थंड पेयाची अ‍ॅडिशन घालावीच लागते, कधी ना कधी कळतेपणानं, मळमळत्या चवीवर ऊतारा म्हणून | (बजेट वाढल्यानं होणारं दु:ख) कापताना खिशाला, त्याला होणार्‍या जखमा झाकून ठेवणं सोपं नाहिये, चेहरा कोरा ठेवून | (एक्स्पर्टीज नाही अजून) छटाकभराच्या पुर्चुंडीतला चखणा, सांभाळलाय तरीहि, बिड्या विझतातच अजूनहि | (मल्टीटास्कींग जमत नै) जमेल , आयुष्यात ऊरलेल्या , हे हि जमेल , कधीतरी - रात्रप्यारा ;)

=)) =)) =)) =))

तुम्ही दोघे.... __/\__

थंड पेयाची अ‍ॅडिशन घालावीच लागते, कधी ना कधी कळतेपणानं, मळमळत्या चवीवर ऊतारा म्हणून | (बजेट वाढल्यानं होणारं दु:ख) कापताना खिशाला, त्याला होणार्‍या जखमा झाकून ठेवणं सोपं नाहिये, चेहरा कोरा ठेवून | (एक्स्पर्टीज नाही अजून) छटाकभराच्या पुर्चुंडीतला चखणा, सांभाळलाय तरीहि, बिड्या विझतातच अजूनहि | (मल्टीटास्कींग जमत नै) जमेल , आयुष्यात ऊरलेल्या , हे हि जमेल , कधीतरी - रात्रप्यारा ;)

=)) =)) =)) =))

तुम्ही दोघे.... __/\__

बाजार उठलेला आहे. ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==))

मा. पराशेठ, किमान गेला बाजार संस्कृतात तरी भाषांतर करायचं, जरा ऑफ बीट वाटलं असतं ना. त्वमं वृद्धा मरणं प्राप्तयेत, अहं किं कुरु तस्मात |

=)))))))))))))

बोंबला!!षेट तुम्ही या प्रांतातही पदार्पण केलेत का? हा हंत हंत!!! बाकी हहपुवा झाल्या गेली आहे.

'म्हातारी मेल्याचे दु:ख नाही, पण काळ सोकावतो' ही म्हण आठवली ;)

कहर आहे

लोल !!!! =)))

इतरांना काहीतरी लिहायला शिल्लक ठेव जरा! =))=))=))

_____/\____ !!!! =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) आता 'तुम्हारा मटका नळ को लगाओ, पानी आया है!' च्या प्रतिक्षेत!

मी तर उकीरडे फुंकत होते मी तर रवंथ करत होते मी तर डोळे मारत होते उकीरडे फुंकत होते, रवंथ करत होते डोळे मारत होते तुला मिर्ची लागली तर मी काय करू . =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =))

ब्वॉर्र!!

कालच्या जोकसत्तामध्ये ह्याच गाण्याचे विडंबन आले असून त्या कवीने सुद्धा म्हातारी मेल्याचाच उल्लेख केला होता... भलताच योगायोग आहे ना..?

ग्गोड , ग्गोड, गुलाबी, गुलाबी, वातानुकुलीत वातावरणात, गुबगुबीत खुर्चीवर बसून छान -छान कविता सुचतात ओ तुम्हाला ;)

देवा रे... काय लेव्हल झालीये मिपाची! मा. स. रा. रा. श्री. परासुद्धा या प्रांतात शिरले, आता आम्ही कुठे जावं आणि काय वाचावं??

मी तर उकीरडे फुंकत होते मी तर रवंथ करत होते मी तर डोळे मारत होते उकीरडे फुंकत होते, रवंथ करत होते डोळे मारत होते तुला मिर्ची लागली तर मी काय करू .

गायीबद्दल बोलताय का?

कहर आहेस रे परा.. स्वाती

=)) =))

करिष्मा रवंथ करतानाचे द्रुष्य डोळ्यासमोर तरळुन गेले.

हा हा हा हा! असली कातिल का पता चल गया है डॉ. सालुंके.... वो पेहला खून जिसने किसने किया उसने ही दुसरे खूनी को उस्काया हय! परा असं 'नगो' रे करु! ;)

रिकामटेकडा परा, विडंबन पाडी!

मला नाय आवडलं :(

@ पुजा एकदा सांगीतल असत तरी कळाल असत ना ;) ४-४ वेळा प्रतिसादवुन धाग्याची ट्यार्पी का वाढवत आहेस ते ;)

पर्‍याच नाव वाचुन धागा लगेच उघडला ग पियुशा, पण मूडॉफ्फ केला त्याने ,प्रतिक्रियाच जाइना लवकर् म्हुन्शान :(

..

@कुठेतरी वडापाव गिळव.. जरा पावशेर ढोसव तहान माझी आज भागव आज जीव तोडून प्रेम करणार आहे तुझ्या डोळ्यात मोतीबिंदू तपासणार आहे >>> आजकाल या काव्य विभागात चाललेल्या या प.रा.मानसशास्त्राचा काहि थांगपत्ताच लागेनासा झालाय... पराशेट येकदम बांगबुंग सुटलय तुमचं

आई ग्ग!! काय लिहीलय!! केव्हाचा हसतोय :D

भीषॉण!!

पण मला नाही वाटत म्हातारी मेल्यानंतर तरी म्हातारा शांत बसेल. अत्याचार करण्याची सवय अशी सहजासहजी जाईल का. ;)

_/\_

......

अशक्य आहेस रे तू परा....... :)

गाणे आइकुन करीश्मा व गोविंदाची प्रेते कुठेतरी तरंगताना दिसणार [ता.क. निळी अन्टीक्यटी ची किक मस्त बसते]

बाजार उठलेला आहे. ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==)) ==))

मा. पराशेठ, किमान गेला बाजार संस्कृतात तरी भाषांतर करायचं, जरा ऑफ बीट वाटलं असतं ना. त्वमं वृद्धा मरणं प्राप्तयेत, अहं किं कुरु तस्मात |

=)))))))))))))

बोंबला!!षेट तुम्ही या प्रांतातही पदार्पण केलेत का? हा हंत हंत!!! बाकी हहपुवा झाल्या गेली आहे.

'म्हातारी मेल्याचे दु:ख नाही, पण काळ सोकावतो' ही म्हण आठवली ;)

कहर आहे

लोल !!!! =)))

इतरांना काहीतरी लिहायला शिल्लक ठेव जरा! =))=))=))

_____/\____ !!!! =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) आता 'तुम्हारा मटका नळ को लगाओ, पानी आया है!' च्या प्रतिक्षेत!

मी तर उकीरडे फुंकत होते मी तर रवंथ करत होते मी तर डोळे मारत होते उकीरडे फुंकत होते, रवंथ करत होते डोळे मारत होते तुला मिर्ची लागली तर मी काय करू . =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =)) =))

ब्वॉर्र!!

कालच्या जोकसत्तामध्ये ह्याच गाण्याचे विडंबन आले असून त्या कवीने सुद्धा म्हातारी मेल्याचाच उल्लेख केला होता... भलताच योगायोग आहे ना..?

ग्गोड , ग्गोड, गुलाबी, गुलाबी, वातानुकुलीत वातावरणात, गुबगुबीत खुर्चीवर बसून छान -छान कविता सुचतात ओ तुम्हाला ;)

देवा रे... काय लेव्हल झालीये मिपाची! मा. स. रा. रा. श्री. परासुद्धा या प्रांतात शिरले, आता आम्ही कुठे जावं आणि काय वाचावं??

मी तर उकीरडे फुंकत होते मी तर रवंथ करत होते मी तर डोळे मारत होते उकीरडे फुंकत होते, रवंथ करत होते डोळे मारत होते तुला मिर्ची लागली तर मी काय करू .

गायीबद्दल बोलताय का?

कहर आहेस रे परा.. स्वाती

=)) =))

करिष्मा रवंथ करतानाचे द्रुष्य डोळ्यासमोर तरळुन गेले.

हा हा हा हा! असली कातिल का पता चल गया है डॉ. सालुंके.... वो पेहला खून जिसने किसने किया उसने ही दुसरे खूनी को उस्काया हय! परा असं 'नगो' रे करु! ;)

रिकामटेकडा परा, विडंबन पाडी!

मला नाय आवडलं :(

@ पुजा एकदा सांगीतल असत तरी कळाल असत ना ;) ४-४ वेळा प्रतिसादवुन धाग्याची ट्यार्पी का वाढवत आहेस ते ;)

पर्‍याच नाव वाचुन धागा लगेच उघडला ग पियुशा, पण मूडॉफ्फ केला त्याने ,प्रतिक्रियाच जाइना लवकर् म्हुन्शान :(

..

