अरे केंव्हा केंव्हा ढगात गारेचे मोठे खडे असतात. ते जर डायरेक्ट खाली सोडले तर लोकंच्या डोक्यात पडतील. म्हणुन मी ते दळुन बारीक करेते.

अस्स होय! काय अचाट कल्पनाय!

पूर्वी धनभारीत ढग आणि ऋण भारीत ढग समोरसमोर आले तर त्यातल्या वीजेमुळे कडाडकन आवाज व्हायचा आता तसे दोन् ढग शेजारी शेजारी जोडुन् त्यातुन मिळणार्‍या वीजेवर हे ढगाचे इन्जीन चालवतो.

अरे बापरे!

प्रत्येक अनाउन्समेंट अस्सल कोल्हापुरी म-हाटीत ऐकु येत होती.

:)

खाली काही दिसते का ते पहायचा प्रयत्न केला पण धुक्यामुळे जिथे आमचे पाय अम्हाला दिसत नव्हते तिथे इतर दिसणे शक्यच नव्हते.

मेघालय शिआँगवरून जाताना खालचा निसर्ग दिसला अस्ता तर अजून मज्जा आली असती ना विजुभाऊ! मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

>>चेहे-याला त्यानी पांढरी फ़ेस पावडर लावली तर ते खारदाण्यासारखे दिसतात. >>ए मर्दा ए अरं येक येळ बाइल परवडली पर त्यो मोबाईल .....आरं बंद कर की त्ये =)) >>शिवाय अफ़झुल खानाची आतडी पोटाबाहेर लोंबावीत तसे ब्यागेतले सामान बाहेर आले असते ते वेगळेच. तुमच्या लेखनावर जीएंचा प्रभाव जाणवतो =)) (गोरादाणा) -आंद्या

( या लोकाना कशा एकजात सोनेरी दातांच्या सुवर्णकांतीच्या यक्षीणी मिळतात कोण जाणे. सालं आमच्या ऒफ़िसात ती करपलेल्या भाकरीच्या वर्णाची आणि तोंडाचे विष्वरूप करुन दुकानाच्या फ़ळ्या दाखवत फ़ॆ करुन हसणारी दक्षीणीच असते.) 8} तुमच्या कल्पनाशक्तीला दाद द्यायलाच हवी. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

पुढील भाग वाचायचेत. येउ द्या ना पटापट.... बाकी मान्सूनचा प्रवास,ढिलायन्स ची कोल्हापुरी भाषा मस्तच! आपलाच, मनोबा

या असल्या पक्क्या रंगाचा एक मित्र होता त्याला लग्नात हळद लावली होती तेंव्हा तर ब-याच जणाना काळ्या शिसवी कपाटाला व्हार्नीष लावावे तसा तो दिसत होता हे बाकी खास. लेख इतर स्वप्नप्रवासी लेखांप्रमाणेच 'कल्पनातीत' आहे. अभिनंदन.

काय सुन्दर उपमा दिलित हो मोथ्या गारा पडल्या तर लोकाना लागतिल म्हनुन मि दलुन देते. एकदम खास. अगदि लहानपण आथवले. तुमचा प्रवास मस्त चालला आहे.

या लोकाना कशा एकजात सोनेरी दातांच्या सुवर्णकांतीच्या यक्षीणी मिळतात कोण जाणे. नशीब एकेकाचे....:) कोल्हापूरी भाषा एकदम सही वापरली आहे इथे....:) एकदा नीट लावलेली, झाकण त्यावर बसुन दाबुन लावली बॆग पुन्हा नीट लावणे हे किती अवघड असते ते....खरे आहे.. पृथ्वीवरची माणसे खाली का पडत नाहीत याचे उत्तर आता मला सापडले....:) बाकी लेखन मस्तच आहे...आवडले...:)

मालिका छानच सुरू आहे... का कोणजाणे पण बाहेरचे वारे जरा कमी झाले होते. ढग आता हलत नव्हता.बाहेरची काही गम्मत कुठुन बघायला मिळते का हे मी पहात होतो. तेवढ्यात ........ (क्रमश:) वाचतो आहे! तात्या.

"त्या दळणा-या जातेवाल्या आजी तुम्ही?" हो मीच. मग तुमचे जाते कुठाय ? ते होय? ते अरे हल्ली मी वापरत नाही. चायनीज जाते आल्यापासुन हे जुने जाते आता तसे पडुनच असते. काय भन्नार्ट कल्पना....माझ्या डोळ्यासमोर एक पांढर्‍या केसांची नऊवारी नेसलेली आजी आली आणि ती गिरणीचं बटण ऑन करतेय असं दिसलं....मानलं बॉ तुम्हाला..... प्रुथ्वीवरची माणसं अशी बॅलंस होतात होय्...सा. ज्ञा. मधे सॉलीडच भर पडली... लगे रहो...मस्तच लिहिताय....

(सालं आमच्या ऒफ़िसात ती करपलेल्या भाकरीच्या वर्णाची आणि तोंडाचे विष्वरूप करुन दुकानाच्या फ़ळ्या दाखवत फ़ॆ करुन हसणारी दक्षीणीच असते.) ही उपमा ही मजेशीर, आणि कोल्हापुरी भाषा ही मस्त पेरली आहे. छान कल्पना, चीनी वस्तुचा वापर किती वाढला आहे हे जीवनाश्यक झाला आहे हे दाखवुन दिलेत. यु.एस.मध्ये तर मेड इन चायना वस्तुच जास्त पहायला मिळतात.

माझे आणि भूगोलांच्या मास्तरांचे दुमत झाले असावे पण म्हणुन काय त्यासाठी झोडपुन काढायचे ?.आपले कोणाशी दुमत असले की त्याला झोडपुन काढायचे हे मला भूगोलाच्या मास्तरानी शिकवले. शाळेत शिकलेला हा माझा पहीला जीवनोपयोगी पाठ असावा. .... =)) =)) =))

माझा धवल नावाचा या असल्या पक्क्या रंगाचा एक मित्र होता त्याला लग्नात हळद लावली होती तेंव्हा तर ब-याच जणाना काळ्या शिसवी कपाटाला व्हार्नीष लावावे तसा तो दिसत होता . या असल्या लोकांची एक गम्मत असते. चेहे-याला त्यानी पांढरी फ़ेस पावडर लावली तर ते खारदाण्यासारखे दिसतात. हे लय भारी !!!!! मदनबाण.....

अरे केंव्हा केंव्हा ढगात गारेचे मोठे खडे असतात. ते जर डायरेक्ट खाली सोडले तर लोकंच्या डोक्यात पडतील. म्हणुन मी ते दळुन बारीक करेते.

अस्स होय! काय अचाट कल्पनाय!

पूर्वी धनभारीत ढग आणि ऋण भारीत ढग समोरसमोर आले तर त्यातल्या वीजेमुळे कडाडकन आवाज व्हायचा आता तसे दोन् ढग शेजारी शेजारी जोडुन् त्यातुन मिळणार्‍या वीजेवर हे ढगाचे इन्जीन चालवतो.

अरे बापरे!

प्रत्येक अनाउन्समेंट अस्सल कोल्हापुरी म-हाटीत ऐकु येत होती.

:)

खाली काही दिसते का ते पहायचा प्रयत्न केला पण धुक्यामुळे जिथे आमचे पाय अम्हाला दिसत नव्हते तिथे इतर दिसणे शक्यच नव्हते.

मेघालय शिआँगवरून जाताना खालचा निसर्ग दिसला अस्ता तर अजून मज्जा आली असती ना विजुभाऊ! मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

>>चेहे-याला त्यानी पांढरी फ़ेस पावडर लावली तर ते खारदाण्यासारखे दिसतात. >>ए मर्दा ए अरं येक येळ बाइल परवडली पर त्यो मोबाईल .....आरं बंद कर की त्ये =)) >>शिवाय अफ़झुल खानाची आतडी पोटाबाहेर लोंबावीत तसे ब्यागेतले सामान बाहेर आले असते ते वेगळेच. तुमच्या लेखनावर जीएंचा प्रभाव जाणवतो =)) (गोरादाणा) -आंद्या

( या लोकाना कशा एकजात सोनेरी दातांच्या सुवर्णकांतीच्या यक्षीणी मिळतात कोण जाणे. सालं आमच्या ऒफ़िसात ती करपलेल्या भाकरीच्या वर्णाची आणि तोंडाचे विष्वरूप करुन दुकानाच्या फ़ळ्या दाखवत फ़ॆ करुन हसणारी दक्षीणीच असते.) 8} तुमच्या कल्पनाशक्तीला दाद द्यायलाच हवी. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

पुढील भाग वाचायचेत. येउ द्या ना पटापट.... बाकी मान्सूनचा प्रवास,ढिलायन्स ची कोल्हापुरी भाषा मस्तच! आपलाच, मनोबा

या असल्या पक्क्या रंगाचा एक मित्र होता त्याला लग्नात हळद लावली होती तेंव्हा तर ब-याच जणाना काळ्या शिसवी कपाटाला व्हार्नीष लावावे तसा तो दिसत होता हे बाकी खास. लेख इतर स्वप्नप्रवासी लेखांप्रमाणेच 'कल्पनातीत' आहे. अभिनंदन.

काय सुन्दर उपमा दिलित हो मोथ्या गारा पडल्या तर लोकाना लागतिल म्हनुन मि दलुन देते. एकदम खास. अगदि लहानपण आथवले. तुमचा प्रवास मस्त चालला आहे.

या लोकाना कशा एकजात सोनेरी दातांच्या सुवर्णकांतीच्या यक्षीणी मिळतात कोण जाणे. नशीब एकेकाचे....:) कोल्हापूरी भाषा एकदम सही वापरली आहे इथे....:) एकदा नीट लावलेली, झाकण त्यावर बसुन दाबुन लावली बॆग पुन्हा नीट लावणे हे किती अवघड असते ते....खरे आहे.. पृथ्वीवरची माणसे खाली का पडत नाहीत याचे उत्तर आता मला सापडले....:) बाकी लेखन मस्तच आहे...आवडले...:)

मालिका छानच सुरू आहे... का कोणजाणे पण बाहेरचे वारे जरा कमी झाले होते. ढग आता हलत नव्हता.बाहेरची काही गम्मत कुठुन बघायला मिळते का हे मी पहात होतो. तेवढ्यात ........ (क्रमश:) वाचतो आहे! तात्या.

"त्या दळणा-या जातेवाल्या आजी तुम्ही?" हो मीच. मग तुमचे जाते कुठाय ? ते होय? ते अरे हल्ली मी वापरत नाही. चायनीज जाते आल्यापासुन हे जुने जाते आता तसे पडुनच असते. काय भन्नार्ट कल्पना....माझ्या डोळ्यासमोर एक पांढर्‍या केसांची नऊवारी नेसलेली आजी आली आणि ती गिरणीचं बटण ऑन करतेय असं दिसलं....मानलं बॉ तुम्हाला..... प्रुथ्वीवरची माणसं अशी बॅलंस होतात होय्...सा. ज्ञा. मधे सॉलीडच भर पडली... लगे रहो...मस्तच लिहिताय....

(सालं आमच्या ऒफ़िसात ती करपलेल्या भाकरीच्या वर्णाची आणि तोंडाचे विष्वरूप करुन दुकानाच्या फ़ळ्या दाखवत फ़ॆ करुन हसणारी दक्षीणीच असते.) ही उपमा ही मजेशीर, आणि कोल्हापुरी भाषा ही मस्त पेरली आहे. छान कल्पना, चीनी वस्तुचा वापर किती वाढला आहे हे जीवनाश्यक झाला आहे हे दाखवुन दिलेत. यु.एस.मध्ये तर मेड इन चायना वस्तुच जास्त पहायला मिळतात.

माझे आणि भूगोलांच्या मास्तरांचे दुमत झाले असावे पण म्हणुन काय त्यासाठी झोडपुन काढायचे ?.आपले कोणाशी दुमत असले की त्याला झोडपुन काढायचे हे मला भूगोलाच्या मास्तरानी शिकवले. शाळेत शिकलेला हा माझा पहीला जीवनोपयोगी पाठ असावा. .... =)) =)) =))

माझा धवल नावाचा या असल्या पक्क्या रंगाचा एक मित्र होता त्याला लग्नात हळद लावली होती तेंव्हा तर ब-याच जणाना काळ्या शिसवी कपाटाला व्हार्नीष लावावे तसा तो दिसत होता . या असल्या लोकांची एक गम्मत असते. चेहे-याला त्यानी पांढरी फ़ेस पावडर लावली तर ते खारदाण्यासारखे दिसतात. हे लय भारी !!!!! मदनबाण.....

चा॑गले झाले आहे लिखाण अजुन विश्रा॑ती न॑तर पुढील वाटचाल काय ते कधी कळणार. (पुढील लिखाण केव्हा चढवणार)

शितल ताई धन्यवाद...

चांगला आहे प्रयत्न. अजून पुढचेही येऊ द्यात लकवर.

-- ध्रुव

सहल मस्त चालू आहे, पुढील भाग लवकरच टाका.... डुक्करांची गंमत छान.....:) ऍक्च्युली गंमत तुमची झाली पण वर्णन छान केले आहे... पहिलाच प्रयत्न छान आहे..

>>सकाळि लवकर उठुन शी करायला आलेल्या पक्षांचा किलबीलाट एकु यायला लागला =)) =)) =)) पक्षीनिरिक्षणाच्या हजार तर्‍हा .. असो !

मस्त लिहिलंय... पुढच्या भागाची वाट पाह्तोय... पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

पक्या, ध्रुव , स्वाती राजेश, आनंदयात्री ,पुन्हा सतिश गावडे यांचे आभार..... लोड शेडिंग आहे थोडा धिर धरा आपला मयुर

अरे मयुर, तू पण आमच्याच पंथातलाच दिसतोयस की :) मस्तच.....

सकाळि लवकर उठुन शी करायला आलेल्या पक्षांचा किलबीलाट एकु यायला लागला

च्यामारी...=))

काय कळायच्या आत समोर ४०-४५ फुटावरुन २५-३० रानडुकरांचा एक कळप धाडधाड करत सुसाट पळत गेला...

अग्गायायायायायाया......च्यायला, फाटायचीच बाकी राहिली असेल नाही का रे? बाकी, असले पक्के नमुने प्रत्येक ट्रेकच्या ग्रुपमधे असलेच पाहिजेत असा अलिखित नियम वगैरे आहे की काय कळत नाही :) जब्बरा रे... पुढचा भाग कधी? - (मावळ खोर्‍यातला भटक्या) ध मा ल कातकरी!

