मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

(तमाशा)

धन्या ·

मिसळलेला काव्यप्रेमी Tue, 08/26/2014 - 16:51
बाबो.. आरे धन्या काय रे हे!!
तो बर्ड व्हॅलीचा तलाव... अरबी समुद्राचा आभास निर्माण करतो आणि सगळा लफडा होतो... सगळ्याचा कसा उगाचंच तमाशा होतो
=)) खल्लास!! म्हणून मला मिपा आवडतं... अवांतरः कवितेचे विडंबन हे दारु आणि बेवड्यांचा उल्लेख झाल्याबिगर होऊच शकत नाही कां? आज एक मिपाकर असल्याची शरम वाटली. ;)

गवि Wed, 08/27/2014 - 14:38
अवांतरः कवितेचे विडंबन हे दारु आणि बेवड्यांचा उल्लेख झाल्याबिगर होऊच शकत नाही कां?
हो.. होऊ शकतं की. दारु नसेल तर वारा सरणे, अतिसार, एरंडेल इत्यादि चालतात. किंवा दारुमधे हे सर्व मिसळूनही चालतं.

एस Tue, 08/26/2014 - 16:59
इतका तमाशा होत असेल तर आपलं लिमिटमध्येच ठेवावं ना नेहमी !

धन्या Wed, 08/27/2014 - 12:50
मिपावर लिहिलेलं सारंच तुम्ही खरं मानता काय? तसं असेल तर जपून र्‍हावा. नाही तर एक दिवस आम्हाला कळायचं की तुम्हाला "स्व" गवसला आहे. ;)

एस Wed, 08/27/2014 - 15:19
कृपया बाब्बौ हे (का भौ?) असं (कंसांसकट) वाचावं. प्रतिसादाचं विडंबन करताना शीर्षकाचंही करायचं असतं हे घाईघाईत लक्षात आलं नव्हतं.

सूड Tue, 08/26/2014 - 17:22
हो, पुराणकाळात चतुर असणारा मुरलीधर सद्यकाळी अंमळ भोळा झालाय म्हणा. त्यात त्याला काही महाभाग भेटले की मग काय कथा !! ;) पुण्यात 'खुन्या' मुरलीधराचं' देऊळही आहे, असं जाता जाता नमूद करतो.

कवितानागेश Wed, 08/27/2014 - 16:08
हे प्रकार नवीनच आहेत. dhabdhaba kaichyaakai Khuni panja .......... आजपर्यंत भूछत्री आणि कोडाईकॅनल हे प्रकार माहित होते.

मिसळलेला काव्यप्रेमी Tue, 08/26/2014 - 16:51
बाबो.. आरे धन्या काय रे हे!!
तो बर्ड व्हॅलीचा तलाव... अरबी समुद्राचा आभास निर्माण करतो आणि सगळा लफडा होतो... सगळ्याचा कसा उगाचंच तमाशा होतो
=)) खल्लास!! म्हणून मला मिपा आवडतं... अवांतरः कवितेचे विडंबन हे दारु आणि बेवड्यांचा उल्लेख झाल्याबिगर होऊच शकत नाही कां? आज एक मिपाकर असल्याची शरम वाटली. ;)

गवि Wed, 08/27/2014 - 14:38
अवांतरः कवितेचे विडंबन हे दारु आणि बेवड्यांचा उल्लेख झाल्याबिगर होऊच शकत नाही कां?
हो.. होऊ शकतं की. दारु नसेल तर वारा सरणे, अतिसार, एरंडेल इत्यादि चालतात. किंवा दारुमधे हे सर्व मिसळूनही चालतं.

एस Tue, 08/26/2014 - 16:59
इतका तमाशा होत असेल तर आपलं लिमिटमध्येच ठेवावं ना नेहमी !

धन्या Wed, 08/27/2014 - 12:50
मिपावर लिहिलेलं सारंच तुम्ही खरं मानता काय? तसं असेल तर जपून र्‍हावा. नाही तर एक दिवस आम्हाला कळायचं की तुम्हाला "स्व" गवसला आहे. ;)

एस Wed, 08/27/2014 - 15:19
कृपया बाब्बौ हे (का भौ?) असं (कंसांसकट) वाचावं. प्रतिसादाचं विडंबन करताना शीर्षकाचंही करायचं असतं हे घाईघाईत लक्षात आलं नव्हतं.

सूड Tue, 08/26/2014 - 17:22
हो, पुराणकाळात चतुर असणारा मुरलीधर सद्यकाळी अंमळ भोळा झालाय म्हणा. त्यात त्याला काही महाभाग भेटले की मग काय कथा !! ;) पुण्यात 'खुन्या' मुरलीधराचं' देऊळही आहे, असं जाता जाता नमूद करतो.

कवितानागेश Wed, 08/27/2014 - 16:08
हे प्रकार नवीनच आहेत. dhabdhaba kaichyaakai Khuni panja .......... आजपर्यंत भूछत्री आणि कोडाईकॅनल हे प्रकार माहित होते.
लेखनविषय:
नाट्य
प्रेरणा: गोंधळ साल्या तू बेवडा मारताना तुझे डोळे फार तांबारुन जातात सगळ्याचा कसा उगाचंच तमाशा होतो ----- गोठलेल्या पाण्यासारखी ती चिल्ड बीयर आणि जळमटं पकडलेल्या गंजलेल्या खिडकीतून दिसणारा तो बर्ड व्हॅलीचा तलाव... अरबी समुद्राचा आभास निर्माण करतो आणि सगळा लफडा होतो... सगळ्याचा कसा उगाचंच तमाशा होतो ----- साल्या तू बेवडा मारताना बघता बघता बसल्या जागी तरंगू लागतोस भरभर शिव्या बाहेर येतात बाजूचे बेवडे तुझ्याकडे पाहायला लागतात तुझ्या हेलकावे खाणार्‍या शरीराकडे पाहतात मग त्यांचाही डोलकर होतो, आणि सगळाच शिमगा आणि मग सगळ्याचा कसा उगाचंच त

गोंधळ

मिसळलेला काव्यप्रेमी ·

एस Tue, 08/26/2014 - 14:44
आणि मग ना घेणं ना देणं, फुकाचे कंदिल लागणार... मस्तच! आणि मी पयला!

गवि Tue, 08/26/2014 - 14:55
चढवू नको मेल्या उगाच.. जमली नाहीसे वाटले की तसेही लिवतोच की.. येऊ दे दिवाळीसाठीही एकदम फटाका कविता एक.

स्पा Tue, 08/26/2014 - 15:00
अश्या डबडबलेल्या अवस्थेत चुकुन आरशाकडे लक्ष गेले तर परत तुझे डोळे... माझी समजूत काढत असतात तेव्हा तर मी अजूनच बावरतो मला तर ती नजर चुकवायची असते पण त्या डोळ्यांवरुन नजर हटतही नाही
कातिल __/\__

सस्नेह Tue, 08/26/2014 - 16:28
इतका गोंधळ माजत असेल तर आपलं त्या डोळ्यांसमोरच रहावं ना नेहमी ! मुक्त कविता मस्त आहे !

पैसा Tue, 08/26/2014 - 17:00
वाचायची मागे ठेवली होती. धन्याबाबांच्या किरपेमुळे आधी वाचावीच लागली! कविता झक्कास!

प्यारे१ Wed, 08/27/2014 - 12:27
मस्तच रे मिका! माझी मस्जिदची दौड : विनाकारण ऐवजी दुसरा कुठला शब्द वापरता येईल का? तेवढाच 'जास्त' गद्य वाटतोय. गद्यच हवाय हे ठाऊक आहे. 'अकारण' शोभेल?

एस Tue, 08/26/2014 - 14:44
आणि मग ना घेणं ना देणं, फुकाचे कंदिल लागणार... मस्तच! आणि मी पयला!

गवि Tue, 08/26/2014 - 14:55
चढवू नको मेल्या उगाच.. जमली नाहीसे वाटले की तसेही लिवतोच की.. येऊ दे दिवाळीसाठीही एकदम फटाका कविता एक.

स्पा Tue, 08/26/2014 - 15:00
अश्या डबडबलेल्या अवस्थेत चुकुन आरशाकडे लक्ष गेले तर परत तुझे डोळे... माझी समजूत काढत असतात तेव्हा तर मी अजूनच बावरतो मला तर ती नजर चुकवायची असते पण त्या डोळ्यांवरुन नजर हटतही नाही
कातिल __/\__

सस्नेह Tue, 08/26/2014 - 16:28
इतका गोंधळ माजत असेल तर आपलं त्या डोळ्यांसमोरच रहावं ना नेहमी ! मुक्त कविता मस्त आहे !

पैसा Tue, 08/26/2014 - 17:00
वाचायची मागे ठेवली होती. धन्याबाबांच्या किरपेमुळे आधी वाचावीच लागली! कविता झक्कास!

