मिसळपाव अटकेपार जावो आणि मिसळपाव.com असेच त्रिखंडात गाजत राहो.

श्रीमंतयोगी नाही श्रीमानयोगी!!!

श्रीमंतयोगी / श्रीमानयोगी...मला वाटते दोन्ही बरोबर आहेत. थो. आबासाहेबासाठीच दोन्ही बिरुद जन्मास आलीत बहुतेक!

शिवाजी महाराजांना मानाचा मुजरा करताना जसे श्रीमंत योगी हे अचूक विशेषण आठवते तसेच त्यांच्यातील जे आवश्यक असलेले गूण स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी काव्यबद्ध केलेत त्यांची पण आठवण होते: जी शुद्धी हृदाची रामदास शीर डुलवी जी युक्ती पातशाह्यास शत्रूच्या झुलवी जी युक्ती कूटनितीस खलासी बुडवी जी शक्ती बलोन्मत्तास पदतली तुडवी ती शुद्धी हेतूची कर्मी लाहूदे ती बुद्धी भाबड्या जीवा लाभूदे ती शक्ती शोणितामाजी वाहू दे दे मंत्र पुन्हा, जो दिले समर्थे तुझ ज्या हे हिंदू नृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा ||

थोरल्या आबासाहेबांना मानाचा मुजरा.... मिसळपाव. कॉम चा वटवृक्ष असाच बहरत राहो. उत्तमोत्तम साहित्य इथे वाचायला मिळो... हीच श्रींची इच्छा...! - प्राजु

मी समर्थांच्या शब्दात म्हणेन - निश्चयाचा महामेरु | बहुत जनांसि आधारु | अखंड स्थितीचा निर्धारु | श्रीमंत योगी || चतुरंग

ज्या युगपुरूषाच्या दैदिप्यमान कर्तृत्वाने पुढे तीन शतकांनंतर जन्मलेल्या परंतु त्याचाच स्वातंत्र्य प्राप्तिचा वारसा चालविलेल्या क्रांतिकारकांना प्रभावित केले त्या महान शिवप्रभुंना सादर प्रणाम (महाराष्ट्रा पासुन शेकडो मैलांवर जन्मलेल्या हुतात्मा भगतसिंहांनी एक पत्रकार या नात्याने जेव्हा महाराष्ट्रात यायची त्यांना संधी मिळाली तेव्हा रायगडाला आवर्जुन भेट दिली होती तर ब्रिटिशांच्या नजरकैदेतुन सुटण्यापूर्वी नेताजी सुभाषचंद्रांनी जदुनाथ सरकार लिखित शिवचरित्राचे पारायण केले होते - विशेषत: आग्र्याहून सुटकेचे)

आमचा देखील त्रिवार मुजरा, बाकी तात्या सांगतात तसे "श्रीमान योगी" मध्ये मला पण नरहर कुरंदकरांची प्रस्तावना जास्त आवडली .

हे हिंदुशक्ति-संभूत-दीप्तितम-तेजा हे हिंदुतपस्या-पूत ईश्वरी ओजा हे हिंदुश्री-सौभाग्य-भूतीच्या साजा हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा करि हिंदुराष्ट्र हें तूतें, वंदना करि अंतःकरणज तुज, अभि-नंदना तव चरणिं भक्तिच्या चर्ची, चंदना गूढाशा पुरवीं त्या न कथूं शकतों ज्या हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा जी शुद्धि हृदाची रामदास शिर डुलवी जी बुद्धि पांच शाह्यांस शत्रुच्या झुलवी जी युक्ति कूटनीतींत खलांसी बुडवी जी शक्ति बलोन्मत्तास पदतलीं तुडवी ती शुद्ध हेतुची कर्मी, राहुं दे ती बुद्धि भाबडया जीवां, लाहुं दे ती शक्ति शोणितामाजीं, वाहुं दे दे मंत्र पुन्हा तो, दिले समर्थे तुज ज्या हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा गीतकार :स्वातंत्र्यवीर सावरकर गायक :लता मंगेशकर संगीतकार :पं. हृदयनाथ मंगेशकर ========================= शिवरायांना माझा मानाचा मुजरा =========================

साजि चतुर॑ग बिर र॑ग मे॑ तुर॑ग चढि सरजा शिवाजी ज॑ग जीतन चलत है॑ । भूषन भनत नाद बिहद नगारन के नदी नद मद गैब रनके रलत है॑ ॥ 'सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी' कु॑भकन्न असुर औतारी अवर॑गजेब कीन्ही कत्ल मथुरा दोहाई फेरी रब की ॥ खोदी डारे देवी देव सहर महल्ला बा॑के लाखन तुरूक कीन्हे छूटि गयी तब की ॥ भूषण भनत भाग्यो कासीपति विश्वनाथ और कौन गिनतीमे॑ भूली गति भबकी ॥ चारो॑ वर्ण धर्म छोडि कलमा निवाज पढि सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥ देवल गिरावते फिरावते निसान अली ऐसे डुबे राव राजे सभी गये लबकी ॥ गौरी गनपति आप औरनको देत ताप आपनीही बार सब मारि गये दबकी ॥ पीरा पयग॑बरा दिग॑बरा दिखाई देत सिद्धकी सिद्धाई गई रही बात रबकी ॥ कासीहूकी कला जाती मथुरा मसीत होती सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥

रायगड आणि सिंहगड यांची चित्रे पहा, http://community.webshots.com/user/sushinde

Forts

उरलेले कडवे... (कदाचीत आजच्या परिस्थितीसपण ज्याचा भावार्थ लागू होत असेल असे) .... हा भग्न तट असे गडागडाचा आजी हा भग्न आज जयदुर्ग आसंवांमाजी ही भवानिची ह्या पुन्हा गंजली धारा ती म्हणुनि भवानी दे न कुणा आधारा गड कोट जंजिरे सारे | भंगले जाहली राजधान्यांची | जंगले परदास्य-पराभविं सारी | मंगले या जगतिं जगू ही आज गमतसे लज्जा हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा

महाराष्ट्राच्या अखंड स्फुर्तीस्त्रोताला, जाणत्या राजाला... मानाचा मुजरा. नीलकांत

.... बाबासाहेबांच्या शिवचरित्राचे शेवटचे शब्द आठवतात : "काय लिहू ? शब्दच संपले."

शिवराया परत या आज तुमची खुप गरज आहे नाना

गो-ब्राम्हण क्षत्रियकुलावत॑स सि॑हासनाधिश्वर राजाधिराज, छत्रपति शिवाजी महाराजा॑चे चरणि लक्ष लक्ष प्रणाम ! थोरल्या महाराजा॑ची जय॑ती आम्ही "कळसुत्री सरकार" तारिख ठरवत॑ म्हणून कधीही साजरी करत नाही. ती साजरी होणार मार्चमध्येच, अगदी वाजत-गाजत. सरकारी मिळ्मिळीत पद्धतीन॑ नव्हे..अस्सल म्हराठमोळ्या!!! तस॑ तर रोज आमचा दिवस सुरु होतो तोच विष्णुसहस्त्रनाम आणि शिवव॑दनेने...त्यामुळे महाराजा॑ना मुजरा करायला आम्हाला कारण काढायची मुळीच गरज नाही. आपला - पिढ्या॑न् पिढ्या स्वराज्याच्या लग्नात आहुतीत उड्या मारायला गुढग्याला बाशि॑ग बा॑धून तयार राहणार्‍या देशमुखा॑चा अभिमानी वारस ध मा ल. अवा॑तर : मत आपल॑ आपल॑...जे आज शिवजय॑ती साजरी करतात त्या॑ना आमचा विरोध नाही...जे प्रत्येक महापुरूषाबाबत आपल्याकडे घडत॑ तेच दुर्दैवान॑ राजा॑च्या नशिबीही याव॑...इथ॑ही वाद ? असो. सरप॑च, आपला हेतु खचितच स्तुत्य आहे, त्याबद्दल धन्यवाद. कृपया गैरसमज नसावा. माझी वरील वाक्य॑ वाद घडवण्यासाठी / वाढवण्यासाठी नाहीत, तर ती केवळ माझ्या मनातली मळमळ आहे.

इंद्र जिमि जृंभपर ! बाडव सुअंभपर ! रावण सदंभपर ! रघुकुल राज है !! पौन वारिवाह पर ! संभु रतिनाह पर ! ज्यो सहसवाह पर ! राम द्विज राज है ! दावा दृमदंड पर ! चिता मृगझुंड पर ! भूषण वितुंड पर ! जैसे मृगराज है !! तेज तमंअंस पर ! कन्न्ह जिमि कंस पर ! त्यों म्लेंच्छ बंस पर ! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! कवीराज भूषण.

निश्चयाचा महामेरु, बहुत जनांसी आधारु अखंडस्थितीचा निर्धारु, श्रीमंत योगी नरपती, हयपती, गजपती, गडपती, भूपती, जळपती पुरंदर आणि शक्ती, पृष्ठभागी यशवंत, किर्तीवंत, सामर्थ्यवंत, वरदवंत पुण्यवंत, नीतीवंत, जाणता राजा आचार शील, विचारशील, दानशील, धर्मशील सर्वज्ञपणे सुशील, सकळांठायी धीर उदार गंभीर, शूर क्रियेसी तत्पर सावधपणे नृपवर, तुच्छ केले देव धर्म गोब्राम्हण, करावया संरक्षण हृदयस्थ झाला नारायण, प्रेरणा केली या भूमंडळाचे ठायी, धर्मरक्षी ऐसा नाही महाराष्ट्र धर्म राहिला काही, तुम्हा कारणे कित्येक दुष्ट संहारिला, कित्येकांसी धाक सुटला कित्येकांस आश्रय जाहला, शिवकल्याण राजा गायक :लता मंगेशकर संगीतकार :पं. हृदयनाथ मंगेशकर

महाराष्ट्र धर्म वाढविणार्‍या , गो ब्राह्मण प्रतिपालक शिवरायापुढे सतत नतमस्तक !!!! शिवभक्त .... केशवराव .

हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा ,आपणास मानाचा मुजरा..... राज....

महाराजांना हा मानाचा मुजरा! (नतमस्तक)बेसनलाडू

श्री शिवछत्रपतींना हा मानाचा मुजरा.... (तुकोबाचा वारकरी,शिवबाचा धारकरी) -इनोबा

समर्थांनी शिवरायांच्या पश्चात संभाजीराजांना लिहीलेल्या पत्रातून "शिवरायांचे कैसे चालणे| शिवरायाचे कैसे बोलणे || शिवरायाचे सलगी देणे| कैसे असे|| याहून करावे विशेष| तरीच म्हणावे पुरुष|| याऊपरी विशेष | काय सांगावे||" (थोरल्या राजांचे राज्य त्यांचा सेवक म्हणून चलवणारे) -पुण्याचे पेशवे

शिवरायांची राजमुद्रा

जाणता राजा शिवबाला मानाचा मुजरा -ऋषिकेश

कासीहूकी कला जाती मथुरा मसीत होती सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥ छत्रपतिना त्रिवार मुजरा.... आमच्या वन्शजाना लाख लाख अभिवादन.... प्रसाद सावन्त (भोसले) अव्यक्त

छत्रपतिना त्रिवार मुजरा.... प्रसाद सावन्त (भोसले)

सरपंचांना धन्यवाद देतो.