चा॑गले झाले आहे लिखाण अजुन विश्रा॑ती न॑तर पुढील वाटचाल काय ते कधी कळणार. (पुढील लिखाण केव्हा चढवणार)

शितल ताई धन्यवाद...

चांगला आहे प्रयत्न. अजून पुढचेही येऊ द्यात लकवर.

-- ध्रुव

सहल मस्त चालू आहे, पुढील भाग लवकरच टाका.... डुक्करांची गंमत छान.....:) ऍक्च्युली गंमत तुमची झाली पण वर्णन छान केले आहे... पहिलाच प्रयत्न छान आहे..

>>सकाळि लवकर उठुन शी करायला आलेल्या पक्षांचा किलबीलाट एकु यायला लागला =)) =)) =)) पक्षीनिरिक्षणाच्या हजार तर्‍हा .. असो !

मस्त लिहिलंय... पुढच्या भागाची वाट पाह्तोय... पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

पक्या, ध्रुव , स्वाती राजेश, आनंदयात्री ,पुन्हा सतिश गावडे यांचे आभार..... लोड शेडिंग आहे थोडा धिर धरा आपला मयुर

अरे मयुर, तू पण आमच्याच पंथातलाच दिसतोयस की :) मस्तच.....

सकाळि लवकर उठुन शी करायला आलेल्या पक्षांचा किलबीलाट एकु यायला लागला

च्यामारी...=))

काय कळायच्या आत समोर ४०-४५ फुटावरुन २५-३० रानडुकरांचा एक कळप धाडधाड करत सुसाट पळत गेला...

अग्गायायायायायाया......च्यायला, फाटायचीच बाकी राहिली असेल नाही का रे? बाकी, असले पक्के नमुने प्रत्येक ट्रेकच्या ग्रुपमधे असलेच पाहिजेत असा अलिखित नियम वगैरे आहे की काय कळत नाही :) जब्बरा रे... पुढचा भाग कधी? - (मावळ खोर्‍यातला भटक्या) ध मा ल कातकरी!

कथा उत्तम आहे. संस्कृतप्रचुर शब्दप्रयोग असल्याने एकदम जुन्या संगीत नाटकाची आठवण झाली. आशय बघता कथेला सुंदर म्हणता येईल. पण जर यापूर्वी घडलेल्या काही घटना बघितल्या तर जुने दळण दळल्यासारखे वाटत आहे. (विवादाSलिप्त) पुण्याचे पेशवे

पण लागतेच ना? या जालविश्वात प्रत्येक त्रिशंकूमागे कित्येक प्रतित्रिशंकू असतात, प्रत्येक इंद्रामागे कित्येक प्रति-इंद्र असतात. तीच तर गंमत असते. प्रतिकृती आहेत, असू शकतात, हे सर्वज्ञात असले तर मग प्रतिमाभंग होत नाही. बाकी जीएराठी वाचताना जरा गुदगुल्या होतात, हे निश्चित.

म्हणून गेलेत 'निंदकाचे घर असावे शेजारी', पण इथे मिपा वरची स्थिती त्याहीपेक्षा पुढची निघाली 'निंदकाचा पाट मांडला माजघरी' अशी आहे! रावसाहेब, तुम्ही इथे रहाच हो! साला मजा येतो एकेक लेख वाचताना. 'मिपा' सारखी एक यःकश्चित टपरी ती काय, त्यात बसलेली पागोटं, मुंडासेवाली येडीबागडी माणसे ती काय आणि पंचतारांकित हाटेलातून येणारी काही माणसे त्या टपरीची एवढी धास्ती काय घेतात अन त्यातल्या खेडुतांना बिचकून काहीबाही लिहीत काय सुटतात, छ्या.. सारंच 'सुरस आणि चमत्कारिक'!! ;) (स्वगत - एक ओवी टाकावी की काय? :? ) चतुरंग

चतुरंग यांचा प्रतिसाद वाचून गोविंदाचा एक सिनेमा आठवला... तो कादरखान च्या पंचतारांकित हॉटेल समोर एक टपरी बांधतो. आणि कादरखान ती टपरी पाडायला जंग जंग पछाडतो.... :)) गोष्टीबद्दल काय बोलावे? अश्या प्रकारांमुळे टपरी ची शान वाढते आहे हे मात्र नक्की. बिपिन.

अत्युत्तम आशय.१०००% टक्के कथाकाराशी सहमत. फक्त वास्तवाच्या जवळ आणण्यासाठी कथेला एक छोटसं एक्स्टेंशन देतोय इथं; तेव्हढं पाहुन घ्या एकदा:- "...(प्रत्यक्षातला)भ्रातृभजन मात्र फारच धीट होता.निशापती म्हाराज व सुभाषिणीदेवीं यांच्या कृष्ण,डबकज कारस्थानाचा वेळीच अंदाज आल्यानं तो सावध झाला. सुभाषिणीदेवींनं आणखी काय करायच्या आतच तो त्यांच्या तावडीतुन निसटला तो कायमचाच. त्यानं हिम्मत करुन ते राज्य सोडलं, आणि नवीन राज्य उभं केलं स्वतःच्या हिमतीनं आणि हितचिंतकांच्या मदतीनं. त्याचं राज्य खरच चांगलं राज्य होतं. त्यात जनतेला किंमत होती. प्रशासकाच्या दडपशाहीचा दंडुका नव्हता. जनता त्या राज्यात सुखेनैव नांदत होती. त्याच्या नवीन राज्याची कीर्ती दूर दूर पसरली . अगदि निशापती राजापर्यंत सुद्धा!आणि त्या राजाला बघवेना. निशापती राजाचा व्हायचा जळफळाट्.आणि मग एक दिवस त्या कुटील निशापती राजानं तिथंही,भ्रातृ भजनाच्या राज्यात(मिपावर) आपली "प्रतिरुपं" पाठवली.(तुम्हाला पाठवलं.) त्या लोकांत भेद पाडण्यासाठी! ती प्रतिरुपं भ्रातृ भजनाच्या राज्यात जाउन आपली अफाट प्रतिभाशक्ती वापरुन लोकांना विचलित करण्याचा प्रयत्न करु लागली. आपल्या वाणीतुन भ्रातृभजनाविरुद्ध गरळ ओकु लागली. त्यांना ह्याचही भान राहिलं नाही की हे सगळं दिसत असुनही भ्रातृभजनानं त्यांना जिवंत ठेवलय. बोलु दिलय. "सुरस आणि चमत्कारिक" कथा-कविता लोकांच्या "आसपास" उभं राहुन ती प्रतिरुपं गाउ लागली. पण भ्रातृभजनाचं राज्य तसच राहिलं. अभेद्य! "मि" मी म्हणणार्‍यांना "पा"णी पाजणं अशा एकीमुळच त्या राज्याला जमलं. ...." " थोडाक्यात मूळ कथा आणि माझा प्रतिसाद ह्यांचा सारांशः- नमोगत राज्य आणि त्येचा राजा निशापती(तुमचा "प्रशासक") म्हंजे तुमी नमोगत वाले(जे इथं येउन सरळ-साध्या लोकांना छळु लागलेत.) त्येचं प्रतिरुप म्हंजे त्येची जिथं तिथं वकीली करणारे, आणि इतरांना आपल्या लिखाणानं हाणणारे लेखकासारखी माणसं. आणि कथेतलं आणखी एक पात्र भ्रातृ भजन(ज्याचा विवेक जागा आहे) म्हंजे ज्यांना नमोगतावरच विचित्र वातावरण्, लोकशाहीचा अभाव पटला नाही आणि म्हणुन ह्या संकेतस्थळासारखी झणझणीत स्थळं(म्हणजे दुसरं,जनतेचं राज्य) राज्य निर्माण करणारे.(म्हणजे सरपंच आणि मंडळी) तुम्हाला असच म्हणायचय ना लेखकसाहेब्,स्वतःबद्दल आणि नमोगताबद्दल? तो राजा कपटी आहे हे खरच; पण तो राजा "कोण" आहे ते बघा जरा. अस्सल मिपाकर कधीच तो राजा असु शकणार नाही. त्या राजाच्या कचाट्यातुन सोडवणारा भला माणुस (भतृ भजन)म्हणजे मिपाचा संस्थापक. संजोपराव; सहमत... १०००% सहमत आम्ही या कथेशी. उत्तम कथा! अत्युत्तम आशय!! आपलाच, अपुर्ण कथा पुर्णत्वाला नेणारा मनोबा

"हुबेहूब, फक्त, कसब, कर्तबगार, मुत्सद्दी, नजिक, रहा, फिरवू" वरील असंस्कृत आणि अप्राकृत भाषेतील शब्दप्रयोगांमुळे लेखाचा गाभा हरवला आहे. रसभंग झाल्याने आमचे मुखकमल तुरट झाले आहे. व्यंकट

संजोपराव ... लेखनाच्या भाषेसाठी कथा एकदम आवडली बघा. बाकी तुम्ही म्हणता ते खरंय ... जनता फक्त 'झिदाबाद' किंवा 'मुर्दाबाद' म्हणणार. तसं म्हणायला लावणारे वेगळेच असतात.

राज्याला आपल्या लेखणीने रिझवणार्‍या विदुषकाची नितांत गरज असून त्याचे विदुषकी चाळे सहन करण्याचा मंत्र आताच महाराजांना दिलेला आहे. त्यांना तो रुचेल अशी आशा करते. आपली, सुभाषिणीदेवी. उपहासाने का होईना आपल्या तोंडून अस्मादिकांसाठी सुभाषिणी हा शब्द बाहेर यावा हेच कोडे सध्या पडले आहे. :O

कथेच्या भाषेवर मला गो ना दातार, शशी भागवत , काही प्रमाणात जी ए यांचा प्रभाव जाणवतो. सत्तेबद्दल, सत्ताकेंद्राबद्दल भाष्य असे त्या कथेचे स्वरूप आहे. संस्कृतप्रचुर भाषा वापरण्याचा लेखकाचा प्रयत्न लक्षणीय आहे. पण प्रस्तुत संकेतस्थळावरच्या सद्य परिस्थितीच्या संदर्भाखेरीज एक निखळ कलाकृती म्हणून ही कथा उभी रहाणार नाही. कथानकाचे, आशयाचे वजन आणि मुख्य म्हणजे त्याद्वारे सत्ताव्यवहाराबद्दल, सत्तधीशांच्या बिहेवियरबद्दलचे ऑर्वेलसदृष सत्यदर्शन या बाबतीमधे कथा बरीच फिकट आहे. म्हणजे मग कथेला संदर्भ उरतो केवळ प्राप्त परिस्थितीचा. या गोष्टीमुळे कथेच्या आस्वादामधे मोठाच अडथळा निर्माण होतो. कथालेखकाच्या उद्दिष्टाबद्द्ल संभ्रम वाटतो आणि याप्रकारच्या प्रयत्नांमधे नक्की काय श्रेयस असू शकते याबद्दल प्रश्न निर्माण होतात.

घटना बघता ह्या प्रकाराला 'अनुल्लेखाने' मारणेच श्रेयस्कर नव्हे काय ?

संजोप राव, तुम्हाला ह्यातुन नक्की काय साधायचे आहे ते कळेल का? तुम्हाला इथल्या बरेच काळ चाललेल्या (आणि संपायची चिन्हे नसलेल्या) आणिबाणीवर ताशेरे ओढायचे आहेत असे आधी वाटले होते. पण असा सूर तुम्ही कधी मनोगत.कॉम इथल्या हुकुमशाही विषयी लावला नाहीत. इथे मात्र तुमच्या टीकेला चेव चढला. असे का बरे? तुमच्या हेतुंविषयी आता शंका येऊ लागली आहे.

हगवण झाली हे तर स्पष्ट आहे आता भिंतीवर किती रेषा उठतायत बघु. होउन जाउ दे. जरा कौतुक काय केले तर आपणच मराठी साहीत्य विश्वातील असामान्य लेखक समजुन, आता शल्य केवळ तात्या माझ्यापेक्षा जास्त पॉप्युलर कसा. :-( आय मीन कम ऑन वयाची ५० शी आली व अजुनही असे हेवेदावे, खाजवुन खरुज काढणे, तात्याला माझ्यासारखे क्षुद्र लेखत नाही ना म्हणजे सहाजिकच तुम्ही सगळे बालबुद्धी, थांबा एकेकाचे नाव घेउन इथेच कुंथतो. परमेश्वर न करो कुण्या वैर्‍यावर पण इतकी वाईट पाळी न येवो जशी अवस्था मुळ लेखकाची झाली आहे. तात्याला नावे ठेवता ठेवता स्व:ताचा प्रतितात्या झाला ह्यालाच का पोएटिक जस्टीस म्हणतात? [का ह्याच साठी केला होता अट्टहास ;-) ] एक लक्षात घ्या रावसाहेब जरी प्रतिमा अनेक असल्या तरी कौशल्य व प्रतिभा पण नक्की आहे. आणी आता तुम्ही पण घ्या पाहू नवीन प्रतिमा कारण तुमची प्रतिभा निष्प्रभ होते आहे हे वादातीत. अवांतर - कानावर पडलेले शब्द, कोण म्हणले असेल बरे हे - चक्क तिरपा हिणकस प्रतिसाद न देउ शकलो मी श्री. रामदास [कवितेचा लांबचा प्रवास] यांना व ते सदस्य आज मिपामुळे लिहता झालो म्हणतात. आता पुढे त्या सदस्याचे काही खरे नाही लिहु दे तर घेतोच त्याला.