प्यारे१ Wed, 08/27/2014 - 12:27
मस्तच रे मिका! माझी मस्जिदची दौड : विनाकारण ऐवजी दुसरा कुठला शब्द वापरता येईल का? तेवढाच 'जास्त' गद्य वाटतोय. गद्यच हवाय हे ठाऊक आहे. 'अकारण' शोभेल?
लेखनविषय:
कविता
प्रेमकाव्य
सखे तू जवळ नसतांना तुझे डोळे फार गोंधळ घालतात सगळचं कसं विनाकारण उत्कट होत जातं ------ गोठलेल्या शाईसारखी काळी रात्र आणि थंड पडलेल्या इवलाश्या खिडकीतून दिसणारी ती लोभस चंद्रकोर... तुझ्या डोळ्यांचा आभास निर्माण करतात आणि मग फार गोंधळ होतो... सगळचं कसं विनाकारण उत्कट होत जातं -------- सखे तू जवळ नसतांना बघता बघता कोर्‍या कागदाची कविता होते झरझर लेखणी शब्द पाझरते... कविता तुझे वर्णन करायला लागते तुझ्या डोळ्यातल्या अगणित छटांमध्ये गुरफटते मग तिचाच गोंधळ होतो, आणि सगळीच आंधळी कोशिंबीर होऊन बसते नुसताच गोंधळ, आणि मग सगळचं कसं विनाकारण उत्कट होत जातं -------- सखे तू जवळ नसतांना माझा सगळाच नाईलाज अ

पेन्सिल शेडींग - स्मिता पाटील

बबन ताम्बे ·
smita

एस Tue, 08/26/2014 - 15:00
मुळात चित्र किती हुबेहूब आहे ह्यापेक्षा पेन्सिल शेडिंगच्या मूलभूत तत्त्वांचा वापर किती खुबीने केलाय आणि त्यातून त्या व्यक्तीची अनुभूती किंवा चित्रकाराला जे दाखवायचं आहे ते प्रेक्षकांपर्यंत किती परिणामकारकतेने पोहोचतेय हे महत्त्वाचे आहे. त्यादृष्टीने स्मिता पाटील खूपच बोलकी उतरलीय ह्या चित्रात. मस्त. अगदी छायाचित्रच आहे की काय असे वाटावे इतके हुबेहूब चित्र काढण्याला हायपररिअलिस्टिक पेंटिंग म्हणतात. हे तैलरंग आणि ग्राफाईट (पेन्सिल्/पावडर) या माध्यमांत चांगले जमते. जलरंगात मात्र रिअलिस्टिक परिणाम त्यांच्या तरलतेने आणि पारदर्शकपणामुळे आणणे अवघड असते. तसा प्रयत्न केल्यास त्या चित्रातील मजाही निघून जाते. म्हणून माध्यमाच्या मर्यादा आणि शक्तिस्थळे दोन्ही नीट समजून घेऊन त्यातून चांगले काहीतरी फुलवणे. मग नंतर हळूहळू आपली स्वतःची स्वतंत्र शैली विकसित करणे हे महत्त्वाचे. हायपररिअलिस्टिक पेन्सिल शेडिंगबद्दल तुम्हांला कबूल केल्याप्रमाणे अजूनही व्यनि न केल्याबद्दल खरंच सॉरी. खूप सविस्तर सांगूया असे म्हणता म्हणता ते राहून गेलेय. काही हायपररिअलिस्टिक तैलरंगचित्रे: http://imanmaleki.com/index.htm (कलाकार इमान मलेकी) काही हायपररिअलिस्टिक पेन्सिल शेडिंगः http://midtel.net/~imaginee/artgalleries.html (कलाकार लिंडा ह्युबर) काही हायपररिअलिस्टिक जलरंगचित्रे http://fineartblogger.com/steve-hanks-realistic-watercolor-paintings/ (कलाकार स्टीव हँक्स)

राघव Mon, 05/11/2020 - 17:47
स्टीव हँक्स ची चित्र अप्रतीम आहेत! धन्यवाद. काही अप्रतीम पेन्सील शेडींगची चित्रं - कलाकारः Xiaonan Sun - https://www.theportraitart.com/artvideo काही हायपर रिअ‍ॅलिझम पेंटींग्स - कलाकारः Jung Hwan - http://www.artnet.com/artists/an-jung-hwan/ हे दोघेही आपापल्या क्षेत्रात ग्रेट आहेत.

एस Tue, 08/26/2014 - 23:16
लोक माझ्या एकुलत्या एका आयडीचेपण किती डुआयडी करताहेत हे पाहून मजा वाटली. स्वैप, स्वॅप, स्वाप, स्वाप्स, स्वॉप अन् अजून कायकाय. बघा, मला किती स्कोप आहे मिपावर डुआयडींनी वावरायला! :-)) गंमत म्हणजे विचित्र काहीतरी आयडी नको म्हणून हा घेतला होता. हाहाहाहा! (ह. घ्या.) ओ वल्लीशेट, ते 'मी पयला' घेऊन टाकू का हो?

डॉ सुहास म्हात्रे Tue, 08/26/2014 - 23:49
स्केच खूप छान आहे ! @ स्वॅप्स : सर्वच दुव्यातील चित्रे "हायपररिअलिस्टिक" या संबोधनाला पुरेपूर जागून आहेत. आधी सांगीतले नसते तर छायाचित्रे म्हणून सहज खपून गेली असती ! दुव्यांसाठी धन्यवाद !

सखी Wed, 08/27/2014 - 21:42
मलाही कालपासुन चित्र दिसत नव्हते. धन्यवाद लिंक दिल्याबद्द्ल. स्मिता पाटीलचे अतिशय बोलके चित्र काढलं आहे.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 08/28/2014 - 12:29
सुंदर आलेय ! डोळे तर एकदम जिवंत ! ताम्बेसाहेब, चांगलाच जोर धरलायत ! तुमची चित्रे पाहून खरोखरच मजा येतेय ! पुढील कलाक्रुतीसाठी आमच्या "लै भारी" शुभेचछा !

एस Tue, 08/26/2014 - 15:00
मुळात चित्र किती हुबेहूब आहे ह्यापेक्षा पेन्सिल शेडिंगच्या मूलभूत तत्त्वांचा वापर किती खुबीने केलाय आणि त्यातून त्या व्यक्तीची अनुभूती किंवा चित्रकाराला जे दाखवायचं आहे ते प्रेक्षकांपर्यंत किती परिणामकारकतेने पोहोचतेय हे महत्त्वाचे आहे. त्यादृष्टीने स्मिता पाटील खूपच बोलकी उतरलीय ह्या चित्रात. मस्त. अगदी छायाचित्रच आहे की काय असे वाटावे इतके हुबेहूब चित्र काढण्याला हायपररिअलिस्टिक पेंटिंग म्हणतात. हे तैलरंग आणि ग्राफाईट (पेन्सिल्/पावडर) या माध्यमांत चांगले जमते. जलरंगात मात्र रिअलिस्टिक परिणाम त्यांच्या तरलतेने आणि पारदर्शकपणामुळे आणणे अवघड असते. तसा प्रयत्न केल्यास त्या चित्रातील मजाही निघून जाते. म्हणून माध्यमाच्या मर्यादा आणि शक्तिस्थळे दोन्ही नीट समजून घेऊन त्यातून चांगले काहीतरी फुलवणे. मग नंतर हळूहळू आपली स्वतःची स्वतंत्र शैली विकसित करणे हे महत्त्वाचे. हायपररिअलिस्टिक पेन्सिल शेडिंगबद्दल तुम्हांला कबूल केल्याप्रमाणे अजूनही व्यनि न केल्याबद्दल खरंच सॉरी. खूप सविस्तर सांगूया असे म्हणता म्हणता ते राहून गेलेय. काही हायपररिअलिस्टिक तैलरंगचित्रे: http://imanmaleki.com/index.htm (कलाकार इमान मलेकी) काही हायपररिअलिस्टिक पेन्सिल शेडिंगः http://midtel.net/~imaginee/artgalleries.html (कलाकार लिंडा ह्युबर) काही हायपररिअलिस्टिक जलरंगचित्रे http://fineartblogger.com/steve-hanks-realistic-watercolor-paintings/ (कलाकार स्टीव हँक्स)

राघव Mon, 05/11/2020 - 17:47
स्टीव हँक्स ची चित्र अप्रतीम आहेत! धन्यवाद. काही अप्रतीम पेन्सील शेडींगची चित्रं - कलाकारः Xiaonan Sun - https://www.theportraitart.com/artvideo काही हायपर रिअ‍ॅलिझम पेंटींग्स - कलाकारः Jung Hwan - http://www.artnet.com/artists/an-jung-hwan/ हे दोघेही आपापल्या क्षेत्रात ग्रेट आहेत.

एस Tue, 08/26/2014 - 23:16
लोक माझ्या एकुलत्या एका आयडीचेपण किती डुआयडी करताहेत हे पाहून मजा वाटली. स्वैप, स्वॅप, स्वाप, स्वाप्स, स्वॉप अन् अजून कायकाय. बघा, मला किती स्कोप आहे मिपावर डुआयडींनी वावरायला! :-)) गंमत म्हणजे विचित्र काहीतरी आयडी नको म्हणून हा घेतला होता. हाहाहाहा! (ह. घ्या.) ओ वल्लीशेट, ते 'मी पयला' घेऊन टाकू का हो?

डॉ सुहास म्हात्रे Tue, 08/26/2014 - 23:49
स्केच खूप छान आहे ! @ स्वॅप्स : सर्वच दुव्यातील चित्रे "हायपररिअलिस्टिक" या संबोधनाला पुरेपूर जागून आहेत. आधी सांगीतले नसते तर छायाचित्रे म्हणून सहज खपून गेली असती ! दुव्यांसाठी धन्यवाद !

सखी Wed, 08/27/2014 - 21:42
मलाही कालपासुन चित्र दिसत नव्हते. धन्यवाद लिंक दिल्याबद्द्ल. स्मिता पाटीलचे अतिशय बोलके चित्र काढलं आहे.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 08/28/2014 - 12:29
सुंदर आलेय ! डोळे तर एकदम जिवंत ! ताम्बेसाहेब, चांगलाच जोर धरलायत ! तुमची चित्रे पाहून खरोखरच मजा येतेय ! पुढील कलाक्रुतीसाठी आमच्या "लै भारी" शुभेचछा !

सिग्नल - लघुकथा

विशाल चंदाले ·

अनुप ढेरे Tue, 08/26/2014 - 12:05
खरं, हे असले ७-८ सेकंद आधीच जाणारे लोक डोक्यात जातात. सिग्नलला वाहनांचा गर्दीतून वाकडी तिकडी गाडी काढून झेब्रा क्रॉसिंगवर थांबण्यात काय मजा येते लोकांना काय माहित!

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:40
फक्त धाग्याकर्त्याने कथेमधल्या "त्याची' बॅकग्राउंड हिस्ट्रि म्हणजे तो विवाहित कि अविवाहित, मग त्यायोगे येणारे प्रॉब्लेस, त्याची आर्थीक-सामाजीक स्थीती, मग सीग्नलवर नित्यनेमाने भेटणारी माणसं, त्यात त्याची भावनीक गुंतागुंत ई. ई. ह्या सगळ्या गोष्टिंना फाटा दिलाय ईतकचं. मला आवडली हो कथा. छान भट्टि जमलीये (पण नेमकि कशाची???)

