दिवस' अशी [शर्यत] आहे. एकदा घड्याळ सुरू झाले की ते बारा दिवसांनी थांबते, अथवा तुम्ही शर्यत पूर्ण केल्यावर - यापैकी जे आधी घडेल ते. तुम्ही रात्रंदिवस सायकल चालवता. रोज फक्त एक-दोन तास झोपता." रच्याकने, मला सर वगैरे म्हणू नका. मिपावर तरी निदान सर्व आयडी समान असतात. खिक्क्. ;-)

मारवा 19/06/2014 - 21:07
मला अतिशय गंभीर वाटणारा प्रश्न आपल्या लेखी चिल्लर असु शकतो आणि व्हाइस व्हर्सा. हा उल्लेख टायटल मध्ये अशासाठी केला की गंभीर प्रश्नाला टाळणारयांना भिणारयांना एक सोपी पळवाट असावी की अरे काय फालतु चिल्लर प्रश्न आहे. याने मग मनाची स्थिर सुरक्षित अवस्था साधता येते. अशा निश्चिंत सोप्या निश्चल ज्यात संशयाचा एकही तरंग कधी उठतच नाही अशी असामान्य अध्यात्मिक अवस्था गाठता येते. त्यामुळे तुम्हाला जे प्रश्न अडचणीचे वाटतील तेच चिल्लर आहे असे धरुन चला आणि हो कीप स्मायलींग आमचे गुरुजी डबल श्री म्हणतात काहीही प्रॉब्लेम आला ताण वाढला तर काही करायच नाही जस्ट कीप स्मायलींग !!! जय गुरुदेव

खटपट्या 19/06/2014 - 21:32
माझ्या धाग्यातून स्फूर्ती घेतली असेल तर १. माझे मन खूप उचंबळून येतंय २. अंगावर मुठभर मास चढलय ३. उगाच कोण तरी मोठा झाल्यासारखे वाटतंय माझ्या धाग्यातून स्फूर्ती घेतली नसेल तरी "खूप छान लिहिले आहे" तुमच्या धाग्यातून स्फूर्ती घेवून लिहिण्याचा प्रयत्न करेन…. बाकी चालुद्या

राजेंद्र मेहेंदळे 19/06/2014 - 22:00
१२- आय बी एम कंपनी ही सध्या जो धंदा करते तो नेमका कशाचा करते ? काय बनविते काय विकते काय सेवा पुरविते ? कारण या कंपनीच्या जाहीराती काही काळापुर्वी टीव्ही वर येत असत त्यांचा अर्थ काय होता तो आजपर्यंत फ़ार च कमी लोकांना कळलेला आहे अतिशय गुढ अशा जाहीराती आय बी एम कंपनीच्या होत्या. आय बी एम ही कंपनी अनेक धंदे करते. त्यांची अनेक देशात डाटासेंटर आहेत त्यात ते क्लायंट्ना त्यांचे इन्फ्रा होस्टिंग करुन देतात. म्हणजे तुमचे डाटासेंटर आय बी एम च्या जागेत असते आणि तुमची जागा वाचते शिवाय ईतर मेन्टेन्न्स वगैरे तेच करतात. आय बी एम ची क्लाउअड सर्विस आहे ज्यात ते तुम्हाला अमुक टेराबाईट स्पेस सिक्युरिटि अ‍ॅव्हेलेबिलिटिच्या गॅरंटीसह देतात. आय बी एम चे अनेक प्रकारचे सर्वर आहेत ते विकणे आणि मेन्टेन करणे याशिवाय डेस्कटॉप आणि लॅपटॉप बिझ्नेसमध्ये आय बी एम होती पण आता बाहेर पडली आयडिया मॉबाईल चे सगळे इन्फ्रा आय बी एम मेन्टेन करते शिवाय त्यांचे बिलिंग सुद्ध्ह्हा...आणि अशा अनेक क्लायंटचे प्रोजेक्ट आय बी एम बघते.... वर दिलेली उदाहरणे केवळ हिमनगाचे टोक समजावीत एव्हढी ईतर कामे आय बी एम करते.

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 01:27
१-भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे ? दोन्ही त अनुक्रमे बंडखोरी करणारे जे.कृष्णमुर्ती व कुमार गंधर्व हे एकेकटे च असामान्य अपवाद आहेत का? गुरुविना आध्यात्मिक बोध व संगीतात नैपुण्य मिळविणे अशक्य आहे का ? यामागे असणारी लाचारी डीपेंडंस मुळात सर्जनशील अभिव्यक्तीला बाधा आणत नसेल का ? गुरु सेवा गुरु आज्ञापालन गुरु दास्यत्व गुरु समर्पण हे मुळ साधनेपेक्षा कायम अधिक महत्वाच आहे असे प्रतिपादन या क्षेत्रातील व्यक्तींकडुन नेहमीच केले जाते असे का?
कोणतिही गोष्ट आत्मसात करण्याचे फक्त दोनच मार्ग आहेत. एक, त्यातल्या दर्दी व्यक्तीकडून ती गोष्ट समजावून घेणं (जे सगळ्यात सोपं आहे) किंवा, दोन, स्वतःच्या निरिक्षण, वाचन, चिंतन यातून कोणाच्याही मदतीविना ती गोष्ट आत्मसात करणं. दुसर्‍या मार्गातही अनुसरण आहेच पण ते एका गुरुऐवजी अनेक स्त्रोतातून, जसा मार्ग सापडेल तशी वाटचाल करणं आहे. त्यामुळे दुसर्‍या मार्गात वेळ आणि श्रमाचा अपव्यय संभवतो. एकदा गोष्ट पूर्णपणे आत्मसात झाल्यावर गुरु आणि शिष्य यात फरक राहात नाही. तस्मात, लाचारी आणि परावलंबित्व या अज्ञानमूलक धारणा आहेत. एखादी गोष्ट समग्रतेनं आत्मसात केल्यावर सर्जनशिलता ही आपसूकपणे येणारी व्यक्तिगत कौशल्याची परिणिती आहे. उदाहरणार्थ एकदा यमन रागावर हुकूमत आली की गुरुविषयी कृतज्ञता राहाते पण गुरुसदृश गाण्याची गरज नाही. शिष्य त्याच्या सर्जनशिलतेनं यमन सादर करतो. अध्यात्मातही तसंच आहे, एकदा सत्य समजल्यावर ते स्वतःच्या शैलीत मांडण्याची अंगभूत क्षमता शिष्यात येते. इथेही मी ओशोंशी सहमत आहे, ते म्हणतात सत्याचा उद्घोष उत्क्रांतीवादी आहे. याचा अर्थ सत्य समजलेली पुढच्या पिढीतली प्रत्येक व्यक्ती त्याची आणखी तरलतम आणि सुसस्पष्ट अभिव्यक्ती देत जाईल. (संपादित)

योगी९०० 20/06/2014 - 11:04
माझाही प्रश्न विचारून घेतो... हिंंदी चित्रपटात समजा एखादे भारदस्त व्यक्तीमत्व दाखवले असेल (उदा : कभी खुशी कभी गम किंवा मोहबते मधला अमिताभ, बर्‍याच चित्रपटात प्राण (खलनायकाचे रोल सोडून),). हे असले व्यत्किमत्व पुर्ण चित्रपटभर एक bearing घेऊन वावरत असते आणि मेरे उसूललोंके खिलाफ मै भी नही जा सकता अशा टाईपचे संवाद असतात. माझा प्रश्न असा की काही चित्रपटात अशा भारदस्त व्यक्तीमत्वाच्या तोंडात "मै झुठ से सक्त नफरत करता हू " असा डायलॉग असतो. आता तुम्ही सांगा की हे काय सांगण्यासारखे आहे? जगाच बहूतेक सर्वांनाच दुसर्‍याच्या खोटेपणाचा आवडत नाही. स्वतः खोटे बोललो तर चालते पण दुसर्‍याने नेहमी खरेच बोलावे अशी अपेक्षा असते. तर मग या डायलॉग्चे प्रयोजन काय? केवळ चित्रपटाची लांबी वाढवायला की उगाच भारदस्तपणा आणि वाढवायला?

असंका 20/06/2014 - 12:39
10- पोलिसांचे खबरी असतात व ते अनेक गुन्हेगारांविषयी गुन्ह्यांविषयी महत्वाची अशी माहीती पोलीसांना पुरवित असतात असे ऐकुन वाचुन आहे. ते स्वत:चा जीव धोक्यात घालुन मुळात हे काम का करतात ? ही कोण लोक असतात ?त्यांना या मोबदल्यात काय मिळते? व हा मोबदला पोलिस देतात तर ते स्वत:च्या पगारातुन देतात का ? ही खबरयांची यंत्रणा कुठल्या मोटीव्हेशनने ही धोकादायक कामे करते?
अ. पैशासाठी. ब. जिथे बातमी तयार होण्याची सर्वाधिक शक्यता असते, तिथे नैसर्गिक रीत्या असणारे लोक, ज्यांचे असणे टोचत नाही असे लोक- उदा. वेटर, फेरीवाले, भिकारी, इ. क. पैसा ड. नाही. हे बघा- http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Additional-Rs-1cr-for-secret-police-fund/articleshow/12192348.cms इ. अशी 'यंत्रणा' कशी असेल? खबरी वैयक्तिक असतात. पैशासाठी ते धोका स्विकारतात.

म्हैस 20/06/2014 - 13:11
तो सद्गुरु काय लायकीचा आहे हे कसे कळणार
बरोबर आहे. त्यासाठी सद्गुंची १६ लक्षणं भगवद्गीतेत सांगितली आहेत . त्या सगळ्या टेस्ट करण जर शक्य नसेल तर निदान ज्याच्याकडे आपण जातोय त्याबद्दल खालील प्रश्नांची उत्तरे शोधायचा प्रयत्न करावा. सामान्य माणसाला ह्यातून खर्या सद्गुरूंची खात्री पटू शकते . खालच्या प्रश्नांची उत्तरे हो असतील तर तो गुरु होण्याच्या लायकीचा नाही हे समजावं १. ह्या गुरुचे मोठमोठाले आश्रम आहेत का ? ह्याचे भरमसाठ शिष्य आहेत का? कारण
भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु
भक्त काय लायकीचे आहेत हे सद्गुरु बरोबर ओळखतात . उठ सुठ कोणालाही दीक्षा देत बसत नाहीत . २. देणगीच्या नावावर पैसे उकलले जातात का ? १ जरी पैसा मागितला गेला तर हा भोंदू आहे हे ओळखून सटकायचं तिथून. ३. हा बाबा लोकांसमोर चमत्कार करून दाखवतो का ? कारण गुरु चमत्कार करत नसतात शिष्याच्या भल्यासाठी चमत्कार घडवून आणतात . हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणं असले चमत्कार शिष्याच्या किवा लोकांच्या काहीही उपयोगाचे नसतात . ४. लोकांना स्वताची सेवा करायला सांगतो का ?मुलींना , स्त्रियांना एकांतात सेवा करायला बोलावतो का? ५. सार्वजनिक संपत्ती , नैसर्गिक संपत्ती ह्यांचा काहीतरी फालतू कारणासाठी अपव्यय करतो का ? ६. साधना , मंत्रजप , ईश्वरसेवा ह्या गोष्टी सोडून स्वताचीच टिमकी वाजवतो का ? हे मी केलं , हे माझ्यामुळे झालं असं सगळं श्रेय स्वतः कडे घेतो का? ईश्वराची सेवा सोडून माझी सेवा करा असं सांगतो का ७. विनाकारण लोकांना भूतकाळ आणि भविष्य सांगत बसतो का . ८. सगळ्यात महत्वाच म्हणजे हा मनुष्य किती अहंकारी आहे हे onserve करण आणि सध्याच्या जगात खरे सद्गुरु अत्यंत दुर्मिळ आहेत हे सत्य स्वीकारणं . त्यामुळे कोणीही सोम्या गोम्या स्वताला गुरु म्हणवत असेल तर ते शक्य नाही . येवढा common sense आपल्याकडे असायला हवा खरे सद्गुरु स्वतःच सिद्ध आणि सामर्थ्य संपन्न असल्यामुळे त्यांना वरील कोणत्याही गोष्टींची गरज नसते . ते शिष्यांना साधना कशी करायची , मंत्रजप , ईश्वरसेवा , दुखातून सुटण्याचा मार्ग आणि अध्यात्मिक प्रगतीमध्ये मार्गदर्शन करतात .
भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे
संगीतातलं माहित नाही पण अध्यात्मातल सांगता येइल. आपण जे करतोय ते बरोबर आहे का ? आपण योग्य मार्गाने जात आहोत का ? काय करायचं आणि काय नाही ह्याचं मार्गदर्शन करण्यासाठी गुरु आवश्यक असतात . चुकीचं काही झालं तर त्याचे वाईट परिणाम होऊ शकतात . दिव्याने दिवा पेटवावा तसा शिष्यावर अनुग्रह करून गुरु त्याला उच्च पदावर नेतात . म्हणून सद्गुरूंना शरण जाणं आवश्यक आहे म्हणून सांगितलय .

विटेकर 20/06/2014 - 14:01
हेवी पोटेन्शियल वाला धागा १-भारतीय संस्कृतीत "गुरु" हे एक "तत्व" म्ह्णून सांगितले आहे आणि योग्य गुरुच्या कसोट्याही सांगितल्या आहेत . टर्म्स न वाचता आय आग्री चेक केले की असे प्रश्न पडतात. २-मूळात लावणी अभिजात नाही असे तुम्हाला का वाटते ? अस्तु , मनोसामाजिक कारण असे की परकीय आक्रमणे सतत उत्तर भारतावर होत राहीली आणि महाराष्ट्रापर्यन्त पोहोचली ती महाराष्ट्राने बर्‍यापैकी आडवली देखील. त्यामानाने दक्षिण बर्‍यापैकी सुरक्षित राहीली, मंदीरे सुरक्षित राहिल्याने त्याभोवती कला विकसित होत गेली. त्यामुळे महाराष्ट्रात वीररसपूर्ण (पोवाडा)आणि शृंगार ( लावणी - सैनिकाना रिझवण्यासाठी )या प्रकारची कला विकसित झाली. ३-अमेरीकेतील आपल्याला काही माहीत नाही - पास ४-प्रश्न कळला नाही ( त्यावरील संक्षींचे उत्तर ही अज्याबात कळले नाही ) ६- घरी बनवलेल आईसक्रिम - मूळात घरची आणि बाजरची अशी तुलना करु नये. उत्तम हवे असेल तर घरीच बनवावे. घर बांधणारे कुल्कर्णी वीटा सुद्धा घरी पाडून घेतात. ७- हिंदी सिनेमात प्रश्न विचारतात? आम्ही डोके घरी ठेऊन सिनेमाला जातो. ८- अनेक म्हातारया व्यक्तींमध्ये चटकदार चमचमीत पदार्थ खाण्याची वासना - ही वासना आहे ती मनात असते . गात्रे थकली तरी वासना संपत नाहीत.फिरुन पुन्हा पुढच्या जन्मात येतात ९- मोटरसायकल मध्ये मागील व पुढील टायर मध्ये हवे चे प्रेशर - कारण दोन टायर वेगवेगळ्या मेकचे किंवा टायपचे असतात. म्हणजेच वेगेवेगेळे वॉल थिकनेस आणि थ्रेड प्याटर्न असतात त्याला वेगेवेगळे प्रेशर लागते.एकूण टायर हा गहन विषय आहे . 10- पास ११- गेली अनेक वर्षे हाफिसात काळी(शेडची) प्यांट आणि पांढरा( शेडचा) शर्ट आणि बाहेर जीन आणि कुर्ता इथेच आमच्या कप्ड्याचे ज्ञान संपते.तस्मात पास १२- आय बी एम कंपनी - बाकीच्या आय टी कंपन्या तरी नेमक्या काय करतात हा मला प्रश्न आहे ( खरा प्रश्न त्यांना इत्का गलेलठ्ठ पगार देणे कसे परवडते हा आहे ?) १३- मुंबई च्या एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट - याला मास प्रॉदक्शन असे म्हणतात . हेनरि फोर्ड त्याचा जनक आहे. १४- पास १५- पास

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 22:05
(त्यावरील संक्षींचे उत्तर ही अज्याबात कळले नाही) आणि आता तर उत्तर निष्कासित होऊन प्रश्नच नामषेश झाला! (संपादित)

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:30
४- (संपादित) ५-नेसकॉफ़ी च्या व्हेंडीग मशीन मध्ये कॉफ़ी ज्यातुन पडते त्या नळीतुन सतत आत घुसुन साखरयुक्त पावडर खाण्यास चटावलेल्या मुंगळ्यांचा बंदोबस्त कसा करावा ? >>>उत्तरे राहुद्या , तुर्तास ह्या दोन प्रश्नात काही कोरीरिलेशन ...परस्परावलंबित्व आहे का ह्याचा विचार करतोय ...

इरसाल 20/06/2014 - 16:00
अस करा सुरुवातीला कॉफी/चहा घेताना रिंझ करुन घ्या पहिली काही धारेने, असलेले कंटॅमिनेशन (मुंग्या) निघुन जैल. क्वालिटी कंट्रोल- इरसाल

म्हैस 20/06/2014 - 16:33
खरा प्रश्न त्यांना इत्का गलेलठ्ठ पगार देणे कसे परवडते हा आहे ?
आमच्या प्रोजेक्ट मध्ये १ तासाला एका माणसाचे ३१ dollars कंपनीला मिळतात . म्हणजे एक महिन्याचे ८३७० $ म्हणजे ५२७३१० रुपये एका माणसामागे मिळतात . मग त्यातले महिन्याला आम्हाला ४०००० रुपये पगार द्यायला न परवडायला काय झालंय त्यांना

निश 20/06/2014 - 18:52
मारवाजी , तुमच्या प्रश्नांची उत्तर मिळोत न मिळोत तरीही तुमचे प्रश्न फारच भारी आहेत आमच्या आत्मु गुरु़जीना झोप यायला लागली म्हंजे तुमच्या धाग्याची ५० नक्की

मदनबाण 20/06/2014 - 20:36
४- संपादित अच्छा... अच्छा... अच्छा. आकडेमोड झालेली दिसतय ! अथवा इस विषय में मौन ही उचीत है ? --------------- -------------- ------------- ------------ ----------- ---------- --------- -------- ------- ----- ---- --- -- - नाही समजले ? छ्या. काय हा अरसिकपणा ! असो... आता वर दिलेल वाक्य खाली पहा.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 20/06/2014 - 20:39
८- अनेक म्हातारया व्यक्तींमध्ये जिभेतील टेस्ट बड्स कमजोर होउनही सारख चटकदार चमचमीत पदार्थ खाण्याची वासना का वाढीस लागते? त्यांना या खाण्याचा आनंद टेस्ट बड्स ची साथ नसतांनाही कसा घेता येतो?
या प्रश्नामध्ये बरीच गृहीतकं आहेत, जी ग्राह्य आहेत असं नाही. उदा - टेस्टबड्स कमजोर झाल्यावर चटकदार पदार्थांची चव समजत नाही. हे उलट आहे. ज्यांची टेस्टबड्स तीक्ष्ण आहेत अशा लोकांना कमी मीठ, साखर, तिखट, मसाला पुरतात. दुसरं असं की उतारवयामुळेच टेस्ट बड्स क्षीण होतात असं नाही. ती तरुण वयातही मसालेदार, तिखटजाळ खाण्यामुळे झालेली असतात. आणि सगळ्याच माणसांचं शरीर वयामुळे एकसारख्या प्रकारेच बदलेल असंही नाही. प्रसिद्ध लेखिका सिमोन दी बोव्हार तिच्या 'Old Age' नावाच्या पुस्तकात असं काहीसं म्हणते की उतारवयामुळे आपसूकच अधिक शहाणपण, समजूत येते असं नाही. ज्या लोकांना तरुण वयात काही शिकता, समजून घेता येत नाही ते लोक वयाने मोठे झाले म्हणून (आपल्याला हवे तसे) बदलतील अशी अपेक्षा करणं व्यर्थ आहे. ज्यांना मुळातच तिखट, मसालेदार, चमचमीत खायला आवडतं ते लोक फक्त वयामुळे बदलण्याची शक्यता कमी आहे. अगदी तब्येतीनेच असहकार पुकारला, उदा - मधुमेह झाला तर गोड आवडणारे वयस्कर लोक, त्याबद्दल किती हळहळतात याची बरीच उदाहरणं आसपास दिसतील. याउलट मोजूनमापून खाणारे तरुण लोक, विकार नसले तरीही जपूनच खातील.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 23:35
अदिती ताई मी आपल्या म्हणण्याशी सहमत नाही कारण वयाप्रमाणे आपली वासाची (आणि कमी प्रमाणात चवीची) क्षमता कमी होत जाते . पण चव आणि स्वाद यात फरक आहे मी यावर एक लेख लिहिला होताhttp://www.misalpav.com/node/25432 & http://www.misalpav.com/node/25466 वयाप्रमाणे वासाची संवेदना कमी झाल्याने वयस्कर माणसे जास्त गोड किंवा जास्त मीठ घालून पदार्थ खाऊ पाहतात त्यामुळे मधुमेह किंवा रक्तदाब हे विकार बळावू शकतात. कॉफी चा स्वाद हा त्याच्या वाफेतून आपल्या नाकात जाणार्या गंधाने द्विगुणीत होतो. मग जर त्यांची वासाची संवेदना बोथट झाली तर वयस्कर माणसे एकतर जास्त गरम कॉफी पितात किंवा जास्त स्ट्रॉंग. ते पण अपायकारक होऊ शकते. खालील दुवे वाचून पहा (गुगलून पाहिल्यास बरेच दुवे मिळतील) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2579627/ http://www.nytimes.com/2012/12/06/booming/sense-of-taste-changes-with-age.html?_r=0

३_१४ विक्षिप्त अदिती 24/06/2014 - 02:54
बहुदा मी योग्य शब्दांमध्ये ते लिहीलेलं नाही. माझ्या प्रतिसादाच्या पहिल्या भागाचा अर्थ असा - सगळी माणसं एकाच (गुणसूत्रांच्या, रोग-विकारांच्या) साच्यातून निघालेली नसतात त्यामुळे सगळ्यांची चव, वास, स्वाद यांच्या जाणीवा कमी होतीलच आणि झाल्या तरीही एकाच वेगाने कमी होतील, असं नाही हे एक. आणि दुसरं सगळेच वयस्कर लोक या जाणीवा कमी होण्यामुळे, अधिक चमचमीत, झणझणीत किंवा गोड खातीलच असंही नाही. लक्षपूर्वक जगणारे अनेक वृद्ध लोक स्वतःच्या किंवा दुसऱ्याच्या काही विकारानंतर तेल, तिखट, मसाले, साखर कमी करूनही आनंदात जगताना, खाण्यापिण्यातला आनंद लुटताना दिसतात. अर्थात याला वयाचं बंधन नाही.

इरसाल 21/06/2014 - 12:46
प्रत्येक चारा साठवणार्‍याला चार्‍याबद्द्ल आत्मीयता होती, पण आम्ही होतो की जे दुखःमुळे चारा लादुन नेवु शकलो नाही. *lol* *लालु प्रसाद यादव चारावाले पटनी*

मारवा 21/06/2014 - 21:48
अरे चारागर म्हणजे उपचारक इलाज करणारा चारागिरी म्हणजे उपचार इलाज आता त्याला गुरेज होता म्हणुन तो उपचार करायलाच तयार नाहीये सोल्युशन प्रोव्हायडर इज रीलक्टंट टु प्रोव्हाइड सोल्युशन हीज अनविलिंगनेस टु ट्रीट इज पिनपॉइंटेड हीअर. वर्ना हमे जो गम थे वो लादवॉ न थे आमच्या ज्या वेदना दु:ख होती त्यावर इलाज नक्कीच उपलब्ध होता सोल्युशन ही होत आमची दु:ख ला-दवॉ म्हणजे ज्यावर इलाजच नाही अशी नव्हती प्रश्न उपचारकाच्या अनिच्छेचा होता. आपण नाही म्हणत का की तु मनावर घेतल ना तर तुला नक्की शायरी चा आनंद घेता येइल, हा शेर मी एफ टी आय आय पुणे च्या भिंतीवर लिहीलेला पाहीला होता फिल्म इन्स्टीट्युट ची पोर व्यवस्थापना वर काही कारणाने नाराज होती त्याच्या निषेधार्थ हा शेर भिंतीवर रंगविलेला होता. असो. आता हा सोपा शेर घे चघळायला कयामत का दिन आ गया रफ्ता रफ्ता मुलाकात का दिन बदलते बदलते. असो

संजय क्षीरसागर 21/06/2014 - 23:45
अगर कोई वादा खिलाफ़ी की हद है हिसाब अपने दिलसे लगाकर तो देखो कयामत का दिन आ गया रफ्ता रफ्ता मुलाक़ात का दिन बदलते बदलते. मरीजे़ मुहोब्बत उन्हींका फ़साना सुनाता रहा दम निकलते निकलते

सुबोध खरे 21/06/2014 - 09:54
उत्तर १३ )---- एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट मध्ये एकाच वेळेस तीन तीन रुग्णांवर डॉक्टरांच्या तीन टीम कडुन शस्त्रक्रिया करण्यात तेंव्हा पहिला गट पहिल्या रुग्णाची छाती उघडतो त्याच वेळी त्या रुग्णाच्या डाव्या हातावर शल्यचिकीत्सकाचा दुसरा काम करीत असतो. डाव्या हाताची रक्त वाहिनी काढून त्याचे सर्व फाटे बंद केले जातात. त्याचा आतील पृष्ठ भाग साफ केला जातो आणि त्यातील रक्त प्रवाह सुरळीत आहे का ते पाहीले जाते.या वेळेपर्यंत पहिल्या गटाने छातीच्या त्वचेला छेद देऊन छातीचा पिंजरा करवतीने कापलेला असतो. छातीच्या फासळयाना रक्त पुरवठा करणारी रक्त वाहिनी( Internal Mammary Artery-LIMA / RIMA)वेगळी केलेली असते. हृदयाच्या आजूबाजूचे अवयव चिमट्यानी बाजूला केलेले असतात. या दोन्ही गोष्टी संपल्या कि डॉक्टर पांडा किंवा डॉक्टर प्रद्योत रथ हे येतात आणी LIMA/ RIMA आणी हाताची रक्त वाहिनी यांना हृदय चालू असताना हृदयाच्या रक्त वाहिनीला जोडतात. हे काम फार कौशल्याचे आहे आणी जगात फार थोडे शल्यचिकित्सक चालू हृदयावर काम करू शकतात ( जगभरात शंभर पेक्षा कमीच). त्यांचे हे काम चालू असे पर्यंत पहिला गट ज्याने हाताच्या रक्तवाहीनीवर काम केलेले आहे तो दुसर्या बाजूच्या शाल्य्क्रीयागृहामध्ये दुसर्या रुग्णाच्या हातावर काम सुरु करतो. आणी छाती उघडणारा गट त्याच्या छातीवर शल्यक्रिया चालू करतात. पहिल्या रुग्णाच्या रक्त वाहिन्या जोडण्याचे काम संपले कि डॉक्टर रथ किंवा डॉक्टर पांडा दुसर्या रुग्णावर रक्त वाहिन्या जोडण्याचे काम सुरु करतात. जर सर्व रुग्ण "चांगले" असतील. (चांगले --मधुमेह नाही, मूत्रपिंडाचा किंवा मेंदूचा विकार नाही वय त्यामानाने कमी-साठीच्या आतील ई ई )तर दोघे मिळून एक दिवसात आठ ते नऊ शल्यक्रिया सहज करतात. (सकाळी आठ ते रात्री आठ). रुग्ण जर दुसर्या बायपासचा असेल( उदा. डॉ मनमोहन सिंग तर आधीच्या शल्यक्रीयेचे परिणाम ( हृदय किंवा रक्तवाहिन्या छातीच्या पिंजर्याला चिकटलेल्या असतात ते फार काळजीपूर्वक वेगळे करावे लागतात) तर दुपटीपेक्षा जास्त वेळ लागतो. हे म्हणजे जुन्या घराच्या फळ्या काढून साफ करून परत नवीन घरात वापरण्यासारखे जिकीरीचे असते. वरील सर्व हकीकत चक्षुर्वाई सत्यं आहे कारण मी मुंबई च्या एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट मध्ये दोन वर्षे क्षकिरण शास्त्राचा विभागप्रमुख म्हणून काम केले आहे. आणी या सर्व रुग्णांना श्ल्याक्रीयेच्या आधी आणी नंतर पाहिलेले आहे दोन वर्षात साधारण ३,००० रुग्ण मी पाहीले आहेत. अर्थात गेल्या चार वर्षात यात काही अत्याधुनिक नवीन तंत्र आले असेल तर मला माहित नाही.(माझ्या माहितीप्रमाणे तरी नाही)

एस 22/06/2014 - 15:24
संपादनाचे एका अर्थाने स्वागत. काही आकडे घेऊन थोडा चिल्लरपणा सुरू झाला होता. पण यानिमित्ताने मिपावर वेगळा पुरुषविभाग व्हायला हवा का याबाबतीत थोडे जास्त गांभीर्याने आणि सकारात्मकपणे विचारमंथन व्हावे का असे वाटू लागले आहे. नको असल्यास हा प्रतिसाद उडविण्यास माझी हरकत नाही.

बॅटमॅन 23/06/2014 - 14:38
अहो पुरुषविभागात थिल्लरपणा सोडून होणार काय नै का? शिवाय काही झालं तरी पुरुषांची थट्टा कुणी करत नाही. त्यामुळे पुरुषविभागाची मागणी ही बाय डेफिनिषण चुकीची आहे.

एस 23/06/2014 - 20:00
जर अनाहिता हे दालन इतक्या प्रगल्भपणे चालू शकते, तर पुरुषविभाग म्हणा किंवा जे म्हणायचेय ते म्हणा, तिथे मात्र फक्त कंबरेखालच्याच टवाळक्या, कुचाळक्या चालतील आणि संस्थळाच्या शूचिर्भूततेवर शिंतोडे उडतील असा पूर्वग्रहदेखील तितकाच चुकीचा आहे असे नमूद करतो. (अनाहिता कसे चालते हे माहीत नाही, उगाच तेवढ्या सुतावरून कुणी स्वर्ग गाठण्याचा प्रयत्न करू नये.) आणि पुरुषविभागच का? इथे असेही प्रश्न येऊ शकतात ज्यात वयाच्या एका ठराविक टप्प्यानंतरच्या सर्वच व्यक्तींचे हित असू शकते. शालेय अभ्यासक्रमात लैंगिक शिक्षणाचा अंतर्भाव होऊ शकण्याइतपत प्रगल्भपणा आणि समंजसपणा समाजात आला असेल तर मिपाने त्यापेक्षा अलिप्त भूमिका का घ्यावी असाही प्रश्न मनात आला आहे. पुन्हा एकदा, अशा ठिकाणी लैंगिक चर्चाच झडतील असेही ठसवणे अयोग्य आहे. वायफळाचे पीक उगवल्यास ते नखलून टाकण्यास संपादक मंडळ समर्थ आहेच. म्हटलं तर तात्यांची 'रौशनी' किंवा रामदासांची 'पीसीजेसी' देखील सोज्वळतेच्या निकषांवर बसत नव्हत्या. पण तिथे कुचाळक्या किती झाल्या आणि लेखांचे स्वागत किती झाले हेही तपासून पहायला हरकत नाही. पुरुष म्हटला की तो थिल्लरपणाच करणार ह्या समजाला माझा विनम्र आक्षेप आहे. असो.

बॅटमॅन 24/06/2014 - 11:33
काही असो. पुरुषविभागाच्या मागणीला वाटाण्याच्या अक्षताच लावल्या जातील. माझे म्हणणे खोटे ठरले तर त्यावेगळा दुसरा आनंद नाही.

पिलीयन रायडर 24/06/2014 - 11:57
चक्क सहमत..! पुरुष विभाग उघडला तर (उघडा..न उघडा.. मला काहीही फरक पडत नाही हे आधीच नम्रपणे नमुद करुन ठेवते..) तिथे केवळ आणि केवळ थिल्लरपणाच चालेल असं म्हणणं चुक ठरेल ह्याच्याशी सहमत.. इथला "तो" प्रश्न संपादित का झाला ते कळाले नाही. त्या अनुषंगाने इथे काही असभ्य चर्चा झाल्याचे दिसले नव्हते. अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता. तसंही जर थिल्लरपणा करायचा असेलच तर "तसलेच" विषय निघण्याची कुणी वाट पहात नसतं हे ही खरंच..

एस 24/06/2014 - 12:51
इथला "तो" प्रश्न संपादित का झाला ते कळाले नाही. त्या अनुषंगाने इथे काही असभ्य चर्चा झाल्याचे दिसले नव्हते. अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता.
आणि
तसंही जर थिल्लरपणा करायचा असेलच तर "तसलेच" विषय निघण्याची कुणी वाट पहात नसतं हे ही खरंच..
या दोन्ही मुद्द्यांशी सहमत. मलाही हेच म्हणायचं आहे. असो.

प्रसाद गोडबोले 24/06/2014 - 13:04
चौथा प्रश्न का संपादित केला गेला हे कळायला मार्ग नाही . मिपावर कामशास्त्राविषयी चौकशी करायला बंदी आहे का ? कामशास्त्र हा थिल्लर पणा आहे का ? समजा उद्या मी वात्सायनाच्या कामसुत्रावर अभ्यासपुर्ण आणि सचित्र लेख लिहायचे ठरवले तर तोही संपादित केला जाणार का ? अवांतर १: हिप्पोक्रसी ह्या शब्दाला मराठी प्रतिशब्द काय आहे ? अवांतर २: र.धो. कर्वे ह्यांचे साहित्य इन्टरनेटवर उपलब्द आहे काय ? अवांतर ३: व्हजायना मोनोलोग चे मराठी (अपुणेरी) भाषांतर कुठे वाचायला मिळेल ?

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:08
अवांतर १: ढोंगीपणा. अवांतर २: बहुतेक नाही. अवांतर ३: बहुतेक तसे अजून कुणी केलेले नाही. बाकी कामशास्त्र एट ऑल बद्दल सहमत आहे. त्या प्रश्नांची उत्तरे होकारार्थी असावीत असेच वाटते एकूण होरा पाहता.

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:57
सध्या पुढील भागाचे अध्ययन सुरू आहे. माफ करा पण विषय फार मोठा आहे ओ. लिहायला वेळ लागतो त्याहीपेक्षा वाचायला वेळ लागतो. सध्या अगोदर ओडीसीपर्यंतची कथाच संपायला ४-५ भाग अजून लागतील. पुढचे तर अजून किती कायबाय आहे........ पण ओडिसीला या महिन्याअखेरीपर्यंत हात घालणार हे नक्की.

संजय क्षीरसागर 26/06/2014 - 14:43
ते नाटकाचं नांव पेपरला नेहमी येतं हो, पण निदान या धाग्यावर तरी तो शब्द वर्ज्य दिसतोयं, म्हणून जरा सांकेतिक प्रतिसाद दिला होता *biggrin*

हाडक्या 26/06/2014 - 17:05
सॉरी शक्तिमान.. आमाला माहित नव्हते हो.. *biggrin* ( जल्ला मेला मिपावरच नव्हे या दुनियेतच हा लोचा आहे. कुठे काय वर्ज्य त्येचा कंफुजन होतंय सारखा.. ;) )

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 14:26
याचं मला ही कुतुहल आहे. या लेखाचा विषय (तुम्हाला काय /कोण सेक्सी वाटते) तर शीर्षकापासून संमत झाला आणि चर्चा सुद्धा विधायक (पण रोमांचक) झाली. सो आय वंडर. प्रश्न पुनर्प्रकाशित होऊ शकतो का असा विचार मनात आला.

सूड 24/06/2014 - 14:41
>>या लेखाचा विषय (तुम्हाला काय /कोण सेक्सी वाटते) तर शीर्षकापासून संमत झाला पुलंनी म्हटलंय, काय म्हटलंय पेक्षा कुणी म्हटलंय याला महत्त्व असतं. तसंच इथेही काय लिहीलंय पेक्षा कुणी लिहीलंय हा क्रायटेरिया असावा. तुम्ही नमूद केलेला धागा स्त्रीसदस्याने काढलेला असल्याने त्यात संबंधित मंडळींना निरागस भाव दिसला असावा. वरचा चौथा प्रश्न एका पुरुष आयडीने (पुरुष आयडी असल्याचं वाटतंय तरी) मांडला असल्याने तो थिल्लरपणा करण्यासाठीच काढला आहे असं वाटल्यास नवल नाही. ;) तस्मात सम आर मोअर इक्वल हे एकदा लक्षात ठेवलंत की मिपावर वावरताना असले प्रश्न पडणार नाहीत.

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:03
पोझिशन्स वरंच तर आक्षेप आहे! तिथला हा प्रतिसाद पाहा :
जसा Fuck हा शब्द नाम, क्रियापद, उभयान्वयी अव्यय, विषेशण, क्रियाविषेशण असा कसाही वापरला जाण्याच्या ताकतीचा आहे, तसाच Sexy हा शब्द. त्याची व्याप्ती फार मोठी आहे.
आणि त्या खालचा हा उपप्रतिसाद !
"FUCK" वर ओशोंची क्लीप ऐकली असेलच. [इच्छुकांनी व्यनी करावा.]
चित्रगुप्तांनी तिथे फोटो पण एकदम भेदी टाकलेत. बिभित्सतेला आक्षेप असावा हे मान्य, पण रोमँटिसिजम या जीवनाच्या सौंदर्यशाली परिमाणावर दुजाभाव कसा होऊ शकतो?

बॅटमॅन 24/06/2014 - 16:11
बिभित्सतेला आक्षेप असावा हे मान्य, पण रोमँटिसिजम या जीवनाच्या सौंदर्यशाली परिमाणावर दुजाभाव कसा होऊ शकतो?
अहो, एकदा का सम आर मोर ईक्वल हे ठरलं तर मग आमचा तो रोम्यांटिसिझम अन तुमचा तो पर्व्हर्ट बीभत्सिझम असंच होणार की. तुम्ही काय बोलता हे महत्त्वाचं नसतं, तर तुम्ही बोलता हे आणि हेच्च महत्त्वाचं असतं तिथे.

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:28
अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता.
हे वाक्य, आणि तेही पिरानं म्हटलंय, म्हणजे प्रश्नोत्तरं सभ्यतेचे संकेत पाळून चालली असावीत असं वाटतं.

पिलीयन रायडर 24/06/2014 - 16:31
काका तो तुमच्या साईडनीच बोल्तोय! आणि ह्या वेळेस चक्क मी पण..!! सभ्यतेचे संकेत पाळले जात होते हे मान्य आहे! पण काही प्रतिसाद उडाले वगैरे असतील तर माहीत नाही..

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:46
लेखातूनच संपादित झाल्यानं तदनुषंगिक संपादन माझ्या आणि इतरांच्या प्रतिसादात झालंय. बाकी पुणे कट्ट्याचे फोटो पाहता, मी काका कॅटेगरित (कोणत्याही अंगानं) बसत नाही!

धन्या 19/06/2014 - 17:08
१-भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे ? दोन्ही त अनुक्रमे बंडखोरी करणारे जे.कृष्णमुर्ती व कुमार गंधर्व हे एकेकटे च असामान्य अपवाद आहेत का? गुरुविना आध्यात्मिक बोध व संगीतात नैपुण्य मिळविणे अशक्य आहे का ? यामागे असणारी लाचारी डीपेंडंस मुळात सर्जनशील अभिव्यक्तीला बाधा आणत नसेल का ? गुरु सेवा गुरु आज्ञापालन गुरु दास्यत्व गुरु समर्पण हे मुळ साधनेपेक्षा कायम अधिक महत्वाच आहे असे प्रतिपादन या क्षेत्रातील व्यक्तींकडुन नेहमीच केले जाते असे का?
हा प्रश्न मलाही नेहमी पडतो. "सद्गुरुवाचोनी सापडेना सोय | धरावे धरावे ते पाय आधी आधी" पण तो सद्गुरु काय लायकीचा आहे हे कसे कळणार? सध्या तुरुंगात हवा खात असलेले एक प्रसिद्ध "सद्गुरु", नेहमी आनंदात राहण्याच्या सवयीमुळे एका अभिनेत्रीबरोबर आनंदी अवस्थेत कॅमेर्‍यात बंद झालेले एक दक्षिणेतील सद्गुरु, हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणारे निजधामाला गेलेले दक्षिणेतील अजून एक सद्गुरु, भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु हे खरंच सद्गुरु आहेत का?

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:39
गुरु आणि सद्गुरु ह्यात फार फार फरक आहे ! परत एकदा "दासबोध" पहा हे अतिषय नम्र पणे सुचवु इच्छितो ( एकज्यॅक्ट दशक समास ह्यांचा रेफरन्स नंबर आठवत नाहीये :( )
सध्या तुरुंगात हवा खात असलेले एक प्रसिद्ध "सद्गुरु", नेहमी आनंदात राहण्याच्या सवयीमुळे एका अभिनेत्रीबरोबर आनंदी अवस्थेत कॅमेर्‍यात बंद झालेले एक दक्षिणेतील सद्गुरु, हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणारे निजधामाला गेलेले दक्षिणेतील अजून एक सद्गुरु, भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु हे खरंच सद्गुरु आहेत का?
बाकी मी निर्मल बाबांचा मोठ्ठा फॅन आहे , वरील पॅरामधे त्यांच्यावर ट्रीका केली नाहीस म्हणुन थोडक्यात बचावलास , नाहीतर पुढच्यावेळी भेटल्यावर तुला समोसाच खायला घातला असता तेही हरी चटनी न देता =)) *diablo*

विटेकर 20/06/2014 - 16:48
एकज्यॅक्ट दशक समास दशक ५ समास २ जें जें मन अंगिकारी| तें तें स्वयें मुक्त करी |तो गुरु नव्हे, भिकारी- | झडे आला ||२०|| शिष्यास न लविती साधन|न करविती इंद्रियेंदमन |ऐसे गुरु आडक्याचे तीन| मिळाले तरी त्यजावे ||२१|| जो कोणी ज्ञान बोधी| समूळ अविद्या छेदी |इंद्रियेंदमन प्रतिपादी| तो सद्गुरु जाणावा ||२२|| येक द्रव्याचे विकिले| येक शिष्याचे आखिले |अतिदुराशेनें केले| दीनरूप ||२३|| जें जें रुचे शिष्यामनीं| तैसीच करी मनधरणी |ऐसी कामना पापिणी| पडली गळां| २४|| जो गुरु भीडसारु| तो अद्धमाहून अद्धम थोरु |चोरटा मैंद पामरु| द्रव्यभोंदु ||२५|| जैसा वैद्य दुराचारी| केली सर्वस्वें बोहरी |आणी सेखीं भीड करी| घातघेणा ||२६|| तैसा गुरु नसावा| जेणें अंतर पडे देवा |भीड करूनियां, गोवा- | घाली बंधनाचा ||२७|| जेथें शुद्ध ब्रह्मज्ञान| आणी स्थूळ क्रियेचें साधन |तोचि सद्गुरु निधान| दाखवी डोळां ||२८|| देखणें दाखविती आदरें| मंत्र फुंकिती कर्णद्वारें |इतुकेंच ज्ञान, तें पामरें- | अंतरलीं भगवंता ||२९|| बाणे तिहींची खूण| तोचि गुरु सुलक्षण |तेथेंचि रिघावें शरण| अत्यादरें मुमुक्षें ||३०||

चौकटराजा 23/06/2014 - 14:25
अध्यात्म हे शास्त्रही नाही आणि कलाही नाही. ती एक मनोवृत्ती आहे. त्यात गुरूची गरज नाही. म्हटलेच तर आत्माराम हाच गुरू. संगीताचे तसे नाही ते शास्त्र ही आहे व कलाही. त्यात उत्फूर्तता आहे व तंत्रही. त्यातील उत्स्फूर्तता ही ज्याच्या त्याच्या नशीबाचा भाग आहे. पण तंत्र शिकण्यास गुरू लागतो. तो नसल्या पेक्षा असलेला कधीही चांगला. कुमारानी संगीतात कसलीही बंडखोरी केलेली नाही.शास्त्राचा अवमान केलेला नाही. आपले गुरू बी आर देवधर यांचे ते ऋणी होतेच ..फक्त राग मांडण्याची पद्धत, घराण्यांची बंधने या बाबत त्यानी नवीन विचार मांडले. ते तसे असने आवश्यकच आहे नाहीतर कला प्रवाही रहाणार नाही.

सूड 19/06/2014 - 17:14
६- घरी बनवलेल आईसक्रिम बाजारातल्या आईसक्रीम सारख मउ मउ का बनत नाही ? घरच आईसक्रीम नेहमी बर्फ़ाळ का बनत? घरी आइसक्रीम बनवतांना बाजारातल्या सारख बिनबर्फ़ाळ बनवण्यासाठी काय उपाय आहे ? नेमक काय केल तर आईसक्रीम कमी बर्फ़ाळ बनतं?
मागच्या आठवड्यात केलेली मँगो आईसक्रीमची रेशिपी लवकरच टाकेन. अगदीच बाजारातल्यासारखं नाही, पण कमी बर्फाळ तरी नक्कीच होतं. बाकीचे प्रश्न प्रचंड रोचक आहेत. तुम्हाला इतके प्रश्न पडण्याइतका वेळ मिळतो हे पाहून कवतिक वाटलं.

llपुण्याचे पेशवेll 20/06/2014 - 11:23
पॉट आईस्क्रीम यंत्रातून केले तर ते तसेच मऊ व बर्फविरहीत होते. शास्त्रीय कारण माझ्यामते तरी असे आहे की दुधाचे अवस्थांतर होताना त्यातील पाण्याचे स्प्फटीकी भवन होऊन बर्फ वेगळा बनतो त्यामुळे आईस्क्रीम बर्फाळ होते. ते आईस्क्रीम पॉट मधे बनवले तर पॉटमधे आईस्क्रीम फिरवताना पॉटमधील पंखा दुधातून फिरताना त्यात स्फटीकीभवन होऊ देत नाही. म्हणोन ते आईस्क्रीम छान होते. एकदा भाड्याने पॉट आणून करून बघा मस्तं होते.