राखी हिन्दुवानी, हिन्दुवानको तिलक राख्यो | अस्मृती पुराण राखे वेदविधि सुनी मैं || राखी रजपुती , रजधानी राखी राजन की | धरामे धर्म राख्यो , राख्यो गुन गुनी मैं || भूषण सुकवि , जीती हद्द मरह्टट्न की | देस देस कीर्ति , बरवानी तव सुनी मैं || साही के सपूत , सिवराज समशेर तेरी | दिल्ली दल दाबी कै, दिवाल राखी दुनी मैं || वेद राखे विदित , पुराण राखे सारयुत | रामनाम राख्यो , अति रसना सुघर मैं || हिन्दुन की चोटी, रोटी राखी है सिपहीन की | कान्दे मैं जनेऊ राखे , माला राखी गर मैं || मिडी राखे मुगल , मरोरी राखे पातसाह | बैरीपिसी राखे , बरदान राख्यो कर मैं || राजन की हद्द राखी , तेगबल सिवराज | देव राखे देवल , स्वधर्म राख्यो घर मैं || देवल गिराविते , फिराविते निसान अली | ऐसे डूबे रावराने , सबी गए लबकी || गौर गणपती आप , औरनको देत ताप | आपनी ही बार सब , मारी गये दबकी || पीरा पैगंबर , दिगंबर दिखाई देत | सिद्ध की सिदधाई गई , रही बात रब की || कासी की कला जाती, मथुरा मस्जिद होती | सिवाजी न होते तो , सुन्नत होती सबकी || - कविराज भूषण. {{ हे! शहाजींचे वीर पुत्र शिवाजी महाराज! तुम्ही आपल्या तलावारीने हिंदुत्वाचे संरक्षण केले.हिन्दुंचा तिलक राखला आहे. श्रुति, स्मृति व पुराणातील आचारधर्माचे संरक्षण केले. राजपुतांचा क्षात्र धर्म व राजांच्या राजधान्यांना आपनाच स्थैर्य प्राप्त करून दिले आहे. पृथ्वीवर धर्म आपणच राखला आहे. गुणिजनांमधील श्रेष्ठ गुणांचे अस्तित्व आपल्यामुळेच राहिले आहे. आपण महाराष्ट्राची महानता वाढवली आहे व महाराष्ट्राला श्रेष्ठता प्राप्त करून दिली आहे. आपली किर्ती दिगंतात पसरलेली आहे. आपल्या दिव्या तलवारीने दिल्लीपतीच्या सेनेचा पराभव करून, जगात हिंदुंच्या मान मर्यादांचे संरक्षण केले आहे. वेदांचे आणि पुराणांचे सामर्थ्य आपल्यामुळेच टिकून राहिले आहे. आपल्यामुळेच भाविकांच्या जिभेवर रामनाम अस्तित्व शिल्लक आहे. हिंदुंच्या पवित्र शिखेला व सैनिकांच्या भाकरीला आपल्यामुळेच संरक्षण मिळाले आहे. यज्ञोपवितांना व पवित्र जपमाळांना आपण वाचाविले आहे. मोगलांच्या सामंतांचाच नव्हे, तर बादशाहचाही आपण धुव्वा उडविलात. निग्रहानुग्रहाचे सामर्थ्य आपण प्रकट केले आहे. देवळातील देव व घरामधील धर्म केवळ आपल्यामुळेच शिल्लक राहिला आहे. सभोवाताली सर्व यवनांचे कार्य अक्षुण्णपणे चालू असता व यवन सैनिकांनी मंदिरे पाडून त्या जागी अल्लाचा ध्वज फडकविला असता, राजे महाराजे भयग्रस्त व पतित होऊन तोंडदेखील बाहेर काढत नव्हते. थोडेसे पुजविधन चुकले तर भक्तांनाच ताप देणाय्रा देवी, गणपती आदि देवदेवतांना आपल्यावरील या यावनी संकटांचा प्रतिकार करणे अशक्य वाटून ते लपून बसले होते. सिद्धांची सिद्धि समाप्त होवून जिकडे तिकडे पीर, पैगंबर, फकीर, अवलिया यांचेच साम्राज्य पसरलेले होते. अशा स्थितीत जर शिवाजी महाराज झाले नसते, तर काशी कलाहीन झाली असती,मथुरेला मशीद उभा राहीली असती अणि हिन्दुंची सुन्ता झाली असती} अश्या एका महान युगप्रवर्तकाच्या भुमित जन्म घेतल्याने खरच अयुष्याचे सार्थक झाले!

जेंव्हा करपून निघाली धरणी यवनांच्या जालाखाली... विकून टाकली अब्रू स्वधार्माच्या चितेखाली... एक तेजस्वी सूर्य उगवला महाराष्ट्राच्या क्षितिजावरती.. गातो गान तयाचे..आजच्या शुभ मुहूर्तावरती...!!! महाराजांच्या पवित्र स्मृतीला त्रिवार मुजरा.... "अनामिका"

मिसळपाव अटकेपार जावो आणि मिसळपाव.com असेच त्रिखंडात गाजत राहो.

श्रीमंतयोगी नाही श्रीमानयोगी!!!

श्रीमंतयोगी / श्रीमानयोगी...मला वाटते दोन्ही बरोबर आहेत. थो. आबासाहेबासाठीच दोन्ही बिरुद जन्मास आलीत बहुतेक!

शिवाजी महाराजांना मानाचा मुजरा करताना जसे श्रीमंत योगी हे अचूक विशेषण आठवते तसेच त्यांच्यातील जे आवश्यक असलेले गूण स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी काव्यबद्ध केलेत त्यांची पण आठवण होते: जी शुद्धी हृदाची रामदास शीर डुलवी जी युक्ती पातशाह्यास शत्रूच्या झुलवी जी युक्ती कूटनितीस खलासी बुडवी जी शक्ती बलोन्मत्तास पदतली तुडवी ती शुद्धी हेतूची कर्मी लाहूदे ती बुद्धी भाबड्या जीवा लाभूदे ती शक्ती शोणितामाजी वाहू दे दे मंत्र पुन्हा, जो दिले समर्थे तुझ ज्या हे हिंदू नृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा ||

थोरल्या आबासाहेबांना मानाचा मुजरा.... मिसळपाव. कॉम चा वटवृक्ष असाच बहरत राहो. उत्तमोत्तम साहित्य इथे वाचायला मिळो... हीच श्रींची इच्छा...! - प्राजु

मी समर्थांच्या शब्दात म्हणेन - निश्चयाचा महामेरु | बहुत जनांसि आधारु | अखंड स्थितीचा निर्धारु | श्रीमंत योगी || चतुरंग

ज्या युगपुरूषाच्या दैदिप्यमान कर्तृत्वाने पुढे तीन शतकांनंतर जन्मलेल्या परंतु त्याचाच स्वातंत्र्य प्राप्तिचा वारसा चालविलेल्या क्रांतिकारकांना प्रभावित केले त्या महान शिवप्रभुंना सादर प्रणाम (महाराष्ट्रा पासुन शेकडो मैलांवर जन्मलेल्या हुतात्मा भगतसिंहांनी एक पत्रकार या नात्याने जेव्हा महाराष्ट्रात यायची त्यांना संधी मिळाली तेव्हा रायगडाला आवर्जुन भेट दिली होती तर ब्रिटिशांच्या नजरकैदेतुन सुटण्यापूर्वी नेताजी सुभाषचंद्रांनी जदुनाथ सरकार लिखित शिवचरित्राचे पारायण केले होते - विशेषत: आग्र्याहून सुटकेचे)

आमचा देखील त्रिवार मुजरा, बाकी तात्या सांगतात तसे "श्रीमान योगी" मध्ये मला पण नरहर कुरंदकरांची प्रस्तावना जास्त आवडली .

हे हिंदुशक्ति-संभूत-दीप्तितम-तेजा हे हिंदुतपस्या-पूत ईश्वरी ओजा हे हिंदुश्री-सौभाग्य-भूतीच्या साजा हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा करि हिंदुराष्ट्र हें तूतें, वंदना करि अंतःकरणज तुज, अभि-नंदना तव चरणिं भक्तिच्या चर्ची, चंदना गूढाशा पुरवीं त्या न कथूं शकतों ज्या हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा जी शुद्धि हृदाची रामदास शिर डुलवी जी बुद्धि पांच शाह्यांस शत्रुच्या झुलवी जी युक्ति कूटनीतींत खलांसी बुडवी जी शक्ति बलोन्मत्तास पदतलीं तुडवी ती शुद्ध हेतुची कर्मी, राहुं दे ती बुद्धि भाबडया जीवां, लाहुं दे ती शक्ति शोणितामाजीं, वाहुं दे दे मंत्र पुन्हा तो, दिले समर्थे तुज ज्या हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा गीतकार :स्वातंत्र्यवीर सावरकर गायक :लता मंगेशकर संगीतकार :पं. हृदयनाथ मंगेशकर ========================= शिवरायांना माझा मानाचा मुजरा =========================

साजि चतुर॑ग बिर र॑ग मे॑ तुर॑ग चढि सरजा शिवाजी ज॑ग जीतन चलत है॑ । भूषन भनत नाद बिहद नगारन के नदी नद मद गैब रनके रलत है॑ ॥ 'सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी' कु॑भकन्न असुर औतारी अवर॑गजेब कीन्ही कत्ल मथुरा दोहाई फेरी रब की ॥ खोदी डारे देवी देव सहर महल्ला बा॑के लाखन तुरूक कीन्हे छूटि गयी तब की ॥ भूषण भनत भाग्यो कासीपति विश्वनाथ और कौन गिनतीमे॑ भूली गति भबकी ॥ चारो॑ वर्ण धर्म छोडि कलमा निवाज पढि सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥ देवल गिरावते फिरावते निसान अली ऐसे डुबे राव राजे सभी गये लबकी ॥ गौरी गनपति आप औरनको देत ताप आपनीही बार सब मारि गये दबकी ॥ पीरा पयग॑बरा दिग॑बरा दिखाई देत सिद्धकी सिद्धाई गई रही बात रबकी ॥ कासीहूकी कला जाती मथुरा मसीत होती सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥

रायगड आणि सिंहगड यांची चित्रे पहा, http://community.webshots.com/user/sushinde

Forts

उरलेले कडवे... (कदाचीत आजच्या परिस्थितीसपण ज्याचा भावार्थ लागू होत असेल असे) .... हा भग्न तट असे गडागडाचा आजी हा भग्न आज जयदुर्ग आसंवांमाजी ही भवानिची ह्या पुन्हा गंजली धारा ती म्हणुनि भवानी दे न कुणा आधारा गड कोट जंजिरे सारे | भंगले जाहली राजधान्यांची | जंगले परदास्य-पराभविं सारी | मंगले या जगतिं जगू ही आज गमतसे लज्जा हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा

महाराष्ट्राच्या अखंड स्फुर्तीस्त्रोताला, जाणत्या राजाला... मानाचा मुजरा. नीलकांत

.... बाबासाहेबांच्या शिवचरित्राचे शेवटचे शब्द आठवतात : "काय लिहू ? शब्दच संपले."

शिवराया परत या आज तुमची खुप गरज आहे नाना

गो-ब्राम्हण क्षत्रियकुलावत॑स सि॑हासनाधिश्वर राजाधिराज, छत्रपति शिवाजी महाराजा॑चे चरणि लक्ष लक्ष प्रणाम ! थोरल्या महाराजा॑ची जय॑ती आम्ही "कळसुत्री सरकार" तारिख ठरवत॑ म्हणून कधीही साजरी करत नाही. ती साजरी होणार मार्चमध्येच, अगदी वाजत-गाजत. सरकारी मिळ्मिळीत पद्धतीन॑ नव्हे..अस्सल म्हराठमोळ्या!!! तस॑ तर रोज आमचा दिवस सुरु होतो तोच विष्णुसहस्त्रनाम आणि शिवव॑दनेने...त्यामुळे महाराजा॑ना मुजरा करायला आम्हाला कारण काढायची मुळीच गरज नाही. आपला - पिढ्या॑न् पिढ्या स्वराज्याच्या लग्नात आहुतीत उड्या मारायला गुढग्याला बाशि॑ग बा॑धून तयार राहणार्‍या देशमुखा॑चा अभिमानी वारस ध मा ल. अवा॑तर : मत आपल॑ आपल॑...जे आज शिवजय॑ती साजरी करतात त्या॑ना आमचा विरोध नाही...जे प्रत्येक महापुरूषाबाबत आपल्याकडे घडत॑ तेच दुर्दैवान॑ राजा॑च्या नशिबीही याव॑...इथ॑ही वाद ? असो. सरप॑च, आपला हेतु खचितच स्तुत्य आहे, त्याबद्दल धन्यवाद. कृपया गैरसमज नसावा. माझी वरील वाक्य॑ वाद घडवण्यासाठी / वाढवण्यासाठी नाहीत, तर ती केवळ माझ्या मनातली मळमळ आहे.

