मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

जागतिक महिला दिन विशेष कविता: 'अक्षरांचे पंख'

श्वेता२४ ·

बाजीगर Sun, 03/08/2026 - 09:50
आपली ही अतिसुंदर कविता वाचून इंदिरा संत यांची आठवण झाली. यात तुम्ही सर्व च समावेशले आहे, की कशी एक स्त्री आपले प्रतिभेचे पंख मिटून घरट्यात समर्पित झाली आहे, आपली उडान अर्पण करून. अभिनंदन.

कंजूस Sun, 03/08/2026 - 11:36
परिस्थितीला भेदून आशावादी आणि आनंदी होण्याची कल्पना आवडली. जगात विविध देशांत स्त्रियांना जे स्वातंत्र्य आहे त्यात भारत अगदी वरती आहे. फक्त त्यांनी पाऊल पुढे टाकायचे आहे.

श्वेता२४ Mon, 03/09/2026 - 12:39
आपल्याला रचना आवडली हे वाचून आनंद झाला. आपल्या मार्गदर्शन व प्रोत्साहनासाठी आभारी आहे.

बाजीगर Sun, 03/08/2026 - 09:50
आपली ही अतिसुंदर कविता वाचून इंदिरा संत यांची आठवण झाली. यात तुम्ही सर्व च समावेशले आहे, की कशी एक स्त्री आपले प्रतिभेचे पंख मिटून घरट्यात समर्पित झाली आहे, आपली उडान अर्पण करून. अभिनंदन.

कंजूस Sun, 03/08/2026 - 11:36
परिस्थितीला भेदून आशावादी आणि आनंदी होण्याची कल्पना आवडली. जगात विविध देशांत स्त्रियांना जे स्वातंत्र्य आहे त्यात भारत अगदी वरती आहे. फक्त त्यांनी पाऊल पुढे टाकायचे आहे.

श्वेता२४ Mon, 03/09/2026 - 12:39
आपल्याला रचना आवडली हे वाचून आनंद झाला. आपल्या मार्गदर्शन व प्रोत्साहनासाठी आभारी आहे.
लेखनविषय:
अक्षरांचे पंख होऊनी परकी मला मी प्रश्न आज विचारते बेहिशेबी जीवनाचा ताळमेळच मांडते का कला साहित्य सारे ठेविले वेशीवरी अन् कुणाची पत्नी होऊन माप हे ओलांडते त्या नळाचे गीत सोबत ताल साधे भाकरी तान्हुल्याचा गोड चेहरा चंद्र म्हणूनी पाहते चांदण्यांचे शब्दमोती विखुरले दारी सडा कल्पना सारूनीही घर लख्ख माझे झाडते सोडुनी मज अन्य सर्वांना इथे प्राधान्य पण मीच मजला उचलूनी मग अग्रस्थानी ठेवते! अक्षरांचे पंख मजला हार का मग मानू मी? घेउनी स्वप्ने आभाळी मुक्त मी झेपावते...!! — श्वेता माईणकर सूर्यवंशी © 2026

स्वप्नजा!

राघव ·

चलत मुसाफिर गुरुवार, 07/20/2023 - 14:51
फार छान राघव सर. मनातलं लिहिलंय अगदी. तेव्हा जशी मज लाभली होतीस तू तितकी मनस्वी आजही आहेस का..?

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 07/20/2023 - 18:50
मागू नको सख्या जे माझे न राहिलेले ते एक स्वप्न होते स्वप्नात पाहिलेले -विंदा पण सुरेश भट मात्र हवेतले विमान जमीनीवर आणतात. घासते घरोघर भांडी स्वप्नांची राजकुमारी वणवण तो पोटासाठी हा राजपुत्र अलबेला! वपु मात्र धीर देतात..... रचना आवडली.