@कुठेतरी वडापाव गिळव.. जरा पावशेर ढोसव तहान माझी आज भागव आज जीव तोडून प्रेम करणार आहे तुझ्या डोळ्यात मोतीबिंदू तपासणार आहे >>> आजकाल या काव्य विभागात चाललेल्या या प.रा.मानसशास्त्राचा काहि थांगपत्ताच लागेनासा झालाय... पराशेट येकदम बांगबुंग सुटलय तुमचं

आई ग्ग!! काय लिहीलय!! केव्हाचा हसतोय :D

भीषॉण!!

पण मला नाही वाटत म्हातारी मेल्यानंतर तरी म्हातारा शांत बसेल. अत्याचार करण्याची सवय अशी सहजासहजी जाईल का. ;)

_/\_

......

अशक्य आहेस रे तू परा....... :)

गाणे आइकुन करीश्मा व गोविंदाची प्रेते कुठेतरी तरंगताना दिसणार [ता.क. निळी अन्टीक्यटी ची किक मस्त बसते]

अनुवाद वाचतांना हरवूनच गेले. रविंद्रनाथांच्या कवितेचा पुलंनी केलेला अनुवाद.. क्या बात !

सुंदर .. धन्यवाद.

सुंदर अनुवाद. मूळ बंगाली रचना इथे दिल्याने त्या भाषेचाही गोडवा मस्त चाखता आला. :)

आजच्या दिवसाची सुंदर सुरुवात झाली. धन्स. -दिलीप बिरुटे

कानी माझ्या महारणवाचे गाणे आले > महारणवाचे गाणे म्हणजे काय ते समजले नाही. बाकी सुंदरच !

महा + अर्णव = महासागर उच्चारी महारणव असे आले आहे संधि होताना आ + र = महार्णव असे व्हायला हवे होते

वाह ! आता अर्थ पूर्ण लागला , अती मजा आला !!

वाचनीय. :) अजून येउ दे.

मस्तच ...

एका महान कवीच्या कवितेला एका संवेदनशील मनाने दिलेली हि पोच आहे यकु. वंगचित्रे या पुस्तकात पुलंनी हि कविता दिली आहे. त्याच पुस्तकात अजुनही इतर काही रचनांचे अनुवाद आहेत. अगदी लहान मुलांसाठी रविंद्रनाथांनी लिहीलेल्या कविता सुद्धा जेव्हा पुलंच्या लेखणीच्या फिल्टर मधुन समोर येतात, तेव्हा दोन गोष्टी अगदी प्रकर्षाने जाणवतात, १. मुळ कवितेत मांडलेली कल्पना अत्यंत उच्च कोटीची आहे. २. बंगालीतून मराठीत येतांना, त्या रचनेची गुणवत्ता, कच्च्या खड्याला पैलू पाडून लखाखणारा हिरा तयार व्हावा तशी उजळली आहे. त्या द्रष्ट्या महाकवीला आणि त्या संवेदनशील मनाला, मनापासून सलाम!! __/\__

हा लेख लिहिल्याबद्दल तुम्हाला लाख लाख दुवा ! तुम्ही -दुसर्‍या एका वर पुलं या कवितेचा मराठी अनुवाद म्हणताना दिसले. असे लिहिले आहेत. तो दुवा देता का? पु.ल. ही कविता सादर करताना पहायला/ऐकायला मिळालं तर कोटी कोटी दुवा देऊ :) -चैतन्य

खूपच सुंदर संकलन ! या कवितेचे नाव ' निर्झरेर स्वप्नभंग' असे आहे. निद्रिस्त आणि स्वप्नात गुंग असलेलेल्या निर्झाराला एके दिवशी अचानक रविकराच्या (सूर्यकिरणासाठी रविकर हा शब्द, क्या बात है.) स्पर्शाने स्वत्वाची जाणीव होते आणि तो मुक्त कडे कपारी फोडत प्रवाहस्थ होतो अशी कवीची कल्पना. केवळ अप्रतिम आणि पुलंचा अनुवादही सरस उतरलाय. तुम्ही मूळ बंगाली कविता हि दिलीय त्याबद्दल आभार. अशाच अजून कविताही येऊ देत. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

सुंदर , सुंदर :) अमोल केळकर

सर्वांचेच आभार व्यक्त करतो. मिसळलेला काव्यप्रेमीचे विशेष आभार - ही कविता 'वंगचित्रे' या पुस्तकातली आहे हे सांगितले त्याबद्दल हारुन शेख यांचेही विशेष आभार - या कवितेचे मूळ नाव सांगितले त्याबद्दल चैतन्य दिक्षित - तुम्ही खरडवही पहाता ना? ‍दुवा घेतलाय आणि काही माहिती असेल या अनुवादाबद्दल, तर जरुर शेअर करा अशी विनंती

यशवंत साहेब, अप्रतिम संकलन. खर तर हिमालय हा एकच आहे. परंतु आपण ह्या धाग्यातुन दोन दोन हिमालया एवढ्या उत्तुंग व्यक्तिमत्वांना एकत्र आणल आहात. लाख लाख धन्यवाद तुम्हाला.

मि.का.शी सहमत.. आणी यक्कूशेठना विनंती की त्यांनी या सदरात नेहमी लेखन करावे... ---^---

कितीही वेळा वाचलं तरी समाधान होत नाहीये! एक लक्षात आलं, ही बंगाली तशी आपल्याला थोडी थोडी कळते बारकाईने वाचलं तर!

सुंदर!

धन्यवाद. ही कविता वाचली नव्हती असे वाटते. वंगचित्रे वाचले तेव्हा ही कविता बहुतेक डोक्यावरून गेली म्हणून सोडून दिली असावी. अवांतर "नकळे कैसा प्राणा माझ्या स्पर्शूनी गेला" ह्याला "गरुडावर बैसोनि माझा कैवारी आला" ची चाल आहे असे वाटले!

मला वाटते यात निरर्थकपणे रूढीत परंपरांमधे बंदिस्त झालेल्या एका जीवाला सारी बंधने तोडून खरे जगणे जगायचे आहे. बागडायचे आहे.माणसामाणसातील बंदिस्तता देखील त्याला खटकत असावी. हे सुंदर व चपखल शब्दांत रविंद्र नाथानी मांडले व मग प्यीयेल यांना अर्थवाही अनुवादास स्फुरण चढले तर नवल ते काय ? उपहार , काबुलीवाला ई कथा लिहिणार्‍या सिद्धहस्त कविची ही रचना केवळ क्लास !

अनुवाद वाचतांना हरवूनच गेले. रविंद्रनाथांच्या कवितेचा पुलंनी केलेला अनुवाद.. क्या बात !

सुंदर .. धन्यवाद.

सुंदर अनुवाद. मूळ बंगाली रचना इथे दिल्याने त्या भाषेचाही गोडवा मस्त चाखता आला. :)

आजच्या दिवसाची सुंदर सुरुवात झाली. धन्स. -दिलीप बिरुटे

कानी माझ्या महारणवाचे गाणे आले > महारणवाचे गाणे म्हणजे काय ते समजले नाही. बाकी सुंदरच !

महा + अर्णव = महासागर उच्चारी महारणव असे आले आहे संधि होताना आ + र = महार्णव असे व्हायला हवे होते

वाह ! आता अर्थ पूर्ण लागला , अती मजा आला !!

वाचनीय. :) अजून येउ दे.

मस्तच ...

एका महान कवीच्या कवितेला एका संवेदनशील मनाने दिलेली हि पोच आहे यकु. वंगचित्रे या पुस्तकात पुलंनी हि कविता दिली आहे. त्याच पुस्तकात अजुनही इतर काही रचनांचे अनुवाद आहेत. अगदी लहान मुलांसाठी रविंद्रनाथांनी लिहीलेल्या कविता सुद्धा जेव्हा पुलंच्या लेखणीच्या फिल्टर मधुन समोर येतात, तेव्हा दोन गोष्टी अगदी प्रकर्षाने जाणवतात, १. मुळ कवितेत मांडलेली कल्पना अत्यंत उच्च कोटीची आहे. २. बंगालीतून मराठीत येतांना, त्या रचनेची गुणवत्ता, कच्च्या खड्याला पैलू पाडून लखाखणारा हिरा तयार व्हावा तशी उजळली आहे. त्या द्रष्ट्या महाकवीला आणि त्या संवेदनशील मनाला, मनापासून सलाम!! __/\__

हा लेख लिहिल्याबद्दल तुम्हाला लाख लाख दुवा ! तुम्ही -दुसर्‍या एका वर पुलं या कवितेचा मराठी अनुवाद म्हणताना दिसले. असे लिहिले आहेत. तो दुवा देता का? पु.ल. ही कविता सादर करताना पहायला/ऐकायला मिळालं तर कोटी कोटी दुवा देऊ :) -चैतन्य