इंद्र जिमि जृंभपर ! बाडव सुअंभपर ! रावण सदंभपर ! रघुकुल राज है !! पौन वारिवाह पर ! संभु रतिनाह पर ! ज्यो सहसवाह पर ! राम द्विज राज है ! दावा दृमदंड पर ! चिता मृगझुंड पर ! भूषण वितुंड पर ! जैसे मृगराज है !! तेज तमंअंस पर ! कन्न्ह जिमि कंस पर ! त्यों म्लेंच्छ बंस पर ! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! शेर शिवराज है !! कवीराज भूषण.

निश्चयाचा महामेरु, बहुत जनांसी आधारु अखंडस्थितीचा निर्धारु, श्रीमंत योगी नरपती, हयपती, गजपती, गडपती, भूपती, जळपती पुरंदर आणि शक्ती, पृष्ठभागी यशवंत, किर्तीवंत, सामर्थ्यवंत, वरदवंत पुण्यवंत, नीतीवंत, जाणता राजा आचार शील, विचारशील, दानशील, धर्मशील सर्वज्ञपणे सुशील, सकळांठायी धीर उदार गंभीर, शूर क्रियेसी तत्पर सावधपणे नृपवर, तुच्छ केले देव धर्म गोब्राम्हण, करावया संरक्षण हृदयस्थ झाला नारायण, प्रेरणा केली या भूमंडळाचे ठायी, धर्मरक्षी ऐसा नाही महाराष्ट्र धर्म राहिला काही, तुम्हा कारणे कित्येक दुष्ट संहारिला, कित्येकांसी धाक सुटला कित्येकांस आश्रय जाहला, शिवकल्याण राजा गायक :लता मंगेशकर संगीतकार :पं. हृदयनाथ मंगेशकर

महाराष्ट्र धर्म वाढविणार्‍या , गो ब्राह्मण प्रतिपालक शिवरायापुढे सतत नतमस्तक !!!! शिवभक्त .... केशवराव .

हे हिंदु-नृसिंहा प्रभो शिवाजीराजा ,आपणास मानाचा मुजरा..... राज....

महाराजांना हा मानाचा मुजरा! (नतमस्तक)बेसनलाडू

श्री शिवछत्रपतींना हा मानाचा मुजरा.... (तुकोबाचा वारकरी,शिवबाचा धारकरी) -इनोबा

समर्थांनी शिवरायांच्या पश्चात संभाजीराजांना लिहीलेल्या पत्रातून "शिवरायांचे कैसे चालणे| शिवरायाचे कैसे बोलणे || शिवरायाचे सलगी देणे| कैसे असे|| याहून करावे विशेष| तरीच म्हणावे पुरुष|| याऊपरी विशेष | काय सांगावे||" (थोरल्या राजांचे राज्य त्यांचा सेवक म्हणून चलवणारे) -पुण्याचे पेशवे

शिवरायांची राजमुद्रा

जाणता राजा शिवबाला मानाचा मुजरा -ऋषिकेश

कासीहूकी कला जाती मथुरा मसीत होती सिवाजी न होतो तो सुनति होत सबकी ॥ छत्रपतिना त्रिवार मुजरा.... आमच्या वन्शजाना लाख लाख अभिवादन.... प्रसाद सावन्त (भोसले) अव्यक्त

छत्रपतिना त्रिवार मुजरा.... प्रसाद सावन्त (भोसले)

सरपंचांना धन्यवाद देतो.

राखी हिन्दुवानी, हिन्दुवानको तिलक राख्यो | अस्मृती पुराण राखे वेदविधि सुनी मैं || राखी रजपुती , रजधानी राखी राजन की | धरामे धर्म राख्यो , राख्यो गुन गुनी मैं || भूषण सुकवि , जीती हद्द मरह्टट्न की | देस देस कीर्ति , बरवानी तव सुनी मैं || साही के सपूत , सिवराज समशेर तेरी | दिल्ली दल दाबी कै, दिवाल राखी दुनी मैं || वेद राखे विदित , पुराण राखे सारयुत | रामनाम राख्यो , अति रसना सुघर मैं || हिन्दुन की चोटी, रोटी राखी है सिपहीन की | कान्दे मैं जनेऊ राखे , माला राखी गर मैं || मिडी राखे मुगल , मरोरी राखे पातसाह | बैरीपिसी राखे , बरदान राख्यो कर मैं || राजन की हद्द राखी , तेगबल सिवराज | देव राखे देवल , स्वधर्म राख्यो घर मैं || देवल गिराविते , फिराविते निसान अली | ऐसे डूबे रावराने , सबी गए लबकी || गौर गणपती आप , औरनको देत ताप | आपनी ही बार सब , मारी गये दबकी || पीरा पैगंबर , दिगंबर दिखाई देत | सिद्ध की सिदधाई गई , रही बात रब की || कासी की कला जाती, मथुरा मस्जिद होती | सिवाजी न होते तो , सुन्नत होती सबकी || - कविराज भूषण. {{ हे! शहाजींचे वीर पुत्र शिवाजी महाराज! तुम्ही आपल्या तलावारीने हिंदुत्वाचे संरक्षण केले.हिन्दुंचा तिलक राखला आहे. श्रुति, स्मृति व पुराणातील आचारधर्माचे संरक्षण केले. राजपुतांचा क्षात्र धर्म व राजांच्या राजधान्यांना आपनाच स्थैर्य प्राप्त करून दिले आहे. पृथ्वीवर धर्म आपणच राखला आहे. गुणिजनांमधील श्रेष्ठ गुणांचे अस्तित्व आपल्यामुळेच राहिले आहे. आपण महाराष्ट्राची महानता वाढवली आहे व महाराष्ट्राला श्रेष्ठता प्राप्त करून दिली आहे. आपली किर्ती दिगंतात पसरलेली आहे. आपल्या दिव्या तलवारीने दिल्लीपतीच्या सेनेचा पराभव करून, जगात हिंदुंच्या मान मर्यादांचे संरक्षण केले आहे. वेदांचे आणि पुराणांचे सामर्थ्य आपल्यामुळेच टिकून राहिले आहे. आपल्यामुळेच भाविकांच्या जिभेवर रामनाम अस्तित्व शिल्लक आहे. हिंदुंच्या पवित्र शिखेला व सैनिकांच्या भाकरीला आपल्यामुळेच संरक्षण मिळाले आहे. यज्ञोपवितांना व पवित्र जपमाळांना आपण वाचाविले आहे. मोगलांच्या सामंतांचाच नव्हे, तर बादशाहचाही आपण धुव्वा उडविलात. निग्रहानुग्रहाचे सामर्थ्य आपण प्रकट केले आहे. देवळातील देव व घरामधील धर्म केवळ आपल्यामुळेच शिल्लक राहिला आहे. सभोवाताली सर्व यवनांचे कार्य अक्षुण्णपणे चालू असता व यवन सैनिकांनी मंदिरे पाडून त्या जागी अल्लाचा ध्वज फडकविला असता, राजे महाराजे भयग्रस्त व पतित होऊन तोंडदेखील बाहेर काढत नव्हते. थोडेसे पुजविधन चुकले तर भक्तांनाच ताप देणाय्रा देवी, गणपती आदि देवदेवतांना आपल्यावरील या यावनी संकटांचा प्रतिकार करणे अशक्य वाटून ते लपून बसले होते. सिद्धांची सिद्धि समाप्त होवून जिकडे तिकडे पीर, पैगंबर, फकीर, अवलिया यांचेच साम्राज्य पसरलेले होते. अशा स्थितीत जर शिवाजी महाराज झाले नसते, तर काशी कलाहीन झाली असती,मथुरेला मशीद उभा राहीली असती अणि हिन्दुंची सुन्ता झाली असती} अश्या एका महान युगप्रवर्तकाच्या भुमित जन्म घेतल्याने खरच अयुष्याचे सार्थक झाले!

जेंव्हा करपून निघाली धरणी यवनांच्या जालाखाली... विकून टाकली अब्रू स्वधार्माच्या चितेखाली... एक तेजस्वी सूर्य उगवला महाराष्ट्राच्या क्षितिजावरती.. गातो गान तयाचे..आजच्या शुभ मुहूर्तावरती...!!! महाराजांच्या पवित्र स्मृतीला त्रिवार मुजरा.... "अनामिका"

खल्लास चित्रे आहेत,मस्तच ! आणि त्यावरची टिप्पणीही तितकीच सुंदर! स्वाती

आजि म्या ब्रह्म पाहिले अशी अवस्था करून टाकलीत हो! एकापेक्षा एक अप्रतिम चित्रे!! खूपच सुंदर!! (मंत्रमुग्ध) ऋषिकेश

क्षितिजावरील पूर्ण चंद्राची चित्रे लावा. तुमच्या हातून ती सुंदर येतील. सर्वच चित्रे छान, पण क्रमांक ३, ४, ५ अधिक आवडली. क्र ३ कमीतकमी गाजावाजा करता खूप सांगते (जपानी रेखाचित्रांसारखे). (४, ५ गुंतागुंत चित्रित करतात. ) क्र ४ मधे मला सूर्य व्यूहात अडकलेल्या वीरासारखा वाटतो. क्र ५ मध्ये लेसच्या ओढणीमागे सरणारी स्त्री आठवते. तुमच्या मनात काही का असेना - माझ्या कल्पनाशक्तीला वाव देणारी चित्रे आहेत. थोड्या जिज्ञासू चांभारचौकशा : ही चित्रे काढताना तुम्ही कॅमेराच्या पडद्याचा वेग (शटर स्पीड) किती ठेवता, जेणेकरून सूर्यप्रकाशाच्या केंद्रीभवनाने आतील इलेक्ट्रॉनिक्स जळून न जावेत? (काळी काच [न्यूट्रल डेन्सिटी फिल्टर] न लावता सूर्याचा फोटो श्क्यतोवर काढू नये, असे मी पूर्वी ऐकले होते.) किती मे.पि.चा कॅमेरा आहे, आणि साधारण किती क्रॉप केले?

साक्षीदेवा, तुझ्या सूर्यास्ताने वेड लावलं रे! मला तिसरं आणि पाचवं चित्र भन्नाट आवडलं. फोटोग्राफी या कलेसंदर्भात मनात तुझ्याबद्दल कौतुक तर होतंच पण आता ती जागा आदराने घेतली आहे! साक्षिदेवा, आपल्या हिंदुस्थानी रागसंगीतातला मारवा हा राग संध्याकाळी गातात. वरील प्रत्येक चित्रं हे त्या हुरहूर लावणार्‍या मारव्याची आठवण करून देतं! विशेष करून तिसरं चित्रं! हे चित्रं पाहताना तर आमिरखासाहेबांचा मारवा कुठूनतरी नकळत एकू येऊ लागतो...! आपला, (सूर्यास्त पाहून उगाचंच उदास होणारा!) तात्या. एक फर्माईश - जमल्यास कधी समुद्रकिनारच्या सूर्यास्ताची चित्रेही इथे दे. अथांग सागरापलिकडे क्षितिजापार अस्ताला जाणारा तो सूर्य माणसाला खूप काही शिकवून जातो! तात्या.

इतकी सुंदर छायाचित्रे आपण टिपलित... आभारि आहे मी अपली. खूपच सुंदर.. - प्राजु

तीन आणि पाच खूप आवडली. सोनाली

असे लक्षात आले, की ज्यांनी-ज्यांनी विशेष करून फोटोंचा उल्लेख केला आहे, त्यांत क्र१ आणि क्र२ कुठेच दिसत नाहीत. क्र१ त्याच्या जनकाला संदर्भामुळे प्रिय आहे, पण त्याविषयी बहुतेक आस्वादविषयक चर्चा होऊ शकणार नाही. (कोणी मला त्यातलीही सौंदर्यस्थाने दाखवलीत, तर तेही छानच होईल.) क्र२ बद्दल मात्र विचार करायला गेले तर रसग्रहणाच्या दृष्टीने त्यात खूप काही "जागा" आहेत. खालचा तृतीयांश घेणारी सुंदर महिरपी भिंत, डावा तृतीयांश विभागणारे गमतीदार झाड, गच्चीच्या आणि दोन फांद्यांच्या त्रिकोणी कोंदणात मण्यासारखा सूर्य... मग (माझ्यासकट) कोणी त्याचा विशेष उल्लेख का केला नाही? याबद्दल कुतूहल वाटते. गच्चीच्या महिरपीलाही फोकसमध्ये घेतले असते, (छिद्र आणखी थोडे लहान करून) काही फरक पडला असता का? हे चित्र वेगळे कातरायला (क्रॉप करायला) हवे काय? येथील चित्रसेनांनी म्हणा, नेत्रसेनांनी म्हणा जरा विचार मांडावेत.