वेल्लाभट Tue, 08/26/2014 - 14:28
डोक्क्क्यात जातात हे. हाच भारत आहे सर. फेस इट. पण मी त्याच्यासारखा जात नाही. मी मागच्याला ठणाणा करायला लावतो. मागचा लालबुंद होतो. पण मी समोर हिरवा दिसला की आणि कीच वाहन पुढे नेतो. असं सगळ्यांनी (सूज्ञांनी) करावं असं आग्रहाने सांगतो. पोस्ट वाचताना सहज एक शाळेतलं वाक्य आठवलं ज्यावर आम्ही जाम हसायचो. 'रामाणे बान मारला' ! न/ण बघा की राव. मैत्रीपूर्ण सल्ला बरं का.

आतिवास Tue, 08/26/2014 - 15:09
कथेतून जे काही सांगायचा प्रयत्न आहे, ते माझ्यापर्यंत पोचलं नाही.

विशाल चंदाले Tue, 08/26/2014 - 16:02
अतिवास ताई, काही लोकं असे असतात त्यांना नियम पाळायचे असतात पण बाकीच्यांचं बघून ते हि नियम पाळत नाहीत.हेच दाखवायचं होतं. आणि एकामुळे बऱ्याच इतर लोकांवर परिणाम होतात हेही. मला हे स्पष्टीकरण द्यावं लागतंय हि आमची कमतरता; तेव्हा क्षमस्व आणि धन्यवाद. बाकी वेल्लाभट यांचच अनुकरण करावं लागणार बहुदा.

सूड Tue, 08/26/2014 - 17:18
>>मला हे स्पष्टीकरण द्यावं लागतंय हि आमची कमतरता; तेव्हा क्षमस्व आणि धन्यवाद. थोडं तपशीलवार लिहीत चला पुढल्यावेळेपासनं, बाकी आपोआप जमून जाईल.

आतिवास Tue, 08/26/2014 - 17:25
'क्षमस्व' वगैरे नाही हो, मला समजलं नाही - इतकंच! बाकी लोक म्हणताहेत त्यानुसार थोडं विस्ताराने लिहा पुढच्या वेळी. शुभेच्छा पुढील लेखनासाठी.

प्रभाकर पेठकर Tue, 08/26/2014 - 21:20
दुसर्‍याने केला आहे म्हणून आपल्या गुन्ह्याचे समर्थन होत नाही. कोणी कितीही हॉर्न वाजवू दे, रहदारी नियंत्रक हिरवा झाल्याशिवाय मी तरी गाडी काढीत नाही. तुम्ही नियंत्रक हिरवा व्हायच्या आत गाडी पुढे नेलीत हा गुन्हाच आहे. इतरांनी केले म्हणून, किंवा मागचा हॉर्न वाजवित होता म्हणून ह्या सबबी लंगड्या आहेत.

अनुप ढेरे Tue, 08/26/2014 - 12:05
खरं, हे असले ७-८ सेकंद आधीच जाणारे लोक डोक्यात जातात. सिग्नलला वाहनांचा गर्दीतून वाकडी तिकडी गाडी काढून झेब्रा क्रॉसिंगवर थांबण्यात काय मजा येते लोकांना काय माहित!

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:40
फक्त धाग्याकर्त्याने कथेमधल्या "त्याची' बॅकग्राउंड हिस्ट्रि म्हणजे तो विवाहित कि अविवाहित, मग त्यायोगे येणारे प्रॉब्लेस, त्याची आर्थीक-सामाजीक स्थीती, मग सीग्नलवर नित्यनेमाने भेटणारी माणसं, त्यात त्याची भावनीक गुंतागुंत ई. ई. ह्या सगळ्या गोष्टिंना फाटा दिलाय ईतकचं. मला आवडली हो कथा. छान भट्टि जमलीये (पण नेमकि कशाची???)

वेल्लाभट Tue, 08/26/2014 - 14:28
डोक्क्क्यात जातात हे. हाच भारत आहे सर. फेस इट. पण मी त्याच्यासारखा जात नाही. मी मागच्याला ठणाणा करायला लावतो. मागचा लालबुंद होतो. पण मी समोर हिरवा दिसला की आणि कीच वाहन पुढे नेतो. असं सगळ्यांनी (सूज्ञांनी) करावं असं आग्रहाने सांगतो. पोस्ट वाचताना सहज एक शाळेतलं वाक्य आठवलं ज्यावर आम्ही जाम हसायचो. 'रामाणे बान मारला' ! न/ण बघा की राव. मैत्रीपूर्ण सल्ला बरं का.

आतिवास Tue, 08/26/2014 - 15:09
कथेतून जे काही सांगायचा प्रयत्न आहे, ते माझ्यापर्यंत पोचलं नाही.

विशाल चंदाले Tue, 08/26/2014 - 16:02
अतिवास ताई, काही लोकं असे असतात त्यांना नियम पाळायचे असतात पण बाकीच्यांचं बघून ते हि नियम पाळत नाहीत.हेच दाखवायचं होतं. आणि एकामुळे बऱ्याच इतर लोकांवर परिणाम होतात हेही. मला हे स्पष्टीकरण द्यावं लागतंय हि आमची कमतरता; तेव्हा क्षमस्व आणि धन्यवाद. बाकी वेल्लाभट यांचच अनुकरण करावं लागणार बहुदा.

सूड Tue, 08/26/2014 - 17:18
>>मला हे स्पष्टीकरण द्यावं लागतंय हि आमची कमतरता; तेव्हा क्षमस्व आणि धन्यवाद. थोडं तपशीलवार लिहीत चला पुढल्यावेळेपासनं, बाकी आपोआप जमून जाईल.

आतिवास Tue, 08/26/2014 - 17:25
'क्षमस्व' वगैरे नाही हो, मला समजलं नाही - इतकंच! बाकी लोक म्हणताहेत त्यानुसार थोडं विस्ताराने लिहा पुढच्या वेळी. शुभेच्छा पुढील लेखनासाठी.

प्रभाकर पेठकर Tue, 08/26/2014 - 21:20
दुसर्‍याने केला आहे म्हणून आपल्या गुन्ह्याचे समर्थन होत नाही. कोणी कितीही हॉर्न वाजवू दे, रहदारी नियंत्रक हिरवा झाल्याशिवाय मी तरी गाडी काढीत नाही. तुम्ही नियंत्रक हिरवा व्हायच्या आत गाडी पुढे नेलीत हा गुन्हाच आहे. इतरांनी केले म्हणून, किंवा मागचा हॉर्न वाजवित होता म्हणून ह्या सबबी लंगड्या आहेत.
लेखनविषय:
कथा
लेखनप्रकार
आस्वाद
सिग्नल पडला तशी त्याने बाईक झेब्रा क्रॉसिंगच्या अलीकडे थांबवली.त्याच्या मागोमाग एक दोन बाईक्स येउन झेब्रा क्रॉसिंगच्या अलीकडेच थांबल्या. पण 'व्यक्ती तितक्या प्रवृत्ती' प्रमाणे जसं वेळ जात होता तसं येणारी वाहणं क्रॉसिंग पार करत होती. एका काकांनी त्याच्या उजव्या बाजूने जाऊन त्याच्या समोरच बाईक लावली.एक मुलगी, ती आली तिथून तिला उजवीकडे वळण शक्य नसल्याने डाव्याबाजूला वळून झेब्रा क्रॉसिंगच्या पुढे येउन थांबली. अस करत अर्धे अधिक लोक झेब्रा क्रॉसिंग वर आले. त्याच्या मनात विचारांनी गर्दी केली. ह्या लोकांना नियम पाळायला काय होतं?

सप्ताहिक सकाळ-२ लेख!

अत्रुप्त आत्मा ·

सौंदाळा Tue, 08/26/2014 - 13:30
दोन्ही लेख आवडले हो बुवा. मोदकाचा जास्त आवडला कारण रांगोळ्याबद्दल तुमचे मिसळपाववरील विस्त्रुत लेख आणि सुंदर फोटो आधी पाहीले आहेतच. अजुन काही लिहिलत तर कळवत चला

प्रभाकर पेठकर Tue, 08/26/2014 - 13:47
दोन्ही लेख वाचले. मोदकाचा प्रवास आणि फुलांच्या रांगोळीची तंत्र आणि मंत्र वाचनिय आहेत ह्यात शंका नाही. मिपावरील फुलांच्या रांगोळीचा लेख जास्त विस्तृत होता.

अत्रुप्त आत्मा Tue, 08/26/2014 - 16:26
१)सौंदाळा @अजुन काही लिहिलत तर कळवत चला>>> येस्स स्सर! २)प्रभाकर पेठकर @मिपावरील फुलांच्या रांगोळीचा लेख जास्त विस्तृत होता.>>> तिथे व्हिडिओनी किमया साधलेली आहे. आणि साप्ताहिकात पण बर्‍याच गोष्टी डिटेंलिंग म्हणून दिल्यावत्या.पण त्यांना जागेची मर्यादा होती. ३)सूड @फोटो नाय छापलंनीत तुमचा?? >>> मोदकाच्या लेखावरील पानात आहे. तो ही छापिला५त नेटीय अवृत्तीत नाही. ४)मुक्त विहारि @लेख प्रकाशित झाल्याबद्दल, एक कट्टा तो बनताही हय.... >>> जी हां..जी! आप पुना तो आइये। :) =================

चौकटराजा Fri, 08/29/2014 - 10:32
बुवांचा लेख वाचण्यापूर्वीच त्यांचे " गुलछडी" व "लिली" यांचे वरचे प्रेम कलाकृति मधून दिसत होतेच. पण रेखा म्हणून त्यांचा उपयोग फार अपरिहार्य असतो हे लेखातून कळले. कार्नेशन, झेंडू, जरबेरा व अ‍ॅस्टर या फुलांमधून अतिशय विविध रंगाच्या पाकळ्या उपलब्ध होतात. ज्युनिपर ,बॉटल ब्रश, क्रिसमस यांच्या पालवीतून रेखा दर्शविण्यासाठी मदत होते.बुवाना रम्गसंगतीचे ज्ञान उपजतच असल्यासारखे आहे. निसर्गाची आवड असल्याने असेल. त्यामुळे बुवांची रांगोळीला मिळलेली दाद ही मनापासून असते. चेपूवरच्या लाईक मधील क्लिक सारखी नाही. वि सू वरील पहिल्या ओळीतील फुलांची नावे " ती" या सदरातील आहेत हा एक योगायोग समजावा.

