मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

गाईड

विजुभाऊ ·

निमिष ध. 04/02/2020 - 20:00
सुंदर ओळख करून दिलीत विजुभाऊ. गाईड माझ्याही आवडत्या चित्रपटांमधील एक आहे. खरं म्हणजे राजूचा तुरूंगातून बाहेर पडून शेवटाकडे जाणारा भाग मला खुप आवडतो. त्याचे ते स्वप्नातील स्वतःशीच होणारे द्वंद्व एक अविस्मरणीय सीन आहे.

एस 05/02/2020 - 00:30
अर्रर्रर्र... 'गाईड' हा नव्व्याण्णव टक्के 'गोल्डी'चा ऊर्फ विजय आनंदचा चित्रपट आहे आणि चित्रपट परिचयात त्याचेच नाव नाही! गोल्डीने साथ सोडली आणि देव आनंद हा देव आनंद राहिला नाही. असो. ह्या चित्रपटाच्या प्रत्येक फ्रेमवर गोल्डीची छाप आहे. प्रत्येक गाण्याचे टेकिंग बघा. तो जंगलातला वहिदा आणि बंजारा मुलीची भूमिका करणाऱ्या अभिनेत्रीचा (तिचे नाव विसरलो) डान्स बघा. त्या मुलीइतकी इंटेसिंंटी वहिदाच्या डान्स मध्ये यावी म्हणून त्या एक्स्ट्रा ऍक्टरेसला गोल्डीने वहिदाच्या जोडीने नाचायला लावले तेव्हा कुठे वहिदाचं बेभानपण तिच्या स्टेप्समध्ये उतरलं. बादवे चित्रपटाचा शेवट हा मूळ कादंबरीपेक्षा वेगळा आहे. कादंबरीत पाऊस पडत नाही. इथे उगीचच राजू उर्फ स्वामीजींच्या आत्म्याच्या तोंडी उदात्त स्वगत घातलं आहे. ती कदाचित व्यावसायिकतेसाठी केलेली तडजोड असावी. माणसाच्या प्रवाहपतीत वृत्तीचं दर्शन टोकदारपणे घडवणारा हा एक व्यावसायिक सिनेमा म्हणूनच भावतोही सामान्य माणसाला. या निमित्ताने विजय आनंद यांना श्रद्धांजली! अ ट्रूली डायरेक्टर्स कट...

ज्ञानोबाचे पैजार 05/02/2020 - 08:37
आजपर्यंत अनेक वेळा पाहिलेला गाईड विजुभाउंच्या नजरेतून वाचतानाही तेवढीच मजा आली. लेखात विजय आनंदचे नाव नाही हे थोडेसे खटकले, गाईड हा सर्वस्वी त्याचाच चित्रपट होता. पैजारबुवा,

रमेश आठवले 05/02/2020 - 00:53
पर्ल बक या अमेरिकेन लेखिकेने गाईड हा सिनेमा इंग्लिश भाषेत निर्माण केला होता.

श्वेता२४ 06/02/2020 - 12:30
मी अजुन हा चित्रपट पाहिला नाही. पण तुमचे हे रसग्रहण वाचून नक्की बघेन. यातील गाणी मात्र ऑल टाईम फेवरीट आहेत माझी.

सिरुसेरि 06/02/2020 - 18:32
गाईड चित्रपटाची सुंदर ओळख . पहिल्यांदा जेव्हा दुरदर्शनवर गाईड पाहिला तेव्हा डोक्यावरुनच गेला . कारण तोपर्यंत देव आनंदचे शहरी , हलके फुलके चित्रपट बघितले होते . पुढे जेव्हा अनेकदा हा चित्रपट पाहिला , तेव्हा प्रत्येक वेळेला , त्यामधील नव नवीन वैशिष्ट्ये जाणवत गेली . अगदी नवकेतन या निर्मिती संस्थेच्या नावाला साजेशी . हा एक कल्ट हिट सिनेमा आहे . उदयपुर , चितोडगड मधील चित्रीकरण , सपेरा डान्स , "अल्ला मेघ दे , पानी दे रे " , " वहां कौन है तेरा " हि एस डी बर्मनने गायलेली गाणी , आणी त्याला असलेला बासरीचा साज या सर्वच बाबींमुळे गाईड उल्लेखनीय झाला आहे .

विजुभाऊ 10/02/2020 - 07:01
गाईड चित्रपटाचा दिग्दर्शक हा मुद्दाम वेगळ्या लेखाचा विषय ठेवलाय. चित्रपटातील दिग्दर्शकाच्या म्हणून सांगाव्या अशा खूप जागा आहेत. ( उदा: गाईडचा दोन पंडीतांसोबतचा संवाद.) गाईडचा स्वतःसोबतचा संवाद हा फार ढोबळ पणे घेतला आहे. या चित्रपटात रोझीचे आणि मार्कोचे संबन्ध जसे दाखवलेत त्यासाठी दिग्दर्शकाला खरेच सलाम. कुठेही भडक पणा न आणता त्याने मार्कोचे पात्र रेखाटले आहे. पण या बद्दल वेगळ्या लेखात लिहीन.

निमिष ध. 04/02/2020 - 20:00
सुंदर ओळख करून दिलीत विजुभाऊ. गाईड माझ्याही आवडत्या चित्रपटांमधील एक आहे. खरं म्हणजे राजूचा तुरूंगातून बाहेर पडून शेवटाकडे जाणारा भाग मला खुप आवडतो. त्याचे ते स्वप्नातील स्वतःशीच होणारे द्वंद्व एक अविस्मरणीय सीन आहे.

एस 05/02/2020 - 00:30
अर्रर्रर्र... 'गाईड' हा नव्व्याण्णव टक्के 'गोल्डी'चा ऊर्फ विजय आनंदचा चित्रपट आहे आणि चित्रपट परिचयात त्याचेच नाव नाही! गोल्डीने साथ सोडली आणि देव आनंद हा देव आनंद राहिला नाही. असो. ह्या चित्रपटाच्या प्रत्येक फ्रेमवर गोल्डीची छाप आहे. प्रत्येक गाण्याचे टेकिंग बघा. तो जंगलातला वहिदा आणि बंजारा मुलीची भूमिका करणाऱ्या अभिनेत्रीचा (तिचे नाव विसरलो) डान्स बघा. त्या मुलीइतकी इंटेसिंंटी वहिदाच्या डान्स मध्ये यावी म्हणून त्या एक्स्ट्रा ऍक्टरेसला गोल्डीने वहिदाच्या जोडीने नाचायला लावले तेव्हा कुठे वहिदाचं बेभानपण तिच्या स्टेप्समध्ये उतरलं. बादवे चित्रपटाचा शेवट हा मूळ कादंबरीपेक्षा वेगळा आहे. कादंबरीत पाऊस पडत नाही. इथे उगीचच राजू उर्फ स्वामीजींच्या आत्म्याच्या तोंडी उदात्त स्वगत घातलं आहे. ती कदाचित व्यावसायिकतेसाठी केलेली तडजोड असावी. माणसाच्या प्रवाहपतीत वृत्तीचं दर्शन टोकदारपणे घडवणारा हा एक व्यावसायिक सिनेमा म्हणूनच भावतोही सामान्य माणसाला. या निमित्ताने विजय आनंद यांना श्रद्धांजली! अ ट्रूली डायरेक्टर्स कट...

ज्ञानोबाचे पैजार 05/02/2020 - 08:37
आजपर्यंत अनेक वेळा पाहिलेला गाईड विजुभाउंच्या नजरेतून वाचतानाही तेवढीच मजा आली. लेखात विजय आनंदचे नाव नाही हे थोडेसे खटकले, गाईड हा सर्वस्वी त्याचाच चित्रपट होता. पैजारबुवा,

रमेश आठवले 05/02/2020 - 00:53
पर्ल बक या अमेरिकेन लेखिकेने गाईड हा सिनेमा इंग्लिश भाषेत निर्माण केला होता.

श्वेता२४ 06/02/2020 - 12:30
मी अजुन हा चित्रपट पाहिला नाही. पण तुमचे हे रसग्रहण वाचून नक्की बघेन. यातील गाणी मात्र ऑल टाईम फेवरीट आहेत माझी.

सिरुसेरि 06/02/2020 - 18:32
गाईड चित्रपटाची सुंदर ओळख . पहिल्यांदा जेव्हा दुरदर्शनवर गाईड पाहिला तेव्हा डोक्यावरुनच गेला . कारण तोपर्यंत देव आनंदचे शहरी , हलके फुलके चित्रपट बघितले होते . पुढे जेव्हा अनेकदा हा चित्रपट पाहिला , तेव्हा प्रत्येक वेळेला , त्यामधील नव नवीन वैशिष्ट्ये जाणवत गेली . अगदी नवकेतन या निर्मिती संस्थेच्या नावाला साजेशी . हा एक कल्ट हिट सिनेमा आहे . उदयपुर , चितोडगड मधील चित्रीकरण , सपेरा डान्स , "अल्ला मेघ दे , पानी दे रे " , " वहां कौन है तेरा " हि एस डी बर्मनने गायलेली गाणी , आणी त्याला असलेला बासरीचा साज या सर्वच बाबींमुळे गाईड उल्लेखनीय झाला आहे .

विजुभाऊ 10/02/2020 - 07:01
गाईड चित्रपटाचा दिग्दर्शक हा मुद्दाम वेगळ्या लेखाचा विषय ठेवलाय. चित्रपटातील दिग्दर्शकाच्या म्हणून सांगाव्या अशा खूप जागा आहेत. ( उदा: गाईडचा दोन पंडीतांसोबतचा संवाद.) गाईडचा स्वतःसोबतचा संवाद हा फार ढोबळ पणे घेतला आहे. या चित्रपटात रोझीचे आणि मार्कोचे संबन्ध जसे दाखवलेत त्यासाठी दिग्दर्शकाला खरेच सलाम. कुठेही भडक पणा न आणता त्याने मार्कोचे पात्र रेखाटले आहे. पण या बद्दल वेगळ्या लेखात लिहीन.
गाईड १९६५ चा सिनेमा ही इतकीच या सिनेमाची ओळख नाही. गाईड हा सिनेमा आर के नारायणच्या कादंबरीवर बेतलेला सिनेमा ही पण याची ओळख होत नाही. देव आनंदची ओळख बदलणारा सिनेमा, भारतीय सिनेमाच्या इतिहासात एक स्वतःचा ठसा उमटवणारा सिनेमा. असे बरेच काही सांगता येईल याच्या बद्दल. मी जेंव्हा पहिल्यांदा हा सिनेमा पाहिला तेंव्हा राजू नावाचा कोणताही आगापीछा नसलेल्या एका तरुणाची कहाणी इतकेच काहीसे समजले होते. अर्थात एस डी बर्मन चे म्युझीक हा मोठाच प्लस पॉईंट होता. यात नेहमी दिसणारा तो उत्साही देवानंद दिसत नाही. सळसळत्या तारुण्याची नव्हाळी वागवणारी वहिदा रेहमान दिसत नाही. जी दिसतात ती पात्रे दिसतात.
नाट्य
आस्वाद

भाग ७ अंधारछाया प्रकरण ६ कुटून कुटून मारीन पन सोडनार न्हाई.