मनःपूर्वक केलेले रसग्रहण, दिलेले अभिप्राय व सुचविलेल्या अनेक सुधारणांबद्दल रसिकांचे आभार. थोडेसे दुसर्‍या चित्राविषयी. जर तटबंदी आणि सूर्य हे दोन्ही एकाच वेळी किरणात घेतेले असते व आकृति स्पष्ट ठेवल्या असत्या तर त्याबरोबर तो निष्पर्ण वृक्ष देखिल त्या तटबंदीत विलिन झाला असता व एकप्रतलीय व सपाट अशी प्रतिमा उमटली असती. त्रिमित परिणाम साधून वृक्ष, थोडी दूर असलेली भींत व खूप दूरवर क्षितिजावर असलेला सूर्य या तिन्ही प्रतिमा प्रकाश व सुस्पष्टता याद्वारे आपले स्वतंत्र अस्तित्व राखून असाव्यात व तरीही एकाच दृश्यात सामावल्या जाव्यात असा या रचनेचा उद्देश होता (कितपत जमला माहित नाही:)) सर्व जाणकारांच्या सूचनांबद्दल पुन्हा एकदा आभार. माझा या कलेचा फारसा अभ्यास नाही, मी केवळ हौशी या सदरात मोडणारा प्रकाशचित्रकार आहे. आपला स्नेहांकित साक्षी

मिसिसिप्पी नदीवर एका निरभ्र संध्याकाळी टिपलेला सुर्यास्त..

श्री. सर्वसाक्षी ह्याचे सर्व सुर्यास्त भन्नाट आहेत. मान गये हुजूर. श्री. कोलबेर मिसिसिपी सुर्यास्त सिंप्ली ग्रेट...!

उत्तमोत्तम छायाचित्रकारांनो, आजच्या ग्रहणकाळातील चंद्राचे छायाचित्र कोणी काढल्ंय का?.. असल्यास इथे डकवावे ही विनंती :) -ऋषिकेश

खूपच छान आहेत सगळेच फोटो...आणि वर्णनही झकास...

अहाहा... मजा आली.... सर्व छायाचित्रे आणि त्यावरील अभ्यासपूर्ण प्रतिक्रिया वाचूनही...

फोटो आणि वर्णन देखिल छान :)

संध्याकाळची मिसिसिप्पी नदी

ढळला रे ढळला दिन सखया, संध्याछाया भिवविती हॄदया, अता मधूचे नांव कासया, लागले नेत्र हे पैलतीरी||

एकदम क्लास दिल खूश हुआ

सर्वसाक्षीशेठ आणि कोलबेरशेठ काय अप्रतिम चित्रे काढता हो. जरा इथल्या लोकांना युक्तीच्या चार गोष्टी सांगा की. (आनंदित) आजानुकर्ण

झकास. अर्धवटराव आचरटाचार्य, सुधीर कांदळकर.

खल्लास चित्रे आहेत,मस्तच ! आणि त्यावरची टिप्पणीही तितकीच सुंदर! स्वाती

आजि म्या ब्रह्म पाहिले अशी अवस्था करून टाकलीत हो! एकापेक्षा एक अप्रतिम चित्रे!! खूपच सुंदर!! (मंत्रमुग्ध) ऋषिकेश

क्षितिजावरील पूर्ण चंद्राची चित्रे लावा. तुमच्या हातून ती सुंदर येतील. सर्वच चित्रे छान, पण क्रमांक ३, ४, ५ अधिक आवडली. क्र ३ कमीतकमी गाजावाजा करता खूप सांगते (जपानी रेखाचित्रांसारखे). (४, ५ गुंतागुंत चित्रित करतात. ) क्र ४ मधे मला सूर्य व्यूहात अडकलेल्या वीरासारखा वाटतो. क्र ५ मध्ये लेसच्या ओढणीमागे सरणारी स्त्री आठवते. तुमच्या मनात काही का असेना - माझ्या कल्पनाशक्तीला वाव देणारी चित्रे आहेत. थोड्या जिज्ञासू चांभारचौकशा : ही चित्रे काढताना तुम्ही कॅमेराच्या पडद्याचा वेग (शटर स्पीड) किती ठेवता, जेणेकरून सूर्यप्रकाशाच्या केंद्रीभवनाने आतील इलेक्ट्रॉनिक्स जळून न जावेत? (काळी काच [न्यूट्रल डेन्सिटी फिल्टर] न लावता सूर्याचा फोटो श्क्यतोवर काढू नये, असे मी पूर्वी ऐकले होते.) किती मे.पि.चा कॅमेरा आहे, आणि साधारण किती क्रॉप केले?

साक्षीदेवा, तुझ्या सूर्यास्ताने वेड लावलं रे! मला तिसरं आणि पाचवं चित्र भन्नाट आवडलं. फोटोग्राफी या कलेसंदर्भात मनात तुझ्याबद्दल कौतुक तर होतंच पण आता ती जागा आदराने घेतली आहे! साक्षिदेवा, आपल्या हिंदुस्थानी रागसंगीतातला मारवा हा राग संध्याकाळी गातात. वरील प्रत्येक चित्रं हे त्या हुरहूर लावणार्‍या मारव्याची आठवण करून देतं! विशेष करून तिसरं चित्रं! हे चित्रं पाहताना तर आमिरखासाहेबांचा मारवा कुठूनतरी नकळत एकू येऊ लागतो...! आपला, (सूर्यास्त पाहून उगाचंच उदास होणारा!) तात्या. एक फर्माईश - जमल्यास कधी समुद्रकिनारच्या सूर्यास्ताची चित्रेही इथे दे. अथांग सागरापलिकडे क्षितिजापार अस्ताला जाणारा तो सूर्य माणसाला खूप काही शिकवून जातो! तात्या.

इतकी सुंदर छायाचित्रे आपण टिपलित... आभारि आहे मी अपली. खूपच सुंदर.. - प्राजु

तीन आणि पाच खूप आवडली. सोनाली

असे लक्षात आले, की ज्यांनी-ज्यांनी विशेष करून फोटोंचा उल्लेख केला आहे, त्यांत क्र१ आणि क्र२ कुठेच दिसत नाहीत. क्र१ त्याच्या जनकाला संदर्भामुळे प्रिय आहे, पण त्याविषयी बहुतेक आस्वादविषयक चर्चा होऊ शकणार नाही. (कोणी मला त्यातलीही सौंदर्यस्थाने दाखवलीत, तर तेही छानच होईल.) क्र२ बद्दल मात्र विचार करायला गेले तर रसग्रहणाच्या दृष्टीने त्यात खूप काही "जागा" आहेत. खालचा तृतीयांश घेणारी सुंदर महिरपी भिंत, डावा तृतीयांश विभागणारे गमतीदार झाड, गच्चीच्या आणि दोन फांद्यांच्या त्रिकोणी कोंदणात मण्यासारखा सूर्य... मग (माझ्यासकट) कोणी त्याचा विशेष उल्लेख का केला नाही? याबद्दल कुतूहल वाटते. गच्चीच्या महिरपीलाही फोकसमध्ये घेतले असते, (छिद्र आणखी थोडे लहान करून) काही फरक पडला असता का? हे चित्र वेगळे कातरायला (क्रॉप करायला) हवे काय? येथील चित्रसेनांनी म्हणा, नेत्रसेनांनी म्हणा जरा विचार मांडावेत.

मनःपूर्वक केलेले रसग्रहण, दिलेले अभिप्राय व सुचविलेल्या अनेक सुधारणांबद्दल रसिकांचे आभार. थोडेसे दुसर्‍या चित्राविषयी. जर तटबंदी आणि सूर्य हे दोन्ही एकाच वेळी किरणात घेतेले असते व आकृति स्पष्ट ठेवल्या असत्या तर त्याबरोबर तो निष्पर्ण वृक्ष देखिल त्या तटबंदीत विलिन झाला असता व एकप्रतलीय व सपाट अशी प्रतिमा उमटली असती. त्रिमित परिणाम साधून वृक्ष, थोडी दूर असलेली भींत व खूप दूरवर क्षितिजावर असलेला सूर्य या तिन्ही प्रतिमा प्रकाश व सुस्पष्टता याद्वारे आपले स्वतंत्र अस्तित्व राखून असाव्यात व तरीही एकाच दृश्यात सामावल्या जाव्यात असा या रचनेचा उद्देश होता (कितपत जमला माहित नाही:)) सर्व जाणकारांच्या सूचनांबद्दल पुन्हा एकदा आभार. माझा या कलेचा फारसा अभ्यास नाही, मी केवळ हौशी या सदरात मोडणारा प्रकाशचित्रकार आहे. आपला स्नेहांकित साक्षी

मिसिसिप्पी नदीवर एका निरभ्र संध्याकाळी टिपलेला सुर्यास्त..

श्री. सर्वसाक्षी ह्याचे सर्व सुर्यास्त भन्नाट आहेत. मान गये हुजूर. श्री. कोलबेर मिसिसिपी सुर्यास्त सिंप्ली ग्रेट...!

उत्तमोत्तम छायाचित्रकारांनो, आजच्या ग्रहणकाळातील चंद्राचे छायाचित्र कोणी काढल्ंय का?.. असल्यास इथे डकवावे ही विनंती :) -ऋषिकेश

खूपच छान आहेत सगळेच फोटो...आणि वर्णनही झकास...

अहाहा... मजा आली.... सर्व छायाचित्रे आणि त्यावरील अभ्यासपूर्ण प्रतिक्रिया वाचूनही...

फोटो आणि वर्णन देखिल छान :)

संध्याकाळची मिसिसिप्पी नदी

ढळला रे ढळला दिन सखया, संध्याछाया भिवविती हॄदया, अता मधूचे नांव कासया, लागले नेत्र हे पैलतीरी||

एकदम क्लास दिल खूश हुआ

सर्वसाक्षीशेठ आणि कोलबेरशेठ काय अप्रतिम चित्रे काढता हो. जरा इथल्या लोकांना युक्तीच्या चार गोष्टी सांगा की. (आनंदित) आजानुकर्ण

झकास. अर्धवटराव आचरटाचार्य, सुधीर कांदळकर.