In reply to by कर्नलतपस्वी

राघव गुरुवार, 07/20/2023 - 19:07
सुंदर ओळी! भट साहेब तर लाजवाबच! साधारणपणे वपु अंगावर येणारं लिहितात असा अनुभव आहे. अगदी थेट भिडणारं त्यांचं लेखन.. माणूस एकदा वाचायला लागला की सुटतच नाही त्या कचाट्यातून! :-)

चित्रगुप्त गुरुवार, 07/20/2023 - 22:02
रोम्यांटिक कविता आवडली, आणि 'स्वप्नजा' वरून जवळ जवळ एक शतकापूर्वीची, खालील कविता आठवली : सहज तुझी हालचाल मंत्रें जणुं मोहिते -धृ. सहज चालणेंहि तुझें, सहज बोलणेंहि तुझें, सहज पाहणेंहि तुझे मोहनि मज घालितें. १ संसृतिचा घोर भार बघतां तूं एकवार विलया सखि, जाय पार, देहभान लोपतें. २ देवी, वनदेवि म्हणूं, स्वप्न, भास काय म्हणूं ? प्रतिभा कीं भैरवि म्हणूं मति माझी कुंठते. ३ एकवार बघ हासुन डळमळेल सिंहासन ! तळमळतिल मनिं सुरगण ! हास्यास्तव खास ते ४ ही अपूर्व शक्ति सगुण झाडितसे मम अंगण, हें माझें भाग्य बघुन जळफळतिल देव ते - सहज तुझी हालचाल मंत्रें जणुं मोहिते. (कवी - भा. रा. तांबे. जाति - अरुण. राग - भैरवी. ठिकाण - लष्कर-ग्वाल्हेर. दिनांक - ३ एप्रिल १९२७)

In reply to by चित्रगुप्त

राघव Fri, 07/21/2023 - 02:03
काय लिहिलंय हो भारांनी.. अप्रतीम आहे ब्वॉ.. _/\_ ती प्रतिभाच उच्चतम! आपण केवळ अचंबित होऊन रहायचं! खूप खूप धन्यवाद!

चलत मुसाफिर गुरुवार, 07/20/2023 - 14:51
फार छान राघव सर. मनातलं लिहिलंय अगदी. तेव्हा जशी मज लाभली होतीस तू तितकी मनस्वी आजही आहेस का..?

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 07/20/2023 - 18:50
मागू नको सख्या जे माझे न राहिलेले ते एक स्वप्न होते स्वप्नात पाहिलेले -विंदा पण सुरेश भट मात्र हवेतले विमान जमीनीवर आणतात. घासते घरोघर भांडी स्वप्नांची राजकुमारी वणवण तो पोटासाठी हा राजपुत्र अलबेला! वपु मात्र धीर देतात..... रचना आवडली.

In reply to by कर्नलतपस्वी

राघव गुरुवार, 07/20/2023 - 19:07
सुंदर ओळी! भट साहेब तर लाजवाबच! साधारणपणे वपु अंगावर येणारं लिहितात असा अनुभव आहे. अगदी थेट भिडणारं त्यांचं लेखन.. माणूस एकदा वाचायला लागला की सुटतच नाही त्या कचाट्यातून! :-)

चित्रगुप्त गुरुवार, 07/20/2023 - 22:02
रोम्यांटिक कविता आवडली, आणि 'स्वप्नजा' वरून जवळ जवळ एक शतकापूर्वीची, खालील कविता आठवली : सहज तुझी हालचाल मंत्रें जणुं मोहिते -धृ. सहज चालणेंहि तुझें, सहज बोलणेंहि तुझें, सहज पाहणेंहि तुझे मोहनि मज घालितें. १ संसृतिचा घोर भार बघतां तूं एकवार विलया सखि, जाय पार, देहभान लोपतें. २ देवी, वनदेवि म्हणूं, स्वप्न, भास काय म्हणूं ? प्रतिभा कीं भैरवि म्हणूं मति माझी कुंठते. ३ एकवार बघ हासुन डळमळेल सिंहासन ! तळमळतिल मनिं सुरगण ! हास्यास्तव खास ते ४ ही अपूर्व शक्ति सगुण झाडितसे मम अंगण, हें माझें भाग्य बघुन जळफळतिल देव ते - सहज तुझी हालचाल मंत्रें जणुं मोहिते. (कवी - भा. रा. तांबे. जाति - अरुण. राग - भैरवी. ठिकाण - लष्कर-ग्वाल्हेर. दिनांक - ३ एप्रिल १९२७)