शशिकांत ओक ·

आंबट गोड 20/01/2020 - 11:15
अगदी रसाळ वर्णन आहे! जुन्या कादंबरीचा अनुभव नक्कीच आहे. सगळे संदर्भ, गोष्टी जुन्या.......! फक्त फारच घाइघाईत सांगितल्या सारखं वाटतं...तुम्ही जरा एडिट करुन , योग्य विराम चिन्हं व परिच्छेद टाकून संपादित कराल का?

ट्रम्प 20/01/2020 - 22:18
का कोणास ठाऊक पण माझा देवावर विश्वास नाही पण भुतावर आहे ! त्यामुळे मी भुता खेतांच्या कथा , सिनेमे टाळतो ......... असल्या कथा वाचल्या किंवा सिनेमा पाहिला की रात्री भुताची स्वप्ने पडतात , रात्री माझ्या उशाला कोणीतरी बसले असल्याचा भास होतो आणि मी दचकून जागा होतो ........ पूर्वी मी रात्री एक वाजे पर्यंत tv वरचे सिनेमे बघायचो पण व्हायचं काय की रात्री 12 च्या आसपास सोफ्याचा अचानक खटाक !! असा आवाज यायचा किंवा प्लास्टिक ची खुर्चीचा सुद्धा खटाक !!!! आवाज यायचा ..... तेंव्हा पासून उशिरा पर्यंत जागणे बंद केले ....

आंबट गोड 20/01/2020 - 11:15
अगदी रसाळ वर्णन आहे! जुन्या कादंबरीचा अनुभव नक्कीच आहे. सगळे संदर्भ, गोष्टी जुन्या.......! फक्त फारच घाइघाईत सांगितल्या सारखं वाटतं...तुम्ही जरा एडिट करुन , योग्य विराम चिन्हं व परिच्छेद टाकून संपादित कराल का?

ट्रम्प 20/01/2020 - 22:18
का कोणास ठाऊक पण माझा देवावर विश्वास नाही पण भुतावर आहे ! त्यामुळे मी भुता खेतांच्या कथा , सिनेमे टाळतो ......... असल्या कथा वाचल्या किंवा सिनेमा पाहिला की रात्री भुताची स्वप्ने पडतात , रात्री माझ्या उशाला कोणीतरी बसले असल्याचा भास होतो आणि मी दचकून जागा होतो ........ पूर्वी मी रात्री एक वाजे पर्यंत tv वरचे सिनेमे बघायचो पण व्हायचं काय की रात्री 12 च्या आसपास सोफ्याचा अचानक खटाक !! असा आवाज यायचा किंवा प्लास्टिक ची खुर्चीचा सुद्धा खटाक !!!! आवाज यायचा ..... तेंव्हा पासून उशिरा पर्यंत जागणे बंद केले ....

अंधार छाया

सहा बेबी गुरूजींनी जे सांगितलं त्याच्यावर माझा विश्वासच बसेना! काय मला कोणी झपाटलय? कस शक्य आहे? मी तर माझी मीच आहे. खातेय पितेय, आणखी कोण असणार माझ्या शरीरात? गुरूजी म्हणाले, ‘हिचा पत्रिका जरा विचित्र आहे. अनिष्ट ग्रहयोग मान आहे. शिवाय सध्या साडेसातीही चालू आहे. तिच्या राशीला. तेंव्हा त्रास हा होणारच.’ ते ठीकच होत. माझी तब्बेत ही अशी लुकडी सुकडी. शिक्षणाचे असे तीन तेरा वाजलेले. तेंव्हा कुंडलीच्या भविष्यावर माझा विश्वास बसला. पण पुढे लागिराबद्दल म्हणताना मला काही खरंच वाटेना.
मांडणी
आस्वाद
अनुभव

हॉटेल शिवीभोजन थाळी

पाषाणभेद ·

चौथा कोनाडा 08/02/2020 - 15:52
मस्त, खुसखुशीत ! फर्मास खिल्ली, स्किट सादर करण्याजोगे ! बायदवे, पहिल्या दोन-चार दिवसांच्या कौतुकांच्या बातम्या नंतर या शासकिय भोजनाची परिस्थिती कशी आहे काही आयडिया ?

चौथा कोनाडा 08/02/2020 - 15:52
मस्त, खुसखुशीत ! फर्मास खिल्ली, स्किट सादर करण्याजोगे ! बायदवे, पहिल्या दोन-चार दिवसांच्या कौतुकांच्या बातम्या नंतर या शासकिय भोजनाची परिस्थिती कशी आहे काही आयडिया ?
हॉटेल शिवीभोजन थाळी मालक: हॅ हॅ हॅ. मालक: सोन्या, नालायका बघ रे, गिर्‍हाईक आलं. हॅ हॅ हॅ या या या. बसा बसा बसा. मालक: सोन्या रांडीच्या, पाच नंबरचे कळकटलेले टेबल आरशासारखे पुस, अन गिर्‍हाईकाला काय लागते ते पुस. हॅ हॅ हॅ. मालक: सोन्या नरसाळ्या, अरे माझा कडमड्या मोबाईल कुठे आहे? त्या पेताड भाजीवाल्याची भाजी आली नाही अजून. त्याच्या *डीत जास्त माज आलेला आहे. निट वेळेवर भाजी सप्लाय करत नाही तर मग मी थाळीत काय *ट देवू काय? मालक: सापडला रे मोबाईल. माझ्याच *डीखाली होता रे तो सोन्या शिंदळीच्या. तु गिर्‍हाईकाला तुझे पाणी पाज.
पाकक्रिया
वाङ्मय
कथा
विनोद
समाज
पारंपरिक पाककृती
मराठी पाककृती
राजकारण
मौजमजा
आस्वाद
लेख
बातमी
शिफारस
विरंगुळा

मुंगूसाची गोष्ट

मायमराठी ·

सौन्दर्य 15/01/2020 - 00:00
फारच छान लिहिलं आहे तुम्ही. अगदी त्या काळातील गावातून, घरातून फेरफटका मारून आणलेत म्हंटले तरी चालेल. मला कधीच गाव नव्हते ही खंत कायम आहे. अजून लिहा.

सौन्दर्य 15/01/2020 - 00:00
फारच छान लिहिलं आहे तुम्ही. अगदी त्या काळातील गावातून, घरातून फेरफटका मारून आणलेत म्हंटले तरी चालेल. मला कधीच गाव नव्हते ही खंत कायम आहे. अजून लिहा.
।। मुंगूसाची गोष्ट ।। ' गोष्ट ' हा शब्द ऐकल्यावर कान टवकारले जात नाहीत; नीट सरसावून बसत नाही; भुवया आभाळापर्यंत उंचावून उत्सुकता चेहऱ्यावरून सांडत नाही; आपण ज्यांच्याशी गप्पा छाटत होतो त्यांनाच गप्प करत "जरा ऐकू दे रे." असं म्हणत नाही, आहे का असं कोणी? दुसऱ्याही प्रकारचे मनुष्य असतातंच. म्हणजे " हा मला काय अक्कल शिकवणार? ", " हा कुठली गोष्ट सांगणार ते मला माहितेय.", "मला माहीत नाहीत अशा गोष्टीच नाहीत." अर्थात ही वाक्ताडनं मनातल्या मनातंच हो.
मुक्तक
प्रकटन
आस्वाद
अनुभव
विरंगुळा

छपाकसे पेहेचान ले गया...

शा वि कु ·

ट्रम्प 13/01/2020 - 22:37
मी सुद्धा तलवार आणि राझी बघितले होते , खरंच उत्तम सिनेमे होते यात काहीच वाद नाही . "मेघना गुलजार एक प्रगल्भ दिग्दर्शिका आहे हे तिने यापूर्वीच दाखवून दिले आहे . दीपिका आणि रणवीर चे एक ही सिनेमे मी सोडत नाही पण छपाक ची बात च और !!! इतक्या महत्वाच्या विषयाला हात घालणे म्हणजे विषाची परीक्षा ! भारतात मसालेदार च सिनेमे चालतात हे माहीत असूनदेखील ' ऍसिड हल्ल्या ' वर बनवावा म्हणजे खरचं ग्रेट . महत्वाचे म्हणजे हे सगळे मी तानाजी चा शो नुकताच बघून आलोय : ) : ) दीपिका ने छपाक चा गल्ला घालवला हे निश्चित . तरण आदर्श च्या ट्विट नुसार काल रविवार पर्यंत तान्हाजी 61 करोड आणि छपाक 21 करोड चे कलेक्शन !!! सरळ सरळ बऱ्याच लोकांनीं छपाक ला काट मारलेली दिसतेय !!!

प्रसाद_१९८२ 14/01/2020 - 11:11
तान्हाजी व छपाकचे आकडे वर वर पाहाण्याला अर्थ नाही. छपाकच्या तुलनेत तान्हाजी बर्‍याच जास्त थेयटर मधे प्रदर्शीत झाला आहे, तेंव्हा त्याच्या कमाईचा आकडा देखील जास्त असणार आहे. -- परिक्षण आवडले. चित्रपट पाहायची इच्छा असली तरी, त्यातील अ‍ॅसिड हल्ल्याच्या दृष्याममुळे पाहावणार नाही.

शा वि कु 14/01/2020 - 18:37
थिएटर स्क्रीन्स चा आकडा विचारात घ्यायला हवा, बरोबर आहे. आणि मी समजू शकतो , मी पण घाबरत घाबरत गेलो सिनेमाला. काही भावनिक आणि raw दृश्य असणार अस धरूनच गेलो आणि आहेतच.