खूपच सुंदर संकलन ! या कवितेचे नाव ' निर्झरेर स्वप्नभंग' असे आहे. निद्रिस्त आणि स्वप्नात गुंग असलेलेल्या निर्झाराला एके दिवशी अचानक रविकराच्या (सूर्यकिरणासाठी रविकर हा शब्द, क्या बात है.) स्पर्शाने स्वत्वाची जाणीव होते आणि तो मुक्त कडे कपारी फोडत प्रवाहस्थ होतो अशी कवीची कल्पना. केवळ अप्रतिम आणि पुलंचा अनुवादही सरस उतरलाय. तुम्ही मूळ बंगाली कविता हि दिलीय त्याबद्दल आभार. अशाच अजून कविताही येऊ देत. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

सुंदर , सुंदर :) अमोल केळकर

सर्वांचेच आभार व्यक्त करतो. मिसळलेला काव्यप्रेमीचे विशेष आभार - ही कविता 'वंगचित्रे' या पुस्तकातली आहे हे सांगितले त्याबद्दल हारुन शेख यांचेही विशेष आभार - या कवितेचे मूळ नाव सांगितले त्याबद्दल चैतन्य दिक्षित - तुम्ही खरडवही पहाता ना? ‍दुवा घेतलाय आणि काही माहिती असेल या अनुवादाबद्दल, तर जरुर शेअर करा अशी विनंती

यशवंत साहेब, अप्रतिम संकलन. खर तर हिमालय हा एकच आहे. परंतु आपण ह्या धाग्यातुन दोन दोन हिमालया एवढ्या उत्तुंग व्यक्तिमत्वांना एकत्र आणल आहात. लाख लाख धन्यवाद तुम्हाला.

मि.का.शी सहमत.. आणी यक्कूशेठना विनंती की त्यांनी या सदरात नेहमी लेखन करावे... ---^---

कितीही वेळा वाचलं तरी समाधान होत नाहीये! एक लक्षात आलं, ही बंगाली तशी आपल्याला थोडी थोडी कळते बारकाईने वाचलं तर!

सुंदर!

धन्यवाद. ही कविता वाचली नव्हती असे वाटते. वंगचित्रे वाचले तेव्हा ही कविता बहुतेक डोक्यावरून गेली म्हणून सोडून दिली असावी. अवांतर "नकळे कैसा प्राणा माझ्या स्पर्शूनी गेला" ह्याला "गरुडावर बैसोनि माझा कैवारी आला" ची चाल आहे असे वाटले!

मला वाटते यात निरर्थकपणे रूढीत परंपरांमधे बंदिस्त झालेल्या एका जीवाला सारी बंधने तोडून खरे जगणे जगायचे आहे. बागडायचे आहे.माणसामाणसातील बंदिस्तता देखील त्याला खटकत असावी. हे सुंदर व चपखल शब्दांत रविंद्र नाथानी मांडले व मग प्यीयेल यांना अर्थवाही अनुवादास स्फुरण चढले तर नवल ते काय ? उपहार , काबुलीवाला ई कथा लिहिणार्‍या सिद्धहस्त कविची ही रचना केवळ क्लास !

गणेशा, सुंदर कविता रे, पण विडंबन पाडण्याचा मोह आवरता आला नाही. कोण येथे कविवर्य? गळाठून गेले धैर्य कविता पाडत असताना नष्टच झाले शब्दाश्वैर्य जाहला शब्दांचा अंधार निसटले यमकाचे वैदुर्य कवित्वाची ताकद जाणतो जुळवूनी वाक्ये आचार्य शब्दकळांत डुबले सत्व कळले कोणास स्वरगांभिर्य कागदाचेच बोळे करितो पाडूनी जिलब्या अनिवार्य कडव्यांचा नुसता बाजार कवितेचे हरवले माधुर्य यमकातच सार्थकता मानतो जाणूनी मीच कविवर्य (विडंबन आताच प्रकाशित, नविन काव्य सुचत नसल्याने फक्त कविता वाचताना आपलेही एखादे विडंबन त्यावर असावे या भावनेमुळे नुकतेच येथे देत आहे. गोड मानून घ्यावे)

कालच्या ऊरलेल्या भाताला फोडणी लावून "गोड" मानून घ्या हे सांगण्यासारखे आहे. विडंवन मूळ कवितेपेक्षा सरस आहे.

गणेशा मस्त रे , खरच खुप खुप आवड्ले... :) वल्ली _____/\_____ साष्टांग नमस्कार...

छान आहे कविता, विडंबन आता पाहीले. मस्त झालेय :)

गणेशा, सुंदर कविता रे, पण विडंबन पाडण्याचा मोह आवरता आला नाही. कोण येथे कविवर्य? गळाठून गेले धैर्य कविता पाडत असताना नष्टच झाले शब्दाश्वैर्य जाहला शब्दांचा अंधार निसटले यमकाचे वैदुर्य कवित्वाची ताकद जाणतो जुळवूनी वाक्ये आचार्य शब्दकळांत डुबले सत्व कळले कोणास स्वरगांभिर्य कागदाचेच बोळे करितो पाडूनी जिलब्या अनिवार्य कडव्यांचा नुसता बाजार कवितेचे हरवले माधुर्य यमकातच सार्थकता मानतो जाणूनी मीच कविवर्य (विडंबन आताच प्रकाशित, नविन काव्य सुचत नसल्याने फक्त कविता वाचताना आपलेही एखादे विडंबन त्यावर असावे या भावनेमुळे नुकतेच येथे देत आहे. गोड मानून घ्यावे)

कालच्या ऊरलेल्या भाताला फोडणी लावून "गोड" मानून घ्या हे सांगण्यासारखे आहे. विडंवन मूळ कवितेपेक्षा सरस आहे.

गणेशा मस्त रे , खरच खुप खुप आवड्ले... :) वल्ली _____/\_____ साष्टांग नमस्कार...

छान आहे कविता, विडंबन आता पाहीले. मस्त झालेय :)

काय लिहू, शब्दच खुंटले.

नवकवी धरणी-कंप संघ--ऊर्फ-धरणी-कंपू गोष्ट आहे काही वसवसलेल्या कविंची एक-दम कोसळली एके दिवशी मिपावर दरड यांची.. असा काय झाला हो यांच्या मनावर आ-घात यांच्या सार्‍या कविता म्हणजे नियोजित कृत्रिम अप-घात धरणी-कंपूंचे तंत्र म्हणजे दिसेल तो विषय धर जिथे जिथे जागा दिसेल तिथे तिथे शब्द भर.. :-p किंवा-कैलास जिवन लावायच्या जागी झंडूबाम भर ;-) काव्याच्या प्रांतात हे असा काही देतात धक्का गव्हाचा दाणा पेरला तरी बाहेर येतो मक्का ;-) यांच्या धूर काढण्याने अमच्या पायाखालची जमिनच हदरत होती धरणी-कंपूंची ही नाहक आतुरता किती प्रतिसादात मोजायची होती. शब्दांचे तुकडे हसत होते इतस्ततः विखुरलेले आणी अठवत होते ते दिवस मनात बाळसे धरलेले धरणी-कंपू मुळे जरी जाहली अमुच्या मनाची काहीली हर्ष...!... हर्ष-वायू करत ती अमच्याच मनात राहीली स्वतःच्या कानांचे करुन ऑपरेशन,ओढली एकदा(ची) डोळ्यांवर रेघ येऊ देत पुढची क-विता,,,तो पर्यंत वल्ली--भरा एक-एक पेग :-p

कविता आवडेश संदीप.. - पिंगू

छान कविता :) ए क्काय चालल रे तिकडे ? ए नवकविना पिडु नका रे तुम्ही सगळे ;) प्रोत्साहन द्या , सध्या त्याच्यावरच विडम्बनकार तग धरुन आहेत

जबरदस्त कविता !!!

काय लिहू, शब्दच खुंटले.

नवकवी धरणी-कंप संघ--ऊर्फ-धरणी-कंपू गोष्ट आहे काही वसवसलेल्या कविंची एक-दम कोसळली एके दिवशी मिपावर दरड यांची.. असा काय झाला हो यांच्या मनावर आ-घात यांच्या सार्‍या कविता म्हणजे नियोजित कृत्रिम अप-घात धरणी-कंपूंचे तंत्र म्हणजे दिसेल तो विषय धर जिथे जिथे जागा दिसेल तिथे तिथे शब्द भर.. :-p किंवा-कैलास जिवन लावायच्या जागी झंडूबाम भर ;-) काव्याच्या प्रांतात हे असा काही देतात धक्का गव्हाचा दाणा पेरला तरी बाहेर येतो मक्का ;-) यांच्या धूर काढण्याने अमच्या पायाखालची जमिनच हदरत होती धरणी-कंपूंची ही नाहक आतुरता किती प्रतिसादात मोजायची होती. शब्दांचे तुकडे हसत होते इतस्ततः विखुरलेले आणी अठवत होते ते दिवस मनात बाळसे धरलेले धरणी-कंपू मुळे जरी जाहली अमुच्या मनाची काहीली हर्ष...!... हर्ष-वायू करत ती अमच्याच मनात राहीली स्वतःच्या कानांचे करुन ऑपरेशन,ओढली एकदा(ची) डोळ्यांवर रेघ येऊ देत पुढची क-विता,,,तो पर्यंत वल्ली--भरा एक-एक पेग :-p

कविता आवडेश संदीप.. - पिंगू

छान कविता :) ए क्काय चालल रे तिकडे ? ए नवकविना पिडु नका रे तुम्ही सगळे ;) प्रोत्साहन द्या , सध्या त्याच्यावरच विडम्बनकार तग धरुन आहेत

जबरदस्त कविता !!!