एस 19/06/2014 - 18:33
मला पडलेले काही गंभीर व चिल्लर प्रश्न ???
यातले कुठले गंभीर आणि कुठले चिल्लर प्रश्न आहेत ते स्पष्ट करा म्हणजे गंभीर प्रश्नांना गंभीर आणि चिल्लर प्रश्नांना चिल्लर उत्तरे देता येतील. तोपर्यंत - १. पास २. पास ३. पास ४. हा पूर्णपणे त्या दोन व्यक्तींचा प्रश्न आहे. आपल्याला व आपल्या जोडीदाराला काय करायला आवडते ते करावे. ५. घरात अ‍ॅण्टइटर पाळावा किंवा व्हेंडिंग मशीनभोवती ड्युअल साइड टेप लावून बघा. ६. पास ७. संशय 'तुम्हारे' या शब्दावर असतो. ८. त्यांना 'अजूनि यौवनात मी' असे वाटत असावे कदाचित. ९. मोटरसायकल वा सायकल यांच्या फ्रेमची रचना अशी असते की त्यावर बसणार्‍याचे वजन एका विशिष्ट प्रमाणात दोन्ही चाकांवर विभागले जाईल. त्यात मागच्या चाकावर जास्त भार येतो. तसेही मागचा टायर पुढच्या टायरच्या तुलनेत जास्त लवकर रिटायर होतो. म्हणून. १०. अ) पास, ब) कुणीही असू शकतात. क) पैसा. ड) पोलिसांचे पगार तुटपुंजे असतात. कित्येक अधिकृत खर्चही त्यांना स्वतःच्या पैशांनी करावे लागतात. हेही पोलिसांना चिरीमिरी घ्यावी लागण्याचं एक कारण आहे. इ) पैसा, स्कोअर सेटल करण्यासाठीही, स्वतःवर पोलिसांची तितकी कडक वक्रदृष्टी होऊ नये म्हणून इत्यादी. ११. बापरे, इतके प्रश्न? असो. यातले ग्राहक हे सढळ पैसा खर्च करू शकणारे असतात. ग्राहकाच्या मागणीनुसार कस्टममेड डिझायनर कपड्यांच्या एक्स्लूजिव प्रती बनवण्यात येतात. बाकी प्रश्नांना पास. १२. धंदा? काय माहीत नाय ब्वॉ. १३. पास. १४. पास. १५. श्रेष्ठत्वाचे माहीत नाही. पण रेस अक्रॉस अमेरिका असावी कारण ती जास्त कठीण आहे असे ऐकून आहे. बादवे, या दोन्हींपेक्षा आपली मुंबई-पुणेच जास्त भारी आहे ;-)

मारवा 19/06/2014 - 21:16
स्वॅप महोदय ४ था प्रश्न तात्विक होता आणि उत्तरात फेमीनिस्ट चळवळीला तात्विक रीतीने प्रतिवाद करता येउ शकतो का असा होता. त्यामुळे उत्तरात तात्विक उहापोह अपेक्षीत होता मात्र तुमचे उत्तर गुळमुळीत वाटले. ५ व्या प्रश्नाला तुम्ही सुचविलेल्या उपाय योजना अप्रतिम आहेत. आजच वापरुन बघाव म्हणतो. आणि ७ व्या प्रश्नाच तुम्ही दिलेल उत्तर क्या बात है आपके जवाब का जवाब नही. फारच मार्मिक ! हॅट्स ऑफ टु यु सर फॉर युवर आन्सर !

सूड 19/06/2014 - 21:19
>>४ था प्रश्न तात्विक होता आणि उत्तरात फेमीनिस्ट चळवळीला तात्विक रीतीने प्रतिवाद करता येउ शकतो का असा होता तू गंप रांव मरे !! वश्शाड मेलो, मेल्या जनाची नाय तं मनाची तरी धर!!

मैत्र 20/06/2014 - 12:05
आपल्याला समानता अधोरेखित करणार्‍या पद्दतीने मूळ उद्देश (पक्षी: आपल्या नावाचे एक कार्टे अस्तित्वात आणणे) हे साध्य होऊ लागले तर नक्कीच समानतेला वाव देता येईल. जर तो उद्देशच नसेल.. तर जरूर समानतेचा आनंद घ्यावा

एस 20/06/2014 - 12:15
या प्रश्नाचे सविस्तर उत्तर मागून येणारच होतं. म्हणून दिलं नाही. ;-) अर्थात त्या उत्तरात काही गृहीतके आहेत. मला विचाराल तर फेमिनिस्टांच्या नादी लागू नका. वर मी जे उत्तर दिलंय तेच त्यांना द्यावं. १५ वा प्रश्न मी एका सायकलपटूला विचारला. त्याचं उत्तर त्याच्याच शब्दांत (अनुवादित): "हे म्हणजे क्रिकेटच्या कसोटी, एकदिवसीय की ट्वेंटी-ट्वेंटी प्रकारात कोणता सर्वश्रेष्ठ हे ठरवण्यासारखं आहे. [सायकल शर्यतींचे हे] दोन्ही प्रकार महान आहेत व दोन्हींची आपली स्वतःची काठिण्यपातळी आहे. पण दोन्ही अगदी भिन्न प्रकारच्या शर्यती आहेत. टूर दे फ्रान्स ही '३३०० किमी - २१ दिवस' अशी शर्यत आहे. प्रत्येक दिवशी १०० ते २०० किमीचा एकेक डोंगराळ अथवा समतल टप्पा असतो. ही [शर्यत] शुद्ध व्यावसायिक स्पर्धात्मक [प्रकारची] असून प्रत्येक टप्प्यात सरासरी ४०-४५ किमीप्रता असा वेग [राखायचा] असतो. एकदा टप्पा संपला की तुम्ही त्या दिवशी उरलेल्या वेळात आराम करू शकता, जेवण घेऊ शकता, [शरीराला] मसाज करून घेऊ शकता, भरपूर झोप घेऊन दुसर्‍या दिवसासाठी तयार होऊ शकता. असे एकवीस दिवसांपर्यंत चालते. इट्स मेन फोकस ऑफ ऑल स्पॉन्सर्स [... हे वाक्य मला कळले नाही.] या [शर्यती] त प्रचंड बक्षीस असते - दशलक्षावधींचे. पण तुम्हांला ५० किमीप्रता असा सरासरी वेग सातत्याने राखू शकणारा उत्तम सायकलपटू व्हावे लागते. हौशी सायकलपटू ते करू शकत नाहीत. त्यामुळे भारतातून अजून कुणीही सायकलपटू 'टूर दे फ्रान्स' मध्ये सहभागी होऊ शकलेला नाही. दुसर्‍या बाजूस, RAAM (रेस अक्रॉस अमेरिका) ही हौशींसाठी आहे. त्यात बक्षिसाची रक्कम वगैरे नसते - अगदी विजेत्यालासुद्धा नाही. ही '४८०० किमी - १२ दिवस' अशी [शर्यत] आहे. एकदा घड्याळ सुरू झाले की ते बारा दिवसांनी थांबते, अथवा तुम्ही शर्यत पूर्ण केल्यावर - यापैकी जे आधी घडेल ते. तुम्ही रात्रंदिवस सायकल चालवता. रोज फक्त एक-दोन तास झोपता." रच्याकने, मला सर वगैरे म्हणू नका. मिपावर तरी निदान सर्व आयडी समान असतात. खिक्क्. ;-)

मारवा 19/06/2014 - 21:07
मला अतिशय गंभीर वाटणारा प्रश्न आपल्या लेखी चिल्लर असु शकतो आणि व्हाइस व्हर्सा. हा उल्लेख टायटल मध्ये अशासाठी केला की गंभीर प्रश्नाला टाळणारयांना भिणारयांना एक सोपी पळवाट असावी की अरे काय फालतु चिल्लर प्रश्न आहे. याने मग मनाची स्थिर सुरक्षित अवस्था साधता येते. अशा निश्चिंत सोप्या निश्चल ज्यात संशयाचा एकही तरंग कधी उठतच नाही अशी असामान्य अध्यात्मिक अवस्था गाठता येते. त्यामुळे तुम्हाला जे प्रश्न अडचणीचे वाटतील तेच चिल्लर आहे असे धरुन चला आणि हो कीप स्मायलींग आमचे गुरुजी डबल श्री म्हणतात काहीही प्रॉब्लेम आला ताण वाढला तर काही करायच नाही जस्ट कीप स्मायलींग !!! जय गुरुदेव

खटपट्या 19/06/2014 - 21:32
माझ्या धाग्यातून स्फूर्ती घेतली असेल तर १. माझे मन खूप उचंबळून येतंय २. अंगावर मुठभर मास चढलय ३. उगाच कोण तरी मोठा झाल्यासारखे वाटतंय माझ्या धाग्यातून स्फूर्ती घेतली नसेल तरी "खूप छान लिहिले आहे" तुमच्या धाग्यातून स्फूर्ती घेवून लिहिण्याचा प्रयत्न करेन…. बाकी चालुद्या

राजेंद्र मेहेंदळे 19/06/2014 - 22:00
१२- आय बी एम कंपनी ही सध्या जो धंदा करते तो नेमका कशाचा करते ? काय बनविते काय विकते काय सेवा पुरविते ? कारण या कंपनीच्या जाहीराती काही काळापुर्वी टीव्ही वर येत असत त्यांचा अर्थ काय होता तो आजपर्यंत फ़ार च कमी लोकांना कळलेला आहे अतिशय गुढ अशा जाहीराती आय बी एम कंपनीच्या होत्या. आय बी एम ही कंपनी अनेक धंदे करते. त्यांची अनेक देशात डाटासेंटर आहेत त्यात ते क्लायंट्ना त्यांचे इन्फ्रा होस्टिंग करुन देतात. म्हणजे तुमचे डाटासेंटर आय बी एम च्या जागेत असते आणि तुमची जागा वाचते शिवाय ईतर मेन्टेन्न्स वगैरे तेच करतात. आय बी एम ची क्लाउअड सर्विस आहे ज्यात ते तुम्हाला अमुक टेराबाईट स्पेस सिक्युरिटि अ‍ॅव्हेलेबिलिटिच्या गॅरंटीसह देतात. आय बी एम चे अनेक प्रकारचे सर्वर आहेत ते विकणे आणि मेन्टेन करणे याशिवाय डेस्कटॉप आणि लॅपटॉप बिझ्नेसमध्ये आय बी एम होती पण आता बाहेर पडली आयडिया मॉबाईल चे सगळे इन्फ्रा आय बी एम मेन्टेन करते शिवाय त्यांचे बिलिंग सुद्ध्ह्हा...आणि अशा अनेक क्लायंटचे प्रोजेक्ट आय बी एम बघते.... वर दिलेली उदाहरणे केवळ हिमनगाचे टोक समजावीत एव्हढी ईतर कामे आय बी एम करते.

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 01:27
१-भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे ? दोन्ही त अनुक्रमे बंडखोरी करणारे जे.कृष्णमुर्ती व कुमार गंधर्व हे एकेकटे च असामान्य अपवाद आहेत का? गुरुविना आध्यात्मिक बोध व संगीतात नैपुण्य मिळविणे अशक्य आहे का ? यामागे असणारी लाचारी डीपेंडंस मुळात सर्जनशील अभिव्यक्तीला बाधा आणत नसेल का ? गुरु सेवा गुरु आज्ञापालन गुरु दास्यत्व गुरु समर्पण हे मुळ साधनेपेक्षा कायम अधिक महत्वाच आहे असे प्रतिपादन या क्षेत्रातील व्यक्तींकडुन नेहमीच केले जाते असे का?
कोणतिही गोष्ट आत्मसात करण्याचे फक्त दोनच मार्ग आहेत. एक, त्यातल्या दर्दी व्यक्तीकडून ती गोष्ट समजावून घेणं (जे सगळ्यात सोपं आहे) किंवा, दोन, स्वतःच्या निरिक्षण, वाचन, चिंतन यातून कोणाच्याही मदतीविना ती गोष्ट आत्मसात करणं. दुसर्‍या मार्गातही अनुसरण आहेच पण ते एका गुरुऐवजी अनेक स्त्रोतातून, जसा मार्ग सापडेल तशी वाटचाल करणं आहे. त्यामुळे दुसर्‍या मार्गात वेळ आणि श्रमाचा अपव्यय संभवतो. एकदा गोष्ट पूर्णपणे आत्मसात झाल्यावर गुरु आणि शिष्य यात फरक राहात नाही. तस्मात, लाचारी आणि परावलंबित्व या अज्ञानमूलक धारणा आहेत. एखादी गोष्ट समग्रतेनं आत्मसात केल्यावर सर्जनशिलता ही आपसूकपणे येणारी व्यक्तिगत कौशल्याची परिणिती आहे. उदाहरणार्थ एकदा यमन रागावर हुकूमत आली की गुरुविषयी कृतज्ञता राहाते पण गुरुसदृश गाण्याची गरज नाही. शिष्य त्याच्या सर्जनशिलतेनं यमन सादर करतो. अध्यात्मातही तसंच आहे, एकदा सत्य समजल्यावर ते स्वतःच्या शैलीत मांडण्याची अंगभूत क्षमता शिष्यात येते. इथेही मी ओशोंशी सहमत आहे, ते म्हणतात सत्याचा उद्घोष उत्क्रांतीवादी आहे. याचा अर्थ सत्य समजलेली पुढच्या पिढीतली प्रत्येक व्यक्ती त्याची आणखी तरलतम आणि सुसस्पष्ट अभिव्यक्ती देत जाईल. (संपादित)

योगी९०० 20/06/2014 - 11:04
माझाही प्रश्न विचारून घेतो... हिंंदी चित्रपटात समजा एखादे भारदस्त व्यक्तीमत्व दाखवले असेल (उदा : कभी खुशी कभी गम किंवा मोहबते मधला अमिताभ, बर्‍याच चित्रपटात प्राण (खलनायकाचे रोल सोडून),). हे असले व्यत्किमत्व पुर्ण चित्रपटभर एक bearing घेऊन वावरत असते आणि मेरे उसूललोंके खिलाफ मै भी नही जा सकता अशा टाईपचे संवाद असतात. माझा प्रश्न असा की काही चित्रपटात अशा भारदस्त व्यक्तीमत्वाच्या तोंडात "मै झुठ से सक्त नफरत करता हू " असा डायलॉग असतो. आता तुम्ही सांगा की हे काय सांगण्यासारखे आहे? जगाच बहूतेक सर्वांनाच दुसर्‍याच्या खोटेपणाचा आवडत नाही. स्वतः खोटे बोललो तर चालते पण दुसर्‍याने नेहमी खरेच बोलावे अशी अपेक्षा असते. तर मग या डायलॉग्चे प्रयोजन काय? केवळ चित्रपटाची लांबी वाढवायला की उगाच भारदस्तपणा आणि वाढवायला?

असंका 20/06/2014 - 12:39
10- पोलिसांचे खबरी असतात व ते अनेक गुन्हेगारांविषयी गुन्ह्यांविषयी महत्वाची अशी माहीती पोलीसांना पुरवित असतात असे ऐकुन वाचुन आहे. ते स्वत:चा जीव धोक्यात घालुन मुळात हे काम का करतात ? ही कोण लोक असतात ?त्यांना या मोबदल्यात काय मिळते? व हा मोबदला पोलिस देतात तर ते स्वत:च्या पगारातुन देतात का ? ही खबरयांची यंत्रणा कुठल्या मोटीव्हेशनने ही धोकादायक कामे करते?
अ. पैशासाठी. ब. जिथे बातमी तयार होण्याची सर्वाधिक शक्यता असते, तिथे नैसर्गिक रीत्या असणारे लोक, ज्यांचे असणे टोचत नाही असे लोक- उदा. वेटर, फेरीवाले, भिकारी, इ. क. पैसा ड. नाही. हे बघा- http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Additional-Rs-1cr-for-secret-police-fund/articleshow/12192348.cms इ. अशी 'यंत्रणा' कशी असेल? खबरी वैयक्तिक असतात. पैशासाठी ते धोका स्विकारतात.

म्हैस 20/06/2014 - 13:11
तो सद्गुरु काय लायकीचा आहे हे कसे कळणार
बरोबर आहे. त्यासाठी सद्गुंची १६ लक्षणं भगवद्गीतेत सांगितली आहेत . त्या सगळ्या टेस्ट करण जर शक्य नसेल तर निदान ज्याच्याकडे आपण जातोय त्याबद्दल खालील प्रश्नांची उत्तरे शोधायचा प्रयत्न करावा. सामान्य माणसाला ह्यातून खर्या सद्गुरूंची खात्री पटू शकते . खालच्या प्रश्नांची उत्तरे हो असतील तर तो गुरु होण्याच्या लायकीचा नाही हे समजावं १. ह्या गुरुचे मोठमोठाले आश्रम आहेत का ? ह्याचे भरमसाठ शिष्य आहेत का? कारण
भक्तांनी फोटोशॉपचा यथायोग्य वापर करुन प्रसिद्ध झालेले सद्गुरु
भक्त काय लायकीचे आहेत हे सद्गुरु बरोबर ओळखतात . उठ सुठ कोणालाही दीक्षा देत बसत नाहीत . २. देणगीच्या नावावर पैसे उकलले जातात का ? १ जरी पैसा मागितला गेला तर हा भोंदू आहे हे ओळखून सटकायचं तिथून. ३. हा बाबा लोकांसमोर चमत्कार करून दाखवतो का ? कारण गुरु चमत्कार करत नसतात शिष्याच्या भल्यासाठी चमत्कार घडवून आणतात . हवेतून श्रीमंताच्या हाती सोन्याची अंगठी आणि गरीबाच्या हाती राख देणं असले चमत्कार शिष्याच्या किवा लोकांच्या काहीही उपयोगाचे नसतात . ४. लोकांना स्वताची सेवा करायला सांगतो का ?मुलींना , स्त्रियांना एकांतात सेवा करायला बोलावतो का? ५. सार्वजनिक संपत्ती , नैसर्गिक संपत्ती ह्यांचा काहीतरी फालतू कारणासाठी अपव्यय करतो का ? ६. साधना , मंत्रजप , ईश्वरसेवा ह्या गोष्टी सोडून स्वताचीच टिमकी वाजवतो का ? हे मी केलं , हे माझ्यामुळे झालं असं सगळं श्रेय स्वतः कडे घेतो का? ईश्वराची सेवा सोडून माझी सेवा करा असं सांगतो का ७. विनाकारण लोकांना भूतकाळ आणि भविष्य सांगत बसतो का . ८. सगळ्यात महत्वाच म्हणजे हा मनुष्य किती अहंकारी आहे हे onserve करण आणि सध्याच्या जगात खरे सद्गुरु अत्यंत दुर्मिळ आहेत हे सत्य स्वीकारणं . त्यामुळे कोणीही सोम्या गोम्या स्वताला गुरु म्हणवत असेल तर ते शक्य नाही . येवढा common sense आपल्याकडे असायला हवा खरे सद्गुरु स्वतःच सिद्ध आणि सामर्थ्य संपन्न असल्यामुळे त्यांना वरील कोणत्याही गोष्टींची गरज नसते . ते शिष्यांना साधना कशी करायची , मंत्रजप , ईश्वरसेवा , दुखातून सुटण्याचा मार्ग आणि अध्यात्मिक प्रगतीमध्ये मार्गदर्शन करतात .
भारतीय संस्कृतीत खास करुन अध्यात्म व शास्त्रीय संगीत या क्षेत्रात गुरु या संस्थेचे इतके अतिरेकी स्तोम का आहे
संगीतातलं माहित नाही पण अध्यात्मातल सांगता येइल. आपण जे करतोय ते बरोबर आहे का ? आपण योग्य मार्गाने जात आहोत का ? काय करायचं आणि काय नाही ह्याचं मार्गदर्शन करण्यासाठी गुरु आवश्यक असतात . चुकीचं काही झालं तर त्याचे वाईट परिणाम होऊ शकतात . दिव्याने दिवा पेटवावा तसा शिष्यावर अनुग्रह करून गुरु त्याला उच्च पदावर नेतात . म्हणून सद्गुरूंना शरण जाणं आवश्यक आहे म्हणून सांगितलय .

विटेकर 20/06/2014 - 14:01
हेवी पोटेन्शियल वाला धागा १-भारतीय संस्कृतीत "गुरु" हे एक "तत्व" म्ह्णून सांगितले आहे आणि योग्य गुरुच्या कसोट्याही सांगितल्या आहेत . टर्म्स न वाचता आय आग्री चेक केले की असे प्रश्न पडतात. २-मूळात लावणी अभिजात नाही असे तुम्हाला का वाटते ? अस्तु , मनोसामाजिक कारण असे की परकीय आक्रमणे सतत उत्तर भारतावर होत राहीली आणि महाराष्ट्रापर्यन्त पोहोचली ती महाराष्ट्राने बर्‍यापैकी आडवली देखील. त्यामानाने दक्षिण बर्‍यापैकी सुरक्षित राहीली, मंदीरे सुरक्षित राहिल्याने त्याभोवती कला विकसित होत गेली. त्यामुळे महाराष्ट्रात वीररसपूर्ण (पोवाडा)आणि शृंगार ( लावणी - सैनिकाना रिझवण्यासाठी )या प्रकारची कला विकसित झाली. ३-अमेरीकेतील आपल्याला काही माहीत नाही - पास ४-प्रश्न कळला नाही ( त्यावरील संक्षींचे उत्तर ही अज्याबात कळले नाही ) ६- घरी बनवलेल आईसक्रिम - मूळात घरची आणि बाजरची अशी तुलना करु नये. उत्तम हवे असेल तर घरीच बनवावे. घर बांधणारे कुल्कर्णी वीटा सुद्धा घरी पाडून घेतात. ७- हिंदी सिनेमात प्रश्न विचारतात? आम्ही डोके घरी ठेऊन सिनेमाला जातो. ८- अनेक म्हातारया व्यक्तींमध्ये चटकदार चमचमीत पदार्थ खाण्याची वासना - ही वासना आहे ती मनात असते . गात्रे थकली तरी वासना संपत नाहीत.फिरुन पुन्हा पुढच्या जन्मात येतात ९- मोटरसायकल मध्ये मागील व पुढील टायर मध्ये हवे चे प्रेशर - कारण दोन टायर वेगवेगळ्या मेकचे किंवा टायपचे असतात. म्हणजेच वेगेवेगेळे वॉल थिकनेस आणि थ्रेड प्याटर्न असतात त्याला वेगेवेगळे प्रेशर लागते.एकूण टायर हा गहन विषय आहे . 10- पास ११- गेली अनेक वर्षे हाफिसात काळी(शेडची) प्यांट आणि पांढरा( शेडचा) शर्ट आणि बाहेर जीन आणि कुर्ता इथेच आमच्या कप्ड्याचे ज्ञान संपते.तस्मात पास १२- आय बी एम कंपनी - बाकीच्या आय टी कंपन्या तरी नेमक्या काय करतात हा मला प्रश्न आहे ( खरा प्रश्न त्यांना इत्का गलेलठ्ठ पगार देणे कसे परवडते हा आहे ?) १३- मुंबई च्या एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट - याला मास प्रॉदक्शन असे म्हणतात . हेनरि फोर्ड त्याचा जनक आहे. १४- पास १५- पास

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 22:05
(त्यावरील संक्षींचे उत्तर ही अज्याबात कळले नाही) आणि आता तर उत्तर निष्कासित होऊन प्रश्नच नामषेश झाला! (संपादित)

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:30
४- (संपादित) ५-नेसकॉफ़ी च्या व्हेंडीग मशीन मध्ये कॉफ़ी ज्यातुन पडते त्या नळीतुन सतत आत घुसुन साखरयुक्त पावडर खाण्यास चटावलेल्या मुंगळ्यांचा बंदोबस्त कसा करावा ? >>>उत्तरे राहुद्या , तुर्तास ह्या दोन प्रश्नात काही कोरीरिलेशन ...परस्परावलंबित्व आहे का ह्याचा विचार करतोय ...

इरसाल 20/06/2014 - 16:00
अस करा सुरुवातीला कॉफी/चहा घेताना रिंझ करुन घ्या पहिली काही धारेने, असलेले कंटॅमिनेशन (मुंग्या) निघुन जैल. क्वालिटी कंट्रोल- इरसाल

म्हैस 20/06/2014 - 16:33
खरा प्रश्न त्यांना इत्का गलेलठ्ठ पगार देणे कसे परवडते हा आहे ?
आमच्या प्रोजेक्ट मध्ये १ तासाला एका माणसाचे ३१ dollars कंपनीला मिळतात . म्हणजे एक महिन्याचे ८३७० $ म्हणजे ५२७३१० रुपये एका माणसामागे मिळतात . मग त्यातले महिन्याला आम्हाला ४०००० रुपये पगार द्यायला न परवडायला काय झालंय त्यांना

निश 20/06/2014 - 18:52
मारवाजी , तुमच्या प्रश्नांची उत्तर मिळोत न मिळोत तरीही तुमचे प्रश्न फारच भारी आहेत आमच्या आत्मु गुरु़जीना झोप यायला लागली म्हंजे तुमच्या धाग्याची ५० नक्की

मदनबाण 20/06/2014 - 20:36
४- संपादित अच्छा... अच्छा... अच्छा. आकडेमोड झालेली दिसतय ! अथवा इस विषय में मौन ही उचीत है ? --------------- -------------- ------------- ------------ ----------- ---------- --------- -------- ------- ----- ---- --- -- - नाही समजले ? छ्या. काय हा अरसिकपणा ! असो... आता वर दिलेल वाक्य खाली पहा.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 20/06/2014 - 20:39
८- अनेक म्हातारया व्यक्तींमध्ये जिभेतील टेस्ट बड्स कमजोर होउनही सारख चटकदार चमचमीत पदार्थ खाण्याची वासना का वाढीस लागते? त्यांना या खाण्याचा आनंद टेस्ट बड्स ची साथ नसतांनाही कसा घेता येतो?
या प्रश्नामध्ये बरीच गृहीतकं आहेत, जी ग्राह्य आहेत असं नाही. उदा - टेस्टबड्स कमजोर झाल्यावर चटकदार पदार्थांची चव समजत नाही. हे उलट आहे. ज्यांची टेस्टबड्स तीक्ष्ण आहेत अशा लोकांना कमी मीठ, साखर, तिखट, मसाला पुरतात. दुसरं असं की उतारवयामुळेच टेस्ट बड्स क्षीण होतात असं नाही. ती तरुण वयातही मसालेदार, तिखटजाळ खाण्यामुळे झालेली असतात. आणि सगळ्याच माणसांचं शरीर वयामुळे एकसारख्या प्रकारेच बदलेल असंही नाही. प्रसिद्ध लेखिका सिमोन दी बोव्हार तिच्या 'Old Age' नावाच्या पुस्तकात असं काहीसं म्हणते की उतारवयामुळे आपसूकच अधिक शहाणपण, समजूत येते असं नाही. ज्या लोकांना तरुण वयात काही शिकता, समजून घेता येत नाही ते लोक वयाने मोठे झाले म्हणून (आपल्याला हवे तसे) बदलतील अशी अपेक्षा करणं व्यर्थ आहे. ज्यांना मुळातच तिखट, मसालेदार, चमचमीत खायला आवडतं ते लोक फक्त वयामुळे बदलण्याची शक्यता कमी आहे. अगदी तब्येतीनेच असहकार पुकारला, उदा - मधुमेह झाला तर गोड आवडणारे वयस्कर लोक, त्याबद्दल किती हळहळतात याची बरीच उदाहरणं आसपास दिसतील. याउलट मोजूनमापून खाणारे तरुण लोक, विकार नसले तरीही जपूनच खातील.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 23:35
अदिती ताई मी आपल्या म्हणण्याशी सहमत नाही कारण वयाप्रमाणे आपली वासाची (आणि कमी प्रमाणात चवीची) क्षमता कमी होत जाते . पण चव आणि स्वाद यात फरक आहे मी यावर एक लेख लिहिला होताhttp://www.misalpav.com/node/25432 & http://www.misalpav.com/node/25466 वयाप्रमाणे वासाची संवेदना कमी झाल्याने वयस्कर माणसे जास्त गोड किंवा जास्त मीठ घालून पदार्थ खाऊ पाहतात त्यामुळे मधुमेह किंवा रक्तदाब हे विकार बळावू शकतात. कॉफी चा स्वाद हा त्याच्या वाफेतून आपल्या नाकात जाणार्या गंधाने द्विगुणीत होतो. मग जर त्यांची वासाची संवेदना बोथट झाली तर वयस्कर माणसे एकतर जास्त गरम कॉफी पितात किंवा जास्त स्ट्रॉंग. ते पण अपायकारक होऊ शकते. खालील दुवे वाचून पहा (गुगलून पाहिल्यास बरेच दुवे मिळतील) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2579627/ http://www.nytimes.com/2012/12/06/booming/sense-of-taste-changes-with-age.html?_r=0

३_१४ विक्षिप्त अदिती 24/06/2014 - 02:54
बहुदा मी योग्य शब्दांमध्ये ते लिहीलेलं नाही. माझ्या प्रतिसादाच्या पहिल्या भागाचा अर्थ असा - सगळी माणसं एकाच (गुणसूत्रांच्या, रोग-विकारांच्या) साच्यातून निघालेली नसतात त्यामुळे सगळ्यांची चव, वास, स्वाद यांच्या जाणीवा कमी होतीलच आणि झाल्या तरीही एकाच वेगाने कमी होतील, असं नाही हे एक. आणि दुसरं सगळेच वयस्कर लोक या जाणीवा कमी होण्यामुळे, अधिक चमचमीत, झणझणीत किंवा गोड खातीलच असंही नाही. लक्षपूर्वक जगणारे अनेक वृद्ध लोक स्वतःच्या किंवा दुसऱ्याच्या काही विकारानंतर तेल, तिखट, मसाले, साखर कमी करूनही आनंदात जगताना, खाण्यापिण्यातला आनंद लुटताना दिसतात. अर्थात याला वयाचं बंधन नाही.

इरसाल 21/06/2014 - 12:46
प्रत्येक चारा साठवणार्‍याला चार्‍याबद्द्ल आत्मीयता होती, पण आम्ही होतो की जे दुखःमुळे चारा लादुन नेवु शकलो नाही. *lol* *लालु प्रसाद यादव चारावाले पटनी*

मारवा 21/06/2014 - 21:48
अरे चारागर म्हणजे उपचारक इलाज करणारा चारागिरी म्हणजे उपचार इलाज आता त्याला गुरेज होता म्हणुन तो उपचार करायलाच तयार नाहीये सोल्युशन प्रोव्हायडर इज रीलक्टंट टु प्रोव्हाइड सोल्युशन हीज अनविलिंगनेस टु ट्रीट इज पिनपॉइंटेड हीअर. वर्ना हमे जो गम थे वो लादवॉ न थे आमच्या ज्या वेदना दु:ख होती त्यावर इलाज नक्कीच उपलब्ध होता सोल्युशन ही होत आमची दु:ख ला-दवॉ म्हणजे ज्यावर इलाजच नाही अशी नव्हती प्रश्न उपचारकाच्या अनिच्छेचा होता. आपण नाही म्हणत का की तु मनावर घेतल ना तर तुला नक्की शायरी चा आनंद घेता येइल, हा शेर मी एफ टी आय आय पुणे च्या भिंतीवर लिहीलेला पाहीला होता फिल्म इन्स्टीट्युट ची पोर व्यवस्थापना वर काही कारणाने नाराज होती त्याच्या निषेधार्थ हा शेर भिंतीवर रंगविलेला होता. असो. आता हा सोपा शेर घे चघळायला कयामत का दिन आ गया रफ्ता रफ्ता मुलाकात का दिन बदलते बदलते. असो

संजय क्षीरसागर 21/06/2014 - 23:45
अगर कोई वादा खिलाफ़ी की हद है हिसाब अपने दिलसे लगाकर तो देखो कयामत का दिन आ गया रफ्ता रफ्ता मुलाक़ात का दिन बदलते बदलते. मरीजे़ मुहोब्बत उन्हींका फ़साना सुनाता रहा दम निकलते निकलते

सुबोध खरे 21/06/2014 - 09:54
उत्तर १३ )---- एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट मध्ये एकाच वेळेस तीन तीन रुग्णांवर डॉक्टरांच्या तीन टीम कडुन शस्त्रक्रिया करण्यात तेंव्हा पहिला गट पहिल्या रुग्णाची छाती उघडतो त्याच वेळी त्या रुग्णाच्या डाव्या हातावर शल्यचिकीत्सकाचा दुसरा काम करीत असतो. डाव्या हाताची रक्त वाहिनी काढून त्याचे सर्व फाटे बंद केले जातात. त्याचा आतील पृष्ठ भाग साफ केला जातो आणि त्यातील रक्त प्रवाह सुरळीत आहे का ते पाहीले जाते.या वेळेपर्यंत पहिल्या गटाने छातीच्या त्वचेला छेद देऊन छातीचा पिंजरा करवतीने कापलेला असतो. छातीच्या फासळयाना रक्त पुरवठा करणारी रक्त वाहिनी( Internal Mammary Artery-LIMA / RIMA)वेगळी केलेली असते. हृदयाच्या आजूबाजूचे अवयव चिमट्यानी बाजूला केलेले असतात. या दोन्ही गोष्टी संपल्या कि डॉक्टर पांडा किंवा डॉक्टर प्रद्योत रथ हे येतात आणी LIMA/ RIMA आणी हाताची रक्त वाहिनी यांना हृदय चालू असताना हृदयाच्या रक्त वाहिनीला जोडतात. हे काम फार कौशल्याचे आहे आणी जगात फार थोडे शल्यचिकित्सक चालू हृदयावर काम करू शकतात ( जगभरात शंभर पेक्षा कमीच). त्यांचे हे काम चालू असे पर्यंत पहिला गट ज्याने हाताच्या रक्तवाहीनीवर काम केलेले आहे तो दुसर्या बाजूच्या शाल्य्क्रीयागृहामध्ये दुसर्या रुग्णाच्या हातावर काम सुरु करतो. आणी छाती उघडणारा गट त्याच्या छातीवर शल्यक्रिया चालू करतात. पहिल्या रुग्णाच्या रक्त वाहिन्या जोडण्याचे काम संपले कि डॉक्टर रथ किंवा डॉक्टर पांडा दुसर्या रुग्णावर रक्त वाहिन्या जोडण्याचे काम सुरु करतात. जर सर्व रुग्ण "चांगले" असतील. (चांगले --मधुमेह नाही, मूत्रपिंडाचा किंवा मेंदूचा विकार नाही वय त्यामानाने कमी-साठीच्या आतील ई ई )तर दोघे मिळून एक दिवसात आठ ते नऊ शल्यक्रिया सहज करतात. (सकाळी आठ ते रात्री आठ). रुग्ण जर दुसर्या बायपासचा असेल( उदा. डॉ मनमोहन सिंग तर आधीच्या शल्यक्रीयेचे परिणाम ( हृदय किंवा रक्तवाहिन्या छातीच्या पिंजर्याला चिकटलेल्या असतात ते फार काळजीपूर्वक वेगळे करावे लागतात) तर दुपटीपेक्षा जास्त वेळ लागतो. हे म्हणजे जुन्या घराच्या फळ्या काढून साफ करून परत नवीन घरात वापरण्यासारखे जिकीरीचे असते. वरील सर्व हकीकत चक्षुर्वाई सत्यं आहे कारण मी मुंबई च्या एशीयन हार्ट इन्स्टीट्युट मध्ये दोन वर्षे क्षकिरण शास्त्राचा विभागप्रमुख म्हणून काम केले आहे. आणी या सर्व रुग्णांना श्ल्याक्रीयेच्या आधी आणी नंतर पाहिलेले आहे दोन वर्षात साधारण ३,००० रुग्ण मी पाहीले आहेत. अर्थात गेल्या चार वर्षात यात काही अत्याधुनिक नवीन तंत्र आले असेल तर मला माहित नाही.(माझ्या माहितीप्रमाणे तरी नाही)

एस 22/06/2014 - 15:24
संपादनाचे एका अर्थाने स्वागत. काही आकडे घेऊन थोडा चिल्लरपणा सुरू झाला होता. पण यानिमित्ताने मिपावर वेगळा पुरुषविभाग व्हायला हवा का याबाबतीत थोडे जास्त गांभीर्याने आणि सकारात्मकपणे विचारमंथन व्हावे का असे वाटू लागले आहे. नको असल्यास हा प्रतिसाद उडविण्यास माझी हरकत नाही.

बॅटमॅन 23/06/2014 - 14:38
अहो पुरुषविभागात थिल्लरपणा सोडून होणार काय नै का? शिवाय काही झालं तरी पुरुषांची थट्टा कुणी करत नाही. त्यामुळे पुरुषविभागाची मागणी ही बाय डेफिनिषण चुकीची आहे.

एस 23/06/2014 - 20:00
जर अनाहिता हे दालन इतक्या प्रगल्भपणे चालू शकते, तर पुरुषविभाग म्हणा किंवा जे म्हणायचेय ते म्हणा, तिथे मात्र फक्त कंबरेखालच्याच टवाळक्या, कुचाळक्या चालतील आणि संस्थळाच्या शूचिर्भूततेवर शिंतोडे उडतील असा पूर्वग्रहदेखील तितकाच चुकीचा आहे असे नमूद करतो. (अनाहिता कसे चालते हे माहीत नाही, उगाच तेवढ्या सुतावरून कुणी स्वर्ग गाठण्याचा प्रयत्न करू नये.) आणि पुरुषविभागच का? इथे असेही प्रश्न येऊ शकतात ज्यात वयाच्या एका ठराविक टप्प्यानंतरच्या सर्वच व्यक्तींचे हित असू शकते. शालेय अभ्यासक्रमात लैंगिक शिक्षणाचा अंतर्भाव होऊ शकण्याइतपत प्रगल्भपणा आणि समंजसपणा समाजात आला असेल तर मिपाने त्यापेक्षा अलिप्त भूमिका का घ्यावी असाही प्रश्न मनात आला आहे. पुन्हा एकदा, अशा ठिकाणी लैंगिक चर्चाच झडतील असेही ठसवणे अयोग्य आहे. वायफळाचे पीक उगवल्यास ते नखलून टाकण्यास संपादक मंडळ समर्थ आहेच. म्हटलं तर तात्यांची 'रौशनी' किंवा रामदासांची 'पीसीजेसी' देखील सोज्वळतेच्या निकषांवर बसत नव्हत्या. पण तिथे कुचाळक्या किती झाल्या आणि लेखांचे स्वागत किती झाले हेही तपासून पहायला हरकत नाही. पुरुष म्हटला की तो थिल्लरपणाच करणार ह्या समजाला माझा विनम्र आक्षेप आहे. असो.

बॅटमॅन 24/06/2014 - 11:33
काही असो. पुरुषविभागाच्या मागणीला वाटाण्याच्या अक्षताच लावल्या जातील. माझे म्हणणे खोटे ठरले तर त्यावेगळा दुसरा आनंद नाही.

पिलीयन रायडर 24/06/2014 - 11:57
चक्क सहमत..! पुरुष विभाग उघडला तर (उघडा..न उघडा.. मला काहीही फरक पडत नाही हे आधीच नम्रपणे नमुद करुन ठेवते..) तिथे केवळ आणि केवळ थिल्लरपणाच चालेल असं म्हणणं चुक ठरेल ह्याच्याशी सहमत.. इथला "तो" प्रश्न संपादित का झाला ते कळाले नाही. त्या अनुषंगाने इथे काही असभ्य चर्चा झाल्याचे दिसले नव्हते. अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता. तसंही जर थिल्लरपणा करायचा असेलच तर "तसलेच" विषय निघण्याची कुणी वाट पहात नसतं हे ही खरंच..

एस 24/06/2014 - 12:51
इथला "तो" प्रश्न संपादित का झाला ते कळाले नाही. त्या अनुषंगाने इथे काही असभ्य चर्चा झाल्याचे दिसले नव्हते. अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता.
आणि
तसंही जर थिल्लरपणा करायचा असेलच तर "तसलेच" विषय निघण्याची कुणी वाट पहात नसतं हे ही खरंच..
या दोन्ही मुद्द्यांशी सहमत. मलाही हेच म्हणायचं आहे. असो.

प्रसाद गोडबोले 24/06/2014 - 13:04
चौथा प्रश्न का संपादित केला गेला हे कळायला मार्ग नाही . मिपावर कामशास्त्राविषयी चौकशी करायला बंदी आहे का ? कामशास्त्र हा थिल्लर पणा आहे का ? समजा उद्या मी वात्सायनाच्या कामसुत्रावर अभ्यासपुर्ण आणि सचित्र लेख लिहायचे ठरवले तर तोही संपादित केला जाणार का ? अवांतर १: हिप्पोक्रसी ह्या शब्दाला मराठी प्रतिशब्द काय आहे ? अवांतर २: र.धो. कर्वे ह्यांचे साहित्य इन्टरनेटवर उपलब्द आहे काय ? अवांतर ३: व्हजायना मोनोलोग चे मराठी (अपुणेरी) भाषांतर कुठे वाचायला मिळेल ?

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:08
अवांतर १: ढोंगीपणा. अवांतर २: बहुतेक नाही. अवांतर ३: बहुतेक तसे अजून कुणी केलेले नाही. बाकी कामशास्त्र एट ऑल बद्दल सहमत आहे. त्या प्रश्नांची उत्तरे होकारार्थी असावीत असेच वाटते एकूण होरा पाहता.

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:57
सध्या पुढील भागाचे अध्ययन सुरू आहे. माफ करा पण विषय फार मोठा आहे ओ. लिहायला वेळ लागतो त्याहीपेक्षा वाचायला वेळ लागतो. सध्या अगोदर ओडीसीपर्यंतची कथाच संपायला ४-५ भाग अजून लागतील. पुढचे तर अजून किती कायबाय आहे........ पण ओडिसीला या महिन्याअखेरीपर्यंत हात घालणार हे नक्की.

संजय क्षीरसागर 26/06/2014 - 14:43
ते नाटकाचं नांव पेपरला नेहमी येतं हो, पण निदान या धाग्यावर तरी तो शब्द वर्ज्य दिसतोयं, म्हणून जरा सांकेतिक प्रतिसाद दिला होता *biggrin*

हाडक्या 26/06/2014 - 17:05
सॉरी शक्तिमान.. आमाला माहित नव्हते हो.. *biggrin* ( जल्ला मेला मिपावरच नव्हे या दुनियेतच हा लोचा आहे. कुठे काय वर्ज्य त्येचा कंफुजन होतंय सारखा.. ;) )

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 14:26
याचं मला ही कुतुहल आहे. या लेखाचा विषय (तुम्हाला काय /कोण सेक्सी वाटते) तर शीर्षकापासून संमत झाला आणि चर्चा सुद्धा विधायक (पण रोमांचक) झाली. सो आय वंडर. प्रश्न पुनर्प्रकाशित होऊ शकतो का असा विचार मनात आला.

सूड 24/06/2014 - 14:41
>>या लेखाचा विषय (तुम्हाला काय /कोण सेक्सी वाटते) तर शीर्षकापासून संमत झाला पुलंनी म्हटलंय, काय म्हटलंय पेक्षा कुणी म्हटलंय याला महत्त्व असतं. तसंच इथेही काय लिहीलंय पेक्षा कुणी लिहीलंय हा क्रायटेरिया असावा. तुम्ही नमूद केलेला धागा स्त्रीसदस्याने काढलेला असल्याने त्यात संबंधित मंडळींना निरागस भाव दिसला असावा. वरचा चौथा प्रश्न एका पुरुष आयडीने (पुरुष आयडी असल्याचं वाटतंय तरी) मांडला असल्याने तो थिल्लरपणा करण्यासाठीच काढला आहे असं वाटल्यास नवल नाही. ;) तस्मात सम आर मोअर इक्वल हे एकदा लक्षात ठेवलंत की मिपावर वावरताना असले प्रश्न पडणार नाहीत.

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:03
पोझिशन्स वरंच तर आक्षेप आहे! तिथला हा प्रतिसाद पाहा :
जसा Fuck हा शब्द नाम, क्रियापद, उभयान्वयी अव्यय, विषेशण, क्रियाविषेशण असा कसाही वापरला जाण्याच्या ताकतीचा आहे, तसाच Sexy हा शब्द. त्याची व्याप्ती फार मोठी आहे.
आणि त्या खालचा हा उपप्रतिसाद !
"FUCK" वर ओशोंची क्लीप ऐकली असेलच. [इच्छुकांनी व्यनी करावा.]
चित्रगुप्तांनी तिथे फोटो पण एकदम भेदी टाकलेत. बिभित्सतेला आक्षेप असावा हे मान्य, पण रोमँटिसिजम या जीवनाच्या सौंदर्यशाली परिमाणावर दुजाभाव कसा होऊ शकतो?

बॅटमॅन 24/06/2014 - 16:11
बिभित्सतेला आक्षेप असावा हे मान्य, पण रोमँटिसिजम या जीवनाच्या सौंदर्यशाली परिमाणावर दुजाभाव कसा होऊ शकतो?
अहो, एकदा का सम आर मोर ईक्वल हे ठरलं तर मग आमचा तो रोम्यांटिसिझम अन तुमचा तो पर्व्हर्ट बीभत्सिझम असंच होणार की. तुम्ही काय बोलता हे महत्त्वाचं नसतं, तर तुम्ही बोलता हे आणि हेच्च महत्त्वाचं असतं तिथे.

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:28
अगदी संक्षींचा प्रतिसादही नॉर्मल वाटला होता.
हे वाक्य, आणि तेही पिरानं म्हटलंय, म्हणजे प्रश्नोत्तरं सभ्यतेचे संकेत पाळून चालली असावीत असं वाटतं.

पिलीयन रायडर 24/06/2014 - 16:31
काका तो तुमच्या साईडनीच बोल्तोय! आणि ह्या वेळेस चक्क मी पण..!! सभ्यतेचे संकेत पाळले जात होते हे मान्य आहे! पण काही प्रतिसाद उडाले वगैरे असतील तर माहीत नाही..