एवढे तास काम करुन माणसची कार्यक्षमता तर संपतेच, परंतु व्याधीही मागे लागतात. बाxxxx तो साहेब (आणि ती डेडलाईन), त्याला फाट्यावर मारुन घरी जाणे हाच उपाय. वयाच्या तिशीत मी असले उपद्व्याप करित असे. पण असे लक्षात येऊ लागले की: १)डेड लाईन जन्मात कधी संपत नाही. २)कं. पगार देते म्हणजे नोकरांनी राबलेच पाहेजे, ही व्यवस्थापनाची ठाम समजुत असते. (टाटाचा इंडिका प्लांट उभा रहात असताना, दिवाळिच्या सुमारास ती कुप्रसिद्ध डेडलाईन आली. तिथल्या एका उच्चपदस्थाने (बॉसने), सगळ्यांची दिवाळीची सुट्टी रद्द करुन, त्यांना धक्याला लावले आणि स्वतः मात्र दिवाळी साजरी करायला, पोराबाळांसहित, गोव्याला निघुन गेला. ह्यात आमच्या काही सहकार्‍यांचीही दिवाळी बुडाली.) ३)जितके ज्यास्त तास काम तितक्या जास्त चुका. ४-५ तास काम करुन मिळवलेले यश, नंतरच्या ६ तासात आपण गमावतो. आणी दुसर्‍या दिवशी सकाळी आदल्यादिवशीच्या चुका सुधारत बसतो. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

खरे मूल जन्मा येताना असे विचार करणारे कोण ते ? याचा शोध घ्यावा आता. अस स्शोधन विशय दिल्या बद्द्ल खुस झालो आम्ही

डॉन भाऊ, माझी सहानुभुती रे! ज्याच॑ जळत॑ त्यालाच कळत॑ म्हणतात ते खोट॑ नाही. तुम्ही जात्यात दिसताय...आम्हीही सुपात आहोत..पुढच्या महिन्यात आहे आमचा जोरदार शिमगा!!! मग काय, प्रोजेक्ट मॅनेजरच्या बैलाला... असो, बाकी ते मेल मात्र यच्चयावत I.T. हमाला॑च॑ आवडत॑ आहे बहुधा :) आपला - ध मा ल. (सुपातला)

एवढे तास काम करुन माणसची कार्यक्षमता तर संपतेच, परंतु व्याधीही मागे लागतात. बाxxxx तो साहेब (आणि ती डेडलाईन), त्याला फाट्यावर मारुन घरी जाणे हाच उपाय. वयाच्या तिशीत मी असले उपद्व्याप करित असे. पण असे लक्षात येऊ लागले की: १)डेड लाईन जन्मात कधी संपत नाही. २)कं. पगार देते म्हणजे नोकरांनी राबलेच पाहेजे, ही व्यवस्थापनाची ठाम समजुत असते. (टाटाचा इंडिका प्लांट उभा रहात असताना, दिवाळिच्या सुमारास ती कुप्रसिद्ध डेडलाईन आली. तिथल्या एका उच्चपदस्थाने (बॉसने), सगळ्यांची दिवाळीची सुट्टी रद्द करुन, त्यांना धक्याला लावले आणि स्वतः मात्र दिवाळी साजरी करायला, पोराबाळांसहित, गोव्याला निघुन गेला. ह्यात आमच्या काही सहकार्‍यांचीही दिवाळी बुडाली.) ३)जितके ज्यास्त तास काम तितक्या जास्त चुका. ४-५ तास काम करुन मिळवलेले यश, नंतरच्या ६ तासात आपण गमावतो. आणी दुसर्‍या दिवशी सकाळी आदल्यादिवशीच्या चुका सुधारत बसतो. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

खरे मूल जन्मा येताना असे विचार करणारे कोण ते ? याचा शोध घ्यावा आता. अस स्शोधन विशय दिल्या बद्द्ल खुस झालो आम्ही

डॉन भाऊ, माझी सहानुभुती रे! ज्याच॑ जळत॑ त्यालाच कळत॑ म्हणतात ते खोट॑ नाही. तुम्ही जात्यात दिसताय...आम्हीही सुपात आहोत..पुढच्या महिन्यात आहे आमचा जोरदार शिमगा!!! मग काय, प्रोजेक्ट मॅनेजरच्या बैलाला... असो, बाकी ते मेल मात्र यच्चयावत I.T. हमाला॑च॑ आवडत॑ आहे बहुधा :) आपला - ध मा ल. (सुपातला)

उकरपेंडी हा वर्‍हाडी पदार्थ आहे. गव्हाच्या कोंड्यापासून बनवतात त्यामुळे 'फायबर रीच' असतो. आमच्या घरात हा बर्‍याच वेळा बनतो - विचारून पाककृती देतो.

मनिषभाऊ, वाट पहातोय! संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

महाराष्ट्राची न्याहारी परंपरा दाक्षिणात्यां इतकीच संपंन्न आहे. पण उद्योगी शेट्टी लोकांनी आपल्या न्याहारीचा आपल्याला विसर पडेल इतपत परिस्थिती ह्या महाराष्ट्रदेशी निर्माण केली. दाक्षिणात्य न्याहारींमध्ये (जेवढ्या मला माहित आहेत तेवढ्यात तरी...) एकदा चटणी सांबार बनवून ठेवले असले की मुख्य पदार्थ झटपट होतो, त्याचा निर्मिती खर्च एकदम अल्प असतो त्यामुळे ढोबळ नफा अधिक असतो. गिर्‍हाईकाला पदार्थ गरम्-गरम मिळतो, झटकन टेबलवर येतो, पचायला हलका स्वादीष्ट आणि रुचकर असतो. त्यामुळे तो प्रसिद्धी पावला. गुजराथी न्याहारीत, पुरी-भाजी, खमण ढोकळा, पांढरा ढोकळा, सुरळीच्या वड्या, फापडा, भजीया, मेथी गोटे, कचोरी असे अनेक पदर्थ थोडे कष्टप्रद पण अत्यल्प निर्मिती खर्चाचे आहेत. त्यामुळे त्यांचेही बाजारात बर्‍यापैकी वर्चस्व असते. मराठी न्याहारीत पोहे, बटाटावडा, वडापाव हे तीन(च) पदार्थ ह्या निकषांवर खरे उतरतात. तरी पण त्यात निर्मिती खर्च (तुलनात्मक दृष्टया) अधिक आहे. कष्ट अधिक आहेत. त्यामुळे बिचारे मागे पडले. पंजाबी न्याहारीत कष्ट आणि निर्मिती खर्चाचे वाढते प्रमाण ह्या मुळे ते पदार्थ जरा (आपल्याही) मागे आहेत. उकरपेंड की उकडपेंड? (संभ्रमात).

असाच शब्द ऐकला आहे. मी खालील प्रमाणे उकडपेंडी करतो. गव्हाचे पीठ थोडे भाजुन घेतो. त्यानंतर तेल तापवुन त्यात मोहरी, कांदा, मिरची टाकुन फोडणी तयार करुन घेतो. त्यात तिखट, मीठ, व दही (भरपुर) टाकुन नंतर भाजलेले पीठ व थोडे पाणी त्यात टाकतो व हलवतो. सगळे व्यवस्थित मिसळले की झाकण ठेवुन वाफवतो. नंतर मिटक्या मारत खातो. ;-) असो. हीच उकडपेंडी असा मात्र माझा दावा नाही ;-)). जाणकारांनी जरुर पाकक्रिया द्यावी. आपला (खादाड) सूर्य

संजयभाऊ, फार सुंदर आठवण करून दिलीत. उकरपेंडी हा पदार्थ मी एक दोनदाच खाल्ला आहे एका मित्राच्या मावशीच्या घरी. अतिशय सुरेख लागतो... उत्तमोत्तम, स्वस्त आणि पोषक न्याहारीचे पदार्थ आपण लहानपणी खात असू. परंतु, आजच्या फास्टफूडच्या काळात ते पदार्थ जवळपास अस्तंगत होत चाललेत. अगदी खरं आहे. आपण अगदी मर्मावर बोट ठेवलंत! पण उद्योगी शेट्टी लोकांनी आपल्या न्याहारीचा आपल्याला विसर पडेल इतपत परिस्थिती ह्या महाराष्ट्रदेशी निर्माण केली. हो, परंतु गरमागरम इडली आणि चटणी सकाळच्या वेळेत खायला फारच छान लागते हेही खरंच! सकाळच्या टायमाला दोनचार गरमागरम इडल्या आणि चटणी खाल्ली की अगदी समाधान होतं, खूप बरं वाटतं! असो, न्याहरीच्या पदार्थात मिसळपाव ही माझी नेहमीच प्रथम पसंती आहे.. त्यानंतर अर्थातच मऊभात ही दुसरी पसंती..! आणि त्यानंतर पानगी, इडली, वगैरे वगैरे वगैरे... आपले खास (महाराष्ट्रीय) न्याहारीचे पदार्थ एका वेगळ्या चर्चे द्वारे आपण सर्व मि.पा. वासी येथे देऊ शकलो तर फार बरे होईल. संजयदादा, अहो आम्ही देवगडातली गरीब कोकणी माणसं! कलमी आंब्याचे लहानसे बागायतदार! थोडीफार सुपारी आणि कोकमांची उलाढाल! आमच्या घरी कोकणात न्याहरीला पानगी किंवा मऊभातच बरं का! छानशी, प्रसन्न अशी देवगडातली सकाळ आहे. दत्तू अभ्यंकराकडची मंडळी उठली आहेत, घरात हासण, खिदळणं, गप्पा टप्पा सुरू आहेत. आंगण्यात छानसं सारवलेलं आहे. आंब्याफोफळीच्या वाडीतनं शिपणाचा आवाज ऐकू येतो आहे, रहाटाची करकर मन प्रसन्न करते आहे. आते-मामे-चुलत-मावस भावंड सुट्टीत जमली आहेत त्यांची किलबील सुरू झालेली आहे. कुठल्यातरी मावशीची भलतीच देखणी पुतणी प्रथमच कोकण पाहायला आलेली आहे. ती प्रत्येक गोष्टीकडे नवलाईने बघते आहे. लहानसहान गोष्टींची कारणमिमांसा मोठ्या कुतुहलाने तात्याला विचारते आहे. तात्या संध्याकाळी समुद्रावर हिला एकटीलाच कसं घेऊन जाता येईल या विचारात पडला आहे. घरातल्या कुठल्यातरी मोठ्या काकूने 'आंघोळीपांघोळी केल्याशिवाय कुणीही व्यापार किंवा झब्बू खेळायला बसायचं नाहीये!' असा समस्त बच्चेकंपनीला दम भरलेला आहे, घरातल्या मंडळीत 'काल रात्री आंगण्यातून राखणदार सळसळत गेला, तुम्हाला दिसला का?' अशी चर्चा होते आहे, आणि अश्यातच... केळीच्या पानातली पानगी समोर येते आहे. सोबत लोण्याचा गोळा नी फोडणीची मिरची! किंवा, केळीच्या पानावर मस्त घोटलेला मऊमेतकूट भात, वर तुपाची धार, आंबोशीचं लोणचं, आणि सोबत भाजलेला पोह्यचा पापड! :) संजयभाऊ, अहो यापेक्षा अजून काय उत्तम न्याहरी पाहिजे तुम्हाला, बोला!! असो.. आपला, (मऊभातातला आणि पानगीतला!) तात्या देवगडकर.

जाडसर गव्हाचे पीठ १ वाटी तेल पाव वाटी मोहरी, कान्दा, कधिपता, ताक्(गोड नाही) तेल तापवा, मोहरी हिन्ग घाला, कान्दा,हळद , हि.मिरची, कधिपता फोड्णी घाला जाडसर गव्हाचे पीठ घाला खूप परता. सुन्दर वास आला की त्यात ताक घाला, भराभरा परता, गोळे होऊ देऊ नका. मीठ घाला. वाफ येऊ द्या. गरम खा. वि.सु.=उपमा करताना जास्त पाणी/ताक घालतात ते रवा शोशून घेतो, तसेउकरपेन्डीचे नाही. येथे जरा बेताने घालावे. चुकुन जास्त झाले तर झाकण ठेऊ नये.

जसे कणीक पोळ्यासाठी भिज्विताना पाणी किती घलावे याचे माप नाही, तसे उकरपेन्डी ला ताक कुश्ल्तेनेच घालावे

तांदळाच्या पीठाची गरम गरम उकड पण छान लागते! उकरर्पेंडी प्रथमच ऐकला (वाचला).. लवकरच करून बघणार! मनस्वी

अजून काही न्याहारीचे मराठी पदार्थः मिसळ पोहे सांजा (उपमा) शिरा (मला केळं घालून आवडतो.) उकड थालिपीठ चकुल्या (वरणफळं) फोडणीचा भात (फोभा) फोडणीची पोळी (फोपो) धिरडी सुशिला (चुरमुर्‍याचा पोह्यांसारखा पदार्थ - मी अक्कलकोट, सोलापूरला खाल्ला होता.) बटाटेवडा साबुदाणा वडा साबुदाणा खिचडी शिंगोळ्या (माहित नाही कसा करतात. भाजणी उकडून केला असावा. मावशीकडे खाल्ला होता. प्रचंड पौष्टीक असतो म्हणे!) शिळी तळलेली पोळी चहात बुडवून पण मस्त लागते. - अजून आठवतील तसे लिहीन. (शिंगोळ्या आवडलेली) मनस्वी

ही एक पाककृति जी मराठी घराघरांत बनविली जाते. कृती - शिळी, बेचव भाजी जी संपायची सुतराम शक्यता नाही ती भज्याच्या सारणात घालून त्याची भजी किंवा भाजणीत बेमालूनपणे घालून त्याची थालीपीठे मुलांच्या पुढे सरकवायची आणि कमी आहेत असे आधीच सांगायचे म्हणजे मुले एकमेकांपेक्षा जास्त खायची स्पर्धा लावतात. भज्यासोबत टोमॅटो सॉस द्यायला विसरू नये.