शशिकांत ओक 13/01/2020 - 23:01
कलेला पैशाच्या तराजूत तोलून धरले तर ते अन्यायकारक ठरेल. सिनेमा यथावकाश पाहू. पण आपण केलेल्या सुंदर समीक्षेची तारीफ करावी तेवढी थोडीच आहे. सिनेमा 'असुंदर' सत्य कथनावर आधारित असून त्यात सौंदर्यस्थळे दाखवण्याची हातोटी अप्रतीम!

शा वि कु 13/01/2020 - 23:29
21 करोड. कलेक्शन कमी झालंय, पण हे दीपिका पदुकोण सिनेमाच्या तुलनेंत कमी झालंय. दीपिकाचे मानधन सोडले तर काही अति मोठे प्रोडक्शन खर्च नाही दिसतं. मेघना गुलजार च्या तलवारच भारतातील टोटल रन टाइम कलेक्शन फक्त 32 करोड होतं. त्यामुळे opportunity cost सोडून दिली तर 21 करोड 4 दिवसात, तेही नॉन मसाला सिनेमासाठी, हे अजिबात वाईट नाही :)

ट्रम्प 13/01/2020 - 23:11
जे एन यु ला भेट देऊन हात दाखवून अवलक्षण केलं दीपिका ने !! दीपिकाच्या 10 / 15 प्रोडक्ट च्या जाहिराती संबंधित कंपन्यांनी दोन आठवडे स्थगित केल्या आहेत . आता इथून पुढे तिला सिनेमा किंवा जाहिराती साइन करून घेण्याअगोदर निर्माते ' कुठल्याही सामाजिक विषयावर भूमिका मांडायची नाही ' असा क्लॉज टाकण्याची शक्यता आहे . दीपिका चा दर -- जाहिरात 6 करोड सिनेमा 10 करोड .

शशिकांत ओक 14/01/2020 - 11:11
कलेक्शन किती हा आकडा महत्वाचा नाही या अर्थाने ते शीर्षक दिले होते. असो. मला कॅप्टनशिप दिल्या बद्दल धन्यवाद...

सुबोध खरे 16/01/2020 - 18:36
दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच. ( तसे पाहिल्यास बऱ्याचशा बॉलिवूड मधील प्रेक्षणीय चेहऱ्यांची हीच स्थिती आहे) एका हुशार अभिनेत्रीने मुंबईत ताज मधील हल्ल्यावर बोलताना फार वाईट वाटले असे सांगितले कारण काय तर तिची व्हॅनिटी बॅग( मेक अप करण्याची) तिथे आगीत नष्ट झाली. परंतु आपण मिठाई खावी कारखाना पाहण्याच्या फंदात पडू नये हेही तितकेच सत्य आहे. असो मी एकंदर सिनेमे फारसे पाहत नाही.पण जनेयु मध्ये गेल्यामुळे दीपिका ताईंची बाजारातील किंमत कमी झाली याबद्दल अजिबात वाईट वाटत नाही.

शा वि कु 16/01/2020 - 19:29
दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच.
did I miss something ?

शा वि कु 17/01/2020 - 08:09
2010 मध्ये दीपिकाच काय, बऱ्याच जणांना राहुल गांधी आवडायचा. त्याच पप्पूफिकेशन 2014 च्या अर्णब गोस्वामी मुलाखती नंतर झालंय.

सुबोध खरे 17/01/2020 - 09:22
२०१० मध्ये दीपिका ताईंनी श्री राहुल गांधी यांच्यात असं काय पाहिलं होतं (गांधी घराण्यात जन्म घेण्याव्यतिरिक्त) कि ते पंतप्रधान होण्याच्या लायकीचे आहेत. म्हणूनच त्यांच्या बौद्धिक पातळीची कल्पना येते असे मी म्हटले आहे.

ट्रम्प 13/01/2020 - 22:37
मी सुद्धा तलवार आणि राझी बघितले होते , खरंच उत्तम सिनेमे होते यात काहीच वाद नाही . "मेघना गुलजार एक प्रगल्भ दिग्दर्शिका आहे हे तिने यापूर्वीच दाखवून दिले आहे . दीपिका आणि रणवीर चे एक ही सिनेमे मी सोडत नाही पण छपाक ची बात च और !!! इतक्या महत्वाच्या विषयाला हात घालणे म्हणजे विषाची परीक्षा ! भारतात मसालेदार च सिनेमे चालतात हे माहीत असूनदेखील ' ऍसिड हल्ल्या ' वर बनवावा म्हणजे खरचं ग्रेट . महत्वाचे म्हणजे हे सगळे मी तानाजी चा शो नुकताच बघून आलोय : ) : ) दीपिका ने छपाक चा गल्ला घालवला हे निश्चित . तरण आदर्श च्या ट्विट नुसार काल रविवार पर्यंत तान्हाजी 61 करोड आणि छपाक 21 करोड चे कलेक्शन !!! सरळ सरळ बऱ्याच लोकांनीं छपाक ला काट मारलेली दिसतेय !!!

प्रसाद_१९८२ 14/01/2020 - 11:11
तान्हाजी व छपाकचे आकडे वर वर पाहाण्याला अर्थ नाही. छपाकच्या तुलनेत तान्हाजी बर्‍याच जास्त थेयटर मधे प्रदर्शीत झाला आहे, तेंव्हा त्याच्या कमाईचा आकडा देखील जास्त असणार आहे. -- परिक्षण आवडले. चित्रपट पाहायची इच्छा असली तरी, त्यातील अ‍ॅसिड हल्ल्याच्या दृष्याममुळे पाहावणार नाही.

शा वि कु 14/01/2020 - 18:37
थिएटर स्क्रीन्स चा आकडा विचारात घ्यायला हवा, बरोबर आहे. आणि मी समजू शकतो , मी पण घाबरत घाबरत गेलो सिनेमाला. काही भावनिक आणि raw दृश्य असणार अस धरूनच गेलो आणि आहेतच.

शशिकांत ओक 13/01/2020 - 23:01
कलेला पैशाच्या तराजूत तोलून धरले तर ते अन्यायकारक ठरेल. सिनेमा यथावकाश पाहू. पण आपण केलेल्या सुंदर समीक्षेची तारीफ करावी तेवढी थोडीच आहे. सिनेमा 'असुंदर' सत्य कथनावर आधारित असून त्यात सौंदर्यस्थळे दाखवण्याची हातोटी अप्रतीम!

शा वि कु 13/01/2020 - 23:29
21 करोड. कलेक्शन कमी झालंय, पण हे दीपिका पदुकोण सिनेमाच्या तुलनेंत कमी झालंय. दीपिकाचे मानधन सोडले तर काही अति मोठे प्रोडक्शन खर्च नाही दिसतं. मेघना गुलजार च्या तलवारच भारतातील टोटल रन टाइम कलेक्शन फक्त 32 करोड होतं. त्यामुळे opportunity cost सोडून दिली तर 21 करोड 4 दिवसात, तेही नॉन मसाला सिनेमासाठी, हे अजिबात वाईट नाही :)

ट्रम्प 13/01/2020 - 23:11
जे एन यु ला भेट देऊन हात दाखवून अवलक्षण केलं दीपिका ने !! दीपिकाच्या 10 / 15 प्रोडक्ट च्या जाहिराती संबंधित कंपन्यांनी दोन आठवडे स्थगित केल्या आहेत . आता इथून पुढे तिला सिनेमा किंवा जाहिराती साइन करून घेण्याअगोदर निर्माते ' कुठल्याही सामाजिक विषयावर भूमिका मांडायची नाही ' असा क्लॉज टाकण्याची शक्यता आहे . दीपिका चा दर -- जाहिरात 6 करोड सिनेमा 10 करोड .

शशिकांत ओक 14/01/2020 - 11:11
कलेक्शन किती हा आकडा महत्वाचा नाही या अर्थाने ते शीर्षक दिले होते. असो. मला कॅप्टनशिप दिल्या बद्दल धन्यवाद...

सुबोध खरे 16/01/2020 - 18:36
दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच. ( तसे पाहिल्यास बऱ्याचशा बॉलिवूड मधील प्रेक्षणीय चेहऱ्यांची हीच स्थिती आहे) एका हुशार अभिनेत्रीने मुंबईत ताज मधील हल्ल्यावर बोलताना फार वाईट वाटले असे सांगितले कारण काय तर तिची व्हॅनिटी बॅग( मेक अप करण्याची) तिथे आगीत नष्ट झाली. परंतु आपण मिठाई खावी कारखाना पाहण्याच्या फंदात पडू नये हेही तितकेच सत्य आहे. असो मी एकंदर सिनेमे फारसे पाहत नाही.पण जनेयु मध्ये गेल्यामुळे दीपिका ताईंची बाजारातील किंमत कमी झाली याबद्दल अजिबात वाईट वाटत नाही.

शा वि कु 16/01/2020 - 19:29
दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच.
did I miss something ?

शा वि कु 17/01/2020 - 08:09
2010 मध्ये दीपिकाच काय, बऱ्याच जणांना राहुल गांधी आवडायचा. त्याच पप्पूफिकेशन 2014 च्या अर्णब गोस्वामी मुलाखती नंतर झालंय.

सुबोध खरे 17/01/2020 - 09:22
२०१० मध्ये दीपिका ताईंनी श्री राहुल गांधी यांच्यात असं काय पाहिलं होतं (गांधी घराण्यात जन्म घेण्याव्यतिरिक्त) कि ते पंतप्रधान होण्याच्या लायकीचे आहेत. म्हणूनच त्यांच्या बौद्धिक पातळीची कल्पना येते असे मी म्हटले आहे.
दीपिकाच्या जेएनयु वारी मुळे मोकळ्या थिएटरची अपेक्षा होती. आणि अपेक्षेप्रमाणे तिकीटघरापाशी तानाजीसाठी हिssss मोठ्ठी रांग, आणि छपाक साठी अगदी तुरळक लोग. पण खुर्च्यांमध्ये स्थानापन्न झाल्यावर हळूहळू गर्दी वाढली. सिनेमाच्या पहिल्या पाच मिनिटांमध्ये थिएटर सम्पूर्ण भरलं. अगदी बरं वाटलं. हा सिनेमा पाहायचा हे तर सिनेमा जाहीर झाल्यावरच ठरवलेलं, बऱ्याच कारणांमुळे- 1) मेघना गुलजार- मेघना गुलजार ही अगदी आवडती दिग्दर्शिका. तलवार भयानक म्हणजे भयानक आवडला होता. राझी तलवार इतका नाही आवडला, पण तरी दिगदर्शिकेवरचा विश्वास तसाच टिकून राहिला.
चित्रपट
विचार
प्रतिसाद
प्रतिक्रिया
आस्वाद
समीक्षा
माध्यमवेध
मत
शिफारस

मटार ,बटाटा, टोमॅटो

नूतन ·

अनिंद्य 10/01/2020 - 18:58
अहाहा! मटार दागिन्यात शोभत आहेत. थंडीच्या दिवसातला दागिनाच तो. म्हणून तर गरीब शायर म्हणतो :- हमारी मुफ़्लिसी भी इश्क़िया है कि आलू है मटर का मसअला है मुजदम खान .....खाण्यापिण्याच्या बाबतीत मध्य प्रदेशाची प्रकृती शाही......... हे अगदी वृषभनेत्रगामी निरीक्षण ! बाकी धनियाफल घरी कु्ंडीत वर्षभर प्राप्त करता येते.