कलाबतूपूर्ण हा शब्द विसंगत भासतो. संस्कृत भाषेत फारसी शब्द ? पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

आमचे स्पष्ट मत मागाल (कशाला उगाच?) , तर आम्हाला सदर कथेची मांडणी, त्यातील आशय अतिशय रुचला. संजोपरावांचे लेखन आम्हाला नेहमीच विचार करायला लावते. हेच त्यांचे यश आहे. पण या सगळ्याचे सूत्रधार आम्हीच. या प्रतिमा आमच्याच बाहुल्या आहेत भ्रातृभजना, आमच्याच सावल्या. आम्ही जे वदतो, त्याला या बाहुल्या दुसर्‍याच नावाने अनुमोदन देतील. आम्ही एखाद्याची प्रशंसा करतो, त्यावर या बाहुल्या स्तुतीसुमने उधळतील. आम्ही एखाद्याला दूषण देतो, त्यावर या बाहुल्या अग्निवर्षाव करतील.. ही सगळी आमचीच क्रीडा आहे. आम्ही प्रजाजनांना संबोधित करत असताना आमच्या नावाच्या गर्जना करणारे प्रजाजन कोण असतात भ्रातृभजना? ते दुसर्‍या नावाने वावरणारे आम्हीच! " ह्याचा संबंध कुणी तात्याशी जोडला आहे प्रतिसादांत. परंतु आमच्या मते, रावसाहेबांचा निर्देश हा अष्टविनायकांकडे आहे, हे स्पष्ट आहे. नव्हे ह्या जालविश्वात काही थोडे लोकच इतकी बुद्धिमत्ता बाळगतात. त्यांना आपण क्कुठल्या नावाने क्कुणाला काय म्हटले होते, हे लक्षात ठेवण्यासाठी अशा प्रखर बुद्धिमत्तेची नितांत आवश्यकता असते. आम्हाला विशेषतः सुभाषिणीदेवींचे खालील वाक्य अतिशय आवडले. तू भाग्यवान आहेस भ्रातृभजना. उद्या तुझा विवेक निष्कलंक असेल. पण माझे काय भ्रातृभजना? माझे स्मरण पुसणारा लोलक मी कुठून आणू? प्रत्येक कपटी आणि कुटील व्यक्तीच्या निकटतम सल्लागाराला अंतिम क्षणी भेडसवणारा हा प्रश्न. वाल्या कोळ्याच्या पत्नीने योग्य वेळी त्याच्या पापांपासून फारकत घेतली त्यामुळे तिला हा प्रश्न पडला नसेल. पण पत्रदायकाच्या गृहिणीचे काय ? अष्टविनायकाची विविध रूपे एकमेकांची पाठ आपल्या आठही सोंडांनी गुप्तपणे खाजवताना बिचार्‍या रिद्धी आणि सिद्धी काय करत असतील ? त्यांनाही वेगवेगळी रूपे (आठ दुणे सोळा) घेणे आवश्यक ठरतेच. - भ्रातृभजन

शब्द बरेच मोठे आहेत. पण कथा डोक्यावरुन गेली. सखाराम गटणे

कथा उत्तम आहे. संस्कृतप्रचुर शब्दप्रयोग असल्याने एकदम जुन्या संगीत नाटकाची आठवण झाली. आशय बघता कथेला सुंदर म्हणता येईल. पण जर यापूर्वी घडलेल्या काही घटना बघितल्या तर जुने दळण दळल्यासारखे वाटत आहे. (विवादाSलिप्त) पुण्याचे पेशवे

पण लागतेच ना? या जालविश्वात प्रत्येक त्रिशंकूमागे कित्येक प्रतित्रिशंकू असतात, प्रत्येक इंद्रामागे कित्येक प्रति-इंद्र असतात. तीच तर गंमत असते. प्रतिकृती आहेत, असू शकतात, हे सर्वज्ञात असले तर मग प्रतिमाभंग होत नाही. बाकी जीएराठी वाचताना जरा गुदगुल्या होतात, हे निश्चित.

म्हणून गेलेत 'निंदकाचे घर असावे शेजारी', पण इथे मिपा वरची स्थिती त्याहीपेक्षा पुढची निघाली 'निंदकाचा पाट मांडला माजघरी' अशी आहे! रावसाहेब, तुम्ही इथे रहाच हो! साला मजा येतो एकेक लेख वाचताना. 'मिपा' सारखी एक यःकश्चित टपरी ती काय, त्यात बसलेली पागोटं, मुंडासेवाली येडीबागडी माणसे ती काय आणि पंचतारांकित हाटेलातून येणारी काही माणसे त्या टपरीची एवढी धास्ती काय घेतात अन त्यातल्या खेडुतांना बिचकून काहीबाही लिहीत काय सुटतात, छ्या.. सारंच 'सुरस आणि चमत्कारिक'!! ;) (स्वगत - एक ओवी टाकावी की काय? :? ) चतुरंग

चतुरंग यांचा प्रतिसाद वाचून गोविंदाचा एक सिनेमा आठवला... तो कादरखान च्या पंचतारांकित हॉटेल समोर एक टपरी बांधतो. आणि कादरखान ती टपरी पाडायला जंग जंग पछाडतो.... :)) गोष्टीबद्दल काय बोलावे? अश्या प्रकारांमुळे टपरी ची शान वाढते आहे हे मात्र नक्की. बिपिन.

अत्युत्तम आशय.१०००% टक्के कथाकाराशी सहमत. फक्त वास्तवाच्या जवळ आणण्यासाठी कथेला एक छोटसं एक्स्टेंशन देतोय इथं; तेव्हढं पाहुन घ्या एकदा:- "...(प्रत्यक्षातला)भ्रातृभजन मात्र फारच धीट होता.निशापती म्हाराज व सुभाषिणीदेवीं यांच्या कृष्ण,डबकज कारस्थानाचा वेळीच अंदाज आल्यानं तो सावध झाला. सुभाषिणीदेवींनं आणखी काय करायच्या आतच तो त्यांच्या तावडीतुन निसटला तो कायमचाच. त्यानं हिम्मत करुन ते राज्य सोडलं, आणि नवीन राज्य उभं केलं स्वतःच्या हिमतीनं आणि हितचिंतकांच्या मदतीनं. त्याचं राज्य खरच चांगलं राज्य होतं. त्यात जनतेला किंमत होती. प्रशासकाच्या दडपशाहीचा दंडुका नव्हता. जनता त्या राज्यात सुखेनैव नांदत होती. त्याच्या नवीन राज्याची कीर्ती दूर दूर पसरली . अगदि निशापती राजापर्यंत सुद्धा!आणि त्या राजाला बघवेना. निशापती राजाचा व्हायचा जळफळाट्.आणि मग एक दिवस त्या कुटील निशापती राजानं तिथंही,भ्रातृ भजनाच्या राज्यात(मिपावर) आपली "प्रतिरुपं" पाठवली.(तुम्हाला पाठवलं.) त्या लोकांत भेद पाडण्यासाठी! ती प्रतिरुपं भ्रातृ भजनाच्या राज्यात जाउन आपली अफाट प्रतिभाशक्ती वापरुन लोकांना विचलित करण्याचा प्रयत्न करु लागली. आपल्या वाणीतुन भ्रातृभजनाविरुद्ध गरळ ओकु लागली. त्यांना ह्याचही भान राहिलं नाही की हे सगळं दिसत असुनही भ्रातृभजनानं त्यांना जिवंत ठेवलय. बोलु दिलय. "सुरस आणि चमत्कारिक" कथा-कविता लोकांच्या "आसपास" उभं राहुन ती प्रतिरुपं गाउ लागली. पण भ्रातृभजनाचं राज्य तसच राहिलं. अभेद्य! "मि" मी म्हणणार्‍यांना "पा"णी पाजणं अशा एकीमुळच त्या राज्याला जमलं. ...." " थोडाक्यात मूळ कथा आणि माझा प्रतिसाद ह्यांचा सारांशः- नमोगत राज्य आणि त्येचा राजा निशापती(तुमचा "प्रशासक") म्हंजे तुमी नमोगत वाले(जे इथं येउन सरळ-साध्या लोकांना छळु लागलेत.) त्येचं प्रतिरुप म्हंजे त्येची जिथं तिथं वकीली करणारे, आणि इतरांना आपल्या लिखाणानं हाणणारे लेखकासारखी माणसं. आणि कथेतलं आणखी एक पात्र भ्रातृ भजन(ज्याचा विवेक जागा आहे) म्हंजे ज्यांना नमोगतावरच विचित्र वातावरण्, लोकशाहीचा अभाव पटला नाही आणि म्हणुन ह्या संकेतस्थळासारखी झणझणीत स्थळं(म्हणजे दुसरं,जनतेचं राज्य) राज्य निर्माण करणारे.(म्हणजे सरपंच आणि मंडळी) तुम्हाला असच म्हणायचय ना लेखकसाहेब्,स्वतःबद्दल आणि नमोगताबद्दल? तो राजा कपटी आहे हे खरच; पण तो राजा "कोण" आहे ते बघा जरा. अस्सल मिपाकर कधीच तो राजा असु शकणार नाही. त्या राजाच्या कचाट्यातुन सोडवणारा भला माणुस (भतृ भजन)म्हणजे मिपाचा संस्थापक. संजोपराव; सहमत... १०००% सहमत आम्ही या कथेशी. उत्तम कथा! अत्युत्तम आशय!! आपलाच, अपुर्ण कथा पुर्णत्वाला नेणारा मनोबा

"हुबेहूब, फक्त, कसब, कर्तबगार, मुत्सद्दी, नजिक, रहा, फिरवू" वरील असंस्कृत आणि अप्राकृत भाषेतील शब्दप्रयोगांमुळे लेखाचा गाभा हरवला आहे. रसभंग झाल्याने आमचे मुखकमल तुरट झाले आहे. व्यंकट

संजोपराव ... लेखनाच्या भाषेसाठी कथा एकदम आवडली बघा. बाकी तुम्ही म्हणता ते खरंय ... जनता फक्त 'झिदाबाद' किंवा 'मुर्दाबाद' म्हणणार. तसं म्हणायला लावणारे वेगळेच असतात.

राज्याला आपल्या लेखणीने रिझवणार्‍या विदुषकाची नितांत गरज असून त्याचे विदुषकी चाळे सहन करण्याचा मंत्र आताच महाराजांना दिलेला आहे. त्यांना तो रुचेल अशी आशा करते. आपली, सुभाषिणीदेवी. उपहासाने का होईना आपल्या तोंडून अस्मादिकांसाठी सुभाषिणी हा शब्द बाहेर यावा हेच कोडे सध्या पडले आहे. :O

कथेच्या भाषेवर मला गो ना दातार, शशी भागवत , काही प्रमाणात जी ए यांचा प्रभाव जाणवतो. सत्तेबद्दल, सत्ताकेंद्राबद्दल भाष्य असे त्या कथेचे स्वरूप आहे. संस्कृतप्रचुर भाषा वापरण्याचा लेखकाचा प्रयत्न लक्षणीय आहे. पण प्रस्तुत संकेतस्थळावरच्या सद्य परिस्थितीच्या संदर्भाखेरीज एक निखळ कलाकृती म्हणून ही कथा उभी रहाणार नाही. कथानकाचे, आशयाचे वजन आणि मुख्य म्हणजे त्याद्वारे सत्ताव्यवहाराबद्दल, सत्तधीशांच्या बिहेवियरबद्दलचे ऑर्वेलसदृष सत्यदर्शन या बाबतीमधे कथा बरीच फिकट आहे. म्हणजे मग कथेला संदर्भ उरतो केवळ प्राप्त परिस्थितीचा. या गोष्टीमुळे कथेच्या आस्वादामधे मोठाच अडथळा निर्माण होतो. कथालेखकाच्या उद्दिष्टाबद्द्ल संभ्रम वाटतो आणि याप्रकारच्या प्रयत्नांमधे नक्की काय श्रेयस असू शकते याबद्दल प्रश्न निर्माण होतात.

घटना बघता ह्या प्रकाराला 'अनुल्लेखाने' मारणेच श्रेयस्कर नव्हे काय ?

संजोप राव, तुम्हाला ह्यातुन नक्की काय साधायचे आहे ते कळेल का? तुम्हाला इथल्या बरेच काळ चाललेल्या (आणि संपायची चिन्हे नसलेल्या) आणिबाणीवर ताशेरे ओढायचे आहेत असे आधी वाटले होते. पण असा सूर तुम्ही कधी मनोगत.कॉम इथल्या हुकुमशाही विषयी लावला नाहीत. इथे मात्र तुमच्या टीकेला चेव चढला. असे का बरे? तुमच्या हेतुंविषयी आता शंका येऊ लागली आहे.

हगवण झाली हे तर स्पष्ट आहे आता भिंतीवर किती रेषा उठतायत बघु. होउन जाउ दे. जरा कौतुक काय केले तर आपणच मराठी साहीत्य विश्वातील असामान्य लेखक समजुन, आता शल्य केवळ तात्या माझ्यापेक्षा जास्त पॉप्युलर कसा. :-( आय मीन कम ऑन वयाची ५० शी आली व अजुनही असे हेवेदावे, खाजवुन खरुज काढणे, तात्याला माझ्यासारखे क्षुद्र लेखत नाही ना म्हणजे सहाजिकच तुम्ही सगळे बालबुद्धी, थांबा एकेकाचे नाव घेउन इथेच कुंथतो. परमेश्वर न करो कुण्या वैर्‍यावर पण इतकी वाईट पाळी न येवो जशी अवस्था मुळ लेखकाची झाली आहे. तात्याला नावे ठेवता ठेवता स्व:ताचा प्रतितात्या झाला ह्यालाच का पोएटिक जस्टीस म्हणतात? [का ह्याच साठी केला होता अट्टहास ;-) ] एक लक्षात घ्या रावसाहेब जरी प्रतिमा अनेक असल्या तरी कौशल्य व प्रतिभा पण नक्की आहे. आणी आता तुम्ही पण घ्या पाहू नवीन प्रतिमा कारण तुमची प्रतिभा निष्प्रभ होते आहे हे वादातीत. अवांतर - कानावर पडलेले शब्द, कोण म्हणले असेल बरे हे - चक्क तिरपा हिणकस प्रतिसाद न देउ शकलो मी श्री. रामदास [कवितेचा लांबचा प्रवास] यांना व ते सदस्य आज मिपामुळे लिहता झालो म्हणतात. आता पुढे त्या सदस्याचे काही खरे नाही लिहु दे तर घेतोच त्याला.