फोडणीची पोळी म्हन्जेच शिळ्या चपाती/भाकरीचे तुकडे करुन त्याल दिलेली फोडणी..की अजून काही... पोहे/थालिपीठ...वाचुनच पाणी सुटले हो तोन्डाला.. राज....

पाककृती मिळाली तर!

फोडणीची पोळी: ह्याला आमचे माळवी - मराठी लोक कुस्करा म्हणतात. नांव कुस्करा दिले की हा प्रकार सर्वसमावेशक होतो. केवळ शिळ्या पोळ्याच नव्हे तर रात्रीचा उरलेला भात, पाव, पावचे स्लाइस (कुस्करुन) हे सुद्धा फोडणी देउन बनवता येते. जर वरिल पैकी एकाहून अधिक प्रकार (पोळ्या व भात इ.) उरले असतील, तर ते एकत्र करुन त्यास फोडणी दिली जाते. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

सूर्य आणि अनिला, मी आज सकाळी आपण दिलेल्या पाकृनिसार उकरपेंडी करुन पाहिली. अतिशय चविष्ट आणि खमंग असा पदार्थ आहे. मला महत्वाचे वाटते ते म्हणजे गव्हाचे पिठ पोटात जाते ते ! पोळ्या करायचा आळस असल्याने आता मी अनेकदा हा पदार्थ करिन. आभार. --लिखाळ. 'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

उकरपेंडी हा वर्‍हाडी पदार्थ आहे. गव्हाच्या कोंड्यापासून बनवतात त्यामुळे 'फायबर रीच' असतो. आमच्या घरात हा बर्‍याच वेळा बनतो - विचारून पाककृती देतो.

मनिषभाऊ, वाट पहातोय! संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

महाराष्ट्राची न्याहारी परंपरा दाक्षिणात्यां इतकीच संपंन्न आहे. पण उद्योगी शेट्टी लोकांनी आपल्या न्याहारीचा आपल्याला विसर पडेल इतपत परिस्थिती ह्या महाराष्ट्रदेशी निर्माण केली. दाक्षिणात्य न्याहारींमध्ये (जेवढ्या मला माहित आहेत तेवढ्यात तरी...) एकदा चटणी सांबार बनवून ठेवले असले की मुख्य पदार्थ झटपट होतो, त्याचा निर्मिती खर्च एकदम अल्प असतो त्यामुळे ढोबळ नफा अधिक असतो. गिर्‍हाईकाला पदार्थ गरम्-गरम मिळतो, झटकन टेबलवर येतो, पचायला हलका स्वादीष्ट आणि रुचकर असतो. त्यामुळे तो प्रसिद्धी पावला. गुजराथी न्याहारीत, पुरी-भाजी, खमण ढोकळा, पांढरा ढोकळा, सुरळीच्या वड्या, फापडा, भजीया, मेथी गोटे, कचोरी असे अनेक पदर्थ थोडे कष्टप्रद पण अत्यल्प निर्मिती खर्चाचे आहेत. त्यामुळे त्यांचेही बाजारात बर्‍यापैकी वर्चस्व असते. मराठी न्याहारीत पोहे, बटाटावडा, वडापाव हे तीन(च) पदार्थ ह्या निकषांवर खरे उतरतात. तरी पण त्यात निर्मिती खर्च (तुलनात्मक दृष्टया) अधिक आहे. कष्ट अधिक आहेत. त्यामुळे बिचारे मागे पडले. पंजाबी न्याहारीत कष्ट आणि निर्मिती खर्चाचे वाढते प्रमाण ह्या मुळे ते पदार्थ जरा (आपल्याही) मागे आहेत. उकरपेंड की उकडपेंड? (संभ्रमात).

असाच शब्द ऐकला आहे. मी खालील प्रमाणे उकडपेंडी करतो. गव्हाचे पीठ थोडे भाजुन घेतो. त्यानंतर तेल तापवुन त्यात मोहरी, कांदा, मिरची टाकुन फोडणी तयार करुन घेतो. त्यात तिखट, मीठ, व दही (भरपुर) टाकुन नंतर भाजलेले पीठ व थोडे पाणी त्यात टाकतो व हलवतो. सगळे व्यवस्थित मिसळले की झाकण ठेवुन वाफवतो. नंतर मिटक्या मारत खातो. ;-) असो. हीच उकडपेंडी असा मात्र माझा दावा नाही ;-)). जाणकारांनी जरुर पाकक्रिया द्यावी. आपला (खादाड) सूर्य

संजयभाऊ, फार सुंदर आठवण करून दिलीत. उकरपेंडी हा पदार्थ मी एक दोनदाच खाल्ला आहे एका मित्राच्या मावशीच्या घरी. अतिशय सुरेख लागतो... उत्तमोत्तम, स्वस्त आणि पोषक न्याहारीचे पदार्थ आपण लहानपणी खात असू. परंतु, आजच्या फास्टफूडच्या काळात ते पदार्थ जवळपास अस्तंगत होत चाललेत. अगदी खरं आहे. आपण अगदी मर्मावर बोट ठेवलंत! पण उद्योगी शेट्टी लोकांनी आपल्या न्याहारीचा आपल्याला विसर पडेल इतपत परिस्थिती ह्या महाराष्ट्रदेशी निर्माण केली. हो, परंतु गरमागरम इडली आणि चटणी सकाळच्या वेळेत खायला फारच छान लागते हेही खरंच! सकाळच्या टायमाला दोनचार गरमागरम इडल्या आणि चटणी खाल्ली की अगदी समाधान होतं, खूप बरं वाटतं! असो, न्याहरीच्या पदार्थात मिसळपाव ही माझी नेहमीच प्रथम पसंती आहे.. त्यानंतर अर्थातच मऊभात ही दुसरी पसंती..! आणि त्यानंतर पानगी, इडली, वगैरे वगैरे वगैरे... आपले खास (महाराष्ट्रीय) न्याहारीचे पदार्थ एका वेगळ्या चर्चे द्वारे आपण सर्व मि.पा. वासी येथे देऊ शकलो तर फार बरे होईल. संजयदादा, अहो आम्ही देवगडातली गरीब कोकणी माणसं! कलमी आंब्याचे लहानसे बागायतदार! थोडीफार सुपारी आणि कोकमांची उलाढाल! आमच्या घरी कोकणात न्याहरीला पानगी किंवा मऊभातच बरं का! छानशी, प्रसन्न अशी देवगडातली सकाळ आहे. दत्तू अभ्यंकराकडची मंडळी उठली आहेत, घरात हासण, खिदळणं, गप्पा टप्पा सुरू आहेत. आंगण्यात छानसं सारवलेलं आहे. आंब्याफोफळीच्या वाडीतनं शिपणाचा आवाज ऐकू येतो आहे, रहाटाची करकर मन प्रसन्न करते आहे. आते-मामे-चुलत-मावस भावंड सुट्टीत जमली आहेत त्यांची किलबील सुरू झालेली आहे. कुठल्यातरी मावशीची भलतीच देखणी पुतणी प्रथमच कोकण पाहायला आलेली आहे. ती प्रत्येक गोष्टीकडे नवलाईने बघते आहे. लहानसहान गोष्टींची कारणमिमांसा मोठ्या कुतुहलाने तात्याला विचारते आहे. तात्या संध्याकाळी समुद्रावर हिला एकटीलाच कसं घेऊन जाता येईल या विचारात पडला आहे. घरातल्या कुठल्यातरी मोठ्या काकूने 'आंघोळीपांघोळी केल्याशिवाय कुणीही व्यापार किंवा झब्बू खेळायला बसायचं नाहीये!' असा समस्त बच्चेकंपनीला दम भरलेला आहे, घरातल्या मंडळीत 'काल रात्री आंगण्यातून राखणदार सळसळत गेला, तुम्हाला दिसला का?' अशी चर्चा होते आहे, आणि अश्यातच... केळीच्या पानातली पानगी समोर येते आहे. सोबत लोण्याचा गोळा नी फोडणीची मिरची! किंवा, केळीच्या पानावर मस्त घोटलेला मऊमेतकूट भात, वर तुपाची धार, आंबोशीचं लोणचं, आणि सोबत भाजलेला पोह्यचा पापड! :) संजयभाऊ, अहो यापेक्षा अजून काय उत्तम न्याहरी पाहिजे तुम्हाला, बोला!! असो.. आपला, (मऊभातातला आणि पानगीतला!) तात्या देवगडकर.

जाडसर गव्हाचे पीठ १ वाटी तेल पाव वाटी मोहरी, कान्दा, कधिपता, ताक्(गोड नाही) तेल तापवा, मोहरी हिन्ग घाला, कान्दा,हळद , हि.मिरची, कधिपता फोड्णी घाला जाडसर गव्हाचे पीठ घाला खूप परता. सुन्दर वास आला की त्यात ताक घाला, भराभरा परता, गोळे होऊ देऊ नका. मीठ घाला. वाफ येऊ द्या. गरम खा. वि.सु.=उपमा करताना जास्त पाणी/ताक घालतात ते रवा शोशून घेतो, तसेउकरपेन्डीचे नाही. येथे जरा बेताने घालावे. चुकुन जास्त झाले तर झाकण ठेऊ नये.

जसे कणीक पोळ्यासाठी भिज्विताना पाणी किती घलावे याचे माप नाही, तसे उकरपेन्डी ला ताक कुश्ल्तेनेच घालावे

तांदळाच्या पीठाची गरम गरम उकड पण छान लागते! उकरर्पेंडी प्रथमच ऐकला (वाचला).. लवकरच करून बघणार! मनस्वी

अजून काही न्याहारीचे मराठी पदार्थः मिसळ पोहे सांजा (उपमा) शिरा (मला केळं घालून आवडतो.) उकड थालिपीठ चकुल्या (वरणफळं) फोडणीचा भात (फोभा) फोडणीची पोळी (फोपो) धिरडी सुशिला (चुरमुर्‍याचा पोह्यांसारखा पदार्थ - मी अक्कलकोट, सोलापूरला खाल्ला होता.) बटाटेवडा साबुदाणा वडा साबुदाणा खिचडी शिंगोळ्या (माहित नाही कसा करतात. भाजणी उकडून केला असावा. मावशीकडे खाल्ला होता. प्रचंड पौष्टीक असतो म्हणे!) शिळी तळलेली पोळी चहात बुडवून पण मस्त लागते. - अजून आठवतील तसे लिहीन. (शिंगोळ्या आवडलेली) मनस्वी

ही एक पाककृति जी मराठी घराघरांत बनविली जाते. कृती - शिळी, बेचव भाजी जी संपायची सुतराम शक्यता नाही ती भज्याच्या सारणात घालून त्याची भजी किंवा भाजणीत बेमालूनपणे घालून त्याची थालीपीठे मुलांच्या पुढे सरकवायची आणि कमी आहेत असे आधीच सांगायचे म्हणजे मुले एकमेकांपेक्षा जास्त खायची स्पर्धा लावतात. भज्यासोबत टोमॅटो सॉस द्यायला विसरू नये.

फोडणीची पोळी म्हन्जेच शिळ्या चपाती/भाकरीचे तुकडे करुन त्याल दिलेली फोडणी..की अजून काही... पोहे/थालिपीठ...वाचुनच पाणी सुटले हो तोन्डाला.. राज....

पाककृती मिळाली तर!