मस्त .. भाग १ अप्रतिम

ठिक आहे काव्य....हां...पण मला कुणाची अठवण होतीये ब्बरं..? अरे..हो..! अठवलं...>>> कॉलिंग चतुर चाणक्य .... हॅल्लो...हॅल्लो कम फास्ट... ब्रेक-फास्ट फॉर यू ;-)

हा नविन काव्यप्रकार आवडला. भाग १ मस्त जमून आला आहे. भाग दोन - विरोधाभासाने खुलला आहे. अभिनंदन.

मस्तच !!! भाग १ आणि २ ,,,खुपच छान जमलि आहे कविता !!!

मस्तच !!! भाग १ आणि २ ,,,खुपच छान जमलि आहे कविता !!!

मस्त रे प्रशांत! भाग १ सुंदरच. भाग २ मधील जरा-जरा आणी पारा-पारा ही यमके जरा विचित्र वाटली. पण बाकी उत्तमच. :)

छान

भन्नाट आहे....

मस्त ! :)

या प्रकाराला 'दोनुली' असा शब्द मला वाटतं विनीता देशपांडे यांनी सांगितला होता.

मस्त... दोन्ही भाग आवडले :) :)

मस्त .. भाग १ अप्रतिम

ठिक आहे काव्य....हां...पण मला कुणाची अठवण होतीये ब्बरं..? अरे..हो..! अठवलं...>>> कॉलिंग चतुर चाणक्य .... हॅल्लो...हॅल्लो कम फास्ट... ब्रेक-फास्ट फॉर यू ;-)

हा नविन काव्यप्रकार आवडला. भाग १ मस्त जमून आला आहे. भाग दोन - विरोधाभासाने खुलला आहे. अभिनंदन.

मस्तच !!! भाग १ आणि २ ,,,खुपच छान जमलि आहे कविता !!!

मस्तच !!! भाग १ आणि २ ,,,खुपच छान जमलि आहे कविता !!!

मस्त रे प्रशांत! भाग १ सुंदरच. भाग २ मधील जरा-जरा आणी पारा-पारा ही यमके जरा विचित्र वाटली. पण बाकी उत्तमच. :)

छान

भन्नाट आहे....

मस्त ! :)

या प्रकाराला 'दोनुली' असा शब्द मला वाटतं विनीता देशपांडे यांनी सांगितला होता.

मस्त... दोन्ही भाग आवडले :) :)

-खरेच खूप छान जमलीय कविता. देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे छान ..!!

मस्त हो भटजीबुवा. सुरेख कविता लिहिली आहे.

फटका जबरदस्त बसतो आहे. छान काव्य.

अतिशय सुंदर काव्य.

प्रकाश१११, किसनराव,पा.भे,वल्ली ... सर्वांना धन्यवाद ... अवांतर-या प्रकारच्या कवितांना प्रतिसाद मिळाले की खरच बरं वाटतं... :-)

छान आहे कविता.. देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे ... अगदी खरं आहे !

रामदास फुटाणे स्टायलीत ल्हिले आहे

देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे

अप्रतिम

कंपणी एक आहे

आणि

सारेच थंड आहे

हे मात्र व्यव्स्थीत नाही वाटले. त्याएवजी कपणीत रोश आहे आणि उरला कोठे जोश आहे.. असे काही तरी असते तर छान वाटले असते असे वाटते.

-खरेच खूप छान जमलीय कविता. देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे छान ..!!

मस्त हो भटजीबुवा. सुरेख कविता लिहिली आहे.

फटका जबरदस्त बसतो आहे. छान काव्य.

अतिशय सुंदर काव्य.

प्रकाश१११, किसनराव,पा.भे,वल्ली ... सर्वांना धन्यवाद ... अवांतर-या प्रकारच्या कवितांना प्रतिसाद मिळाले की खरच बरं वाटतं... :-)

छान आहे कविता.. देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे ... अगदी खरं आहे !

रामदास फुटाणे स्टायलीत ल्हिले आहे

देउळे नी राउळे ती भक्तीचे बाजार सारे खंगलेल्या माणसांचे मनाचे आजार सारे धर्म म्हणजे प्रेम म्हणुनी नजरेत सारा द्वेष आहे

अप्रतिम

कंपणी एक आहे

आणि

सारेच थंड आहे

हे मात्र व्यव्स्थीत नाही वाटले. त्याएवजी कपणीत रोश आहे आणि उरला कोठे जोश आहे.. असे काही तरी असते तर छान वाटले असते असे वाटते.

चांगली कविता.

छान व अर्थपूर्ण ! मी रसग्रहणच करणार होतो पण आत्ता शक्य नाही. कविता मला आवडली.

वैराग्यात निरपेक्षता मानतो अहंकारातून घडते कार्य............... अर्थपूर्ण... कविता तर खुपच अवडली.....

प्रभावी आणि अर्थपूर्ण कविता

मिपावरच्या सध्याच्या घडामोडींना पण साजेशीच आहे.

अवांतर :- "खितपत पडले शौर्य" च्या जागी चूकून भलतंच वाचलं ना बे... ;)

गणेशा -खूपच छान . झाकोळला स्पष्ट अंधार मुखवट्यात गळले धैर्य स्त्रीत्वाची ताकद जाणतो खुऱाड्यात लुटले कौमार्य आवडली ....

कविता आवडली. कोणाकडून काय घ्यावे च्या विरुद्ध अर्थाची आहे. तत्वं सगळीकडे ऐकू येतात पण प्रत्यक्षात मात्र विपरित घडताना दिसतं हे अधोरेखित केलेलं आहे. कडव्यांची रचना थोडी अभिनव आहे, त्यामुळे सुरूवातीला कोड्यात पडलो होतो.

मस्त रे छान कविता आवडली,

कविता आवडली. सद्गुणांचा उदोउदो आणि भावभावनांचे अवडंबर यात प्रत्येक गोष्टीचा झालेला विपर्यास छान मांडला आहे.

सुंदर कविता.

अखेर हि कविता आलीच. खुप सुंदर आहे.

घुंगूरपाण्यात डुबले नेत्र कळले कोणास सूरगांभिर्य दगडात ईश्वर जाणतो देवत्व शोधतो सूर्य

हे तर बिनतोड!!

अप्रतिम.......

सर्वांच्या इतक्या छान प्रतिक्रिया वाचुन छान वाटले... मनापासुन धन्यवाद ...

नेहमीपेक्षा वेगळाच विषय घेतलास. छान!

कोणीतरी रसग्रहण करा याचे. कविता आवडली पण फारशी समजली नै...नेहमीप्रमाणेच. :(

चांगली कविता.

छान व अर्थपूर्ण ! मी रसग्रहणच करणार होतो पण आत्ता शक्य नाही. कविता मला आवडली.

वैराग्यात निरपेक्षता मानतो अहंकारातून घडते कार्य............... अर्थपूर्ण... कविता तर खुपच अवडली.....

प्रभावी आणि अर्थपूर्ण कविता

मिपावरच्या सध्याच्या घडामोडींना पण साजेशीच आहे.

अवांतर :- "खितपत पडले शौर्य" च्या जागी चूकून भलतंच वाचलं ना बे... ;)

गणेशा -खूपच छान . झाकोळला स्पष्ट अंधार मुखवट्यात गळले धैर्य स्त्रीत्वाची ताकद जाणतो खुऱाड्यात लुटले कौमार्य आवडली ....

कविता आवडली. कोणाकडून काय घ्यावे च्या विरुद्ध अर्थाची आहे. तत्वं सगळीकडे ऐकू येतात पण प्रत्यक्षात मात्र विपरित घडताना दिसतं हे अधोरेखित केलेलं आहे. कडव्यांची रचना थोडी अभिनव आहे, त्यामुळे सुरूवातीला कोड्यात पडलो होतो.

मस्त रे छान कविता आवडली,

कविता आवडली. सद्गुणांचा उदोउदो आणि भावभावनांचे अवडंबर यात प्रत्येक गोष्टीचा झालेला विपर्यास छान मांडला आहे.

सुंदर कविता.

अखेर हि कविता आलीच. खुप सुंदर आहे.

घुंगूरपाण्यात डुबले नेत्र कळले कोणास सूरगांभिर्य दगडात ईश्वर जाणतो देवत्व शोधतो सूर्य

हे तर बिनतोड!!

अप्रतिम.......

सर्वांच्या इतक्या छान प्रतिक्रिया वाचुन छान वाटले... मनापासुन धन्यवाद ...