सौंदाळा Tue, 08/26/2014 - 13:30
दोन्ही लेख आवडले हो बुवा. मोदकाचा जास्त आवडला कारण रांगोळ्याबद्दल तुमचे मिसळपाववरील विस्त्रुत लेख आणि सुंदर फोटो आधी पाहीले आहेतच. अजुन काही लिहिलत तर कळवत चला

प्रभाकर पेठकर Tue, 08/26/2014 - 13:47
दोन्ही लेख वाचले. मोदकाचा प्रवास आणि फुलांच्या रांगोळीची तंत्र आणि मंत्र वाचनिय आहेत ह्यात शंका नाही. मिपावरील फुलांच्या रांगोळीचा लेख जास्त विस्तृत होता.

अत्रुप्त आत्मा Tue, 08/26/2014 - 16:26
१)सौंदाळा @अजुन काही लिहिलत तर कळवत चला>>> येस्स स्सर! २)प्रभाकर पेठकर @मिपावरील फुलांच्या रांगोळीचा लेख जास्त विस्तृत होता.>>> तिथे व्हिडिओनी किमया साधलेली आहे. आणि साप्ताहिकात पण बर्‍याच गोष्टी डिटेंलिंग म्हणून दिल्यावत्या.पण त्यांना जागेची मर्यादा होती. ३)सूड @फोटो नाय छापलंनीत तुमचा?? >>> मोदकाच्या लेखावरील पानात आहे. तो ही छापिला५त नेटीय अवृत्तीत नाही. ४)मुक्त विहारि @लेख प्रकाशित झाल्याबद्दल, एक कट्टा तो बनताही हय.... >>> जी हां..जी! आप पुना तो आइये। :) =================

चौकटराजा Fri, 08/29/2014 - 10:32
बुवांचा लेख वाचण्यापूर्वीच त्यांचे " गुलछडी" व "लिली" यांचे वरचे प्रेम कलाकृति मधून दिसत होतेच. पण रेखा म्हणून त्यांचा उपयोग फार अपरिहार्य असतो हे लेखातून कळले. कार्नेशन, झेंडू, जरबेरा व अ‍ॅस्टर या फुलांमधून अतिशय विविध रंगाच्या पाकळ्या उपलब्ध होतात. ज्युनिपर ,बॉटल ब्रश, क्रिसमस यांच्या पालवीतून रेखा दर्शविण्यासाठी मदत होते.बुवाना रम्गसंगतीचे ज्ञान उपजतच असल्यासारखे आहे. निसर्गाची आवड असल्याने असेल. त्यामुळे बुवांची रांगोळीला मिळलेली दाद ही मनापासून असते. चेपूवरच्या लाईक मधील क्लिक सारखी नाही. वि सू वरील पहिल्या ओळीतील फुलांची नावे " ती" या सदरातील आहेत हा एक योगायोग समजावा.
लेखनविषय:
संस्कृती
कला
धर्म
लेखनप्रकार
लेख
माहिती
साप्ताहिक सकाळमधे मध्यंतरीच १ लेख प्रकाशित झाला होता.तो मि इथे शेअर केलेला आहे. आता त्याच्यापुढील प्रवास.. गेल्या दोन अंकात अजून २ लेख आलेत. हे दोन्ही लेख तसे गणेशोत्सवाशी संबंधीत आहेत. माझे मित्र आणि सा.सकाळचे उपसंपादक :- अभिजीत सोनावणे यानी मला श्रावणाच्या पहिल्या अठवड्यात सदर दोन्ही विषयावर लेख हवेत,म्हणून सांगितले होते.

मैत्रीण

विवेकपटाईत ·

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:04
पटलं नाहि. उर्मीच्या तोंडि एक डायलॉग टाकता आला असता: "ताई हाच मुलीच्या गर्भपाताचा विचार तुम्हि पोटात असताना तुमच्या आईने केला असता तर आज तुम्हि बाहुलीशी खेळायला तरी राहिला असतात का?"

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 12:39
भयाण सत्य कधीच पटत नाही. दिल्लीत तरी ९०% टक्के मध्यम वर्गात हेच घडत आहे. एकच मूल आणि तेही मुलगा असलेले परिवारांची संख्या वाढत चालली आहे. एकांकिकेचा उद्देश्य सत्य परिस्थिती दाखविणे आहे आणि गर्भपात केल्या मुळे स्त्री ला किती मानसिक त्रास होतो हे ताईच्या पात्रा द्वारे दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे.

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:45
मनाच्या राहिल्याच नाहियेत. हां कथा ग्रामीण भागात घडली असती तरी एक वेळ मान्य केलं असतं आणि जी उर्मी एकटि राहण्याचा, नोकरी करुन मुलीला पोसण्याचा निर्णय घेण्याईतपत क्षमता ठेवु शकते ती ह्या दबावाला (भावनीक) बळि पडेल हेच पटत नाहि.

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:49
स्वप्न आणि त्याच्या मुलाचं स्वप्न ह्याचा संबंधच कळला नाहि. म्हणजे उद्या तो इंजीनीअर असता तर मग त्याला मुलगी चालली असती का?? उर्मीला पाठिंबा मिळाला असता का??

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 17:06
ताईच्या लग्नासाठी पैसा लागणार म्हणून इंजिनीअर प्रवेशासाठी डोनेशन तिच्या वडिलांनी दिले नाही. उमेश इंजिनीअर असता तरी त्याला मुलगी चालली नसती. त्याला जर पहिली मुलगी झाली असती तर सर्व पैसा मुलीच्या लग्ना साठी जमवावा लागला असता. मग आपल्या मुलाला चांगल्या प्राईवेट शाळेत कसं शिकविता आलं असत. शिक्षणासाठी डोनेशन कसं देणार.त्या संदर्भात "त्याच इंजिनीअर व्हायचं स्वप्न, स्वप्नच राहिलं. तू, तुझ्या जिद्दीपायी त्याच्या होणाऱ्या मुलाचं स्वप्न ही भंग करणार का? " पुन्हा एकदा वाचा संदर्भ व्यवस्थित लागतील.

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 12:58
ग्रामीण भागात पोरी जिवंत राहतात. उच्चभू लोकांमध्ये आणि जिथे श्रीमंती आली आहे सर्वात जास्त स्त्री भ्रूण हत्या होते.उदा. दक्षिण दिल्ली (पोरी सर्वात कमी), सर्वात श्रीमंत राज्य हरयाणा (सर्वात कमी पोरी), प. उत्तर प्रदेश हीच परिस्थिती. दुसरी कडे छत्तीसगड (मागासलेलं राज्य) पोरींची संख्या त्या मनानी जास्त. ही कथा सामान्य मध्यमवर्गीय स्त्रीची आहे जिच्यात परिस्थितीशी झुंज देण्याची क्षमता नाही. तिने दबावाला न पडता खंबीर पणे निर्णय घ्यावा किंवा ताई सारख्या अवस्थेला समोर जाणे दोन पर्याय आहेतच. मला ही असे वाटते तिने खंबीर पणे निर्णय घेतला पाहिजे पण सध्या ८०% स्त्रिया तरी परिस्थिती समोर शरण जातात. माझ्यास उच्चभ्रू नातेवाइकांमध्ये कित्येकांच्या घरी एकाच मुलगा आहे. तुम्ही ही आपल्या नवीन पिढीतल्या नातेवाइकांच्या लिस्ट पुन्हा एकदा नजरे खालून घाला. कदाचित ही परिस्थिती दिसून येण्याची संभावना नाकारता येत नाही.

बॅटमॅन Wed, 08/27/2014 - 11:16
मुली = आदरयुक्त शब्द अन पोरी = हिडीसफिडीस, अनादरयुक्त शब्द असे काहीसे समीकरण आपल्या डोक्यात आहे का? असल्यास बदलावे, इतकेच म्हणतो. ग्रामीण भागात सर्रास वापरला जाणारा हा शब्द आहे. शहरी कानांना ऑड वाटणारा शब्द असला म्हणून असा बदलायचा आग्रह करू नये.

प्रभाकर पेठकर Wed, 08/27/2014 - 14:37
बॅटमॅन साहेब, असे अनेक ग्रामीण शब्द प्रचलित आहेत. पण आपण आपल्या रोजच्या संभाषणात वापरतो का? जसे, ग्रामीण: 'माजा बाप आल्ता का हिथं?' किंवा 'माजा बा आल्ता का हिथ?' आपण वापरतो: 'माझे वडिल आले होते का इथे?' ग्रामीणः 'आज रंग्याचा बा गचकला.' आपण म्हणतो : 'आज रंग्याचे वडील वारले/निवर्तले.' ग्रामीण विशेषणं तर काय वर्णावीत... ग्रामीण : 'माजी आय लहान मुलाच्या पातळ हग्या सारकं पिटलं करायची.' (उपरा: लक्ष्मण माने) आपण म्हणतो : 'माझी आई पातळ पिठलं खूप छान करायची.' अनेक जाती, उपजाती, भटक्या विमुक्त जाती, आदिवासी वगैरे वगैरे जनसमुदायात अनेक शब्द असे आहेत जे आपण रोजच्या संभाषणात वापरत नाही. बरोबर की चुकीचं हा प्रश्न नाही. कानाला ते वेगळे वाटते. 'बदलाच' असा आग्रह नाही. पण बदलल्यास वाचणे सुसह्य होईल इतकेच. असो. मर्जी प्रत्येकाची.

बॅटमॅन Wed, 08/27/2014 - 14:42
यात तारतम्य वापरणं गरजेचं आहे. शहरी सेन्सिबिलिटीज़ जरा जास्तच आक्रमक आहेत. तुमच्या प्रतिसादात ग्रामीण = अनादरदर्शक आणि शहरी = आदरयुक्त अशी सरळसरळ ओव्हरसिम्प्लिफाईड मांडणी केल्यावर ग्रामीण शब्दांचे समर्थन कोण कशाला करेल? पण ही मांडणी चतुर असली तरी तर्कदुष्ट आहे इतकंच सांगतो. तूर्त पोरगी व्हर्सेस मुलगी यात कुठलाही शब्द अनादरवाचक वाटत नाही. आणि हा शब्द तुम्हाला वाटते त्यापेक्षा अनेक वाईडस्प्रेड आहे इतकेच सांगतो. ग्रामीण म्हणजे नक्की काय याबद्दल अशा टोकाच्या कल्पना पाहून वाईट वाटलं. असो.