कलाबतूपूर्ण हा शब्द विसंगत भासतो. संस्कृत भाषेत फारसी शब्द ? पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

आमचे स्पष्ट मत मागाल (कशाला उगाच?) , तर आम्हाला सदर कथेची मांडणी, त्यातील आशय अतिशय रुचला. संजोपरावांचे लेखन आम्हाला नेहमीच विचार करायला लावते. हेच त्यांचे यश आहे. पण या सगळ्याचे सूत्रधार आम्हीच. या प्रतिमा आमच्याच बाहुल्या आहेत भ्रातृभजना, आमच्याच सावल्या. आम्ही जे वदतो, त्याला या बाहुल्या दुसर्‍याच नावाने अनुमोदन देतील. आम्ही एखाद्याची प्रशंसा करतो, त्यावर या बाहुल्या स्तुतीसुमने उधळतील. आम्ही एखाद्याला दूषण देतो, त्यावर या बाहुल्या अग्निवर्षाव करतील.. ही सगळी आमचीच क्रीडा आहे. आम्ही प्रजाजनांना संबोधित करत असताना आमच्या नावाच्या गर्जना करणारे प्रजाजन कोण असतात भ्रातृभजना? ते दुसर्‍या नावाने वावरणारे आम्हीच! " ह्याचा संबंध कुणी तात्याशी जोडला आहे प्रतिसादांत. परंतु आमच्या मते, रावसाहेबांचा निर्देश हा अष्टविनायकांकडे आहे, हे स्पष्ट आहे. नव्हे ह्या जालविश्वात काही थोडे लोकच इतकी बुद्धिमत्ता बाळगतात. त्यांना आपण क्कुठल्या नावाने क्कुणाला काय म्हटले होते, हे लक्षात ठेवण्यासाठी अशा प्रखर बुद्धिमत्तेची नितांत आवश्यकता असते. आम्हाला विशेषतः सुभाषिणीदेवींचे खालील वाक्य अतिशय आवडले. तू भाग्यवान आहेस भ्रातृभजना. उद्या तुझा विवेक निष्कलंक असेल. पण माझे काय भ्रातृभजना? माझे स्मरण पुसणारा लोलक मी कुठून आणू? प्रत्येक कपटी आणि कुटील व्यक्तीच्या निकटतम सल्लागाराला अंतिम क्षणी भेडसवणारा हा प्रश्न. वाल्या कोळ्याच्या पत्नीने योग्य वेळी त्याच्या पापांपासून फारकत घेतली त्यामुळे तिला हा प्रश्न पडला नसेल. पण पत्रदायकाच्या गृहिणीचे काय ? अष्टविनायकाची विविध रूपे एकमेकांची पाठ आपल्या आठही सोंडांनी गुप्तपणे खाजवताना बिचार्‍या रिद्धी आणि सिद्धी काय करत असतील ? त्यांनाही वेगवेगळी रूपे (आठ दुणे सोळा) घेणे आवश्यक ठरतेच. - भ्रातृभजन

शब्द बरेच मोठे आहेत. पण कथा डोक्यावरुन गेली. सखाराम गटणे

भाषाशैली ओघवती आहे.... दुर्दैवाने, "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." हे वाक्य आज "कॉमन" झालं आहे... अगदी शाळेतल्या पोरांपासुन ते अभियान्त्रीकी आणि वैद्यकीय महाविद्यालयांमधुन शिकणा~या "मॅच्युअर्ड" युवा पीढीपर्यंत... बाहेरच्या दुनियेचं नाही माहीती बाबा आपल्याला... बाहेरच्या प्रेम प्रकरणांना तेव्हढा "एक्स्पोजर" नाही मिळाला... (मला खरं तर प्रेम प्रकरणाऐवजी लफडी म्हणायचं होतं :D ) पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

काय म्हणायच त्याला? जे पुर्वी होत? प्रेम? नाहिच.. अस विसरत का कोणी प्रेम? ती होती एक चूक.. तू केलेली, आणि तुझ्या प्रेमाखातर मी ही केलेली..

झालं तर मग..

"i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.."

त्याच्या नजरेत काय किंमत आहे हे कळलं ना..?? 'जब वी मेट' पाहिला नाहीये का लेखाच्या नायिकेने.. नसेल तर आधी पहायला सांग! त्या माकडापेक्षा हजार पटीने चांगला सोलमेट मिळेल तिला - असा माझा निरोप दे तिला! :) मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

तुझ्याशी फोन वर बोलुन ८ महिने झाले.. ते हि बळजबरीचे बोलण.. कथानायिकेला मान्य आहे की आपण त्याच्याशी फोनवर बोललो तेही ८महिन्यांपूर्वी आणि त्यातही (आपल्या बोलण्यात) प्रेम नव्हतेच होती ती बळजबरी. शेवटचा mail कधी आला तुझा ते सुद्धा आठवत नाहिए.. ८च महिन्यात शेवटचा मेल कधी आला होता हेही विस्मरणात गेल्यामुळे खरेच ८ महिन्यांपूर्वी कथानायिकेचे नायकावर प्रेम होते का हा प्रश्न संभवतो. आणि तुझ्या प्रेमाखातर मी ही केलेली.(चूक) कारण काहीही असले तरीही आपलीही चूक झाली हे कथानायिका मान्य करते आहे. "कितीही रुसलीस ना तरी mail करत जा.. " "plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz.." म्हणजे प्रेमकालावधीतील नायिकेच्या रुसण्याचे आणि चिडण्याचेच प्रसंग अधिक दिसताहेत/आठवताहेत. ह्या सर्व पार्श्वभूमीवर खालील प्रतिसाद नायकावर अन्यायकारक वाटतो. त्याच्या नजरेत काय किंमत आहे हे कळलं ना..?? त्या माकडापेक्षा हजार पटीने चांगला सोलमेट मिळेल तिला - असा माझा निरोप दे तिला! एकतर्फी मांडलेल्या कैफियतीवरून नायकाला एकदम माकड संबोधणे अन्याय्य वाटते.

"तुझा mail आला ना कि एकदम माझे डोले लकाकतात.. i feel much better..i donno why पण एकदम relaxed वाटत.. कितीही रुसलीस ना तरी mail करत जा.. " "plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz.." "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." ही नायकाची २ वाक्ये मला परस्पर टोकाची वाटतात.

now will u plz stop ths

म्हणजे नायिकेकडून काही प्रयत्न होत होते का..?

"plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz..

अशी लुटुपुटुची तर हजारो भांडणे होतात.. चिडणे - समजावणे यातही मजा असते. त्यामुळे असेही थेट म्हणता येणार नाही की -

नायिकेच्या रुसण्याचे आणि चिडण्याचेच प्रसंग अधिक दिसताहेत/आठवताहेत.

आणि ते प्रेम होतच यावरही ठाम मत नाहीये. पण नायिकेला त्याची आठवण होतीये.. कुठेतरी आतून काहीतरी वाटतंय.. चूक दोघांची असेलही किंवा नसेलही.. प्रेम असेलही किंवा नसेलही.. 'माकड' शब्दात काही गैर मला वाटत नाही. सांगायचा उद्देश - त्याच्या वागण्याने जो मानसिक त्रास झाला.. किंवा जो असा मानसिक त्रास तुला होतोय हे पाहू शकतो.. त्याच्यासाठी खंत करू नकोस.. नवीन जीवनाची आशा ठेव. हो.. आणि काका म्हटले तसे ही बाजू जर एकतर्फी असेल तर लेखिकेने दुसरी बाजूही स्पष्ट केल्यास आवडेल. मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

"things change.. people change" हे जर मान्य केल तर मग प्रश्नच उरत नाहीत.. मनस्वी.. लेखिका मीच आहे बर.. :) माझ्याच ब्लॉग वरुन उचलुन इकडे टाकलय.. -- गिरिजा.. लिहिण्याची हौसच लई... माझा ब्लॉग -----------------------

असेल ही त्यांच प्रेम एकमेकांवर पण परीस्थितीने त्यांना दूर जायला भाग पाडलं असेल. त्यांची काहीतरी मजबूरी असेल, कदाचित "आंतर जातिय" वैगरे... त्या दोघांना पटलेलं असेल पण चिडचिड कोणावर करणार आपल्याच माणसावर्,तोडून कोणाला बोलणार आपल्याच माणसाला म्हणून कदाचित ही वाक्य-- आता.. तुझ्याशी फोन वर बोलुन ८ महिने झाले.. ते हि बळजबरीचे बोलण.. "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." स्वगत बोललेली असु शकतात. एकमेकांना दाखवायच असेल की 'तुझ्याशिवाय मी राहु शकते' "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

भाषाशैली ओघवती आहे.... दुर्दैवाने, "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." हे वाक्य आज "कॉमन" झालं आहे... अगदी शाळेतल्या पोरांपासुन ते अभियान्त्रीकी आणि वैद्यकीय महाविद्यालयांमधुन शिकणा~या "मॅच्युअर्ड" युवा पीढीपर्यंत... बाहेरच्या दुनियेचं नाही माहीती बाबा आपल्याला... बाहेरच्या प्रेम प्रकरणांना तेव्हढा "एक्स्पोजर" नाही मिळाला... (मला खरं तर प्रेम प्रकरणाऐवजी लफडी म्हणायचं होतं :D ) पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

काय म्हणायच त्याला? जे पुर्वी होत? प्रेम? नाहिच.. अस विसरत का कोणी प्रेम? ती होती एक चूक.. तू केलेली, आणि तुझ्या प्रेमाखातर मी ही केलेली..

झालं तर मग..

"i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.."

त्याच्या नजरेत काय किंमत आहे हे कळलं ना..?? 'जब वी मेट' पाहिला नाहीये का लेखाच्या नायिकेने.. नसेल तर आधी पहायला सांग! त्या माकडापेक्षा हजार पटीने चांगला सोलमेट मिळेल तिला - असा माझा निरोप दे तिला! :) मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

तुझ्याशी फोन वर बोलुन ८ महिने झाले.. ते हि बळजबरीचे बोलण.. कथानायिकेला मान्य आहे की आपण त्याच्याशी फोनवर बोललो तेही ८महिन्यांपूर्वी आणि त्यातही (आपल्या बोलण्यात) प्रेम नव्हतेच होती ती बळजबरी. शेवटचा mail कधी आला तुझा ते सुद्धा आठवत नाहिए.. ८च महिन्यात शेवटचा मेल कधी आला होता हेही विस्मरणात गेल्यामुळे खरेच ८ महिन्यांपूर्वी कथानायिकेचे नायकावर प्रेम होते का हा प्रश्न संभवतो. आणि तुझ्या प्रेमाखातर मी ही केलेली.(चूक) कारण काहीही असले तरीही आपलीही चूक झाली हे कथानायिका मान्य करते आहे. "कितीही रुसलीस ना तरी mail करत जा.. " "plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz.." म्हणजे प्रेमकालावधीतील नायिकेच्या रुसण्याचे आणि चिडण्याचेच प्रसंग अधिक दिसताहेत/आठवताहेत. ह्या सर्व पार्श्वभूमीवर खालील प्रतिसाद नायकावर अन्यायकारक वाटतो. त्याच्या नजरेत काय किंमत आहे हे कळलं ना..?? त्या माकडापेक्षा हजार पटीने चांगला सोलमेट मिळेल तिला - असा माझा निरोप दे तिला! एकतर्फी मांडलेल्या कैफियतीवरून नायकाला एकदम माकड संबोधणे अन्याय्य वाटते.

"तुझा mail आला ना कि एकदम माझे डोले लकाकतात.. i feel much better..i donno why पण एकदम relaxed वाटत.. कितीही रुसलीस ना तरी mail करत जा.. " "plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz.." "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." ही नायकाची २ वाक्ये मला परस्पर टोकाची वाटतात.

now will u plz stop ths

म्हणजे नायिकेकडून काही प्रयत्न होत होते का..?

"plz चिडू नकोस ग.. बोल ना ग plzzz..

अशी लुटुपुटुची तर हजारो भांडणे होतात.. चिडणे - समजावणे यातही मजा असते. त्यामुळे असेही थेट म्हणता येणार नाही की -

नायिकेच्या रुसण्याचे आणि चिडण्याचेच प्रसंग अधिक दिसताहेत/आठवताहेत.

आणि ते प्रेम होतच यावरही ठाम मत नाहीये. पण नायिकेला त्याची आठवण होतीये.. कुठेतरी आतून काहीतरी वाटतंय.. चूक दोघांची असेलही किंवा नसेलही.. प्रेम असेलही किंवा नसेलही.. 'माकड' शब्दात काही गैर मला वाटत नाही. सांगायचा उद्देश - त्याच्या वागण्याने जो मानसिक त्रास झाला.. किंवा जो असा मानसिक त्रास तुला होतोय हे पाहू शकतो.. त्याच्यासाठी खंत करू नकोस.. नवीन जीवनाची आशा ठेव. हो.. आणि काका म्हटले तसे ही बाजू जर एकतर्फी असेल तर लेखिकेने दुसरी बाजूही स्पष्ट केल्यास आवडेल. मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

"things change.. people change" हे जर मान्य केल तर मग प्रश्नच उरत नाहीत.. मनस्वी.. लेखिका मीच आहे बर.. :) माझ्याच ब्लॉग वरुन उचलुन इकडे टाकलय.. -- गिरिजा.. लिहिण्याची हौसच लई... माझा ब्लॉग -----------------------

असेल ही त्यांच प्रेम एकमेकांवर पण परीस्थितीने त्यांना दूर जायला भाग पाडलं असेल. त्यांची काहीतरी मजबूरी असेल, कदाचित "आंतर जातिय" वैगरे... त्या दोघांना पटलेलं असेल पण चिडचिड कोणावर करणार आपल्याच माणसावर्,तोडून कोणाला बोलणार आपल्याच माणसाला म्हणून कदाचित ही वाक्य-- आता.. तुझ्याशी फोन वर बोलुन ८ महिने झाले.. ते हि बळजबरीचे बोलण.. "i just dont love u.. that was my mistake.. now will u plz stop ths and live ur life n let me live mine.." स्वगत बोललेली असु शकतात. एकमेकांना दाखवायच असेल की 'तुझ्याशिवाय मी राहु शकते' "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

मस्तच लिहिलंय! काही काही लिखाण असं असतं की त्यावर सविस्तर प्रतिक्रिया न देता नुसतं शांत बसून ते संवेदावं असं वाटतं... त्यापैकीच हे एक. चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे जियो! असेच लिहीत रहा!! -पिवळा डांबिस

मलाही आवडले... तुमची रेंज छान आहे. आधी पिसिजेसि आणि आता हे... दोन्ही प्रकार तुम्ही छान हाताळले आहेत. "बुवा समजत नाही हो गवळण ". बुवा हसले .म्हणाले"राधा व्हावं लागतं हो त्यासाठी'..एवढ्यात कसं जमणार ते?". (लग्न, बोडणं , सत्यनारायण होता होता तोफ फुटायची वेळ आली होती ही एक वेगळीच गोष्ट) एकेका वळणावर कविता भेटत राहीली आणि मनाचा उथळ प्रवाह डोह झाला, खोल झाला पण अंधारत ही गेला. मस्त... बिपिन.