अनिंद्य 10/01/2020 - 18:58
अहाहा! मटार दागिन्यात शोभत आहेत. थंडीच्या दिवसातला दागिनाच तो. म्हणून तर गरीब शायर म्हणतो :- हमारी मुफ़्लिसी भी इश्क़िया है कि आलू है मटर का मसअला है मुजदम खान .....खाण्यापिण्याच्या बाबतीत मध्य प्रदेशाची प्रकृती शाही......... हे अगदी वृषभनेत्रगामी निरीक्षण ! बाकी धनियाफल घरी कु्ंडीत वर्षभर प्राप्त करता येते.
सालाबादप्रमाणे थंडीचा मोसम आला. मुंबईची थंडी म्हणजे औट घटकेचं राज्य ! तेवढीच मजा लुटावी म्हणून बासनातले स्वेटर ,शाली बाहेर काढल्या आणि सकाळी सकाळीच कुठलीही सबब न ऐकता , जरा हट्टानेच , स-पति फेरफटका मारायला बाहेर पडले. मस्त फिरून प्रसन्न मनाने घरी निघालो. एव्हाना ताज्या तजेलदार, नानाविध प्रकारच्या भाज्या हातगाड्यांवर लादून जाणारे विक्रेते ठायी ठायी दिसू लागले होते. आज अंगात जरा जास्तच ऊत्साह संचारला होता. पावलं आपोआपच हिरव्यागार मटारच्या शेंगांच्या ढीगांनी भरलेल्या गाडीसमोर येऊन थांबली.
मांडणी
जीवनमान
आस्वाद
माहिती

सेल्फिश

प्रमोद पानसे ·
"तुला वारंवार कल्पना देउन आणी सावध करुनही काहिही फरक पडत नव्हता सुमती !! " आज पुन्हा एकदा ईगलमधे फृटज्युस च्या जागी बिअर आॕर्डर करणाऱ्या सुमतीसमोर मी घसा कोरडा करत होतो. सुमती .. माझ्याच कंपनीमधे ट्रेनी इंजिनियर म्हणुन अपॉईंट झालेली .येउन सात महिने लोटलेले.फ्रेश इंजिनियर होती.विस एकविस वर्षाच्या सुमतीचं जॉईन झाल्यावर एक महिन्यातच माझ्या डिपार्टमेंटला पोस्टींग झालं.आणी तीला प्रॉडक्शन प्लॕनिंगचे धडे देता देता कंपनीच्या वातावरणाचे ,आजुबाजूला वावरणार्या लोकांच्या मेंटलीटीचे धडे देणं गरजेचं वाटू लागलं.
कथा
आस्वाद

नाताळ, नववर्ष आणि पॉप संगीत

सुधीर कांदळकर ·

हेमंतकुमार 31/12/2019 - 09:31
सुरेख स्मरणरंजन !
भारतीय असो वा पाश्चात्य. आई ही आईच असते आणि मूल हे मूलच असते
. >>> +११

तुषार काळभोर 06/01/2020 - 08:20
आणि नॉस्टॅल्जिया... इंग्लिश पिक्चर आवडीने पाहिले तरी इंग्लिश गाण्यांची गोडी कधी लागली नाही. पण कधी कधी काही गाणी आवडून जातात. मंगो जेरीचं इन द समरटाईम असच आवडून गेलेलं. वेडिंग क्रॅशर्स (ओह...रशेल मॅकॲडम्स!) सिनेमा पाहताना मध्ये याचा एक तुकडा वाजला आणि गाणं आवडू लागलं.

मदनबाण 01/01/2020 - 10:57
ऍन्टोनिओ डी’सिल्व्हा हायस्कूल हे ख्रिस्ती लोकांनी चालविलेले कॉन्व्हेन्ट विद्यालय. मुंबईच्या बहुरंगी-बहुढंगी संस्कृतीचा भाग असलेल्या इथल्या पाश्चात्य संगीत, मराठी नाटके अशा नानाविध कार्यक्रमांनी माझ्या जीवनात आगळेच मनमोहक रंग भरले. ऍन्टोनिओ डी’सिल्व्हा हायस्कूलच्या बाजुलाच असलेल्या पालन सोजपालच्या गॅलेरीत उभे राहताना तिथल्या संगीताचे सुर कानात पडलेले आठवतात ! :) माझ्या आवडत्या गाण्यांची यादी देउन जातो :- Snow - Informer (Official Music Video) Rasputin - Boney M (with Lyrics) Modern Talking - Brother Louie Ray Charles - Hit The Road Jack (Original) Ray Charles - Hit The Road Jack (remastered) Salt 'N' Pepa - Whatta Man 1994 (feat. En Vogue) Ini Kamoze - Here Comes The Hotstepper (Remix) (Video) Will Smith - Gettin' Jiggy Wit It (Official Video) Laura Branigan - Self Control 1984 Vanilla Ice - Ice Ice Baby (Official Video) Shaggy - It Wasn't Me (Official Music Video) Kula Shaker - Govinda (Official Video) Spice Girls - Wannabe Aserejé (The Ketchup Song) [Spanish Version] - Las Ketchup

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Ganapathi Bhajan | Sooryagayathri, Niranjana

गवि 01/01/2020 - 11:26
बाकी सर्व गाणी सुपरहिट आहेत, पण कुलशेखर उर्फ कुला शेकरचं "गोविंद जय्या जय्या , गोपाला जया जया, राधारम्मन्ना हरी गोविंद जय्य जय्य" हे गाणं लिस्टीत पाहून तुम्ही हार्डकोअर पहिल्या भारतीय MTV पिढीचे आहात हे कळलं.

सुधीर कांदळकर 02/01/2020 - 08:57
पाल्न सोजपालमधून नाताळमधली हीच गाणी ऐकणारे कुणीतरी आहे हे पाहून छान वाटले. दादर सोडल्यावर मग नाताळमधली गाणी ऐकणे कधी झालेच नाही. आपण दिलेल्या दुव्यापैकी शेवटची सात आवडली. शॅगीचे ऑडीओ माझ्याकडे आहे. मी फक्त ऑडीओ ऐकतो. धन्यवाद. माहितीत भर घातल्याबद्दल गविं नाही धन्यवाद.

पहाटवारा 03/01/2020 - 05:50
मस्त ... पॉप बीनाका गीतमाला .. एक एक सम्गीतप्रकार घेउन एक लेखमाला होउन जाउदेत ..

नूतन 04/01/2020 - 11:12
(संगीत हे संगीत असते. भाषेच्या सीमा पार करून हृदयाला भिडणारे) अगदी खरं! लिंक दिल्यामुळे ऐकता येईल.

सुधीर कांदळकर 05/01/2020 - 06:39
नूतनजी धन्यवाद. @मुवि: डान्सिंग क्वीनच्या दुव्याने अनेक आठवणी जाग्या झाल्या. छोट्या मुलींचे हे तेव्हा आवडते गीत होते. अनेक वर्षांपूर्वी एका सोहळ्यात ब्रेबॉर्नसमोरच्या अ‍ॅम्बॅसॅडर हॉटेलच्या फिरत्या सज्जात बसून 'स्क्रू ड्रायव्हर.बरोबर चमचमत्या क्वीन्स नेकलेसचे दृश्य मनात साठवत असतांना हे गीत ऐकू आले होते. अनेक अनेक धन्यवाद.

मुक्त विहारि 05/01/2020 - 19:27
ह्यांनी खूप पार्टीत महत्वाचा सहभाग घेतला होता, आहे आणि घेतील. ABBA ने सुरूवात करायची...Boney-M ने दुसरा अंक आणि मग उत्तर रात्री तलत मेहमूद आणि जोडीला सिंगल माल्ट....स्वर्ग म्हणजे हाच...

हेमंतकुमार 31/12/2019 - 09:31
सुरेख स्मरणरंजन !
भारतीय असो वा पाश्चात्य. आई ही आईच असते आणि मूल हे मूलच असते
. >>> +११

तुषार काळभोर 06/01/2020 - 08:20
आणि नॉस्टॅल्जिया... इंग्लिश पिक्चर आवडीने पाहिले तरी इंग्लिश गाण्यांची गोडी कधी लागली नाही. पण कधी कधी काही गाणी आवडून जातात. मंगो जेरीचं इन द समरटाईम असच आवडून गेलेलं. वेडिंग क्रॅशर्स (ओह...रशेल मॅकॲडम्स!) सिनेमा पाहताना मध्ये याचा एक तुकडा वाजला आणि गाणं आवडू लागलं.

मदनबाण 01/01/2020 - 10:57
ऍन्टोनिओ डी’सिल्व्हा हायस्कूल हे ख्रिस्ती लोकांनी चालविलेले कॉन्व्हेन्ट विद्यालय. मुंबईच्या बहुरंगी-बहुढंगी संस्कृतीचा भाग असलेल्या इथल्या पाश्चात्य संगीत, मराठी नाटके अशा नानाविध कार्यक्रमांनी माझ्या जीवनात आगळेच मनमोहक रंग भरले. ऍन्टोनिओ डी’सिल्व्हा हायस्कूलच्या बाजुलाच असलेल्या पालन सोजपालच्या गॅलेरीत उभे राहताना तिथल्या संगीताचे सुर कानात पडलेले आठवतात ! :) माझ्या आवडत्या गाण्यांची यादी देउन जातो :- Snow - Informer (Official Music Video) Rasputin - Boney M (with Lyrics) Modern Talking - Brother Louie Ray Charles - Hit The Road Jack (Original) Ray Charles - Hit The Road Jack (remastered) Salt 'N' Pepa - Whatta Man 1994 (feat. En Vogue) Ini Kamoze - Here Comes The Hotstepper (Remix) (Video) Will Smith - Gettin' Jiggy Wit It (Official Video) Laura Branigan - Self Control 1984 Vanilla Ice - Ice Ice Baby (Official Video) Shaggy - It Wasn't Me (Official Music Video) Kula Shaker - Govinda (Official Video) Spice Girls - Wannabe Aserejé (The Ketchup Song) [Spanish Version] - Las Ketchup

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Ganapathi Bhajan | Sooryagayathri, Niranjana

गवि 01/01/2020 - 11:26
बाकी सर्व गाणी सुपरहिट आहेत, पण कुलशेखर उर्फ कुला शेकरचं "गोविंद जय्या जय्या , गोपाला जया जया, राधारम्मन्ना हरी गोविंद जय्य जय्य" हे गाणं लिस्टीत पाहून तुम्ही हार्डकोअर पहिल्या भारतीय MTV पिढीचे आहात हे कळलं.