संजय क्षीरसागर 24/06/2014 - 16:46
लेखातूनच संपादित झाल्यानं तदनुषंगिक संपादन माझ्या आणि इतरांच्या प्रतिसादात झालंय. बाकी पुणे कट्ट्याचे फोटो पाहता, मी काका कॅटेगरित (कोणत्याही अंगानं) बसत नाही!
अनेक दिवसांपुर्वी मराठी संस्थळावर एक धागा माझ्या वाचण्यात आला होता. त्याचा विषय मला पडलेले प्रश्न अशा स्वरुपाचा होता. यात धागाकर्त्याने त्याला भेडसावणारे काही प्रश्न विचारले होते व त्याची उत्तरे ही अत्यंत अभ्यासपुर्ण अशी इतर सभासदांकडुन त्या धागाकर्त्याला मिळाली होती तेव्हापासुनच एक तीव्र इच्छा माझ्या ही मनात होती की आपण ही आपल्याला भेडसावणारे/पडणारे प्रश्न विचारुन बघावेत कदाचित आपल्याला ही आजतागायत माहीत नसलेली उत्तरे या निमीत्ताने सापडतील. अखेर आपला अनुभव माहीती ज्ञान हे इतक मर्यादीत आहे की त्यामुळे प्रश्नांना इतर ज्ञानी व्यक्तींसमोर मांडणे व उत्तर मिळतात का बघणे हा एक उत्तम पर्याय आहे.

नियती ...

यश पालकर ·

हाडक्या 19/06/2014 - 16:07
तुमच्याकडे मधुमेहापासून नियतीपर्यंत सर्व प्रश्नांची उत्तरे असलेली पाहून फार्फार कवतिक वाटतं. एक मिपाकर म्हणून तुमचा आमाला अभिमान वाटतो.! *biggrin* (ऊर भरून येतो.. मान उंचावते.. इत्यादि इत्यादि बाकी घ्या समजून. )

बॅटमॅन 19/06/2014 - 15:04
तुम्ही इन ट्यून विथ द ट्यून वाचाच...अन हा ब्रदर अरुणाचलम-बोगस माणूस आहे साहेब-पण गुरुदेवांचा गाववाला पडला. सगळीकडे वशिलेबाजी आहे!!!! बाकी कायकिणी गोपाळरावांनी नंतर समाधीतून जागं केलं की नाही ;)

तुषार काळभोर 19/06/2014 - 14:28
यू सी द को-इफिशियंट ऑफ द लिनीयर इज जक्स्टापोझिशन्ड बाय द हिमोग्लोबिन इन द अ‍ॅट्मोस्फेरिक प्रेशर इन द कंट्री!!

राजेंद्र मेहेंदळे 20/06/2014 - 15:30
१० वेळा वाचले तरी डोक्यावरुन गेले...कुठुन उचल्लेय? ( कृपया अभ्यास वाढवा म्हणु नये)

विटेकर 19/06/2014 - 14:56
ह्या विश्वापलीकडे सुद्धा एक शक्ती आहे ज्याच्या तालावर आपल आयुष्य ......... साफ चूक ! मना त्वाचि रे पूर्वसंचित केले | तयासारखे भोगणे प्राप्त झाले || संचित म्हणजे काय ? वाचा " कर्माचा सिद्धांत " आमेन!

धन्या 19/06/2014 - 15:40
संचित म्हणजे काय ? वाचा " कर्माचा सिद्धांत "
कर्माचा सिद्धांत माणसावर प्रचंड अन्याय करतो. या जन्मात मला ज्या वाईट प्रसंगांना, दु:खांना सामोरं जावे लागत आहे त्या माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या वाईट कर्माचे फळ आहे हे मला माहिती नाही. मी या जन्मी सुखी असेन तर माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या सत्कृत्याचे फळ आहे हे ही मला कळत नाही. हा कसला न्याय ज्यात मला शिक्षा किंवा बक्षिस मिळते मात्र ते कोणत्या गोष्टीसाठी मिळते हेच मला माहिती नाही. बाकी हीराभाई ठक्कर यांचे "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक अफलातून आहे. दु:खितांना प्रचंड दिलासा या पुस्तक वाचनाने मिळतो.

अत्रुप्त आत्मा 19/06/2014 - 18:52
@बाकी हीराभाई ठक्कर यांचे "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक अफलातून आहे. दु:खितांना प्रचंड दिलासा या पुस्तक वाचनाने मिळतो. >>> अगदी अगदी...! माझ्यासारख्या आळशी माणसाला,स्वतःला प्राप्त झालेल्या दु:ख्खांना अनेक बचावात्मक आणि काल्पनिक गोष्टींना हताशी धरून वाट द्यायला मिळते! लबाड्या लपवायचा चान्स मिळतो. फक्त एकदा असं झालं,की- जे काहि होत आहे,ते गेल्या जन्मीच्या कर्माचं फळं आहे.या मझ्या समजुतिमुळे मी माझ्या मित्राच्या खिशातनं त्याला न विचारता पेन घेतलं. त्यावर तो निर्बुद्ध माणूस , चोर..चोर असे ओरडला! मी त्यास म्हणालो,अरे मित्रा-ही चोरी नाही..हे फक्त कर्म-फलित आहे. तुझ्या नशिबात होतं पेन चोरिला जावं.माझ्या नशिबात होतं,मी ते चोरावं. तेंव्हा..तक्रार करू नकोस..हे आपल्या दोघांच्याही गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ आहे. तेंव्हा ते गपचूप खा बरं!!! त्यावर त्यानी माझ्याकडून पेन हिसकाऊन घेतलं,आणि मला एक चापट मारून म्हणाला- हे ही आपल्या दोघांच्या गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ आहे! मग मात्र मला त्या दुष्ट माणसापुढे काहिच बोलता येइ ना! :-/ हे ही "गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ!" आता मी या सगळ्या फळांचं फ्रुटसॅलेड तयार करून भगवंताला पुढं जाणार आहे. आणि,त्याच्या फळांचा त्यालाच नैवेद्य दाखवून, जाब विचारणार आहे.... अर्थातच माझ्या गेल्या जन्मात असं काहि माझ्या हातून घडण्याचं कर्म,मी केलं असेल तर........................आणि तरच...........................!!!!!!!!!!!!!!!!

सस्नेह 19/06/2014 - 15:16
पाठीमागच्या अपार्टमेंट्च्या चौथ्या माळ्यावरच्या चिकनिसांची मधली कार्टी ? असेल बै ! ती जरा आगावच आहे . काय करेल सांगता येत नाही ! *wink*

बॅटमॅन 19/06/2014 - 15:19
चिकनीस??? नक्की आडनाव आहे की "प्रेयसीस पत्र" सारखे "चिकनीस" असे नाव दिलेय =)) तदुपरि आगाव हा शब्द अगदी बोलीभाषेतल्यागत लिहिला म्हणताना बरं वाटलं. :) (दक्षिणमहाराष्ट्रदाक्षिण्यवादी) बॅटमॅन.

धन्या 19/06/2014 - 15:31
हे सगळं नियती करते? मी तर ऐकलं होतं की जन्म झाल्यापासून सहाव्या दिवशी सटवी येते आणि भाळी नशिब लिहून जाते. त्यापुढचे सारे सटवीच्या लेख्याप्रमाणे घडते.

पैसा 19/06/2014 - 20:31
तू टाईप केलेले दोन्ही मला 'र्‍या' असेच दिसतायत. ते सांगतायत तो पायमोडका 'र्' स्पेसल लिनक्समधे टाईप केला असेल तर दिसतो.

सूड 19/06/2014 - 21:15
>>पायमोडका 'र्' स्पेसल तांच म्हणतांय गे मिया. माका हंयसर IE त पायमोडको 'र्' दिसतांहा नि क्रोमात '-या'!! (हो '-या' मियां हायफन देवान लिवलोहां). :)

बॅटमॅन 20/06/2014 - 17:47
तांच म्हणतांय गे मिया
आता हा गे मिया कोण?
माका हंयसर IE त पायमोडको 'र्' दिसतांहा
अँड आय थॉट थेअर इज़ ओन्ली हडपसर इन पुणे.
मियां हायफन देवान लिवलोहां
मियां एकदम "हाय फन" आहे हे कळ्ळं , पण पुढं देव कुठनं आला 'मरे' ;)

मराठी कथालेखक 20/06/2014 - 14:59
BOSS (Bharat Operating System Solutions) अशी काहीतरी सरकारी लिनक्स आहे जी उबंटू प्लॅटफॉर्म ला C-DAC ने बनवलीये. त्यात मी chrome टाकू शकलो नाही. फक्त Firefox आहे.

म्हैस 19/06/2014 - 16:22
कर्माचा सिद्धांत ह्या पुस्तकात लेखकाने इकडून तिकडून वाचलेले किवा स्वताचे opinions टाकलेले आहेत. कर म्हणे मारताना तो माणूस त्याच्या मुलाला नारायण नारायण अश्या हाक मारत होता म्हणून त्याला मुक्ती मिळाली. मागच्या जन्मातली माणसं ह्या जन्मात प्राण्यांच्या स्वरुपात तुमच्या समोर आली तर त्याला तुम्ही मिठी मारली असती वगेरे . कैच्या काही.
कर्माचा सिद्धांत माणसावर प्रचंड अन्याय करतो. या जन्मात मला ज्या वाईट प्रसंगांना, दु:खांना सामोरं जावे लागत आहे त्या माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या वाईट कर्माचे फळ आहे हे मला माहिती नाही. मी या जन्मी सुखी असेन तर माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या सत्कृत्याचे फळ आहे हे ही मला कळत नाही. हा कसला न्याय ज्यात मला शिक्षा किंवा बक्षिस मिळते मात्र ते कोणत्या गोष्टीसाठी मिळते हेच मला माहिती नाही.
ते माहित नसण्याचं कारण असं आहे कि , कुठल्या कृत्याबद्दल काय शिक्षा होतीये किवा कुठल्या कृत्याचं काय बक्षीस मिळतंय हे समजलं असतं तर माणसं बक्षिसाच्या लोभाने किवा शिक्षेच्या भीतीने कर्म करत राहिली असती . ज्याला काहीही अर्थ नाहीये . एखादी गोष्ट शिक्षेच्या भीतीने न करण आणि मुळातच प्रेम , करुणा ह्या गुणांमुळे न करण ह्यात फरक आहे . दुसरी गोष्ट म्हणजे जन्मोजन्मीची प्रत्येक गोष्ट जर माणसाच्या लक्षात राहिली असती तर त्याच्या डोक्यात प्रचंड गोंधळ माजला असता. त्याच त्याच आठवणींमुळे जीवन खूप कठीण झाला असतं. म्हणून विस्मृती हि माणसाला मिळालेली देणगी आहे .
जन्म झाल्यापासून सहाव्या दिवशी सटवी येते आणि भाळी नशिब लिहून जाते
ते काही माहित नाही. पण हे नशीब आपल्याच पुर्वकर्माची फलं असतं

धन्या 20/06/2014 - 15:21
आता तुमच्या या प्रतिसादाला मी काही उत्तर देणार. मग तुम्ही काही लिहिणार, मग मी पुन्हा उत्तर देणार, मग तुम्ही पुन्हा काहीतरी म्हणणार... हे चालू राहणार. बरं त्यातून निष्पन्न काय होईल तर काहीच नाही. तुम्ही तुमच्या मतांवर ठाम राहणार आणि मी माझ्या. त्यापेक्षा उत्तर न देणे उत्तम. कसें? जाता जाता मी चारोळया वयात पाडलेली चारोळी:
मार्ग आपला आधीच आखलेला आपण फक्त त्यावरुन चालणं काहीच हाती तसं नसतं आपल्या फक्त नियतीचे ईशारे पाळणं
धन्यावाद (सहारा प्रणाम च्या चालीवर :D )

विश्वनाथ मेहेंदळे 19/06/2014 - 22:09
मी वरील टाईपच्या प्रतिक्रीया दिल्या तर मिपाच्या क्वालिटीत पाॅझिटीव्ह फरक पडेल काय? तदनुशंगे काही विशिष्ट लोकांना आनंद होईल काय ?

सस्नेह 19/06/2014 - 22:12
लोकांच्या आनंदाकडे लक्ष देऊ नका..तुम्हाला ज्यात आनंद मिळतो तेच करा. 'स्व' ला ओळखा... *good*

बॅटमॅन 20/06/2014 - 14:17
एकट्यादुकट्याने मिपाच्या क्वालिटीत काय फरक पडणार? झालंच तर विशिष्ट लोकांना बरं वाटण्यानेही क्या ही फरक पडेगा?

म्हैस 20/06/2014 - 16:48
धन्या, बरं झालं प्रतिसादांचा सिलसिला थांबवला . तसंही माझ्या प्रतिसादांना तुम्ही कडाडून विरोध करता पण दुसर्या लेखांवर मात्र माझे आधीचेच प्रतिसाद तुम्ही कॉपी करून टाकता हे माझं observation आहे . ;-)

ज्ञानोबाचे पैजार 20/06/2014 - 16:55
ओ ताई, धन्या खोडसाळ आहे, दंगेखोर आहे कधिकधी तो माफक हलकट पणाही करतो पण कसाही असला तरी धन्या वरीजनल आहे. त्याचे प्रतिसाद नेहमीच अभ्यासपुर्ण / मार्मीक असतात. (तुम्ही त्याच्यावर आरोप केला म्हणुन त्याचे जाहीर कौतुक करावे लागत आहे) उगा त्याच्यावर चोरीचा आळ घेउ नका. पैजारबुवा

गवि 20/06/2014 - 17:06
हो.. अगदी अगदी.. धन्या खोडसाळ आहे, दंगेखोर आहे.. धन्या चावट आहे .. पण धन्या नीच नाही.. ;)

धन्या 20/06/2014 - 17:43
तसंही माझ्या प्रतिसादांना तुम्ही कडाडून विरोध करता पण दुसर्या लेखांवर मात्र माझे आधीचेच प्रतिसाद तुम्ही कॉपी करून टाकता हे माझं observation आहे .
गोड गैरसमज आहे हा तै तुमचा. जास्त काही लिहित नाही. मला व्यक्तिशः ओळखणार्‍यांना मी काय आणि किती वाचतो हे माहिती आहे. :)

उपास 22/06/2014 - 16:24
बरं ते जाउंदे, पण गदिमांनी 'पराधीन आहे जगति पुत्र मानवाचा' मधल्या कडव्या कडव्यात जे मांडलय त्याविषयी काय मत आहे? प्रत्यक्ष प्रभू राम म्हणतायत तिथे की माझ्या पूर्वसंचिताचे भोग आहेत म्हणून.. ;)

आयुर्हित 23/06/2014 - 00:36
याचा अर्थ गदिमांनी "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक वाचलेले दिसत नाहि. आणि त्याही आधि लिहिलेले स्वामी विवेकांनदांनी लिहिलेले "कर्मयोग" हेही पुस्तक वाचलेले दिसत नाहि. तसे पाह्ता हे दोन्ही पुस्तके भगवतगीतेवरच आधारलेली आहेत्. भगवतगीता जितक्या अधिक वेळेला वाचाल तशी ती अधिकाधिक समजत जाते असे म्हणतात!

म्हैस 23/06/2014 - 16:26
त्याचे प्रतिसाद नेहमीच अभ्यासपुर्ण / मार्मीक असतात
असेल कि आम्ही कुठे नाही म्हणलंय. म्हणजे बाकीच्या लोकांचे अभ्यासपुर्ण / मार्मीक नसतात असा तर अर्थ होत नाही ना.
गोड गैरसमज आहे हा तै तुमचा.
गैरसमजाचा प्रश्न येतोच कुठे ? सिद्ध करू शकते . असो . जास्त अवांतर नको .

म्हैस 26/06/2014 - 13:06
बाकीच्या लेखावारचे प्रतिसाद बघा कि. जशीच्या तशी माझी वाक्यं आहेत . मी जेव्हा असं म्हणले होते तेव्हा मात्र त्याला विरोध झाला होता. आता सगळेच काही प्रतिसाद इथ टाकत बसत नाही. धन्या ला समजलं बस झालं.

धन्या 26/06/2014 - 16:22
कोंबडयाला वाटत असेल त्याच्या आरवण्यानेच दिवस उजाडतो, तर त्याचं सुख हिरावून कशाला घ्यायचं. तुमचं चालू दया मी तुमची वाक्ये कॉपी केली आहेत हे पालूपद. :)

हाडक्या 19/06/2014 - 16:07
तुमच्याकडे मधुमेहापासून नियतीपर्यंत सर्व प्रश्नांची उत्तरे असलेली पाहून फार्फार कवतिक वाटतं. एक मिपाकर म्हणून तुमचा आमाला अभिमान वाटतो.! *biggrin* (ऊर भरून येतो.. मान उंचावते.. इत्यादि इत्यादि बाकी घ्या समजून. )

बॅटमॅन 19/06/2014 - 15:04
तुम्ही इन ट्यून विथ द ट्यून वाचाच...अन हा ब्रदर अरुणाचलम-बोगस माणूस आहे साहेब-पण गुरुदेवांचा गाववाला पडला. सगळीकडे वशिलेबाजी आहे!!!! बाकी कायकिणी गोपाळरावांनी नंतर समाधीतून जागं केलं की नाही ;)

तुषार काळभोर 19/06/2014 - 14:28
यू सी द को-इफिशियंट ऑफ द लिनीयर इज जक्स्टापोझिशन्ड बाय द हिमोग्लोबिन इन द अ‍ॅट्मोस्फेरिक प्रेशर इन द कंट्री!!

राजेंद्र मेहेंदळे 20/06/2014 - 15:30
१० वेळा वाचले तरी डोक्यावरुन गेले...कुठुन उचल्लेय? ( कृपया अभ्यास वाढवा म्हणु नये)

विटेकर 19/06/2014 - 14:56
ह्या विश्वापलीकडे सुद्धा एक शक्ती आहे ज्याच्या तालावर आपल आयुष्य ......... साफ चूक ! मना त्वाचि रे पूर्वसंचित केले | तयासारखे भोगणे प्राप्त झाले || संचित म्हणजे काय ? वाचा " कर्माचा सिद्धांत " आमेन!

धन्या 19/06/2014 - 15:40
संचित म्हणजे काय ? वाचा " कर्माचा सिद्धांत "
कर्माचा सिद्धांत माणसावर प्रचंड अन्याय करतो. या जन्मात मला ज्या वाईट प्रसंगांना, दु:खांना सामोरं जावे लागत आहे त्या माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या वाईट कर्माचे फळ आहे हे मला माहिती नाही. मी या जन्मी सुखी असेन तर माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या सत्कृत्याचे फळ आहे हे ही मला कळत नाही. हा कसला न्याय ज्यात मला शिक्षा किंवा बक्षिस मिळते मात्र ते कोणत्या गोष्टीसाठी मिळते हेच मला माहिती नाही. बाकी हीराभाई ठक्कर यांचे "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक अफलातून आहे. दु:खितांना प्रचंड दिलासा या पुस्तक वाचनाने मिळतो.

अत्रुप्त आत्मा 19/06/2014 - 18:52
@बाकी हीराभाई ठक्कर यांचे "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक अफलातून आहे. दु:खितांना प्रचंड दिलासा या पुस्तक वाचनाने मिळतो. >>> अगदी अगदी...! माझ्यासारख्या आळशी माणसाला,स्वतःला प्राप्त झालेल्या दु:ख्खांना अनेक बचावात्मक आणि काल्पनिक गोष्टींना हताशी धरून वाट द्यायला मिळते! लबाड्या लपवायचा चान्स मिळतो. फक्त एकदा असं झालं,की- जे काहि होत आहे,ते गेल्या जन्मीच्या कर्माचं फळं आहे.या मझ्या समजुतिमुळे मी माझ्या मित्राच्या खिशातनं त्याला न विचारता पेन घेतलं. त्यावर तो निर्बुद्ध माणूस , चोर..चोर असे ओरडला! मी त्यास म्हणालो,अरे मित्रा-ही चोरी नाही..हे फक्त कर्म-फलित आहे. तुझ्या नशिबात होतं पेन चोरिला जावं.माझ्या नशिबात होतं,मी ते चोरावं. तेंव्हा..तक्रार करू नकोस..हे आपल्या दोघांच्याही गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ आहे. तेंव्हा ते गपचूप खा बरं!!! त्यावर त्यानी माझ्याकडून पेन हिसकाऊन घेतलं,आणि मला एक चापट मारून म्हणाला- हे ही आपल्या दोघांच्या गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ आहे! मग मात्र मला त्या दुष्ट माणसापुढे काहिच बोलता येइ ना! :-/ हे ही "गेल्या जन्मातल्या कर्माचं फळ!" आता मी या सगळ्या फळांचं फ्रुटसॅलेड तयार करून भगवंताला पुढं जाणार आहे. आणि,त्याच्या फळांचा त्यालाच नैवेद्य दाखवून, जाब विचारणार आहे.... अर्थातच माझ्या गेल्या जन्मात असं काहि माझ्या हातून घडण्याचं कर्म,मी केलं असेल तर........................आणि तरच...........................!!!!!!!!!!!!!!!!

सस्नेह 19/06/2014 - 15:16
पाठीमागच्या अपार्टमेंट्च्या चौथ्या माळ्यावरच्या चिकनिसांची मधली कार्टी ? असेल बै ! ती जरा आगावच आहे . काय करेल सांगता येत नाही ! *wink*

बॅटमॅन 19/06/2014 - 15:19
चिकनीस??? नक्की आडनाव आहे की "प्रेयसीस पत्र" सारखे "चिकनीस" असे नाव दिलेय =)) तदुपरि आगाव हा शब्द अगदी बोलीभाषेतल्यागत लिहिला म्हणताना बरं वाटलं. :) (दक्षिणमहाराष्ट्रदाक्षिण्यवादी) बॅटमॅन.

धन्या 19/06/2014 - 15:31
हे सगळं नियती करते? मी तर ऐकलं होतं की जन्म झाल्यापासून सहाव्या दिवशी सटवी येते आणि भाळी नशिब लिहून जाते. त्यापुढचे सारे सटवीच्या लेख्याप्रमाणे घडते.

पैसा 19/06/2014 - 20:31
तू टाईप केलेले दोन्ही मला 'र्‍या' असेच दिसतायत. ते सांगतायत तो पायमोडका 'र्' स्पेसल लिनक्समधे टाईप केला असेल तर दिसतो.

सूड 19/06/2014 - 21:15
>>पायमोडका 'र्' स्पेसल तांच म्हणतांय गे मिया. माका हंयसर IE त पायमोडको 'र्' दिसतांहा नि क्रोमात '-या'!! (हो '-या' मियां हायफन देवान लिवलोहां). :)

बॅटमॅन 20/06/2014 - 17:47
तांच म्हणतांय गे मिया
आता हा गे मिया कोण?
माका हंयसर IE त पायमोडको 'र्' दिसतांहा
अँड आय थॉट थेअर इज़ ओन्ली हडपसर इन पुणे.
मियां हायफन देवान लिवलोहां
मियां एकदम "हाय फन" आहे हे कळ्ळं , पण पुढं देव कुठनं आला 'मरे' ;)

मराठी कथालेखक 20/06/2014 - 14:59
BOSS (Bharat Operating System Solutions) अशी काहीतरी सरकारी लिनक्स आहे जी उबंटू प्लॅटफॉर्म ला C-DAC ने बनवलीये. त्यात मी chrome टाकू शकलो नाही. फक्त Firefox आहे.

म्हैस 19/06/2014 - 16:22
कर्माचा सिद्धांत ह्या पुस्तकात लेखकाने इकडून तिकडून वाचलेले किवा स्वताचे opinions टाकलेले आहेत. कर म्हणे मारताना तो माणूस त्याच्या मुलाला नारायण नारायण अश्या हाक मारत होता म्हणून त्याला मुक्ती मिळाली. मागच्या जन्मातली माणसं ह्या जन्मात प्राण्यांच्या स्वरुपात तुमच्या समोर आली तर त्याला तुम्ही मिठी मारली असती वगेरे . कैच्या काही.
कर्माचा सिद्धांत माणसावर प्रचंड अन्याय करतो. या जन्मात मला ज्या वाईट प्रसंगांना, दु:खांना सामोरं जावे लागत आहे त्या माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या वाईट कर्माचे फळ आहे हे मला माहिती नाही. मी या जन्मी सुखी असेन तर माझ्या मागच्या जन्मातील नेमक्या कोणत्या सत्कृत्याचे फळ आहे हे ही मला कळत नाही. हा कसला न्याय ज्यात मला शिक्षा किंवा बक्षिस मिळते मात्र ते कोणत्या गोष्टीसाठी मिळते हेच मला माहिती नाही.
ते माहित नसण्याचं कारण असं आहे कि , कुठल्या कृत्याबद्दल काय शिक्षा होतीये किवा कुठल्या कृत्याचं काय बक्षीस मिळतंय हे समजलं असतं तर माणसं बक्षिसाच्या लोभाने किवा शिक्षेच्या भीतीने कर्म करत राहिली असती . ज्याला काहीही अर्थ नाहीये . एखादी गोष्ट शिक्षेच्या भीतीने न करण आणि मुळातच प्रेम , करुणा ह्या गुणांमुळे न करण ह्यात फरक आहे . दुसरी गोष्ट म्हणजे जन्मोजन्मीची प्रत्येक गोष्ट जर माणसाच्या लक्षात राहिली असती तर त्याच्या डोक्यात प्रचंड गोंधळ माजला असता. त्याच त्याच आठवणींमुळे जीवन खूप कठीण झाला असतं. म्हणून विस्मृती हि माणसाला मिळालेली देणगी आहे .
जन्म झाल्यापासून सहाव्या दिवशी सटवी येते आणि भाळी नशिब लिहून जाते
ते काही माहित नाही. पण हे नशीब आपल्याच पुर्वकर्माची फलं असतं

धन्या 20/06/2014 - 15:21
आता तुमच्या या प्रतिसादाला मी काही उत्तर देणार. मग तुम्ही काही लिहिणार, मग मी पुन्हा उत्तर देणार, मग तुम्ही पुन्हा काहीतरी म्हणणार... हे चालू राहणार. बरं त्यातून निष्पन्न काय होईल तर काहीच नाही. तुम्ही तुमच्या मतांवर ठाम राहणार आणि मी माझ्या. त्यापेक्षा उत्तर न देणे उत्तम. कसें? जाता जाता मी चारोळया वयात पाडलेली चारोळी:
मार्ग आपला आधीच आखलेला आपण फक्त त्यावरुन चालणं काहीच हाती तसं नसतं आपल्या फक्त नियतीचे ईशारे पाळणं
धन्यावाद (सहारा प्रणाम च्या चालीवर :D )

विश्वनाथ मेहेंदळे 19/06/2014 - 22:09
मी वरील टाईपच्या प्रतिक्रीया दिल्या तर मिपाच्या क्वालिटीत पाॅझिटीव्ह फरक पडेल काय? तदनुशंगे काही विशिष्ट लोकांना आनंद होईल काय ?

सस्नेह 19/06/2014 - 22:12
लोकांच्या आनंदाकडे लक्ष देऊ नका..तुम्हाला ज्यात आनंद मिळतो तेच करा. 'स्व' ला ओळखा... *good*

बॅटमॅन 20/06/2014 - 14:17
एकट्यादुकट्याने मिपाच्या क्वालिटीत काय फरक पडणार? झालंच तर विशिष्ट लोकांना बरं वाटण्यानेही क्या ही फरक पडेगा?

म्हैस 20/06/2014 - 16:48
धन्या, बरं झालं प्रतिसादांचा सिलसिला थांबवला . तसंही माझ्या प्रतिसादांना तुम्ही कडाडून विरोध करता पण दुसर्या लेखांवर मात्र माझे आधीचेच प्रतिसाद तुम्ही कॉपी करून टाकता हे माझं observation आहे . ;-)

ज्ञानोबाचे पैजार 20/06/2014 - 16:55
ओ ताई, धन्या खोडसाळ आहे, दंगेखोर आहे कधिकधी तो माफक हलकट पणाही करतो पण कसाही असला तरी धन्या वरीजनल आहे. त्याचे प्रतिसाद नेहमीच अभ्यासपुर्ण / मार्मीक असतात. (तुम्ही त्याच्यावर आरोप केला म्हणुन त्याचे जाहीर कौतुक करावे लागत आहे) उगा त्याच्यावर चोरीचा आळ घेउ नका. पैजारबुवा

गवि 20/06/2014 - 17:06
हो.. अगदी अगदी.. धन्या खोडसाळ आहे, दंगेखोर आहे.. धन्या चावट आहे .. पण धन्या नीच नाही.. ;)

धन्या 20/06/2014 - 17:43
तसंही माझ्या प्रतिसादांना तुम्ही कडाडून विरोध करता पण दुसर्या लेखांवर मात्र माझे आधीचेच प्रतिसाद तुम्ही कॉपी करून टाकता हे माझं observation आहे .
गोड गैरसमज आहे हा तै तुमचा. जास्त काही लिहित नाही. मला व्यक्तिशः ओळखणार्‍यांना मी काय आणि किती वाचतो हे माहिती आहे. :)

उपास 22/06/2014 - 16:24
बरं ते जाउंदे, पण गदिमांनी 'पराधीन आहे जगति पुत्र मानवाचा' मधल्या कडव्या कडव्यात जे मांडलय त्याविषयी काय मत आहे? प्रत्यक्ष प्रभू राम म्हणतायत तिथे की माझ्या पूर्वसंचिताचे भोग आहेत म्हणून.. ;)

आयुर्हित 23/06/2014 - 00:36
याचा अर्थ गदिमांनी "कर्माचा सिद्धांत" हे पुस्तक वाचलेले दिसत नाहि. आणि त्याही आधि लिहिलेले स्वामी विवेकांनदांनी लिहिलेले "कर्मयोग" हेही पुस्तक वाचलेले दिसत नाहि. तसे पाह्ता हे दोन्ही पुस्तके भगवतगीतेवरच आधारलेली आहेत्. भगवतगीता जितक्या अधिक वेळेला वाचाल तशी ती अधिकाधिक समजत जाते असे म्हणतात!

म्हैस 23/06/2014 - 16:26
त्याचे प्रतिसाद नेहमीच अभ्यासपुर्ण / मार्मीक असतात
असेल कि आम्ही कुठे नाही म्हणलंय. म्हणजे बाकीच्या लोकांचे अभ्यासपुर्ण / मार्मीक नसतात असा तर अर्थ होत नाही ना.
गोड गैरसमज आहे हा तै तुमचा.
गैरसमजाचा प्रश्न येतोच कुठे ? सिद्ध करू शकते . असो . जास्त अवांतर नको .

म्हैस 26/06/2014 - 13:06
बाकीच्या लेखावारचे प्रतिसाद बघा कि. जशीच्या तशी माझी वाक्यं आहेत . मी जेव्हा असं म्हणले होते तेव्हा मात्र त्याला विरोध झाला होता. आता सगळेच काही प्रतिसाद इथ टाकत बसत नाही. धन्या ला समजलं बस झालं.

धन्या 26/06/2014 - 16:22
कोंबडयाला वाटत असेल त्याच्या आरवण्यानेच दिवस उजाडतो, तर त्याचं सुख हिरावून कशाला घ्यायचं. तुमचं चालू दया मी तुमची वाक्ये कॉपी केली आहेत हे पालूपद. :)
लेखनविषय:
मुक्तक
लेखनप्रकार
विचार
नियती कधी कशी वागेल तुम्ही सांगू शकत नाही ती तुमच्या आयुष्यासोबत समांतर चालत असते. वाऱ्यासारख तीच अस्तित्व जाणवत असत. कधी रणरणत्या उन्हात वाऱ्याची झुळूक मनाला तृप्त करून जाते तर कधी सोसाट्याचा वारा सुटल्यावर घर उध्वस्त करून जातो. नियती पण रंकाला राजा बनवते आणि कधी क्षणात होत्याचे नव्हते करून जाते. आपण सारी स्वप्न सजवतो पण नियतीच्या मनात काय चाललं आहे ह्याचा आपणास मागमूसही नसतो. सार काही सुरळीत चालू असताना नियतीच वागण आपल्याला जाणीव करून देत कि ह्या विश्वापलीकडे सुद्धा एक शक्ती आहे ज्याच्या तालावर आपल आयुष्य चालू आहे.असं जरी असल तरी ह्याचा अर्थ हा नाही कि आयुष्याचा खेळ खेळायचाच नाही.

मी अनुभवलेला सह्याद्री

स्पार्टाकस ·

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 07:34
साधले घाट हरिश्चंद्रगडाचा शेजारी असलेल्या कलाडगडाच्या जवळून खाली उतरतो. माळशेजच्या पायथ्याशी असलेल्या बेलपाडा (वालीवरे) या गावातून सह्याद्रीवर चढाई करून घाटावर पोहोचण्यासाठी असलेल्या ३ वाटांपैकी एक म्हणजे साधले घाट. (दुसर्‍या दोन वाटा म्हणजे हरिश्चंद्रगडावर जाणारी नळीची वाट आणि बेलपाड्याहून माळशेजच्या गाडीरस्त्याला समांतर खिरेश्वरला चढणारी पायवाट). हरिश्चंद्राच्या नगर जिल्ह्यातील पायथ्याशी असलेल्या पाचनई आणि इतर गावातील लोक कोकणात उतरण्यासाठी आणि मुंबईच्या दिशेने येण्यासाठी कधीकधी साधले घाटमार्गे पदयात्रा कडून बेलपाडा आणि पुढे सावर्णे गाठतात. पावसाळ्यात या मार्गाने खाली उतरणे ही एक कसरत असते.

प्रचेतस 19/06/2014 - 09:35
तो साधले घाट नसून सादडे घाट आहे. घाटाच्या पदरात अर्जुनसादड्याची झाडी भरपूर असल्याने ह्या घाटवाटेला सादडे घाट नाव पडले. त्याचाच अपभ्रंश हल्ली साधले म्हणून होत असतो.

प्रभाकर पेठकर 19/06/2014 - 10:28
सुंदर. तुमच्या आठवणींच्या खजिन्यातील प्रकाशचित्र अप्रतिम आहेत. ही मंदीरं एवढ्या उंचावर, वस्तीपासून दूर का बांधली जातात? काही समजत नाही. व्यवसायानिमित्त भारतापासून, महाराष्ट्रापासून इतकी वर्षे दूर राहिल्याने ऐन उमेदीच्या काळातही गड, दूर्ग आणि सह्यपर्वत रांगांना भेट देण्याचा योग आला नाही. आता, पायी गड किंवा डोंगरकडे चढणे जमणार नाही. पण इच्छा प्रबळ आहे.

भम्पक 12/07/2014 - 20:42
प्रभाकरजी, पूर्वी यवनांच्या भीतीने , ती तोडफोड करीत असल्याने मंदिरे उंचावर आणि दुर्गम जागेत बांधली असावीत .त्यामुळे दगड फोडायला का इतक्या लांब जा ? असा विचार यवन करीत असणार. आणि त्यात आपला भाबडेपणा.....कि देव जितक्या दुर्गम ठिकाणी , दर्शनासाठी त्रास होणार तेवढी भक्ती अधिक...!!!

पामर 19/06/2014 - 10:29
एकच सुधारणा सुचवतो...आपण शिवछत्रपतींची समाधी म्ह्णुन टाकलेला फोटो,हा राजदरबारातील सिंहासनाच्या जागेवर बसवलेल्या मेघडंबरी चा आहे.....समाधी चा फोटो खाली डकवत आहे...Shivchatrapati Samadhi..बाकी सर्व फोटो उत्तम्..शुभेच्छा!

डॉ सुहास म्हात्रे 19/06/2014 - 11:35
सुंदर चित्रे ! सह्याद्री तसा खूप फोटोजनीक आहेच पण पावसाळ्यातले त्याचे रूप एकदम साजिरे होते. त्याचे बरेच भाव तुम्ही छान पकडले आहेत.

सुबोध खरे 19/06/2014 - 14:46
आपली इतकी सुंदर प्रकाशचित्रे माझ्या संगणकावर चित्र म्हणून लावण्यास आपली परवानगी आहे काय?

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 20:51
मी आणि माझ्या दोन मित्रांनी मिळून इगतपुरी ते लोणावळा असा ट्रेक केला होता १६ दिवसांचा. इगतपुरी-कुलंग-मदन-अलंग-रतनगड-कात्राबाईची खिंड-कलाड-हरिश्चंद्र-नळीच्या वाटेने खाली सावर्णे-भैरव-नाणेघाटाने खाली उतरून सिद्धगड-भीमाशंकर-लोणावळा घरी आल्यावर ४ दिवस पाय नावाचा अवयव आपल्याला असल्याचा पश्चाताप व्हावा असे दुखत होते.

किसन शिंदे 20/06/2014 - 16:38
सर्वच्या सर्व फोटो जबराट आहेत. छत्रपतींच्या कृपेने यातल्या बहूतेक ठिकाणची माती हातांनी स्पर्श केली आहे. काही ठिकाणी अजूनही जायचं शिल्लक आहे. धुक्याच्या दुलईचा फोटो माझ्याकडे असाच्या असा आहे प्रतापगडावरच्या कडेलोट टोकावरून घेतलेला. टाकतो शोधून इथे.

माम्लेदारचा पन्खा 21/06/2014 - 12:51
तुम्ही भाग्यवान आहात ….सह्यद्रिच्या अंगाखांद्यावर खेळून आलाय…. तुमच्या द्वारे आम्ही सुद्धा काल्पनिकरित्या बागडून आलो तिथे…. धन्यवाद !!

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 07:34
साधले घाट हरिश्चंद्रगडाचा शेजारी असलेल्या कलाडगडाच्या जवळून खाली उतरतो. माळशेजच्या पायथ्याशी असलेल्या बेलपाडा (वालीवरे) या गावातून सह्याद्रीवर चढाई करून घाटावर पोहोचण्यासाठी असलेल्या ३ वाटांपैकी एक म्हणजे साधले घाट. (दुसर्‍या दोन वाटा म्हणजे हरिश्चंद्रगडावर जाणारी नळीची वाट आणि बेलपाड्याहून माळशेजच्या गाडीरस्त्याला समांतर खिरेश्वरला चढणारी पायवाट). हरिश्चंद्राच्या नगर जिल्ह्यातील पायथ्याशी असलेल्या पाचनई आणि इतर गावातील लोक कोकणात उतरण्यासाठी आणि मुंबईच्या दिशेने येण्यासाठी कधीकधी साधले घाटमार्गे पदयात्रा कडून बेलपाडा आणि पुढे सावर्णे गाठतात. पावसाळ्यात या मार्गाने खाली उतरणे ही एक कसरत असते.

प्रचेतस 19/06/2014 - 09:35
तो साधले घाट नसून सादडे घाट आहे. घाटाच्या पदरात अर्जुनसादड्याची झाडी भरपूर असल्याने ह्या घाटवाटेला सादडे घाट नाव पडले. त्याचाच अपभ्रंश हल्ली साधले म्हणून होत असतो.

प्रभाकर पेठकर 19/06/2014 - 10:28
सुंदर. तुमच्या आठवणींच्या खजिन्यातील प्रकाशचित्र अप्रतिम आहेत. ही मंदीरं एवढ्या उंचावर, वस्तीपासून दूर का बांधली जातात? काही समजत नाही. व्यवसायानिमित्त भारतापासून, महाराष्ट्रापासून इतकी वर्षे दूर राहिल्याने ऐन उमेदीच्या काळातही गड, दूर्ग आणि सह्यपर्वत रांगांना भेट देण्याचा योग आला नाही. आता, पायी गड किंवा डोंगरकडे चढणे जमणार नाही. पण इच्छा प्रबळ आहे.

भम्पक 12/07/2014 - 20:42
प्रभाकरजी, पूर्वी यवनांच्या भीतीने , ती तोडफोड करीत असल्याने मंदिरे उंचावर आणि दुर्गम जागेत बांधली असावीत .त्यामुळे दगड फोडायला का इतक्या लांब जा ? असा विचार यवन करीत असणार. आणि त्यात आपला भाबडेपणा.....कि देव जितक्या दुर्गम ठिकाणी , दर्शनासाठी त्रास होणार तेवढी भक्ती अधिक...!!!

पामर 19/06/2014 - 10:29
एकच सुधारणा सुचवतो...आपण शिवछत्रपतींची समाधी म्ह्णुन टाकलेला फोटो,हा राजदरबारातील सिंहासनाच्या जागेवर बसवलेल्या मेघडंबरी चा आहे.....समाधी चा फोटो खाली डकवत आहे...Shivchatrapati Samadhi..बाकी सर्व फोटो उत्तम्..शुभेच्छा!

डॉ सुहास म्हात्रे 19/06/2014 - 11:35
सुंदर चित्रे ! सह्याद्री तसा खूप फोटोजनीक आहेच पण पावसाळ्यातले त्याचे रूप एकदम साजिरे होते. त्याचे बरेच भाव तुम्ही छान पकडले आहेत.

सुबोध खरे 19/06/2014 - 14:46
आपली इतकी सुंदर प्रकाशचित्रे माझ्या संगणकावर चित्र म्हणून लावण्यास आपली परवानगी आहे काय?

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 20:51
मी आणि माझ्या दोन मित्रांनी मिळून इगतपुरी ते लोणावळा असा ट्रेक केला होता १६ दिवसांचा. इगतपुरी-कुलंग-मदन-अलंग-रतनगड-कात्राबाईची खिंड-कलाड-हरिश्चंद्र-नळीच्या वाटेने खाली सावर्णे-भैरव-नाणेघाटाने खाली उतरून सिद्धगड-भीमाशंकर-लोणावळा घरी आल्यावर ४ दिवस पाय नावाचा अवयव आपल्याला असल्याचा पश्चाताप व्हावा असे दुखत होते.

किसन शिंदे 20/06/2014 - 16:38
सर्वच्या सर्व फोटो जबराट आहेत. छत्रपतींच्या कृपेने यातल्या बहूतेक ठिकाणची माती हातांनी स्पर्श केली आहे. काही ठिकाणी अजूनही जायचं शिल्लक आहे. धुक्याच्या दुलईचा फोटो माझ्याकडे असाच्या असा आहे प्रतापगडावरच्या कडेलोट टोकावरून घेतलेला. टाकतो शोधून इथे.

माम्लेदारचा पन्खा 21/06/2014 - 12:51
तुम्ही भाग्यवान आहात ….सह्यद्रिच्या अंगाखांद्यावर खेळून आलाय…. तुमच्या द्वारे आम्ही सुद्धा काल्पनिकरित्या बागडून आलो तिथे…. धन्यवाद !!
सह्याद्रीतील गेल्या कित्येक वर्षातील भटकंतीच्या मोजक्या प्रकाशखुणा ;- 01 कोकणकडा - हरिश्चंद्रगड
02 पावसाळ्यातील हरिहर

घेई छन्द मकरंद - होमिओपॅथीचा भाग २ रा

डॉ. दत्ता फाटक ·

कंजूस 18/06/2014 - 21:25
मागच्या लेखात अशीच चारपाच औषधे दिली होती आणि रोगांचे विवेचन होते परंतू चर्चा झाली यापध्दतीच्या कार्यक्षमतेवर आणि सत्यतेवर. एक रुग्ण म्हणून मला होमिओपथीचा खूप चांगला अनुभव आला आहे .शरीरातील गाठी ,टॉन्सिलस यावर अलोपथी आणि आयुर्वेदिक उपचार म्हणजे डोळ्यातले कुसळ काढायला युध्दनौका आणण्यासारखे आहेत .पायातल्या भोवरीचेही तेच आहे .यावर होमिओपथीमधले उपचार फारच सोपे आणि गुणकारी आहेत .पायाच्या चिखल्या ,सोरायसिस सारख्या बुरशिजन्य रोगांवरही परिणामकारक औषधे आहेत . जे कोणी स्वत: शिकू इच्छितात त्यांना या लेखातील माहितीचा नक्कीच उपयोग होईल .पूर्वी अ .ल . भागवत आणि देशपांडे यांची पुस्तके फार वाचली जात असत. पोटाच्या रोगांसाठी आयुर्वेदिक आणि ज्या रोगांसाठी अॅँटिबायोटिक्स लागतात त्यासाठी अलोपथीकडे वळावे लागते असे माझे मत आहे .

प्रसाद१९७१ 19/06/2014 - 13:47
Aethusea, Argentnum Nitricum, काली फॉस : ह्या गोष्टी शरीरात गेल्यावर कसे काम करतात आणि रोग्/दुखणे बरे कसे होते हे दत्त फाटक ( त्यांना डॉक्टर म्हणता येणार नाही ) सांगु शकतील का?

मृत्युन्जय 19/06/2014 - 14:28
दत्त फाटक ( त्यांना डॉक्टर म्हणता येणार नाही ) या उघड उघड अपमानजनक विधानाचे नेमके कारण समजु शकले नाही. कोणाला डॉक्टर म्हणता येइल आणि कोणाला नाही याचे निकष खुप सरळ आहेत. पीएचडी झाली तर डॉक्टर म्हणवुन घेता येते. त्याच लेव्हलचे वैद्यकीय क्षेत्रातले ज्ञान घेउनसुद्धा हॉमिओपॅथिक पदवीधारकांना डॉक्टर नाही असे म्हणुन हिणवणे हे खुपच असंमजसपणाचे लक्षण आहे. शिवाय सरकारमान्य शिक्षणपद्धतीनुसार शिक्षण घेउन त्यांनी वैद्यकीय क्षेत्रातली पदवी घेतली आहे. चोरी करुन,लांड्या लबाड्या करुन, बोगस विद्यापीठातुन नाही. आमच्या एका मास्तरचा वाणिज्य पदवीला आक्षेप होता. त्याच्या मते जगात इतरत्र कुठेही अशी पदवीच नाही. पण त्याच्या नाकावर टिच्चुन आम्ही सगळे वाणिज्य वाले आमचे (नसलेले) ज्ञान पाजळतो आहोत. तर मग होमिओपॅथी वर कसा काय आक्षेप घेता येतो. याच मुद्द्यावर आयुर्वेद सुद्धा बाद करता येइल कारण जगात इतरत्र कुठे अशी पदवी नसेलच. वैद्यकीय पेशाचे शिक्षण घेताना केवळ औषध देणे घेणे एवढेच अंतर्भुत असत नाही तर शरीरशास्त्राचा, रोगनिदानपद्धतीचा, शस्त्रक्रियेचा, रोगाच्या लक्षणांचा आणि त्यामागील कारणीमीमांसांचा अभ्यास देखील अंतर्भुत असतो. यापैकी तुम्हाला स्वतःला फक्त औषधाच्या उपयुक्ततेबद्दल शंका असली तरीही एक डॉकटर म्हणून डॉ दत्ता फाटक होमिओपॅथीच्या अनुषंगाने बर्‍याच गोष्टी शिकले असतील. त्यामुळे त्यांना डॉक्टर न म्हणण्याचा अट्टाहास खुपतो. होमिओपॅथी ने रोग बरे झालेले लोक मला माहिती आहेत. ते केवळ श्रद्धेने अजिबात बरे झालेले नाहित. कारण त्यापैकी बरेच असल्या नसत्या अंधश्रद्धा ठेवतच नाहित. हे लोक कसे बरे झाले याबद्दल कोणी काही प्रकाश टाकु शकेल काय? मुख्य म्हणजे या जाहीर फोरम मधुन असे अपमानकारक वक्तव्य करण्याचे तुम्हाला काहिच कारण नव्हते. असो.