असे दिवस असतात की कवितेला आपण पारखे होतो. दिवसाला जोडून दिवस निघून जातात ..दिन गेले काव्याविण सारे गेल्यासारखे. आणि कधी "भलत्या वेळी , भलत्या मेळी असता मन भलतीचकडे " असताना "आज अचानक गाठ पडल्या"सारखे होते. तसे हे तुमचे लिखाण. वेड्यासारखे धावणारे आयुष्य नि त्या आयुष्यामागे धावणारे आपण हे विसरतोच की ठायलयीत , संथ प्रवाहात आपल्याला पुन्हा काव्याचा सहवास घडू शकेल ... या सहवासाबद्दल लेखकाचे अनेक आभार . तुमचा हा लेख पुनःपुन्हा वाचला. जेव्हढा वाचला तेव्हढे शांत , तृप्त वाटले.

कडकडीत उन्हातून घरात आल्याआल्या वाळा घातलेले माठाचे पाणी घटाघटा पिऊन उरलेले चेहर्‍यावर शिंतोडून तसेच डोळे मिटून पंख्याखाली पडून राहिल्यासारखे वाटले. सगळे शब्द सगळ्या संदर्भांसह समजले पाहिजेत या अट्टाहासाला कवितांच्या राज्यात अर्थ नाही. खानोलकर, रेगे, ग्रेस, रॉय किणीकर यांच्या कवितांचे (a+b)2 = a2+2ab+b2 असे विश्लेषण करता येईलच असे नाही. ते तसे करण्याचे गरजही नाही. एकेक कविता उशाला घेऊन झोपून जावे. हळूहळू स्वतःच्या मनाच्या तळाशी सूर मारायला लावणारा लेख. एक गद्य कविताच. सन्जोप राव

पुन्हा एकदा ज्युनियर कॉलेजमध्ये मराठीच्या तासाला बसल्यासारखं वाटलं... प्राध्यापक एखादा आशयघन ललीत लेख तन्मयतेने शिकवत आहेत... आणि आपणही अगदी त्या लेखामध्ये हरवून गेलो आहोत... अगदी असंच झालं तुमचा हा लेख वाचताना... एक अप्रतीम लेख मिपाकराना देण्याबद्दल धन्यवाद... पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

>>>>चित्रकला माझा काही हातखंडा विषय नव्हता तुम्ही सादर केलेले अप्रतीम गद्य चित्र पाहून असे वाटत नाही. तुमचा शब्द कुंचला ताकदवान आहे. अरूण मनोहर

झालो. मराठी भाषा हा माझा प्राणवायू आहे

रामदासराव, आपल्या लेखाचे कुठल्या शब्दात वर्णन करू? अत्यंत उच्च दर्जा असलेले लेखन इतकंच म्हणेन. वाचून खूप समाधान वाटलं, तृप्त वाटलं..! या लेखामुळे मिपाचा दर्जा अधिकच उंचावला आहे एवढं निश्चित म्हणेन...! कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. क्या बात है! गाण्याचंही अगदी तसंच आहे. एखादा राग, एखादा स्वर आयुष्यभर पुरतो! आयुष्य पुरी पडतं परंतु यमनातला गंधार प्रत्येक वेळेला नव्यानेच भेटत राहतो...! अवांतर - पण कवितेचा पिच्छा सोडला नाही.आणि कवितेनं पण आपला हट्ट सोडला नाही. बागेश्रीच्या आलापासारखी कायम आर्त पण गूढ ओढ लावत राहिली. रागसंगीताचा प्रत्येकाचा अनुभव वेगळा, आस्वाद वेगळा! बागेश्रीची ओढ आर्त निश्चितच असू शकते, परंतु त्यात मला तरी कधी गुढत्व जाणवलं नाही. अतिशय प्रसन्न स्वर आहेत बागेश्रीचे. शृंगाररस अगदी काठोकाठ भरला आहे बागेश्रीत! 'आर्त परंतु गुढ ओढ' ही मला प्रामुख्याने मारव्यातच दिसली/नेहमी दिसते. सोहनीतदेखील एक अनाकलनीय गुढत्व बर्‍याचदा अनुभवलं आहे! असो, अजूनही असेच उत्तमोत्तम लेखन येऊ द्या एवढीच विनंती... आपला, (तृप्त!) तात्या.

'कविता' समजावणारा सुरेख लेख.

खरोखरच "नि:शब्द", कविता ही भोगावी असं म्हणतात ...... आम्हीतर अजुन कवितेतला "क" शोधतोय. आज मनापासुन वाटतय, खूप खूप जगावं, जगायचय आणि त्या जगण्याचं प्रयोजन हे असले लेख व त्यामधुन व्यक्त केलेले विचार देत असतात. इंदिरा संतांची "लिहिताना" कविता आठवली, ती इथे द्यायचा मोह आवरत नाही ................. अडखळे लिहिताना हात कधी अवचित आणि निरखून डोळे पहातात अक्षरात कानावेलांटीचा डौल, मोड तशी अक्षराची कधी द्यावी, कधी नाही रेघ अक्षरावरची नकळत उमटली कुणाची ही काय तऱ्हा इवल्याशा रेषेमाजी भावजीवनाचा झरा नव्हेतच अक्षरे ही; स्मृतीसुमनांचे झेले एकाएका अक्षरात भावगंध दरवळे म्हणूनीच लिहिताना अवचित थांबे हात; धुके तसे आसवांचे उभे राही लोचनांत

प्रत्येक शब्द कसा अगदी एखाद्या लयित बांधून अलगद वार्‍यावर सोडून द्यावा असा... म्हणजे नकळत कधी कानी सूर आलेच तर ओळखीचा निदान भास तरी होउ शकेल. उत्तम. निसर्ग वर्णन सुद्धा अगदी चित्रदर्शी. खानोलकरांची कविता आहे ना 'माझ्या ह्या अजाण कवितेच्या वाटेला जाउ नका, ती ज्या वाटा चालते आहे त्या आहेत तिच्या नागमोडी स्वभावातून स्फुरलेल्या.... मोडून पडाल " किंवा 'कविता म्हणजे आकाशीची वीज - होरपळून घ्यायची तयारी हवी'

पहिल्या ओळीपासून शेवटच्या ओळीपर्यंत खिळवून ठेवणारा लेख. मानसरावांनी दिलेली कविता देखिल शब्दांच्या पलीकडली..

रामदास भौ खूप दिवसानी काहीतरी हातातुन निसटु पहणारे चांगले वाचायला मिळाले एकाएकी टिटवीचा आलेला आवाज मला रेफ्री फायनल शिटी वाजवतो तसा आला. जमिनीवर आणले तुम्ही एका समाधीतुन..... आम्ही दोघही एकाच आरशातून बाहेर आलो. तळं अंधारलं होतं. कमळं मिटली होती.अंधारात आम्हा दोघांनाही असं वाटलं की आपल्या डोळ्यातलं तळं कुणालाच दिसत नाहीये. वाचताना माझ्याही डोळ्यात तळं जमा झाले.

काय प्रतिक्रिया द्यावी हेच कळत नाहिये. खूप दिवसांनी इतका सुंदर लेख वाचला. त्यातही.. समोर एक सुंदर तळं .त्यात कमळाची फुलं . पांढरी कमळं.मोठाली हिरवीगार पानं.कमळं पण फार मोठी नाहीत. माझ्या तळहाता एव्हढीच.शिंगाड्याचे वेल अधून मधून वळसे घालत होते.तळही फारसं खोल नसावं. हिरव्या-काळ्या रंगाचा तळ अंधूकसा दिसत होता.मधूनच छोटे छोटे अनंत मासे शाळा सुटल्यासारखे धावत होते. निळसर टेकड्या,मध्येच कसलीतरी खूप हिरवी झाडं, नजरेच्या सहज टप्प्यात नारळीची झाडं , त्याच्या आश्रयाला गवताचं ,बांबूचं छोटसं घर.चारी बाजूनी अंधाराची चाहूल पण हळूहळू. या भागात कधी अंधारेल आणि कधी उजाडेल असं काही सांगता येत नाही.आम्ही दोघंही बोलता बोलता गप्प झालो..तळ्याकाठी स्तब्ध उभे राहिलो .आमच्या चाहूलीनी एक मोठा काळा मासा अंगाला हेलकावे देत पुढे निघून गेला. हिचं लक्ष कमळाकडे.माझ्याकडे बघून मंद हसली.आणि हसतच राहिली. आमच्या मुलीला लहानपणी क म्हणता यायचा नाही.एकटा क म्हणायची पण तमळातला क यायचा नाही.मग बराच वेळ आम्ही दोघही एकएकटे हसत राहिलो. हे तर अप्रतिम. चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे खरंतर.... ही लेख म्हणजेच एक सुंदर "गद्य काव्य" आहे असे मी म्हणेन. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

मस्त लिहिले आहे. मुग्ध झालो वाचताना. छान. आवडले. (संतुष्ट)बेसनलाडू

वरील सर्वांसारखीच माझीही अवस्था झाली आहे.प्रतिक्रिया लिहायला शब्द शोधते आहे पण सापडत नाहीयेत. अप्रतिम गद्यकविता! स्वाती

लेख पुन्हा पुन्हा वाचला... खूप छान... आपण असेच लिहिते रहा... ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

पहाटे ५.३० वाजता आपल्या प्रतिभेचं बोट पकडून माझं मन कधी लेखात गेलं आणि तळ्याकाठी जाऊन कमळं बघायला लागलं समजलंच नाही! टीटवीच्या शिट्टीनं सुद्धा भानावर यायचं नव्हतं. कवितेच्या शोधाच्या ह्या ललितानं मला आत नेलं. अनुभव इतक्या अकृत्रिम शब्दात मांडण्याची तुमची हातोटी काव्यच आहे. माउलीनं 'एकेक ओवी अनुभवावी' म्हटल्याप्रमाणे तुम्ही कविता अनुभवलीत. असं एक कडवं समजलं धन्य झालात. कुठल्या ओळींचा संदर्भ देऊ? संपूर्ण लेखच एक भरजरी वस्त्र आहे एखाद्या धाग्याला हात घातला तर उसवायची भीती वाटते. असेच शेले विणत रहा. नकळत येऊन आम्ही आनंद घेत राहू. चतुरंग

रामदासजी, फारच सुंदर लिहिलंय. तुमची लेखणी अगदी चित्रदर्शी आहे. उथळ पाण्यात सैरावैरा पळणारे मासे कैकदा पाहिलेत. पण "मधूनच छोटे छोटे अनंत मासे शाळा सुटल्यासारखे धावत होते" असं काही वाचलं की चित्र कसं स्पष्ट डोळ्यापुढे उभं रहातं. कविता कळायला लागायला मनाची एक अवस्था यावी लागते हे स्वानुभवावरुन सांगू शकतो. एका ठराविक वयापर्यंत गाण्याच्या केवळ सुरावटीत अडकलेल्या मला जेंव्हा त्यातला गर्भितार्थ कळायला लागला तेंव्हा कळलं इतके दिवस आपण कोणत्या आनंदाला मुकत होतो ते. असेच लिहित रहा

परत परत वाचावे असे लिखाण आहे, वाचुन मन तृप्त होते.

मिपा मुळे लिहावेसे वाटले. संधी उपलब्ध करून दिली. वाचकांचे आभार. आपल्या प्रोत्साहनाची आवश्यकता कायम राहील. अवांतर.. काल फोटो लोड करायला शिकलो.

कसलं सुरेख लिहिलं आहेत!! खरोखर गद्य कविता केली आहेत!! चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे अतिशय सुरेख!

______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

रामदास, अहो वाचन तॄप्ती काय असते ते तुमचा हा अतिशय काव्यात्मक लेख वाचताना जाणावलं. अप्रतिम लिहिलंय.... पुन्हा पुन्हा वाचावा असा लेख आहे हा. खूप दिवसांनी असं मनाला शांत करणारं , उल्हसित करणारं वाचायला मिळालं.......असेच लिहित रहा.

लेख आवडला. कवितेचे वेड असेच वर्षानुवर्षे तिच्यामागे जावे असे आहे. खूप वाचायला मिळेल असे वाटत असतांना लेख एकदम संपला. त्याची हुरहूर वाटली. (मी कालच प्रतिसाद दिला होता.. पूर्ण टिच़की द्यायची राहिली का? ..)

काल घाईघाईत वाचला हा लेख आणि मनात रेंगाळत राहिला...आज निवांतपणे वाचला, आणि एक अस्वस्थता दाटून आली. माझे कवितेवर मनापासून प्रेम, गेल्या काही वर्षात मात्र अनेक कटू अनुभवानंतर, खूप ट्क्के-टोणपे खाऊन वाटत होते की आपले कवितेचे हळवे वय संपून गेले, कित्येक दिवसात, खर तर वर्षात उस्फुर्ततेने कविता लिहिताच आली नाही, कधीतरीच वर्षा-दोन वर्षात एखादी. हे वाचल्यावर मात्र आज जखम ओली झाली, बाहेरच्या जगासाठी चढवलेल्या ह्या कठीण अलिप्त वृत्तीच्या कवचामागे, एक हळवे, संवेदनशील मन आहे हे परत जाणवले. थोडे चैतन्य आणि खुपशी अस्वस्थता सळसळून गेली...ज्या जुन्या खडबडीत वाटेवर कवितेचा हळवा हात हळुच सोडला ते आठवले, पण कधी मी माझे हळवे, उत्कट प्रतिसाद विसरून व्यवहारी प्रतिसाद देऊ लागलो ते नाही आठवले. वाटत होते ते उत्कट अनुभवांचे, भावनांचे, उस्फुर्त प्रतिसादाचे कोवळे वय निघून गेले, तो उत्कटपणा आता फक्त आठवणीतच राहिल ... पण तुमच्या पन्नाशीतल्या ह्या तरल, काव्यमय लेखाने जाणवले की अजूनही तो उत्कटपणा अजूनही तीव्र आहे, राखेखालील निखारे अजून धगधगतात आहे...मनाचा तळ ढवळून निघाला, खुप काही हरवले आहे वाटणारे सापडले, एक सर्जनशील, संवेदनशील अस्वस्थता सळसळली...खूप छान वाटले त्या जाणीवेने... रामदास, अजून काय लिहू? एका अप्रतिम, तरल आणि उत्कट अनुभवाबद्द्ल शतशः धन्यवाद!

आम्ही दोघही एकाच आरशातून बाहेर आलो. तळं अंधारलं होतं. कमळं मिटली होती.अंधारात आम्हा दोघांनाही असं वाटलं की आपल्या डोळ्यातलं तळं कुणालाच दिसत नाहीये.