बहुगुणी Wed, 08/27/2014 - 01:18
पटाईत साहेबः नेमका काय हेतू होता ही एक-प्रवेशिका लिहिण्याचा? एकच मूल आणि तेही मुलगा असलेल्या परिवारांची संख्या वाढत चालली आहे हे वास्तव दाखविणे हा उद्देश आहे म्हणता, पण मग ते साध्या चार-आठ ओळीच्या धाग्यात लिहिता आलं असतं, त्या साठी एकांकिका लिहून ही कथा आहे असं म्हणत असाल तर मला मुळात कथाच नाही पटली, प्रारंभ आणि मध्यापर्यंत थोडी तरी believable असलेली कथा नंतर एकदमच अविश्वसनीय वाटली. एकीकडे (एकांतात नाही तर) दुसर्‍या स्त्री समोर उघडपणे बाहुलीशी गप्पा मारण्याचा, तिला दूध पाजण्याचं नाटक करण्याचा 'वेडसर'पणा करणारी ताई, दुसरीकडे (स्वतःचं गर्भपाताचं दु:ख विसरून जाऊन आणि) so-called 'सामाजिक वास्तविकतेचं भान ठेवून' वहिनीला गर्भपाताचा सल्ला देण्याची वडिलकी दाखवते (आणि सुरूवातीला खंबीर असणारी धाकटी वहिनी तो मान्य करते) हे अजिबात पटलं नाही. मला ही असे वाटते तिने खंबीर पणे निर्णय घेतला पाहिजे असं मत तुम्ही नंतर प्रतिसादात व्यक्त केलंत, पण एकांकिकेत मात्र अखेर अयोग्य निर्णयाचाच 'विजय' (??) होतो असं दाखवलंत. मुळात (समस्या अगदी खरी आहे हे मान्य करून देखील) तुम्ही अशी एकांकिका लिहून समस्येमागच्या चुकीच्या कारणांची भलामण साधता आहात (perpetuating the stereotype) असं नाही का वाटत?

विवेकपटाईत Wed, 08/27/2014 - 09:48
लिहिण्याचा उद्देश्य १. गर्भपात मुळे स्त्रियांना होणारा मानसिक त्रास (कदाचित वर्णन अतिरंजक असेल, पण 'मानसिक त्रास' हे सत्य आहे. २. सामान्य मध्यमवर्गीय स्त्रियांमध्ये विद्रोह करण्याची क्षमता नसते, ताई पासून तिला मोठी आशा होती, पण तिची मानसिक अवस्था पाहून ऊर्मीचे ही अवसान गळून पडते. अर्थात तिच्या नशिबी ही हा मानसिक त्रास आला. स्वत:ला खंबीर समजणाऱ्या मुलीसुद्धा अश्यावेळी हतबल होतात कारण त्यांना त्यांच्या माहेर कडून ही सहारा मिळत नाही. मुलगी नसेल तर तिच्या लग्नाचा खर्च वाचतो, शिवाय लग्न होई पर्यंत आई वडिलांना तिचे 'शील' ही जपावे लागते. मग कशाला मुलगी. ३. आपल्याच ओळखीच्या लोकांमध्ये कित्येक स्त्रियांनी आपल्या मुलींना गर्भात मारले (गर्भपात), स्वत: पहिले आहे. अर्थात बातम्या लपत नाही किती ही डोक्यावर पांघरून घातले तरी. ४. सत्य परिस्थितीची जाणीव करून देणे उद्देश्य

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:04
पटलं नाहि. उर्मीच्या तोंडि एक डायलॉग टाकता आला असता: "ताई हाच मुलीच्या गर्भपाताचा विचार तुम्हि पोटात असताना तुमच्या आईने केला असता तर आज तुम्हि बाहुलीशी खेळायला तरी राहिला असतात का?"

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 12:39
भयाण सत्य कधीच पटत नाही. दिल्लीत तरी ९०% टक्के मध्यम वर्गात हेच घडत आहे. एकच मूल आणि तेही मुलगा असलेले परिवारांची संख्या वाढत चालली आहे. एकांकिकेचा उद्देश्य सत्य परिस्थिती दाखविणे आहे आणि गर्भपात केल्या मुळे स्त्री ला किती मानसिक त्रास होतो हे ताईच्या पात्रा द्वारे दाखविण्याचा प्रयत्न केला आहे.

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:45
मनाच्या राहिल्याच नाहियेत. हां कथा ग्रामीण भागात घडली असती तरी एक वेळ मान्य केलं असतं आणि जी उर्मी एकटि राहण्याचा, नोकरी करुन मुलीला पोसण्याचा निर्णय घेण्याईतपत क्षमता ठेवु शकते ती ह्या दबावाला (भावनीक) बळि पडेल हेच पटत नाहि.

दिपक.कुवेत Tue, 08/26/2014 - 12:49
स्वप्न आणि त्याच्या मुलाचं स्वप्न ह्याचा संबंधच कळला नाहि. म्हणजे उद्या तो इंजीनीअर असता तर मग त्याला मुलगी चालली असती का?? उर्मीला पाठिंबा मिळाला असता का??

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 17:06
ताईच्या लग्नासाठी पैसा लागणार म्हणून इंजिनीअर प्रवेशासाठी डोनेशन तिच्या वडिलांनी दिले नाही. उमेश इंजिनीअर असता तरी त्याला मुलगी चालली नसती. त्याला जर पहिली मुलगी झाली असती तर सर्व पैसा मुलीच्या लग्ना साठी जमवावा लागला असता. मग आपल्या मुलाला चांगल्या प्राईवेट शाळेत कसं शिकविता आलं असत. शिक्षणासाठी डोनेशन कसं देणार.त्या संदर्भात "त्याच इंजिनीअर व्हायचं स्वप्न, स्वप्नच राहिलं. तू, तुझ्या जिद्दीपायी त्याच्या होणाऱ्या मुलाचं स्वप्न ही भंग करणार का? " पुन्हा एकदा वाचा संदर्भ व्यवस्थित लागतील.

विवेकपटाईत Tue, 08/26/2014 - 12:58
ग्रामीण भागात पोरी जिवंत राहतात. उच्चभू लोकांमध्ये आणि जिथे श्रीमंती आली आहे सर्वात जास्त स्त्री भ्रूण हत्या होते.उदा. दक्षिण दिल्ली (पोरी सर्वात कमी), सर्वात श्रीमंत राज्य हरयाणा (सर्वात कमी पोरी), प. उत्तर प्रदेश हीच परिस्थिती. दुसरी कडे छत्तीसगड (मागासलेलं राज्य) पोरींची संख्या त्या मनानी जास्त. ही कथा सामान्य मध्यमवर्गीय स्त्रीची आहे जिच्यात परिस्थितीशी झुंज देण्याची क्षमता नाही. तिने दबावाला न पडता खंबीर पणे निर्णय घ्यावा किंवा ताई सारख्या अवस्थेला समोर जाणे दोन पर्याय आहेतच. मला ही असे वाटते तिने खंबीर पणे निर्णय घेतला पाहिजे पण सध्या ८०% स्त्रिया तरी परिस्थिती समोर शरण जातात. माझ्यास उच्चभ्रू नातेवाइकांमध्ये कित्येकांच्या घरी एकाच मुलगा आहे. तुम्ही ही आपल्या नवीन पिढीतल्या नातेवाइकांच्या लिस्ट पुन्हा एकदा नजरे खालून घाला. कदाचित ही परिस्थिती दिसून येण्याची संभावना नाकारता येत नाही.

बॅटमॅन Wed, 08/27/2014 - 11:16
मुली = आदरयुक्त शब्द अन पोरी = हिडीसफिडीस, अनादरयुक्त शब्द असे काहीसे समीकरण आपल्या डोक्यात आहे का? असल्यास बदलावे, इतकेच म्हणतो. ग्रामीण भागात सर्रास वापरला जाणारा हा शब्द आहे. शहरी कानांना ऑड वाटणारा शब्द असला म्हणून असा बदलायचा आग्रह करू नये.

प्रभाकर पेठकर Wed, 08/27/2014 - 14:37
बॅटमॅन साहेब, असे अनेक ग्रामीण शब्द प्रचलित आहेत. पण आपण आपल्या रोजच्या संभाषणात वापरतो का? जसे, ग्रामीण: 'माजा बाप आल्ता का हिथं?' किंवा 'माजा बा आल्ता का हिथ?' आपण वापरतो: 'माझे वडिल आले होते का इथे?' ग्रामीणः 'आज रंग्याचा बा गचकला.' आपण म्हणतो : 'आज रंग्याचे वडील वारले/निवर्तले.' ग्रामीण विशेषणं तर काय वर्णावीत... ग्रामीण : 'माजी आय लहान मुलाच्या पातळ हग्या सारकं पिटलं करायची.' (उपरा: लक्ष्मण माने) आपण म्हणतो : 'माझी आई पातळ पिठलं खूप छान करायची.' अनेक जाती, उपजाती, भटक्या विमुक्त जाती, आदिवासी वगैरे वगैरे जनसमुदायात अनेक शब्द असे आहेत जे आपण रोजच्या संभाषणात वापरत नाही. बरोबर की चुकीचं हा प्रश्न नाही. कानाला ते वेगळे वाटते. 'बदलाच' असा आग्रह नाही. पण बदलल्यास वाचणे सुसह्य होईल इतकेच. असो. मर्जी प्रत्येकाची.

बॅटमॅन Wed, 08/27/2014 - 14:42
यात तारतम्य वापरणं गरजेचं आहे. शहरी सेन्सिबिलिटीज़ जरा जास्तच आक्रमक आहेत. तुमच्या प्रतिसादात ग्रामीण = अनादरदर्शक आणि शहरी = आदरयुक्त अशी सरळसरळ ओव्हरसिम्प्लिफाईड मांडणी केल्यावर ग्रामीण शब्दांचे समर्थन कोण कशाला करेल? पण ही मांडणी चतुर असली तरी तर्कदुष्ट आहे इतकंच सांगतो. तूर्त पोरगी व्हर्सेस मुलगी यात कुठलाही शब्द अनादरवाचक वाटत नाही. आणि हा शब्द तुम्हाला वाटते त्यापेक्षा अनेक वाईडस्प्रेड आहे इतकेच सांगतो. ग्रामीण म्हणजे नक्की काय याबद्दल अशा टोकाच्या कल्पना पाहून वाईट वाटलं. असो.