सुधीर कांदळकर 02/01/2020 - 08:57
पाल्न सोजपालमधून नाताळमधली हीच गाणी ऐकणारे कुणीतरी आहे हे पाहून छान वाटले. दादर सोडल्यावर मग नाताळमधली गाणी ऐकणे कधी झालेच नाही. आपण दिलेल्या दुव्यापैकी शेवटची सात आवडली. शॅगीचे ऑडीओ माझ्याकडे आहे. मी फक्त ऑडीओ ऐकतो. धन्यवाद. माहितीत भर घातल्याबद्दल गविं नाही धन्यवाद.

पहाटवारा 03/01/2020 - 05:50
मस्त ... पॉप बीनाका गीतमाला .. एक एक सम्गीतप्रकार घेउन एक लेखमाला होउन जाउदेत ..

नूतन 04/01/2020 - 11:12
(संगीत हे संगीत असते. भाषेच्या सीमा पार करून हृदयाला भिडणारे) अगदी खरं! लिंक दिल्यामुळे ऐकता येईल.

सुधीर कांदळकर 05/01/2020 - 06:39
नूतनजी धन्यवाद. @मुवि: डान्सिंग क्वीनच्या दुव्याने अनेक आठवणी जाग्या झाल्या. छोट्या मुलींचे हे तेव्हा आवडते गीत होते. अनेक वर्षांपूर्वी एका सोहळ्यात ब्रेबॉर्नसमोरच्या अ‍ॅम्बॅसॅडर हॉटेलच्या फिरत्या सज्जात बसून 'स्क्रू ड्रायव्हर.बरोबर चमचमत्या क्वीन्स नेकलेसचे दृश्य मनात साठवत असतांना हे गीत ऐकू आले होते. अनेक अनेक धन्यवाद.

मुक्त विहारि 05/01/2020 - 19:27
ह्यांनी खूप पार्टीत महत्वाचा सहभाग घेतला होता, आहे आणि घेतील. ABBA ने सुरूवात करायची...Boney-M ने दुसरा अंक आणि मग उत्तर रात्री तलत मेहमूद आणि जोडीला सिंगल माल्ट....स्वर्ग म्हणजे हाच...
काही सूर अवखळ मनाला बेईमान बनवतात. ते कानी आले की मनाला फुलपाखरांचे मोहक पंख फुटतात. स्पॅनिश गिटार टणकारले वा सेक्साफोन फणकारले की असे होते. ऍकॉर्डिअनमधून रेशीमलहरी बाहेर पडल्या की मग आपले आपण राहात नाही. मन स्मृतींच्या फुलपाखरांवर स्वार होते, कालाचे अदृश्य तट विरघळून जातात आणि ते सूर आपल्याला गतकाळात घेऊन जातात. ते स्वर कानी आले की प्रथम आठवतो तो नाताळ आणि त्यापाठोपाठ येणारा नववर्षोत्सव. एके काळी पॉप संगीताशिवाय हे उत्सव साजरे होत नसत. धीरू पटेल आणि बाळ्या नाईक यांच्यामुळे गुजराती जवाहर मर्चंट, कन्नडिग रत्नाकर आचार्य, इ. नवे मित्र मिळाले.
संस्कृती
आस्वाद

Kingआख्यान 2: फायरस्टार्टर

शा वि कु ·

कंजूस 31/12/2019 - 04:16
इंग्रजी कादंबऱ्या बऱ्याच वाचायच्या बाकी आहेत. लेखक आणि त्यांच्या वाचनीय कादंबऱ्यांची नावे अशी फार मोठी यादी जालावर असते पण तीसुद्धा मोठीच आहे. तरी आता एखादे किंग'चे पुस्तक वाचून बघणार. पुस्तकाची ओळख छोटीशी छान करून दिलीत.

कंजूस 31/12/2019 - 04:16
इंग्रजी कादंबऱ्या बऱ्याच वाचायच्या बाकी आहेत. लेखक आणि त्यांच्या वाचनीय कादंबऱ्यांची नावे अशी फार मोठी यादी जालावर असते पण तीसुद्धा मोठीच आहे. तरी आता एखादे किंग'चे पुस्तक वाचून बघणार. पुस्तकाची ओळख छोटीशी छान करून दिलीत.
Kingआख्यान 1:- डोलोरस क्लेबोर्न टेलिकायनेसीस, टेलीपथी किंगच्या आवडत्या कथा आहेत. किंगची पहिली प्रकाशित कादंबरी "कॅरी" (Carrie- 1974) पण एका टेलिकायनेटिक शक्ती असणाऱ्या तरुण मुलीची गोष्ट होती. अपरिमित जीवितहानी करण्याइतपत शक्ती असलेली, पण बुजरी आणि एकलकोंडी असणारी एक teenage मुलगी, धर्मांध आणि वेडसर असलेली तिची आई, आणि याउप्पर कडी करायला तिला त्रास द्यायला टपलेल्या मुलामुलींचं टोळकं. या सगळ्यांच्या मिलापातून किंग विनाशाचं एक थरारक आणि तितकंच ह्रदयद्रावक तांडव रचतो.
कथा
मौजमजा
आस्वाद
शिफारस

शब्द वेध

मारवा ·

गणेशा 25/12/2019 - 00:18
अप्रतिम... पुन्हा पुन्हा वाचण्यासारखे.. उद्या निवांत पुन्हा वाचणार लेख.. एकूण तुमचा शब्दवेध आणि त्यासाठीचे शब्द संचित जबरदस्त आहे.. जाता जाता : कुमार यांच्या धाग्यातील 'माळवद' हा शब्द वाचला आणि मन माझ्या आजोळी गेले, तेथील सर्व घरे माळवदाची होती.. ते बालपण... शब्दांवरून असे आठवनिंच्या राज्यात पण मस्त जाता येते.. कधी काळी थोडे लिखाण करायचो, तेंव्हा 'शब्दमेघ' नावाने लिहायचो... त्यावरून तर खूप आठवणी... धन्यवाद...

मारवा 25/12/2019 - 07:31
लेखक राजकारणी शशी थरुर हे कठिण विलक्षण असामान्य इंग्रजी शब्दांचा वापर त्यांच्या लेखनात बोलण्यात करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या विधांनावरुन बरेचदा वाद होत असतात. फार पुर्वी एकदा त्यांच्या cattle class च्या विधानावर मोठी राळ उडाली होती. तर मागे एकदा त्यांनी एक ट्वीट करुन त्यांच्या अशा लांब कठीण इंग्रजी शब्दवापरासाठी वाचकांची माफी मागितलेलेली होती त्यातही त्यांनी एक विलक्षण शब्द वापरुन उपहासात्मक टोमणा मारला ते ट्वीट असे होते. I'm sorry if one of my tweets y'day gave rise to an epidemic of hippopotomonstrosesquipedaliophobia! [Don't bother looking it up: it's just a word describing a fear of long words]. But #TheParadoxicalPrimeMinister contains no words longer than Paradoxical! या शब्दाचा अर्थ ही त्यांनी दिलेला अजुन खणायचे तर या सस्थळावर बघु शकता इथे विविध प्रकारच्या फोबियांची विस्तृत माहीती आहे. या भीतीचे परीणाम या भितीच्या एका सर्वेक्षणाचा अहवाल वगैरे ही आहे. https://www.fearof.net/fear-of-long-words-phobia-hippopotomonstrosesquippedaliophobia/ People suffering from Hippopotomonstrosesquippedaliophobia tend to experience a great deal of anxiety when faced with long words. It is indeed ironical that the scientific name given to this phobia is such a long one इथपर्यंत ठिक होते पण हे कमी होते की काय त्यांच्या या वरील ट्वीट ला जयेश गोपीनाथन नावाच्या व्यक्तीने उत्तर दिले ते म्हणजे कहर च होते ते असे Being a sesquipedalian, Mr. Tharoor is quite ebullient in gasconading about his habit of circumlocution. Little does he show any perspicaciousness or excogitate before assuming rest of the people are saxicolous. This is idiosyncratic with his personality of being anomalistic! माझी लांब शब्दांची भिती वाढुन मला सध्या घाम फुटलेला आहे मला पॅनिक अटॅक आलेला आहे. सायटीत दाखवलेली खालील लक्षणे मी अनुभवतोय काय म्हणावे या स्थितीला ? पळुन जा गडे पळुंजा !!! People suffering from Hippopotomonstrosesquippedaliophobia tend to experience a great deal of anxiety when faced with long words. It is indeed ironical that the scientific name given to this phobia is such a long one

mrcoolguynice 25/12/2019 - 09:31
"फ़क़त" माझा मित्र(इंग्लिश मिडीयमवाला ), हा शब्द जेव्हा , ऐकायचा (गाणं हिंदी असलं तरीही ) तेव्हा लय हसायचा.. म्हटलं , का रे बाबा, यात हसण्यासारखं काय ?.. उस हसीन ने कहा, सुनो जान-ए-वफ़ा ये फ़लक़ ये ज़मीं, तेरे बिन कुछ नहीं तुझपे मरती हूँ मैं, प्यार करती हूँ मैं बात कुछ और थी, वो नज़र चोर थी उसके दिल में छुपी, चाहत और गर्ज़ी थी प्यार का, तो फ़क़त, इक बहाना था इक हसीना थी, इक दीवाना था ...

रमेश आठवले 25/12/2019 - 22:50
शासन आणि चेष्टा हे दोन मुळात संस्कृत मधून मराठीत आलेले शब्द. पण त्यांचा अर्थ मराठी मध्ये बदलतो. संस्कृत मध्ये किंवा हिंदी मध्ये त्यांचा अर्थ शिक्षा आणि प्रयास असा आहे. पण मराठीत तेच शब्द ऍडमिनिस्ट्रेशन आणि मस्करी या अर्थाने वापरतात.