नेहमीपेक्षा वेगळाच विषय घेतलास. छान!

कोणीतरी रसग्रहण करा याचे. कविता आवडली पण फारशी समजली नै...नेहमीप्रमाणेच. :(

हि श्लील-अश्लीलता प्रत्येक गोष्टी नव्या मार्तडांकडुन आजही थोपली जाते. भन्नाट विचार.

जे लिहिले आहे ते कळाले नाहि... एका माकडीणीचा व तिच्या बेबी चा फोटो पण होता तो पण गायब.. अद्भुतरस...

जे मोठ्यामोठ्या संत महंतांनादेखील जे कोडे सुटलेले नाही त्याच कोड्याचा प्रश्न एका नवजन्म घेणार्‍या बालकाला पडावा यात मोठे आश्चर्य आहे. एकाअर्थाने त्या बालकाची पुढली वाटचाल अध्यात्मिकमार्गावर होणार/ झाली असेल.

धर्ममार्तंड अश्लील म्हणाले तो "जन्म अश्लील" की विचारलेला "प्रश्न अश्लील"? (श्लीलशिरोमणी ह भ प श्री दादामहाराजांचा फ्यान) नितिन थत्ते

फोटो असल्याशिवाय या पाकृवर प्रतिक्रीया देणार नाही!

हे आधुनिकोत्तर लेखन आहे का? ;) असे असल्यास वा वा चान चान!! तसे नसल्यास कळले नाही असे बिंदास सांगतो :)

या लेखनात दम आहे असे वाटते आहे. माणसाच्या मूल्यविषयक कल्पनांवर भाष्य असावे हे. पण काय आणि कसे ते नीट सांगता येत नाही. कॉलिंग घासुगुर्जी!

आजकाल तुमचा वेळ अज्जिबातच जात नै का? का हापिसात काम नै? अं?

अहो, कसले हापिस अन कसले काय... 'रिकामा न्हावी, भिंतीला तुंबड्या लावी', या जमातीतले आहोत आम्ही. जन्मजात फुर्सती पणाचे फुकट धंदे करणारे.

1. 'आपला तो बाब्या दुसर्‍यांचा तो कार्टा' या न्यायानं मातेला आपल्या बाळाचा जन्म श्लील वाटणं यात काहीच विशेष नाही.
2. धर्ममार्तंडांना कशालाही अश्लील म्हणण्याची वाईट खोड शतकानुशतकं आहेच त्यामुळे त्यातही काही विशेष नाही.^१

१. अधिक माहितीसाठी या पानावर 'Blasphemy and religion' हा भाग वाचावा. मग यातून निष्कर्ष काय काढता येतील?

1. कवी चारचौघांसारखाच आहे; अडचण असली तर ती धर्ममार्तंडांची आहे.
2. ज्याच्या जन्माची धर्ममार्तंडांना अडचण होते असा कवी बहुधा मूर्तिभंजक उदारमतवादी असावा ;-)
3. ज्यानं टाकलेला फोटो इथे संपादित होतो असा कवी बहुधा मूर्तिभंजक उदारमतवादी असावा लेखकानं स्व-संपादन करून फोटो काढलेला असल्यामुळे लेखक खोडसाळ असावा ;-)

ही कविता सुद्धा मला दुसर्‍या महायुद्धातल्या ज्यू हत्याकांडावर आहे असे वाटू लागले आहे...

ही सहा ओळींची कविता आहे, तिची जातकुळी एखाद्या चारोळीसारखी आहे. किंवा गजलच्या एखाद्या शेरासारखी. मला व्यक्तिशः यापेक्षा मोठ्या रचना आवडतात. किंवा एकावेळी अशा काहींचा संग्रह असावा अशी इच्छा असते. कविता वाचून पहिल्यांदा आठवला असेल तर मेरीने जीझसला दिलेला व्हर्जिन बर्थ. हा उल्लेख भाषांतराच्या चुकीमुळे आला असं म्हणतात, पण धर्ममार्तंडांना ते जपावंसं वाटलं. मेरीला आपोआपच कौमार्याशी जोडलेलं पावित्र्य त्यामुळे प्राप्त झालं. गर्भधारणा ज्या प्रक्रियेतून होते तिला अश्लील का बरं म्हणावं? मात्र धर्ममार्तंड, संस्कृतीरक्षक तसं म्हणताना दिसतात हेही खरंच. हे कवीला सांगायचं आहे.

व्हर्जिन बर्थ कसा काय देउ शकते, याचे उत्तर समर्थांनी दासबोधात देऊन ठेवलेले आहे: रजस्वलेचा जो विटाळ त्याचा आळोन जाला गाळ त्याचाच हा नरदेह केवळ जाला असे आता मग यात मातुश्री विवाहित वा अविवाहित, हा प्रश्नच उद्भवत नाही. टीपः दासबोध वाचायचो, त्याला आता पस्तीस वर्षे उलटली आहेत, त्यामुळे एखाद-दुसरा शब्द इकडेतिकडे झाला असेल, पण अर्थ तोच आहे. नेमका समास व ओवी कोणती, हे लक्षात नाही. जिज्ञासूंनी या निमित्ताने दासबोध चाळल्यास उत्तमच.

या कवितेत काही कळले नाही, अश्या ज्या प्रतिक्रिया आल्या, त्या रास्तच आहेत, असे वाटून या कवितेचा धांडोळा घेत आहे: लहान मुलांना प्रत्येक गोष्टीविषयी खूप जिज्ञासा असते, व त्यापोटी ते खूपसे प्रश्न विचारात असतात, हे आपण बघतोच. या जिज्ञासेची व प्रश्नांची सुरुवात त्यांना बोलता येउ लागल्यावर आपल्याला प्रत्यक्ष प्रश्न विचारू लागतात, तेंव्हा होते, असे जरी भासत असले, तरी त्याचा प्रारंभ जन्म-क्षणापासून वा गर्भावस्थेपासूनसुद्धा होत असेल, असे मला वाटते. विशेषत: ज्ञानेश्वर, मोझार्ट इ. सारख्या प्रतिभावंतांच्या बाबतीत असे घडणे सहज शक्य आहे. मनुष्याच्या आयुष्यातील अगदी पहिली घटना म्हणजे स्वत:चा जन्म. तेंव्हा पहिली जिज्ञासा स्वत:च्या जन्माबद्दलच असू शकते. या कवितेतील नवजात अर्भक स्वत:च्या जन्माबद्दलच प्रश्न विचारत आहे. ते आपला प्रश्न आईला विचारणार, हे स्वाभाविकच आहे. .... परंतु त्याने विचारलेला प्रश्न फार विचित्र आहे. अमुक एक गोष्ट श्लील की अश्लील, असा प्रश्न त्याला पुढे अनेक वर्षांनंतर पडू शकतो, परंतु जन्मल्या जन्मल्या असे कसे शक्य आहे? इथे आपल्याला असा कयास करावा लागतो, की हा प्रश्न त्याच्या मागील जन्माच्या स्मृतीतून आला असावा. धर्ममार्तंडांच्या उल्लेखामुळे गॅलिलिओ, ज्ञानेश्वर, डार्विन वगैरे आठवतात. श्लील की अश्लील असा प्रश्न, व धर्ममार्तंडांचे उत्तर 'अश्लील अश्लील' यावरून पूर्व-जन्मातील एखाद्या लेखकाचा, कवीचा, चित्रकाराचा हा पुनर्जन्म असावा, असे वाटू लागते. या संदर्भात कालिदास, काकोडकर, फ्रॉईड, राजा रविवर्मा, एम एफ हुसेन, यांची आठवण होते. यातील हुसेन यांचे उदाहरण अगदी अलिकडचे. ते विख्यात चित्रकार तर होतेच, शिवाय कवीही होते. म्हणजे सरस्वतीची त्यांच्यावर विशेष कृपा होती, असे म्हटले पाहिजे. परंतु या सरस्वतीच्या चित्रावरूनच आपल्याला मरणसमयी सुद्धा मायदेशात परतता आले नाही, हे शल्य उरी घेउनच ते गेले. आपण 'श्लील-अश्लील-विवेक' करायला हवा होता, अशी बोचणीही त्यांना लागली असेल. अश्या परीस्थित नवीन जन्म घेतल्यावर ते काय करतील? मृत्युसमयी जो विचार, वासना मनात असते, ती पुढील जन्मात तिथूनच पुढे चालू होते, असे सांगितले जाते. त्यामुळे नवीन जन्म घेता घेता त्यांनी आत्ताच हा श्लील-अश्लीलतेचा घोळ मिटवलेला बरा, म्हणून आईला प्रश्न विचारलेला दिसतो. आईने त्यांना प्रेमभराने, आपुलकीने "बाळा श्लील रे श्लील" असे उत्तर दिले. परंतु खरा प्रश्न धर्ममार्तंडांच्या विरोधाचा आहे, म्हणून ते त्यांनाही तोच प्रश्न विचारतात. मार्तंडहो, माझा जन्म श्लील की अश्लील? (मार-तंड: मारणारे, तंडन करणारे, इ.इ.) एरव्ही एक-मेकांचा हेवादावा करणारे, प्रसंगी खून सुद्धा करणारे मार्तंड अश्या प्रसंगी एक होऊन 'एकरवाने' म्हणतात: अश्लील अश्लील. (आई प्रमाणे ते 'बाळा', 'रे' असले आपुलकीदर्शक शब्द वापरत नाहीत, तर ताबडतोब अश्लील अश्लील असे ठणकावून सांगतात. जणु तेवढे एकच उत्तर त्यांना ठाऊक असते) .....असा या कवितेचा अर्थ लावता येतो. ____________________________________________________ परंतु खरोखरच असा सर्व विचार करून, ठरवून ही कविता रचली गेली आहे का? याचे उत्तर "नाही" असे आहे. या कवितेच्या निर्मिती संबंधी आणखी बरेच लिहिण्याजोगे आहे, आणि ते लिहिल्याने काव्यनिर्मिती वा एकूणच कलानिर्मितीच्या प्रक्रियेवर प्रकाश पडू शकतो. परंतु वेळेअभावी सध्या इथेच थांबावे लागत आहे.