In reply to by चित्रगुप्त

राघव Fri, 07/21/2023 - 02:03
काय लिहिलंय हो भारांनी.. अप्रतीम आहे ब्वॉ.. _/\_ ती प्रतिभाच उच्चतम! आपण केवळ अचंबित होऊन रहायचं! खूप खूप धन्यवाद!
लेखनविषय:
काव्यरस
बऱ्याच दिवसांनी एक रोमँटिक कविता झाली!! :-) कोण तू, माझी कुणी आहेस का? स्वप्नजा.. जागेपणी आहेस का? त्या सुगंधाचाच दरवळ आज.. अजुनी.. ब्रह्मकमळाची सखी आहेस का? चाल नुपुरांची किती अलवार.. नाजुक! चालुनी येते खरी आहेस का? राग छेडी तार हृदयाचीच माझ्या.. अजुनी तू "रागा"वली आहेस का? काल मज दिसलीस तू होती म्हणूनी.. आज वाटे, तू उद्या आहेस का? --- का तुझा मी शोध घेतो पण, निरंतर? सर्वस्व माझे व्यापुनी आहेस का? राघव [१९ जुलै २३]

उडून गंध चालल्या...

Deepak Pawar ·

राघव Tue, 12/06/2022 - 21:33
चांगला प्रयत्न. कल्पना चांगल्या. पहिल्या ओळीत खडा लागल्यासारखं होतंय. जरा बदल झाला तर पहावा. तसंच मीटरही थोडं अजून कडक सांभाळायला हवं, गझल लिहिणार असाल तर. नाहीतर जरा इकडे तिकडे चालतं. पुलेशु.

राघव Tue, 12/06/2022 - 21:33
चांगला प्रयत्न. कल्पना चांगल्या. पहिल्या ओळीत खडा लागल्यासारखं होतंय. जरा बदल झाला तर पहावा. तसंच मीटरही थोडं अजून कडक सांभाळायला हवं, गझल लिहिणार असाल तर. नाहीतर जरा इकडे तिकडे चालतं. पुलेशु.
लेखनविषय:
उडून गंध चालल्या फुलास वाटते तसे कसे सुने - सुने उदास वाटते. कधी वसंत येईल, बहरेन मी पुन्हा झडून पान चालल्या तरुस वाटते. पवन तुला करीत स्पर्श जातसे अता दरवळला चहूकडे सुवास वाटते. कशास जन्म हा जगून काढला इथे उगाच का असे - तसे मनास वाटते. निघून चाललीस तू इथून ज्या क्षणी तिथेच संपला असे प्रवास वाटते. दीपक पवार.

भरु आज पेला ( गटारी स्पेशल)

किरण कुमार ·
लेखनविषय:
काव्यरस
मला ते विचारी भरु आज पेला तसा मी म्हणालो कशाला कशाला विजय कासवाचा पुन्हा का असावा कशी झोप येते भिणा-या सशाला तिला बोलण्याचे खरे टाळले मी उगा दोष देतो रिकाम्या खिशाला जरा दोन घटका चला घोट घेवू किती चांदण्या या विचारु निशेला जरासे पिल्याने कुठे काय होते किती थंड वाटे बिचा-या घशाला - किरण कुमार

नको पुन्हा एकदा

सागरसाथी ·

कवितेचे शिर्षक वाचून मोठ्ठा गैरामज झाला, वाटले श्रुंगारीक कविता असेल आणि मोठ्या अपेक्षेने कविता उघडली. पहिल्या दोन ओळी वाचल्यावर तर खात्रीच झाली की कविता नक्की त्याच्या बद्दलच आहे पण पुढच्या ओळींनी एकदम भानावर आलो. पैजारबुवा,