बहुगुणी Wed, 08/27/2014 - 01:18
पटाईत साहेबः नेमका काय हेतू होता ही एक-प्रवेशिका लिहिण्याचा? एकच मूल आणि तेही मुलगा असलेल्या परिवारांची संख्या वाढत चालली आहे हे वास्तव दाखविणे हा उद्देश आहे म्हणता, पण मग ते साध्या चार-आठ ओळीच्या धाग्यात लिहिता आलं असतं, त्या साठी एकांकिका लिहून ही कथा आहे असं म्हणत असाल तर मला मुळात कथाच नाही पटली, प्रारंभ आणि मध्यापर्यंत थोडी तरी believable असलेली कथा नंतर एकदमच अविश्वसनीय वाटली. एकीकडे (एकांतात नाही तर) दुसर्‍या स्त्री समोर उघडपणे बाहुलीशी गप्पा मारण्याचा, तिला दूध पाजण्याचं नाटक करण्याचा 'वेडसर'पणा करणारी ताई, दुसरीकडे (स्वतःचं गर्भपाताचं दु:ख विसरून जाऊन आणि) so-called 'सामाजिक वास्तविकतेचं भान ठेवून' वहिनीला गर्भपाताचा सल्ला देण्याची वडिलकी दाखवते (आणि सुरूवातीला खंबीर असणारी धाकटी वहिनी तो मान्य करते) हे अजिबात पटलं नाही. मला ही असे वाटते तिने खंबीर पणे निर्णय घेतला पाहिजे असं मत तुम्ही नंतर प्रतिसादात व्यक्त केलंत, पण एकांकिकेत मात्र अखेर अयोग्य निर्णयाचाच 'विजय' (??) होतो असं दाखवलंत. मुळात (समस्या अगदी खरी आहे हे मान्य करून देखील) तुम्ही अशी एकांकिका लिहून समस्येमागच्या चुकीच्या कारणांची भलामण साधता आहात (perpetuating the stereotype) असं नाही का वाटत?

विवेकपटाईत Wed, 08/27/2014 - 09:48
लिहिण्याचा उद्देश्य १. गर्भपात मुळे स्त्रियांना होणारा मानसिक त्रास (कदाचित वर्णन अतिरंजक असेल, पण 'मानसिक त्रास' हे सत्य आहे. २. सामान्य मध्यमवर्गीय स्त्रियांमध्ये विद्रोह करण्याची क्षमता नसते, ताई पासून तिला मोठी आशा होती, पण तिची मानसिक अवस्था पाहून ऊर्मीचे ही अवसान गळून पडते. अर्थात तिच्या नशिबी ही हा मानसिक त्रास आला. स्वत:ला खंबीर समजणाऱ्या मुलीसुद्धा अश्यावेळी हतबल होतात कारण त्यांना त्यांच्या माहेर कडून ही सहारा मिळत नाही. मुलगी नसेल तर तिच्या लग्नाचा खर्च वाचतो, शिवाय लग्न होई पर्यंत आई वडिलांना तिचे 'शील' ही जपावे लागते. मग कशाला मुलगी. ३. आपल्याच ओळखीच्या लोकांमध्ये कित्येक स्त्रियांनी आपल्या मुलींना गर्भात मारले (गर्भपात), स्वत: पहिले आहे. अर्थात बातम्या लपत नाही किती ही डोक्यावर पांघरून घातले तरी. ४. सत्य परिस्थितीची जाणीव करून देणे उद्देश्य
लेखनविषय:
वाङ्मय
लेखनप्रकार
आस्वाद
(पात्र: ताई: उमेश ची मोठी बहिण, उर्मी: उमेशची बायको, उमेश) उर्मी: वन्स, तुम्ही समजवा न उमेशला, तुमच ऐकेल तो. मी पुष्कळ प्रयत्न केला माझं ऐकतच नाही. एकच रट लाऊन बसला आहे, पहिले मुलगा पाहिजे, मुलीचं नंतर बघू. वन्स, लग्नानंतर पहिल्यांदा गर्भार राहिली आहे मी. पहिले मुलगी झाली तर काय झालं. मी त्याला म्हंटले, पुन्हा गर्भात मुलगी आली तर मी नाही म्हणणार नाही गर्भपाताला. भावाला बहिण पाहिजेच. मग बहिण मोठी असेल तर काय फरक पडतो. ताई: पुष्कळ फरक पडतो, तुला माहित आहे, बाबांनी माझ्यासाठी इंजिनिअर मुलगा बघितला. सालंकृत कन्यादान केल, सव्वा लाख हुंडा दिला वर २० तोळे सोन ही.

थोडे अद्धुत थोडे गूढ - २

स्पार्टाकस ·

स्पार्टाकस Tue, 08/26/2014 - 08:57
ओशन ट्रँगल हे पुस्तक देवधरांचं नाही. बाळ भागवतांचं आहे. हे पुस्तक रिचर्ड वायनरचं फ्रॉम डेव्हील्स ट्रँगल टू डेव्हील्स जॉ आणि चार्ल्स बार्लीत्झचं बर्म्युडा ट्रँगल यांचं एकत्रीत भाषांतर आहे. तसंच त्यात या रेल्वेच्या इतिहासाचा आणि पुलावरच्या अनुभवाचा कुठेही उल्लेख नाही.

इरसाल Tue, 08/26/2014 - 10:45
हे मी पण वाचलय, पत्ते खेळताना मित्राने चावटपणाकरुन ते पत्ते मला अ‍ॅरेंज करायचा केलेला प्रयत्न आठवतोय पण ते पत्ते तसे मला पडले नव्हते. आजच बोलतो त्या मित्राशी ज्याय्ला इतक्या वर्षांनी हे वाचायला मि़ळेल असे वाटले नव्हते. स्पार्टा भाउ तुम्ही लोकांचा कस काढताय ;)....मस्त खुपच छान.

पिंपातला उंदीर Tue, 08/26/2014 - 09:07
मी हे प्रकरण मराठी पुस्तकात वाचल आहे . येस लेखक भागवत होते . त्यात रेल्वे चा इतिहास नव्हता हेमान्य . पण शेवटचे कार्ल चे प्रकरण आणि पुलावरचा किस्सा मात्र होता . असाच

llपुण्याचे पेशवेll गुरुवार, 08/28/2014 - 19:35
माझ्या माहीती नुसार ओशन ट्रँगल असे पुस्तकाचे नाव आहे. आणि रेल्वेचे भूत असा त्यात पहीलाच चॅप्टर आहे. लेखक कोण ते आता नक्की आठवत नाही. त्यात पुलावरचा किस्सा नाही.

इनिगोय Tue, 08/26/2014 - 09:15
भीषण. आधी समुद्र झाला, आता रेल्वे.. दोन लेखांमध्ये अजिबात अंतर न ठेवण्याचं काय कारण? डेलीसोपसारखे लेख प्रकाशित न करता थोड्या अंतराने प्रकाशित केलेत तर?

विश्वनाथ मेहेंदळे Tue, 08/26/2014 - 14:50
असू द्यात हो. क्वालिटी मध्ये फरक पडत नाहीये ना. बाकी तसे खास वाचण्यासारखे चालू पण नाहीये मिपावर सध्या.

पिंपातला उंदीर Tue, 08/26/2014 - 09:23
राग येणार नसेल तर एक विचारू का ? हे भुताळी रेल्वे च प्रकरण तुम्ही माफक फेरफार करून जसच्या तस टंकल आहे का ? माझ्याकडे ओशन ट्रँगल हे पुस्तक आहे म्हणून म्हंटल . तस असेल तर श्रेय संबंधित लेखकाला द्यायला हवे . भुताळी जहाजांची जी तुम्ही मालिका तुम्ही लिहिलीत त्यात पण मला थोडा असा भास झाला होता . लहान तोंडी मोठा घास घेत असल्यास क्षमस्व

स्पार्टाकस Tue, 08/26/2014 - 09:32
सर्वप्रथम मी भागवतांच्या पुस्तकातून हे प्रकरण कॉपी केलेलं नाही हे स्पष्ट करतो. आधीच म्हटल्याप्रमाणे भागवतांचं पुस्तकही रिचर्ड वायनर आणि चार्ल्स बार्लीत्झच्या पुस्तकांवर आधारीत आहे. माझ्याकडे ही दोन्ही पुस्तकं मूळ इंग्लीशमधे आहेत. त्याच्या जोडीला इतरही अनेक पुस्तकांचा वापर मी वेगवेगळ्या लेखांसाठी संदर्भ म्हणून केला आहे. माझ्या माहीतीप्रमाणे भागवतांच्या पुस्तकातही पुलावरील अनुभवाचा उल्लेख नाही. मी ज्या कथांचं भाषांतर केलं आहे, त्यात मूळ लेखकाचं नाव अर्थातच स्पष्टपणे लिहीलं आहे. वाड.मयचौर्याचा माझा कोणताही हेतू नाही. त्याला माझा विरोधच आहे.

क्रेझी Tue, 08/26/2014 - 10:43
विश्वास बसत नाही की असं खरंच झालं असेल! भयंकर आहे हे सगळं!! पण कथा वाचायला मजा येत आहे आणि हो स्पार्टाकस आपण रोज लेख प्रकाशित करा नाहीतर मजा निघून जाईल सगळी :)

राघवेंद्र Tue, 08/26/2014 - 19:31
मागच्या वर्षी या दिवसात कि वेस्ट ला गेलो होतो. हा लेख वाचला असता तर गेलोच नसतो. :) रेल्वे ट्रॅकचा इतिहास माहिती नव्हता. खुप धन्यवाद. मजा येत आहे. पुढील कथेच्या प्रतिक्षेत.

काळा पहाड Wed, 08/27/2014 - 16:44
योगायोग असेल कदाचित . असो . भागवत याचं भाषांतर आणि तुमच् लिखाण यात अति साम्य आहे हे खर. असो
कदाचित असंही असेल की स्पार्टाकस हा आयडी कै.विजय देवधरांनीच घेतला असेल लिहिण्यासाठी.

llपुण्याचे पेशवेll गुरुवार, 08/28/2014 - 19:43
खतरनाक. यातले काही रेल्वेपूल अजूनही असावेत. कदाचित वर्चे रूळ उखडले असतील. आम्ही की वेस्टाला गेलो होतो तेव्हाच्या लाँग ड्राईव्हमधे असे बरेच वापरात नसलेले पूल हायवेच्या पुलाशेजारी असलेले पाहीले होते. कदाचित ते तेच पूल असतील.