गौतम ऋषी असते तर कदाचित श्लील-श्लील म्हणाले असते. :) एनी वे, कविता आवडली.

गमतीदार कविता. (कविता अशी अतिस्पष्ट असली, की मला त्यातून मिळणारा आनंद थोडा कमी होतो. कदाचित चित्र हवे होते. मूळ प्रसिद्धीत दिलेले चित्र मी बघितले नाही. चित्राखाली शीर्षककविता म्हणून चित्र+कविता ही जोडकलाकृती कदाचित बहुपदरी होती.)

हि कविता तर एखाद्या प्रकांडपंडितालाही मौनव्रत धारण करायला लावेल अशी बनली आहे . कलियुगाची महती कवितेत उतरली आहे . मला वाटतं पुढचं भविष्यकालीन भाकीतच या कवितेमध्ये आवतरले आहे .. सिद्धेश्वर विलास पाटणकर

..मला वाटतं पुढचं भविष्यकालीन भाकीतच..

ते नेमके कोणते ? ( कवि महोदयांना त्यात पूर्वजन्म दिसतोय, ते ऋषिकेश म्हणतात आधुनिकोत्तर वगैरे आता आपण भविष्याचे भाकीत बघताय तरी कोणते ?)

नाही आवडल मला काहीतरीच श्लील अश्लिल म्हणे

कवीता व त्यावरील कविवर्यांच्या स्पष्टीकरणानंतर असे वाटते की साक्षात्काराची ठिणगी पडली व दुर्बोध कवीतेचा जन्म झाला. समाज श्लील, अश्लील याची व्याख्या काळानुरूप वेग वेगळी करतो. धर्म मार्तंड आपापल्या सोईनुसार अर्थ काढतात. पुराणात,इतीहासात अनेक अशी उदाहरणे दाखवता येतील की ज्या बाळांच्या जन्माची पार्श्वभूमी एक सारखीच आहे पण प्रत्येकाला वेगवेगळे मापदंड लावले गेले. हे माझे वैयक्तिक मत आहे. गदारोळ माजू नये म्हणून स्पष्टीकरण देत नाही. बाळाचा जन्म श्लील का अश्लील ठरवण्याचा अधिकार फक्त आईलाच. सांप्रत काव्यात कविवर्य स्पष्टीकरण देताना माऊलींचे उदाहरण देत धर्ममार्तांडांच्या थोतांडकडे लक्ष वेधून घेतात. कवीतेची दुर्बोधता लक्षात घेता, कविवर्य ग्रेस यांची आठवण होते. वर वर साधे सोपे दिसणारे शब्द वाचताना, वाचक चक्रव्यूहात सापडल्याचा अनुभव करतो. कवीवर्य ग्रेस आपली खंत खालील कवीतेत अशा प्रकारे व्यक्त करतात. शब्दरचना असबंध वाटते. कवीच्या मनात काय विचार असतील याची सहज कल्पना येत नाही व कवीता दुर्बोध वाटते. मी वाचलेली कवीता व कळालेला अर्थ खालील प्रमाणे. कावळ्यांचा रंग कुणी आपले म्हणेना कुणी बिलगेना गळा कंठ दाटताना झाला रंग कावळ्यांचा काळा.... नसानसांतून वाहे फणा उगारून साप, दूर सावल्यांचा घोळ माझे नाचवितो पाप... कुणी आढ्याला बांधली? रात्र आंधळ्या कौलांची चंद्र पडला मरून इथे पहाडाच्या खाली... ही कविता ग्रेस यांनी बहुतेक त्यांच्या कवितांच्या आलोचनेला त्रस्त होऊन लिहिली असावी. जसे कावळ्याला कोणी आपले म्हणत नाही त्याचा तिरस्कार करतात तसेच त्यांच्या प्रत्येक कविते वर दुर्बोधतेचा आरोप केला. कवीवर्य म्हणतात लोकांना माझ्या कवितांबद्दल सांगून सांगून माझा कंठ दाटून येतो आणि शेवटी माझा रंगही कावळ्याच्या रंगाप्रमाणे काळा पडतो. तद्वतच वरील कवीता मला वाटते.

चित्रगुप्तांनी निर्माण केलेल्या कूट प्रश्नाला त्यांचे उत्तर माहित असेल तर मग हा खटाटोप कशाला पाहिजे? धर्म मार्तंड शब्दात धर्म का घुसवला आहे? यात धर्माचे काही देणे घेणे नाही. 'मार्तंड' म्हणजे स्वतःला जास्त शहाणे समजणारे किंवा समाजात स्वतः चे स्तोम निर्माण केलेले लोक. जीतेंद्र आव्हाड यांची गणना करावी की नाही हे वाचकांनी ठरवावे.

हि श्लील-अश्लीलता प्रत्येक गोष्टी नव्या मार्तडांकडुन आजही थोपली जाते. भन्नाट विचार.

जे लिहिले आहे ते कळाले नाहि... एका माकडीणीचा व तिच्या बेबी चा फोटो पण होता तो पण गायब.. अद्भुतरस...

जे मोठ्यामोठ्या संत महंतांनादेखील जे कोडे सुटलेले नाही त्याच कोड्याचा प्रश्न एका नवजन्म घेणार्‍या बालकाला पडावा यात मोठे आश्चर्य आहे. एकाअर्थाने त्या बालकाची पुढली वाटचाल अध्यात्मिकमार्गावर होणार/ झाली असेल.

धर्ममार्तंड अश्लील म्हणाले तो "जन्म अश्लील" की विचारलेला "प्रश्न अश्लील"? (श्लीलशिरोमणी ह भ प श्री दादामहाराजांचा फ्यान) नितिन थत्ते

फोटो असल्याशिवाय या पाकृवर प्रतिक्रीया देणार नाही!

हे आधुनिकोत्तर लेखन आहे का? ;) असे असल्यास वा वा चान चान!! तसे नसल्यास कळले नाही असे बिंदास सांगतो :)

या लेखनात दम आहे असे वाटते आहे. माणसाच्या मूल्यविषयक कल्पनांवर भाष्य असावे हे. पण काय आणि कसे ते नीट सांगता येत नाही. कॉलिंग घासुगुर्जी!

आजकाल तुमचा वेळ अज्जिबातच जात नै का? का हापिसात काम नै? अं?

अहो, कसले हापिस अन कसले काय... 'रिकामा न्हावी, भिंतीला तुंबड्या लावी', या जमातीतले आहोत आम्ही. जन्मजात फुर्सती पणाचे फुकट धंदे करणारे.

1. 'आपला तो बाब्या दुसर्‍यांचा तो कार्टा' या न्यायानं मातेला आपल्या बाळाचा जन्म श्लील वाटणं यात काहीच विशेष नाही.
2. धर्ममार्तंडांना कशालाही अश्लील म्हणण्याची वाईट खोड शतकानुशतकं आहेच त्यामुळे त्यातही काही विशेष नाही.^१

१. अधिक माहितीसाठी या पानावर 'Blasphemy and religion' हा भाग वाचावा. मग यातून निष्कर्ष काय काढता येतील?

1. कवी चारचौघांसारखाच आहे; अडचण असली तर ती धर्ममार्तंडांची आहे.
2. ज्याच्या जन्माची धर्ममार्तंडांना अडचण होते असा कवी बहुधा मूर्तिभंजक उदारमतवादी असावा ;-)
3. ज्यानं टाकलेला फोटो इथे संपादित होतो असा कवी बहुधा मूर्तिभंजक उदारमतवादी असावा लेखकानं स्व-संपादन करून फोटो काढलेला असल्यामुळे लेखक खोडसाळ असावा ;-)

ही कविता सुद्धा मला दुसर्‍या महायुद्धातल्या ज्यू हत्याकांडावर आहे असे वाटू लागले आहे...