मारवा 26/12/2019 - 22:45
Queen चा प्रचलित अर्थ एखाद्या स्वतंत्र राज्याची स्त्री शासक किंवा राजाची पत्नी असा आहे. जो सर्वात जास्त प्रचलित आहे. दुसरा एक अर्थ एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील एक यशस्वी श्रेष्ठ स्त्री उदा. ब्युटी क्विन टेनिस क्विन इ. असा ही एक प्रचलित वापर आढळतो तर या व्यतिरीक्त याचा जो समलैंगिक संदर्भातील अर्थ आहे व शब्द आहेत ते बघु या. शब्दकोशात दिलेला अर्थ असा a homosexual man, especially one regarded as ostentatiously effeminate. How the Homosexuals Saved Civilization: Cathy Crimmins या पुस्तकात लेखिका या शब्दाचा मागोवा घेते.त्यात खालील शब्दांचा उल्लेख येतो. १- Drag Queen a man who ostentatiously dresses up in women's clothes. या प्रकारचा समलैंगिक पुरुष स्त्रीयांची वस्त्रे पोषाख घालुन वावरतो. २-Size Queen A man who prefers large penises 3-Curry Queen a white Caucasian man who exclusively prefers to date South Asian (Indian, Pakistani etc.) men. यात लेखिकेचे एक् असे रोचक मत आहे की Queen हा शब्द कालांतराने हेट्रोंच्या विश्वात संक्रमित झालेला आहे त्या म्हणतात की या शब्दाचा आता जो अर्थ स्थिर झालेला आहे तो असा की " To be a queen means you are particularly intense about something इथे उदा. ज्याला सिनेमाचं वेड आहे त्याला मुव्ही क्विन म्हणू शकतो. त्यांच्या मते हेट्रोंच्या हद्दीत हा शब्द ( या शब्दाचा वापर ) हा गेल्याचे सर्वोत्तम उदाहरण म्हणजे Drama Queen हा शब्द आहे. याच्या प्रत्यक्ष वापराचे एखादे उदाहरण आढळल्यास शोधुन टाकतो

मारवा 26/12/2019 - 22:46
१ श्री अनिरुद्ध कुलकर्णी त्यांच्या ब्लॉगमध्ये Toska या रशियन शब्दा संदर्भात झपुर्झा चा उल्लेख करतात हे रोचक आहे अवश्य पहावे. त्यांच्या मते Toska एक it is a sensation of great spiritual anguish आहे. आणि झपुर्झा हा मराठी शब्द याच प्रकारची अर्थछटा दाखवतो. http://searchingforlaugh.blogspot.com/2012/09/is-toska-zapurza.html २ उगमा बद्दल बोलायच तर माझ्या मते हा शब्द केशवसुतांनी नव्यानेच निर्माण केलेला आहे. यामागे कारण असे असावे की सहसा आध्यात्मिक अनुभुती च्या प्रांतात किंवा त्या श्रेणीतला अनुभव कवीला आलेला असेल तर तिथे एक समस्या असते. म्हणजे असा जो " पल्याड चा अनुभव " असतो तो भाषेतील उपलब्ध शब्दांच्या व त्यांना चिकटलेल्या रुढ अर्थांमधुन व्यक्त च होऊ शकत नाही असे कवीला वाटत असावे. म्हणुन त्यांना उपलब्ध जुन्या शब्दापैकी एक वापरण्यात अडचण असावी कारण तो चुकीचा अर्थ पोहोचवेल. मग आपली अनुभुती पोहोचवण्यासाठी कवीला नवाच शब्द निर्माण करण्याची गरज निर्माण होत असावी. या उर्मीतुन अशा विलक्षण शब्दाची निर्मीती झाली असावी होत असावी. नेती नेती या मार्गानेही जसा ते हे नाही ते ते हे ही नाही असे करत करत ते काय असावे याकडे निर्देश करत तिथपर्यंत पोहोचवण्याचा एक प्रयत्न असतो. इथेही कवी त्याचा अनुभव पोहोचवण्याचा डेस्परेटली प्रयत्न करत आहे. मात्र इथे तो नविन शब्दनिर्मीती ही करुन मदत करतोय. हर्षखेद ते मावळते, हास्य निवालें अश्रु पळाले; कण्टकशल्यें बोंथटलीं, मखमालीची लव वठली; कांही न दिसे दृष्टीला, प्रकाश गेला, तिमिर हरपला; काय म्हणावें या स्थितिला ?- झपूर्झा ! गडे झपूर्झा ! १ आता झपुर्झा हा शब्द कुठुन सुचला असेल ते फारसे महत्वाचे यासाठी वाटत नाही की त्यांना एक युनिक लेबलींग त्यांच्या युनिक अनुभुतीसाठी हवे होते हे महत्वाचे आहे तरी गुगलल्यावर हे सापडले. उद्गा . ( काव्य ) जा , पोरी , जा , हें वाक्य झपाटयानें उच्चारलें असतांना होणारा ध्वनि , शब्द . हा शब्द केशवसुत कवीनें प्रत्यानंदाच्या सीमेचा वाचक याअर्थी रूढ केला . झपूर्झा ! गडे झपुर्झा ! - केक १०६ . अजुन एक पर्याय असतो That whereof we cannot speak, thereof we must remain silent’, पण असे कवीच्या बाबतीत अवघड असावे कदाचित. एक "गुंगे का गुड" संकल्पना आहे ती अशीच एखाद्या मुक्या माणसाने गुड खाल्ला तर आता त्याने त्याचा गोडवा कसा वर्णावा ?

मारवा 26/12/2019 - 22:54
या कवितेत ज्या विरोधाभासाच्या जोड्या केशवसुतांनी दाखवलेल्या आहेत त्यातील हर्ष खेद आसु हसु या कॉमन आहेत पण सर्वात विलक्षण जी जोडी आहे ती कण्टकशल्ये आणि मखमालीची लव त्यातही अजुन स्पेसीफिक निर्देश करण्यासारखा म्हणजे कण्टकशल्ये चे बोथटणे पण कॉमन वाटते पण मखमालीची लव " वठणे" चा जो कॉन्ट्रास्ट वरील कण्टकशल्ये ला दिलेला आहे तो निव्वळ अप्रतिम काव्याचा नमुना आहे

मारवा 26/12/2019 - 22:50
शिवकालीन महसुल व्यवस्थेवरील एका पुस्तकात खालील माहीती आढळली.शिवरायांच्या राज्यकारभारात त्याचे अष्टप्रधान मंडळ होते. या अष्टप्रधान मंडळाच्या हाताखाली खालील १८ कारखाने होते त्यांची नावे अशी १-खजिना २- जवाहिरखाना ३-अंबरखाना ४-शरबतखाना ५- तोफखाना ६-दफ्तरखाना ७- जामदारखाना ८-जिरातखाना ९- मुतबखखाना १०-उष्टरखाना ११-नगारखाना १२- तालीमखाना १३-पीलखाना १४-फरासखाना १५-दारुखाना १६-शरतखाना या व्यतिरीक्त या व्यवस्थेत १२ महाल होते ते असे १- पोते २- सौदागिर ३- पालखी ४-कोठी ५- इमारत ६ -बहिली ७-पागा ८-शेरी ९- दरुनी १०-थट्टी ११-टांकसाळ १२-छबिना यातील वेगळा वाटला व आजही रीलेट करता येइल असे दोन अगोदर घेउ. पीलखाना -फिलखाना हैद्राबादेत जुन्या हैद्राबादेत एक भाग आहे बहुधा बेगम बजार च्या जवळ त्याचे नाव पीलखाना असे आजही आहे. तेथे प्लास्टीक जनरल ट्रेडींग चे मोठे सेंटर आहे अनेक ठोक किरकोळ दुकाने असलेला हा व्यापारी भाग आजही आहे. तर याचा अर्थ हत्ती ठेवण्याची जागा असा होतो. म्हणजे इथे सैन्यासाठी वा इतर राज्याचे जे हत्त्ती आहे ते इथे ठेवले जात असावेत. याचा अचुक उच्चार फिलखाना असा आहे फिल हा अरेबिक फारशी उगम असलेला शब्द आहे फिल चा अर्थ हत्ती असा दिलेला आहे. यावरुन हा शब्द फिलखाना असा आहे. आता वरती अजुन एक अंबरखाना हा शब्द आहे.याठिकाणी हत्तीवरील सामान अंबारी संबंधित शस्त्रे इत्यादी बाळगणे साठी हा आहे ( उत्पादनही होत असावे कदाचित माहीत नाही ) फरासखाना पुणे नगरीत एका पोलिस चौकीचे नाव " फरासखाना पोलिस चौकी " असे आहे. फरासखाना चा अर्थ जो मला सापडलाय एका शब्दकोशात तो वस्तुभांडार या अर्थाने आहे.म्हणजे मंडप सामाना या अर्थाने मला वाटते कदाचित सैन्या साठी चे तंबु व ते उभारण्यासाठीचे कापड दोरखंड बांबु हा सेट फरासखान्यात ठेवला बनविला जात असावा. उष्टरखाना म्हणजे उंट व त्याच्या संबंधित सामानाच्या कारखान्याचे नाव. शरबतखाना हा शब्द रोचक वाटला. शरबत ही आपली मर्यादीत ओळख सध्याची आहे. एक प्रकारचे फळाचा अर्क असलेले गोड पेय जसे रुह अफजा इत्यादी. पण शरबत चा म्हणजे या द्रावणाचा या शरबत ला एक औषधी अर्थाची छटाही आहे. खर म्हणजे शरबत ची व्याख्या फार व्यापक आहे. शब्दकोशात शरबत चा अर्थ डिस्पेन्सरी असाही दिलेला आहे. हा इथे डिटेल अर्थ बघावा पुर्ण अर्थ अनेक बाबी दाखवतो न्ह्वाव्या कडील एक परंपराही त्यात येते. P شربت sharbat (for A. شربة, n. of un. fr. sharb, inf. n. of شرب 'to drink'), s.m. A draught (of water, &c.), drink, beverage, cup; sherbet, sugar and water (the most com. signification); a dose of medicine, draught, potion:—sharbat pilānā (-ko), To give (a barber) sherbet to drink (and so seal the betrothal which he has arranged):—sharbat-pilāʼī, s.f. The present made by a bride and bridegroom to the barber who arranged the marriage:—sharbat-ḵẖāna, s.m. A dispensary:—sharbat-dār, s.m. A servant who has charge of the water, wine, &c.; a butler:—sharbat-ke-se ghūṅṭ pīnā, To gulp down as sherbet; (fig.) to suffer meekly. यातील एक किती छान आहे बघा शरबत के से घुट पीना चा अर्थ तो म्हणतो to suffer meekly. ( हे सिद्ध करते की शरबत हा कडु औषधी काढा सारखेही असेल की जे सहन करणे अवघड असावे त्यावरुन हा वाकप्रचार आलेला असावा. सध्याच्या शरबत च्या रुह अफजा इमेज चे हे शरबत नाही ) तर वरील शरबत चा व्यापक अर्थ बघितल्यावर शरबत खाना हा १८ पैकी एक कारखाना असण्याइतका महत्वाचा विषय का होता याची कल्पना येते. महालापैकी बहिली चा अर्थ रथ असा दिलेला आहे याचा अर्थ रथाशी संबंधित काही कारखाना असावा इतकेच आकलन होते. तसेच थट्टी चा अर्थ गोठा इतकाच दिलेला आहे यावरुन फारसा बोध होत नाही दरुनी महाल मात्र लक्ष वेधुन घेतले ते दरुनी ने अर्थ दिलेला आहे अन्त:पुर या शब्दाचा शोध घेतला तर मजेदार माहीती कळते. एक दरुनी म्हणजे आंतील असा एक लिटरल अर्थ उर्दु शब्दकोश दाखवतो आता बघा अंदरुनी हा प्रचलित शब्द पण हाच अर्थ दाखवतो म्हणजे लिंक बरी लागते. दुसरा अर्थ उर्दु शब्दकोशात सरळ सरळ जनाना जनानखाना असाच दिलेला आहे. गंमत म्हणजे अंत;पुर हा ही शब्द सरळ सरळ सारखाच अर्थ दाखवतो. ते काही त्याला जनानखानाच आहे असे म्हणत नसावेत त्यांच्या दृष्टीने आंतील कार्ये करण्याची जागा स्थान इतकेच् महालातील पोते चा निर्देश खजिना असा केलेला आहे. हे सांभाळणारा व्यक्ति "पोतदार" हा म्हणजे धातुपरीक्षक अधिकारी होता अशी जुजबी माहीती मिळते. सध्या पण पोतदार हे आडनाव आढळते. पण रोचक बाब म्हणजे दरुनी महाल शिवाजी महाराजांच्या ऑफिशीयल कारभाराचे एक अभिन्न अंग होते.