हे वाचले आणि माझ्या डोळ्यातील तळ्यामुळे अक्षरे धुरकट दिसू लागली. माझ्या स्वतःच्या कविता पुन्हा उमलतील की नाही माहित नाही, पण इतर कवितांचा अनुभव पुन्हा उत्कटतेने घेईन, अगदी त्यांच्या त्या हळव्या ओळींचे अर्थ तितक्याच हळूवारपणे मनात उमलेपर्यंत...हया दीर्घ, अंर्तमुख, वेडावणार्‍या, पण जाणिवा समृध्द करणार्‍या प्रवासासाठी मीही उत्सुक झालोय....

नमस्कार ! अतिशय ताकदवान लेख ! अभिनंदन. जिव्हाळी लागणे, घंगाळ आणि बांबू, शाळा सुटलेले मासे, तळ्यापलिकडल्या बाईचे वर्णन, असे आणि बरेच काही अतिशय आवडले. कथेच्या शेवटी कवितेच्या ओळी येतात त्या क्षणी अंगावर सरसरून काटा आला. तो भाग जबरदस्त साधला आहे. पुन्हा पुन्हा वाचावा असा. यावरून मला नंदन यांच्या अनुदिनीवरील 'आता आमोद सुनासि आले।' (http://marathisahitya.blogspot.com/2006/06/blog-post_28.html) हा लेख आठवला. पु. ले. शु. -- लिखाळ.

खूप सुंदर !!

सुन्दर लेख ! अभिनंदन

रामदास, तुमचे सर्व जुने लेखन अधाशासारखा वाचत सुटलोय. एकापेक्षा एक सरस लेख. प्रत्येक वेळी, अप्रतीम, सुंदर, जियो, असे प्रतिसाद किती वेळा देणार ? त्यामुळे, अशा उत्कृष्ट लेखनाला "रामदासी" लेख, असे नामाभिधान देतो. आता यापुढे मिपा वर कुठले ही लेखन वाचताना त्याची ग्रेड "सर्किट-ते-रामदास" (१ ते १०) ह्यापैकी कुठली आहे, ह्याचा विचार नकळत होत राहील. - सर्किट

तुम्ही तर कवितेचं शब्दचित्रं रेखाटलं आहे. कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. अजून लाखो कविता बाकी आहेत.चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. खरं आहे...

मनाला भिडणारे लेखन. आणखी प्रशंसा करून माझेच शब्ददारिद्र्य दाखवत नाही.

अप्रतीम !!!! कडकडीत उन्हातून घरात आल्याआल्या वाळा घातलेले माठाचे पाणी घटाघटा पिऊन उरलेले चेहर्‍यावर शिंतोडून तसेच डोळे मिटून पंख्याखाली पडून राहिल्यासारखे वाटले. अगदी अशी अवस्था झाली..... येउ देत अजुन लेख येउ देत..... -- ऍनयू उर्फ बैल ~~~ आमची कोठेही शाखा नाही~~~

अतिशय सुंदर लेख वाचुन मन तृप्त झाले.

रामदास काकांचं हे गद्य काव्य निसटून गेलं होतं वाचनातून... वर आणल्याबद्दल शतशः धन्यवाद ! कितीही कोलाहलातून शांत अंतर्मुख करण्याचं सामर्थ्य किती वेगवेगळ्या तर्‍हेने विविध विषयांमधून दाखवतात हे रामदासी लेख... एकेका वळणावर कविता भेटत राहीली आणि मनाचा उथळ प्रवाह डोह झाला, खोल झाला पण अंधारत ही गेला. वर्षभर नखाला जिव्हाळी लागावी तसं वाटत होतं. तेव्हाच वाटत होतं की आता गाठी सोडवण्याची वर्षं सुरु झाली. आमची कमळं परत उगवतील की नाही ते कळायला मार्ग नव्हता. हातासह सोन्याची सांज गुंफताना बगळ्यांची शुभ्र फुले मिळून मोजताना कमळापरी मिटत दिवस उमलूनी तळ्यात , बगळ्यांची माळ फुले अजूनी अंबरात. ============================================================== कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. अजून लाखो कविता बाकी आहेत.चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे काय लिहावं ... ग्रेस च्या कवितेसारखं त्या अनाहतपणात थोडं हरवून जावं बस्स... दंडवत फक्त..

लेख वर आलाय म्हणून आता लिहितो. हा लेख तेव्हाच वाचला होता. प्रतिक्रिया द्यायला शब्दही सुचत नव्हते. आत्ताही पुन्हा वाचला. शब्दांतून मांडणं शक्य नाही, कारण हा मामला 'एक अधिक एक बरोबर दोन' असा नाही. विशेषणं आहेत, तत्सम उद्गार काढता येतात. पण वर सर्केश्वरानं म्हटलं तेच खरं. :)

.

त्यावेळी प्रतिक्रिया देता आली नव्हती. आताही तशीच अवस्था. तुमच्या लेखनाचा वेगळा विभाग केला तर आम्हाला त्यावर टिचकी मारून हवे तेंव्हा वाचन करता येईल.

तुमच्या लेखनाचा वेगळा विभाग केला तर आम्हाला त्यावर टिचकी मारून हवे तेंव्हा वाचन करता येईल. हेच म्हणतो...

काय प्रतिक्रिया देऊ? झळ्ळकन आलेलं डोळ्यातलं पाणी कसं दाखवू? हंबरडा फोडून रडावंसं वाटतंय. आपलेपणानं जपलेल्या गोष्टी, व्यक्ती बोटांमधून सुटून चाललेल्या वाळूसारख्या निसटताना दिसतात. कधी काही करु शकत असून करता येत नाही, करत नाही. कधी काही करुच शकत नाही..... :( :(

जी. ए. कुलकर्णीची आठवण झाली ..

रामदास काकांचे लेख कितीतरी वेळा परत परत वाचावसं वाटणारे असे तरिही तृप्तपणा येत नाही.. मंत्रमुग्ध करुन सोडणारे लिखाण

मेरा मुझसे मिलना ना हुवा. तेरी आंखो के सिवा अब याद आती है मुझे वो नजर अहसास कराती थी कभी. मेरे अंदर जी रही उम्मीदकी

शुचिच्या या धाग्यामुळे इथे पुन्हा एकदा आले, आणि पुन्हा एकदा मन प्रसन्न झालं. का जगावं, या प्रश्नाचं उत्तर कधीकाळी चुकून हरवलंच तर इथे यावं, आणि पुन्हा जगायला लागावं.. ..सप्रेम नमस्कार. (सध्या लेखणीला विश्रांती दिली आहेत का?)

खूप छान वाटलं वाचून. :) __/\__ राघव

अप्रतिम! :)

अतिशय सुंदर

कितीतरी ताजंतवानं .... खुप छान वाटलं वाचुन .आयुष्याच्या संध्याकाळला जोडीदाराची साथ असनं .. खरच सुंदर अनुभव असावा . थँक्स काका ...

तुमचं हे लिखाण खोल अंतःकरणातून आलंय त्यामुळे ते सहज सुंदर आणि आपल्या वैदिक धर्मात सांगितलेल्या चार आश्रमांपैकी वानप्रस्थाश्रमी विचारांना धरुन आहे. हे गद्दकाव्य वाचताना नुकताच वाचनात आलेला व लिहुन ठेवलेला एक सुविचार असा, 'आपल्या रोजच्या अनुभवातुन मिळणार्‍या चिरंतर मुल्यांना आपण ओळखू शकलो तर जीवनातील उत्तम गोष्टींचा आनंद आपण लुटू शकू.' आपल्या पुढील लेखनाला शुभेछा.

काका, हे गद्यकाव्य मी ३०-४० वेळा वाचले असेल, पण अजुनही शब्द शोधतोय प्रतिसादायला. शेवटी सोडून देतो आणि तसाच परत जातो.

डोळ्यात अश्रु आहेत. मनात सुखवणारी वेदना आहे. काय म्हणायचय कळत नाहिए. बुवा... आम्हाला तर तुमचं हे एक गद्य आयुष्यभर पुरेल. म्हणुनी ठेवीली पायी डोई. __/\__

या माणसाला परत लिहीता करा रे कोणीतरी... भन्नाट लेख !

कोण आहे रे तो? कोणी काढला हा जीवघेणा प्रकार वरती?? उगा जीवाला घोर!!! :-|

हा लेख वाचणं... पुन्हा पुन्हा वाचणं हाच एक नितांत सुंदर अनुभव आहे! लेखकाचं नाव 'रामदास' दिसलं की मी डोळे मिटून लेख वाचायला घेतो.. मनाची कवाडं आपोआप उघडायला लागतात!

मिपावरच्या मला सर्वात आवडलेल्या लेखांपैकी हा एक लेख.

__/\__

काय सुंदर लेख !!! काय प्रतिक्रीया द्यायची काय कळंना,

सुंदर..

कोण रे तो? कोणी काढला हा जीवघेणा प्रकार वरती???? :-|

वर अर्धवटराव म्हणाले तसं "डोळ्यात अश्रु आहेत. मनात सुखवणारी वेदना आहे. काय म्हणायचय कळत नाहिए." अतिशय सुरेख, वाखु साठवली आहे, दडंवत स्विकारावा. जेपी खोदकामासाठी अतिशय धन्यवाद, हे वाचायचे राहुन गेले होते.

.............

हा माणूस कधी कोणत्या प्रान्तात मुशाफिरी करेल साम्गता येणार नाही. लेख वाचताना प्रत्येक वेळेस तितकाच तरल अनुभव येतो

__/\__

कित्येकदा वाचूनसुध्हा काय प्रतिसाद द्यावा हेच कळत नाही. रामदास काका पुस्तकाचं तेव्हडं मनावर घ्याच प्लीज.

अजुन वेगळे बोलण्यासारखे काही नाही..

सध्याच्या मिपावरच्या राजकीय धुळवडीत हा लेख म्हणजे ग्रीष्म्यातल्या वळवासारखा वाटला. रामदास, परा, इंद्रराज पवार, आदिती, टारझन, तात्या हे सगळे दिगज्ज मिपापासून दूर का झाले असावेत? त्यावेळच्या मिपाचा दर्जा काही औरच होता. कित्येकवेळा काही सामान्य दर्जाचे लेखदेखील त्यावरच्या इंद्रांच्या प्रतिसादामुळे वाचनीय वाटायचे. गेले ते दिवस!!! ~~~~~~~~~~~~~ नॉस्टॅल्जिक गुलाम ~~~~~~~~~~~~~

100 वेळा वाचला असेल..दरवेळी काहतरी नविन सापडत या लेखात..

वाह वाह ! क्या बात हे.

त्या वेळीही सुचलं नव्हतं...आताही सुचत नाहीये, पण लेख पुनः वाचल्यावर बाकी थंड्,निर्जीव कमळाच्या तळ्यावर कोणीतरी अलगद तरंग उठवावेत आणि त्या लाटांच्या स्पंदनात स्वतःची धुरकट छबी दिसावी असं वाटलं. ती छबी खुदकन हसली...तिला पकडायला गेले तर...छे, जमलंच नाही. रामदास काका, कवितेच्या ह्या लांबच्या प्रवासा साठी शुभेछा. --मयुरा.

मात्सुओ बाशोचं हृदय लाभलंय तुम्हांला.

अतिशय सुंदर!!

रामदासकाका __/\__ कोण म्हणतं एक चित्र हजार शब्दांच्या तोडीचं असतं? हे असलं वाचलं की समजतं की एक शब्दसुद्धा हजार चित्रांच्या तोडीचा असू शकतो!

तुषारांत बागडणाऱ्या चिमणीसारखं वाटलं. त्या पाण्याचं सौंदर्य तिच्याकडे नसतं आणि तिच्यात ते कळण्याइतकी कुवतही नसते. पण तरी त्यात नाचण्याचा आनंद मात्र तिला अफाट मिळतो. तसं काहिसं..

अप्रतिम गद्य पद्य. परत लिहिते व्हा.

काय लिहू? शब्द संपले. _/\_

ha lekh kitihi vela wacha, samadhan hotach nahi.

मस्तच लिहिलंय! काही काही लिखाण असं असतं की त्यावर सविस्तर प्रतिक्रिया न देता नुसतं शांत बसून ते संवेदावं असं वाटतं... त्यापैकीच हे एक. चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे जियो! असेच लिहीत रहा!! -पिवळा डांबिस

मलाही आवडले... तुमची रेंज छान आहे. आधी पिसिजेसि आणि आता हे... दोन्ही प्रकार तुम्ही छान हाताळले आहेत. "बुवा समजत नाही हो गवळण ". बुवा हसले .म्हणाले"राधा व्हावं लागतं हो त्यासाठी'..एवढ्यात कसं जमणार ते?". (लग्न, बोडणं , सत्यनारायण होता होता तोफ फुटायची वेळ आली होती ही एक वेगळीच गोष्ट) एकेका वळणावर कविता भेटत राहीली आणि मनाचा उथळ प्रवाह डोह झाला, खोल झाला पण अंधारत ही गेला. मस्त... बिपिन.

असे दिवस असतात की कवितेला आपण पारखे होतो. दिवसाला जोडून दिवस निघून जातात ..दिन गेले काव्याविण सारे गेल्यासारखे. आणि कधी "भलत्या वेळी , भलत्या मेळी असता मन भलतीचकडे " असताना "आज अचानक गाठ पडल्या"सारखे होते. तसे हे तुमचे लिखाण. वेड्यासारखे धावणारे आयुष्य नि त्या आयुष्यामागे धावणारे आपण हे विसरतोच की ठायलयीत , संथ प्रवाहात आपल्याला पुन्हा काव्याचा सहवास घडू शकेल ... या सहवासाबद्दल लेखकाचे अनेक आभार . तुमचा हा लेख पुनःपुन्हा वाचला. जेव्हढा वाचला तेव्हढे शांत , तृप्त वाटले.