फोडणीची पोळी: ह्याला आमचे माळवी - मराठी लोक कुस्करा म्हणतात. नांव कुस्करा दिले की हा प्रकार सर्वसमावेशक होतो. केवळ शिळ्या पोळ्याच नव्हे तर रात्रीचा उरलेला भात, पाव, पावचे स्लाइस (कुस्करुन) हे सुद्धा फोडणी देउन बनवता येते. जर वरिल पैकी एकाहून अधिक प्रकार (पोळ्या व भात इ.) उरले असतील, तर ते एकत्र करुन त्यास फोडणी दिली जाते. संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

सूर्य आणि अनिला, मी आज सकाळी आपण दिलेल्या पाकृनिसार उकरपेंडी करुन पाहिली. अतिशय चविष्ट आणि खमंग असा पदार्थ आहे. मला महत्वाचे वाटते ते म्हणजे गव्हाचे पिठ पोटात जाते ते ! पोळ्या करायचा आळस असल्याने आता मी अनेकदा हा पदार्थ करिन. आभार. --लिखाळ. 'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

मिसळपाव - बुधवार दिनांक २०-०२-०८ ला भारतीय प्रमाणवेळेनुसार रात्री ०९ ते १२ पर्यंत तात्पुरते बंद आहे. म्हणुन म्हटलं ईतर सुधारणा करता आहातच तर हेही करा. "ल "हे अक्षर चे वर म्हटल्याप्रमाणे वळणदार असावे. "मनोगतला" हे जमले आहे आपल्याला का जमनार नाही.

१. सध्याचे वळण काही वाईट नाही. मी शाळेत असल्यापासून आतापर्यंत आता आहे त्याच वळणाने 'ल' हे अक्षर लिहिले आहे; त्यात काही गैर आहे, ते वळण शुद्धलेखनाच्या नियमानुसार चुकीचे वगैरे आहे, असेही नाही. तसेही मिसळपावावर शुद्धलेखनाचे नियम पाळायचे असतात, असे नाही. २. मनोगताला जमलेल्या गोष्टी मिसळपावाला जमतीलच/जमायलाच हव्यात (आणि vice versa) असे नाही. सबब, सध्याचे वळण तसेच राहिले तरी चालेलसे वाटते. (विश्लेषक)बेसनलाडू

"ल" असाच मी ही लिहित आलेलो आहे. त्यात काही चूक आहे असे मलाही वाटत नाही. असेनाका ते असेच, अहो सगळ्यांनीच एकसारख्या गोष्टी कशासाठी करायच्या जर तो नियमभंग नसेल तर? चतुरंग

मला आपलं वाटलं मराठीत "ळ " आहे हिंदी मधे नाही. हेच आपल्या मराठीच वेगळंपण "ल " अक्षरातही ऊठूण दिसावं/असावं.

तळेकरकाकांनी दाखविलेला 'ल' हाच खरा मराठी 'ल' आहे. आपण जो संगणकावर वापरतो तो मूळ हिंदी 'ल' आहे. मराठीपणाच्या अस्मितेसाठी आपण हिंदीचे हे जोखड फेकून द्यायला हवे.

ल हे अक्षर मराठी पद्धतीने लिहिल्यास ते जास्त आवडेल. मी स्वत: हिंदी लिहितानाही मराठी पद्धतीचा ल च लिहितो. इथे मात्र तो तसा टंकला जात नाहीये.

अरे नीलकांता, जरा मंडळी काय म्हणताहेत ते बघ रे प्लीज आणि जमलं तर आपल्यालाही मनोगतासारखा जळ्ळा तो 'ल' काढता येतोय का ते बघ! :) आपला, (संपादक) तात्या. "मनोगतला" हे जमले आहे आपल्याला का जमनार नाही. अहो तळेकर साहेब, कुठे ते थोर मनोगत आणि कुठे मिसळपाव! का उगाच उच्चवर्णीय, उच्चभ्रू, सुशिक्षित, सुसंस्कृत, सभ्य, हुश्शार आणि स्कॉलर मनोगताची मिसळपावच्या टपरीशी तुलना करताय? अहो तिकडच्यासारखे भाषेचे, व्याकरणाचे, शुद्धलेखनाचे कडक नियम मिसळपावच्या रांगड्या प्रकृतीला झेपणार नाहीत हो! :) आज मनोगत हे एक मराठीतलं एक बलाढ्य संकेतस्थळ आहे. दीपस्तंभच म्हणा ना! त्या मानाने मिसळपाव हे अगदीच एक लहान गलबत! परंतु आम्ही एक गोष्ट मात्र अभिमानाने म्हणू इच्छितो की मिसळपावच्या या लहान गलबताला अगदी अंधार्‍या वादळी रात्रीही मार्गदर्शनाकरता कधी कुठल्या दीपस्तंभाकडे बघायची सवय नाही आणि नसेल! मग भले ते एखाद्या खडकावर आपटून फुटलं तरी बेहत्तर! आपला, (वादळवार्‍यातला) तात्या. बाय द वे, मला एक सांगा तळेकर साहेब, आपण म्हणता तो 'ल' वापरल्याने आणि मिसळपावचा 'ल' वापरल्याने अर्थात नक्की काय फरक पडणार आहे? आणि अहो तुम्ही तर 'शाहूस्पर्ष शाहू महाराज' या लेखात ज्या लेखाचा दुवा दिला आहे त्यातही मिसळपाववर आहे तोच 'ल' आहे की! :) आपला, तात्या बर्वा, रत्नांग्री. :) असो..! तरीही आपल्या म्हणण्याला मान देऊन मिसळपावचे तांत्रिक सल्लागार नीलकांतराव त्यांच्या परिने तुम्हाला हवा तसा 'ल' देण्याचा प्रयत्न करतील एवढे आश्वासन तूर्तास देतो. जमल्यास उत्तमच, नाय जमल्यास माफ करा! :) आपला, तात्या वेलणकर. :)

तात्या, नीलकांताला हे जमेल. आणि हो उगाच आपण "मिसळपाव"ला कमी लेखू नका. अशा पुष्कळ गोष्टी आहेत की जे मनोगतला जमले नाही ते आपल्या मिसळपावला जमले आहे. मनोगत बरोबर तुलना केल्यामुळे आपण दुखावले गेला असाल तर मला क्षमा करा.

डॉ. साहेब, तुम्ही म्हणता ते बरोबर आहे. पण मला तात्याचा प्रतिसाद पाहून बरे वाटले. मला तात्याचा दिलदार पणा आवडतोच, पण महेश वेलणकर ही ग्रेटच. त्यांनीही इथे सदस्यत्व घेतले आणि ते सुद्धा खर्‍या नावानेच, सरळ.... टोपणनाव वगैरे भानगड नाही. रोखठोक मामला. असे पाहिजे. राग आपापसात. तो संस्थळांवर का काढा? तात्या, मागे तू कुठे तरी लिहिले होतेस ना की, मनोगत हे नेहमीच तुझे 'first love' राहील. तू तिथे परत जायचा विचार करतो आहेस.... व्हेरी गुड. बिपिन.

मिसळपाव - बुधवार दिनांक २०-०२-०८ ला भारतीय प्रमाणवेळेनुसार रात्री ०९ ते १२ पर्यंत तात्पुरते बंद आहे. म्हणुन म्हटलं ईतर सुधारणा करता आहातच तर हेही करा. "ल "हे अक्षर चे वर म्हटल्याप्रमाणे वळणदार असावे. "मनोगतला" हे जमले आहे आपल्याला का जमनार नाही.

१. सध्याचे वळण काही वाईट नाही. मी शाळेत असल्यापासून आतापर्यंत आता आहे त्याच वळणाने 'ल' हे अक्षर लिहिले आहे; त्यात काही गैर आहे, ते वळण शुद्धलेखनाच्या नियमानुसार चुकीचे वगैरे आहे, असेही नाही. तसेही मिसळपावावर शुद्धलेखनाचे नियम पाळायचे असतात, असे नाही. २. मनोगताला जमलेल्या गोष्टी मिसळपावाला जमतीलच/जमायलाच हव्यात (आणि vice versa) असे नाही. सबब, सध्याचे वळण तसेच राहिले तरी चालेलसे वाटते. (विश्लेषक)बेसनलाडू

"ल" असाच मी ही लिहित आलेलो आहे. त्यात काही चूक आहे असे मलाही वाटत नाही. असेनाका ते असेच, अहो सगळ्यांनीच एकसारख्या गोष्टी कशासाठी करायच्या जर तो नियमभंग नसेल तर? चतुरंग

मला आपलं वाटलं मराठीत "ळ " आहे हिंदी मधे नाही. हेच आपल्या मराठीच वेगळंपण "ल " अक्षरातही ऊठूण दिसावं/असावं.

तळेकरकाकांनी दाखविलेला 'ल' हाच खरा मराठी 'ल' आहे. आपण जो संगणकावर वापरतो तो मूळ हिंदी 'ल' आहे. मराठीपणाच्या अस्मितेसाठी आपण हिंदीचे हे जोखड फेकून द्यायला हवे.

ल हे अक्षर मराठी पद्धतीने लिहिल्यास ते जास्त आवडेल. मी स्वत: हिंदी लिहितानाही मराठी पद्धतीचा ल च लिहितो. इथे मात्र तो तसा टंकला जात नाहीये.

अरे नीलकांता, जरा मंडळी काय म्हणताहेत ते बघ रे प्लीज आणि जमलं तर आपल्यालाही मनोगतासारखा जळ्ळा तो 'ल' काढता येतोय का ते बघ! :) आपला, (संपादक) तात्या. "मनोगतला" हे जमले आहे आपल्याला का जमनार नाही. अहो तळेकर साहेब, कुठे ते थोर मनोगत आणि कुठे मिसळपाव! का उगाच उच्चवर्णीय, उच्चभ्रू, सुशिक्षित, सुसंस्कृत, सभ्य, हुश्शार आणि स्कॉलर मनोगताची मिसळपावच्या टपरीशी तुलना करताय? अहो तिकडच्यासारखे भाषेचे, व्याकरणाचे, शुद्धलेखनाचे कडक नियम मिसळपावच्या रांगड्या प्रकृतीला झेपणार नाहीत हो! :) आज मनोगत हे एक मराठीतलं एक बलाढ्य संकेतस्थळ आहे. दीपस्तंभच म्हणा ना! त्या मानाने मिसळपाव हे अगदीच एक लहान गलबत! परंतु आम्ही एक गोष्ट मात्र अभिमानाने म्हणू इच्छितो की मिसळपावच्या या लहान गलबताला अगदी अंधार्‍या वादळी रात्रीही मार्गदर्शनाकरता कधी कुठल्या दीपस्तंभाकडे बघायची सवय नाही आणि नसेल! मग भले ते एखाद्या खडकावर आपटून फुटलं तरी बेहत्तर! आपला, (वादळवार्‍यातला) तात्या. बाय द वे, मला एक सांगा तळेकर साहेब, आपण म्हणता तो 'ल' वापरल्याने आणि मिसळपावचा 'ल' वापरल्याने अर्थात नक्की काय फरक पडणार आहे? आणि अहो तुम्ही तर 'शाहूस्पर्ष शाहू महाराज' या लेखात ज्या लेखाचा दुवा दिला आहे त्यातही मिसळपाववर आहे तोच 'ल' आहे की! :) आपला, तात्या बर्वा, रत्नांग्री. :) असो..! तरीही आपल्या म्हणण्याला मान देऊन मिसळपावचे तांत्रिक सल्लागार नीलकांतराव त्यांच्या परिने तुम्हाला हवा तसा 'ल' देण्याचा प्रयत्न करतील एवढे आश्वासन तूर्तास देतो. जमल्यास उत्तमच, नाय जमल्यास माफ करा! :) आपला, तात्या वेलणकर. :)

तात्या, नीलकांताला हे जमेल. आणि हो उगाच आपण "मिसळपाव"ला कमी लेखू नका. अशा पुष्कळ गोष्टी आहेत की जे मनोगतला जमले नाही ते आपल्या मिसळपावला जमले आहे. मनोगत बरोबर तुलना केल्यामुळे आपण दुखावले गेला असाल तर मला क्षमा करा.

डॉ. साहेब, तुम्ही म्हणता ते बरोबर आहे. पण मला तात्याचा प्रतिसाद पाहून बरे वाटले. मला तात्याचा दिलदार पणा आवडतोच, पण महेश वेलणकर ही ग्रेटच. त्यांनीही इथे सदस्यत्व घेतले आणि ते सुद्धा खर्‍या नावानेच, सरळ.... टोपणनाव वगैरे भानगड नाही. रोखठोक मामला. असे पाहिजे. राग आपापसात. तो संस्थळांवर का काढा? तात्या, मागे तू कुठे तरी लिहिले होतेस ना की, मनोगत हे नेहमीच तुझे 'first love' राहील. तू तिथे परत जायचा विचार करतो आहेस.... व्हेरी गुड. बिपिन.