डॉ. दत्ता फाटक 19/06/2014 - 22:33
प्रतिक्रिया १ ) उत्तर === नमस्कार देवा, आभारी आहे, कारण धन्यवादात पुन्हा वाद आहे, खूप बरं वाटलं, काहीं विकृत असंमजस प्रतिक्रीयांवर फारसं लक्ष न देणं संमंजसपणाच असो. पोटाच्या रोगासंबंधी ==== . माझा एक या संबंधीचा लेख आहे,त्यात मी निवेदन केले आहे, ते थोडंस उदृत करतो. दैवी म्हणजे जन्मजात अपंगत्व, विकृती या काही प्रमाणात आणि भौतिक संसर्गिक जंतू जन्य व्याधी, अपधात ( काही आपल्याच तिरेकीं वागण्याने उद्भवलेल्या ) नैसर्गिक आपत्ती सोडल्या तर जगात दुखणं नाही.( न पटणार आहे थोडसं ) आपल्याच बेबंद, बेधुंद वागण्यान ते ओढवून घेतो, यम . यम- धर्म-कर्तव्ये, नियम, आहार, विहार, निद्रा आणि मैथुन यातील अतिरेकामुळे, कारणवशात निसर्ग नियमांविरुद्ध वा-गण्यामुळे विसंगतीने विकार होतात, साधं बघा, प्राणी जगतात ती भरपूर अन्न, पाणी आणि निवारा मिळाला की सुखी असतात, फारसे आजारी पडत नाहीत, फारकाय वाघ, सिंह हिंस्र प्राणी एखाद्या रेड्यावर यथेच्छ ताव मारून स्वस्थ बसलेले आहेत, आणि सभोवती हरणें तत्सम इतर श्वापदे आरामात चरत आहेत, पण त्यावर ती हल्ला करत नाहीत. कारण ती त्याची गरज नसते, पण आपलं माणसांच तुम्हीच विचार करा, केव्हढी हाव असते अंतरी, वर म्हटल्या प्रमाणे यम,नियम,आहार, विहार, निद्रा मैथुन काहीवेळा कारणपरत्वे निसर्ग नियमां विरुद्ध घडतातही पण त्यात इतर मार्ग आहेतही, असो. . आपल्याकडे एक दुधारी शस्त्र आहे, सगळ्यात भयानक माणसाची जीभ !! नको ते, नको तेवढे खाते, ती नामानिराळी पण त्रास पोटाला सहन करावा लागतो, दुसरी धार नको ते, नको तेंव्हा, नको त्यावेळी, नको तंसं बोलते त्रास मेंदूला, खंरं की नाहीं !!. समजा आपलं शौच बिघडलं धावाधाव चालू झाली, आपण काय करतो, एलो – उलटया, विरुद्ध, पेंथीच्या पध्दतीच्या गोळ्या घेतो, का, कसं घडलं, खाण्यात काय अपचनीय आलं या लक्षणांचा मागोवा घेत नाही, बस, ते एनकेन प्रकारान एलो पेथिक गोळ्या घेवून बंद करणे, व पुन्हा हवं तसं खाणे, गोळीच्या प्रतिक्रिया त्यावर पुन्हा औषध असं पुष्कळशा रोगांबाबत घडतं आणि त्याचं कौतिक करत घेणारी माणसं काही थोडी थोडकी नाहीत, सांगायचा मुद्दा असा की होमिओपॅथीत पोटाच्या विकारावर लक्षणा- नुरूप अनंत औषधे आहेत, ती उंदीर, मांजरे,कुत्र्यावर सिध्द केलेली नसून माणसावर सिद्ध केलेली असतात, असं होत खूप लिखाण होतं वेळ जातो. पण देवा तुमच्यासाठी काय पण !! पुनःश्च आभार !!.. प्रतिक्रिया ४थी ) प्रसाद यांची लघु( लहान याअर्थी )शंका !! यावर मृत्युंजयानी दिलेले उत्तर हे सुसंस्कारीतानी हाणलेलं शालजोडीतलं आहे, ही औषधे कसं काम करतात हे उत्तर प्रसादांच्या वरच्या पोकळीत हीन विचार येतात कसे या प्रश्नाएवढे क्षुद्र आहे, मला स्व्तःला असं लेखन भावत नाही, पण काही वेळा समोरच्याला त्याची जागा दाखवावी लागते, कितीतरी चागले विषय आहेत, माझ्या वृत्तीत असं लेखन बसत नाही पण म्हातारी मेल्याच दुःख नाही काळ सोकावता नये. वाचकानो क्षमस्व ! बाबा पाटलांचा धागा नव्हे तंतू पकडून एवढेच म्हणेंन की मी तंतू धरून लिहणे म्हणजे नक्की काय, लिहताना मला वाटत विषय त्याचं आकलन, योग्य शब्दात मांडणी, त्यावर चिंतन मनन करावं लागतं, नुसती बेंटिंग करून चालत नाही नाहीतर तुमच्या सा-रखं ११व्या नंबरावर खेळावं लागेल कारण खेळण्याची संधी क्वचितच येते, नुसती कोमेंट्री नको, सराव करा, येणा-या चेन्डूकडे नीट लक्ष द्या, त्रिफळा केव्हा उडेल सांगता यत नाही, समजून घ्या चेंडू कसा येतो ते. सराव करा तो स्वाध्याय असेल. कारण आणि कार्यभाव यातलं अंतर समजून घ्या, सुज्ञास अधिक सांगणे न लगे. गैसमज टाळावा मी आपला सुर्हूद मित्रच आहे. इति आलम ! प्रतिक्रिया २री ) यस, सोरायसिस हा बुरशीजन्य नाही, खरं आहे थोडक्यात समजवण कठीण आहे प्रयत्न करतो,. AUTOIMMUNE सर्वसामान्य काम करणा-या पेशीं विरुध्द काम करणारा एखादा विकृत पेशींचा गट तयार होतो ( जसा मिसळपा- पावात आढळतो तसा!!) तो अवयवांतील सामान्य रूटीन काम करणा-या पेशीवर आघात करतो, आणि सर्व व्यवस्था कोलमडते, समजा सांध्यावर त्याचा प्रभाव पडला तर र्हुमेटीझम संधीदाह, थायराईडवर पडला तर हायपो थायराईड या सारखी दुखणी उद्भवतात, जास्त सविस्तर लिहता येत नाही, जास्त माहितीसाठी CHRONIC MIASMS J. H. ALLEN याचे पुस्तक रिफर करावे. आपला आभारी आहे, या प्रश्नामुळे पुन्हा चाळण मारावी लागली. केवळ आपलाच !! स्वच्छन्द मकरंद , . , प्रतिक्रिया ३री) कौतुकाबद्धल आभारी आहे, कारण ते नातवंडानी केलेलं आहे!! धन्यवादात वाद आहेच तो नको वाद आपली मराठी खासियत !! (संपादित)

राजेश घासकडवी 20/06/2014 - 01:52
AUTOIMMUNE सर्वसामान्य काम करणा-या पेशीं विरुध्द काम करणारा एखादा विकृत पेशींचा गट तयार होतो ( जसा मिसळपा- पावात आढळतो तसा!!) तो अवयवांतील सामान्य रूटीन काम करणा-या पेशीवर आघात करतो, आणि सर्व व्यवस्था कोलमडते,
मिसळपाववर विकृत आयडींचा गट आहे असं तुम्हाला म्हणायचं आहे का? सामान्य आयडींवर तो हल्ला करतो आणि त्यातून सर्व व्यवस्था कोलमडेल?

डॉ. दत्ता फाटक 20/06/2014 - 08:59
मित्रा गैरसमज होतोय, येथे आयडीया (बरोबर ना ? ) संदर्भात नव्हे तर विकृत मनोधारणे विषयी मी बोलतो आहे, काही गणंग असे आहे की केवळ गंमत म्हणून, काही घटम भिंद्यात पटम छीनद्यात एनकेन प्रसिद्धीसाठी म्हणून आक्रस्तळ लिखाण करतात अभ्यास काही नसतो, काही विरोधासाठी, काही जेलसी कां ते समजत नाही पण असं वाटतं, प्रश्न विचारावेत पण ते अर्थपूर्ण असावेत, उगाच आबैल मुझे मार असे अंगावर ओढून घेणारे नसावेत ती सुध्दा एक प्रकारची मानसिक विकृती आहे. तेंव्हा मनाला फारसं लावून घेवू नका, हा मंच स्वच्छंन्द मकरन्दानचा आहे, मध गोळा करणा-या मधुमक्षिकांचा आहे गांधील मा- शां चा नव्हे, पण काही महाभाग एवढेच फक्त विसरतात, आपण सुजाण आहात समजून घ्या, अरे !! माणूस आहे चुकतो कधी कधी अर्थात ते मानण्यावर आहे? जीवन गाणे सुरात गावं, ते सुश्राव्य असावं, अर्थपूर्ण असावं असं नाही वाटत मित्रा मी डोळे उघडे ठेवून जगलो आहे अनन्तवित कष्टातूनवर आलोय, थोडे आयुष्य उरलं आहे, वेळ कमी आहे सत्कारणी लागावं ही इच्छा तू मला साह्यभूत हो, सहजीवन हाच सुखाचा आधार आहे. एवढे पुरेना !! केवळ तुझाच स्वच्छन्द मकरंद .

प्रसाद१९७१ 20/06/2014 - 11:00
फाटक - तुम्हाला साधा प्रश्न विचारला होता की तुम्ही जी औषधे लिहीली आहेत ती शरीरात आणि रोगा वर कशी काम करतात? ते उत्तर काही तुम्हाला लिहीता येत नाही. मी जेलसी करावी असे तुमच्या कडे काही नाही. खरे तर मी दुर्लक्ष करायला पाहीजे होते ( जसे आपण बंगाली बाबांकडे करतो ). तुम्ही तुमच्या कंद मकरंदा सहीत मजेत रहा.

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 11:07
अनन्तवित कष्टातूनवर आलोय, थोडे आयुष्य उरलं आहे,
असं वाटण्याची शक्यता नाही. प्रवासात हाती लागलेल्या माधुर्याचीच आठवण राहाते.

राजेश घासकडवी 20/06/2014 - 18:11
प्रश्न विचारावेत पण ते अर्थपूर्ण असावेत, उगाच आबैल मुझे मार असे अंगावर ओढून घेणारे नसावेत ती सुध्दा एक प्रकारची मानसिक विकृती आहे
ठीक आहे. मी खाली विचारलेला (आणि इतर अनेकांनी विचारलेला) प्रश्न अर्थपूर्ण आहे की विकृत मानसिकतेतून आला आहे ते सांगा. 'विरलीकरणामुळे होमिओपथीची औषधं पोटातच जात नाही, तर गुण कसा येईल? कारणच अस्तित्वात नसेल तर कार्य कसं होईल?' हा जर अर्थपूर्ण प्रश्न असेल तर त्याला उत्तर देण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करा. पण अशा प्रयत्नाऐवजी 'प्रश्न विचारणाऱ्यांची मानसिकता विकृत आहे' असा ओरडा करत राहिलात तो कांगावा ठरेल. असा कांगावा मिसळपाववरच्या विकृतच काय, पण सुजाण लोकांनाही आवडत नाही.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 01:22
विरलीकरणामुळे होमिओपथीची औषधं पोटातच जात नाही, तर गुण कसा येईल?
यापूर्वीच्या भागात मी लिहिल्याप्रमाणे औषध निर्माते/ एजंट/ विक्रेते यांच्या कृपेने मुळातच औषध नसण्याचीही बरीच शक्यता असते, त्यामुळे खरेतर व्याधि आपोआप बरी होण्याची जी प्रक्रिया असते, तिला थोडासा हातभार 'आपण औषध घेत आहोत' या भावनेने मिळणे, हाच होमियोपाथीचा कार्यकारण भाव असावा, असे मला वाटते. बाकी फक्त औषधानेच व्याधि बरी होते, असे नाही. उदाहरणार्थ पथ्यापथ्य, व्यायाम, अ‍ॅक्युप्रेशर, विपश्यना यांनीही व्याधि बरी झाल्याचा माझा स्वानुभव आहे, एवढेच नव्ह्ते, तर अमूक इतक्या काळानंतर रोग बरा होईल, असे ज्योतिषाने सांगितलेलेही (सर्व उपाय करून काहीही गुण आलेला नसता) तंतोतंत खरे ठरल्याचे माझ्या बघण्यात आलेले आहे.

प्रभाकर पेठकर 22/06/2014 - 01:46
>>>>औषध निर्माते/ एजंट/ विक्रेते यांच्या कृपेने मुळातच औषध नसण्याचीही बरीच शक्यता असते बरीच शक्यता असते की औषध नसतेच? जर कांही कांही औषधांमध्ये औषध नसते असे मानले तर ज्यात असते ते गुणकारी असते का? जर एखादी वस्तू कोणी (निर्माता, वितरक किंवा किरकोळ विक्रेता) औषध नसताना 'औषध' म्हणून विकत असेल तर कायद्याने तो (फसवणूकीचा) गुन्हा आहे की नाही? असल्यास आजतागायत कोणी त्या विरुद्ध (विशेषतः दुसर्‍या पॅथीच्या डॉक्टरांनी) आवाज का उठविला नाही. कायद्याच्या चौकटीत ह्या 'रिकाम्या' औषधांना कोणी आव्हान का दिले नाही. ज्या डॉक्टरांना सरकार शिक्षण देऊन डॉक्टर बनविते ते डॉक्टरीच्या व्यवसायाच्या नांवाखाली फसवणूक करीत असतील (जसे वरील सर्व चर्चेवरून वाटते आहे) तर त्यांच्या व्यवसायाला सरकार कुलूप का लावीत नाहीत? होमिओपॅथीचे सगळेच रुग्ण 'आपण औषध घेत आहोत' ह्या भावनेने बरे होतात की कांही तसे होतात आणि कांहीच्या पोटात औषध गेल्याने होतात? अ‍ॅलोपॅथीतही 'टेट्रासायक्लिन'च्या कॅप्सूल्स मध्ये औषधाऐवजी 'हळद' भरून विकण्याचा प्रकार, सत्तरच्या दशकात, समोर आला होता. त्यावर कायदेशीर कारवाईही झाली होती. तशी कारवाई होमिओपॅथीच्या औषधांवर, निर्मात्यांवर, डो़क्टरांवर होताना का दिसत नाही?

हाडक्या 22/06/2014 - 03:10
आम्ही पण असाच प्रश्न विचारला होता मागच्या लेखावरच्या या प्रतिसादामध्ये ..
वोके.. मी या वादाला तार्किकदृष्ट्या पहायचा प्रयत्न करतोय.. म्हणजे, तुम्हाला होमिओपथीच्या औषधांबद्दल (महिती नाही म्हणून असेल) आक्षेप नाही. ते योग्य (कमीत कमी डिटेक्टेबल तरी) मात्रेमध्ये असेल तर गुणकारी असेल (असू शकेल) असे तुम्ही गृहित धरले आहे. आता इतरांसाठी (विरोधी आणि समर्थक) हाच प्रश्न - पुरेश्या मात्रेमध्ये औषध शरीरात जात असेल तर ते गुणकारी असेल की नाही ? जर असेल तर विरोध करणार्‍यांची कारणे अजून स्प्ष्ट होतील का ? (आपण गविंचा आक्षेप मान्य केला आहे तो क्षणभर बाजूला ठेवूयात) जर औषधे कार्य करतात तर या पॅथीला 'भंपक' म्हणता येईल का ? जर औषधे कार्य करत नसतील तर पॅथीचे तज्ञ तसेच विरोधी तज्ञ यांच्या लक्षात ही बाब नाही आलीय का अजून ? मग तर पॅथीच रदबादल व्हायला हवी. लोकांना कायदेशीर पदवी (अथवा पदविका ) कशी दिली जाते जगभर ? तसेच या उपचार-प्रणालीच्या अनुशंगाने (बाजूने) जर काही संशोधन होत असेल तर समर्थकांनी अजून का मांडले नाहीये ? की इथल्या समर्थकांना माहिती नाहीये ? (अजून बरेच प्रश्न उभे राहतील परंतु आतापुरते इतकेच..)
उत्तरांच्या प्रतिक्षेत.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 11:32
कायद्याचे वगैरे मला काहीही ठाऊक नाही, मात्र मी औषधांबद्दलचे माझे अनुभव सांगू शकतो. चाळीसेक वर्षांपूर्वी आमच्या शहरातील एक नावाजलेले अ‍ॅलोपाथिक डॉक्टर लहान मुलांना मात्र बायोकेमिक औषधेच देत असत, आणि लोक आवर्जून त्यांचाकडे लहान मुलांना नेत, आणि ती बरी होत. या डॉक्टरना मोठ्या प्रमाणावर औषधे लागत, आणि तेवढी त्यांना वेळचे वेळी पुरवणे तात्कालीन परिस्थितीत आम्हाला शक्य नसायचे ( औषधे कलक्त्त्याहून येत, आणि बंगाली बाबूंचे हडताळ वगैरेंमुळे बरेचदा कारखाना बंद ठेवावा लागत असल्याने किंवा आणखीही कारणे असतील) डॉक्टर साहेबही आधीपासून न सांगता अचानक रात्री दवाखाना बंद झाल्यावर येत आणि उद्या अगदी सकाळी एकेक पौंडाच्या बाटल्या हव्यात म्हणत. त्याकाळी आमचे दुकान जेमतेमच चालायचे आणि एकंदरित परिस्थिती वाईट होती, जगण्या-मरण्याचाच प्रश्न होता. याचे कारण म्हणजे बर्‍याच गिर्हाईकांना हवी असलेली औषधे आमच्याकडे उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांना हात हलवत परत जावे लागायचे आणि शहरातल्या दुसर्‍या (एकमेव) दुकानात मात्र सर्व औषधे उपलब्ध असल्याने हळूहळू आमचे गिर्‍हाईक कमी कमी होत जाऊन त्या दुसर्‍या दुकानात जाऊ लागले असल्याने त्याचे दुकान चांगले चालायचे. . असे काही वर्ष चालले. शेवटी एकदा एका एजंटाने यातले रहस्य सांगितले, की गिर्‍हाइकाने परत जाऊ नये म्हणून साधी मिल्क शुगर्/अल्कोहोल देणे. तेंव्हापासून वर उल्लेख केलेल्या डॉक्टराना आम्ही रातोरात साधी मिल्क्शुगर (ही तेंव्हा युरोप मधून येत असे. मोठा ड्रम मागवला की वर्षभर पुरत असे) संगमरवरी घोट्यात बराच वेळ घोटून (त्यामुळे त्यातले डल्ले मोडून अगदी बारीक, मऊ होते) पौंडाच्या बाटल्यात भरून देऊ लागलो. (ते आमच्यावर फार खुष असायचे, कारण त्यांना सायकलने रात्री यायला आमचे दुकान जवळ पडायचे, आणि अगदी सकाळी त्यांना औषधे घरपोच मिळत. त्याकाळी फोन, स्कूटरी, नव्हते). होमियोपाथिची जी द्रव औषधे संपलेली असत, त्या बाटल्यात साधे अल्कोहोल घालून ठेवायचो. या धाग्याच्या निमित्ताने हे सर्व आठवते आहे. ही गोष्ट १९६७-७७ या काळातील आहे. आता काय परिस्थिती आहे, हे मला ठाऊक नाही. मात्र मला आणि पत्नीला आलोपाथीचे वाईट अनुभव असल्याने आम्ही शक्यतो कोणतेच औषध घेत नाही, तशी गरजही सहसा पडत नाही. घ्यायचेच झाले, तर होमियोपाथी डोक्टराकडे जातो. कुणास ठाउक, असेलही त्याच्याकडले औषध शुद्ध, आणि असतीलही होमियोपाथीचे सिद्धांत खरे. आपल्याला बरे वाटण्याशी मतलब.

प्रभाकर पेठकर 22/06/2014 - 13:28
चित्रगुप्तसाहेब, >>>>कायद्याचे वगैरे मला काहीही ठाऊक नाही. कायद्याचे ज्ञान मलाही नाही. पण औषध नसलेली एखादी गोष्ट निर्मात्याने, विक्रेत्याने आणि डॉक्टरने, जाणतेपणी, दुसर्‍याच्या अज्ञानाचा फायदा घेऊन, औषध म्हणून देणे हे अनैतिक आणि बेकायदेशीर आहे एवढे तर आपल्या सगळ्यांनाच समजते. त्यासाठी कायद्याचे फार मोठे ज्ञान असावे लागत नाही.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 18:18
पेठकर साहेब, आपण म्हणता ते अगदी योग्यच आहे... असो जाले ते जाले -- नेणतेपणे होवोन गेले -- आतातरी ब्राह्मणी आपणाला -- शहाणे करावे.... असे म्हणोन आम्ही ते दुकान, ते शहर सोडून, स्वतःचे आयुष्य स्वतःच्या मनासारखे घडवायला, चित्रकार म्हणून जगायला ७७ साली जे बाहेर पडलो, ते आजतागायत... आता कश्याचा ना खेद ना खंत, न अभिमान ना आकांक्षा... या धाग्यामुळे आठवणी जागृत झाला, एवढेच.

प्रभाकर पेठकर 23/06/2014 - 11:05
चित्रगुप्त साहेब, हा तुमच्यावर वैयक्तिक आरोप नाही कारण कुठल्या परिस्थितीत (जगण्या-मरण्याचा प्रश्न..) तुम्हाला तसे करावे लागले हे तुमच्या प्रतिसादात तुम्ही सांगितले आहेच. माझा आक्षेप हा व्यवस्थेवर आहे. सरकारी यंत्रणेवर आहे. होमिओपॅथीत औषधाचा लवलेश नसतो, नुसताच प्लासिबो इफेक्ट असतो ह्या टोकाच्या मतांना आहे. ज्या निकषांवर अ‍ॅलोपॅथीतील औषधे 'औषध' म्हणून मान्यता पावतात ते निकष जसे होमिओपॅथीत वापरले जात नाहित तसेच 'आजीच्या बटव्यातही' वापरले जायचे नाहित. म्हणून सर्व निरर्थक होते/आहे का? कपाळाला वेखंड लावणे, लहान बाळांना पोटात गॅस झाल्यावर एरंडाचे पान लावणे, वेगवेगळ्या गुट्या उगाळून देणे, उन्हाचे समयी डोक्यावर एरंडाचे पान ठेवणे, पित्तावर कोकमाचा रस घेणे, अपचनावर आलं चावणे, जखमेवर हळद लावणे, वात झाल्यास ओवा-मिठ खाणे वगैरे वगैरे अनेक घरगुती उपचार आज अनेक वर्षांच्या अनुभवातून मान्यता पावले आहेत. तेही ह्या अ‍ॅलोपॅथीच्या निकषांच्या चौकटीत बसत नाहीत म्हणून फक्त 'प्लासिबो इफेक्ट' मानावा का?

नितिन थत्ते 23/06/2014 - 15:22
>>कपाळाला वेखंड लावणे, लहान बाळांना पोटात गॅस झाल्यावर एरंडाचे पान लावणे, वेगवेगळ्या गुट्या उगाळून देणे, उन्हाचे समयी डोक्यावर एरंडाचे पान ठेवणे, पित्तावर कोकमाचा रस घेणे, अपचनावर आलं चावणे, जखमेवर हळद लावणे, वात झाल्यास ओवा-मिठ खाणे वगैरे वगैरे अनेक घरगुती उपचार आज अनेक वर्षांच्या अनुभवातून मान्यता पावले आहेत. तसं नाही. त्यात निदान एरंडाचा रस किंवा जेकाय औषध आहे ते पोटात जाण्याची शक्यता शून्यापेक्षा खूप जास्त दिसते. म्हणून ते टाकाऊ नाही. त्याच्या टेस्ट घेतल्या जाऊ शकतात आणि अमूक औषधाने अमूक रोग (खरे तर लक्षणे) बरा होतो असे सिद्ध होऊ शकते. आयुर्वेदावरचा आक्षेप हा वात-कफ-पित्त या संकल्पनांविषयी असू शकतो. अमूक एक आजार वात वाढल्याने होतो असे म्हटल्यावर वात वाढला आहे हे तपासायचे काही निकष हवेत. त्यानंतर अमुक औषध दिल्यावर तो वाढलेला वात कमी झाला हे सुद्धा तपासता आले पाहिजे. ते तपासता आले नाही तर कदाचित अमुक औषधाने अमुक विकार बरा होतो हे सिद्ध होईल पण मधली 'वात वाढण्याची घटना' केवळ एक प्लेस होल्डर बनेल. अर्थात जरी कफ-वात-पित्त या संकल्पना बाद झाल्या तरी अमूक विकार- अमुक औषध या जोड्या प्रयोगाने सिद्ध करता येतीलच. फक्त मागे कार्यकारणभाव न सापडल्याने एखाद्या रोगावरचे नवे औषध शोधणे अवघड होऊन बसेल. पण ठीक आहे. आधुनिक पद्धत अवलंबल्यास पुढे केव्हातरी कफ-वात या संकल्पनांचे खरे स्वरूप समोर येऊ शकेल. आधुनिक पद्धतींचे नियम लावलेच नाहीत तर .......

प्रभाकर पेठकर 23/06/2014 - 16:27
ज्यांना तपासणी सिद्ध आधुनिक औषध वापरायचे असेल त्यांनी जरूर ते वापरावे. होमिओपॅथी वापरणार्‍यांनाही आधुनिक औषधांचे सोवळेओवळे नसते. पण आधुनिक औषधे वापरणार्‍यांनी होमिओपॅथी भंपक आहे. आणि त्यांची औषधे म्हणजे निव्वळ फसवणूक आहे अशी विधाने करणे अयोग्य आहे असे माझे मत आहे. कोणीही होमिओपॅथी आणि आयुर्वेदामागेही कांही अभ्यास आहे. हजारो वर्षांची परंपरा आहे. यशस्वी डॉक्टर्स आणि समाधानी रुग्णांचा अनुभव आहे. असो. ह्या विषयावर याहून जास्त चर्चा करण्याइतका माझा अभ्यास नसल्याने इथेच पूर्णविराम.

प्रसाद१९७१ 23/06/2014 - 16:30
सूर्य पृथ्वी भोवती फीरतो ह्याला पण हजारो वर्षांची परंपरा होती. मोडलीच ना ती परंपरा. तुम्हाला चुकीच्या गोष्टी मागे टाकुन पुढे जायचेच नाही का?

चित्रगुप्त 23/06/2014 - 19:00
वात वाढला आहे हे तपासायचे काही निकष हवेत. त्यानंतर अमुक औषध दिल्यावर तो वाढलेला वात कमी झाला हे सुद्धा तपासता आले पाहिजे.
हे निष्णात वैद्य नाडिपरिक्षेने बरोबर ओळखतो.

चैतन्य ईन्या 23/06/2014 - 20:09
पण मुख्य प्रश्न असा आहे की निष्णात वैद्य सापडायचा कसा. सगळे कोणाच्या ना कोणाच्या अनुभवाने आपण डॉक्टरकडे जातो, मग तो कोणीही असो. मला स्वतःला सतत सर्दी पडसे होते, सगळे ट्राय करून झाले. काहीही फरक नाही. एका फार जवळच्या मित्राने सुचवले आता होमेपदी वापरून बघ. त्यांचा खर्च च्यामारी अलोप्याथीवाल्या इतकाच. वर मार्केटिंग असे आह्मी मुळापासून रोग बारा करतो. चांगले ३-४ वर्ष डॉकला श्रीमंत करून रामराम ठोकला. माझी बायको कुठलेही औषध घेत नाही जेंव्हा सर्दी आणि ताप येतो. फक्त २-३ दिवस झोपून राहते. तिचा ताप पण आपोआप उतरतो. काहीही न घेता. तेंव्हा पासून लक्षात आले की आपण फार काही केले नाही तरी चालते. फक्त भरपूर विश्रांती घ्या नाही घेतली तरी २-३ दिवसांऐवजी ५-६ दिवस लागतील. आता हल्ली अनेक होमेपदी वाले कयानसर वगैरे बरे करतो म्हणून लुबाडतात. चक्क फसवणूक आहे. पण काय आहे माणसाला आशा असते आणि एकदा डोक्यात बसले की होमेपाथी ने आपण बरे होतो की होतोच. त्यामुळे ह्याच्या किती आहारी जायचे ते ज्याचे त्याने ठरवावे.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 23:22
पेठकर साहेब प्लासिबो इफेक्ट हा जेंव्हा देणाऱ्या गोळीत मुळीच औषध नसेल ( गोळी दिसायला मात्र सारखीच असली पाहिजे) तरीही जर रुग्णाला बरे वाटले तर होणार्या परिणामाला म्हणतात. आपण उधृत केलेल्या सर्व उपायात औषधी वनस्पती आहेत आणि ते बर्यापैकी अंशात असतात. आपण आल्याच्या रसाचा एक थेंब अब्ज खर्व निखर्व पटीने विरळ केलात तर त्यात औषधी गुण राहील असे कोणताही वैद्य म्हणत नाही. किंवा कोकमाच्या रसाचा एक खर्वांश भाग घेतला तर पित्त नाहीसे होते असे आयुर्वेद म्हणत नाही. व्यक्तीच्या प्रकृती प्रमाणे त्याला त्या त्या औषधाची किती मात्रा घ्यावी लागते हे अनुभवी वैद्य ठरवीत असत. पदार्थ विरळ केला तर तो जास्त प्रभावी ठरतो हे "तत्वज्ञान" विज्ञानाच्या एकदम उलट आहे. मी काही प्रश्न होमियोपाथिच्या महाविद्यालयातील बर्याच प्राध्यापकांना विचारले असता त्यांना त्याचे समाधानकारक उत्तर देत आले नाही. ते अशाप्रमाणे १) जर एखाद्या शहरात इन्फ़्ल्युएन्झा ची साथ आली तर त्या शहराच्या जलशुद्धीकरण प्रकल्पा च्या जलकुंभातच तुम्ही अर्निका ब्रायोनिया किंवा तत्सम औषधे अशा प्रमाणात मिसळली कि त्याचे १०० C किंवा २०० X इ प्रमाण आले तर त्या शहराला इन्फ़्ल्युएन्झाच्या साठी पासून वाचवता आले पाहिजे २) एखाद्याला जर अर्सेनिक्ची विषबाधा झाली असेल तर त्याला सूक्ष्म प्रमाणात अर्सेनिक दिले तर ते त्यावर उपाय ठरेल काय? ३) आपण म्हणता कि होमियोपथिक औषधे तुमची प्रतिकारशक्ती इतकी वाढवतात कि तुम्हाला लसीकरणाची गरज नाही तर आपण आपल्या मुलांना घटसर्प दंग्याखोकला धनुर्वात इ च्या लसी टोचण्यास का जाता? जर आपल्याला स्वतःला आपल्या तत्वज्ञानावर पूर्ण विश्वास नाही तर आपण इतक्या खात्रीशीरपणे विद्यार्थ्यांना असे का शिकवता कि आधुनिक वैद्यकशास्त्र फक्त रोगाला तिथल्यातिथे दाबून ठेवते. ४) जर आपले असे म्हणणे आहे कि प्रतीजैविके हि अतिशय हानिकारक आहेत तर तीन शतके असणारी होमियोपथी प्लेग, कॉलरा, घटसर्प, विषमज्वर(टायफोईड) अशा रोगांना काबूत आणू शकली नाही पण प्रतिजैविके आल्यापासून तीस वर्षात वरील सर्व रोग मोठ्या प्रमाणावर आटोक्यात आले. असे का असो यातील एकही प्रश्नाचे समाधानकारक उत्तर मला मिळाले नाही. एम, बी बी एस करीत असताना मी पुण्यातील धोंडूमामा साठे या होमियोपथी आणि ताराचंद या आयुर्वेदिक महाविद्यालयात त्या शास्त्रांच्या मूलभूत तत्वांचा एक वर्ष पर्यंत अभ्यास केला. मला आयुर्वेद जसा भावला तशी होमियोपथी भावली नाही. होमियोपथीच्या तत्वांची मुलभूत विज्ञानाशीच फारकत असल्यामुळे त्याबद्दल माझे काहीच म्हणणे नाही. ज्याचा त्यावर विश्वास आहे त्याने ते घ्यावे. फक्त मी त्याला आजतरी तत्वज्ञान( philosophy) मानतो विज्ञान(science) नाही. आयुर्वेदाचा सखोल अभ्यास करून त्यातील सर्व चांगली तत्वे आधुनिक वैद्यकात अंतर्भाव केला पाहिजे आणि त्यातील फोलपटे टाकून दिली पाहिजेत असे माझे वैयक्तिक मत आहे.खरं तर आयुर्वेदीक किंवा होमेओपथि हे विषय एम बी बी एस नंतर विशेषज्ञ विषय(specialization) म्हणून एम डी ला शिकवले गेले पाहिजेत. पण हा एक मोठ्या वादाचा विषय होऊ शकतो.म्हणून मी येथेच थांबतो

प्रभाकर पेठकर 24/06/2014 - 01:58
खरे साहेब, वादासाठी तुमचे सर्व मुद्दे मान्य केले तरी ही पॅथी इतकीवर्षे टिकून कशी? सरकारी पातळीवर ह्याचे शिक्षण, डॉक्टर ह्या पदव्या, शिवाय एम डी पातळीच्या पदव्याही दिल्या जातात. दुकानांना, डॉक्टरांना व्यवसाय परवाने दिले जातात. लाखो करोडो रुग्ण होमिओपॅथीवर विश्वास ठेवतात, अनुभव घेतात, इतरांना सल्ले देतात हे कसे? 'प्लासिबो इफेक्ट' एव्हढ्या प्रचंड प्रमाणात जगभर असेल ह्यावर विश्वास बसत नाही. होमिओपॅथीत सर्व रोगांवर औषध आहे असे, ज्ञाना अभावी, मी तरी म्हणणार नाही. पण जी औषधे आहेत, ज्या व्याधीत रुग्णांना चांगले अनुभव येत आहेत त्यावरून होमिओपॅथीतही कांही तथ्य आहे हे स्विकारण्यास अ‍ॅलोपॅथी समर्थकांना एव्हढा कमीपणा का वाटतो? अ‍ॅलोपॅथीच्या संघटना आहेत त्या होमिओपॅथी विरोधात देशव्यापी चळवळ उभारून ह्या भंपक पॅथीचे संपूर्ण उच्चाटन का करीत नाहीत. 'जी औषधे दिली जात आहेत त्यात औषध नसतेच' ह्या मुद्द्यावर 'फसवेगिरीचे' गुन्हे दाखल करून होमिओपॅथीवर देशभर बंदी का आणली जात नाही? हा माझा मुद्दा आहे. खरेपाहता, ह्या चर्चेत खुद्द धागाकर्त्याने सहभाग घेऊन सर्व आरोपांचे निराकरण करणे गरजेचे आहे. कारण ते स्वतः डॉक्टर आहेत (तसे ते नांवापुढे लिहीतातही) त्यामुळे इथे होणारे त्यांच्या व्यवसायावरील आरोपांचे खंडन करणे त्यांचे कर्तव्यच आहे. आपले कर्तव्य जर डॉक्टरसाहेब पार पाडणार नसतील तर आम्ही, ज्यांनी ह्या विषयाचा कांहीच अभ्यास केलेला नाही त्यांनी, उगा आपला वेळ आणि उर्जा खर्ची घालण्यात कांहीच हशील नाही.

सुबोध खरे 24/06/2014 - 10:10
पेठकर साहेब होमियोपथी निरुपयोगी आहे असे मी केंव्हाही म्हटलेले नाही. किंवा होमियोपाथी हि प्लासिबो इफेक्ट वर चालते असेही म्हटलेले नाही. मी फक्त प्लासिबो इफेक्ट काय आहे तो येथे विशद केला. फक्त माझे म्हणणे एवढेच आहे कि आज उपलब्ध असलेल्या शास्त्रीय कसोट्यांवर ते शास्त्र आहे असे म्हणता येणार नाही. "ज्याचा त्यावर विश्वास आहे त्याने ते घ्यावे. फक्त मी त्याला आजतरी तत्वज्ञान( philosophy) मानतो विज्ञान(science) नाही." दुर्दैवाने १००० पैकी ९९९ होमियोपथ आधुनिक औषधाना छुपेपणे किंवा राजरोसपणे शिव्या घालताना आढळतात. मी दुसर्या धाग्यावर लिहिलेले आहे कि "आपली रेषा मोठी करण्यसाठी दुसरी रेष लहान करणे आवश्यक नाही". तुम्ही तुमचे काम करा ज्याचा विश्वास आहे तो येईल ज्याचा नाही तो येणार नाही याच न्यायाने मी म्हणतो आधुनिक वैद्यक संघटनांनी आपले घर स्वच्छ ठेवले तरी पुरे.आधुनिक वैद्यकात चालू झालेल्या वाईट प्रथा प्रथांबंद करू द्या. उगाच दुसर्याच्या घराच्या उठाठेवी कशाला कराव्या होमिओपॅथीतही कांही तथ्य आहे हे स्विकारण्यास अ‍ॅलोपॅथी समर्थकांना एव्हढा कमीपणा का वाटतो? यात कमीपणा वाटण्याचे कारण नाहीच. होमियोपाथीत तथ्य असावे फक्त ते सिद्ध करता येत नाही. तसे सिद्ध झाले तर मी(वैयक्तिक रित्या) नक्की त्याचा पुरस्कार करेन. आणि होमियोपाथ तिन्ही त्रिकाळ आधुनिक वैद्यक शास्त्राला शिव्या देत असतात म्हणजे माझं चांगलं सिद्ध करता येत नाही म्हणून दुसर्याचे वाईट हि बोंब मारीत राहण्याचा प्रकार आहे.

प्रभाकर पेठकर 24/06/2014 - 14:29
खरे साहेब, >>>>होमियोपथी निरुपयोगी आहे असे मी केंव्हाही म्हटलेले नाही. किंवा होमियोपाथी हि प्लासिबो इफेक्ट वर चालते असेही म्हटलेले नाही. वैयक्तिकरित्या तुमच्यावर किंवा कुठल्याही सदस्यावर माझे काही आक्षेप नाहीत किंवा तुम्ही 'असे-असे' म्हंटले आहे असाही माझा रोख नाही. तसा अर्थ ध्वनीत झाला असेल तर मनापासून क्षमा मागतो. मिसळपाववरच नाही तर, माझ्या मित्रांच्या घोळक्यातही जे-जे अ‍ॅलोपॅथीचे डॉक्टर्स आहेत आणि केमिस्ट आहेत त्यांच्या तोंडी होमिओपॅथीची चेष्टाच ऐकण्यास मिळते. त्यामुळे माझ्या सारख्या अज्ञानी माणसास चक्रावल्यासारखे होते. अनेक प्रश्न मनांत उद्भवतात. त्यांचे निराकरण होईल म्हणून मी कांही मुद्दे उभे केलेत. मिपावर आणि माझ्या वैयक्तिक मित्रपरिवारातही, होमिओपॅथीवर सरकार बंदी का आणत नाहीत?, फसवेगिरीचे आरोप का ठेवले जात नाहीत?, अ‍ॅलोपॅथी डॉक्टरांच्या संघटना ह्या विरुद्ध यशस्वी चळवळ का उभी करीत नाहीत? ह्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे देऊ शकत नाहीत. >>>>दुर्दैवाने १००० पैकी ९९९ होमियोपथ आधुनिक औषधाना छुपेपणे किंवा राजरोसपणे शिव्या घालताना आढळतात. माझ्या ओळखितल्या मर्यादित क्षेत्रामध्ये ३-४ होमिओपॅथिक डॉक्टर्स आहेत. त्यांच्या तोंडी मी कधी अ‍ॅलोपॅथीला दुषणे दिलेली ऐकली नाहित. पण तुमचे वैद्यकिय क्षेत्रच असल्याने अनेक होमिओपॅथिक डॉक्टरांशी तुमच्या प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष संबंध येत असणारच. तेंव्हा तुमचे मत ग्राह्य धरून मी एव्हढेच म्हणेन 'होमिओपॅथीक डॉक्टर्स आणि त्या क्षेत्रातील संबंधीत हे अत्यंत चुकीचे वागत आहेत.' >>>> आधुनिक वैद्यक संघटनांनी आपले घर स्वच्छ ठेवले तरी पुरे.आधुनिक वैद्यकात चालू झालेल्या वाईट प्रथा प्रथांबंद करू द्या. उगाच दुसर्याच्या घराच्या उठाठेवी कशाला कराव्या. ह्यात 'आधुनिक' हा शब्द काढून टाकून हे विधान सर्वच पॅथींसाठी मार्गदर्शक ठरावे.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 22:48
"शहरातल्या दुसर्‍या (एकमेव) दुकानात मात्र सर्व औषधे उपलब्ध असल्याने"
औषधे कलक्त्त्याहून येत, आणि बंगाली बाबूंचे हडताळ वगैरेंमुळे बरेचदा कारखाना बंद ठेवावा लागत असल्याने किंवा आणखीही कारणे असतील) हि कारणे त्यानाही लागू नव्हती का? का त्यांची सुद्धा औषधे मिल्क शुगर चीच बनवून दिलेली असत? आणि तरीही परिणामकारक होती?

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 01:29
त्यांची सुद्धा औषधे मिल्क शुगर चीच बनवून दिलेली असत?
याबद्दल खात्रीलायक माहिती नाही, आणि आता ती मिळणेही शक्य नाही. आमच्यापूर्वी बर्‍याच काळापासून एजंटने त्यांना ही युक्ती सांगितलेली असण्याची शक्यता वाटते.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 24/06/2014 - 03:00
तू मला साह्यभूत हो, सहजीवन हाच सुखाचा आधार आहे. एवढे पुरेना !! केवळ तुझाच स्वच्छन्द मकरंद .
हे तुम्ही घासूगुर्जींना लिहीलं आहेत का?

बाळ सप्रे 20/06/2014 - 09:56
काही विकृत असमंजस प्रतिक्रिया बाजूला ठेवू.. पण योग्य आक्षेपांचे काय.. विरलीकरणाच्या प्रक्रियेवर तुमचा प्रतिसाद अपेक्षित आहे.. अनेक उपयुक्त औषधे आहेत पण ती पोटातच जात नाहित असे का??

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:22
बाप दाखव नाहीतर श्राध्द घाल हा विज्ञानातला साधा सोपा नियम आहे ... तुम्ही होमिऑपॅथी गोळ्या आणि आजारातुन बरे होणे ह्यातील कॉजॅलिटी सिध्द करा तरच होमिओपॅथीला विधान मानता येईल ... तसे सिध्द करता येत नाही तोवर तुम्ही "ही होमिओपॅथी केवळ आमची श्रध्दा आहे " असे म्हणा ... त्याला नक्कीच कोणीच हरकत घेणार नाही लोकल मध्ये तुमच्या जाहिराती लावायला आम्ही मदतही करु ... हा घ्या फॉरमॅट =)) a

बॅटमॅन 20/06/2014 - 15:51
सहमत. कॉजॅलिटी नै दाखवता आली तर आवरा चंबूगबाळे म्हणावं. इतकीही अपेक्षा करता येत नसेल तर काय फायदा? अन यावर गुळणी धरून बसणार्‍या डॉक्टर लोकांचे मत काय आहे? "वैद्यक न शिकता बडबड" वगैरे मुक्ताफळे उधळण्याअगोदर काय म्हणणे आहे ते समजून घ्या. कुठल्याही शास्त्राला तार्किकतेच्या २ चौकटी असतात. एक जनरल चौकट की जी नॉनस्पेशलिस्ट लोकांनाही समजू शकते. आणि एक असते स्पेसिफिक चौकट की जी स्पेशलिस्ट लोकांनाच समजू शकते. उदा. न्यूटनचे नियम पाळून रॉकेट आकाशात उडते इ. सांगणे म्हणजे झाली जनरल चौकट, तर रॉकेटमध्ये एखादा पार्ट खराब झाल्यावर काय करायचे हे सांगणे म्ह. स्पेसिफिक चौकटीचा भाग आहे. इथे या केसमध्ये जनरल चौकटीबद्दल डिबेट सुरूये की बाबांनो, तुमची जी काही औषधे म्हणताहात त्यांची पोटात जाणारी क्वांटिटीच जर डिटेक्टेबल नसेल तर त्या तथाकथित औषधांचा फायदा तरी काय? पण हा प्रश्न टाळून सगळे समर्थक "तुम्ही डॉक्टर नाही, सबब बोलू नका" चा धोशा लावताहेत. एखाद्या गोष्टीचा अभ्यास नसेल तर जनरल चौकटीचे निकष लावूनही विरोधी बोलूच नये का? सरसकट समर्थनच करावं का? असं कुठलं शास्त्र आहे जे जनरल चौकटीत बसत नाही? स्पेसिफिक चौकट वेगळी असली म्हणून जनरल चौकटीतही लोकांना फसवी उत्तरे देऊन गप्प करणे किंवा उत्तरच न देणे हे अशास्त्रीय, खोटारडेपणा आणि पळपुटेपणा दर्शवणारे आहे. आता होमिओपॅथीचे समर्थक म्हणतील, की मग आम्ही बरे झालो ते काय चमत्काराने? त्यावर म्हणणे इतकेच आहे की तुम्ही झाला असाल की बरे. पण आम्ही औषधाची मात्रा आणि बरे होणे या दोहोंतील कार्यकारणभावाबद्दल एक साधा प्रश्न काय विचारला तर हिरवेपिवळे होऊन अंगावर कशाला धावून येता? आमचा एक साधा प्रश्न आहे, तेवढं त्याला उत्तर देता येत असेल तर बघा. नैतर ज्याची त्याची समज वगैरे आहेच. काही झालं तरी व्यक्तिगत अनुभव जो आहे तो आमच्या प्रश्नाने खोटा ठरत नाही, तसेच कुणाला अनुभव आला असला म्हणून आमचा प्रश्नही रद्दबातल ठरत नाही. त्यामुळे 'मला अमुक अमुक अनुभव आला, सबब हा प्रश्न रद्द आहे' वगैरे मुक्ताफळेही उधळू नका. बास झालं, अख्ख्या धागाभर तेच चाल्लंय. त्यामुळे होमिओपॅथीची प्रॅक्टिस करणार्‍यांनी हे शंकानिरसन कृपया करावे अशी विनंती. जमल्यास हं- आग्रह नाही. शेवटी ज्याला त्याला आपली पॅथी प्यारीच असते. हे डॉक्टरांइतकेच रुग्णांनाही लागू आहे. त्यामुळे इथल्या उत्तराने काय कोणी आपली आवडती पॅथी सोडेल असे नाही, पण प्रश्नाच्या उत्तरासाठी एक विनंती आहे इतकंच. नैतर काय परत भांडाभांडी आहेच. एकदातरी कुणा होमिओपॅथकडून याबद्दल वाचायला मिळाले तर बरे होईल. इत्यलम्.