कडकडीत उन्हातून घरात आल्याआल्या वाळा घातलेले माठाचे पाणी घटाघटा पिऊन उरलेले चेहर्‍यावर शिंतोडून तसेच डोळे मिटून पंख्याखाली पडून राहिल्यासारखे वाटले. सगळे शब्द सगळ्या संदर्भांसह समजले पाहिजेत या अट्टाहासाला कवितांच्या राज्यात अर्थ नाही. खानोलकर, रेगे, ग्रेस, रॉय किणीकर यांच्या कवितांचे (a+b)2 = a2+2ab+b2 असे विश्लेषण करता येईलच असे नाही. ते तसे करण्याचे गरजही नाही. एकेक कविता उशाला घेऊन झोपून जावे. हळूहळू स्वतःच्या मनाच्या तळाशी सूर मारायला लावणारा लेख. एक गद्य कविताच. सन्जोप राव

पुन्हा एकदा ज्युनियर कॉलेजमध्ये मराठीच्या तासाला बसल्यासारखं वाटलं... प्राध्यापक एखादा आशयघन ललीत लेख तन्मयतेने शिकवत आहेत... आणि आपणही अगदी त्या लेखामध्ये हरवून गेलो आहोत... अगदी असंच झालं तुमचा हा लेख वाचताना... एक अप्रतीम लेख मिपाकराना देण्याबद्दल धन्यवाद... पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

>>>>चित्रकला माझा काही हातखंडा विषय नव्हता तुम्ही सादर केलेले अप्रतीम गद्य चित्र पाहून असे वाटत नाही. तुमचा शब्द कुंचला ताकदवान आहे. अरूण मनोहर

झालो. मराठी भाषा हा माझा प्राणवायू आहे

रामदासराव, आपल्या लेखाचे कुठल्या शब्दात वर्णन करू? अत्यंत उच्च दर्जा असलेले लेखन इतकंच म्हणेन. वाचून खूप समाधान वाटलं, तृप्त वाटलं..! या लेखामुळे मिपाचा दर्जा अधिकच उंचावला आहे एवढं निश्चित म्हणेन...! कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. क्या बात है! गाण्याचंही अगदी तसंच आहे. एखादा राग, एखादा स्वर आयुष्यभर पुरतो! आयुष्य पुरी पडतं परंतु यमनातला गंधार प्रत्येक वेळेला नव्यानेच भेटत राहतो...! अवांतर - पण कवितेचा पिच्छा सोडला नाही.आणि कवितेनं पण आपला हट्ट सोडला नाही. बागेश्रीच्या आलापासारखी कायम आर्त पण गूढ ओढ लावत राहिली. रागसंगीताचा प्रत्येकाचा अनुभव वेगळा, आस्वाद वेगळा! बागेश्रीची ओढ आर्त निश्चितच असू शकते, परंतु त्यात मला तरी कधी गुढत्व जाणवलं नाही. अतिशय प्रसन्न स्वर आहेत बागेश्रीचे. शृंगाररस अगदी काठोकाठ भरला आहे बागेश्रीत! 'आर्त परंतु गुढ ओढ' ही मला प्रामुख्याने मारव्यातच दिसली/नेहमी दिसते. सोहनीतदेखील एक अनाकलनीय गुढत्व बर्‍याचदा अनुभवलं आहे! असो, अजूनही असेच उत्तमोत्तम लेखन येऊ द्या एवढीच विनंती... आपला, (तृप्त!) तात्या.

'कविता' समजावणारा सुरेख लेख.

खरोखरच "नि:शब्द", कविता ही भोगावी असं म्हणतात ...... आम्हीतर अजुन कवितेतला "क" शोधतोय. आज मनापासुन वाटतय, खूप खूप जगावं, जगायचय आणि त्या जगण्याचं प्रयोजन हे असले लेख व त्यामधुन व्यक्त केलेले विचार देत असतात. इंदिरा संतांची "लिहिताना" कविता आठवली, ती इथे द्यायचा मोह आवरत नाही ................. अडखळे लिहिताना हात कधी अवचित आणि निरखून डोळे पहातात अक्षरात कानावेलांटीचा डौल, मोड तशी अक्षराची कधी द्यावी, कधी नाही रेघ अक्षरावरची नकळत उमटली कुणाची ही काय तऱ्हा इवल्याशा रेषेमाजी भावजीवनाचा झरा नव्हेतच अक्षरे ही; स्मृतीसुमनांचे झेले एकाएका अक्षरात भावगंध दरवळे म्हणूनीच लिहिताना अवचित थांबे हात; धुके तसे आसवांचे उभे राही लोचनांत

प्रत्येक शब्द कसा अगदी एखाद्या लयित बांधून अलगद वार्‍यावर सोडून द्यावा असा... म्हणजे नकळत कधी कानी सूर आलेच तर ओळखीचा निदान भास तरी होउ शकेल. उत्तम. निसर्ग वर्णन सुद्धा अगदी चित्रदर्शी. खानोलकरांची कविता आहे ना 'माझ्या ह्या अजाण कवितेच्या वाटेला जाउ नका, ती ज्या वाटा चालते आहे त्या आहेत तिच्या नागमोडी स्वभावातून स्फुरलेल्या.... मोडून पडाल " किंवा 'कविता म्हणजे आकाशीची वीज - होरपळून घ्यायची तयारी हवी'

पहिल्या ओळीपासून शेवटच्या ओळीपर्यंत खिळवून ठेवणारा लेख. मानसरावांनी दिलेली कविता देखिल शब्दांच्या पलीकडली..

रामदास भौ खूप दिवसानी काहीतरी हातातुन निसटु पहणारे चांगले वाचायला मिळाले एकाएकी टिटवीचा आलेला आवाज मला रेफ्री फायनल शिटी वाजवतो तसा आला. जमिनीवर आणले तुम्ही एका समाधीतुन..... आम्ही दोघही एकाच आरशातून बाहेर आलो. तळं अंधारलं होतं. कमळं मिटली होती.अंधारात आम्हा दोघांनाही असं वाटलं की आपल्या डोळ्यातलं तळं कुणालाच दिसत नाहीये. वाचताना माझ्याही डोळ्यात तळं जमा झाले.

काय प्रतिक्रिया द्यावी हेच कळत नाहिये. खूप दिवसांनी इतका सुंदर लेख वाचला. त्यातही.. समोर एक सुंदर तळं .त्यात कमळाची फुलं . पांढरी कमळं.मोठाली हिरवीगार पानं.कमळं पण फार मोठी नाहीत. माझ्या तळहाता एव्हढीच.शिंगाड्याचे वेल अधून मधून वळसे घालत होते.तळही फारसं खोल नसावं. हिरव्या-काळ्या रंगाचा तळ अंधूकसा दिसत होता.मधूनच छोटे छोटे अनंत मासे शाळा सुटल्यासारखे धावत होते. निळसर टेकड्या,मध्येच कसलीतरी खूप हिरवी झाडं, नजरेच्या सहज टप्प्यात नारळीची झाडं , त्याच्या आश्रयाला गवताचं ,बांबूचं छोटसं घर.चारी बाजूनी अंधाराची चाहूल पण हळूहळू. या भागात कधी अंधारेल आणि कधी उजाडेल असं काही सांगता येत नाही.आम्ही दोघंही बोलता बोलता गप्प झालो..तळ्याकाठी स्तब्ध उभे राहिलो .आमच्या चाहूलीनी एक मोठा काळा मासा अंगाला हेलकावे देत पुढे निघून गेला. हिचं लक्ष कमळाकडे.माझ्याकडे बघून मंद हसली.आणि हसतच राहिली. आमच्या मुलीला लहानपणी क म्हणता यायचा नाही.एकटा क म्हणायची पण तमळातला क यायचा नाही.मग बराच वेळ आम्ही दोघही एकएकटे हसत राहिलो. हे तर अप्रतिम. चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे खरंतर.... ही लेख म्हणजेच एक सुंदर "गद्य काव्य" आहे असे मी म्हणेन. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

मस्त लिहिले आहे. मुग्ध झालो वाचताना. छान. आवडले. (संतुष्ट)बेसनलाडू

वरील सर्वांसारखीच माझीही अवस्था झाली आहे.प्रतिक्रिया लिहायला शब्द शोधते आहे पण सापडत नाहीयेत. अप्रतिम गद्यकविता! स्वाती

लेख पुन्हा पुन्हा वाचला... खूप छान... आपण असेच लिहिते रहा... ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

पहाटे ५.३० वाजता आपल्या प्रतिभेचं बोट पकडून माझं मन कधी लेखात गेलं आणि तळ्याकाठी जाऊन कमळं बघायला लागलं समजलंच नाही! टीटवीच्या शिट्टीनं सुद्धा भानावर यायचं नव्हतं. कवितेच्या शोधाच्या ह्या ललितानं मला आत नेलं. अनुभव इतक्या अकृत्रिम शब्दात मांडण्याची तुमची हातोटी काव्यच आहे. माउलीनं 'एकेक ओवी अनुभवावी' म्हटल्याप्रमाणे तुम्ही कविता अनुभवलीत. असं एक कडवं समजलं धन्य झालात. कुठल्या ओळींचा संदर्भ देऊ? संपूर्ण लेखच एक भरजरी वस्त्र आहे एखाद्या धाग्याला हात घातला तर उसवायची भीती वाटते. असेच शेले विणत रहा. नकळत येऊन आम्ही आनंद घेत राहू. चतुरंग

रामदासजी, फारच सुंदर लिहिलंय. तुमची लेखणी अगदी चित्रदर्शी आहे. उथळ पाण्यात सैरावैरा पळणारे मासे कैकदा पाहिलेत. पण "मधूनच छोटे छोटे अनंत मासे शाळा सुटल्यासारखे धावत होते" असं काही वाचलं की चित्र कसं स्पष्ट डोळ्यापुढे उभं रहातं. कविता कळायला लागायला मनाची एक अवस्था यावी लागते हे स्वानुभवावरुन सांगू शकतो. एका ठराविक वयापर्यंत गाण्याच्या केवळ सुरावटीत अडकलेल्या मला जेंव्हा त्यातला गर्भितार्थ कळायला लागला तेंव्हा कळलं इतके दिवस आपण कोणत्या आनंदाला मुकत होतो ते. असेच लिहित रहा

परत परत वाचावे असे लिखाण आहे, वाचुन मन तृप्त होते.

मिपा मुळे लिहावेसे वाटले. संधी उपलब्ध करून दिली. वाचकांचे आभार. आपल्या प्रोत्साहनाची आवश्यकता कायम राहील. अवांतर.. काल फोटो लोड करायला शिकलो.

कसलं सुरेख लिहिलं आहेत!! खरोखर गद्य कविता केली आहेत!! चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे अतिशय सुरेख!

______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

रामदास, अहो वाचन तॄप्ती काय असते ते तुमचा हा अतिशय काव्यात्मक लेख वाचताना जाणावलं. अप्रतिम लिहिलंय.... पुन्हा पुन्हा वाचावा असा लेख आहे हा. खूप दिवसांनी असं मनाला शांत करणारं , उल्हसित करणारं वाचायला मिळालं.......असेच लिहित रहा.

लेख आवडला. कवितेचे वेड असेच वर्षानुवर्षे तिच्यामागे जावे असे आहे. खूप वाचायला मिळेल असे वाटत असतांना लेख एकदम संपला. त्याची हुरहूर वाटली. (मी कालच प्रतिसाद दिला होता.. पूर्ण टिच़की द्यायची राहिली का? ..)

काल घाईघाईत वाचला हा लेख आणि मनात रेंगाळत राहिला...आज निवांतपणे वाचला, आणि एक अस्वस्थता दाटून आली. माझे कवितेवर मनापासून प्रेम, गेल्या काही वर्षात मात्र अनेक कटू अनुभवानंतर, खूप ट्क्के-टोणपे खाऊन वाटत होते की आपले कवितेचे हळवे वय संपून गेले, कित्येक दिवसात, खर तर वर्षात उस्फुर्ततेने कविता लिहिताच आली नाही, कधीतरीच वर्षा-दोन वर्षात एखादी. हे वाचल्यावर मात्र आज जखम ओली झाली, बाहेरच्या जगासाठी चढवलेल्या ह्या कठीण अलिप्त वृत्तीच्या कवचामागे, एक हळवे, संवेदनशील मन आहे हे परत जाणवले. थोडे चैतन्य आणि खुपशी अस्वस्थता सळसळून गेली...ज्या जुन्या खडबडीत वाटेवर कवितेचा हळवा हात हळुच सोडला ते आठवले, पण कधी मी माझे हळवे, उत्कट प्रतिसाद विसरून व्यवहारी प्रतिसाद देऊ लागलो ते नाही आठवले. वाटत होते ते उत्कट अनुभवांचे, भावनांचे, उस्फुर्त प्रतिसादाचे कोवळे वय निघून गेले, तो उत्कटपणा आता फक्त आठवणीतच राहिल ... पण तुमच्या पन्नाशीतल्या ह्या तरल, काव्यमय लेखाने जाणवले की अजूनही तो उत्कटपणा अजूनही तीव्र आहे, राखेखालील निखारे अजून धगधगतात आहे...मनाचा तळ ढवळून निघाला, खुप काही हरवले आहे वाटणारे सापडले, एक सर्जनशील, संवेदनशील अस्वस्थता सळसळली...खूप छान वाटले त्या जाणीवेने... रामदास, अजून काय लिहू? एका अप्रतिम, तरल आणि उत्कट अनुभवाबद्द्ल शतशः धन्यवाद!

आम्ही दोघही एकाच आरशातून बाहेर आलो. तळं अंधारलं होतं. कमळं मिटली होती.अंधारात आम्हा दोघांनाही असं वाटलं की आपल्या डोळ्यातलं तळं कुणालाच दिसत नाहीये.

हे वाचले आणि माझ्या डोळ्यातील तळ्यामुळे अक्षरे धुरकट दिसू लागली. माझ्या स्वतःच्या कविता पुन्हा उमलतील की नाही माहित नाही, पण इतर कवितांचा अनुभव पुन्हा उत्कटतेने घेईन, अगदी त्यांच्या त्या हळव्या ओळींचे अर्थ तितक्याच हळूवारपणे मनात उमलेपर्यंत...हया दीर्घ, अंर्तमुख, वेडावणार्‍या, पण जाणिवा समृध्द करणार्‍या प्रवासासाठी मीही उत्सुक झालोय....

नमस्कार ! अतिशय ताकदवान लेख ! अभिनंदन. जिव्हाळी लागणे, घंगाळ आणि बांबू, शाळा सुटलेले मासे, तळ्यापलिकडल्या बाईचे वर्णन, असे आणि बरेच काही अतिशय आवडले. कथेच्या शेवटी कवितेच्या ओळी येतात त्या क्षणी अंगावर सरसरून काटा आला. तो भाग जबरदस्त साधला आहे. पुन्हा पुन्हा वाचावा असा. यावरून मला नंदन यांच्या अनुदिनीवरील 'आता आमोद सुनासि आले।' (http://marathisahitya.blogspot.com/2006/06/blog-post_28.html) हा लेख आठवला. पु. ले. शु. -- लिखाळ.