अरे वा! दोन्ही बर्थडे एकाच दिवशी.. डबल मजा :) प्राजु तुला दोन्ही वाढदिवसांच्या अनेकोत्तम शुभेच्छा!.. एन्जॉय :) -ऋषिकेश

प्राजू आणि जगदिशराव, या दिवसाचे औचित्य साधून आपण किमान १००१ रुपायांचा देणगी धनादेश आमच्या महर्षी कर्वे स्त्रीशिक्षण संस्थेच्या भाऊबीज फंडाकरता पाठवावात अशी आपल्या आग्रहवजा विनंती.. आपला, तात्या अभ्यंकर, स्वयंसेवक, भाऊबीज फंड, महर्षी कर्वे स्त्रीशिक्षण संस्था, पुणे.

वा !!! वा !!! काय योग आहेत. दोन्ही वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा !!!

अवांतर :) प्राजुला चारोळीतुन शुभेच्छा द्या राव कोणी तरी !!!!
त्या शिवाय आपण वाढदिवस सिलेब्रेट करतोय असे वाटणार नाही :)

तात्या, ऋषिकेश, दिलीपजी, आपल्या सर्वांचे मनापासून धन्यवाद. तात्या, पुणे ट्रीप मध्ये मी नक्की तिथे धनादेश स्वतः जाऊन सुपूर्त करेन. - (आभारी) प्राजु

प्राजु, तुला वाढदिवसाच्या आणि तुला व जगदीशरावांना लग्नाच्या वाढदिवसाच्या अनेक शुभेच्छा!!! -डांबिसकाका

तुझा आणि लग्नाचा सुध्दा वाढदिवस एकाच दिवशी! वा वा मजाच आहे की!! मनापासून दोन-दोन शुभेच्छा तुला आणि तुझ्या 'ह्यांना'! ;)) चतुरंग

प्राजुताई प्राजुताई, दोन दोन वाढदिवसा॑च्या दोन दोन वेळा वेळा खुप खुप शुभेच्छा शुभेच्छा...मनापासून मनापासून :)) ए॑जॉय !!! आपला - ध मा ल ध मा ल.

अनेकोत्तम शुभेच्छा!!! डबल प्रेझेन्ट्स!!!ड्बल धमाका!!!!

िव्कास०१५४ अप्र्तिम योगयोग......... दोन वाढदिवसा॑च्या...खुप खुप शुभेच्छा !!!!!!!!!

दोन्ही वाढदिवसांच्या हार्दिक शुभेच्छा! नंदन (मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी http://marathisahitya.blogspot.com/)

प्राजुला वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा! तसेच लग्नाच्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा!

प्राजु , तूला वाढदिवसाच्या आणि तुम्हा दोघांना विवाहाच्या वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा ! असेच सुखी रहा. औक्षवंत व्हा. शुभेच्छुक..... केशवराव.

वैयक्तिक आणि लग्नाच्या वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा....! एखादी पार्टी ठेवली असती तर अधिक मजा आली असती. चऽऽलोऽऽऽऽ ठीऽऽऽऽऽक है| मर्जी आपकी.

अनेक शुभकामना. //एखादी पार्टी ठेवली असती तर अधिक मजा आली असती. चऽऽलोऽऽऽऽ ठीऽऽऽऽऽक है| मर्जी आपकी. खरंय अगदी खरंय ! नीलकांत

आपणा उभयतांस, हार्दिक शुभेच्छा! संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

मनापासुन शुभेच्छा... राज....

वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा! आणि लग्नाच्या वाढदिवसाच्या ही हर्दिक शुभेच्छा! केशवसुमार.

माझ्याकडूनही तुला दोन्ही वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा!!!

प्राजक्ता, दोन्ही वाढदिवसाच्या शुभेच्छा! सोनाली

आम्ही चारोळीतून शूभेच्छा देण्याचा प्रयत्न करत आहोत .... "लग्नच्या गाठी म्हणे स्वर्गात बांधल्या जातात, लग्नाचे 'वाढदिवस' मात्र पॄथ्वीतलावरच साजरे होतात ....." हा शूभदिन आपल्या ऊभयतांच्या आयुष्यात वर्षानुवर्शे येवो हीच आमुची शूभेच्छा .... *** छोटा डॉन ***

हार्दिक शुभेच्छा!

आपल्या सर्वांचं प्रेम ही खरोखरच सगळ्यात मोठी माझ्या वाढदिवसाची भेट मला मिळाली आहे. हे प्रेम असेच अबाधित राहुदे. उत्तरोत्तर ते वाढतच राहुदे.. हीच आजच्या दिवशी मी त्या ईश्वराकडे प्रार्थना करते. आपल्या सगळ्यांच्या शुभेच्छांबद्दल मी आणि जगदिश आपले आभारी आहोत. भारतात आले की मिसळपावचा कट्टा जमवू आपण माझ्या घरी. - प्राजु

हार्दिक शुभेच्छा!

दोन्ही प्रसंगांबद्द्ल अनेक शुभेच्छा !

थोड्या उशीराने का होईना पण माझ्याही प्राजुला तिच्या वाढदिवसाबद्दल अनेक उत्तम शुभेच्छा. तसेच श्री व सौ.प्राजु ह्या उभयतांना त्यांच्या विवाह जयंतीनिमित्त अनेक उत्तम शुभेच्छा! प्रमोदकाका

दोन्ही वाढदिवसांच्या हार्दिक शुभेच्छा प्राजु. रवी.

अरे वा! जगदीशजींना एकाच दगडात दोन पक्षी मिळाले की! :) ह.घ्या अनेक शुभेच्छा! -कोलबेर

प्राजु,, तुला दोन्ही वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा. -- ध्रुव

अजि प्राजक्ताचा (जन्म) दिनु... वर्शे सद्धिचाचा घनु मि. पा. लागे सजु... जणु शोभे जगदिश्वराचि प्राजु...

अव्यक्त, आपली चारोळी रूपी शुभेच्छा...खूप आवडली. आपल्या शुभेच्छा देण्याची पद्धात खूपच छान आहे. धन्यवाद. (हळवी) प्राजु सगळ्या मिसळपाव करांचे मनापासून धन्यवाद.

दुहेरी अभिनंदन आणि शुभेच्छा. सुधीर कांदळकर.

अरे वा! दोन्ही बर्थडे एकाच दिवशी.. डबल मजा :) प्राजु तुला दोन्ही वाढदिवसांच्या अनेकोत्तम शुभेच्छा!.. एन्जॉय :) -ऋषिकेश

प्राजू आणि जगदिशराव, या दिवसाचे औचित्य साधून आपण किमान १००१ रुपायांचा देणगी धनादेश आमच्या महर्षी कर्वे स्त्रीशिक्षण संस्थेच्या भाऊबीज फंडाकरता पाठवावात अशी आपल्या आग्रहवजा विनंती.. आपला, तात्या अभ्यंकर, स्वयंसेवक, भाऊबीज फंड, महर्षी कर्वे स्त्रीशिक्षण संस्था, पुणे.

वा !!! वा !!! काय योग आहेत. दोन्ही वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा !!!

अवांतर :) प्राजुला चारोळीतुन शुभेच्छा द्या राव कोणी तरी !!!!
त्या शिवाय आपण वाढदिवस सिलेब्रेट करतोय असे वाटणार नाही :)

तात्या, ऋषिकेश, दिलीपजी, आपल्या सर्वांचे मनापासून धन्यवाद. तात्या, पुणे ट्रीप मध्ये मी नक्की तिथे धनादेश स्वतः जाऊन सुपूर्त करेन. - (आभारी) प्राजु

प्राजु, तुला वाढदिवसाच्या आणि तुला व जगदीशरावांना लग्नाच्या वाढदिवसाच्या अनेक शुभेच्छा!!! -डांबिसकाका

तुझा आणि लग्नाचा सुध्दा वाढदिवस एकाच दिवशी! वा वा मजाच आहे की!! मनापासून दोन-दोन शुभेच्छा तुला आणि तुझ्या 'ह्यांना'! ;)) चतुरंग

प्राजुताई प्राजुताई, दोन दोन वाढदिवसा॑च्या दोन दोन वेळा वेळा खुप खुप शुभेच्छा शुभेच्छा...मनापासून मनापासून :)) ए॑जॉय !!! आपला - ध मा ल ध मा ल.

अनेकोत्तम शुभेच्छा!!! डबल प्रेझेन्ट्स!!!ड्बल धमाका!!!!

िव्कास०१५४ अप्र्तिम योगयोग......... दोन वाढदिवसा॑च्या...खुप खुप शुभेच्छा !!!!!!!!!

दोन्ही वाढदिवसांच्या हार्दिक शुभेच्छा! नंदन (मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी http://marathisahitya.blogspot.com/)

प्राजुला वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा! तसेच लग्नाच्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा!

प्राजु , तूला वाढदिवसाच्या आणि तुम्हा दोघांना विवाहाच्या वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा ! असेच सुखी रहा. औक्षवंत व्हा. शुभेच्छुक..... केशवराव.

वैयक्तिक आणि लग्नाच्या वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा....! एखादी पार्टी ठेवली असती तर अधिक मजा आली असती. चऽऽलोऽऽऽऽ ठीऽऽऽऽऽक है| मर्जी आपकी.

अनेक शुभकामना. //एखादी पार्टी ठेवली असती तर अधिक मजा आली असती. चऽऽलोऽऽऽऽ ठीऽऽऽऽऽक है| मर्जी आपकी. खरंय अगदी खरंय ! नीलकांत

आपणा उभयतांस, हार्दिक शुभेच्छा! संजय अभ्यंकर http://smabhyan.blogspot.com/

मनापासुन शुभेच्छा... राज....

वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा! आणि लग्नाच्या वाढदिवसाच्या ही हर्दिक शुभेच्छा! केशवसुमार.

माझ्याकडूनही तुला दोन्ही वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा!!!

प्राजक्ता, दोन्ही वाढदिवसाच्या शुभेच्छा! सोनाली

आम्ही चारोळीतून शूभेच्छा देण्याचा प्रयत्न करत आहोत .... "लग्नच्या गाठी म्हणे स्वर्गात बांधल्या जातात, लग्नाचे 'वाढदिवस' मात्र पॄथ्वीतलावरच साजरे होतात ....." हा शूभदिन आपल्या ऊभयतांच्या आयुष्यात वर्षानुवर्शे येवो हीच आमुची शूभेच्छा .... *** छोटा डॉन ***

हार्दिक शुभेच्छा!

आपल्या सर्वांचं प्रेम ही खरोखरच सगळ्यात मोठी माझ्या वाढदिवसाची भेट मला मिळाली आहे. हे प्रेम असेच अबाधित राहुदे. उत्तरोत्तर ते वाढतच राहुदे.. हीच आजच्या दिवशी मी त्या ईश्वराकडे प्रार्थना करते. आपल्या सगळ्यांच्या शुभेच्छांबद्दल मी आणि जगदिश आपले आभारी आहोत. भारतात आले की मिसळपावचा कट्टा जमवू आपण माझ्या घरी. - प्राजु

हार्दिक शुभेच्छा!

दोन्ही प्रसंगांबद्द्ल अनेक शुभेच्छा !

थोड्या उशीराने का होईना पण माझ्याही प्राजुला तिच्या वाढदिवसाबद्दल अनेक उत्तम शुभेच्छा. तसेच श्री व सौ.प्राजु ह्या उभयतांना त्यांच्या विवाह जयंतीनिमित्त अनेक उत्तम शुभेच्छा! प्रमोदकाका

दोन्ही वाढदिवसांच्या हार्दिक शुभेच्छा प्राजु. रवी.

अरे वा! जगदीशजींना एकाच दगडात दोन पक्षी मिळाले की! :) ह.घ्या अनेक शुभेच्छा! -कोलबेर

प्राजु,, तुला दोन्ही वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा. -- ध्रुव