प्रसाद१९७१ 20/06/2014 - 18:53
बरेसचे रोग असे असतात की ते औषधाविना बरे होतात. उदा : छोटी/मोठी इन्फेकशन, अपचन, सर्दी, खोकला. त्यासाठी जास्तीत जास्त विश्रांती घेणे, खाण्याचे पथ्य पाळणे पुरेसे असते. हे असे आहे म्हणुन च क्लिनिकल ट्रायलची गरज पडते त्यात औषध घेणार्‍या गटाला पण माहीत नसते की मी खरेच औषध घेतो आहे की साधी गोळी आहे. इतकेच काय ट्रायल करुन घेणार्‍या डॉक्टरांच्या गटाला पण माहीती नसते की कोणाला खरेच औषध दिले आहे ते. (Double Blind पद्धत ).

सुबोध खरे 20/06/2014 - 19:19
ज्ञानकोशकार केतकर एकदा आपल्या बंगल्याच्या आवारात कोवळ्या उन्हात न्याहारी करत बसलेले होते. तेंव्हा एक नवकवी आला आणि त्याने विचारले कि मी आपणास माझा काही कविता वाचून दाखवू का? त्यांनी हो म्हटल्यावर कवीने कविता वाचून दाखवल्या आणि कशा वाटल्या हे विचारले. त्यावर ज्ञा. केतकर म्हणाले एकदम भिकार. यावर तो कवी संतापून म्हणाला तुम्हा ज्ञान कोशच लिहावेत कविता म्हणजे काय ते तुम्हाला नाहीच कळणार. यावर केतकरानी टेबलावरील एक उकडलेले अंडे हातात घेऊन त्यांना दाखवले आणि हसत म्हणाले कि हे अंडे काही मी दिलेले नाही पण हे चवीला कसे लागते ते मी कोम्बडीपेक्षा जास्त चांगले सांगू शकतो. यावर ते कवी आपला गाशा गुंडाळून पसार झाले.

असंका 23/06/2014 - 10:49
आपली वरची प्रतिक्रिया आता तशी जुनी झाली. मी केव्हाच बघितली होती, पण मी प्रवासात असल्याने आधी प्रतिवाद करू शकलो नाही. आपण स्वतः कुणावर तरी भयंकर चिडल्यासारखे हा प्रतिसाद दिलेला दिसत आहे. चिडायला काय कारण हे कळत नाही. आपल्याला कुणी हात धरून ओढत होमिओपॅथकडे घेऊन गेले आहे का? आप्ल्या वरच्या प्रतिसादातील भाग १ या प्रकारच्या अलंकारांनी भरलेला आहे- "आता बास झाले", "आवरा चंबुगबाळे", " गुळणी धरून बसणे", "खोटारडेपणा", "पळपुटेपणा", "हिरवे पिवळे होऊन अंगावर धावून यायला काय झालं" , "मुक्ताफळे उधळू नका", "बास झाले, अख्खा धागाभर तेच चाललंय"-( -काही काही गोष्टी मी दोन वेळा लिहिल्या आहेत याचे साधे कारण आपणही ते दोन वेळा लिहिले आहेत); आणि भाग २ मध्ये हे सगळे बोलून झाल्यावर अशी कडी केली आहे- "जम्ल्यास हं, आग्रह नाही" "एक विनंती आहे, इतकंच"! गॅंगस्टर लोक अशीच विनंती करत अस्तील नाही? सारासार विवेक न सोडता, आम्हाला जर औषधाने गुण येतो असे आम्ही म्हणू इच्छितो, तर आम्ही बोलू नये अशी आपली इच्छा का आहे? विज्ञानाला अनेक प्रश्नांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत. माझी अत्यंत त्रासदायक दुखणी, ज्यांच्यापैकी एक MRI वगैरे करूनही निदान न होऊन, बरी होऊ शकली नाहित, ती या औषधांनी बरी झाली असे मी म्हणतो, तर मी तसं का नाही म्हणायचं? आधीच्या भागात मी म्हणालो, की भुंग्याच्या उडण्याचे गणित मांड्ले गेले आहे का? उत्तर आले की ते फार किचकट आहे त्यामुळे अजून नाही. (वर एका साहेबांनी अशीही पूस्ती जोड्ली की, उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होइल? खवचटपणा अन काय!) जाऊ द्या. पण असे अनेक प्रश्न असतील, ज्यांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत. आणि आपल्याला फक्त होमिओपॅथीबद्दलच्या न सुटलेल्या प्रश्नांमध्ये एवढा रस का आहे? तुम्ही ज्या मुद्द्यांवर उत्तर मागत आहात, त्यावर कुणाकडेही उत्तर नाही, हे आपणास माहित नाही का? ते माहित असूनही जर आपण वरच्या भाषेत प्रश्न विचारू शकता तर याचा अर्थ आपण विनाकारण त्रागा आणि आक्रस्ताळेपणा करत आहात असं म्हणावं लागेल. एक सॉफ्ट टारगेट शोधायचे आणि धोपट धोपट धोपटायचे? लोकसत्तामध्ये काही काळापूर्वी एक चांगला अग्रलेख आला होता. जल्पकांचा उच्छाद! जल्पक म्हणजे स्वतः काही करायचे नाही. दुसरा कुठे चुकतो, ते बारीक नजरेने शोधत राहायचे, आणि एवढीशीही चूक सापडली, की तिचे भांडवल करायचे! आपण त्यांच्यापैकी नाहीत अशी आपली स्वतःची खात्री आहे ना?

बॅटमॅन 23/06/2014 - 11:07
अरे अरे अरे...भावना दुखावल्याबद्दल सॉरी हां अकौंटंट साहेब..तुमच्या अकौंटिंगमध्ये चूक आहे पण तसं म्हणायचं तर नाही..सहीये!

असंका 23/06/2014 - 11:22
सॉरी हां अकौंटंट साहेब..तुमच्या अकौंटिंगमध्ये चूक आहे
माझा ID ही माझी वैयक्तिक बाब असून, चर्चेचा विषय नाही. तो चर्चेसाठी उपलब्धही नाही. हा वैयक्तिक हल्ला अस्थानी असून पहिलीच वेळ अस्ल्याने दुर्लक्ष करत आहे.

असंका 23/06/2014 - 12:22
घाबरणे घाबरवणे ह्या कल्पनाही माझ्या मनात नव्ह्त्या. आपल्याला घाबरवण्यात मला काय रस असणार? कृपया वैयक्तिक टिप्पणी करू नका ही परत एकदा नम्र विनंती...

आनंदी गोपाळ 24/06/2014 - 06:57
माझी अत्यंत त्रासदायक दुखणी, ज्यांच्यापैकी एक MRI वगैरे करूनही निदान न होऊन, बरी होऊ शकली नाहित, ती या औषधांनी बरी झाली असे मी म्हणतो, तर मी तसं का नाही म्हणायचं? याचा अर्थ तुमची दुखणी संपूर्णपणे मानसिक होती. :)

असंका 28/06/2014 - 00:34
आपण मॉडर्न मेडिसिनवाले डॉक्टर आहात हे मला कळलंय का असं जर आपण म्हणत असाल, तर उत्तर आहे "हो". पूर्वी कुठ्ल्या तरी धाग्यावर मी आपला एखादा प्रतिसाद वाचलेला आहे. बहुतेक "कुठली तरी माहिती नक्की द्या, त्या डॉ.चे रेजिस्ट्रेशन रद्द करवतो" असं आपण म्हणाला होतात असं वाटतं....जर माझा गैरसमज होत असेल तर क्षमस्व. पण मुळात माझं दुखणं मानसिक असल्याचं आपल्याला कळलंय हे मात्र माझ्या डोक्यावरून जातंय! तुम्ही म्हणालात तर मी विश्वास ठेवू का?

बाळ सप्रे 23/06/2014 - 11:11
विज्ञानाला अनेक प्रश्नांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत
हे विधान येथे अस्थानी आहे. नैसर्गिक घटनांची उकल करण्याच्या संदर्भात ते ठीक आहे पण होमियोपाथीने याचा आधार घेणे अयोग्य वाटते. होमियोपाथी ही मानवाने शोधलेली औषध्व्यवस्था आहे, तेव्हा त्यात पूर्ण अभ्यासाअन्ती सर्वांना समजेल असे स्पष्टीकरण अपेक्षित आहे.
एक सॉफ्ट टारगेट शोधायचे आणि धोपट धोपट धोपटायचे?
सर्व आक्षेपात विरलीकरण हे सहाजिकच सॉफ्ट टारगेट आहे. मग इतर सर्व ते धोपटताना दिसत असताना एकही होमियोपाथी तज्ञ (?) / समर्थक त्यावर भाष्य का करत नाही?? बाकीचे दुय्यम मुद्दे का धोपटत आहेत..

असंका 23/06/2014 - 11:59
अ. तुमची अपेक्षा तशी योग्य आहे. पण असे काही सर्वमान्य स्पष्टीकरण नाहिये. होमिओपॅथीने प्रयोग करून रोगी बरा होत अस्ल्याचा अनुभव घेतला, आणि मग त्या अनुभवावरून त्याचा प्रसार झाला. त्या दृष्टीने बघितले, तर ती एक नैसर्गिक घटनाच आहे. ब. सर्व आक्षेपात? साहेब मूळ दोन आक्षेप आहेत- १. डबल ब्लाइंड रँडमाइज्ड प्लासिबो कंट्रोल्ड टेस्ट निर्णायक नसणे २. विरलीकरणानंतर मूळ औषधाची थोडीही मात्रा न सापडणे. हे आक्षेप गेली कित्येक वर्षे काढले गेले आहेत. दोन्ही आक्षेपांना जगात कुठेही पुरेसे उत्तर दिले गेलेले नाहिये. वर हे प्रश्न उपस्थित करणार्‍या सर्वांनाही ते मुळात माहित आहे, हे उघड आहे. उत्तराची खरोखर अपेक्षा नसताना, पुन्हा पुन्हा तेच तेच प्रश्न विचारून काय मिळवणे अपेक्षित आहे? आम्हाला होमिओपॅथिक औषधांचा गुण आलेला आहे, जे आमच्या दृष्टीने या आक्षेपांचे निराकारण होण्यापेक्षा जास्त महत्वाचे आहे. आणि आपल्याला दुय्यम वाटले तरी अनेक डॉक्टर सहमत होतील की दुखणेकर्‍याचे दुखणे बरे होणे हे सर्वाधिक महत्वाचे. होमिओपॅथिक औषधांच्या मर्यादा आहेत हे मलाही जाणवतं. कुणाला अपघात झालेला असताना होमिओपॅथीक डॉ.कडे जा असं मी तरी सुचवणार नाही. पण कुठलेतरी शास्त्रीय तर्क देऊन आमच्या अनुभवालाच खोटे पाडले जात असेल, तर आम्ही काय म्हणणार? चुलीत गेले ते शास्त्रीय तर्क अन काय? आपली आमच्याकडनं हीच अपेक्षा आहे ना?

गवि 23/06/2014 - 12:02
(वर एका साहेबांनी अशीही पूस्ती जोड्ली की, उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होइल? खवचटपणा अन काय!)
वर म्हणजे इथे नव्हेच, पण धागा क्र. १ (प्रथम अध्यायात) मीच हे लिहिले असल्याने उत्तर देणे आवश्यक वाटते. "उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होईल" हे विधान मी खवचटपणे केलं आहे? मुळात ते विधान या शब्दात आणि टोनमधे आहे? पूर्ण प्रतिसाद इथे संदर्भासाठी पेस्ट करतो. तो कोणीही वाचला तर काय ते समजेलच. तरीही.. माझं मूळ वाक्य असं आहे:
त्याउपर पुढे कधीतरी काहीतरी शोध लागेल, गृहीतकं बदलतील आणि भूत आत्मा या गोष्टीही सत्य आहेत हे सिद्ध होईल म्हणून आजच त्या खर्‍या मानणे हा प्रकार माझ्या समजुतीबाहेरचा आहे.
आज अज्ञात असलेल्या गोष्टींची आपण त्या अस्तित्वातच नाहीत असं म्हणून वासलात लावू शकत नाही असा काहीसा मुद्दा जो आधी उपस्थित झाला होता त्याला उत्तर देताना अनेक संदर्भांना जोडून भूत, आत्मा अशा आज अनाकलनीय असलेल्या गोष्टीचं उदाहरण दिलं आहे. विज्ञानाची गृहीतकंही बदलतात, उद्या ती बदलून या गोष्टीही आपल्या आकलनाच्या कक्षेत येतील आणि तेव्हा त्यांचा उलगडा होईलही. त्याच चालीवर भविष्यात होमिओपथीचे तत्व कध्धी कध्धी सिद्ध होणार नाहीच मुळी असं मी म्हणू शकत नाही. असा उल्लेख तिथे आहे. हा भाग दिसला नाही का? आरोग्यासारख्या बाबतीत पूर्ण माहीत नसलेल्या पद्धतीपेक्षा पारदर्शी माहिती आणि कार्यकारणभाव सांगणारी पद्धती अनुसरावी असा सल्ला दिला. त्याच्याही वर स्वतःला वैयक्तिक अनुभव आलेल्यांनी जरुर ही औषधे घ्यावी, आणि त्यांच्यापुरते हे प्रश्न मागे घेत आहे असंही म्हटलं. कारण एकेका अनुभवावर आधारित मतांचे जनरलायझेशन करता येत नाही. त्या प्रतिसादात अगदी विज्ञानातही बरेच काही अज्ञात आहे हे कबूल करुनच मताची मांडणी केली आहे. तरीही त्यात खवचटपणाच दिसत असल्यास खेद व्यक्त करुन थांबणे योग्य समजतो. केवळ संदर्भासाठी तिथला मूळ प्रतिसाद इथे आणतो आहे.
"औषधी" द्रव्य टप्प्याटप्प्याने विरळ करताना ते जोराजोराने हलवण्याच्या प्रक्रियेमुळे त्या औषधातले गुण स्पिरिट लाईक इफेक्टने द्रावकात (पाणी / अल्कोहोल इ) उतरतात आणि मूळ पदार्थ नाहीसा झाला तरी टिकून राहतात, अशी स्पेसिफिक थिअरी होमिओपथीच्या प्रवर्तकाने मांडली आहे. भौतिकशास्त्र / रसायनशास्त्र या सध्या जास्तीतजास्त परिपूर्ण कारणे देऊ शकणार्‍या शास्त्रांच्या नियमानुसार पाण्यात / अल्कोहोलमधे मूळ पदार्थ शिल्लक न राहिल्यावर असा कोणताही "गुणधर्म" अथवा "छाप", अथवा "आत्मिक तत्व" तरंगत अथवा विरघळून राहात नसते. भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र यांचेही नियम /गृहीतके बदलतात, ते कदाचित पूर्ण बदलतील किंवा नष्ट होतील. पण आजरोजी मूळ पदार्थ अस्तित्वातच नसताना त्याचे गुण जणू चैतन्याच्या किंवा आत्म्याच्या रुपात पाण्यात टिकून राहतात हे मानणे म्हणजे मानवी कक्षेपलीकडले काही मानून स्वतःवर उपचार करणे असे आहे. एखादी गोष्ट सिद्ध होईपर्यंत ती नाहीच असं म्हणता येत नाही..अगदी कबूल.. हवा दिसत नाही पण असते.. पण आपण रोजच्या जगण्यात रस्त्यात धोंडा दिसत नसतानाही तो असेलच असं म्हणून मिनिटामिनिटाला वळसे घालत जात नाही. तदनुसार आपल्या आरोग्याशी संबंधित निर्णय घेताना बेनिफिट ऑफ डाउटवर आधारित शास्त्रांकडे न वळता खणखणीत वाजवून सिद्ध होणार्‍या शास्त्राकडे जाणं हिताचं आहे. त्याउपर पुढे कधीतरी काहीतरी शोध लागेल, गृहीतकं बदलतील आणि भूत आत्मा या गोष्टीही सत्य आहेत हे सिद्ध होईल म्हणून आजच त्या खर्‍या मानणे हा प्रकार माझ्या समजुतीबाहेरचा आहे. तत्वतः उद्या काय सिद्ध होईल ते सांगता येत नसल्याने होमिओपथी ही कध्धी कध्धी सिद्ध होणारच नाही असं आचरट प्रतिपादन मी करु इच्छित नाही. पण आजरोजी ते जी थियरी ढळढळीतपणे मानताहेत ती म्हणजे : क्वांटिटी नसलेलं "औषध" घेऊन "स्पिरिट लाईक" गुणधर्म पाण्यात उतरलेले असणं- या थिअरीवर विश्वास ठेवून मग होमिओपथी जरुर घ्यावी. फक्त इन दॅट केस, त्यात पुरेसा जादूवाद आहे याची जाणीव असावी इतकंच अधोरेखित करतो. अंगारा, नजर सुरक्षा कवच इ इ हे अशा तर्कापलीकडल्या गोष्टीवर विश्वास ठेवून स्वीकारले जातात. शरीराला रोगापासून मुक्त करणारी औषधोपचार पद्धती स्वीकारताना आपण नेमके काय स्वीकारतो आहोत याची जाणीव ठेवून स्वीकारले तर कोणाचीच काहीच हरकत नसावी. माझा इनफॅक्ट अंधश्रद्धेलाही विरोध नाही. नजर सुरक्षा पेंडंट योग्य वाटल्यास जरुर घालावे पण माझी इच्छा इतकीच असते की आपण काय घालतोय ते किमान तर्कदृष्ट्या माहीत असावं. न कळलेलं बरंच काही आहे म्हणून काहीही खरं मानणं योग्य आहे का? अधिक स्पष्ट करायचं तर नजर सुरक्षा कवचाच्या मटेरियलमधे असलेल्या गुणामुळे वाईट नजरेतली "निगेटिव्ह" एनर्जी दूर लोटली जाते (रिफ्लेक्शन किंवा तत्सम प्रक्रियेने..) किंवा समोरच्या वाईट नजरवाल्यावरच उलट रोखली जाते अशी जी काही थियरी असेल ती तुम्हाला माहीत असेल आणि पटली तर जरुर वापरा. पण पेंडंटचा प्रवर्तक काय तर्काने असा दावा करतोय ते तुम्हाला माहीत पाहिजे. उगीच अमुक पेंडंट देणारे गुरुजी फार थोर आहेत किंवा तमुकला पेंडंटचा चांगला अनुभव आला.. मग त्यामागच्या थियरीला मारो गोली असं नसावं असं माझं मत आहे. होमिओपथीचं मूळ तत्व काय आहे ते ती घेणार्‍या बर्‍याच जणांना माहीत नसतं. ते नीट माहीत असेल आणि तरी घेत असतील त्यांच्याबाबतीत काही म्हणणं नाहीच. तरी, तुम्हाला होमिओपथी लागू पडते अशी तुमची खात्री आहे ना? मग तुम्ही जरुर घेत चला. माझी सर्व विधाने आणि प्रश्न तुमच्यापुरते रद्दबातल समजा (जशी होमिओपथी तुमच्यापुरती काम करतेय तसं..) हा प्रतिसाद राघांच्या प्रतिसादाच्या निमित्ताने मूळ प्रश्नाला आहे. राघांना नाही.

असंका 23/06/2014 - 12:16
तेव्हा वाचताना १००% खात्री होती की आपण खवचटपणे बोलत आहात. आता एवढ्या दीर्घ प्रतिसादावर म्हणवत नाही की आपण खवचटपणे बोलत होतात. माझा गैरसमज झाला असे कबूल करून- जाहिर माफी. (पण माझा गैरसमज विनाकारण नव्हता. वर काही लोक अनेक अंधश्रद्धांना जोडूनच होमिओपॅथिचे नाव घेत होते. त्यासोबतच आपलाही प्रतिसाद आल्याने, माझी ती प्रतिक्रिया तशी नैसर्गिकच म्हणावी लागेल.)

मनीषा 20/06/2014 - 17:21
तुमच्या़कडून अशा उत्तराची अपेक्षा नाही तुम्ही तज्ञं म्हणून इथे लिहीता आहात तर त्या लेखा बद्दल विचारलेल्या शंकांचे समाधान करणे जरूरी आहे ना? माझा अनुभव , ज्ञान मी तुम्हाला देतो आहे त्या बद्दल स्वताला नशीबवान न समजता शंका विचारणारे ते पाखंडी अशा अभिनिवेषात वावरणारे इथे काही आहेत आपण त्यात सामील होउ नये . होमिओपॅथी मधे पथ्यं खूप काटेकोर पणे सांभाळावे लागते .औषधाचा गुण आला नाही तर कुपथ्यं केले म्हणुन ... असे सांगीतले जाते त्यात किती तथ्यं आहे ?

संजय क्षीरसागर 21/06/2014 - 13:59
हे "स्वच्छन्द मकरंद" हे काय प्रकरण आहे? टोपणनाव का?
१) `घेई छन्द मकरंद - होमिओपॅथीचा' असं टायटल आहे.... थोडक्यात कोणताही मकरंद होमिओपॅथीचा छंद करु शकतो. २) (पुढचा) स्वच्छंद अजून जमलेला (दिसत) नाही. ३) डॉ. हे नांवाच्या अलिकडचं टोपण आहे. पण ते नक्की कसलंय ते गुलदस्तात आहे!

श्रीगुरुजी 23/06/2014 - 22:58
माझा एक प्रश्न होमिओपॅथी डॉक्टरांसाठी आहे. नुकत्याच एका नेत्रविशारदांच्या भेटीसाठी गेलो होतो. सध्या मी मुलीच्या त्वचेवरील रॅशसाठी तिला होमिओपॅथी औषध देत आहे. हे ऐकल्यावर त्या अ‍ॅलोपॅथी नेत्रविशारदांनी ताबडतोब औषध थांबविण्याचा सल्ला दिला. त्यांच्या सांगण्यानुसार होमिओपॅथी औषधांमध्ये स्टेरॉईड्स असतात. यावर माझा विश्वास बसला नाही. परंतु येथील एखाद्या होमिओपॅथी डॉक्टरांनी याविषयी योग्य तो खुलासा करावा.

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 09:51
'स्टिरॉईड' म्हणजे काय, वगैरेंवर माहिती द्यावी. डॉ. ने लिहून दिलेले एकादे औषध आपण बाजारातून घेतो, त्यावेळी त्यात स्टिरॉईड असल्याचे आपल्याला माहीत करून घेता येते का? (त्यावर तसे लिहिलेले असते का)?

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 10:23
अनेकदा होमियोपाथी डॉक्टर 'मदर टिंक्चर' देतात, यात मूळ औषध आणि कमी प्रमाणात अल्कोहोल असते. औषधाचा रंग त्या त्या मूळ वस्तू प्रमाणे कमी-अधिक गडद असतो. या औषधांच्या शुद्धतेबद्दल खात्रीलायकपणे तपासणी केली जाऊ शकते. . वनस्पती वा जीव-जंतुंपासून काढलेला (यात अत्यंत विषारी कीटकही असतात) अगदी शुद्ध अर्क हा बहुतेकदा विषारी असल्याने तो खूप सौम्य (डायल्यूट) करणे गरजेचे असते. पेशंटास औषधाची खरोखर कितपत गरज आहे, (आणि प्लासिबोची कितपत आहे), हे विविध प्रश्न विचारून स्पष्ट झाले, की होमियोपाथ योग्य ते मदर टिंक्चर, आणि अन्य पोटन्सीवाली (३०, २०० वगैरे) औषधे देतात. उदाहरणार्थ एक थेंब मदर टिंक्चर तीन दिवसासाठी पुरेसे असेल, तर ते सौम्य करून दिवसातून चारदा, वा दोन-दोन तासांनी असे विभागून तीन दिवस दिले जाऊ शकते. होमियोपाथी औषध कसे बनते, याबद्दल एक आकृती: .

गवि 24/06/2014 - 14:06
आता ही आकृती चर्चेत आलीच आहे तर मूळ विरलीकरणाविषयीच्या प्रश्नांखेरीज अजून एक प्रश्न विचारुन पाहतो. माझे गृहीतक असे आहे की एका टप्प्यात थेट हवे ते विरलीकरण (एक भाग औषध थेट अमुक लाख लीटर अल्कोहोलमधे मिसळणे असे अपेक्षित / योग्य नसून जितकी पोटेन्सी तितके टप्पे (उदा. ३०, १००, २०० इ) होणे आवश्यक आहे. मला व्यावसायिक तत्वावर फक्त एक लीटर फायनल औषध (२००C) बनवायचे असल्यास माझे द्रावण प्रत्येक स्टेपला १०० पट विरल करणे आवश्यक असून ही प्रक्रिया २०० वेळा केली पाहिजे. करेक्ट मी इफ राँग. म्हणजे शेवटच्या २००व्या आवर्तनाचा आउटपुट १ लीटर असला पाहिजे. म्हणजे मधल्या सर्व २०० स्टेप्स १ लीटरच्या प्रमाणातच केल्या पाहिजेत. १० मिली औषध + ९९० मिली. अल्कोहोल = टप्पा क्र. १ द्रावण =१ C १० मिली टप्पा क्र. १ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. २ द्रावण = २ C १० मिली टप्पा क्र. २ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. ३ द्रावण = ३ C ... ... ... १० मिली टप्पा क्र. १९९ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. २०० द्रावण = २०० C आता यात प्रत्येक टप्प्याला जादाचे ९९० मिली अल्कोहोल औषधाने युक्त झाले. २०० व्या टप्प्याला आपल्याला १ लीटर पोटंट द्रावण मिळाले. आता प्रत्येक टप्प्याला औषधाने ग्रस्त झालेले ९९० मिली अल्कोहोल पुन्हा दुसर्‍या किंवा त्याच औषधाच्या निर्मितीत वापरण्यायोग्य राहिले नाही (कारण त्यात कमीजास्त प्रमाणात औषधाचे मिश्रण झाले) ९९० गुणिले २०० टप्पे म्हटल्यास किमान १,९७,००० (अंदाजे एक लाख सत्त्याण्णव हजार मिलीलीटर = १९७ लीटर) अल्कोहोल एक लीटर फायनल औषधासाठी वापरले गेले. हे एक लीटर द्रावण काही ठराविक क्वांटिटीमधे गोळ्यावर टाकून मिसळून पेशंटना दिले जाईल. प्रश्नः १. उपरिनिर्दिष्ट एक लाख सत्त्याण्णव हजार मिलीलीटर औषधमिश्रित निरुपयोगी अल्कोहोलचे काय केले जाते? फेकून दिले जाते का? कारण त्याच्या अलीकडल्या टप्प्यात त्यात बदकाचे लिव्हर, किंवा कीटकजन्य पदार्थ किंवा तत्सम काही मिसळले गेले असल्याने ते अन्य मेडिकल यूजसाठीही अयोग्यच ठरावे. २. हे एक लीटर २००C द्रावणाचे झाले. अशा अनेक औषधांसाठी लागणारी (३०C ते १M पर्यंत पोटेन्सीज धरुन) हजारो - लाखो लीटर अल्कोहोल ही क्वांटिटी साठवण्यासाठी प्रचंड स्टोरेज क्षमता लागत असणार. अशा फॅक्टरीत / प्रयोगशाळेत अशी अनेक औषधे मोठ्या प्रमाणात बनत असणार. तेव्हा इतके अल्कोहोल / पाणी / साखर यांचा साठा करण्यासाठी तितके प्रचंड आकाराचे कारखाने असतात का? ३. एक लीटर औषधामागे जवळजवळ दोनशे लीटर शुद्ध अल्कोहोल लागत असेल तर अल्कोहोलच्या बाजारभावाने त्या एक लीटर औषधाची किंमत किती होत असावी ? ४. म्हणजे अल्कोहोलऐवजी पाण्यातच औषध बनवणे परवडणेबल असावे का? ५. इतक्या सूक्ष्मातिसूक्ष्म द्रव्याच्या क्वांटिटीने पोटेन्सीत फरक पडत असल्याने पाण्यात धूळ, जंतू, मिनरल्स, किंवा इतर कोणत्याही द्रव्याचा एकही रेणू आधीपासून असता कामा नये. अन्यथा त्या प्रदूषिताची मात्रा जास्त होईल. इतके शुद्ध पाणी इतके हजार्/लाख लीटर बनवणे आणि ते सतत तितकेच शुद्ध राहील अशा रितीने स्टोअर करुन ठेवणे यासाठी कोणत्या प्रकारचे टँक / बॅरल इ वापरतात. प्रत्यक्ष औषध बनवणार्‍यांसाठी हे प्रश्न आहेत. (टीपः आधी नजरचुकीने मिलीलीटर ऐवजी लीटर लिहिले गेलेले सुधारले आहे)

बाळ सप्रे 24/06/2014 - 14:13
ही सगळी होमिओपॅथीची थिअरी इतकी किचकट असल्याने औषधनिर्माते चक्क मूळ औषध देत असावेत .. म्हणूनच काही ठीकाणी गुण येत असावा.. जिथे औषधापेक्षा अल्कोहोल स्वस्त असेल तिथे फक्त अल्कोहोल दिल्याने गुण येत नसावा.. अशी माझी श्रद्धा आहे :-)

राजेश घासकडवी 24/06/2014 - 21:38
१ लीटरसाठी १९७ लीटर हे थोडं चुकीचं गणित वाटतं. १०० पट डायल्यूशन करायचं असेल तर दर वेळी शंभर मिलिलीटर वापरून त्यातला एक मिलिलीटर काढला तर 'फुकट' जाणारं अल्कोहोल १९.७ लीटर व्हावं. शेवटून दुसऱ्या टप्प्याला जे शंभर मिलिलीटर येतात, त्यापासून दहा लीटर द्राव तयार होऊ शकतो. त्यामुळे एका लीटरसाठी दोन लीटर फुकट घालवणं, असा हिशोब होतो. आणि त्यासाठी प्रचंड जागा, खर्च वगैरे येत नाही. बरं, या एका लीटरमध्ये अक्षरशः लाखो गोळ्या बुडवून ठेवता येतात. आणि त्या गोळ्या दिवसाला अमुक इतक्या दिल्या जातात.

गवि 24/06/2014 - 22:37
डायरेक्ट डायल्यूशन चालत नाही ना. प्रत्येक स्टेप वेगळी होणे आवश्यक असते. नपेक्षा थेट कॅल्क्युलेशन करुन एकदाच द्रावण करता आले असते.

राजेश घासकडवी 25/06/2014 - 04:03
डायरेक्ट डायल्युशन म्हणत नाहीये. फक्त दर वेळी शतांशाचं डायल्युशन करण्यासाठी एक लीटरमध्ये दहा मिली घालण्याऐवजी शंभर मिलीमध्ये एक मिली घातलं तर दहापट कमी वेस्ट होईल. शेवटचे शंभर मिली दहा लिटरमध्ये घालायचे.

सुनील 25/06/2014 - 10:37
अल्कोहोल कधीच निरुपयोगी होत नसतं! ;) असो, बाकी चर्चेत (वाचनमात्र) सहभागी आहेच!

प्रसाद गोडबोले 24/06/2014 - 13:20
एकुणच काय तर होमिऑपॅथी डॉक्टरांचा अ‍ॅटीट्युड हा ज्योतिषविशारदांसारखाच आहे असे परत एकदा जाणवले आहे !

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:22
आणि होमिपदीसमर्थकांचा अ‍ॅटिट्यूड ज्योतिषसमर्थकांसारखाच =))

धन्या 24/06/2014 - 13:42
जगद्विख्यात जादूगार आनि स्केप्टीक (मराठी शब्द ???) जेम्स रँडी यांनी होमिओपाथी संदर्भात एक मिलियन डॉलरचे आव्हान दिले आहे.
In his message, Randi issued a one-million-dollar challenge to the manufacturers of homeopathic products to prove their claims, and challenged major drug retailers like CVS, Rite-Aid, and Walgreens to stop tricking consumers into paying real money for fake medicine.

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 20:09
गवि यांनी अत्यंत महत्वाचा मुद्दा उपस्थित केलेला आहे. अगदी सुरुवातीला समजा एक थेंब (म्हणजे किती मि.ली. असावे?) मूळ अर्क आणी नव्याण्णो थेंब अल्कोहोल अशी सुरुवात केली, तरी ३० वा २०० पोटन्सी पर्यंत हजारो लीटर निरुपयोगी अल्कोहोल (खरेतर होमियोपाथी औषध) शिल्लक राहील. त्याचे काय करतात? मला तेंव्हाही प्रश्न पडायचा, की फक्त ३०, २०० आणि १००० पोटन्सीच का वापरतात? २७, ४२, १३८ वगैरे का नाही? हे कश्यावरून ठरवले जाते ? धागाकर्त्याने या सर्व गोष्टींवर प्रकाश पाडावा. बाकी अमूक औषधाचा अमूक उपयोग वगैरे मटेरिया मेडिका वा अन्य लहान पुस्तकात दिलेले असतेच.

आदूबाळ 24/06/2014 - 20:25
मागणी तितकी तगडी असेल, तर शिल्लक रहायला नको. भारतातलं दरसाल अल्कोहोलचं मेडिकल कंझम्प्शन किती लिटर होतं हे कळलं, तर या पोटेन्स्या खर्‍या असतात की दुकानदार टोप्या लावतात हे कळेल.

गवि 24/06/2014 - 20:37
सदर लेखमालेत असलेले वर्णन वाचून ही बारा क्षार वापरुन केली जाणारी योजना आहे असे वाटले. (मला वाटते हा होमिओपथीचा एक व्हेरियंट आहे.) धागाकर्त्याच्या लिखाणावरुन हे क्षार ब-यापैकी क्वांटिटीत दिले जातात असे वाटून त्या भागापुरते शंकासमाधान झाले. माझा पहिला प्रतिसाद हेच व्यक्त करणारा होता ( वा वा. औषध पोटात जातेय.. पण मग ही ही होमिओपथीच ना ?) ,,, पण त्यातही विरलीकरण आहेच हे रा.घा. यानी tithechस्पष्ट केल्याने पुढील रास्त शंका आल्या.

श्रीगुरुजी 27/06/2014 - 13:02
मी असं कोठेतरी वाचलं होतं की केजरीवाल हे अ‍ॅलोपॅथी पेक्षा होमिओपॅथी, आयुर्वेदिक उपचार, निसर्गोपचार इ. वर जास्त भर देतात. तुम्हाला याची कल्पना आहे का?

कंजूस 18/06/2014 - 21:25
मागच्या लेखात अशीच चारपाच औषधे दिली होती आणि रोगांचे विवेचन होते परंतू चर्चा झाली यापध्दतीच्या कार्यक्षमतेवर आणि सत्यतेवर. एक रुग्ण म्हणून मला होमिओपथीचा खूप चांगला अनुभव आला आहे .शरीरातील गाठी ,टॉन्सिलस यावर अलोपथी आणि आयुर्वेदिक उपचार म्हणजे डोळ्यातले कुसळ काढायला युध्दनौका आणण्यासारखे आहेत .पायातल्या भोवरीचेही तेच आहे .यावर होमिओपथीमधले उपचार फारच सोपे आणि गुणकारी आहेत .पायाच्या चिखल्या ,सोरायसिस सारख्या बुरशिजन्य रोगांवरही परिणामकारक औषधे आहेत . जे कोणी स्वत: शिकू इच्छितात त्यांना या लेखातील माहितीचा नक्कीच उपयोग होईल .पूर्वी अ .ल . भागवत आणि देशपांडे यांची पुस्तके फार वाचली जात असत. पोटाच्या रोगांसाठी आयुर्वेदिक आणि ज्या रोगांसाठी अॅँटिबायोटिक्स लागतात त्यासाठी अलोपथीकडे वळावे लागते असे माझे मत आहे .

प्रसाद१९७१ 19/06/2014 - 13:47
Aethusea, Argentnum Nitricum, काली फॉस : ह्या गोष्टी शरीरात गेल्यावर कसे काम करतात आणि रोग्/दुखणे बरे कसे होते हे दत्त फाटक ( त्यांना डॉक्टर म्हणता येणार नाही ) सांगु शकतील का?

मृत्युन्जय 19/06/2014 - 14:28
दत्त फाटक ( त्यांना डॉक्टर म्हणता येणार नाही ) या उघड उघड अपमानजनक विधानाचे नेमके कारण समजु शकले नाही. कोणाला डॉक्टर म्हणता येइल आणि कोणाला नाही याचे निकष खुप सरळ आहेत. पीएचडी झाली तर डॉक्टर म्हणवुन घेता येते. त्याच लेव्हलचे वैद्यकीय क्षेत्रातले ज्ञान घेउनसुद्धा हॉमिओपॅथिक पदवीधारकांना डॉक्टर नाही असे म्हणुन हिणवणे हे खुपच असंमजसपणाचे लक्षण आहे. शिवाय सरकारमान्य शिक्षणपद्धतीनुसार शिक्षण घेउन त्यांनी वैद्यकीय क्षेत्रातली पदवी घेतली आहे. चोरी करुन,लांड्या लबाड्या करुन, बोगस विद्यापीठातुन नाही. आमच्या एका मास्तरचा वाणिज्य पदवीला आक्षेप होता. त्याच्या मते जगात इतरत्र कुठेही अशी पदवीच नाही. पण त्याच्या नाकावर टिच्चुन आम्ही सगळे वाणिज्य वाले आमचे (नसलेले) ज्ञान पाजळतो आहोत. तर मग होमिओपॅथी वर कसा काय आक्षेप घेता येतो. याच मुद्द्यावर आयुर्वेद सुद्धा बाद करता येइल कारण जगात इतरत्र कुठे अशी पदवी नसेलच. वैद्यकीय पेशाचे शिक्षण घेताना केवळ औषध देणे घेणे एवढेच अंतर्भुत असत नाही तर शरीरशास्त्राचा, रोगनिदानपद्धतीचा, शस्त्रक्रियेचा, रोगाच्या लक्षणांचा आणि त्यामागील कारणीमीमांसांचा अभ्यास देखील अंतर्भुत असतो. यापैकी तुम्हाला स्वतःला फक्त औषधाच्या उपयुक्ततेबद्दल शंका असली तरीही एक डॉकटर म्हणून डॉ दत्ता फाटक होमिओपॅथीच्या अनुषंगाने बर्‍याच गोष्टी शिकले असतील. त्यामुळे त्यांना डॉक्टर न म्हणण्याचा अट्टाहास खुपतो. होमिओपॅथी ने रोग बरे झालेले लोक मला माहिती आहेत. ते केवळ श्रद्धेने अजिबात बरे झालेले नाहित. कारण त्यापैकी बरेच असल्या नसत्या अंधश्रद्धा ठेवतच नाहित. हे लोक कसे बरे झाले याबद्दल कोणी काही प्रकाश टाकु शकेल काय? मुख्य म्हणजे या जाहीर फोरम मधुन असे अपमानकारक वक्तव्य करण्याचे तुम्हाला काहिच कारण नव्हते. असो.

डॉ. दत्ता फाटक 19/06/2014 - 22:33
प्रतिक्रिया १ ) उत्तर === नमस्कार देवा, आभारी आहे, कारण धन्यवादात पुन्हा वाद आहे, खूप बरं वाटलं, काहीं विकृत असंमजस प्रतिक्रीयांवर फारसं लक्ष न देणं संमंजसपणाच असो. पोटाच्या रोगासंबंधी ==== . माझा एक या संबंधीचा लेख आहे,त्यात मी निवेदन केले आहे, ते थोडंस उदृत करतो. दैवी म्हणजे जन्मजात अपंगत्व, विकृती या काही प्रमाणात आणि भौतिक संसर्गिक जंतू जन्य व्याधी, अपधात ( काही आपल्याच तिरेकीं वागण्याने उद्भवलेल्या ) नैसर्गिक आपत्ती सोडल्या तर जगात दुखणं नाही.( न पटणार आहे थोडसं ) आपल्याच बेबंद, बेधुंद वागण्यान ते ओढवून घेतो, यम . यम- धर्म-कर्तव्ये, नियम, आहार, विहार, निद्रा आणि मैथुन यातील अतिरेकामुळे, कारणवशात निसर्ग नियमांविरुद्ध वा-गण्यामुळे विसंगतीने विकार होतात, साधं बघा, प्राणी जगतात ती भरपूर अन्न, पाणी आणि निवारा मिळाला की सुखी असतात, फारसे आजारी पडत नाहीत, फारकाय वाघ, सिंह हिंस्र प्राणी एखाद्या रेड्यावर यथेच्छ ताव मारून स्वस्थ बसलेले आहेत, आणि सभोवती हरणें तत्सम इतर श्वापदे आरामात चरत आहेत, पण त्यावर ती हल्ला करत नाहीत. कारण ती त्याची गरज नसते, पण आपलं माणसांच तुम्हीच विचार करा, केव्हढी हाव असते अंतरी, वर म्हटल्या प्रमाणे यम,नियम,आहार, विहार, निद्रा मैथुन काहीवेळा कारणपरत्वे निसर्ग नियमां विरुद्ध घडतातही पण त्यात इतर मार्ग आहेतही, असो. . आपल्याकडे एक दुधारी शस्त्र आहे, सगळ्यात भयानक माणसाची जीभ !! नको ते, नको तेवढे खाते, ती नामानिराळी पण त्रास पोटाला सहन करावा लागतो, दुसरी धार नको ते, नको तेंव्हा, नको त्यावेळी, नको तंसं बोलते त्रास मेंदूला, खंरं की नाहीं !!. समजा आपलं शौच बिघडलं धावाधाव चालू झाली, आपण काय करतो, एलो – उलटया, विरुद्ध, पेंथीच्या पध्दतीच्या गोळ्या घेतो, का, कसं घडलं, खाण्यात काय अपचनीय आलं या लक्षणांचा मागोवा घेत नाही, बस, ते एनकेन प्रकारान एलो पेथिक गोळ्या घेवून बंद करणे, व पुन्हा हवं तसं खाणे, गोळीच्या प्रतिक्रिया त्यावर पुन्हा औषध असं पुष्कळशा रोगांबाबत घडतं आणि त्याचं कौतिक करत घेणारी माणसं काही थोडी थोडकी नाहीत, सांगायचा मुद्दा असा की होमिओपॅथीत पोटाच्या विकारावर लक्षणा- नुरूप अनंत औषधे आहेत, ती उंदीर, मांजरे,कुत्र्यावर सिध्द केलेली नसून माणसावर सिद्ध केलेली असतात, असं होत खूप लिखाण होतं वेळ जातो. पण देवा तुमच्यासाठी काय पण !! पुनःश्च आभार !!.. प्रतिक्रिया ४थी ) प्रसाद यांची लघु( लहान याअर्थी )शंका !! यावर मृत्युंजयानी दिलेले उत्तर हे सुसंस्कारीतानी हाणलेलं शालजोडीतलं आहे, ही औषधे कसं काम करतात हे उत्तर प्रसादांच्या वरच्या पोकळीत हीन विचार येतात कसे या प्रश्नाएवढे क्षुद्र आहे, मला स्व्तःला असं लेखन भावत नाही, पण काही वेळा समोरच्याला त्याची जागा दाखवावी लागते, कितीतरी चागले विषय आहेत, माझ्या वृत्तीत असं लेखन बसत नाही पण म्हातारी मेल्याच दुःख नाही काळ सोकावता नये. वाचकानो क्षमस्व ! बाबा पाटलांचा धागा नव्हे तंतू पकडून एवढेच म्हणेंन की मी तंतू धरून लिहणे म्हणजे नक्की काय, लिहताना मला वाटत विषय त्याचं आकलन, योग्य शब्दात मांडणी, त्यावर चिंतन मनन करावं लागतं, नुसती बेंटिंग करून चालत नाही नाहीतर तुमच्या सा-रखं ११व्या नंबरावर खेळावं लागेल कारण खेळण्याची संधी क्वचितच येते, नुसती कोमेंट्री नको, सराव करा, येणा-या चेन्डूकडे नीट लक्ष द्या, त्रिफळा केव्हा उडेल सांगता यत नाही, समजून घ्या चेंडू कसा येतो ते. सराव करा तो स्वाध्याय असेल. कारण आणि कार्यभाव यातलं अंतर समजून घ्या, सुज्ञास अधिक सांगणे न लगे. गैसमज टाळावा मी आपला सुर्हूद मित्रच आहे. इति आलम ! प्रतिक्रिया २री ) यस, सोरायसिस हा बुरशीजन्य नाही, खरं आहे थोडक्यात समजवण कठीण आहे प्रयत्न करतो,. AUTOIMMUNE सर्वसामान्य काम करणा-या पेशीं विरुध्द काम करणारा एखादा विकृत पेशींचा गट तयार होतो ( जसा मिसळपा- पावात आढळतो तसा!!) तो अवयवांतील सामान्य रूटीन काम करणा-या पेशीवर आघात करतो, आणि सर्व व्यवस्था कोलमडते, समजा सांध्यावर त्याचा प्रभाव पडला तर र्हुमेटीझम संधीदाह, थायराईडवर पडला तर हायपो थायराईड या सारखी दुखणी उद्भवतात, जास्त सविस्तर लिहता येत नाही, जास्त माहितीसाठी CHRONIC MIASMS J. H. ALLEN याचे पुस्तक रिफर करावे. आपला आभारी आहे, या प्रश्नामुळे पुन्हा चाळण मारावी लागली. केवळ आपलाच !! स्वच्छन्द मकरंद , . , प्रतिक्रिया ३री) कौतुकाबद्धल आभारी आहे, कारण ते नातवंडानी केलेलं आहे!! धन्यवादात वाद आहेच तो नको वाद आपली मराठी खासियत !! (संपादित)

राजेश घासकडवी 20/06/2014 - 01:52
AUTOIMMUNE सर्वसामान्य काम करणा-या पेशीं विरुध्द काम करणारा एखादा विकृत पेशींचा गट तयार होतो ( जसा मिसळपा- पावात आढळतो तसा!!) तो अवयवांतील सामान्य रूटीन काम करणा-या पेशीवर आघात करतो, आणि सर्व व्यवस्था कोलमडते,
मिसळपाववर विकृत आयडींचा गट आहे असं तुम्हाला म्हणायचं आहे का? सामान्य आयडींवर तो हल्ला करतो आणि त्यातून सर्व व्यवस्था कोलमडेल?