खूप सुंदर !!

सुन्दर लेख ! अभिनंदन

रामदास, तुमचे सर्व जुने लेखन अधाशासारखा वाचत सुटलोय. एकापेक्षा एक सरस लेख. प्रत्येक वेळी, अप्रतीम, सुंदर, जियो, असे प्रतिसाद किती वेळा देणार ? त्यामुळे, अशा उत्कृष्ट लेखनाला "रामदासी" लेख, असे नामाभिधान देतो. आता यापुढे मिपा वर कुठले ही लेखन वाचताना त्याची ग्रेड "सर्किट-ते-रामदास" (१ ते १०) ह्यापैकी कुठली आहे, ह्याचा विचार नकळत होत राहील. - सर्किट

तुम्ही तर कवितेचं शब्दचित्रं रेखाटलं आहे. कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. अजून लाखो कविता बाकी आहेत.चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. खरं आहे...

मनाला भिडणारे लेखन. आणखी प्रशंसा करून माझेच शब्ददारिद्र्य दाखवत नाही.

अप्रतीम !!!! कडकडीत उन्हातून घरात आल्याआल्या वाळा घातलेले माठाचे पाणी घटाघटा पिऊन उरलेले चेहर्‍यावर शिंतोडून तसेच डोळे मिटून पंख्याखाली पडून राहिल्यासारखे वाटले. अगदी अशी अवस्था झाली..... येउ देत अजुन लेख येउ देत..... -- ऍनयू उर्फ बैल ~~~ आमची कोठेही शाखा नाही~~~

अतिशय सुंदर लेख वाचुन मन तृप्त झाले.

रामदास काकांचं हे गद्य काव्य निसटून गेलं होतं वाचनातून... वर आणल्याबद्दल शतशः धन्यवाद ! कितीही कोलाहलातून शांत अंतर्मुख करण्याचं सामर्थ्य किती वेगवेगळ्या तर्‍हेने विविध विषयांमधून दाखवतात हे रामदासी लेख... एकेका वळणावर कविता भेटत राहीली आणि मनाचा उथळ प्रवाह डोह झाला, खोल झाला पण अंधारत ही गेला. वर्षभर नखाला जिव्हाळी लागावी तसं वाटत होतं. तेव्हाच वाटत होतं की आता गाठी सोडवण्याची वर्षं सुरु झाली. आमची कमळं परत उगवतील की नाही ते कळायला मार्ग नव्हता. हातासह सोन्याची सांज गुंफताना बगळ्यांची शुभ्र फुले मिळून मोजताना कमळापरी मिटत दिवस उमलूनी तळ्यात , बगळ्यांची माळ फुले अजूनी अंबरात. ============================================================== कवितेचं एक कडवं समजायला पन्नाशी गाठली. अजून लाखो कविता बाकी आहेत.चौर्‍यांशी लक्षं योनीतून फिरण्याचं प्रयोजन आता मला कळलं आहे. पण हे खोटं असेल तर मॄगजळात समाधी घ्ययला मी सिद्ध आहे काय लिहावं ... ग्रेस च्या कवितेसारखं त्या अनाहतपणात थोडं हरवून जावं बस्स... दंडवत फक्त..

लेख वर आलाय म्हणून आता लिहितो. हा लेख तेव्हाच वाचला होता. प्रतिक्रिया द्यायला शब्दही सुचत नव्हते. आत्ताही पुन्हा वाचला. शब्दांतून मांडणं शक्य नाही, कारण हा मामला 'एक अधिक एक बरोबर दोन' असा नाही. विशेषणं आहेत, तत्सम उद्गार काढता येतात. पण वर सर्केश्वरानं म्हटलं तेच खरं. :)

.

त्यावेळी प्रतिक्रिया देता आली नव्हती. आताही तशीच अवस्था. तुमच्या लेखनाचा वेगळा विभाग केला तर आम्हाला त्यावर टिचकी मारून हवे तेंव्हा वाचन करता येईल.

तुमच्या लेखनाचा वेगळा विभाग केला तर आम्हाला त्यावर टिचकी मारून हवे तेंव्हा वाचन करता येईल. हेच म्हणतो...

काय प्रतिक्रिया देऊ? झळ्ळकन आलेलं डोळ्यातलं पाणी कसं दाखवू? हंबरडा फोडून रडावंसं वाटतंय. आपलेपणानं जपलेल्या गोष्टी, व्यक्ती बोटांमधून सुटून चाललेल्या वाळूसारख्या निसटताना दिसतात. कधी काही करु शकत असून करता येत नाही, करत नाही. कधी काही करुच शकत नाही..... :( :(

जी. ए. कुलकर्णीची आठवण झाली ..

रामदास काकांचे लेख कितीतरी वेळा परत परत वाचावसं वाटणारे असे तरिही तृप्तपणा येत नाही.. मंत्रमुग्ध करुन सोडणारे लिखाण

मेरा मुझसे मिलना ना हुवा. तेरी आंखो के सिवा अब याद आती है मुझे वो नजर अहसास कराती थी कभी. मेरे अंदर जी रही उम्मीदकी

शुचिच्या या धाग्यामुळे इथे पुन्हा एकदा आले, आणि पुन्हा एकदा मन प्रसन्न झालं. का जगावं, या प्रश्नाचं उत्तर कधीकाळी चुकून हरवलंच तर इथे यावं, आणि पुन्हा जगायला लागावं.. ..सप्रेम नमस्कार. (सध्या लेखणीला विश्रांती दिली आहेत का?)

खूप छान वाटलं वाचून. :) __/\__ राघव

अप्रतिम! :)

अतिशय सुंदर

कितीतरी ताजंतवानं .... खुप छान वाटलं वाचुन .आयुष्याच्या संध्याकाळला जोडीदाराची साथ असनं .. खरच सुंदर अनुभव असावा . थँक्स काका ...

तुमचं हे लिखाण खोल अंतःकरणातून आलंय त्यामुळे ते सहज सुंदर आणि आपल्या वैदिक धर्मात सांगितलेल्या चार आश्रमांपैकी वानप्रस्थाश्रमी विचारांना धरुन आहे. हे गद्दकाव्य वाचताना नुकताच वाचनात आलेला व लिहुन ठेवलेला एक सुविचार असा, 'आपल्या रोजच्या अनुभवातुन मिळणार्‍या चिरंतर मुल्यांना आपण ओळखू शकलो तर जीवनातील उत्तम गोष्टींचा आनंद आपण लुटू शकू.' आपल्या पुढील लेखनाला शुभेछा.

काका, हे गद्यकाव्य मी ३०-४० वेळा वाचले असेल, पण अजुनही शब्द शोधतोय प्रतिसादायला. शेवटी सोडून देतो आणि तसाच परत जातो.

डोळ्यात अश्रु आहेत. मनात सुखवणारी वेदना आहे. काय म्हणायचय कळत नाहिए. बुवा... आम्हाला तर तुमचं हे एक गद्य आयुष्यभर पुरेल. म्हणुनी ठेवीली पायी डोई. __/\__

या माणसाला परत लिहीता करा रे कोणीतरी... भन्नाट लेख !

कोण आहे रे तो? कोणी काढला हा जीवघेणा प्रकार वरती?? उगा जीवाला घोर!!! :-|

हा लेख वाचणं... पुन्हा पुन्हा वाचणं हाच एक नितांत सुंदर अनुभव आहे! लेखकाचं नाव 'रामदास' दिसलं की मी डोळे मिटून लेख वाचायला घेतो.. मनाची कवाडं आपोआप उघडायला लागतात!

मिपावरच्या मला सर्वात आवडलेल्या लेखांपैकी हा एक लेख.

__/\__

काय सुंदर लेख !!! काय प्रतिक्रीया द्यायची काय कळंना,

सुंदर..

कोण रे तो? कोणी काढला हा जीवघेणा प्रकार वरती???? :-|

वर अर्धवटराव म्हणाले तसं "डोळ्यात अश्रु आहेत. मनात सुखवणारी वेदना आहे. काय म्हणायचय कळत नाहिए." अतिशय सुरेख, वाखु साठवली आहे, दडंवत स्विकारावा. जेपी खोदकामासाठी अतिशय धन्यवाद, हे वाचायचे राहुन गेले होते.

.............

हा माणूस कधी कोणत्या प्रान्तात मुशाफिरी करेल साम्गता येणार नाही. लेख वाचताना प्रत्येक वेळेस तितकाच तरल अनुभव येतो

__/\__

कित्येकदा वाचूनसुध्हा काय प्रतिसाद द्यावा हेच कळत नाही. रामदास काका पुस्तकाचं तेव्हडं मनावर घ्याच प्लीज.

अजुन वेगळे बोलण्यासारखे काही नाही..

सध्याच्या मिपावरच्या राजकीय धुळवडीत हा लेख म्हणजे ग्रीष्म्यातल्या वळवासारखा वाटला. रामदास, परा, इंद्रराज पवार, आदिती, टारझन, तात्या हे सगळे दिगज्ज मिपापासून दूर का झाले असावेत? त्यावेळच्या मिपाचा दर्जा काही औरच होता. कित्येकवेळा काही सामान्य दर्जाचे लेखदेखील त्यावरच्या इंद्रांच्या प्रतिसादामुळे वाचनीय वाटायचे. गेले ते दिवस!!! ~~~~~~~~~~~~~ नॉस्टॅल्जिक गुलाम ~~~~~~~~~~~~~

100 वेळा वाचला असेल..दरवेळी काहतरी नविन सापडत या लेखात..

वाह वाह ! क्या बात हे.

त्या वेळीही सुचलं नव्हतं...आताही सुचत नाहीये, पण लेख पुनः वाचल्यावर बाकी थंड्,निर्जीव कमळाच्या तळ्यावर कोणीतरी अलगद तरंग उठवावेत आणि त्या लाटांच्या स्पंदनात स्वतःची धुरकट छबी दिसावी असं वाटलं. ती छबी खुदकन हसली...तिला पकडायला गेले तर...छे, जमलंच नाही. रामदास काका, कवितेच्या ह्या लांबच्या प्रवासा साठी शुभेछा. --मयुरा.

मात्सुओ बाशोचं हृदय लाभलंय तुम्हांला.

अतिशय सुंदर!!

रामदासकाका __/\__ कोण म्हणतं एक चित्र हजार शब्दांच्या तोडीचं असतं? हे असलं वाचलं की समजतं की एक शब्दसुद्धा हजार चित्रांच्या तोडीचा असू शकतो!

तुषारांत बागडणाऱ्या चिमणीसारखं वाटलं. त्या पाण्याचं सौंदर्य तिच्याकडे नसतं आणि तिच्यात ते कळण्याइतकी कुवतही नसते. पण तरी त्यात नाचण्याचा आनंद मात्र तिला अफाट मिळतो. तसं काहिसं..

अप्रतिम गद्य पद्य. परत लिहिते व्हा.

काय लिहू? शब्द संपले. _/\_

ha lekh kitihi vela wacha, samadhan hotach nahi.

अशा कथा 'मेनका' या मासिकामध्ये असतात... पण त्या दीर्घकथा असतात... खरं सांगू का ? कथेचं बीज चांगलं आहे पण तुमच्या या कथेमध्ये कुठलीच सुसंगती नाहिये राव :( मनोहर, आदिती, सात्विक, निशा, सायली कोण कुणाचं कोण आहे सांगा राव आपल्याला... शेवटच्या काही ओळी वाचताना जाणवलं की कथेमध्ये 'फ्लॅशबॅक' तंत्राचा वापर केला आहे. आपलाच, (मंदबुद्धी)सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

पण नक्की मला समजली तशीच ते आहे का, हे कळलं तर बरं होइल. आपलाच, मनोबा

>>मनोहर पाण्यात पुर्ण भिजला. मनोहर मोठेपणा मानायला हवा. छान कथा.

शेवट अवंतिका सारखा कनफ्युझिंग वाटतोय किंवा मी तरी कनफ्युज झाले.

मनोहर ओरडला, " तु काका झालायस, काका! लवकर ये, बाळ वाट बघतय!"

मनोहर अदितीला आणि बाळाला स्विकारतो?

आता तिला ते बाळ हवे होते. तिने संदेशला सांगायला फोन लावला.. पण सर्व ऐकताच तो करार मोडून येईल, त्याचे स्वप्न विसकटेल... नाही, तिने निश्चय केला.

म्हणजे अदिती बाळ घेउन परत संदेशकडे जाते का? मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

मीचजणूराव, मिपावर मनापासून स्वागत! तात्या.

गोष्टीचे शीर्षक सलाम रामराम का बरं? ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

अशा कथा 'मेनका' या मासिकामध्ये असतात... पण त्या दीर्घकथा असतात... खरं सांगू का ? कथेचं बीज चांगलं आहे पण तुमच्या या कथेमध्ये कुठलीच सुसंगती नाहिये राव :( मनोहर, आदिती, सात्विक, निशा, सायली कोण कुणाचं कोण आहे सांगा राव आपल्याला... शेवटच्या काही ओळी वाचताना जाणवलं की कथेमध्ये 'फ्लॅशबॅक' तंत्राचा वापर केला आहे. आपलाच, (मंदबुद्धी)सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

पण नक्की मला समजली तशीच ते आहे का, हे कळलं तर बरं होइल. आपलाच, मनोबा

>>मनोहर पाण्यात पुर्ण भिजला. मनोहर मोठेपणा मानायला हवा. छान कथा.

शेवट अवंतिका सारखा कनफ्युझिंग वाटतोय किंवा मी तरी कनफ्युज झाले.

मनोहर ओरडला, " तु काका झालायस, काका! लवकर ये, बाळ वाट बघतय!"

मनोहर अदितीला आणि बाळाला स्विकारतो?

आता तिला ते बाळ हवे होते. तिने संदेशला सांगायला फोन लावला.. पण सर्व ऐकताच तो करार मोडून येईल, त्याचे स्वप्न विसकटेल... नाही, तिने निश्चय केला.

म्हणजे अदिती बाळ घेउन परत संदेशकडे जाते का? मनस्वी "मृगजळाला पाहुन तुम्ही फसला नाहीत तर स्वतःच्या बुद्धीची तारिफ करु नका. हे मान्य करा की तुम्हाला तहान लागली नव्हती."

मीचजणूराव, मिपावर मनापासून स्वागत! तात्या.

गोष्टीचे शीर्षक सलाम रामराम का बरं? ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/