गणेशा 25/12/2019 - 00:18
अप्रतिम... पुन्हा पुन्हा वाचण्यासारखे.. उद्या निवांत पुन्हा वाचणार लेख.. एकूण तुमचा शब्दवेध आणि त्यासाठीचे शब्द संचित जबरदस्त आहे.. जाता जाता : कुमार यांच्या धाग्यातील 'माळवद' हा शब्द वाचला आणि मन माझ्या आजोळी गेले, तेथील सर्व घरे माळवदाची होती.. ते बालपण... शब्दांवरून असे आठवनिंच्या राज्यात पण मस्त जाता येते.. कधी काळी थोडे लिखाण करायचो, तेंव्हा 'शब्दमेघ' नावाने लिहायचो... त्यावरून तर खूप आठवणी... धन्यवाद...

मारवा 25/12/2019 - 07:31
लेखक राजकारणी शशी थरुर हे कठिण विलक्षण असामान्य इंग्रजी शब्दांचा वापर त्यांच्या लेखनात बोलण्यात करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. त्यांच्या विधांनावरुन बरेचदा वाद होत असतात. फार पुर्वी एकदा त्यांच्या cattle class च्या विधानावर मोठी राळ उडाली होती. तर मागे एकदा त्यांनी एक ट्वीट करुन त्यांच्या अशा लांब कठीण इंग्रजी शब्दवापरासाठी वाचकांची माफी मागितलेलेली होती त्यातही त्यांनी एक विलक्षण शब्द वापरुन उपहासात्मक टोमणा मारला ते ट्वीट असे होते. I'm sorry if one of my tweets y'day gave rise to an epidemic of hippopotomonstrosesquipedaliophobia! [Don't bother looking it up: it's just a word describing a fear of long words]. But #TheParadoxicalPrimeMinister contains no words longer than Paradoxical! या शब्दाचा अर्थ ही त्यांनी दिलेला अजुन खणायचे तर या सस्थळावर बघु शकता इथे विविध प्रकारच्या फोबियांची विस्तृत माहीती आहे. या भीतीचे परीणाम या भितीच्या एका सर्वेक्षणाचा अहवाल वगैरे ही आहे. https://www.fearof.net/fear-of-long-words-phobia-hippopotomonstrosesquippedaliophobia/ People suffering from Hippopotomonstrosesquippedaliophobia tend to experience a great deal of anxiety when faced with long words. It is indeed ironical that the scientific name given to this phobia is such a long one इथपर्यंत ठिक होते पण हे कमी होते की काय त्यांच्या या वरील ट्वीट ला जयेश गोपीनाथन नावाच्या व्यक्तीने उत्तर दिले ते म्हणजे कहर च होते ते असे Being a sesquipedalian, Mr. Tharoor is quite ebullient in gasconading about his habit of circumlocution. Little does he show any perspicaciousness or excogitate before assuming rest of the people are saxicolous. This is idiosyncratic with his personality of being anomalistic! माझी लांब शब्दांची भिती वाढुन मला सध्या घाम फुटलेला आहे मला पॅनिक अटॅक आलेला आहे. सायटीत दाखवलेली खालील लक्षणे मी अनुभवतोय काय म्हणावे या स्थितीला ? पळुन जा गडे पळुंजा !!! People suffering from Hippopotomonstrosesquippedaliophobia tend to experience a great deal of anxiety when faced with long words. It is indeed ironical that the scientific name given to this phobia is such a long one

mrcoolguynice 25/12/2019 - 09:31
"फ़क़त" माझा मित्र(इंग्लिश मिडीयमवाला ), हा शब्द जेव्हा , ऐकायचा (गाणं हिंदी असलं तरीही ) तेव्हा लय हसायचा.. म्हटलं , का रे बाबा, यात हसण्यासारखं काय ?.. उस हसीन ने कहा, सुनो जान-ए-वफ़ा ये फ़लक़ ये ज़मीं, तेरे बिन कुछ नहीं तुझपे मरती हूँ मैं, प्यार करती हूँ मैं बात कुछ और थी, वो नज़र चोर थी उसके दिल में छुपी, चाहत और गर्ज़ी थी प्यार का, तो फ़क़त, इक बहाना था इक हसीना थी, इक दीवाना था ...

रमेश आठवले 25/12/2019 - 22:50
शासन आणि चेष्टा हे दोन मुळात संस्कृत मधून मराठीत आलेले शब्द. पण त्यांचा अर्थ मराठी मध्ये बदलतो. संस्कृत मध्ये किंवा हिंदी मध्ये त्यांचा अर्थ शिक्षा आणि प्रयास असा आहे. पण मराठीत तेच शब्द ऍडमिनिस्ट्रेशन आणि मस्करी या अर्थाने वापरतात.

मारवा 26/12/2019 - 22:45
Queen चा प्रचलित अर्थ एखाद्या स्वतंत्र राज्याची स्त्री शासक किंवा राजाची पत्नी असा आहे. जो सर्वात जास्त प्रचलित आहे. दुसरा एक अर्थ एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील एक यशस्वी श्रेष्ठ स्त्री उदा. ब्युटी क्विन टेनिस क्विन इ. असा ही एक प्रचलित वापर आढळतो तर या व्यतिरीक्त याचा जो समलैंगिक संदर्भातील अर्थ आहे व शब्द आहेत ते बघु या. शब्दकोशात दिलेला अर्थ असा a homosexual man, especially one regarded as ostentatiously effeminate. How the Homosexuals Saved Civilization: Cathy Crimmins या पुस्तकात लेखिका या शब्दाचा मागोवा घेते.त्यात खालील शब्दांचा उल्लेख येतो. १- Drag Queen a man who ostentatiously dresses up in women's clothes. या प्रकारचा समलैंगिक पुरुष स्त्रीयांची वस्त्रे पोषाख घालुन वावरतो. २-Size Queen A man who prefers large penises 3-Curry Queen a white Caucasian man who exclusively prefers to date South Asian (Indian, Pakistani etc.) men. यात लेखिकेचे एक् असे रोचक मत आहे की Queen हा शब्द कालांतराने हेट्रोंच्या विश्वात संक्रमित झालेला आहे त्या म्हणतात की या शब्दाचा आता जो अर्थ स्थिर झालेला आहे तो असा की " To be a queen means you are particularly intense about something इथे उदा. ज्याला सिनेमाचं वेड आहे त्याला मुव्ही क्विन म्हणू शकतो. त्यांच्या मते हेट्रोंच्या हद्दीत हा शब्द ( या शब्दाचा वापर ) हा गेल्याचे सर्वोत्तम उदाहरण म्हणजे Drama Queen हा शब्द आहे. याच्या प्रत्यक्ष वापराचे एखादे उदाहरण आढळल्यास शोधुन टाकतो