डॉ. दत्ता फाटक 20/06/2014 - 08:59
मित्रा गैरसमज होतोय, येथे आयडीया (बरोबर ना ? ) संदर्भात नव्हे तर विकृत मनोधारणे विषयी मी बोलतो आहे, काही गणंग असे आहे की केवळ गंमत म्हणून, काही घटम भिंद्यात पटम छीनद्यात एनकेन प्रसिद्धीसाठी म्हणून आक्रस्तळ लिखाण करतात अभ्यास काही नसतो, काही विरोधासाठी, काही जेलसी कां ते समजत नाही पण असं वाटतं, प्रश्न विचारावेत पण ते अर्थपूर्ण असावेत, उगाच आबैल मुझे मार असे अंगावर ओढून घेणारे नसावेत ती सुध्दा एक प्रकारची मानसिक विकृती आहे. तेंव्हा मनाला फारसं लावून घेवू नका, हा मंच स्वच्छंन्द मकरन्दानचा आहे, मध गोळा करणा-या मधुमक्षिकांचा आहे गांधील मा- शां चा नव्हे, पण काही महाभाग एवढेच फक्त विसरतात, आपण सुजाण आहात समजून घ्या, अरे !! माणूस आहे चुकतो कधी कधी अर्थात ते मानण्यावर आहे? जीवन गाणे सुरात गावं, ते सुश्राव्य असावं, अर्थपूर्ण असावं असं नाही वाटत मित्रा मी डोळे उघडे ठेवून जगलो आहे अनन्तवित कष्टातूनवर आलोय, थोडे आयुष्य उरलं आहे, वेळ कमी आहे सत्कारणी लागावं ही इच्छा तू मला साह्यभूत हो, सहजीवन हाच सुखाचा आधार आहे. एवढे पुरेना !! केवळ तुझाच स्वच्छन्द मकरंद .

प्रसाद१९७१ 20/06/2014 - 11:00
फाटक - तुम्हाला साधा प्रश्न विचारला होता की तुम्ही जी औषधे लिहीली आहेत ती शरीरात आणि रोगा वर कशी काम करतात? ते उत्तर काही तुम्हाला लिहीता येत नाही. मी जेलसी करावी असे तुमच्या कडे काही नाही. खरे तर मी दुर्लक्ष करायला पाहीजे होते ( जसे आपण बंगाली बाबांकडे करतो ). तुम्ही तुमच्या कंद मकरंदा सहीत मजेत रहा.

संजय क्षीरसागर 20/06/2014 - 11:07
अनन्तवित कष्टातूनवर आलोय, थोडे आयुष्य उरलं आहे,
असं वाटण्याची शक्यता नाही. प्रवासात हाती लागलेल्या माधुर्याचीच आठवण राहाते.

राजेश घासकडवी 20/06/2014 - 18:11
प्रश्न विचारावेत पण ते अर्थपूर्ण असावेत, उगाच आबैल मुझे मार असे अंगावर ओढून घेणारे नसावेत ती सुध्दा एक प्रकारची मानसिक विकृती आहे
ठीक आहे. मी खाली विचारलेला (आणि इतर अनेकांनी विचारलेला) प्रश्न अर्थपूर्ण आहे की विकृत मानसिकतेतून आला आहे ते सांगा. 'विरलीकरणामुळे होमिओपथीची औषधं पोटातच जात नाही, तर गुण कसा येईल? कारणच अस्तित्वात नसेल तर कार्य कसं होईल?' हा जर अर्थपूर्ण प्रश्न असेल तर त्याला उत्तर देण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करा. पण अशा प्रयत्नाऐवजी 'प्रश्न विचारणाऱ्यांची मानसिकता विकृत आहे' असा ओरडा करत राहिलात तो कांगावा ठरेल. असा कांगावा मिसळपाववरच्या विकृतच काय, पण सुजाण लोकांनाही आवडत नाही.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 01:22
विरलीकरणामुळे होमिओपथीची औषधं पोटातच जात नाही, तर गुण कसा येईल?
यापूर्वीच्या भागात मी लिहिल्याप्रमाणे औषध निर्माते/ एजंट/ विक्रेते यांच्या कृपेने मुळातच औषध नसण्याचीही बरीच शक्यता असते, त्यामुळे खरेतर व्याधि आपोआप बरी होण्याची जी प्रक्रिया असते, तिला थोडासा हातभार 'आपण औषध घेत आहोत' या भावनेने मिळणे, हाच होमियोपाथीचा कार्यकारण भाव असावा, असे मला वाटते. बाकी फक्त औषधानेच व्याधि बरी होते, असे नाही. उदाहरणार्थ पथ्यापथ्य, व्यायाम, अ‍ॅक्युप्रेशर, विपश्यना यांनीही व्याधि बरी झाल्याचा माझा स्वानुभव आहे, एवढेच नव्ह्ते, तर अमूक इतक्या काळानंतर रोग बरा होईल, असे ज्योतिषाने सांगितलेलेही (सर्व उपाय करून काहीही गुण आलेला नसता) तंतोतंत खरे ठरल्याचे माझ्या बघण्यात आलेले आहे.

प्रभाकर पेठकर 22/06/2014 - 01:46
>>>>औषध निर्माते/ एजंट/ विक्रेते यांच्या कृपेने मुळातच औषध नसण्याचीही बरीच शक्यता असते बरीच शक्यता असते की औषध नसतेच? जर कांही कांही औषधांमध्ये औषध नसते असे मानले तर ज्यात असते ते गुणकारी असते का? जर एखादी वस्तू कोणी (निर्माता, वितरक किंवा किरकोळ विक्रेता) औषध नसताना 'औषध' म्हणून विकत असेल तर कायद्याने तो (फसवणूकीचा) गुन्हा आहे की नाही? असल्यास आजतागायत कोणी त्या विरुद्ध (विशेषतः दुसर्‍या पॅथीच्या डॉक्टरांनी) आवाज का उठविला नाही. कायद्याच्या चौकटीत ह्या 'रिकाम्या' औषधांना कोणी आव्हान का दिले नाही. ज्या डॉक्टरांना सरकार शिक्षण देऊन डॉक्टर बनविते ते डॉक्टरीच्या व्यवसायाच्या नांवाखाली फसवणूक करीत असतील (जसे वरील सर्व चर्चेवरून वाटते आहे) तर त्यांच्या व्यवसायाला सरकार कुलूप का लावीत नाहीत? होमिओपॅथीचे सगळेच रुग्ण 'आपण औषध घेत आहोत' ह्या भावनेने बरे होतात की कांही तसे होतात आणि कांहीच्या पोटात औषध गेल्याने होतात? अ‍ॅलोपॅथीतही 'टेट्रासायक्लिन'च्या कॅप्सूल्स मध्ये औषधाऐवजी 'हळद' भरून विकण्याचा प्रकार, सत्तरच्या दशकात, समोर आला होता. त्यावर कायदेशीर कारवाईही झाली होती. तशी कारवाई होमिओपॅथीच्या औषधांवर, निर्मात्यांवर, डो़क्टरांवर होताना का दिसत नाही?

हाडक्या 22/06/2014 - 03:10
आम्ही पण असाच प्रश्न विचारला होता मागच्या लेखावरच्या या प्रतिसादामध्ये ..
वोके.. मी या वादाला तार्किकदृष्ट्या पहायचा प्रयत्न करतोय.. म्हणजे, तुम्हाला होमिओपथीच्या औषधांबद्दल (महिती नाही म्हणून असेल) आक्षेप नाही. ते योग्य (कमीत कमी डिटेक्टेबल तरी) मात्रेमध्ये असेल तर गुणकारी असेल (असू शकेल) असे तुम्ही गृहित धरले आहे. आता इतरांसाठी (विरोधी आणि समर्थक) हाच प्रश्न - पुरेश्या मात्रेमध्ये औषध शरीरात जात असेल तर ते गुणकारी असेल की नाही ? जर असेल तर विरोध करणार्‍यांची कारणे अजून स्प्ष्ट होतील का ? (आपण गविंचा आक्षेप मान्य केला आहे तो क्षणभर बाजूला ठेवूयात) जर औषधे कार्य करतात तर या पॅथीला 'भंपक' म्हणता येईल का ? जर औषधे कार्य करत नसतील तर पॅथीचे तज्ञ तसेच विरोधी तज्ञ यांच्या लक्षात ही बाब नाही आलीय का अजून ? मग तर पॅथीच रदबादल व्हायला हवी. लोकांना कायदेशीर पदवी (अथवा पदविका ) कशी दिली जाते जगभर ? तसेच या उपचार-प्रणालीच्या अनुशंगाने (बाजूने) जर काही संशोधन होत असेल तर समर्थकांनी अजून का मांडले नाहीये ? की इथल्या समर्थकांना माहिती नाहीये ? (अजून बरेच प्रश्न उभे राहतील परंतु आतापुरते इतकेच..)
उत्तरांच्या प्रतिक्षेत.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 11:32
कायद्याचे वगैरे मला काहीही ठाऊक नाही, मात्र मी औषधांबद्दलचे माझे अनुभव सांगू शकतो. चाळीसेक वर्षांपूर्वी आमच्या शहरातील एक नावाजलेले अ‍ॅलोपाथिक डॉक्टर लहान मुलांना मात्र बायोकेमिक औषधेच देत असत, आणि लोक आवर्जून त्यांचाकडे लहान मुलांना नेत, आणि ती बरी होत. या डॉक्टरना मोठ्या प्रमाणावर औषधे लागत, आणि तेवढी त्यांना वेळचे वेळी पुरवणे तात्कालीन परिस्थितीत आम्हाला शक्य नसायचे ( औषधे कलक्त्त्याहून येत, आणि बंगाली बाबूंचे हडताळ वगैरेंमुळे बरेचदा कारखाना बंद ठेवावा लागत असल्याने किंवा आणखीही कारणे असतील) डॉक्टर साहेबही आधीपासून न सांगता अचानक रात्री दवाखाना बंद झाल्यावर येत आणि उद्या अगदी सकाळी एकेक पौंडाच्या बाटल्या हव्यात म्हणत. त्याकाळी आमचे दुकान जेमतेमच चालायचे आणि एकंदरित परिस्थिती वाईट होती, जगण्या-मरण्याचाच प्रश्न होता. याचे कारण म्हणजे बर्‍याच गिर्हाईकांना हवी असलेली औषधे आमच्याकडे उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांना हात हलवत परत जावे लागायचे आणि शहरातल्या दुसर्‍या (एकमेव) दुकानात मात्र सर्व औषधे उपलब्ध असल्याने हळूहळू आमचे गिर्‍हाईक कमी कमी होत जाऊन त्या दुसर्‍या दुकानात जाऊ लागले असल्याने त्याचे दुकान चांगले चालायचे. . असे काही वर्ष चालले. शेवटी एकदा एका एजंटाने यातले रहस्य सांगितले, की गिर्‍हाइकाने परत जाऊ नये म्हणून साधी मिल्क शुगर्/अल्कोहोल देणे. तेंव्हापासून वर उल्लेख केलेल्या डॉक्टराना आम्ही रातोरात साधी मिल्क्शुगर (ही तेंव्हा युरोप मधून येत असे. मोठा ड्रम मागवला की वर्षभर पुरत असे) संगमरवरी घोट्यात बराच वेळ घोटून (त्यामुळे त्यातले डल्ले मोडून अगदी बारीक, मऊ होते) पौंडाच्या बाटल्यात भरून देऊ लागलो. (ते आमच्यावर फार खुष असायचे, कारण त्यांना सायकलने रात्री यायला आमचे दुकान जवळ पडायचे, आणि अगदी सकाळी त्यांना औषधे घरपोच मिळत. त्याकाळी फोन, स्कूटरी, नव्हते). होमियोपाथिची जी द्रव औषधे संपलेली असत, त्या बाटल्यात साधे अल्कोहोल घालून ठेवायचो. या धाग्याच्या निमित्ताने हे सर्व आठवते आहे. ही गोष्ट १९६७-७७ या काळातील आहे. आता काय परिस्थिती आहे, हे मला ठाऊक नाही. मात्र मला आणि पत्नीला आलोपाथीचे वाईट अनुभव असल्याने आम्ही शक्यतो कोणतेच औषध घेत नाही, तशी गरजही सहसा पडत नाही. घ्यायचेच झाले, तर होमियोपाथी डोक्टराकडे जातो. कुणास ठाउक, असेलही त्याच्याकडले औषध शुद्ध, आणि असतीलही होमियोपाथीचे सिद्धांत खरे. आपल्याला बरे वाटण्याशी मतलब.

प्रभाकर पेठकर 22/06/2014 - 13:28
चित्रगुप्तसाहेब, >>>>कायद्याचे वगैरे मला काहीही ठाऊक नाही. कायद्याचे ज्ञान मलाही नाही. पण औषध नसलेली एखादी गोष्ट निर्मात्याने, विक्रेत्याने आणि डॉक्टरने, जाणतेपणी, दुसर्‍याच्या अज्ञानाचा फायदा घेऊन, औषध म्हणून देणे हे अनैतिक आणि बेकायदेशीर आहे एवढे तर आपल्या सगळ्यांनाच समजते. त्यासाठी कायद्याचे फार मोठे ज्ञान असावे लागत नाही.

चित्रगुप्त 22/06/2014 - 18:18
पेठकर साहेब, आपण म्हणता ते अगदी योग्यच आहे... असो जाले ते जाले -- नेणतेपणे होवोन गेले -- आतातरी ब्राह्मणी आपणाला -- शहाणे करावे.... असे म्हणोन आम्ही ते दुकान, ते शहर सोडून, स्वतःचे आयुष्य स्वतःच्या मनासारखे घडवायला, चित्रकार म्हणून जगायला ७७ साली जे बाहेर पडलो, ते आजतागायत... आता कश्याचा ना खेद ना खंत, न अभिमान ना आकांक्षा... या धाग्यामुळे आठवणी जागृत झाला, एवढेच.

प्रभाकर पेठकर 23/06/2014 - 11:05
चित्रगुप्त साहेब, हा तुमच्यावर वैयक्तिक आरोप नाही कारण कुठल्या परिस्थितीत (जगण्या-मरण्याचा प्रश्न..) तुम्हाला तसे करावे लागले हे तुमच्या प्रतिसादात तुम्ही सांगितले आहेच. माझा आक्षेप हा व्यवस्थेवर आहे. सरकारी यंत्रणेवर आहे. होमिओपॅथीत औषधाचा लवलेश नसतो, नुसताच प्लासिबो इफेक्ट असतो ह्या टोकाच्या मतांना आहे. ज्या निकषांवर अ‍ॅलोपॅथीतील औषधे 'औषध' म्हणून मान्यता पावतात ते निकष जसे होमिओपॅथीत वापरले जात नाहित तसेच 'आजीच्या बटव्यातही' वापरले जायचे नाहित. म्हणून सर्व निरर्थक होते/आहे का? कपाळाला वेखंड लावणे, लहान बाळांना पोटात गॅस झाल्यावर एरंडाचे पान लावणे, वेगवेगळ्या गुट्या उगाळून देणे, उन्हाचे समयी डोक्यावर एरंडाचे पान ठेवणे, पित्तावर कोकमाचा रस घेणे, अपचनावर आलं चावणे, जखमेवर हळद लावणे, वात झाल्यास ओवा-मिठ खाणे वगैरे वगैरे अनेक घरगुती उपचार आज अनेक वर्षांच्या अनुभवातून मान्यता पावले आहेत. तेही ह्या अ‍ॅलोपॅथीच्या निकषांच्या चौकटीत बसत नाहीत म्हणून फक्त 'प्लासिबो इफेक्ट' मानावा का?

नितिन थत्ते 23/06/2014 - 15:22
>>कपाळाला वेखंड लावणे, लहान बाळांना पोटात गॅस झाल्यावर एरंडाचे पान लावणे, वेगवेगळ्या गुट्या उगाळून देणे, उन्हाचे समयी डोक्यावर एरंडाचे पान ठेवणे, पित्तावर कोकमाचा रस घेणे, अपचनावर आलं चावणे, जखमेवर हळद लावणे, वात झाल्यास ओवा-मिठ खाणे वगैरे वगैरे अनेक घरगुती उपचार आज अनेक वर्षांच्या अनुभवातून मान्यता पावले आहेत. तसं नाही. त्यात निदान एरंडाचा रस किंवा जेकाय औषध आहे ते पोटात जाण्याची शक्यता शून्यापेक्षा खूप जास्त दिसते. म्हणून ते टाकाऊ नाही. त्याच्या टेस्ट घेतल्या जाऊ शकतात आणि अमूक औषधाने अमूक रोग (खरे तर लक्षणे) बरा होतो असे सिद्ध होऊ शकते. आयुर्वेदावरचा आक्षेप हा वात-कफ-पित्त या संकल्पनांविषयी असू शकतो. अमूक एक आजार वात वाढल्याने होतो असे म्हटल्यावर वात वाढला आहे हे तपासायचे काही निकष हवेत. त्यानंतर अमुक औषध दिल्यावर तो वाढलेला वात कमी झाला हे सुद्धा तपासता आले पाहिजे. ते तपासता आले नाही तर कदाचित अमुक औषधाने अमुक विकार बरा होतो हे सिद्ध होईल पण मधली 'वात वाढण्याची घटना' केवळ एक प्लेस होल्डर बनेल. अर्थात जरी कफ-वात-पित्त या संकल्पना बाद झाल्या तरी अमूक विकार- अमुक औषध या जोड्या प्रयोगाने सिद्ध करता येतीलच. फक्त मागे कार्यकारणभाव न सापडल्याने एखाद्या रोगावरचे नवे औषध शोधणे अवघड होऊन बसेल. पण ठीक आहे. आधुनिक पद्धत अवलंबल्यास पुढे केव्हातरी कफ-वात या संकल्पनांचे खरे स्वरूप समोर येऊ शकेल. आधुनिक पद्धतींचे नियम लावलेच नाहीत तर .......

प्रभाकर पेठकर 23/06/2014 - 16:27
ज्यांना तपासणी सिद्ध आधुनिक औषध वापरायचे असेल त्यांनी जरूर ते वापरावे. होमिओपॅथी वापरणार्‍यांनाही आधुनिक औषधांचे सोवळेओवळे नसते. पण आधुनिक औषधे वापरणार्‍यांनी होमिओपॅथी भंपक आहे. आणि त्यांची औषधे म्हणजे निव्वळ फसवणूक आहे अशी विधाने करणे अयोग्य आहे असे माझे मत आहे. कोणीही होमिओपॅथी आणि आयुर्वेदामागेही कांही अभ्यास आहे. हजारो वर्षांची परंपरा आहे. यशस्वी डॉक्टर्स आणि समाधानी रुग्णांचा अनुभव आहे. असो. ह्या विषयावर याहून जास्त चर्चा करण्याइतका माझा अभ्यास नसल्याने इथेच पूर्णविराम.

प्रसाद१९७१ 23/06/2014 - 16:30
सूर्य पृथ्वी भोवती फीरतो ह्याला पण हजारो वर्षांची परंपरा होती. मोडलीच ना ती परंपरा. तुम्हाला चुकीच्या गोष्टी मागे टाकुन पुढे जायचेच नाही का?

चित्रगुप्त 23/06/2014 - 19:00
वात वाढला आहे हे तपासायचे काही निकष हवेत. त्यानंतर अमुक औषध दिल्यावर तो वाढलेला वात कमी झाला हे सुद्धा तपासता आले पाहिजे.
हे निष्णात वैद्य नाडिपरिक्षेने बरोबर ओळखतो.

चैतन्य ईन्या 23/06/2014 - 20:09
पण मुख्य प्रश्न असा आहे की निष्णात वैद्य सापडायचा कसा. सगळे कोणाच्या ना कोणाच्या अनुभवाने आपण डॉक्टरकडे जातो, मग तो कोणीही असो. मला स्वतःला सतत सर्दी पडसे होते, सगळे ट्राय करून झाले. काहीही फरक नाही. एका फार जवळच्या मित्राने सुचवले आता होमेपदी वापरून बघ. त्यांचा खर्च च्यामारी अलोप्याथीवाल्या इतकाच. वर मार्केटिंग असे आह्मी मुळापासून रोग बारा करतो. चांगले ३-४ वर्ष डॉकला श्रीमंत करून रामराम ठोकला. माझी बायको कुठलेही औषध घेत नाही जेंव्हा सर्दी आणि ताप येतो. फक्त २-३ दिवस झोपून राहते. तिचा ताप पण आपोआप उतरतो. काहीही न घेता. तेंव्हा पासून लक्षात आले की आपण फार काही केले नाही तरी चालते. फक्त भरपूर विश्रांती घ्या नाही घेतली तरी २-३ दिवसांऐवजी ५-६ दिवस लागतील. आता हल्ली अनेक होमेपदी वाले कयानसर वगैरे बरे करतो म्हणून लुबाडतात. चक्क फसवणूक आहे. पण काय आहे माणसाला आशा असते आणि एकदा डोक्यात बसले की होमेपाथी ने आपण बरे होतो की होतोच. त्यामुळे ह्याच्या किती आहारी जायचे ते ज्याचे त्याने ठरवावे.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 23:22
पेठकर साहेब प्लासिबो इफेक्ट हा जेंव्हा देणाऱ्या गोळीत मुळीच औषध नसेल ( गोळी दिसायला मात्र सारखीच असली पाहिजे) तरीही जर रुग्णाला बरे वाटले तर होणार्या परिणामाला म्हणतात. आपण उधृत केलेल्या सर्व उपायात औषधी वनस्पती आहेत आणि ते बर्यापैकी अंशात असतात. आपण आल्याच्या रसाचा एक थेंब अब्ज खर्व निखर्व पटीने विरळ केलात तर त्यात औषधी गुण राहील असे कोणताही वैद्य म्हणत नाही. किंवा कोकमाच्या रसाचा एक खर्वांश भाग घेतला तर पित्त नाहीसे होते असे आयुर्वेद म्हणत नाही. व्यक्तीच्या प्रकृती प्रमाणे त्याला त्या त्या औषधाची किती मात्रा घ्यावी लागते हे अनुभवी वैद्य ठरवीत असत. पदार्थ विरळ केला तर तो जास्त प्रभावी ठरतो हे "तत्वज्ञान" विज्ञानाच्या एकदम उलट आहे. मी काही प्रश्न होमियोपाथिच्या महाविद्यालयातील बर्याच प्राध्यापकांना विचारले असता त्यांना त्याचे समाधानकारक उत्तर देत आले नाही. ते अशाप्रमाणे १) जर एखाद्या शहरात इन्फ़्ल्युएन्झा ची साथ आली तर त्या शहराच्या जलशुद्धीकरण प्रकल्पा च्या जलकुंभातच तुम्ही अर्निका ब्रायोनिया किंवा तत्सम औषधे अशा प्रमाणात मिसळली कि त्याचे १०० C किंवा २०० X इ प्रमाण आले तर त्या शहराला इन्फ़्ल्युएन्झाच्या साठी पासून वाचवता आले पाहिजे २) एखाद्याला जर अर्सेनिक्ची विषबाधा झाली असेल तर त्याला सूक्ष्म प्रमाणात अर्सेनिक दिले तर ते त्यावर उपाय ठरेल काय? ३) आपण म्हणता कि होमियोपथिक औषधे तुमची प्रतिकारशक्ती इतकी वाढवतात कि तुम्हाला लसीकरणाची गरज नाही तर आपण आपल्या मुलांना घटसर्प दंग्याखोकला धनुर्वात इ च्या लसी टोचण्यास का जाता? जर आपल्याला स्वतःला आपल्या तत्वज्ञानावर पूर्ण विश्वास नाही तर आपण इतक्या खात्रीशीरपणे विद्यार्थ्यांना असे का शिकवता कि आधुनिक वैद्यकशास्त्र फक्त रोगाला तिथल्यातिथे दाबून ठेवते. ४) जर आपले असे म्हणणे आहे कि प्रतीजैविके हि अतिशय हानिकारक आहेत तर तीन शतके असणारी होमियोपथी प्लेग, कॉलरा, घटसर्प, विषमज्वर(टायफोईड) अशा रोगांना काबूत आणू शकली नाही पण प्रतिजैविके आल्यापासून तीस वर्षात वरील सर्व रोग मोठ्या प्रमाणावर आटोक्यात आले. असे का असो यातील एकही प्रश्नाचे समाधानकारक उत्तर मला मिळाले नाही. एम, बी बी एस करीत असताना मी पुण्यातील धोंडूमामा साठे या होमियोपथी आणि ताराचंद या आयुर्वेदिक महाविद्यालयात त्या शास्त्रांच्या मूलभूत तत्वांचा एक वर्ष पर्यंत अभ्यास केला. मला आयुर्वेद जसा भावला तशी होमियोपथी भावली नाही. होमियोपथीच्या तत्वांची मुलभूत विज्ञानाशीच फारकत असल्यामुळे त्याबद्दल माझे काहीच म्हणणे नाही. ज्याचा त्यावर विश्वास आहे त्याने ते घ्यावे. फक्त मी त्याला आजतरी तत्वज्ञान( philosophy) मानतो विज्ञान(science) नाही. आयुर्वेदाचा सखोल अभ्यास करून त्यातील सर्व चांगली तत्वे आधुनिक वैद्यकात अंतर्भाव केला पाहिजे आणि त्यातील फोलपटे टाकून दिली पाहिजेत असे माझे वैयक्तिक मत आहे.खरं तर आयुर्वेदीक किंवा होमेओपथि हे विषय एम बी बी एस नंतर विशेषज्ञ विषय(specialization) म्हणून एम डी ला शिकवले गेले पाहिजेत. पण हा एक मोठ्या वादाचा विषय होऊ शकतो.म्हणून मी येथेच थांबतो

प्रभाकर पेठकर 24/06/2014 - 01:58
खरे साहेब, वादासाठी तुमचे सर्व मुद्दे मान्य केले तरी ही पॅथी इतकीवर्षे टिकून कशी? सरकारी पातळीवर ह्याचे शिक्षण, डॉक्टर ह्या पदव्या, शिवाय एम डी पातळीच्या पदव्याही दिल्या जातात. दुकानांना, डॉक्टरांना व्यवसाय परवाने दिले जातात. लाखो करोडो रुग्ण होमिओपॅथीवर विश्वास ठेवतात, अनुभव घेतात, इतरांना सल्ले देतात हे कसे? 'प्लासिबो इफेक्ट' एव्हढ्या प्रचंड प्रमाणात जगभर असेल ह्यावर विश्वास बसत नाही. होमिओपॅथीत सर्व रोगांवर औषध आहे असे, ज्ञाना अभावी, मी तरी म्हणणार नाही. पण जी औषधे आहेत, ज्या व्याधीत रुग्णांना चांगले अनुभव येत आहेत त्यावरून होमिओपॅथीतही कांही तथ्य आहे हे स्विकारण्यास अ‍ॅलोपॅथी समर्थकांना एव्हढा कमीपणा का वाटतो? अ‍ॅलोपॅथीच्या संघटना आहेत त्या होमिओपॅथी विरोधात देशव्यापी चळवळ उभारून ह्या भंपक पॅथीचे संपूर्ण उच्चाटन का करीत नाहीत. 'जी औषधे दिली जात आहेत त्यात औषध नसतेच' ह्या मुद्द्यावर 'फसवेगिरीचे' गुन्हे दाखल करून होमिओपॅथीवर देशभर बंदी का आणली जात नाही? हा माझा मुद्दा आहे. खरेपाहता, ह्या चर्चेत खुद्द धागाकर्त्याने सहभाग घेऊन सर्व आरोपांचे निराकरण करणे गरजेचे आहे. कारण ते स्वतः डॉक्टर आहेत (तसे ते नांवापुढे लिहीतातही) त्यामुळे इथे होणारे त्यांच्या व्यवसायावरील आरोपांचे खंडन करणे त्यांचे कर्तव्यच आहे. आपले कर्तव्य जर डॉक्टरसाहेब पार पाडणार नसतील तर आम्ही, ज्यांनी ह्या विषयाचा कांहीच अभ्यास केलेला नाही त्यांनी, उगा आपला वेळ आणि उर्जा खर्ची घालण्यात कांहीच हशील नाही.

सुबोध खरे 24/06/2014 - 10:10
पेठकर साहेब होमियोपथी निरुपयोगी आहे असे मी केंव्हाही म्हटलेले नाही. किंवा होमियोपाथी हि प्लासिबो इफेक्ट वर चालते असेही म्हटलेले नाही. मी फक्त प्लासिबो इफेक्ट काय आहे तो येथे विशद केला. फक्त माझे म्हणणे एवढेच आहे कि आज उपलब्ध असलेल्या शास्त्रीय कसोट्यांवर ते शास्त्र आहे असे म्हणता येणार नाही. "ज्याचा त्यावर विश्वास आहे त्याने ते घ्यावे. फक्त मी त्याला आजतरी तत्वज्ञान( philosophy) मानतो विज्ञान(science) नाही." दुर्दैवाने १००० पैकी ९९९ होमियोपथ आधुनिक औषधाना छुपेपणे किंवा राजरोसपणे शिव्या घालताना आढळतात. मी दुसर्या धाग्यावर लिहिलेले आहे कि "आपली रेषा मोठी करण्यसाठी दुसरी रेष लहान करणे आवश्यक नाही". तुम्ही तुमचे काम करा ज्याचा विश्वास आहे तो येईल ज्याचा नाही तो येणार नाही याच न्यायाने मी म्हणतो आधुनिक वैद्यक संघटनांनी आपले घर स्वच्छ ठेवले तरी पुरे.आधुनिक वैद्यकात चालू झालेल्या वाईट प्रथा प्रथांबंद करू द्या. उगाच दुसर्याच्या घराच्या उठाठेवी कशाला कराव्या होमिओपॅथीतही कांही तथ्य आहे हे स्विकारण्यास अ‍ॅलोपॅथी समर्थकांना एव्हढा कमीपणा का वाटतो? यात कमीपणा वाटण्याचे कारण नाहीच. होमियोपाथीत तथ्य असावे फक्त ते सिद्ध करता येत नाही. तसे सिद्ध झाले तर मी(वैयक्तिक रित्या) नक्की त्याचा पुरस्कार करेन. आणि होमियोपाथ तिन्ही त्रिकाळ आधुनिक वैद्यक शास्त्राला शिव्या देत असतात म्हणजे माझं चांगलं सिद्ध करता येत नाही म्हणून दुसर्याचे वाईट हि बोंब मारीत राहण्याचा प्रकार आहे.

प्रभाकर पेठकर 24/06/2014 - 14:29
खरे साहेब, >>>>होमियोपथी निरुपयोगी आहे असे मी केंव्हाही म्हटलेले नाही. किंवा होमियोपाथी हि प्लासिबो इफेक्ट वर चालते असेही म्हटलेले नाही. वैयक्तिकरित्या तुमच्यावर किंवा कुठल्याही सदस्यावर माझे काही आक्षेप नाहीत किंवा तुम्ही 'असे-असे' म्हंटले आहे असाही माझा रोख नाही. तसा अर्थ ध्वनीत झाला असेल तर मनापासून क्षमा मागतो. मिसळपाववरच नाही तर, माझ्या मित्रांच्या घोळक्यातही जे-जे अ‍ॅलोपॅथीचे डॉक्टर्स आहेत आणि केमिस्ट आहेत त्यांच्या तोंडी होमिओपॅथीची चेष्टाच ऐकण्यास मिळते. त्यामुळे माझ्या सारख्या अज्ञानी माणसास चक्रावल्यासारखे होते. अनेक प्रश्न मनांत उद्भवतात. त्यांचे निराकरण होईल म्हणून मी कांही मुद्दे उभे केलेत. मिपावर आणि माझ्या वैयक्तिक मित्रपरिवारातही, होमिओपॅथीवर सरकार बंदी का आणत नाहीत?, फसवेगिरीचे आरोप का ठेवले जात नाहीत?, अ‍ॅलोपॅथी डॉक्टरांच्या संघटना ह्या विरुद्ध यशस्वी चळवळ का उभी करीत नाहीत? ह्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे देऊ शकत नाहीत. >>>>दुर्दैवाने १००० पैकी ९९९ होमियोपथ आधुनिक औषधाना छुपेपणे किंवा राजरोसपणे शिव्या घालताना आढळतात. माझ्या ओळखितल्या मर्यादित क्षेत्रामध्ये ३-४ होमिओपॅथिक डॉक्टर्स आहेत. त्यांच्या तोंडी मी कधी अ‍ॅलोपॅथीला दुषणे दिलेली ऐकली नाहित. पण तुमचे वैद्यकिय क्षेत्रच असल्याने अनेक होमिओपॅथिक डॉक्टरांशी तुमच्या प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष संबंध येत असणारच. तेंव्हा तुमचे मत ग्राह्य धरून मी एव्हढेच म्हणेन 'होमिओपॅथीक डॉक्टर्स आणि त्या क्षेत्रातील संबंधीत हे अत्यंत चुकीचे वागत आहेत.' >>>> आधुनिक वैद्यक संघटनांनी आपले घर स्वच्छ ठेवले तरी पुरे.आधुनिक वैद्यकात चालू झालेल्या वाईट प्रथा प्रथांबंद करू द्या. उगाच दुसर्याच्या घराच्या उठाठेवी कशाला कराव्या. ह्यात 'आधुनिक' हा शब्द काढून टाकून हे विधान सर्वच पॅथींसाठी मार्गदर्शक ठरावे.

सुबोध खरे 23/06/2014 - 22:48
"शहरातल्या दुसर्‍या (एकमेव) दुकानात मात्र सर्व औषधे उपलब्ध असल्याने"
औषधे कलक्त्त्याहून येत, आणि बंगाली बाबूंचे हडताळ वगैरेंमुळे बरेचदा कारखाना बंद ठेवावा लागत असल्याने किंवा आणखीही कारणे असतील) हि कारणे त्यानाही लागू नव्हती का? का त्यांची सुद्धा औषधे मिल्क शुगर चीच बनवून दिलेली असत? आणि तरीही परिणामकारक होती?

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 01:29
त्यांची सुद्धा औषधे मिल्क शुगर चीच बनवून दिलेली असत?
याबद्दल खात्रीलायक माहिती नाही, आणि आता ती मिळणेही शक्य नाही. आमच्यापूर्वी बर्‍याच काळापासून एजंटने त्यांना ही युक्ती सांगितलेली असण्याची शक्यता वाटते.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 24/06/2014 - 03:00
तू मला साह्यभूत हो, सहजीवन हाच सुखाचा आधार आहे. एवढे पुरेना !! केवळ तुझाच स्वच्छन्द मकरंद .
हे तुम्ही घासूगुर्जींना लिहीलं आहेत का?

बाळ सप्रे 20/06/2014 - 09:56
काही विकृत असमंजस प्रतिक्रिया बाजूला ठेवू.. पण योग्य आक्षेपांचे काय.. विरलीकरणाच्या प्रक्रियेवर तुमचा प्रतिसाद अपेक्षित आहे.. अनेक उपयुक्त औषधे आहेत पण ती पोटातच जात नाहित असे का??

प्रसाद गोडबोले 20/06/2014 - 15:22
बाप दाखव नाहीतर श्राध्द घाल हा विज्ञानातला साधा सोपा नियम आहे ... तुम्ही होमिऑपॅथी गोळ्या आणि आजारातुन बरे होणे ह्यातील कॉजॅलिटी सिध्द करा तरच होमिओपॅथीला विधान मानता येईल ... तसे सिध्द करता येत नाही तोवर तुम्ही "ही होमिओपॅथी केवळ आमची श्रध्दा आहे " असे म्हणा ... त्याला नक्कीच कोणीच हरकत घेणार नाही लोकल मध्ये तुमच्या जाहिराती लावायला आम्ही मदतही करु ... हा घ्या फॉरमॅट =)) a

बॅटमॅन 20/06/2014 - 15:51
सहमत. कॉजॅलिटी नै दाखवता आली तर आवरा चंबूगबाळे म्हणावं. इतकीही अपेक्षा करता येत नसेल तर काय फायदा? अन यावर गुळणी धरून बसणार्‍या डॉक्टर लोकांचे मत काय आहे? "वैद्यक न शिकता बडबड" वगैरे मुक्ताफळे उधळण्याअगोदर काय म्हणणे आहे ते समजून घ्या. कुठल्याही शास्त्राला तार्किकतेच्या २ चौकटी असतात. एक जनरल चौकट की जी नॉनस्पेशलिस्ट लोकांनाही समजू शकते. आणि एक असते स्पेसिफिक चौकट की जी स्पेशलिस्ट लोकांनाच समजू शकते. उदा. न्यूटनचे नियम पाळून रॉकेट आकाशात उडते इ. सांगणे म्हणजे झाली जनरल चौकट, तर रॉकेटमध्ये एखादा पार्ट खराब झाल्यावर काय करायचे हे सांगणे म्ह. स्पेसिफिक चौकटीचा भाग आहे. इथे या केसमध्ये जनरल चौकटीबद्दल डिबेट सुरूये की बाबांनो, तुमची जी काही औषधे म्हणताहात त्यांची पोटात जाणारी क्वांटिटीच जर डिटेक्टेबल नसेल तर त्या तथाकथित औषधांचा फायदा तरी काय? पण हा प्रश्न टाळून सगळे समर्थक "तुम्ही डॉक्टर नाही, सबब बोलू नका" चा धोशा लावताहेत. एखाद्या गोष्टीचा अभ्यास नसेल तर जनरल चौकटीचे निकष लावूनही विरोधी बोलूच नये का? सरसकट समर्थनच करावं का? असं कुठलं शास्त्र आहे जे जनरल चौकटीत बसत नाही? स्पेसिफिक चौकट वेगळी असली म्हणून जनरल चौकटीतही लोकांना फसवी उत्तरे देऊन गप्प करणे किंवा उत्तरच न देणे हे अशास्त्रीय, खोटारडेपणा आणि पळपुटेपणा दर्शवणारे आहे. आता होमिओपॅथीचे समर्थक म्हणतील, की मग आम्ही बरे झालो ते काय चमत्काराने? त्यावर म्हणणे इतकेच आहे की तुम्ही झाला असाल की बरे. पण आम्ही औषधाची मात्रा आणि बरे होणे या दोहोंतील कार्यकारणभावाबद्दल एक साधा प्रश्न काय विचारला तर हिरवेपिवळे होऊन अंगावर कशाला धावून येता? आमचा एक साधा प्रश्न आहे, तेवढं त्याला उत्तर देता येत असेल तर बघा. नैतर ज्याची त्याची समज वगैरे आहेच. काही झालं तरी व्यक्तिगत अनुभव जो आहे तो आमच्या प्रश्नाने खोटा ठरत नाही, तसेच कुणाला अनुभव आला असला म्हणून आमचा प्रश्नही रद्दबातल ठरत नाही. त्यामुळे 'मला अमुक अमुक अनुभव आला, सबब हा प्रश्न रद्द आहे' वगैरे मुक्ताफळेही उधळू नका. बास झालं, अख्ख्या धागाभर तेच चाल्लंय. त्यामुळे होमिओपॅथीची प्रॅक्टिस करणार्‍यांनी हे शंकानिरसन कृपया करावे अशी विनंती. जमल्यास हं- आग्रह नाही. शेवटी ज्याला त्याला आपली पॅथी प्यारीच असते. हे डॉक्टरांइतकेच रुग्णांनाही लागू आहे. त्यामुळे इथल्या उत्तराने काय कोणी आपली आवडती पॅथी सोडेल असे नाही, पण प्रश्नाच्या उत्तरासाठी एक विनंती आहे इतकंच. नैतर काय परत भांडाभांडी आहेच. एकदातरी कुणा होमिओपॅथकडून याबद्दल वाचायला मिळाले तर बरे होईल. इत्यलम्.

प्रसाद१९७१ 20/06/2014 - 18:53
बरेसचे रोग असे असतात की ते औषधाविना बरे होतात. उदा : छोटी/मोठी इन्फेकशन, अपचन, सर्दी, खोकला. त्यासाठी जास्तीत जास्त विश्रांती घेणे, खाण्याचे पथ्य पाळणे पुरेसे असते. हे असे आहे म्हणुन च क्लिनिकल ट्रायलची गरज पडते त्यात औषध घेणार्‍या गटाला पण माहीत नसते की मी खरेच औषध घेतो आहे की साधी गोळी आहे. इतकेच काय ट्रायल करुन घेणार्‍या डॉक्टरांच्या गटाला पण माहीती नसते की कोणाला खरेच औषध दिले आहे ते. (Double Blind पद्धत ).

सुबोध खरे 20/06/2014 - 19:19
ज्ञानकोशकार केतकर एकदा आपल्या बंगल्याच्या आवारात कोवळ्या उन्हात न्याहारी करत बसलेले होते. तेंव्हा एक नवकवी आला आणि त्याने विचारले कि मी आपणास माझा काही कविता वाचून दाखवू का? त्यांनी हो म्हटल्यावर कवीने कविता वाचून दाखवल्या आणि कशा वाटल्या हे विचारले. त्यावर ज्ञा. केतकर म्हणाले एकदम भिकार. यावर तो कवी संतापून म्हणाला तुम्हा ज्ञान कोशच लिहावेत कविता म्हणजे काय ते तुम्हाला नाहीच कळणार. यावर केतकरानी टेबलावरील एक उकडलेले अंडे हातात घेऊन त्यांना दाखवले आणि हसत म्हणाले कि हे अंडे काही मी दिलेले नाही पण हे चवीला कसे लागते ते मी कोम्बडीपेक्षा जास्त चांगले सांगू शकतो. यावर ते कवी आपला गाशा गुंडाळून पसार झाले.

असंका 23/06/2014 - 10:49
आपली वरची प्रतिक्रिया आता तशी जुनी झाली. मी केव्हाच बघितली होती, पण मी प्रवासात असल्याने आधी प्रतिवाद करू शकलो नाही. आपण स्वतः कुणावर तरी भयंकर चिडल्यासारखे हा प्रतिसाद दिलेला दिसत आहे. चिडायला काय कारण हे कळत नाही. आपल्याला कुणी हात धरून ओढत होमिओपॅथकडे घेऊन गेले आहे का? आप्ल्या वरच्या प्रतिसादातील भाग १ या प्रकारच्या अलंकारांनी भरलेला आहे- "आता बास झाले", "आवरा चंबुगबाळे", " गुळणी धरून बसणे", "खोटारडेपणा", "पळपुटेपणा", "हिरवे पिवळे होऊन अंगावर धावून यायला काय झालं" , "मुक्ताफळे उधळू नका", "बास झाले, अख्खा धागाभर तेच चाललंय"-( -काही काही गोष्टी मी दोन वेळा लिहिल्या आहेत याचे साधे कारण आपणही ते दोन वेळा लिहिले आहेत); आणि भाग २ मध्ये हे सगळे बोलून झाल्यावर अशी कडी केली आहे- "जम्ल्यास हं, आग्रह नाही" "एक विनंती आहे, इतकंच"! गॅंगस्टर लोक अशीच विनंती करत अस्तील नाही? सारासार विवेक न सोडता, आम्हाला जर औषधाने गुण येतो असे आम्ही म्हणू इच्छितो, तर आम्ही बोलू नये अशी आपली इच्छा का आहे? विज्ञानाला अनेक प्रश्नांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत. माझी अत्यंत त्रासदायक दुखणी, ज्यांच्यापैकी एक MRI वगैरे करूनही निदान न होऊन, बरी होऊ शकली नाहित, ती या औषधांनी बरी झाली असे मी म्हणतो, तर मी तसं का नाही म्हणायचं? आधीच्या भागात मी म्हणालो, की भुंग्याच्या उडण्याचे गणित मांड्ले गेले आहे का? उत्तर आले की ते फार किचकट आहे त्यामुळे अजून नाही. (वर एका साहेबांनी अशीही पूस्ती जोड्ली की, उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होइल? खवचटपणा अन काय!) जाऊ द्या. पण असे अनेक प्रश्न असतील, ज्यांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत. आणि आपल्याला फक्त होमिओपॅथीबद्दलच्या न सुटलेल्या प्रश्नांमध्ये एवढा रस का आहे? तुम्ही ज्या मुद्द्यांवर उत्तर मागत आहात, त्यावर कुणाकडेही उत्तर नाही, हे आपणास माहित नाही का? ते माहित असूनही जर आपण वरच्या भाषेत प्रश्न विचारू शकता तर याचा अर्थ आपण विनाकारण त्रागा आणि आक्रस्ताळेपणा करत आहात असं म्हणावं लागेल. एक सॉफ्ट टारगेट शोधायचे आणि धोपट धोपट धोपटायचे? लोकसत्तामध्ये काही काळापूर्वी एक चांगला अग्रलेख आला होता. जल्पकांचा उच्छाद! जल्पक म्हणजे स्वतः काही करायचे नाही. दुसरा कुठे चुकतो, ते बारीक नजरेने शोधत राहायचे, आणि एवढीशीही चूक सापडली, की तिचे भांडवल करायचे! आपण त्यांच्यापैकी नाहीत अशी आपली स्वतःची खात्री आहे ना?