कवितेचे शिर्षक वाचून मोठ्ठा गैरामज झाला, वाटले श्रुंगारीक कविता असेल आणि मोठ्या अपेक्षेने कविता उघडली. पहिल्या दोन ओळी वाचल्यावर तर खात्रीच झाली की कविता नक्की त्याच्या बद्दलच आहे पण पुढच्या ओळींनी एकदम भानावर आलो. पैजारबुवा,
लेखनविषय:
नको आता वेदनांचे प्रमाण पुन्हा एकदा नको आता आनंदाला उधाण पुन्हा एकदा नको ग्रीष्मात सोनेरी क्षणाची सावली नको आता सुखाचे विधान पुन्हा एकदा. हरवून गेले ओळखीचे रस्ते संभ्रमामध्ये नको आता ते आयुष्याचे भान पुन्हा एकदा. डंख होतो पुन्हा पुन्हा स्वप्नांच्या इंगळीचा नको आता निद्रेला अवताण पुन्हा एकदा. देवा तुच धर हात माझा या मावळतीला झालो आहे बालकासम अजाण पुन्हा एकदा.

नको वाटतो ना? असा पावसाळा!

सत्यजित... ·
लेखनविषय:
काव्यरस
भिजा चिंब आधी,पुन्हा जीव जाळा नको वाटतो ना? असा पावसाळा!

वाटले की ती,अशी...जवळूृृृऽन गेली!

सत्यजित... ·

In reply to by प्राची अश्विनी

सत्यजित... Wed, 06/24/2020 - 00:04
'गज़ल'चा अर्थच 'बातचीत करणे'. गज़ल वाचताना अनेकदा,शब्द कवीस अपेक्षित असतील तसेच्या तसे आपणास ध्वनीत होतातच असे नाही! मला अपेक्षित असल्याप्रमाणेच आपण तो वाचला आहे! आपल्यातील रसिकास अभिवादन!

In reply to by प्राची अश्विनी

सत्यजित... Wed, 06/24/2020 - 00:04
'गज़ल'चा अर्थच 'बातचीत करणे'. गज़ल वाचताना अनेकदा,शब्द कवीस अपेक्षित असतील तसेच्या तसे आपणास ध्वनीत होतातच असे नाही! मला अपेक्षित असल्याप्रमाणेच आपण तो वाचला आहे! आपल्यातील रसिकास अभिवादन!
लेखनविषय:
पावसाची सर जशी बरसून गेली वाटले की ती,अशी...जवळूृृृऽन गेली! गुणगुणत होतीस का तू गझल माझी? एक कोकीळा इथे गावून गेली!

गाण्यास पावसाच्या...

सत्यजित... ·

गणेशा Mon, 06/01/2020 - 19:21
नभ वेढतील जेंव्हा बाहू सभोवती क्षितिजांस रंगवाया हळवा गुलाल दे! भिजल्या तनू-तनूवर येईल शिर्शीरी स्पर्शांतल्या सरींना ऐनेमहाल दे! वाह.. निव्वळ अप्रतिम

In reply to by चांदणे संदीप

चांदणे संदीप Wed, 06/03/2020 - 11:53
पाऊस दाटलेला, माझ्या घरावरी हा... ह्या सांज गारवा अल्बमधल्या गाण्याची चाल याही रचनेला फिट्ट बसतेय. मस्त वाटतेय गुणगुणायला. :) सं - दी - प

सत्यजित... Fri, 06/05/2020 - 07:52
वर्षभराहून अधीक वेळ लेखन-विश्रांतीनंतर पोस्टलेलं हे नवखंच लेखन! आपण सर्वानी भरपूर दाद दिली,त्याबद्दल आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!

गणेशा Mon, 06/01/2020 - 19:21
नभ वेढतील जेंव्हा बाहू सभोवती क्षितिजांस रंगवाया हळवा गुलाल दे! भिजल्या तनू-तनूवर येईल शिर्शीरी स्पर्शांतल्या सरींना ऐनेमहाल दे! वाह.. निव्वळ अप्रतिम

In reply to by चांदणे संदीप

चांदणे संदीप Wed, 06/03/2020 - 11:53
पाऊस दाटलेला, माझ्या घरावरी हा... ह्या सांज गारवा अल्बमधल्या गाण्याची चाल याही रचनेला फिट्ट बसतेय. मस्त वाटतेय गुणगुणायला. :) सं - दी - प

सत्यजित... Fri, 06/05/2020 - 07:52
वर्षभराहून अधीक वेळ लेखन-विश्रांतीनंतर पोस्टलेलं हे नवखंच लेखन! आपण सर्वानी भरपूर दाद दिली,त्याबद्दल आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!
गाण्यास पावसाच्या झोकात चाल दे थेंबास ओघळाया हलकेच गाल दे! नभ वेढतील जेंव्हा बाहू सभोवती क्षितिजांस रंगवाया हळवा गुलाल दे!