ही सहा ओळींची कविता आहे, तिची जातकुळी एखाद्या चारोळीसारखी आहे. किंवा गजलच्या एखाद्या शेरासारखी. मला व्यक्तिशः यापेक्षा मोठ्या रचना आवडतात. किंवा एकावेळी अशा काहींचा संग्रह असावा अशी इच्छा असते. कविता वाचून पहिल्यांदा आठवला असेल तर मेरीने जीझसला दिलेला व्हर्जिन बर्थ. हा उल्लेख भाषांतराच्या चुकीमुळे आला असं म्हणतात, पण धर्ममार्तंडांना ते जपावंसं वाटलं. मेरीला आपोआपच कौमार्याशी जोडलेलं पावित्र्य त्यामुळे प्राप्त झालं. गर्भधारणा ज्या प्रक्रियेतून होते तिला अश्लील का बरं म्हणावं? मात्र धर्ममार्तंड, संस्कृतीरक्षक तसं म्हणताना दिसतात हेही खरंच. हे कवीला सांगायचं आहे.

व्हर्जिन बर्थ कसा काय देउ शकते, याचे उत्तर समर्थांनी दासबोधात देऊन ठेवलेले आहे: रजस्वलेचा जो विटाळ त्याचा आळोन जाला गाळ त्याचाच हा नरदेह केवळ जाला असे आता मग यात मातुश्री विवाहित वा अविवाहित, हा प्रश्नच उद्भवत नाही. टीपः दासबोध वाचायचो, त्याला आता पस्तीस वर्षे उलटली आहेत, त्यामुळे एखाद-दुसरा शब्द इकडेतिकडे झाला असेल, पण अर्थ तोच आहे. नेमका समास व ओवी कोणती, हे लक्षात नाही. जिज्ञासूंनी या निमित्ताने दासबोध चाळल्यास उत्तमच.

या कवितेत काही कळले नाही, अश्या ज्या प्रतिक्रिया आल्या, त्या रास्तच आहेत, असे वाटून या कवितेचा धांडोळा घेत आहे: लहान मुलांना प्रत्येक गोष्टीविषयी खूप जिज्ञासा असते, व त्यापोटी ते खूपसे प्रश्न विचारात असतात, हे आपण बघतोच. या जिज्ञासेची व प्रश्नांची सुरुवात त्यांना बोलता येउ लागल्यावर आपल्याला प्रत्यक्ष प्रश्न विचारू लागतात, तेंव्हा होते, असे जरी भासत असले, तरी त्याचा प्रारंभ जन्म-क्षणापासून वा गर्भावस्थेपासूनसुद्धा होत असेल, असे मला वाटते. विशेषत: ज्ञानेश्वर, मोझार्ट इ. सारख्या प्रतिभावंतांच्या बाबतीत असे घडणे सहज शक्य आहे. मनुष्याच्या आयुष्यातील अगदी पहिली घटना म्हणजे स्वत:चा जन्म. तेंव्हा पहिली जिज्ञासा स्वत:च्या जन्माबद्दलच असू शकते. या कवितेतील नवजात अर्भक स्वत:च्या जन्माबद्दलच प्रश्न विचारत आहे. ते आपला प्रश्न आईला विचारणार, हे स्वाभाविकच आहे. .... परंतु त्याने विचारलेला प्रश्न फार विचित्र आहे. अमुक एक गोष्ट श्लील की अश्लील, असा प्रश्न त्याला पुढे अनेक वर्षांनंतर पडू शकतो, परंतु जन्मल्या जन्मल्या असे कसे शक्य आहे? इथे आपल्याला असा कयास करावा लागतो, की हा प्रश्न त्याच्या मागील जन्माच्या स्मृतीतून आला असावा. धर्ममार्तंडांच्या उल्लेखामुळे गॅलिलिओ, ज्ञानेश्वर, डार्विन वगैरे आठवतात. श्लील की अश्लील असा प्रश्न, व धर्ममार्तंडांचे उत्तर 'अश्लील अश्लील' यावरून पूर्व-जन्मातील एखाद्या लेखकाचा, कवीचा, चित्रकाराचा हा पुनर्जन्म असावा, असे वाटू लागते. या संदर्भात कालिदास, काकोडकर, फ्रॉईड, राजा रविवर्मा, एम एफ हुसेन, यांची आठवण होते. यातील हुसेन यांचे उदाहरण अगदी अलिकडचे. ते विख्यात चित्रकार तर होतेच, शिवाय कवीही होते. म्हणजे सरस्वतीची त्यांच्यावर विशेष कृपा होती, असे म्हटले पाहिजे. परंतु या सरस्वतीच्या चित्रावरूनच आपल्याला मरणसमयी सुद्धा मायदेशात परतता आले नाही, हे शल्य उरी घेउनच ते गेले. आपण 'श्लील-अश्लील-विवेक' करायला हवा होता, अशी बोचणीही त्यांना लागली असेल. अश्या परीस्थित नवीन जन्म घेतल्यावर ते काय करतील? मृत्युसमयी जो विचार, वासना मनात असते, ती पुढील जन्मात तिथूनच पुढे चालू होते, असे सांगितले जाते. त्यामुळे नवीन जन्म घेता घेता त्यांनी आत्ताच हा श्लील-अश्लीलतेचा घोळ मिटवलेला बरा, म्हणून आईला प्रश्न विचारलेला दिसतो. आईने त्यांना प्रेमभराने, आपुलकीने "बाळा श्लील रे श्लील" असे उत्तर दिले. परंतु खरा प्रश्न धर्ममार्तंडांच्या विरोधाचा आहे, म्हणून ते त्यांनाही तोच प्रश्न विचारतात. मार्तंडहो, माझा जन्म श्लील की अश्लील? (मार-तंड: मारणारे, तंडन करणारे, इ.इ.) एरव्ही एक-मेकांचा हेवादावा करणारे, प्रसंगी खून सुद्धा करणारे मार्तंड अश्या प्रसंगी एक होऊन 'एकरवाने' म्हणतात: अश्लील अश्लील. (आई प्रमाणे ते 'बाळा', 'रे' असले आपुलकीदर्शक शब्द वापरत नाहीत, तर ताबडतोब अश्लील अश्लील असे ठणकावून सांगतात. जणु तेवढे एकच उत्तर त्यांना ठाऊक असते) .....असा या कवितेचा अर्थ लावता येतो. ____________________________________________________ परंतु खरोखरच असा सर्व विचार करून, ठरवून ही कविता रचली गेली आहे का? याचे उत्तर "नाही" असे आहे. या कवितेच्या निर्मिती संबंधी आणखी बरेच लिहिण्याजोगे आहे, आणि ते लिहिल्याने काव्यनिर्मिती वा एकूणच कलानिर्मितीच्या प्रक्रियेवर प्रकाश पडू शकतो. परंतु वेळेअभावी सध्या इथेच थांबावे लागत आहे.

गौतम ऋषी असते तर कदाचित श्लील-श्लील म्हणाले असते. :) एनी वे, कविता आवडली.

गमतीदार कविता. (कविता अशी अतिस्पष्ट असली, की मला त्यातून मिळणारा आनंद थोडा कमी होतो. कदाचित चित्र हवे होते. मूळ प्रसिद्धीत दिलेले चित्र मी बघितले नाही. चित्राखाली शीर्षककविता म्हणून चित्र+कविता ही जोडकलाकृती कदाचित बहुपदरी होती.)

हि कविता तर एखाद्या प्रकांडपंडितालाही मौनव्रत धारण करायला लावेल अशी बनली आहे . कलियुगाची महती कवितेत उतरली आहे . मला वाटतं पुढचं भविष्यकालीन भाकीतच या कवितेमध्ये आवतरले आहे .. सिद्धेश्वर विलास पाटणकर

..मला वाटतं पुढचं भविष्यकालीन भाकीतच..

ते नेमके कोणते ? ( कवि महोदयांना त्यात पूर्वजन्म दिसतोय, ते ऋषिकेश म्हणतात आधुनिकोत्तर वगैरे आता आपण भविष्याचे भाकीत बघताय तरी कोणते ?)