बॅटमॅन 23/06/2014 - 11:07
अरे अरे अरे...भावना दुखावल्याबद्दल सॉरी हां अकौंटंट साहेब..तुमच्या अकौंटिंगमध्ये चूक आहे पण तसं म्हणायचं तर नाही..सहीये!

असंका 23/06/2014 - 11:22
सॉरी हां अकौंटंट साहेब..तुमच्या अकौंटिंगमध्ये चूक आहे
माझा ID ही माझी वैयक्तिक बाब असून, चर्चेचा विषय नाही. तो चर्चेसाठी उपलब्धही नाही. हा वैयक्तिक हल्ला अस्थानी असून पहिलीच वेळ अस्ल्याने दुर्लक्ष करत आहे.

असंका 23/06/2014 - 12:22
घाबरणे घाबरवणे ह्या कल्पनाही माझ्या मनात नव्ह्त्या. आपल्याला घाबरवण्यात मला काय रस असणार? कृपया वैयक्तिक टिप्पणी करू नका ही परत एकदा नम्र विनंती...

आनंदी गोपाळ 24/06/2014 - 06:57
माझी अत्यंत त्रासदायक दुखणी, ज्यांच्यापैकी एक MRI वगैरे करूनही निदान न होऊन, बरी होऊ शकली नाहित, ती या औषधांनी बरी झाली असे मी म्हणतो, तर मी तसं का नाही म्हणायचं? याचा अर्थ तुमची दुखणी संपूर्णपणे मानसिक होती. :)

असंका 28/06/2014 - 00:34
आपण मॉडर्न मेडिसिनवाले डॉक्टर आहात हे मला कळलंय का असं जर आपण म्हणत असाल, तर उत्तर आहे "हो". पूर्वी कुठ्ल्या तरी धाग्यावर मी आपला एखादा प्रतिसाद वाचलेला आहे. बहुतेक "कुठली तरी माहिती नक्की द्या, त्या डॉ.चे रेजिस्ट्रेशन रद्द करवतो" असं आपण म्हणाला होतात असं वाटतं....जर माझा गैरसमज होत असेल तर क्षमस्व. पण मुळात माझं दुखणं मानसिक असल्याचं आपल्याला कळलंय हे मात्र माझ्या डोक्यावरून जातंय! तुम्ही म्हणालात तर मी विश्वास ठेवू का?

बाळ सप्रे 23/06/2014 - 11:11
विज्ञानाला अनेक प्रश्नांची उत्तरे अजून सापडलेली नाहियेत
हे विधान येथे अस्थानी आहे. नैसर्गिक घटनांची उकल करण्याच्या संदर्भात ते ठीक आहे पण होमियोपाथीने याचा आधार घेणे अयोग्य वाटते. होमियोपाथी ही मानवाने शोधलेली औषध्व्यवस्था आहे, तेव्हा त्यात पूर्ण अभ्यासाअन्ती सर्वांना समजेल असे स्पष्टीकरण अपेक्षित आहे.
एक सॉफ्ट टारगेट शोधायचे आणि धोपट धोपट धोपटायचे?
सर्व आक्षेपात विरलीकरण हे सहाजिकच सॉफ्ट टारगेट आहे. मग इतर सर्व ते धोपटताना दिसत असताना एकही होमियोपाथी तज्ञ (?) / समर्थक त्यावर भाष्य का करत नाही?? बाकीचे दुय्यम मुद्दे का धोपटत आहेत..

असंका 23/06/2014 - 11:59
अ. तुमची अपेक्षा तशी योग्य आहे. पण असे काही सर्वमान्य स्पष्टीकरण नाहिये. होमिओपॅथीने प्रयोग करून रोगी बरा होत अस्ल्याचा अनुभव घेतला, आणि मग त्या अनुभवावरून त्याचा प्रसार झाला. त्या दृष्टीने बघितले, तर ती एक नैसर्गिक घटनाच आहे. ब. सर्व आक्षेपात? साहेब मूळ दोन आक्षेप आहेत- १. डबल ब्लाइंड रँडमाइज्ड प्लासिबो कंट्रोल्ड टेस्ट निर्णायक नसणे २. विरलीकरणानंतर मूळ औषधाची थोडीही मात्रा न सापडणे. हे आक्षेप गेली कित्येक वर्षे काढले गेले आहेत. दोन्ही आक्षेपांना जगात कुठेही पुरेसे उत्तर दिले गेलेले नाहिये. वर हे प्रश्न उपस्थित करणार्‍या सर्वांनाही ते मुळात माहित आहे, हे उघड आहे. उत्तराची खरोखर अपेक्षा नसताना, पुन्हा पुन्हा तेच तेच प्रश्न विचारून काय मिळवणे अपेक्षित आहे? आम्हाला होमिओपॅथिक औषधांचा गुण आलेला आहे, जे आमच्या दृष्टीने या आक्षेपांचे निराकारण होण्यापेक्षा जास्त महत्वाचे आहे. आणि आपल्याला दुय्यम वाटले तरी अनेक डॉक्टर सहमत होतील की दुखणेकर्‍याचे दुखणे बरे होणे हे सर्वाधिक महत्वाचे. होमिओपॅथिक औषधांच्या मर्यादा आहेत हे मलाही जाणवतं. कुणाला अपघात झालेला असताना होमिओपॅथीक डॉ.कडे जा असं मी तरी सुचवणार नाही. पण कुठलेतरी शास्त्रीय तर्क देऊन आमच्या अनुभवालाच खोटे पाडले जात असेल, तर आम्ही काय म्हणणार? चुलीत गेले ते शास्त्रीय तर्क अन काय? आपली आमच्याकडनं हीच अपेक्षा आहे ना?

गवि 23/06/2014 - 12:02
(वर एका साहेबांनी अशीही पूस्ती जोड्ली की, उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होइल? खवचटपणा अन काय!)
वर म्हणजे इथे नव्हेच, पण धागा क्र. १ (प्रथम अध्यायात) मीच हे लिहिले असल्याने उत्तर देणे आवश्यक वाटते. "उद्या भुते खेते असतील असेही सिद्ध होईल" हे विधान मी खवचटपणे केलं आहे? मुळात ते विधान या शब्दात आणि टोनमधे आहे? पूर्ण प्रतिसाद इथे संदर्भासाठी पेस्ट करतो. तो कोणीही वाचला तर काय ते समजेलच. तरीही.. माझं मूळ वाक्य असं आहे:
त्याउपर पुढे कधीतरी काहीतरी शोध लागेल, गृहीतकं बदलतील आणि भूत आत्मा या गोष्टीही सत्य आहेत हे सिद्ध होईल म्हणून आजच त्या खर्‍या मानणे हा प्रकार माझ्या समजुतीबाहेरचा आहे.
आज अज्ञात असलेल्या गोष्टींची आपण त्या अस्तित्वातच नाहीत असं म्हणून वासलात लावू शकत नाही असा काहीसा मुद्दा जो आधी उपस्थित झाला होता त्याला उत्तर देताना अनेक संदर्भांना जोडून भूत, आत्मा अशा आज अनाकलनीय असलेल्या गोष्टीचं उदाहरण दिलं आहे. विज्ञानाची गृहीतकंही बदलतात, उद्या ती बदलून या गोष्टीही आपल्या आकलनाच्या कक्षेत येतील आणि तेव्हा त्यांचा उलगडा होईलही. त्याच चालीवर भविष्यात होमिओपथीचे तत्व कध्धी कध्धी सिद्ध होणार नाहीच मुळी असं मी म्हणू शकत नाही. असा उल्लेख तिथे आहे. हा भाग दिसला नाही का? आरोग्यासारख्या बाबतीत पूर्ण माहीत नसलेल्या पद्धतीपेक्षा पारदर्शी माहिती आणि कार्यकारणभाव सांगणारी पद्धती अनुसरावी असा सल्ला दिला. त्याच्याही वर स्वतःला वैयक्तिक अनुभव आलेल्यांनी जरुर ही औषधे घ्यावी, आणि त्यांच्यापुरते हे प्रश्न मागे घेत आहे असंही म्हटलं. कारण एकेका अनुभवावर आधारित मतांचे जनरलायझेशन करता येत नाही. त्या प्रतिसादात अगदी विज्ञानातही बरेच काही अज्ञात आहे हे कबूल करुनच मताची मांडणी केली आहे. तरीही त्यात खवचटपणाच दिसत असल्यास खेद व्यक्त करुन थांबणे योग्य समजतो. केवळ संदर्भासाठी तिथला मूळ प्रतिसाद इथे आणतो आहे.
"औषधी" द्रव्य टप्प्याटप्प्याने विरळ करताना ते जोराजोराने हलवण्याच्या प्रक्रियेमुळे त्या औषधातले गुण स्पिरिट लाईक इफेक्टने द्रावकात (पाणी / अल्कोहोल इ) उतरतात आणि मूळ पदार्थ नाहीसा झाला तरी टिकून राहतात, अशी स्पेसिफिक थिअरी होमिओपथीच्या प्रवर्तकाने मांडली आहे. भौतिकशास्त्र / रसायनशास्त्र या सध्या जास्तीतजास्त परिपूर्ण कारणे देऊ शकणार्‍या शास्त्रांच्या नियमानुसार पाण्यात / अल्कोहोलमधे मूळ पदार्थ शिल्लक न राहिल्यावर असा कोणताही "गुणधर्म" अथवा "छाप", अथवा "आत्मिक तत्व" तरंगत अथवा विरघळून राहात नसते. भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र यांचेही नियम /गृहीतके बदलतात, ते कदाचित पूर्ण बदलतील किंवा नष्ट होतील. पण आजरोजी मूळ पदार्थ अस्तित्वातच नसताना त्याचे गुण जणू चैतन्याच्या किंवा आत्म्याच्या रुपात पाण्यात टिकून राहतात हे मानणे म्हणजे मानवी कक्षेपलीकडले काही मानून स्वतःवर उपचार करणे असे आहे. एखादी गोष्ट सिद्ध होईपर्यंत ती नाहीच असं म्हणता येत नाही..अगदी कबूल.. हवा दिसत नाही पण असते.. पण आपण रोजच्या जगण्यात रस्त्यात धोंडा दिसत नसतानाही तो असेलच असं म्हणून मिनिटामिनिटाला वळसे घालत जात नाही. तदनुसार आपल्या आरोग्याशी संबंधित निर्णय घेताना बेनिफिट ऑफ डाउटवर आधारित शास्त्रांकडे न वळता खणखणीत वाजवून सिद्ध होणार्‍या शास्त्राकडे जाणं हिताचं आहे. त्याउपर पुढे कधीतरी काहीतरी शोध लागेल, गृहीतकं बदलतील आणि भूत आत्मा या गोष्टीही सत्य आहेत हे सिद्ध होईल म्हणून आजच त्या खर्‍या मानणे हा प्रकार माझ्या समजुतीबाहेरचा आहे. तत्वतः उद्या काय सिद्ध होईल ते सांगता येत नसल्याने होमिओपथी ही कध्धी कध्धी सिद्ध होणारच नाही असं आचरट प्रतिपादन मी करु इच्छित नाही. पण आजरोजी ते जी थियरी ढळढळीतपणे मानताहेत ती म्हणजे : क्वांटिटी नसलेलं "औषध" घेऊन "स्पिरिट लाईक" गुणधर्म पाण्यात उतरलेले असणं- या थिअरीवर विश्वास ठेवून मग होमिओपथी जरुर घ्यावी. फक्त इन दॅट केस, त्यात पुरेसा जादूवाद आहे याची जाणीव असावी इतकंच अधोरेखित करतो. अंगारा, नजर सुरक्षा कवच इ इ हे अशा तर्कापलीकडल्या गोष्टीवर विश्वास ठेवून स्वीकारले जातात. शरीराला रोगापासून मुक्त करणारी औषधोपचार पद्धती स्वीकारताना आपण नेमके काय स्वीकारतो आहोत याची जाणीव ठेवून स्वीकारले तर कोणाचीच काहीच हरकत नसावी. माझा इनफॅक्ट अंधश्रद्धेलाही विरोध नाही. नजर सुरक्षा पेंडंट योग्य वाटल्यास जरुर घालावे पण माझी इच्छा इतकीच असते की आपण काय घालतोय ते किमान तर्कदृष्ट्या माहीत असावं. न कळलेलं बरंच काही आहे म्हणून काहीही खरं मानणं योग्य आहे का? अधिक स्पष्ट करायचं तर नजर सुरक्षा कवचाच्या मटेरियलमधे असलेल्या गुणामुळे वाईट नजरेतली "निगेटिव्ह" एनर्जी दूर लोटली जाते (रिफ्लेक्शन किंवा तत्सम प्रक्रियेने..) किंवा समोरच्या वाईट नजरवाल्यावरच उलट रोखली जाते अशी जी काही थियरी असेल ती तुम्हाला माहीत असेल आणि पटली तर जरुर वापरा. पण पेंडंटचा प्रवर्तक काय तर्काने असा दावा करतोय ते तुम्हाला माहीत पाहिजे. उगीच अमुक पेंडंट देणारे गुरुजी फार थोर आहेत किंवा तमुकला पेंडंटचा चांगला अनुभव आला.. मग त्यामागच्या थियरीला मारो गोली असं नसावं असं माझं मत आहे. होमिओपथीचं मूळ तत्व काय आहे ते ती घेणार्‍या बर्‍याच जणांना माहीत नसतं. ते नीट माहीत असेल आणि तरी घेत असतील त्यांच्याबाबतीत काही म्हणणं नाहीच. तरी, तुम्हाला होमिओपथी लागू पडते अशी तुमची खात्री आहे ना? मग तुम्ही जरुर घेत चला. माझी सर्व विधाने आणि प्रश्न तुमच्यापुरते रद्दबातल समजा (जशी होमिओपथी तुमच्यापुरती काम करतेय तसं..) हा प्रतिसाद राघांच्या प्रतिसादाच्या निमित्ताने मूळ प्रश्नाला आहे. राघांना नाही.

असंका 23/06/2014 - 12:16
तेव्हा वाचताना १००% खात्री होती की आपण खवचटपणे बोलत आहात. आता एवढ्या दीर्घ प्रतिसादावर म्हणवत नाही की आपण खवचटपणे बोलत होतात. माझा गैरसमज झाला असे कबूल करून- जाहिर माफी. (पण माझा गैरसमज विनाकारण नव्हता. वर काही लोक अनेक अंधश्रद्धांना जोडूनच होमिओपॅथिचे नाव घेत होते. त्यासोबतच आपलाही प्रतिसाद आल्याने, माझी ती प्रतिक्रिया तशी नैसर्गिकच म्हणावी लागेल.)

मनीषा 20/06/2014 - 17:21
तुमच्या़कडून अशा उत्तराची अपेक्षा नाही तुम्ही तज्ञं म्हणून इथे लिहीता आहात तर त्या लेखा बद्दल विचारलेल्या शंकांचे समाधान करणे जरूरी आहे ना? माझा अनुभव , ज्ञान मी तुम्हाला देतो आहे त्या बद्दल स्वताला नशीबवान न समजता शंका विचारणारे ते पाखंडी अशा अभिनिवेषात वावरणारे इथे काही आहेत आपण त्यात सामील होउ नये . होमिओपॅथी मधे पथ्यं खूप काटेकोर पणे सांभाळावे लागते .औषधाचा गुण आला नाही तर कुपथ्यं केले म्हणुन ... असे सांगीतले जाते त्यात किती तथ्यं आहे ?

संजय क्षीरसागर 21/06/2014 - 13:59
हे "स्वच्छन्द मकरंद" हे काय प्रकरण आहे? टोपणनाव का?
१) `घेई छन्द मकरंद - होमिओपॅथीचा' असं टायटल आहे.... थोडक्यात कोणताही मकरंद होमिओपॅथीचा छंद करु शकतो. २) (पुढचा) स्वच्छंद अजून जमलेला (दिसत) नाही. ३) डॉ. हे नांवाच्या अलिकडचं टोपण आहे. पण ते नक्की कसलंय ते गुलदस्तात आहे!

श्रीगुरुजी 23/06/2014 - 22:58
माझा एक प्रश्न होमिओपॅथी डॉक्टरांसाठी आहे. नुकत्याच एका नेत्रविशारदांच्या भेटीसाठी गेलो होतो. सध्या मी मुलीच्या त्वचेवरील रॅशसाठी तिला होमिओपॅथी औषध देत आहे. हे ऐकल्यावर त्या अ‍ॅलोपॅथी नेत्रविशारदांनी ताबडतोब औषध थांबविण्याचा सल्ला दिला. त्यांच्या सांगण्यानुसार होमिओपॅथी औषधांमध्ये स्टेरॉईड्स असतात. यावर माझा विश्वास बसला नाही. परंतु येथील एखाद्या होमिओपॅथी डॉक्टरांनी याविषयी योग्य तो खुलासा करावा.

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 09:51
'स्टिरॉईड' म्हणजे काय, वगैरेंवर माहिती द्यावी. डॉ. ने लिहून दिलेले एकादे औषध आपण बाजारातून घेतो, त्यावेळी त्यात स्टिरॉईड असल्याचे आपल्याला माहीत करून घेता येते का? (त्यावर तसे लिहिलेले असते का)?

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 10:23
अनेकदा होमियोपाथी डॉक्टर 'मदर टिंक्चर' देतात, यात मूळ औषध आणि कमी प्रमाणात अल्कोहोल असते. औषधाचा रंग त्या त्या मूळ वस्तू प्रमाणे कमी-अधिक गडद असतो. या औषधांच्या शुद्धतेबद्दल खात्रीलायकपणे तपासणी केली जाऊ शकते. . वनस्पती वा जीव-जंतुंपासून काढलेला (यात अत्यंत विषारी कीटकही असतात) अगदी शुद्ध अर्क हा बहुतेकदा विषारी असल्याने तो खूप सौम्य (डायल्यूट) करणे गरजेचे असते. पेशंटास औषधाची खरोखर कितपत गरज आहे, (आणि प्लासिबोची कितपत आहे), हे विविध प्रश्न विचारून स्पष्ट झाले, की होमियोपाथ योग्य ते मदर टिंक्चर, आणि अन्य पोटन्सीवाली (३०, २०० वगैरे) औषधे देतात. उदाहरणार्थ एक थेंब मदर टिंक्चर तीन दिवसासाठी पुरेसे असेल, तर ते सौम्य करून दिवसातून चारदा, वा दोन-दोन तासांनी असे विभागून तीन दिवस दिले जाऊ शकते. होमियोपाथी औषध कसे बनते, याबद्दल एक आकृती: .

गवि 24/06/2014 - 14:06
आता ही आकृती चर्चेत आलीच आहे तर मूळ विरलीकरणाविषयीच्या प्रश्नांखेरीज अजून एक प्रश्न विचारुन पाहतो. माझे गृहीतक असे आहे की एका टप्प्यात थेट हवे ते विरलीकरण (एक भाग औषध थेट अमुक लाख लीटर अल्कोहोलमधे मिसळणे असे अपेक्षित / योग्य नसून जितकी पोटेन्सी तितके टप्पे (उदा. ३०, १००, २०० इ) होणे आवश्यक आहे. मला व्यावसायिक तत्वावर फक्त एक लीटर फायनल औषध (२००C) बनवायचे असल्यास माझे द्रावण प्रत्येक स्टेपला १०० पट विरल करणे आवश्यक असून ही प्रक्रिया २०० वेळा केली पाहिजे. करेक्ट मी इफ राँग. म्हणजे शेवटच्या २००व्या आवर्तनाचा आउटपुट १ लीटर असला पाहिजे. म्हणजे मधल्या सर्व २०० स्टेप्स १ लीटरच्या प्रमाणातच केल्या पाहिजेत. १० मिली औषध + ९९० मिली. अल्कोहोल = टप्पा क्र. १ द्रावण =१ C १० मिली टप्पा क्र. १ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. २ द्रावण = २ C १० मिली टप्पा क्र. २ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. ३ द्रावण = ३ C ... ... ... १० मिली टप्पा क्र. १९९ द्रावण + ९९० मिली अल्कोहोल = टप्पा क्र. २०० द्रावण = २०० C आता यात प्रत्येक टप्प्याला जादाचे ९९० मिली अल्कोहोल औषधाने युक्त झाले. २०० व्या टप्प्याला आपल्याला १ लीटर पोटंट द्रावण मिळाले. आता प्रत्येक टप्प्याला औषधाने ग्रस्त झालेले ९९० मिली अल्कोहोल पुन्हा दुसर्‍या किंवा त्याच औषधाच्या निर्मितीत वापरण्यायोग्य राहिले नाही (कारण त्यात कमीजास्त प्रमाणात औषधाचे मिश्रण झाले) ९९० गुणिले २०० टप्पे म्हटल्यास किमान १,९७,००० (अंदाजे एक लाख सत्त्याण्णव हजार मिलीलीटर = १९७ लीटर) अल्कोहोल एक लीटर फायनल औषधासाठी वापरले गेले. हे एक लीटर द्रावण काही ठराविक क्वांटिटीमधे गोळ्यावर टाकून मिसळून पेशंटना दिले जाईल. प्रश्नः १. उपरिनिर्दिष्ट एक लाख सत्त्याण्णव हजार मिलीलीटर औषधमिश्रित निरुपयोगी अल्कोहोलचे काय केले जाते? फेकून दिले जाते का? कारण त्याच्या अलीकडल्या टप्प्यात त्यात बदकाचे लिव्हर, किंवा कीटकजन्य पदार्थ किंवा तत्सम काही मिसळले गेले असल्याने ते अन्य मेडिकल यूजसाठीही अयोग्यच ठरावे. २. हे एक लीटर २००C द्रावणाचे झाले. अशा अनेक औषधांसाठी लागणारी (३०C ते १M पर्यंत पोटेन्सीज धरुन) हजारो - लाखो लीटर अल्कोहोल ही क्वांटिटी साठवण्यासाठी प्रचंड स्टोरेज क्षमता लागत असणार. अशा फॅक्टरीत / प्रयोगशाळेत अशी अनेक औषधे मोठ्या प्रमाणात बनत असणार. तेव्हा इतके अल्कोहोल / पाणी / साखर यांचा साठा करण्यासाठी तितके प्रचंड आकाराचे कारखाने असतात का? ३. एक लीटर औषधामागे जवळजवळ दोनशे लीटर शुद्ध अल्कोहोल लागत असेल तर अल्कोहोलच्या बाजारभावाने त्या एक लीटर औषधाची किंमत किती होत असावी ? ४. म्हणजे अल्कोहोलऐवजी पाण्यातच औषध बनवणे परवडणेबल असावे का? ५. इतक्या सूक्ष्मातिसूक्ष्म द्रव्याच्या क्वांटिटीने पोटेन्सीत फरक पडत असल्याने पाण्यात धूळ, जंतू, मिनरल्स, किंवा इतर कोणत्याही द्रव्याचा एकही रेणू आधीपासून असता कामा नये. अन्यथा त्या प्रदूषिताची मात्रा जास्त होईल. इतके शुद्ध पाणी इतके हजार्/लाख लीटर बनवणे आणि ते सतत तितकेच शुद्ध राहील अशा रितीने स्टोअर करुन ठेवणे यासाठी कोणत्या प्रकारचे टँक / बॅरल इ वापरतात. प्रत्यक्ष औषध बनवणार्‍यांसाठी हे प्रश्न आहेत. (टीपः आधी नजरचुकीने मिलीलीटर ऐवजी लीटर लिहिले गेलेले सुधारले आहे)

बाळ सप्रे 24/06/2014 - 14:13
ही सगळी होमिओपॅथीची थिअरी इतकी किचकट असल्याने औषधनिर्माते चक्क मूळ औषध देत असावेत .. म्हणूनच काही ठीकाणी गुण येत असावा.. जिथे औषधापेक्षा अल्कोहोल स्वस्त असेल तिथे फक्त अल्कोहोल दिल्याने गुण येत नसावा.. अशी माझी श्रद्धा आहे :-)

राजेश घासकडवी 24/06/2014 - 21:38
१ लीटरसाठी १९७ लीटर हे थोडं चुकीचं गणित वाटतं. १०० पट डायल्यूशन करायचं असेल तर दर वेळी शंभर मिलिलीटर वापरून त्यातला एक मिलिलीटर काढला तर 'फुकट' जाणारं अल्कोहोल १९.७ लीटर व्हावं. शेवटून दुसऱ्या टप्प्याला जे शंभर मिलिलीटर येतात, त्यापासून दहा लीटर द्राव तयार होऊ शकतो. त्यामुळे एका लीटरसाठी दोन लीटर फुकट घालवणं, असा हिशोब होतो. आणि त्यासाठी प्रचंड जागा, खर्च वगैरे येत नाही. बरं, या एका लीटरमध्ये अक्षरशः लाखो गोळ्या बुडवून ठेवता येतात. आणि त्या गोळ्या दिवसाला अमुक इतक्या दिल्या जातात.

गवि 24/06/2014 - 22:37
डायरेक्ट डायल्यूशन चालत नाही ना. प्रत्येक स्टेप वेगळी होणे आवश्यक असते. नपेक्षा थेट कॅल्क्युलेशन करुन एकदाच द्रावण करता आले असते.

राजेश घासकडवी 25/06/2014 - 04:03
डायरेक्ट डायल्युशन म्हणत नाहीये. फक्त दर वेळी शतांशाचं डायल्युशन करण्यासाठी एक लीटरमध्ये दहा मिली घालण्याऐवजी शंभर मिलीमध्ये एक मिली घातलं तर दहापट कमी वेस्ट होईल. शेवटचे शंभर मिली दहा लिटरमध्ये घालायचे.

सुनील 25/06/2014 - 10:37
अल्कोहोल कधीच निरुपयोगी होत नसतं! ;) असो, बाकी चर्चेत (वाचनमात्र) सहभागी आहेच!

प्रसाद गोडबोले 24/06/2014 - 13:20
एकुणच काय तर होमिऑपॅथी डॉक्टरांचा अ‍ॅटीट्युड हा ज्योतिषविशारदांसारखाच आहे असे परत एकदा जाणवले आहे !

बॅटमॅन 24/06/2014 - 13:22
आणि होमिपदीसमर्थकांचा अ‍ॅटिट्यूड ज्योतिषसमर्थकांसारखाच =))

धन्या 24/06/2014 - 13:42
जगद्विख्यात जादूगार आनि स्केप्टीक (मराठी शब्द ???) जेम्स रँडी यांनी होमिओपाथी संदर्भात एक मिलियन डॉलरचे आव्हान दिले आहे.
In his message, Randi issued a one-million-dollar challenge to the manufacturers of homeopathic products to prove their claims, and challenged major drug retailers like CVS, Rite-Aid, and Walgreens to stop tricking consumers into paying real money for fake medicine.

चित्रगुप्त 24/06/2014 - 20:09
गवि यांनी अत्यंत महत्वाचा मुद्दा उपस्थित केलेला आहे. अगदी सुरुवातीला समजा एक थेंब (म्हणजे किती मि.ली. असावे?) मूळ अर्क आणी नव्याण्णो थेंब अल्कोहोल अशी सुरुवात केली, तरी ३० वा २०० पोटन्सी पर्यंत हजारो लीटर निरुपयोगी अल्कोहोल (खरेतर होमियोपाथी औषध) शिल्लक राहील. त्याचे काय करतात? मला तेंव्हाही प्रश्न पडायचा, की फक्त ३०, २०० आणि १००० पोटन्सीच का वापरतात? २७, ४२, १३८ वगैरे का नाही? हे कश्यावरून ठरवले जाते ? धागाकर्त्याने या सर्व गोष्टींवर प्रकाश पाडावा. बाकी अमूक औषधाचा अमूक उपयोग वगैरे मटेरिया मेडिका वा अन्य लहान पुस्तकात दिलेले असतेच.

आदूबाळ 24/06/2014 - 20:25
मागणी तितकी तगडी असेल, तर शिल्लक रहायला नको. भारतातलं दरसाल अल्कोहोलचं मेडिकल कंझम्प्शन किती लिटर होतं हे कळलं, तर या पोटेन्स्या खर्‍या असतात की दुकानदार टोप्या लावतात हे कळेल.

गवि 24/06/2014 - 20:37
सदर लेखमालेत असलेले वर्णन वाचून ही बारा क्षार वापरुन केली जाणारी योजना आहे असे वाटले. (मला वाटते हा होमिओपथीचा एक व्हेरियंट आहे.) धागाकर्त्याच्या लिखाणावरुन हे क्षार ब-यापैकी क्वांटिटीत दिले जातात असे वाटून त्या भागापुरते शंकासमाधान झाले. माझा पहिला प्रतिसाद हेच व्यक्त करणारा होता ( वा वा. औषध पोटात जातेय.. पण मग ही ही होमिओपथीच ना ?) ,,, पण त्यातही विरलीकरण आहेच हे रा.घा. यानी tithechस्पष्ट केल्याने पुढील रास्त शंका आल्या.

श्रीगुरुजी 27/06/2014 - 13:02
मी असं कोठेतरी वाचलं होतं की केजरीवाल हे अ‍ॅलोपॅथी पेक्षा होमिओपॅथी, आयुर्वेदिक उपचार, निसर्गोपचार इ. वर जास्त भर देतात. तुम्हाला याची कल्पना आहे का?
लेखनविषय:
औषधोपचार
लेखनप्रकार
लेख
. काली फॉस उर्वरीत भाग.आणखी काही औषधे मस्तिष्का संबंधीची याचं संदर्भातील विशेष +++++ ४ ) Aethusea-------- Fool”s Parsley या औषधाविषयी थोडंस डॉ. क्लार्क यांनी “डिक्शनरी ओफ़ प्रेकटीकल मटीरि-यल मेडीका मध्ये म्हटलं आहे, या औषधाचे दुसरे नाव एवढे सार्थ आहे की “”हे औषध मुर्खाचे”च आहे, परमेश्वराने मेंदूत अक्कल भरली तेंव्हा हा पाल्य गैरहजर असावा, कारण काहीं म्हणता कांहीही आकलन करण्याची, समजून धेण्याची पात्रताच या मुर्खाकडे नसते.

मनात पूजीन रायगडा !!!

धन्या ·

प्रचेतस 18/06/2014 - 18:37
तुझ्याकडून रायगड जिह्यावर अजून बरंच काही अपेक्षित होतं. दिवेआगर ते श्रीवर्धन व्हाया शेखाडी हा नितांतसुंदर रस्ता आहे. शेखाडीपुढचा घाट आणि तो ओलांडल्यावर अगदी रस्त्याकडेला लागणारी शुभ्र वाळूची पुळण अतिशय सुंदर.

सुबोध खरे 19/06/2014 - 14:57
धनाजीराव अशा शासकीय वृत्तांता वर न थांबता खाजगी कामासाठी मुद्दाम वेळ काढून सविस्तर लिहिलेला वृत्तांत येऊ द्या. आमची आई अलिबाग जवळील नागावची त्यामुळे माहेरच्या जिव्हाळ्याची माणसे आमच्या जवळची असतात.

दिपक.कुवेत 18/06/2014 - 19:13
माझ्या मते शीक्षणमंत्री सी.डी. देशमुख हे हि रोहा-रायगडचेच ना? शीवाय प. पु. पांडुरंगशात्री आठवले हे हि रोह्याचेच ना? वल्ली: तु म्हणतोस तसा शेखाडिचा तो समुद्रकिनार्‍याच्या बाजुनी जाणारा निनांतसुंदर जेव्हा पहिल्यांदा पाहिला तेव्हा अक्षःरश वेड लागलं होतं. मनात म्हटलं काय साली नशीबवान लोक आहेत ईथली. समुद्र अगदि हाकेच्या अंतरावर. आता तर दर वर्षी एखाद खेप तरी नक्कि होते (श्रीवर्धन सासुरवाडि असल्याने). पूळणिवर जाउन नुसता समुद्र बघत बसायचं. खुप निवांत/रीलॅक्स वाटतं. समुद्राची साथ घेत, त्याचं खारं वार पित बाईक चालवायला भन्नाट मजा येते. याच वाटेवर श्री. बालाजी तांबे ह्यांच फार्म हाउस पण आहे. छ्या एका क्षणात सगळं नजरेसमोरुन तरळुन गेलं.

कवितानागेश 18/06/2014 - 19:25
तो श्रीवर्धनकडचा रस्ता आठवला लगेच आणि गारगार वाटलं. बाकी रायगड जिल्ह्यात अजूनही छोट्या छोट्या गावात कातकरी वस्त्या टिकून आहेत. कात तयार करण्याचा उद्योग किती होतो हे मात्र माहित नाही.

धन्या 18/06/2014 - 23:23
बाकी रायगड जिल्ह्यात अजूनही छोट्या छोट्या गावात कातकरी वस्त्या टिकून आहेत. कात तयार करण्याचा उद्योग किती होतो हे मात्र माहित नाही.
कातकरी वस्त्या अजूनही टिकून आहेत हे खरे आहे मात्र कात तयार करण्याचा व्यवसाय केव्हाच अस्तंगत झाला आहे. दहा पंधरा वर्षांपूर्वी त्याची जागा हातभट्टीच्या दारु उद्योगाने घेतली होती. मात्र पुर्ण जिल्ह्यात त्याचा अतिरेक झाला, गावकरीसुद्धा घरोघरी दारु पाडू लागले. शेवटी जिल्हा प्रशासनाने कठोर पावले उचलून तो व्यवसाय मोडीत काढला.

सूड 18/06/2014 - 20:01
सुरुवात वाचून तुझ्या गावातल्या काही आठवणी वाचायला मिळतील असं वाटलं होतं. तिसर्‍या-चौथ्या परीच्छेदानंतर लेख माहितीपूर्ण असला तरी काहीसा रुक्ष वाटला. रायगडच्या मातीचा सुगंध येण्यापेक्षा कोणीतरी शेती अधिकारी मातीचा सामू तपासायला आल्यासारखं वाटलं. :)

अजया 18/06/2014 - 20:49
आमच्या रायगड जिल्ह्याबद्दल अजून वाचायला नक्की आवडेल. एका बाजूने नवी मुंबई च्या झगमगाटापासून ते अत्यंत दुर्गम भागातल्या कातकरीवाड्या.हायवेलगतचे लेडिज बार उपस्थितीने धन्य करणारे गुंठा मंत्री, तर मरणपंथाला लागलेली इंडस्ट्री, पिचलेले कामगार. नितांत सुंदर डोंगर रांगा, भातशेती, तर नव्या मुंबईच्या एयरपोर्ट जवळ अशी जहिरात करुन तयार होणारी इमारतींची जंगलं..हे सगळं रायगड जिल्ह्याचं सद्यचित्र. उभा जिल्हा असल्याने आमच्या असोसिएशनच्या बैठका अंतरामुळे बारगळतात. आमचे कर्जत .रसायनी साईडचे डॉक्टर्स महाडला जाऊ शकत नाहित आणि त्यांना आम्ही लांब !! सध्या नागोठणे मध्यवर्ती समजतो आम्ही रायगड जिल्ह्याच्या !!

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 20:58
सुरुवात छान केली. पण, लेख घाईघाईत आटपता का घेतला ? "क्रमशः" लिहीलं नाही तरी काही हरकत नाही... आन्दो पुढचे भाग :) आणि हा रायगड जिल्ह्याचा नकाशा (जालावरून साभार)...

खटपट्या 18/06/2014 - 22:40
आमचा सबंध रायगडशी गावी (राजापूर) जाताना येतो तेवढाच. मला आठवते ते वडखळ नाक्यावरचे ट्राफिक. पुढे गेल्यावर सुतासारखा सरळ रस्ता. माणगाव चे आनंद भुवन हॉटेल जिथे आम्ही नेहमी सुरमई फ्राय मागवतो. आता महामार्ग चौपदरी करायला घेतला आहे. कधी पूर्ण होणार देव जाणे पण काम चालू आहे. मुंबई गोवा मार्ग पूर्ण चौपदरी झाल्यावर त्यावर प्रवास करणे एक पर्वणी असेल. (टोळ नसावा हि ईश्वरचरणी प्रार्थना)

धन्या 18/06/2014 - 23:31
वडखळ नाक्यावर वळल्यावर पुढे अगदी सुतासारखा सरळ रस्ता आहे खरे. :) आनंद भुवनचा दर्जा खुपच घसरला आहे. आम्ही बाटूला इंजिनीयरींगला असताना वर्गमित्र अधून मधून तिथे जेवायला जात असू. आता मात्र तिथल्या चांगल्या जेवणाच्या फक्त आठवणीच उरल्या आहेत.

अत्रुप्त आत्मा 18/06/2014 - 22:59
@असा हा रायगड जिल्हा शेजारी मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे आणि पुण्यासारखे समृद्ध जिल्हे आणि शहरे सीमेवर असूनही काहीसा मागासच राहीला आहे.>>> ह्या वाक्याशी अत्यंत सहमत. प्रामुख्यानी रस्ते..वीज..पाणी..आरोग्य सुविधा ह्या अत्ता अत्ता कुठे सार्वत्रिक होऊ लागल्या आहेत.(म्हसळ्याच्या कचकाऊन गर्दीमार्गाला..४/६वर्षापूर्वी झालेला..पर्यायी रस्ता,ही तर माझ्या दृष्टीने क्रांति'च आहे. ;) ) अनेक गावात अंतर्गत रस्त्यांचं डांबरीकरण हे काहि वर्षांपूर्वी झालेलं आहे.तिथेही ट्यूबलाइट सारखे स्वच्छ पांढरा शुभ्र उजेड देणारे दिवे अत्ताशीक कुठे लागायला लागलेत.(आणि अजूनही बर्‍याच ठिकाणी खांबांच्या वर,डोक्यावर टोपली टाकलेले पिवळसर अंधुक उजेड देणारे गुलोप आहेत.त्या प्रकाशात वर्तमानपत्र वाचायला सुद्धा अर्धा खांब चढून -वर जावं लागेल.) जिथे सार्वजनिक नळकोंडाळी बसवलेली दिसतात,ती सरकारी यो जनांच्या फोटू/अहवालांपुरतीच बसवलेली असतात की काय ? अशी शंकाच येत नाही,तर खात्रीही पटते. रायगड जिह्यात जाणरे सगळे घाटरस्तेही गेल्या दहा वर्षात प्राथमिक अवस्था पूर्ण करू लागलेले आहेत..म्हणजे,,,हे सर्व-पुढच्या कोकण पट्ट्याच्या हिशेबात अत्यंत सं............................थ गतीनी चालू आहे,असं म्हटल्यास वावगं ठरू नये. चायनीजच्या टपर्‍या,स्वत देशी दारू,आणि मोबॉइल विक्री दुकाने..एव्ह्ढीच काय ती कानाकोपर्‍या पर्यंत पोहोचलेली आहेत. जुन्या चहा/चिवड्याच्या हाटेलांसारखी!

धन्या 18/06/2014 - 23:35
म्हसळ्याचा बाह्यवळण रस्ता अक्षरशः वरदान आहे. म्हसळा गावातून जात असताना समोरुन एसटी आली की दिवसा डोळ्यांसमोर काजवे चमकतात. :D

धन्या 18/06/2014 - 23:43
काही तांत्रिक कारणामुळे आज माझ्याकडे बराच वेळ होता. वेळ सत्कारणी लावावा म्हणून रायगडाबद्दल लिहायला सुरुवात केली मात्र त्या रुक्ष कार्यालयिन गजबजाटात पहिल्या परिच्छेदानंतर काही सुचेना. सुरु केलेलं लेखन थांबवायचीही ईच्छा नव्हती. त्यामुळे "रायगड जिल्ह्याची थोडक्यात ओळख" असा उद्देश समोर ठेऊन टंकत गेलो. लेख बर्‍यापैकी रुक्ष झाला आहे याची जाणिव आहे. पुन्हा कधीतरी चांगलं लिहिण्याचा नक्की प्रयत्न करेन. प्रतिक्रियांसाठी सर्वांचे आभार. :)

मुक्त विहारि 19/06/2014 - 09:14
म्हणूनच म्हणालो, की, पुढल्या भागाच्या प्रतिक्षेत... रायगड बद्दल अजून वाचायला नक्की आवडेल, वेशेषतः तुमच्या गावाबद्दल.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 07:45
पालीच्या बल्लाळेश्वराच्या मागे असलेला किल्ला हा सुधागड नसून सरसगड आहे. सुधागड पालीपासून सुमारे १५ कि.मी.वर आहे.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 08:27
रायगड जिल्ह्याविषयी हे एवढंसंच ? कित्येक गोष्टींचा उल्लेख राहून गेला आहे असं वाटतं. रायगडाच्या जोडीला इतर अनेक किल्ले या जिल्ह्यात आहेत. अभेद्य जलदुर्ग असलेल्या जंजिर्‍याचा अनुल्लेख तर विशेष खटकणारा. त्याचप्रमाणे अलिबागचा जलदुर्ग, प्रबळगड, पेब, पेठ, ढाक बहिरी, रोह्याजवळची अवचितगड, घोसाळगड, तळगड, मानगड, कुर्डुगड, बिरवाडी ही संपूर्ण रेंज, चंद्रगड-मंगळगड असे एकापेक्षा एक दुर्ग इथे आहेत. चंद्रगडाजवळील उमराठे हे तानाजी मालुसर्‍यांचे गाव. शेखाडीवरुन श्रीवर्धनला जाणार्या रस्त्याप्रमाणेच रेवदंडा-मुरुड हा रस्ता जवळपास समुद्रकिनार्यानेच जातो. या मार्गाने जाताना मुरुडच्या आधी काही अंतरावर भर समुद्रात शिवरायांनी बांधलेला पद्मदुर्ग नजरेस पडतो. अभेद्य जंजिर्यावर वचक ठेवण्यासाठी हा किल्ला राजांनी बांधला होता. अष्टविनायकांपैकी पालीच्या जोडीला महडही रायगड जिल्ह्यातच आहे. त्याखेरीच अलिबागजवळचं बिर्ला मंदीर, नांदगावचं गणपती मंदीर, मुरुडचं डोंगरावरचं दत्तमंदीर, अलिबागजवळचं कणकेश्वर हे देखील प्रसिध्द आहे. पुण्याबरोबरच रायगड जिल्ह्यातून घाटावर सातारा जिल्ह्यात जाण्यासाठी अंबेनळी घाट आहे. हा घाट पोलादपूरहून प्रतापगडाच्या जवळून महाबळेश्वरमार्गे पाचगणी-वाई आणि सातार्याकडे जातो. ट्रेकर्ससाठी तर सह्याद्री चढून घाटमाथ्यावर पोहोचण्यासाठी अनेक वाटा आहेत. सवाष्णीचा घाट, नाणदांडा घाट, चंद्रगडावरुन आर्थरसीट पॉईंटकडे जाणारी वाट ही काही उदाहरणं. अजूनही बरंच काही आहे..

धन्या 19/06/2014 - 14:47
तुम्ही ट्रेकींगच्या निमित्ताने रायगड जिल्ह्यातील गड किल्ले पालथे घातलेले दिसत आहेत. माझा ट्रेकींगशी संबंध अगदी काल परवा आला, भटक्या मिपाकरांशी दोस्ती झाल्यानंतर. तोपर्यंत ट्रेकिंगचा ट सुद्धा मला माहिती नव्हता. त्यामुळे तुम्ही उल्लेख केलेले गड किल्ले, घाट वाट मला माहिती नाही. :)

नाखु 19/06/2014 - 08:44
धन्यवाद अशासाठी की जिल्हा गुणविशेष आणि विविधता यावर लक्ष्य ठेवून सुबक लेखाजोखा मांडला आहे. आता जिल्ह्याविषयी सविस्तर लिहिलेच आहे तर ऊघडा आठवणींचा पेटारा आणि काढा बाहेर जरा अनवट चीजा (खास धन्याशेठ भाषेत) त्याकरीता अभिनंदन.

प्रभाकर पेठकर 19/06/2014 - 10:17
रायगड जिल्ह्याचा माहितीपट आवडला. थोडा सरकारी भाषेत झाला आहे. पण हरकत नाही. बर्‍यापैकी माहिती मिळते. एका लेखात सर्व उरकण्यापेक्षा रत्नांगिरी जिल्ह्यातील महत्त्वाचे दुर्ग, रस्ते, निसर्गसौंदर्य, खाद्यरसना, व्यवसाय, माणसे वगैरे वगैरे विषयांना स्पर्ष करीत आणि भरपूर छायाचित्रांची रेलेचेल उडवून देत समग्र रायगड जिल्हा नजरेसमोर उभा केल्यास विषयाला न्याय दिल्यासारखे होईल. तुमच्या जवळ लेखनकला आहेच, जरा वेळातवेळ काढून मांडी ठोकून बसण्याची गरज आहे. तुमच्या व्यस्त वेळापत्रकातून सवड काढून एक अशी लेखमाला येऊ द्या की तो एक परिपूर्ण दस्ताऐवजच ठरावा. शुभेच्छा...!