सुहास झेले Tue, 03/10/2015 - 15:17
कमाल... कमाल !! इतकं साम्य की भागवतांचा डू आयडी शोभावे. फार वाईट वाटले स्पार्टाकस. तुमच्या लेखणीचा जबर पंखा होतो मी राव... असो !!

विशाखा पाटील Fri, 03/13/2015 - 12:47
या कथेच्या बाबतीत सहमत! हीच कथा Florida's Ghostly Legends and Haunted Folklore: South and Central Florida - Greg Jenkins यातही आहे. ती अनेकांनी थोडी वेगवेगळ्या प्रकारे लिहिलेली दिसते.

स्पार्टाकस Tue, 08/26/2014 - 08:57
ओशन ट्रँगल हे पुस्तक देवधरांचं नाही. बाळ भागवतांचं आहे. हे पुस्तक रिचर्ड वायनरचं फ्रॉम डेव्हील्स ट्रँगल टू डेव्हील्स जॉ आणि चार्ल्स बार्लीत्झचं बर्म्युडा ट्रँगल यांचं एकत्रीत भाषांतर आहे. तसंच त्यात या रेल्वेच्या इतिहासाचा आणि पुलावरच्या अनुभवाचा कुठेही उल्लेख नाही.

इरसाल Tue, 08/26/2014 - 10:45
हे मी पण वाचलय, पत्ते खेळताना मित्राने चावटपणाकरुन ते पत्ते मला अ‍ॅरेंज करायचा केलेला प्रयत्न आठवतोय पण ते पत्ते तसे मला पडले नव्हते. आजच बोलतो त्या मित्राशी ज्याय्ला इतक्या वर्षांनी हे वाचायला मि़ळेल असे वाटले नव्हते. स्पार्टा भाउ तुम्ही लोकांचा कस काढताय ;)....मस्त खुपच छान.

पिंपातला उंदीर Tue, 08/26/2014 - 09:07
मी हे प्रकरण मराठी पुस्तकात वाचल आहे . येस लेखक भागवत होते . त्यात रेल्वे चा इतिहास नव्हता हेमान्य . पण शेवटचे कार्ल चे प्रकरण आणि पुलावरचा किस्सा मात्र होता . असाच

llपुण्याचे पेशवेll गुरुवार, 08/28/2014 - 19:35
माझ्या माहीती नुसार ओशन ट्रँगल असे पुस्तकाचे नाव आहे. आणि रेल्वेचे भूत असा त्यात पहीलाच चॅप्टर आहे. लेखक कोण ते आता नक्की आठवत नाही. त्यात पुलावरचा किस्सा नाही.

इनिगोय Tue, 08/26/2014 - 09:15
भीषण. आधी समुद्र झाला, आता रेल्वे.. दोन लेखांमध्ये अजिबात अंतर न ठेवण्याचं काय कारण? डेलीसोपसारखे लेख प्रकाशित न करता थोड्या अंतराने प्रकाशित केलेत तर?

विश्वनाथ मेहेंदळे Tue, 08/26/2014 - 14:50
असू द्यात हो. क्वालिटी मध्ये फरक पडत नाहीये ना. बाकी तसे खास वाचण्यासारखे चालू पण नाहीये मिपावर सध्या.

पिंपातला उंदीर Tue, 08/26/2014 - 09:23
राग येणार नसेल तर एक विचारू का ? हे भुताळी रेल्वे च प्रकरण तुम्ही माफक फेरफार करून जसच्या तस टंकल आहे का ? माझ्याकडे ओशन ट्रँगल हे पुस्तक आहे म्हणून म्हंटल . तस असेल तर श्रेय संबंधित लेखकाला द्यायला हवे . भुताळी जहाजांची जी तुम्ही मालिका तुम्ही लिहिलीत त्यात पण मला थोडा असा भास झाला होता . लहान तोंडी मोठा घास घेत असल्यास क्षमस्व

स्पार्टाकस Tue, 08/26/2014 - 09:32
सर्वप्रथम मी भागवतांच्या पुस्तकातून हे प्रकरण कॉपी केलेलं नाही हे स्पष्ट करतो. आधीच म्हटल्याप्रमाणे भागवतांचं पुस्तकही रिचर्ड वायनर आणि चार्ल्स बार्लीत्झच्या पुस्तकांवर आधारीत आहे. माझ्याकडे ही दोन्ही पुस्तकं मूळ इंग्लीशमधे आहेत. त्याच्या जोडीला इतरही अनेक पुस्तकांचा वापर मी वेगवेगळ्या लेखांसाठी संदर्भ म्हणून केला आहे. माझ्या माहीतीप्रमाणे भागवतांच्या पुस्तकातही पुलावरील अनुभवाचा उल्लेख नाही. मी ज्या कथांचं भाषांतर केलं आहे, त्यात मूळ लेखकाचं नाव अर्थातच स्पष्टपणे लिहीलं आहे. वाड.मयचौर्याचा माझा कोणताही हेतू नाही. त्याला माझा विरोधच आहे.

क्रेझी Tue, 08/26/2014 - 10:43
विश्वास बसत नाही की असं खरंच झालं असेल! भयंकर आहे हे सगळं!! पण कथा वाचायला मजा येत आहे आणि हो स्पार्टाकस आपण रोज लेख प्रकाशित करा नाहीतर मजा निघून जाईल सगळी :)

राघवेंद्र Tue, 08/26/2014 - 19:31
मागच्या वर्षी या दिवसात कि वेस्ट ला गेलो होतो. हा लेख वाचला असता तर गेलोच नसतो. :) रेल्वे ट्रॅकचा इतिहास माहिती नव्हता. खुप धन्यवाद. मजा येत आहे. पुढील कथेच्या प्रतिक्षेत.

काळा पहाड Wed, 08/27/2014 - 16:44
योगायोग असेल कदाचित . असो . भागवत याचं भाषांतर आणि तुमच् लिखाण यात अति साम्य आहे हे खर. असो
कदाचित असंही असेल की स्पार्टाकस हा आयडी कै.विजय देवधरांनीच घेतला असेल लिहिण्यासाठी.

llपुण्याचे पेशवेll गुरुवार, 08/28/2014 - 19:43
खतरनाक. यातले काही रेल्वेपूल अजूनही असावेत. कदाचित वर्चे रूळ उखडले असतील. आम्ही की वेस्टाला गेलो होतो तेव्हाच्या लाँग ड्राईव्हमधे असे बरेच वापरात नसलेले पूल हायवेच्या पुलाशेजारी असलेले पाहीले होते. कदाचित ते तेच पूल असतील.

सुहास झेले Tue, 03/10/2015 - 15:17
कमाल... कमाल !! इतकं साम्य की भागवतांचा डू आयडी शोभावे. फार वाईट वाटले स्पार्टाकस. तुमच्या लेखणीचा जबर पंखा होतो मी राव... असो !!

विशाखा पाटील Fri, 03/13/2015 - 12:47
या कथेच्या बाबतीत सहमत! हीच कथा Florida's Ghostly Legends and Haunted Folklore: South and Central Florida - Greg Jenkins यातही आहे. ती अनेकांनी थोडी वेगवेगळ्या प्रकारे लिहिलेली दिसते.
लेखनविषय:
कथा
लेखनप्रकार
लेख
हेनरी मॉरीसन फ्लॅगर हा एकोणिसाव्या शतकातील एक द्रष्टा अमेरीकन उद्योगपती. स्टँडर्ड ऑईल कंपनीचा एक प्रमुख भागीदार असलेल्या फ्लॅगरला १८७८ मध्ये पहिल्या पत्नीच्या आजारानिमीत्त फ्लोरीडात आल्यापासून त्या प्रदेशाने आकर्षीत केलं होतं. पहिल्या पत्नीच्या मृत्यूनंतर यथावकाश त्याने फ्लोरीडाला कायमचं वास्तव्यास येण्याचा निर्णय घेतला. त्या काळी फ्लोरीडा हा गरीब आणि मागासलेला प्रदेश होता. परंतु पर्यटकांना आकर्षीत करण्याची फ्लोरीडाची क्षमता फ्लॅगरने अचूक ओळखली. मात्रं त्या काळात फ्लोरीडात उत्तमपैकी हॉटेल आणि वाहतुकीच्या साधनांची वानवाच होती.

ट्रेकिंग बिकिंग

फुंटी ·

भृशुंडी Tue, 08/26/2014 - 01:23
डबल डेकर बस मागे धावताना होणार्या संभ्रमाचं सुरेख चित्रण.

भृशुंडी Tue, 08/26/2014 - 01:23
डबल डेकर बस मागे धावताना होणार्या संभ्रमाचं सुरेख चित्रण.
लेखनविषय:
चारोळ्या
विकेंड बिकेंड ट्रेकिंग बिकिंग ... धबधबे.. डोंगर बिंगर ... पोरी बिरी जाकेटातल्या... फोटो बिटो uploading..... Tag like कमेंटेड ...इंजोयेड अलोट....

एकच तर जिंदगी हि...

मर्फी ·

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 18:55
यावर माझ्या दोन ओळी आठवल्या... प्रेमभंग झाला तया वाटे जीवन संपले... प्रेम असे जीवनावर त्याचे वय होत नाही..!

सूड Wed, 08/27/2014 - 16:45
>>एकच जिंदगी मिळते मित्रा जा उरलेल्या जिंदगीला सजव आयुष्य हे एक पुस्तक आहे मित्रा त्याला वाचण्याचा अनुभव अविस्मरणीय बनव हे विशेष वाचनीय!! लिहीत राहा.

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 18:55
यावर माझ्या दोन ओळी आठवल्या... प्रेमभंग झाला तया वाटे जीवन संपले... प्रेम असे जीवनावर त्याचे वय होत नाही..!