नाही आवडल मला काहीतरीच श्लील अश्लिल म्हणे

कवीता व त्यावरील कविवर्यांच्या स्पष्टीकरणानंतर असे वाटते की साक्षात्काराची ठिणगी पडली व दुर्बोध कवीतेचा जन्म झाला. समाज श्लील, अश्लील याची व्याख्या काळानुरूप वेग वेगळी करतो. धर्म मार्तंड आपापल्या सोईनुसार अर्थ काढतात. पुराणात,इतीहासात अनेक अशी उदाहरणे दाखवता येतील की ज्या बाळांच्या जन्माची पार्श्वभूमी एक सारखीच आहे पण प्रत्येकाला वेगवेगळे मापदंड लावले गेले. हे माझे वैयक्तिक मत आहे. गदारोळ माजू नये म्हणून स्पष्टीकरण देत नाही. बाळाचा जन्म श्लील का अश्लील ठरवण्याचा अधिकार फक्त आईलाच. सांप्रत काव्यात कविवर्य स्पष्टीकरण देताना माऊलींचे उदाहरण देत धर्ममार्तांडांच्या थोतांडकडे लक्ष वेधून घेतात. कवीतेची दुर्बोधता लक्षात घेता, कविवर्य ग्रेस यांची आठवण होते. वर वर साधे सोपे दिसणारे शब्द वाचताना, वाचक चक्रव्यूहात सापडल्याचा अनुभव करतो. कवीवर्य ग्रेस आपली खंत खालील कवीतेत अशा प्रकारे व्यक्त करतात. शब्दरचना असबंध वाटते. कवीच्या मनात काय विचार असतील याची सहज कल्पना येत नाही व कवीता दुर्बोध वाटते. मी वाचलेली कवीता व कळालेला अर्थ खालील प्रमाणे. कावळ्यांचा रंग कुणी आपले म्हणेना कुणी बिलगेना गळा कंठ दाटताना झाला रंग कावळ्यांचा काळा.... नसानसांतून वाहे फणा उगारून साप, दूर सावल्यांचा घोळ माझे नाचवितो पाप... कुणी आढ्याला बांधली? रात्र आंधळ्या कौलांची चंद्र पडला मरून इथे पहाडाच्या खाली... ही कविता ग्रेस यांनी बहुतेक त्यांच्या कवितांच्या आलोचनेला त्रस्त होऊन लिहिली असावी. जसे कावळ्याला कोणी आपले म्हणत नाही त्याचा तिरस्कार करतात तसेच त्यांच्या प्रत्येक कविते वर दुर्बोधतेचा आरोप केला. कवीवर्य म्हणतात लोकांना माझ्या कवितांबद्दल सांगून सांगून माझा कंठ दाटून येतो आणि शेवटी माझा रंगही कावळ्याच्या रंगाप्रमाणे काळा पडतो. तद्वतच वरील कवीता मला वाटते.

चित्रगुप्तांनी निर्माण केलेल्या कूट प्रश्नाला त्यांचे उत्तर माहित असेल तर मग हा खटाटोप कशाला पाहिजे? धर्म मार्तंड शब्दात धर्म का घुसवला आहे? यात धर्माचे काही देणे घेणे नाही. 'मार्तंड' म्हणजे स्वतःला जास्त शहाणे समजणारे किंवा समाजात स्वतः चे स्तोम निर्माण केलेले लोक. जीतेंद्र आव्हाड यांची गणना करावी की नाही हे वाचकांनी ठरवावे.

अरेच्चा, मला वाटलं हे पण श्री. ले. की. बोले यांच्याच डायरीतून ढापून आणलं आहे. असो.

मज मोकल्या दाही दिशा. (एक बेहद्द नाममात्र ) रामदास

पहिली दोन कडवी चांगली जमवली आहेत. शेवटची दोन अंमळ हूकलेली आहेत.

शेवटच्या कडव्यापरर्यंत सर्व रस अर्थव्यवहारापासुन, वीररस,अद्भुतरस,रौद्ररस,शांतरस झिरपले आहेत. //चानदन्या झुकल्य जराश्या आता न मी बन्दा कुनाचा मज मोकल्या दाही दिशा// ह्या वाक्यांनी तर ड्वाले पाणावले... शुक्रवार आणि मोठ्या विकांताच्या शुभेच्छा मुसुशेठ!

तेवढ्यामुळे "मोकलाया दाहि दिश्या" कविता डोळ्याखालून गेली... (आजवर "मोकलाया दाही दिशा" ही प्रमाण-मराठीतच लिहिलेल्या कुठल्याशा प्रसिद्ध कवितेतली ओळ असावी असा माझा समज होता. आज शोधून संदर्भ सापडला, आणि समज सुधारून घेतला.)

टाईमपास आवडला. एरवी कपाळावर काही विचारी सुरकुत्या टाकून गंभीरपणे लिखाण करणार्‍या मुक्तसुनीतांनी शुक्रवारी रात्री केलेले हे लिखाण वाचून एखादा साधू हळूच चॉकलेट खाताना पकडला जावा तसे वाटले. (उपमा अर्थातच ढापलेल्या आहेत!)

लांब विकांताच्या सुरुवातीला अनेक कविगणांच्या काव्यसुमनांचा संमिश्र साक्षात्कार व्हावा यात नवल ते काय? ह्या कवितेचे नाव 'ढापलेली अक्षरे' असे ठेवावे का? -रंगा

हाहाहा! पूर्वी आम्ही बुधवारची वाट बघायचो. आता शुक्रवारची वाट बघावी लागणार की काय?

ही कविता पाहून आयकिआने प्रसिद्ध केलेल्या मोड्यूलर फर्निचरची आठवण झाली. शंभरेक कविता घेतल्या तर त्यांच्या ओळींच्या परम्युटेशन-कॉंबिनेशननी किमान दोनतीन कोटी कविता करता याव्यात असा आमचा प्राथमिक अंदाज आहे. आमच्या कवितकसाठी मॉड्यूलर कविता तयार करण्याचं मोड्यूल लिहणार का? राजेश

कधीकधी तुमच्यातच पाहतो मी कुणाच्या खांद्यावर कुणाचे ओझे तरी कसे फुलतात ('संग्रहणी'य) गुलाब हे ताजे न-अवांतरः 'औषधोपचार', 'नृत्य' किंवा 'गुंतवणूक' म्हटलेत ते बरे झाले, पण फलज्योतिष किंवा कृष्णमूर्ती या क्याटेगरीत घातल्याबद्दल कुणीतरी तुमची तक्रार संपादकमंडळाकडे करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

हा हा हा!!! :))

अरेच्चा, मला वाटलं हे पण श्री. ले. की. बोले यांच्याच डायरीतून ढापून आणलं आहे. असो.

मज मोकल्या दाही दिशा. (एक बेहद्द नाममात्र ) रामदास

पहिली दोन कडवी चांगली जमवली आहेत. शेवटची दोन अंमळ हूकलेली आहेत.

शेवटच्या कडव्यापरर्यंत सर्व रस अर्थव्यवहारापासुन, वीररस,अद्भुतरस,रौद्ररस,शांतरस झिरपले आहेत. //चानदन्या झुकल्य जराश्या आता न मी बन्दा कुनाचा मज मोकल्या दाही दिशा// ह्या वाक्यांनी तर ड्वाले पाणावले... शुक्रवार आणि मोठ्या विकांताच्या शुभेच्छा मुसुशेठ!

तेवढ्यामुळे "मोकलाया दाहि दिश्या" कविता डोळ्याखालून गेली... (आजवर "मोकलाया दाही दिशा" ही प्रमाण-मराठीतच लिहिलेल्या कुठल्याशा प्रसिद्ध कवितेतली ओळ असावी असा माझा समज होता. आज शोधून संदर्भ सापडला, आणि समज सुधारून घेतला.)

टाईमपास आवडला. एरवी कपाळावर काही विचारी सुरकुत्या टाकून गंभीरपणे लिखाण करणार्‍या मुक्तसुनीतांनी शुक्रवारी रात्री केलेले हे लिखाण वाचून एखादा साधू हळूच चॉकलेट खाताना पकडला जावा तसे वाटले. (उपमा अर्थातच ढापलेल्या आहेत!)

लांब विकांताच्या सुरुवातीला अनेक कविगणांच्या काव्यसुमनांचा संमिश्र साक्षात्कार व्हावा यात नवल ते काय? ह्या कवितेचे नाव 'ढापलेली अक्षरे' असे ठेवावे का? -रंगा

हाहाहा! पूर्वी आम्ही बुधवारची वाट बघायचो. आता शुक्रवारची वाट बघावी लागणार की काय?

ही कविता पाहून आयकिआने प्रसिद्ध केलेल्या मोड्यूलर फर्निचरची आठवण झाली. शंभरेक कविता घेतल्या तर त्यांच्या ओळींच्या परम्युटेशन-कॉंबिनेशननी किमान दोनतीन कोटी कविता करता याव्यात असा आमचा प्राथमिक अंदाज आहे. आमच्या कवितकसाठी मॉड्यूलर कविता तयार करण्याचं मोड्यूल लिहणार का? राजेश

कधीकधी तुमच्यातच पाहतो मी कुणाच्या खांद्यावर कुणाचे ओझे तरी कसे फुलतात ('संग्रहणी'य) गुलाब हे ताजे न-अवांतरः 'औषधोपचार', 'नृत्य' किंवा 'गुंतवणूक' म्हटलेत ते बरे झाले, पण फलज्योतिष किंवा कृष्णमूर्ती या क्याटेगरीत घातल्याबद्दल कुणीतरी तुमची तक्रार संपादकमंडळाकडे करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

हा हा हा!!! :))