मारवा 26/12/2019 - 22:46
१ श्री अनिरुद्ध कुलकर्णी त्यांच्या ब्लॉगमध्ये Toska या रशियन शब्दा संदर्भात झपुर्झा चा उल्लेख करतात हे रोचक आहे अवश्य पहावे. त्यांच्या मते Toska एक it is a sensation of great spiritual anguish आहे. आणि झपुर्झा हा मराठी शब्द याच प्रकारची अर्थछटा दाखवतो. http://searchingforlaugh.blogspot.com/2012/09/is-toska-zapurza.html २ उगमा बद्दल बोलायच तर माझ्या मते हा शब्द केशवसुतांनी नव्यानेच निर्माण केलेला आहे. यामागे कारण असे असावे की सहसा आध्यात्मिक अनुभुती च्या प्रांतात किंवा त्या श्रेणीतला अनुभव कवीला आलेला असेल तर तिथे एक समस्या असते. म्हणजे असा जो " पल्याड चा अनुभव " असतो तो भाषेतील उपलब्ध शब्दांच्या व त्यांना चिकटलेल्या रुढ अर्थांमधुन व्यक्त च होऊ शकत नाही असे कवीला वाटत असावे. म्हणुन त्यांना उपलब्ध जुन्या शब्दापैकी एक वापरण्यात अडचण असावी कारण तो चुकीचा अर्थ पोहोचवेल. मग आपली अनुभुती पोहोचवण्यासाठी कवीला नवाच शब्द निर्माण करण्याची गरज निर्माण होत असावी. या उर्मीतुन अशा विलक्षण शब्दाची निर्मीती झाली असावी होत असावी. नेती नेती या मार्गानेही जसा ते हे नाही ते ते हे ही नाही असे करत करत ते काय असावे याकडे निर्देश करत तिथपर्यंत पोहोचवण्याचा एक प्रयत्न असतो. इथेही कवी त्याचा अनुभव पोहोचवण्याचा डेस्परेटली प्रयत्न करत आहे. मात्र इथे तो नविन शब्दनिर्मीती ही करुन मदत करतोय. हर्षखेद ते मावळते, हास्य निवालें अश्रु पळाले; कण्टकशल्यें बोंथटलीं, मखमालीची लव वठली; कांही न दिसे दृष्टीला, प्रकाश गेला, तिमिर हरपला; काय म्हणावें या स्थितिला ?- झपूर्झा ! गडे झपूर्झा ! १ आता झपुर्झा हा शब्द कुठुन सुचला असेल ते फारसे महत्वाचे यासाठी वाटत नाही की त्यांना एक युनिक लेबलींग त्यांच्या युनिक अनुभुतीसाठी हवे होते हे महत्वाचे आहे तरी गुगलल्यावर हे सापडले. उद्गा . ( काव्य ) जा , पोरी , जा , हें वाक्य झपाटयानें उच्चारलें असतांना होणारा ध्वनि , शब्द . हा शब्द केशवसुत कवीनें प्रत्यानंदाच्या सीमेचा वाचक याअर्थी रूढ केला . झपूर्झा ! गडे झपुर्झा ! - केक १०६ . अजुन एक पर्याय असतो That whereof we cannot speak, thereof we must remain silent’, पण असे कवीच्या बाबतीत अवघड असावे कदाचित. एक "गुंगे का गुड" संकल्पना आहे ती अशीच एखाद्या मुक्या माणसाने गुड खाल्ला तर आता त्याने त्याचा गोडवा कसा वर्णावा ?

मारवा 26/12/2019 - 22:54
या कवितेत ज्या विरोधाभासाच्या जोड्या केशवसुतांनी दाखवलेल्या आहेत त्यातील हर्ष खेद आसु हसु या कॉमन आहेत पण सर्वात विलक्षण जी जोडी आहे ती कण्टकशल्ये आणि मखमालीची लव त्यातही अजुन स्पेसीफिक निर्देश करण्यासारखा म्हणजे कण्टकशल्ये चे बोथटणे पण कॉमन वाटते पण मखमालीची लव " वठणे" चा जो कॉन्ट्रास्ट वरील कण्टकशल्ये ला दिलेला आहे तो निव्वळ अप्रतिम काव्याचा नमुना आहे

मारवा 26/12/2019 - 22:50
शिवकालीन महसुल व्यवस्थेवरील एका पुस्तकात खालील माहीती आढळली.शिवरायांच्या राज्यकारभारात त्याचे अष्टप्रधान मंडळ होते. या अष्टप्रधान मंडळाच्या हाताखाली खालील १८ कारखाने होते त्यांची नावे अशी १-खजिना २- जवाहिरखाना ३-अंबरखाना ४-शरबतखाना ५- तोफखाना ६-दफ्तरखाना ७- जामदारखाना ८-जिरातखाना ९- मुतबखखाना १०-उष्टरखाना ११-नगारखाना १२- तालीमखाना १३-पीलखाना १४-फरासखाना १५-दारुखाना १६-शरतखाना या व्यतिरीक्त या व्यवस्थेत १२ महाल होते ते असे १- पोते २- सौदागिर ३- पालखी ४-कोठी ५- इमारत ६ -बहिली ७-पागा ८-शेरी ९- दरुनी १०-थट्टी ११-टांकसाळ १२-छबिना यातील वेगळा वाटला व आजही रीलेट करता येइल असे दोन अगोदर घेउ. पीलखाना -फिलखाना हैद्राबादेत जुन्या हैद्राबादेत एक भाग आहे बहुधा बेगम बजार च्या जवळ त्याचे नाव पीलखाना असे आजही आहे. तेथे प्लास्टीक जनरल ट्रेडींग चे मोठे सेंटर आहे अनेक ठोक किरकोळ दुकाने असलेला हा व्यापारी भाग आजही आहे. तर याचा अर्थ हत्ती ठेवण्याची जागा असा होतो. म्हणजे इथे सैन्यासाठी वा इतर राज्याचे जे हत्त्ती आहे ते इथे ठेवले जात असावेत. याचा अचुक उच्चार फिलखाना असा आहे फिल हा अरेबिक फारशी उगम असलेला शब्द आहे फिल चा अर्थ हत्ती असा दिलेला आहे. यावरुन हा शब्द फिलखाना असा आहे. आता वरती अजुन एक अंबरखाना हा शब्द आहे.याठिकाणी हत्तीवरील सामान अंबारी संबंधित शस्त्रे इत्यादी बाळगणे साठी हा आहे ( उत्पादनही होत असावे कदाचित माहीत नाही ) फरासखाना पुणे नगरीत एका पोलिस चौकीचे नाव " फरासखाना पोलिस चौकी " असे आहे. फरासखाना चा अर्थ जो मला सापडलाय एका शब्दकोशात तो वस्तुभांडार या अर्थाने आहे.म्हणजे मंडप सामाना या अर्थाने मला वाटते कदाचित सैन्या साठी चे तंबु व ते उभारण्यासाठीचे कापड दोरखंड बांबु हा सेट फरासखान्यात ठेवला बनविला जात असावा. उष्टरखाना म्हणजे उंट व त्याच्या संबंधित सामानाच्या कारखान्याचे नाव. शरबतखाना हा शब्द रोचक वाटला. शरबत ही आपली मर्यादीत ओळख सध्याची आहे. एक प्रकारचे फळाचा अर्क असलेले गोड पेय जसे रुह अफजा इत्यादी. पण शरबत चा म्हणजे या द्रावणाचा या शरबत ला एक औषधी अर्थाची छटाही आहे. खर म्हणजे शरबत ची व्याख्या फार व्यापक आहे. शब्दकोशात शरबत चा अर्थ डिस्पेन्सरी असाही दिलेला आहे. हा इथे डिटेल अर्थ बघावा पुर्ण अर्थ अनेक बाबी दाखवतो न्ह्वाव्या कडील एक परंपराही त्यात येते. P شربت sharbat (for A. شربة, n. of un. fr. sharb, inf. n. of شرب 'to drink'), s.m. A draught (of water, &c.), drink, beverage, cup; sherbet, sugar and water (the most com. signification); a dose of medicine, draught, potion:—sharbat pilānā (-ko), To give (a barber) sherbet to drink (and so seal the betrothal which he has arranged):—sharbat-pilāʼī, s.f. The present made by a bride and bridegroom to the barber who arranged the marriage:—sharbat-ḵẖāna, s.m. A dispensary:—sharbat-dār, s.m. A servant who has charge of the water, wine, &c.; a butler:—sharbat-ke-se ghūṅṭ pīnā, To gulp down as sherbet; (fig.) to suffer meekly. यातील एक किती छान आहे बघा शरबत के से घुट पीना चा अर्थ तो म्हणतो to suffer meekly. ( हे सिद्ध करते की शरबत हा कडु औषधी काढा सारखेही असेल की जे सहन करणे अवघड असावे त्यावरुन हा वाकप्रचार आलेला असावा. सध्याच्या शरबत च्या रुह अफजा इमेज चे हे शरबत नाही ) तर वरील शरबत चा व्यापक अर्थ बघितल्यावर शरबत खाना हा १८ पैकी एक कारखाना असण्याइतका महत्वाचा विषय का होता याची कल्पना येते. महालापैकी बहिली चा अर्थ रथ असा दिलेला आहे याचा अर्थ रथाशी संबंधित काही कारखाना असावा इतकेच आकलन होते. तसेच थट्टी चा अर्थ गोठा इतकाच दिलेला आहे यावरुन फारसा बोध होत नाही दरुनी महाल मात्र लक्ष वेधुन घेतले ते दरुनी ने अर्थ दिलेला आहे अन्त:पुर या शब्दाचा शोध घेतला तर मजेदार माहीती कळते. एक दरुनी म्हणजे आंतील असा एक लिटरल अर्थ उर्दु शब्दकोश दाखवतो आता बघा अंदरुनी हा प्रचलित शब्द पण हाच अर्थ दाखवतो म्हणजे लिंक बरी लागते. दुसरा अर्थ उर्दु शब्दकोशात सरळ सरळ जनाना जनानखाना असाच दिलेला आहे. गंमत म्हणजे अंत;पुर हा ही शब्द सरळ सरळ सारखाच अर्थ दाखवतो. ते काही त्याला जनानखानाच आहे असे म्हणत नसावेत त्यांच्या दृष्टीने आंतील कार्ये करण्याची जागा स्थान इतकेच् महालातील पोते चा निर्देश खजिना असा केलेला आहे. हे सांभाळणारा व्यक्ति "पोतदार" हा म्हणजे धातुपरीक्षक अधिकारी होता अशी जुजबी माहीती मिळते. सध्या पण पोतदार हे आडनाव आढळते. पण रोचक बाब म्हणजे दरुनी महाल शिवाजी महाराजांच्या ऑफिशीयल कारभाराचे एक अभिन्न अंग होते.
श्री मृगेंद्र कुंतल यांचा पसारा वरील आणि श्री कुमार यांचा शब्दकोशांवरील हे सुंदर धागे वाचुन मला शब्दवेध या नावाने एक धागा काढण्याची कल्पना सुचली. अर्थात मी भाषा विषयाचा अभ्यासक नाही व वरील लेखकांप्रमाणे माझा सखोल व्यासंग नाही. माझे फक्त शब्दांवर प्रेम आहे आणि त्यांचा धांडोळा घ्यायला मला आवडते. कदाचित मला माहीत असलेले काही शब्दांचे अर्थ बरृयाच जणांना नविन नसावेत पण माझ्यापुरते मला जे रोचक शब्द वाटले अर्थपुर्ण वाटले ते मला इथे तुमच्या बरोबर शेअर करावेसे वाटतात इतकेच.
भाषा
आस्वाद
Subscribe to आस्वाद
© 2026 मिसळपाव