सूड Wed, 08/27/2014 - 16:45
>>एकच जिंदगी मिळते मित्रा जा उरलेल्या जिंदगीला सजव आयुष्य हे एक पुस्तक आहे मित्रा त्याला वाचण्याचा अनुभव अविस्मरणीय बनव हे विशेष वाचनीय!! लिहीत राहा.
लेखनविषय:
कविता
एकच तर जिंदगी हि बालपण मार खाण्यात गेल जवानी अभ्यास करण्यात अभ्यास करण्याच्या वयात प्रेम केलं आन आयुष्य घातलं खड्ड्यात म्हणतात आपलं भविष्य आपण ठरवतो पण हे कोण सांगणार त्या गरीब मुलाला कि त्यावर ९५ टक्के प्रभाव घरात्ल्यांचाच असतो स्वप्न बघायला मन उघडं असते पण हे पण ऐका लोक्कांनो त्या पक्षीच्या शेपटीला एक दोरी पण बांधलेली असते आकाशाला जरी सीमा नसली तरी आता तुमच्या स्वप्नांना सीमा असते मजा करण्याचा वय त्या मुलाचं डिप्रेशन मध्ये अडकला सगळ्या चिंता विसरण्याचा सोडून प्रेयसीच्या रुसव्या-फुग्व्यान मध्ये लटकला हे म्हणजे आधीचा मर्कट त्यावर मद्यप्याला रस हळू हळू उडत जाई जीवनाचा इतक्या डिप्रेशन मध्ये पाहून सोडून गेली कि हो ती त्याला प्रेयसी गेली सोडून घरातल्यांशी तो भांडला मित्र मात्र अजूनही होते पण ह्याने आत्महत्येचा पर्याय निवडला

गुंफता कवन हे

वेल्लाभट ·

पैसा Mon, 08/25/2014 - 15:38
मस्त प्रयोग! सर्व कवींना मनापासून शुभेच्छा! सहज सुचलेल्या माझ्या २ ओळी.
मनात अधुरे स्वप्न जागते कधी अचानक जाता जाता क्षणी पापणी भिजून जाते कधी अचानक जाता जाता
(मी फक्त सुरुवात करून दिलीय. बाकीच्यांकडून अजून येऊ द्या!)

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 19:21
आपणांस गझलेतील रदीफ-काफियाबद्दल फारशी माहिती नाही असे दिसते. आपण ज्याला काफिया म्हटलेले आहे तो उपरोक्त मतल्यामध्ये रदीफ म्हणून वापरला गेला आहे. उदाहरणादाखल माझी गझल पहा... वारे जरासे गातील काही येतील काही, जातील काही यामध्ये, 'काही' हा रदीफ असून, जातील, गातील, आणि पुढे.. हातील वगैरे... हे काफिये आहेत. त्यामध्ये, आतील हे यमक आहे आणि आ ही अलामत किंवा स्वरचिन्ह आहे. आपण दिलेल्या... तोच चेहरा आठवतो मज, कधी अचानक जाता जाता पाय असा हा अडखळतो मग, कधी अचानक जाता जाता या ओळींत, ''कधी अचानक जाता जाता'' हा रदीफ आहे. कारण, त्यातील कोणतेही अक्षर न बदलता तो जसाच्या तसा दोनही ओळींत शेवटी आला आहे. आता राहिला काफिया. तुम्ही सादर केलेल्या मतल्यात काफिया शब्दरूपी नसून त्याला स्वरकाफिया म्हणतात. ''मज'', ''मग'' हे काफियाचे शब्द आहेत. मात्र, प्रत्येक शब्दाच्या शेवटी ''अ'' हा स्वरकाफिया म्हणून घेतला आहे. म्हणजे, मतल्यातील ''मज'' आणि ''मग'' हे काफियाचे शब्द म्हणून मान्य केल्यास... पुढे "बघ", "तर", "फट" असा कोणताही शब्द वापरता येईल, जे गझलच्या तंत्रात तंतोतंत बसत नाही. म्हणून, "अ" हा स्वरकाफिया बहुतेक लोकांना अमान्य आहे. तुमच्या दुसर्‍या मतल्यात, रडतो कुणी भुकेला, त्याचे कुणास काय अपुला असो की परका, त्याचे कुणास काय ''त्याचे कुणास काय" हासुद्धा काफिया नसून रदीफ आहे. तसेच याही मतल्यात काफियासाठी... भुकेला, परका असे शब्द वापरल्याने "आ" हा स्वरकाफिया आहे. मात्र, तो सर्वमान्य आहे. त्यामुळे तो घेता येईल. आणखी एक, अपुला असो की परका यातील "की" हा ह्रस्व "कि" हवा. तरच ते व्रुत्तात बसेल. पैसा यांनी दिलेली द्विपदी तंत्रशुद्ध नाही. कारण काफिया चुकला आहे. असो. तुमच्या उपक्रमाला शुभेच्छा..! मी नुसत्या शुभेच्छा देणार नाही. तर पुढील प्रतिसादात आपल्या दुसर्‍या मतल्यावर शेरही देत आहे...

वेल्लाभट Mon, 08/25/2014 - 21:05
माझी माहिती तुटपुंजी/चुकीची असण्याच्या शक्यतेला पूर्णपणे मान्य करून आपल्या सूचनांचा आदरपूर्वक स्वीकार करीत आहे. तुमच्यासारख्या जाणकार, विद्वान लोकांशी होणा-या संवादातूनच ज्ञानवृद्धी होते यात तिळमात्र शंका नाही. आभार.

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 19:47
मी, ललगा लगा लगागा गागा लगाल गाल असे वृत्त घेतले आहे... बरसून पावसाचा आला निरोप काल अन आज तो रुसावा, त्याचे कुणास काय

पैसा Mon, 08/25/2014 - 15:38
मस्त प्रयोग! सर्व कवींना मनापासून शुभेच्छा! सहज सुचलेल्या माझ्या २ ओळी.
मनात अधुरे स्वप्न जागते कधी अचानक जाता जाता क्षणी पापणी भिजून जाते कधी अचानक जाता जाता
(मी फक्त सुरुवात करून दिलीय. बाकीच्यांकडून अजून येऊ द्या!)

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 19:21
आपणांस गझलेतील रदीफ-काफियाबद्दल फारशी माहिती नाही असे दिसते. आपण ज्याला काफिया म्हटलेले आहे तो उपरोक्त मतल्यामध्ये रदीफ म्हणून वापरला गेला आहे. उदाहरणादाखल माझी गझल पहा... वारे जरासे गातील काही येतील काही, जातील काही यामध्ये, 'काही' हा रदीफ असून, जातील, गातील, आणि पुढे.. हातील वगैरे... हे काफिये आहेत. त्यामध्ये, आतील हे यमक आहे आणि आ ही अलामत किंवा स्वरचिन्ह आहे. आपण दिलेल्या... तोच चेहरा आठवतो मज, कधी अचानक जाता जाता पाय असा हा अडखळतो मग, कधी अचानक जाता जाता या ओळींत, ''कधी अचानक जाता जाता'' हा रदीफ आहे. कारण, त्यातील कोणतेही अक्षर न बदलता तो जसाच्या तसा दोनही ओळींत शेवटी आला आहे. आता राहिला काफिया. तुम्ही सादर केलेल्या मतल्यात काफिया शब्दरूपी नसून त्याला स्वरकाफिया म्हणतात. ''मज'', ''मग'' हे काफियाचे शब्द आहेत. मात्र, प्रत्येक शब्दाच्या शेवटी ''अ'' हा स्वरकाफिया म्हणून घेतला आहे. म्हणजे, मतल्यातील ''मज'' आणि ''मग'' हे काफियाचे शब्द म्हणून मान्य केल्यास... पुढे "बघ", "तर", "फट" असा कोणताही शब्द वापरता येईल, जे गझलच्या तंत्रात तंतोतंत बसत नाही. म्हणून, "अ" हा स्वरकाफिया बहुतेक लोकांना अमान्य आहे. तुमच्या दुसर्‍या मतल्यात, रडतो कुणी भुकेला, त्याचे कुणास काय अपुला असो की परका, त्याचे कुणास काय ''त्याचे कुणास काय" हासुद्धा काफिया नसून रदीफ आहे. तसेच याही मतल्यात काफियासाठी... भुकेला, परका असे शब्द वापरल्याने "आ" हा स्वरकाफिया आहे. मात्र, तो सर्वमान्य आहे. त्यामुळे तो घेता येईल. आणखी एक, अपुला असो की परका यातील "की" हा ह्रस्व "कि" हवा. तरच ते व्रुत्तात बसेल. पैसा यांनी दिलेली द्विपदी तंत्रशुद्ध नाही. कारण काफिया चुकला आहे. असो. तुमच्या उपक्रमाला शुभेच्छा..! मी नुसत्या शुभेच्छा देणार नाही. तर पुढील प्रतिसादात आपल्या दुसर्‍या मतल्यावर शेरही देत आहे...

वेल्लाभट Mon, 08/25/2014 - 21:05
माझी माहिती तुटपुंजी/चुकीची असण्याच्या शक्यतेला पूर्णपणे मान्य करून आपल्या सूचनांचा आदरपूर्वक स्वीकार करीत आहे. तुमच्यासारख्या जाणकार, विद्वान लोकांशी होणा-या संवादातूनच ज्ञानवृद्धी होते यात तिळमात्र शंका नाही. आभार.

अजय जोशी Mon, 08/25/2014 - 19:47
मी, ललगा लगा लगागा गागा लगाल गाल असे वृत्त घेतले आहे... बरसून पावसाचा आला निरोप काल अन आज तो रुसावा, त्याचे कुणास काय
लेखनविषय:
कविता
गझल
काव्यरस
अभय-गझल
मराठी गझल
नमस्कार मंडळी, एका उर्दू संकेतस्थळावरील काव्यदालनात विहरताना मला एक रोचक धागा दृष्टीस पडला होता. त्या धाग्यातील कल्पना मला आवडली, आणि ती मिपावरही आपण उतरवावी असा मनात विचार आला. त्यासंदर्भात संपादक मंडळाशी संवाद साधून त्यांच्या सहमतीने, वतीने मी ही कल्पना, हा उपक्रम आपल्या सगळ्यांसमोर मांडत आहे. गुंफता कवन हे उपक्रमाचं साधारण स्वरूप असं आहे, की एक काफ़िया घेण्यात यावा, आणि त्याला आपापल्या प्रतिभासाच्यात घालून सभासदांनी त्यांना सुचतील तसे शेर जोडत जावे आणि आकारास यावी एक सुंदर कविता; एक सुंदर ग़ज़ल. याकरिता, दोन काफ़िये दिले जात आहेत.
Subscribe to