राही 19/06/2014 - 13:18
असा मी यांनी उल्लेख केल्याप्रमाणे सानेगुरुजी राष्ट्रीय स्मारक ट्रस्टचे अनेक चांगले उपक्रम वडघर, माणगाव येथून चालतात. आंतरभारतीअनुवादसुविधा केंद्राच्या कार्यशाळा इथे भरतात. इथे अनुवादास मदत करू शकणारे एक सुसज्ज ग्रंथालय आहे. अनेक अनुवादित पुस्तके आहेत. रायगडच्या सुपुत्रांपैकी गागोदे येथील विनोबाजी, पालगडचे सानेगुरुजी, महामहोपाध्याय पां.वा. काणे यांचा उल्लेख राहिला. यांपैकी दोन भारतरत्ने आहेत. (नजिकच्याच आंजरले येथले महर्षि धोंडो केशव कर्वे हे आणखी एक भारतरत्न. शिवाय रँग्लर परांजपेही तेथीलच.) ही प्रचंड मानवसंपदा एवढ्याश्या भूभागात निपजली याचे आश्चर्य आणि कौतुक वाटते. रत्नागिरीला लो.टिळक आहेतच.

धन्या 19/06/2014 - 15:19
साने गुरुजींचं स्मारक मंदिर माझ्या गावापासून दोन अडीच किमीवर आहे. मात्र स्मारकाबद्दल "साने गुरुजींचं काहीतरी आहे" या पलिकडे विशेष माहिती स्थानिकांना नाही. स्मारकवाल्यांनी आजुबाजूच्य खेडयांमध्ये पोहचण्याचा प्रयत्न केल्याचे पाहण्यात, ऐकण्यात नाही.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 18:59
अजून एक अत्यंत महत्वाचं ठिकाण म्हणजे पनवेल जवळील शिरढोण हे गाव. आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचे जन्मस्थान!

राही 20/06/2014 - 00:22
तारा येथील युसुफ मेहेरअली केंद्र, नेरे इथले शांतिवन, गागोद्याचा विनोबा आश्रम. सामाजिक उपक्र्म म्हणून ही स्थळे भेट देण्याजोगी आहेतच, शिवाय कुटिरोद्योगात बनवलेल्या अनेक गोष्टी इथे मिळतात. घाण्यावर काढलेले ताजे तिळाचे तेल, रसायने न वापरता बनवलेले साबण, नीम तेल, कडू बदाम तेल, राते तांदूळ, मध, पोह्याचे पापड, पोहे, घरगुती वापराच्या अनेक वस्तू, हातमागावर विणलेल्या चटया, सतरंज्या, आसने इथे मिळतात. झाशीवाले (माझा प्रवास) गोडसे भटजी इथल्याच वरसईचे.

असा मी असामी 20/06/2014 - 16:38
सव चे गरम पाण्याचे कुंड. आता आहे का नाही काय माहिती? रामायणाचे इथे शुटींग झाले होते असे लहानपणी सांगायचे?

धन्या 20/06/2014 - 16:46
लहाणपणी एकदा खरुज आली असताना घरच्यांनी सवला नेले होते, गरम पाण्याने आंघोळ करायला. तेव्हा आम्ही मुंबई गोवा महामार्गावर उतरुन होडीने सावित्री नदी ओलांडून सवला गेलो होतो.

पैसा 20/06/2014 - 22:46
ही फक्त सुरुवात आहे. तिथे उगवलेल्या गुन्हेगारीबद्दल, आणि इतरही खूप काही वाचायला आवडेल.

चौकटराजा 21/06/2014 - 12:16
जरी बख्ख्ळ पयका देतो हिंजवडीचा माळ उघडा गावाचा आठव देतो म्हणुनी पुजतो रायगडा

धन्या 21/06/2014 - 18:19
खरं आहे काका. आयुष्याची पहिली बावीस वर्ष कोकणातील एका खेडेगावात गेली असल्यामुळे मनातून निसर्ग जात नाही. सुदैवाने माझ्या सध्याच्या हापिसाच्या मागच्या बाजूला गेले की मला निसर्ग भेटतो. hill

प्रचेतस 18/06/2014 - 18:37
तुझ्याकडून रायगड जिह्यावर अजून बरंच काही अपेक्षित होतं. दिवेआगर ते श्रीवर्धन व्हाया शेखाडी हा नितांतसुंदर रस्ता आहे. शेखाडीपुढचा घाट आणि तो ओलांडल्यावर अगदी रस्त्याकडेला लागणारी शुभ्र वाळूची पुळण अतिशय सुंदर.

सुबोध खरे 19/06/2014 - 14:57
धनाजीराव अशा शासकीय वृत्तांता वर न थांबता खाजगी कामासाठी मुद्दाम वेळ काढून सविस्तर लिहिलेला वृत्तांत येऊ द्या. आमची आई अलिबाग जवळील नागावची त्यामुळे माहेरच्या जिव्हाळ्याची माणसे आमच्या जवळची असतात.

दिपक.कुवेत 18/06/2014 - 19:13
माझ्या मते शीक्षणमंत्री सी.डी. देशमुख हे हि रोहा-रायगडचेच ना? शीवाय प. पु. पांडुरंगशात्री आठवले हे हि रोह्याचेच ना? वल्ली: तु म्हणतोस तसा शेखाडिचा तो समुद्रकिनार्‍याच्या बाजुनी जाणारा निनांतसुंदर जेव्हा पहिल्यांदा पाहिला तेव्हा अक्षःरश वेड लागलं होतं. मनात म्हटलं काय साली नशीबवान लोक आहेत ईथली. समुद्र अगदि हाकेच्या अंतरावर. आता तर दर वर्षी एखाद खेप तरी नक्कि होते (श्रीवर्धन सासुरवाडि असल्याने). पूळणिवर जाउन नुसता समुद्र बघत बसायचं. खुप निवांत/रीलॅक्स वाटतं. समुद्राची साथ घेत, त्याचं खारं वार पित बाईक चालवायला भन्नाट मजा येते. याच वाटेवर श्री. बालाजी तांबे ह्यांच फार्म हाउस पण आहे. छ्या एका क्षणात सगळं नजरेसमोरुन तरळुन गेलं.

कवितानागेश 18/06/2014 - 19:25
तो श्रीवर्धनकडचा रस्ता आठवला लगेच आणि गारगार वाटलं. बाकी रायगड जिल्ह्यात अजूनही छोट्या छोट्या गावात कातकरी वस्त्या टिकून आहेत. कात तयार करण्याचा उद्योग किती होतो हे मात्र माहित नाही.

धन्या 18/06/2014 - 23:23
बाकी रायगड जिल्ह्यात अजूनही छोट्या छोट्या गावात कातकरी वस्त्या टिकून आहेत. कात तयार करण्याचा उद्योग किती होतो हे मात्र माहित नाही.
कातकरी वस्त्या अजूनही टिकून आहेत हे खरे आहे मात्र कात तयार करण्याचा व्यवसाय केव्हाच अस्तंगत झाला आहे. दहा पंधरा वर्षांपूर्वी त्याची जागा हातभट्टीच्या दारु उद्योगाने घेतली होती. मात्र पुर्ण जिल्ह्यात त्याचा अतिरेक झाला, गावकरीसुद्धा घरोघरी दारु पाडू लागले. शेवटी जिल्हा प्रशासनाने कठोर पावले उचलून तो व्यवसाय मोडीत काढला.

सूड 18/06/2014 - 20:01
सुरुवात वाचून तुझ्या गावातल्या काही आठवणी वाचायला मिळतील असं वाटलं होतं. तिसर्‍या-चौथ्या परीच्छेदानंतर लेख माहितीपूर्ण असला तरी काहीसा रुक्ष वाटला. रायगडच्या मातीचा सुगंध येण्यापेक्षा कोणीतरी शेती अधिकारी मातीचा सामू तपासायला आल्यासारखं वाटलं. :)

अजया 18/06/2014 - 20:49
आमच्या रायगड जिल्ह्याबद्दल अजून वाचायला नक्की आवडेल. एका बाजूने नवी मुंबई च्या झगमगाटापासून ते अत्यंत दुर्गम भागातल्या कातकरीवाड्या.हायवेलगतचे लेडिज बार उपस्थितीने धन्य करणारे गुंठा मंत्री, तर मरणपंथाला लागलेली इंडस्ट्री, पिचलेले कामगार. नितांत सुंदर डोंगर रांगा, भातशेती, तर नव्या मुंबईच्या एयरपोर्ट जवळ अशी जहिरात करुन तयार होणारी इमारतींची जंगलं..हे सगळं रायगड जिल्ह्याचं सद्यचित्र. उभा जिल्हा असल्याने आमच्या असोसिएशनच्या बैठका अंतरामुळे बारगळतात. आमचे कर्जत .रसायनी साईडचे डॉक्टर्स महाडला जाऊ शकत नाहित आणि त्यांना आम्ही लांब !! सध्या नागोठणे मध्यवर्ती समजतो आम्ही रायगड जिल्ह्याच्या !!

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 20:58
सुरुवात छान केली. पण, लेख घाईघाईत आटपता का घेतला ? "क्रमशः" लिहीलं नाही तरी काही हरकत नाही... आन्दो पुढचे भाग :) आणि हा रायगड जिल्ह्याचा नकाशा (जालावरून साभार)...

खटपट्या 18/06/2014 - 22:40
आमचा सबंध रायगडशी गावी (राजापूर) जाताना येतो तेवढाच. मला आठवते ते वडखळ नाक्यावरचे ट्राफिक. पुढे गेल्यावर सुतासारखा सरळ रस्ता. माणगाव चे आनंद भुवन हॉटेल जिथे आम्ही नेहमी सुरमई फ्राय मागवतो. आता महामार्ग चौपदरी करायला घेतला आहे. कधी पूर्ण होणार देव जाणे पण काम चालू आहे. मुंबई गोवा मार्ग पूर्ण चौपदरी झाल्यावर त्यावर प्रवास करणे एक पर्वणी असेल. (टोळ नसावा हि ईश्वरचरणी प्रार्थना)

धन्या 18/06/2014 - 23:31
वडखळ नाक्यावर वळल्यावर पुढे अगदी सुतासारखा सरळ रस्ता आहे खरे. :) आनंद भुवनचा दर्जा खुपच घसरला आहे. आम्ही बाटूला इंजिनीयरींगला असताना वर्गमित्र अधून मधून तिथे जेवायला जात असू. आता मात्र तिथल्या चांगल्या जेवणाच्या फक्त आठवणीच उरल्या आहेत.

अत्रुप्त आत्मा 18/06/2014 - 22:59
@असा हा रायगड जिल्हा शेजारी मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे आणि पुण्यासारखे समृद्ध जिल्हे आणि शहरे सीमेवर असूनही काहीसा मागासच राहीला आहे.>>> ह्या वाक्याशी अत्यंत सहमत. प्रामुख्यानी रस्ते..वीज..पाणी..आरोग्य सुविधा ह्या अत्ता अत्ता कुठे सार्वत्रिक होऊ लागल्या आहेत.(म्हसळ्याच्या कचकाऊन गर्दीमार्गाला..४/६वर्षापूर्वी झालेला..पर्यायी रस्ता,ही तर माझ्या दृष्टीने क्रांति'च आहे. ;) ) अनेक गावात अंतर्गत रस्त्यांचं डांबरीकरण हे काहि वर्षांपूर्वी झालेलं आहे.तिथेही ट्यूबलाइट सारखे स्वच्छ पांढरा शुभ्र उजेड देणारे दिवे अत्ताशीक कुठे लागायला लागलेत.(आणि अजूनही बर्‍याच ठिकाणी खांबांच्या वर,डोक्यावर टोपली टाकलेले पिवळसर अंधुक उजेड देणारे गुलोप आहेत.त्या प्रकाशात वर्तमानपत्र वाचायला सुद्धा अर्धा खांब चढून -वर जावं लागेल.) जिथे सार्वजनिक नळकोंडाळी बसवलेली दिसतात,ती सरकारी यो जनांच्या फोटू/अहवालांपुरतीच बसवलेली असतात की काय ? अशी शंकाच येत नाही,तर खात्रीही पटते. रायगड जिह्यात जाणरे सगळे घाटरस्तेही गेल्या दहा वर्षात प्राथमिक अवस्था पूर्ण करू लागलेले आहेत..म्हणजे,,,हे सर्व-पुढच्या कोकण पट्ट्याच्या हिशेबात अत्यंत सं............................थ गतीनी चालू आहे,असं म्हटल्यास वावगं ठरू नये. चायनीजच्या टपर्‍या,स्वत देशी दारू,आणि मोबॉइल विक्री दुकाने..एव्ह्ढीच काय ती कानाकोपर्‍या पर्यंत पोहोचलेली आहेत. जुन्या चहा/चिवड्याच्या हाटेलांसारखी!

धन्या 18/06/2014 - 23:35
म्हसळ्याचा बाह्यवळण रस्ता अक्षरशः वरदान आहे. म्हसळा गावातून जात असताना समोरुन एसटी आली की दिवसा डोळ्यांसमोर काजवे चमकतात. :D

धन्या 18/06/2014 - 23:43
काही तांत्रिक कारणामुळे आज माझ्याकडे बराच वेळ होता. वेळ सत्कारणी लावावा म्हणून रायगडाबद्दल लिहायला सुरुवात केली मात्र त्या रुक्ष कार्यालयिन गजबजाटात पहिल्या परिच्छेदानंतर काही सुचेना. सुरु केलेलं लेखन थांबवायचीही ईच्छा नव्हती. त्यामुळे "रायगड जिल्ह्याची थोडक्यात ओळख" असा उद्देश समोर ठेऊन टंकत गेलो. लेख बर्‍यापैकी रुक्ष झाला आहे याची जाणिव आहे. पुन्हा कधीतरी चांगलं लिहिण्याचा नक्की प्रयत्न करेन. प्रतिक्रियांसाठी सर्वांचे आभार. :)

मुक्त विहारि 19/06/2014 - 09:14
म्हणूनच म्हणालो, की, पुढल्या भागाच्या प्रतिक्षेत... रायगड बद्दल अजून वाचायला नक्की आवडेल, वेशेषतः तुमच्या गावाबद्दल.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 07:45
पालीच्या बल्लाळेश्वराच्या मागे असलेला किल्ला हा सुधागड नसून सरसगड आहे. सुधागड पालीपासून सुमारे १५ कि.मी.वर आहे.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 08:27
रायगड जिल्ह्याविषयी हे एवढंसंच ? कित्येक गोष्टींचा उल्लेख राहून गेला आहे असं वाटतं. रायगडाच्या जोडीला इतर अनेक किल्ले या जिल्ह्यात आहेत. अभेद्य जलदुर्ग असलेल्या जंजिर्‍याचा अनुल्लेख तर विशेष खटकणारा. त्याचप्रमाणे अलिबागचा जलदुर्ग, प्रबळगड, पेब, पेठ, ढाक बहिरी, रोह्याजवळची अवचितगड, घोसाळगड, तळगड, मानगड, कुर्डुगड, बिरवाडी ही संपूर्ण रेंज, चंद्रगड-मंगळगड असे एकापेक्षा एक दुर्ग इथे आहेत. चंद्रगडाजवळील उमराठे हे तानाजी मालुसर्‍यांचे गाव. शेखाडीवरुन श्रीवर्धनला जाणार्या रस्त्याप्रमाणेच रेवदंडा-मुरुड हा रस्ता जवळपास समुद्रकिनार्यानेच जातो. या मार्गाने जाताना मुरुडच्या आधी काही अंतरावर भर समुद्रात शिवरायांनी बांधलेला पद्मदुर्ग नजरेस पडतो. अभेद्य जंजिर्यावर वचक ठेवण्यासाठी हा किल्ला राजांनी बांधला होता. अष्टविनायकांपैकी पालीच्या जोडीला महडही रायगड जिल्ह्यातच आहे. त्याखेरीच अलिबागजवळचं बिर्ला मंदीर, नांदगावचं गणपती मंदीर, मुरुडचं डोंगरावरचं दत्तमंदीर, अलिबागजवळचं कणकेश्वर हे देखील प्रसिध्द आहे. पुण्याबरोबरच रायगड जिल्ह्यातून घाटावर सातारा जिल्ह्यात जाण्यासाठी अंबेनळी घाट आहे. हा घाट पोलादपूरहून प्रतापगडाच्या जवळून महाबळेश्वरमार्गे पाचगणी-वाई आणि सातार्याकडे जातो. ट्रेकर्ससाठी तर सह्याद्री चढून घाटमाथ्यावर पोहोचण्यासाठी अनेक वाटा आहेत. सवाष्णीचा घाट, नाणदांडा घाट, चंद्रगडावरुन आर्थरसीट पॉईंटकडे जाणारी वाट ही काही उदाहरणं. अजूनही बरंच काही आहे..

धन्या 19/06/2014 - 14:47
तुम्ही ट्रेकींगच्या निमित्ताने रायगड जिल्ह्यातील गड किल्ले पालथे घातलेले दिसत आहेत. माझा ट्रेकींगशी संबंध अगदी काल परवा आला, भटक्या मिपाकरांशी दोस्ती झाल्यानंतर. तोपर्यंत ट्रेकिंगचा ट सुद्धा मला माहिती नव्हता. त्यामुळे तुम्ही उल्लेख केलेले गड किल्ले, घाट वाट मला माहिती नाही. :)

नाखु 19/06/2014 - 08:44
धन्यवाद अशासाठी की जिल्हा गुणविशेष आणि विविधता यावर लक्ष्य ठेवून सुबक लेखाजोखा मांडला आहे. आता जिल्ह्याविषयी सविस्तर लिहिलेच आहे तर ऊघडा आठवणींचा पेटारा आणि काढा बाहेर जरा अनवट चीजा (खास धन्याशेठ भाषेत) त्याकरीता अभिनंदन.

प्रभाकर पेठकर 19/06/2014 - 10:17
रायगड जिल्ह्याचा माहितीपट आवडला. थोडा सरकारी भाषेत झाला आहे. पण हरकत नाही. बर्‍यापैकी माहिती मिळते. एका लेखात सर्व उरकण्यापेक्षा रत्नांगिरी जिल्ह्यातील महत्त्वाचे दुर्ग, रस्ते, निसर्गसौंदर्य, खाद्यरसना, व्यवसाय, माणसे वगैरे वगैरे विषयांना स्पर्ष करीत आणि भरपूर छायाचित्रांची रेलेचेल उडवून देत समग्र रायगड जिल्हा नजरेसमोर उभा केल्यास विषयाला न्याय दिल्यासारखे होईल. तुमच्या जवळ लेखनकला आहेच, जरा वेळातवेळ काढून मांडी ठोकून बसण्याची गरज आहे. तुमच्या व्यस्त वेळापत्रकातून सवड काढून एक अशी लेखमाला येऊ द्या की तो एक परिपूर्ण दस्ताऐवजच ठरावा. शुभेच्छा...!

राही 19/06/2014 - 13:18
असा मी यांनी उल्लेख केल्याप्रमाणे सानेगुरुजी राष्ट्रीय स्मारक ट्रस्टचे अनेक चांगले उपक्रम वडघर, माणगाव येथून चालतात. आंतरभारतीअनुवादसुविधा केंद्राच्या कार्यशाळा इथे भरतात. इथे अनुवादास मदत करू शकणारे एक सुसज्ज ग्रंथालय आहे. अनेक अनुवादित पुस्तके आहेत. रायगडच्या सुपुत्रांपैकी गागोदे येथील विनोबाजी, पालगडचे सानेगुरुजी, महामहोपाध्याय पां.वा. काणे यांचा उल्लेख राहिला. यांपैकी दोन भारतरत्ने आहेत. (नजिकच्याच आंजरले येथले महर्षि धोंडो केशव कर्वे हे आणखी एक भारतरत्न. शिवाय रँग्लर परांजपेही तेथीलच.) ही प्रचंड मानवसंपदा एवढ्याश्या भूभागात निपजली याचे आश्चर्य आणि कौतुक वाटते. रत्नागिरीला लो.टिळक आहेतच.

धन्या 19/06/2014 - 15:19
साने गुरुजींचं स्मारक मंदिर माझ्या गावापासून दोन अडीच किमीवर आहे. मात्र स्मारकाबद्दल "साने गुरुजींचं काहीतरी आहे" या पलिकडे विशेष माहिती स्थानिकांना नाही. स्मारकवाल्यांनी आजुबाजूच्य खेडयांमध्ये पोहचण्याचा प्रयत्न केल्याचे पाहण्यात, ऐकण्यात नाही.

स्पार्टाकस 19/06/2014 - 18:59
अजून एक अत्यंत महत्वाचं ठिकाण म्हणजे पनवेल जवळील शिरढोण हे गाव. आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचे जन्मस्थान!

राही 20/06/2014 - 00:22
तारा येथील युसुफ मेहेरअली केंद्र, नेरे इथले शांतिवन, गागोद्याचा विनोबा आश्रम. सामाजिक उपक्र्म म्हणून ही स्थळे भेट देण्याजोगी आहेतच, शिवाय कुटिरोद्योगात बनवलेल्या अनेक गोष्टी इथे मिळतात. घाण्यावर काढलेले ताजे तिळाचे तेल, रसायने न वापरता बनवलेले साबण, नीम तेल, कडू बदाम तेल, राते तांदूळ, मध, पोह्याचे पापड, पोहे, घरगुती वापराच्या अनेक वस्तू, हातमागावर विणलेल्या चटया, सतरंज्या, आसने इथे मिळतात. झाशीवाले (माझा प्रवास) गोडसे भटजी इथल्याच वरसईचे.

असा मी असामी 20/06/2014 - 16:38
सव चे गरम पाण्याचे कुंड. आता आहे का नाही काय माहिती? रामायणाचे इथे शुटींग झाले होते असे लहानपणी सांगायचे?

धन्या 20/06/2014 - 16:46
लहाणपणी एकदा खरुज आली असताना घरच्यांनी सवला नेले होते, गरम पाण्याने आंघोळ करायला. तेव्हा आम्ही मुंबई गोवा महामार्गावर उतरुन होडीने सावित्री नदी ओलांडून सवला गेलो होतो.

पैसा 20/06/2014 - 22:46
ही फक्त सुरुवात आहे. तिथे उगवलेल्या गुन्हेगारीबद्दल, आणि इतरही खूप काही वाचायला आवडेल.

चौकटराजा 21/06/2014 - 12:16
जरी बख्ख्ळ पयका देतो हिंजवडीचा माळ उघडा गावाचा आठव देतो म्हणुनी पुजतो रायगडा

धन्या 21/06/2014 - 18:19
खरं आहे काका. आयुष्याची पहिली बावीस वर्ष कोकणातील एका खेडेगावात गेली असल्यामुळे मनातून निसर्ग जात नाही. सुदैवाने माझ्या सध्याच्या हापिसाच्या मागच्या बाजूला गेले की मला निसर्ग भेटतो. hill
लेखनविषय:
जीवनमान
लेखनप्रकार
प्रकटन
पायाखालची रायगड जिल्ह्याची माती सुटून आता दहा वर्ष झाली मात्र त्या मातीचा सुगंध आजही मनात दरवळतोय. असं वाटतं की शाळेत आपल्याला पुर्ण नांव सांगायला सांगितलं आहे आणि आपण नांव सांगून झाल्यानंतर एका दमात "मुक्काम वडगांव कोंड पोष्ट गोरेगांव तालुका माणगांव जिल्हा रायगड" असा पत्ता सांगत आहोत. गावातून बाहेर पडून पूर्वेला तोंड करुन उभे राहीले की दूरवर समोर दिसणारा कावळे घाट आणि त्याच्या पाठीमागे दिमाखाने उभा असलेला छत्रपतींचा रायगड आजही नजरेसमोर तरळतो. लहानपणी आजीने सांगितलेली आख्यायिकाही आठवते. आमचे पोष्ट असलेल्या गोरेगांवाचे नांव म्हणे पूर्वी घोडेगांव होते.

जडण-घडण...1

माधुरी विनायक ·

मराठी कथालेखक 13/05/2016 - 13:03
छान छान मला आपलं वाटत असतं की आम्ही मुलगेच फक्त मुलींच्या आठवणी काढून नेटवर शोधत असतो. जुन्या मित्राला "लाडका" म्हणून जालावर शोधणारी मैत्रीण पाहून छान वाटंलं... मला शोधत असेल का बरं कुणी :)

मराठी कथालेखक 13/05/2016 - 13:03
छान छान मला आपलं वाटत असतं की आम्ही मुलगेच फक्त मुलींच्या आठवणी काढून नेटवर शोधत असतो. जुन्या मित्राला "लाडका" म्हणून जालावर शोधणारी मैत्रीण पाहून छान वाटंलं... मला शोधत असेल का बरं कुणी :)
लेखनविषय:
मुक्तक
लेखनप्रकार
अनुभव
एक-एके-एक काम करण्याचा मला भयंकर कंटाळा. त्यामुळे व्यावसायिक आयुष्यात वेगवेगळ्या क्षेत्रांत मुशाफिरी केली. ती आजही सुरूच आहे म्हणा. या मुशाफिरीमध्ये खूप माणसं भेटत गेली, खूप अनुभव मिळत गेले आणि बरंच काही शिकता आलं. या प्रवासात शाळा हा महत्वाचा टप्पा आणि त्यानंतर पुढचे टप्पे. पण फारसं ठरवून काही केलं नाही. समोर आलं, ते स्वीकारत गेले. म्हणजे बारावी झाल्यानंतर त्यातल्या त्यात जवळच्या मैत्रिणीला डी.एड्. चा अर्ज भरायचा होता, म्हणून मी पण भरला. त्यातल्या त्यात जवळची, म्हणजे इयत्ता सातवी आणि त्यानंतर दुसऱ्या शाळेत आठवी ते दहावी अशी साधारण चार वर्षं आम्ही दोघीही एकाच वर्गात होतो.

मनमोहक बाली : ०२ : उलुवातु मंदिर आणि केचक नृत्यनाट्य

डॉ सुहास म्हात्रे ·

नंदन 18/06/2014 - 01:29
'पूर्वरंग' वाचल्यापासून केचक नृत्याबद्दल उत्सुकता होती, तेव्हा त्याचे फोटो पाहून मस्त वाटले. उलुवातु मंदिराचे आणि तिथल्या कोरीव कामाचे फोटोही फार सुरेख! ('उलुवातु' आधी तद्भव शब्द असू शकेल असं वाटलं होतं, पण जालावर शोधल्यावर उलु = कडा/टोक/शिर, वातु = दगड अशी माहिती मिळाली.)

चित्रगुप्त 18/06/2014 - 10:16
व्वा. फार पूर्वी पुलंच्या लेखातून केचक नृत्याबद्दल कळले होते. त्यानंतर आज प्रथमच त्याची चित्रफीत बघितली. नेहमीप्रमाणेच सुंदर फोटो आणि लेख. तुमच्या चिकाटीचे कौतूक वाटते.

अत्रुप्त आत्मा 18/06/2014 - 11:14
आहाहाहाहाहाहाहा........! काय काय पाहू,कुठे कुठे मी राहू?..http://www.sherv.net/cm/emo/happy/bliss-smiley-emoticon.gif केचक नृत्य...लै लै भारी! सुवर्णमृगाच्या रूपातला मारीच--हा अत्यंत महारीच वाटतोय! ;) आनोमान आणि त्याचं दहन-तांडव! हे तर फक्त आणि फक्त प्रत्यक्ष बघितल्यानीच समाधान देइल,याची खात्री वर्णन आणि फोटोवरून पटते आहे. हा धागा अत्यंत रोमांचित करणारा आहे......... __/\__

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 13:57
बालीची सफर नक्की कराच ! संस्कृती आणि निसर्गसौंदर्याचा इतका सुंदर मिलाफ दुसर्‍या जागेवर फार क्वचितच बघायला मिळतो !!

दिपक.कुवेत 18/06/2014 - 11:20
खुपच छान माहिती आणि त्याबरोबरचे फोटो देखील. बॅंकॉक मधे सुद्धा काहि ठिकाणी जो देवळांचा भाग आहे तिथे देखील फुल पॅन्ट घालणे आवश्यक आहे. नसल्यास बाहेर भाड्याने लेंगे मिळतात.

इशा१२३ 18/06/2014 - 12:11
केचक नाचाचे वर्णन पुर्वी पुर्वरंग मधे वाचले होतेच.आता फोटोही बघायला मिळाले.बाकी "आनोमान" चा मेकअप मात्र भलताच उग्र.आपल्या हनुमानाची सर नाही.

रायनची आई 18/06/2014 - 12:38
खूप छान लिहिलय..आम्ही काही वर्षापूर्वीच बाली ला जाउन आलो आहोत..ती सगळी ट्रिप आठवते आहे..आम्हीपण घरूनच सगळ अरेंज करून गेलो होतो..दहा दिवस तिथे फिरलो..उबुड मंकी फॉरेस्ट, ऊलुवाटू, गुहा गजः, बातुर लेक, तन्हा लोत टेंपल, सानुर बीच, पुरा बेसखी टेंपल, बाली सफारी सर्व पाहीले...जिमबारेन बीच ला समुद्रालगत सी फुड खाल्ल. त्याची चव अजुन आठवते..मधे जूलीया रॉबर्ट्स चा पिक्चर येऊन गेला ना "ईट प्रे लव" त्यात पण बालीचे चित्रण खूप सुंदर केले आहे..माझा नवरा तर बाली च्या प्रेमातच पडला आहे.

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 13:55
आयुर्हित, खटपट्या, मदनबाण, यशोधरा, लीमाउजेट, मुक्त विहारि, प्रमोद देर्देकर, चित्रगुप्त, मितान, दिपक.कुवेत, इशा१२३ आणि रायनची आई : तुमच्या सहभागाने सहलिची मजा व्दिगुणीत होत आहे !

बॅटमॅन 18/06/2014 - 17:37
पूर्वरंगची हटकून आठवण आली. अप्रतिम फटू आणि रोचक वर्णन!!!!! पुलंच्या पुस्तकातले वर्णन मूर्तिमंत साकार झालेले पाहून फारचफार गार्गार वाटलं. :)

प्रचेतस 18/06/2014 - 17:43
उलुवातु मंदिर, केचक नृत्य, तिथले कडे, तिथला समुद्र सर्वच आवडलं. तिथले द्वारपालांचे चेहरे हे मला सिंहमुखाशी साधर्म्य असलेले वाटत आहेत. कदाचित इथल्या किर्तीमुखांवरून प्रेरणा घेऊन अशी शिल्पे घडवली जात असावीत. आमच्या खिद्रापूरच्या कोपेश्वर मंदिरावरची ही कोरीव दगडी खिडकी बघा. किती सारखी. :) a

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 19:48
तिथले द्वारपालांचे चेहरे हे मला सिंहमुखाशी साधर्म्य असलेले वाटत आहेत. कदाचित इथल्या किर्तीमुखांवरून प्रेरणा घेऊन अशी शिल्पे घडवली जात असावीत. आमच्या खिद्रापूरच्या कोपेश्वर मंदिरावरची ही कोरीव दगडी खिडकी बघा. किती सारखी. दक्षिणपूर्व आशियाच्या सगळ्याच देशांवर भारतिय संस्कृतीचा खोलवर प्रभाव आहे. हे केवळ विचारांचे आदानप्रदान किंवा व्यापारी संबद्ध नव्हते तर त्याकाळात तेथे जाऊन धर्म, राजसत्तेचा आणि कलेचा वारसा घेऊन जाणार्‍या दर्यावर्दी भारतियांचा हजारो वर्षांचा इतिहास आहे. त्या देशांतील सर्व धर्मांना छेद देत जाणारा लोकजीवनात असलेला रामायण-महाभारताचा आणि संस्कृत भाषेचा प्रभाव असेच नाही तर तिथल्या जनतेत असलेले १०-१५% भारतीय Y-क्रोमोसोम्स हा पण त्या वस्तुस्थितीचा ठाम शास्त्रिय पुरावा आहे. या सर्व गोष्टी त्या देशांत, अगदी सद्या मुस्लीम असलेल्या देशांमध्येसुद्धा, ऐतिहासिक वारसा म्हणून सहजपणे आणि अभिमानाने सांगितल्या जातात आणि संग्रहालयांत जपून ठेवल्या जातात. स्वार्थी राजकारण, स्वतःबद्दलची कमीपणाची भावना (लो सेल्फ एस्टीम) किंवा तद्दन अज्ञान यामुळे भारतात दुर्दैवाने अगदी याविरुद्ध अवस्था आहे ! पंधराव्या शतकापासून भारतात व तेथे झालेल्या मुस्लीम आक्रमणांमुळे आणि नंतर पाश्चिमात्य वसाहतवादामुळे ही प्रक्रिया खंडली. वसाहतवाद संपल्यावर बदललेल्या समिकरणांमुळे ती प्रक्रिया पुनःस्थापीत करण्यात कोणालाच रस राहिला नव्हता. तरीसुद्धा तेथिल जनमानसावरचा तो ठसा अजूनही कायम आहे हे विशेष.

प्रचेतस 18/06/2014 - 22:06
धन्यवाद. भारतीय संस्कृती खोलवर झिरपलेली दिसतेच. आपल्या देशांत मात्र प्राचीन वास्तू अनास्थेचे बळी ठरत आहेत.

चौकटराजा 19/06/2014 - 09:49
@ वल्ली ,आपल्याकडे हळेबीडू , बेलूर, पत्तडकल ई ठिकांणी अशा खिड्क्यात वेगवेगळ्या फुलांच्या आकाराचा वापर केलेला दिसेल. @ ईस्पिक साहेब , धागा वाचून इस्पिकरावानी आमचे इप्सित साध्य केले असे वाटतेय !

खटपट्या 20/06/2014 - 04:28
हे एक अजून अशक्य कोरीव काम. कोणते टूल्स वापरले असतील ? संगमरवरी जाळ्या बऱ्याच पाहण्यात आल्यात पण काळ्या दगडात केलेली जाळी म्हणजे जबरीच. (गणपती मध्ये थर्माकोल मध्ये जाळी बनवायला नाकी नऊ येतात)

अस्मी 18/06/2014 - 18:15
आह्ह्हाहा अतिशय सुंदर फोटो आणि ओघवतं वर्णन!!! उलुवातु मंदिर, कडा आणि समुद्राचे फोटो तर खासच. केचक नृत्य आणि त्याच्या नेपथ्याचे वर्णन पण मस्त. अगदी तो समुद्र, मावळतीचा सूर्य सग्गळं डोळ्यासमोर आहे असं वाटलं.

शिद 18/06/2014 - 22:25
जबरा प्रवासवर्णन तितक्याच नयनरम्य फोटोंसहीत... मस्तच. बालीमधील रामलिला पण झकासच दिसतेय. रावण व हनुमानाचे कॅरेक्टर एकदम जमून आलं आहे. पु.भा.प्र.

सखी 18/06/2014 - 23:45
अप्रतिम फोटो आणि केचक नृत्याचे वर्णन ऐकुन तर लगेच तिथे जावेसं वाटतयं, कड्याचा फोटो फारच सुरेख आहे, तिथे प्रत्यक्ष काय अनुभव येत असेल ही फक्त कल्पनाच करु शकते.

पैसा 19/06/2014 - 09:40
सगळंच सुंदर आहे. केचकबद्दल वाचताना 'पूर्वरंग'ची आठवण आलीच!

म्हैस 19/06/2014 - 15:13
आत्ता जो भारत आहे तो अर्यावार्ताचा केवळ १ तुकडा आहे . भारत , पाकिस्तान , बांगलादेश, अफगाणिस्तान, इराण , इंडोनेशिया , मलेशिया, थायलंड, नेपाल, भूतान , तिबेट , कंबोडिया असा सगळा अखंड हिंदू भाग होता. पुढे बौद्ध आणि इस्लाम धर्मामुळे ह्या भागाचे तुकडे होवून वेगवेगळे देश निर्माण झाले . इस्लाम धर्माला तर इतर कोणताच धर्म आणि त्यांची संस्कृती मान्य नसल्यामुळे अतिशय सुंदर सुंदर sculpures , चित्रे , ग्रंथ , विद्यालये नष्ट करण्यात आली . हा धर्म नसता तर आज जग खूप वेगळं असलं असतं

नंदन 18/06/2014 - 01:29
'पूर्वरंग' वाचल्यापासून केचक नृत्याबद्दल उत्सुकता होती, तेव्हा त्याचे फोटो पाहून मस्त वाटले. उलुवातु मंदिराचे आणि तिथल्या कोरीव कामाचे फोटोही फार सुरेख! ('उलुवातु' आधी तद्भव शब्द असू शकेल असं वाटलं होतं, पण जालावर शोधल्यावर उलु = कडा/टोक/शिर, वातु = दगड अशी माहिती मिळाली.)

चित्रगुप्त 18/06/2014 - 10:16
व्वा. फार पूर्वी पुलंच्या लेखातून केचक नृत्याबद्दल कळले होते. त्यानंतर आज प्रथमच त्याची चित्रफीत बघितली. नेहमीप्रमाणेच सुंदर फोटो आणि लेख. तुमच्या चिकाटीचे कौतूक वाटते.

अत्रुप्त आत्मा 18/06/2014 - 11:14
आहाहाहाहाहाहाहा........! काय काय पाहू,कुठे कुठे मी राहू?..http://www.sherv.net/cm/emo/happy/bliss-smiley-emoticon.gif केचक नृत्य...लै लै भारी! सुवर्णमृगाच्या रूपातला मारीच--हा अत्यंत महारीच वाटतोय! ;) आनोमान आणि त्याचं दहन-तांडव! हे तर फक्त आणि फक्त प्रत्यक्ष बघितल्यानीच समाधान देइल,याची खात्री वर्णन आणि फोटोवरून पटते आहे. हा धागा अत्यंत रोमांचित करणारा आहे......... __/\__

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 13:57
बालीची सफर नक्की कराच ! संस्कृती आणि निसर्गसौंदर्याचा इतका सुंदर मिलाफ दुसर्‍या जागेवर फार क्वचितच बघायला मिळतो !!

दिपक.कुवेत 18/06/2014 - 11:20
खुपच छान माहिती आणि त्याबरोबरचे फोटो देखील. बॅंकॉक मधे सुद्धा काहि ठिकाणी जो देवळांचा भाग आहे तिथे देखील फुल पॅन्ट घालणे आवश्यक आहे. नसल्यास बाहेर भाड्याने लेंगे मिळतात.

इशा१२३ 18/06/2014 - 12:11
केचक नाचाचे वर्णन पुर्वी पुर्वरंग मधे वाचले होतेच.आता फोटोही बघायला मिळाले.बाकी "आनोमान" चा मेकअप मात्र भलताच उग्र.आपल्या हनुमानाची सर नाही.

रायनची आई 18/06/2014 - 12:38
खूप छान लिहिलय..आम्ही काही वर्षापूर्वीच बाली ला जाउन आलो आहोत..ती सगळी ट्रिप आठवते आहे..आम्हीपण घरूनच सगळ अरेंज करून गेलो होतो..दहा दिवस तिथे फिरलो..उबुड मंकी फॉरेस्ट, ऊलुवाटू, गुहा गजः, बातुर लेक, तन्हा लोत टेंपल, सानुर बीच, पुरा बेसखी टेंपल, बाली सफारी सर्व पाहीले...जिमबारेन बीच ला समुद्रालगत सी फुड खाल्ल. त्याची चव अजुन आठवते..मधे जूलीया रॉबर्ट्स चा पिक्चर येऊन गेला ना "ईट प्रे लव" त्यात पण बालीचे चित्रण खूप सुंदर केले आहे..माझा नवरा तर बाली च्या प्रेमातच पडला आहे.

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 13:55
आयुर्हित, खटपट्या, मदनबाण, यशोधरा, लीमाउजेट, मुक्त विहारि, प्रमोद देर्देकर, चित्रगुप्त, मितान, दिपक.कुवेत, इशा१२३ आणि रायनची आई : तुमच्या सहभागाने सहलिची मजा व्दिगुणीत होत आहे !

बॅटमॅन 18/06/2014 - 17:37
पूर्वरंगची हटकून आठवण आली. अप्रतिम फटू आणि रोचक वर्णन!!!!! पुलंच्या पुस्तकातले वर्णन मूर्तिमंत साकार झालेले पाहून फारचफार गार्गार वाटलं. :)

प्रचेतस 18/06/2014 - 17:43
उलुवातु मंदिर, केचक नृत्य, तिथले कडे, तिथला समुद्र सर्वच आवडलं. तिथले द्वारपालांचे चेहरे हे मला सिंहमुखाशी साधर्म्य असलेले वाटत आहेत. कदाचित इथल्या किर्तीमुखांवरून प्रेरणा घेऊन अशी शिल्पे घडवली जात असावीत. आमच्या खिद्रापूरच्या कोपेश्वर मंदिरावरची ही कोरीव दगडी खिडकी बघा. किती सारखी. :) a

डॉ सुहास म्हात्रे 18/06/2014 - 19:48
तिथले द्वारपालांचे चेहरे हे मला सिंहमुखाशी साधर्म्य असलेले वाटत आहेत. कदाचित इथल्या किर्तीमुखांवरून प्रेरणा घेऊन अशी शिल्पे घडवली जात असावीत. आमच्या खिद्रापूरच्या कोपेश्वर मंदिरावरची ही कोरीव दगडी खिडकी बघा. किती सारखी. दक्षिणपूर्व आशियाच्या सगळ्याच देशांवर भारतिय संस्कृतीचा खोलवर प्रभाव आहे. हे केवळ विचारांचे आदानप्रदान किंवा व्यापारी संबद्ध नव्हते तर त्याकाळात तेथे जाऊन धर्म, राजसत्तेचा आणि कलेचा वारसा घेऊन जाणार्‍या दर्यावर्दी भारतियांचा हजारो वर्षांचा इतिहास आहे. त्या देशांतील सर्व धर्मांना छेद देत जाणारा लोकजीवनात असलेला रामायण-महाभारताचा आणि संस्कृत भाषेचा प्रभाव असेच नाही तर तिथल्या जनतेत असलेले १०-१५% भारतीय Y-क्रोमोसोम्स हा पण त्या वस्तुस्थितीचा ठाम शास्त्रिय पुरावा आहे. या सर्व गोष्टी त्या देशांत, अगदी सद्या मुस्लीम असलेल्या देशांमध्येसुद्धा, ऐतिहासिक वारसा म्हणून सहजपणे आणि अभिमानाने सांगितल्या जातात आणि संग्रहालयांत जपून ठेवल्या जातात. स्वार्थी राजकारण, स्वतःबद्दलची कमीपणाची भावना (लो सेल्फ एस्टीम) किंवा तद्दन अज्ञान यामुळे भारतात दुर्दैवाने अगदी याविरुद्ध अवस्था आहे ! पंधराव्या शतकापासून भारतात व तेथे झालेल्या मुस्लीम आक्रमणांमुळे आणि नंतर पाश्चिमात्य वसाहतवादामुळे ही प्रक्रिया खंडली. वसाहतवाद संपल्यावर बदललेल्या समिकरणांमुळे ती प्रक्रिया पुनःस्थापीत करण्यात कोणालाच रस राहिला नव्हता. तरीसुद्धा तेथिल जनमानसावरचा तो ठसा अजूनही कायम आहे हे विशेष.

प्रचेतस 18/06/2014 - 22:06
धन्यवाद. भारतीय संस्कृती खोलवर झिरपलेली दिसतेच. आपल्या देशांत मात्र प्राचीन वास्तू अनास्थेचे बळी ठरत आहेत.

चौकटराजा 19/06/2014 - 09:49
@ वल्ली ,आपल्याकडे हळेबीडू , बेलूर, पत्तडकल ई ठिकांणी अशा खिड्क्यात वेगवेगळ्या फुलांच्या आकाराचा वापर केलेला दिसेल. @ ईस्पिक साहेब , धागा वाचून इस्पिकरावानी आमचे इप्सित साध्य केले असे वाटतेय !

खटपट्या 20/06/2014 - 04:28
हे एक अजून अशक्य कोरीव काम. कोणते टूल्स वापरले असतील ? संगमरवरी जाळ्या बऱ्याच पाहण्यात आल्यात पण काळ्या दगडात केलेली जाळी म्हणजे जबरीच. (गणपती मध्ये थर्माकोल मध्ये जाळी बनवायला नाकी नऊ येतात)

अस्मी 18/06/2014 - 18:15
आह्ह्हाहा अतिशय सुंदर फोटो आणि ओघवतं वर्णन!!! उलुवातु मंदिर, कडा आणि समुद्राचे फोटो तर खासच. केचक नृत्य आणि त्याच्या नेपथ्याचे वर्णन पण मस्त. अगदी तो समुद्र, मावळतीचा सूर्य सग्गळं डोळ्यासमोर आहे असं वाटलं.

शिद 18/06/2014 - 22:25
जबरा प्रवासवर्णन तितक्याच नयनरम्य फोटोंसहीत... मस्तच. बालीमधील रामलिला पण झकासच दिसतेय. रावण व हनुमानाचे कॅरेक्टर एकदम जमून आलं आहे. पु.भा.प्र.

सखी 18/06/2014 - 23:45
अप्रतिम फोटो आणि केचक नृत्याचे वर्णन ऐकुन तर लगेच तिथे जावेसं वाटतयं, कड्याचा फोटो फारच सुरेख आहे, तिथे प्रत्यक्ष काय अनुभव येत असेल ही फक्त कल्पनाच करु शकते.

पैसा 19/06/2014 - 09:40
सगळंच सुंदर आहे. केचकबद्दल वाचताना 'पूर्वरंग'ची आठवण आलीच!

म्हैस 19/06/2014 - 15:13
आत्ता जो भारत आहे तो अर्यावार्ताचा केवळ १ तुकडा आहे . भारत , पाकिस्तान , बांगलादेश, अफगाणिस्तान, इराण , इंडोनेशिया , मलेशिया, थायलंड, नेपाल, भूतान , तिबेट , कंबोडिया असा सगळा अखंड हिंदू भाग होता. पुढे बौद्ध आणि इस्लाम धर्मामुळे ह्या भागाचे तुकडे होवून वेगवेगळे देश निर्माण झाले . इस्लाम धर्माला तर इतर कोणताच धर्म आणि त्यांची संस्कृती मान्य नसल्यामुळे अतिशय सुंदर सुंदर sculpures , चित्रे , ग्रंथ , विद्यालये नष्ट करण्यात आली . हा धर्म नसता तर आज जग खूप वेगळं असलं असतं
=================================================================== मनमोहक बाली : ०१... ०२... ०३... ०४... ०५... ०६... ०७...
Subscribe to