तू ठरव...

सत्यजित... ·

खिलजि Mon, 06/01/2020 - 17:17
एक नंबर बहारदार , लाकडाउन स्पेशल कविता ========================== काहीतरी द्यायचे ठरवले देण्यासाठी हात खिशात गेले मी रिता आधीच होतो हे मजला नंतर समजले

सत्यजित... Fri, 06/05/2020 - 07:59
बिरुटे सर,खिलजी,मदणबाण,प्रमोदजी,गणेशा,वीणा,रातराणी,मन्या,श्रीगणेशा,सर्वांचे मनापासून आभार!

खिलजि Mon, 06/01/2020 - 17:17
एक नंबर बहारदार , लाकडाउन स्पेशल कविता ========================== काहीतरी द्यायचे ठरवले देण्यासाठी हात खिशात गेले मी रिता आधीच होतो हे मजला नंतर समजले

सत्यजित... Fri, 06/05/2020 - 07:59
बिरुटे सर,खिलजी,मदणबाण,प्रमोदजी,गणेशा,वीणा,रातराणी,मन्या,श्रीगणेशा,सर्वांचे मनापासून आभार!
लेखनविषय:
तू ठरव,आहे कसा मी,मी कसा नाही हात घे हातात आधी,आरसा नाही! टाळता आलाच तर,टाळू जरा तोटा फायदा नात्यात आता फारसा नाही! एवढा केला खुबीने खूनही माझा वारही केला असा जो वारसा नाही! सांगतो आहे जगाला कोण हा वेडा! मी असा नाही असा नाही असा नाही! कैफियत माझी जरा ऐकून तर घे ना एवढीही या मनाला लालसा नाही! तू ठरव...आहे कसा मी,मी कसा नाही... —सत्यजित

हसण्या उसंत नाही

कौस्तुभ भोसले ·

नाही तर, शब्द कितीही वेगळे वाटले तरी ते परिणाम साधत नाहीत. वृतांचा अभ्यास, लयीची जाणिव साधली आहे पण अनुभवाला वाचन, चिंतन, संवेदनाशीलतेनं जगणं आणि सरते शेवटी काव्यविषयाचा कैफ येणं याला पर्याय नाही. सतत कविता करुन नुसता रियाज होईल पण मैफिल जमणार नाही.

In reply to by संजय क्षीरसागर

कौस्तुभ भोसले Wed, 05/20/2020 - 11:27
आपल्या म्हणन्याचा नक्कीच विचार करू पण मी सारख्याच कविता लिहीत नाही मिपावर प्रकाशित केलेल्या सर्वच कविता जुन्या आहेत

नाही तर, शब्द कितीही वेगळे वाटले तरी ते परिणाम साधत नाहीत. वृतांचा अभ्यास, लयीची जाणिव साधली आहे पण अनुभवाला वाचन, चिंतन, संवेदनाशीलतेनं जगणं आणि सरते शेवटी काव्यविषयाचा कैफ येणं याला पर्याय नाही. सतत कविता करुन नुसता रियाज होईल पण मैफिल जमणार नाही.

In reply to by संजय क्षीरसागर

कौस्तुभ भोसले Wed, 05/20/2020 - 11:27
आपल्या म्हणन्याचा नक्कीच विचार करू पण मी सारख्याच कविता लिहीत नाही मिपावर प्रकाशित केलेल्या सर्वच कविता जुन्या आहेत
लेखनविषय:
हसण्या उसंत नाही रडण्यास अंत नाही. निळे सावळे जगणे मजला पसंत नाही. बहरली जरी झाडे हा तो वसंत नाही. दिले टाकुन जरी तू मी नाशवंत नाही. सांगुन थकलो मी, पण दुनिया ज्वलंत नाही. -कौस्तुभ शुद्धसती मात्रावृत्त