मित्र अजय तु चर्चेकरीता घेतलेला मुद्दा हा चर्चेसरखाच आहे त्यावर चर्चा झलीच पाहिजे ! मला तरी वटते राजचा मुद्दा योग्य आहे परन्तु त्याचा कही प्रमाणात मार्ग मात्र चुकतोय कारण याच मुद्द्याला घेवुन बाळासाहेब मोठे झाले आणि ते मराठि माणासाला विसरले प्रामाणिक पणे या मुद्द्याला घेवुन काम करणारा माणुस हवाय! राज ठाकरे या मुद्द्याला कितपत न्याय देतात तेच बघाचय !

त्या भाषणाचा आणि या विषयाचा संबंध काय आहे? आजच्या विषयावर भाष्य करा. आपला कॉ.विकि

त्या भाषणाचा आणि या विषयाचा संबंध काय आहे? आजच्या विषयावर भाष्य करा. कॉ.विकि यांच्याशी सहमत सकाळमधील लेख वाचल्यानंतर असे मानावे लागेल की,बरेचसे लोक पोलिसांच्या चूकीमूळे हूतात्मे झाले असावे.(पहा:कोण होते हे हूतात्मे?) पाहूण्यांना सोडून घरी परतत असताना,घराजवळ आंदोलन बघत उभे असताना आणि गच्चीवर नळ बंद करायला गेले असताना पोलिसांच्या गोळीची शिकार झालेल्या हुतात्म्यांचा(?) यात उल्लेख केला आहे.मात्र प्रत्यक्ष आंदोलनात भाग घेतला असताना हूतात्मा झालेल्या एकाचाही यात स्पष्ट उल्लेख नाही.याच प्रकारे काही परप्रांतियांचा बळी गेलेला असू शकतो,ही शक्यता नाकारता येत नाही.महत्वाची गोष्ट म्हणजे लोकसत्ताच्या राजू परुळेकरांचा "होय,हा महाराष्ट्र धर्म आहे!" हा लेख प्रसिद्ध झाल्यानंतरच सकाळला 'परप्रांतियांचे हौतात्म्य' का आठवले? याचे कारण म्हणजे राजू परुळेकरांच्या त्या लेखामध्ये सकाळने संयूक्त महाराष्ट्र चळवळी दरम्यान आंदोलन विरोधी भूमिका घेत काँग्रेसला कशी साथ दिली होती,याचा स्पष्ट उल्लेख केला आहे,हे असु शकते. आचार्य अत्रेंसारख्या लोकप्रिय लेखकाने/नेत्याने सकाळवर त्यावेळी टिका केली होती. याचे कारण एकच होते.महाराष्ट्रविरोधी भूमिका!(पहा: होय,हा महाराष्ट्रधर्म आहे!) आजही सकाळ तेच करते आहे. सकाळला जर परप्रांतियांचा एवढा पूळका असेल तर त्यांनी परप्रांतिय पत्रकारांना नोकर्‍या द्याव्या. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

बरं मग? थोडा वेळ धरु आपण गृहित की काही अमराठी जनांनी 'संयुक्त महाराष्ट्रा' साठी छातीवर गोळ्या झेलल्या. पण त्यांनी का झेलल्या त्या गोळ्या? महाराष्ट्रासाठी ना? मग ह्या उपर्‍या हलकटांनी ठेवावा ना त्यांचा आदर्श! रहावं ना नीट मिळून मिसळून...तुमच्या घरात रोज हाणामार्‍या चालतात म्हणून तुम्ही जिथं पाहूणे म्हणून आला आहात तिथंही तुम्ही तेच कसं करता? लायकीत रहा ना! तिथं तुम्हाला दोन वेळा गिळायला नाही मिळत म्हणून इथं येता ना? मग इथल्याच लोकांवर दादागिरी कशाला? व्हा ना इथल्या मातीशी एकरुप....

राजचा मुद्दा योग्य आहे परन्तु त्याचा कही प्रमाणात मार्ग मात्र चुकतोय

असेलही चुकत....पण हातापाया पडून कधी कोणी ऐकलय का महाराष्ट्राचं? टाळकी सडकल्याशिवाय येते का त्यांना अक्कल?

कारण याच मुद्द्याला घेवुन बाळासाहेब मोठे झाले आणि ते मराठि माणासाला विसरले

पण जेव्हा केलं तेव्हा मराठी माणसाला लुंगीवाल्यांच्या दहशतीतून काढलंच की बाहेर! केलेल्या कामाचं माप ज्याच्या त्याच्या पदरात टाका ना!

प्रामाणिक पणे या मुद्द्याला घेवुन काम करणारा माणुस हवाय!

१००००००००००% सहमत !!! वाट पाहूया, कदाचित तो माणूस राज ठाकरेही असु शकतो...अपेक्षा ठेऊया ना! नाहीच पुर्ण झाली तरी लुंगीवाल्यांसारखं भैय्ये तरी नीट रहायला शिकतील ना?

सकाळला जर परप्रांतियांचा एवढा पूळका असेल तर त्यांनी परप्रांतिय पत्रकारांना नोकर्‍या द्याव्या सकाळ पेपर चे नामांतर सुबह करावे. निखिल वाकडे (वागळे ) हे कधी सरळ बोलतात का? त्यानी दाढी ठेवली आहे त्यामुळे तर त्यांना प्रितिश नंदी असले सारखे वाटत आहे. त्याना कधीच मराठी माणसाबद्दल कळवळा वाटला नाही. एकाद्या परप्रांतीय वाहनचालकाला मारले की ह्याना त्याचा खुप कळवळा येतो.सर्व मराठी लोक त्याना गुंड वाटतात. परंतु एकद्या परप्रांतीय नोकराने मराठी घरमालकाची पैशा साठी हत्या केली तर त्याची दखल घ्याविशी वाटत नाही. स्वःताचे दैनिक मोडुन खाल्ल्यामुळे ते आता एका परप्रांतीयाच्या दैनिकात घरगडी आहेत. वेताळ

मित्रांनो, चर्चेची लिंक याच्या साठी दिली होती, की त्यावर मराठी माणसाप्रमाणे विचार व्हावा. राजकीय पक्षांच्या कार्यकर्त्यांप्रमाणे नव्हे. सर्व मित्रांच्या आक्षेपांना स्वतंत्र उत्तर देता येईल. पण ते तुटक होईल या भितीने आणि विचार शृंखलेत वारंवार व्यत्यय आणण्याचा अपराध पत्करुन हे एकत्र दीर्घोत्तर लिहीत आहे. राज ठाकरेंचे भाषण भावनांना हात घालणार होते याबद्दल दुमत असण्याचे कारण नाही, आणि त्याच्या विरोधात मत व्यक्त केले म्हणून इतरांना मराठी अथवा महाराष्ट्राच्या विरोधात नेऊन बसविण्याचे कंत्राटही घेतल्याचे कुणी समजण्याचे कारण नाही. केवळ भावना भडकवून मराठीचे किंवा महाराष्ट्र धर्माचे काय साधले जाणार आहे, याचा विचार केला तर? विध्वंसात्मक बोलण्याचा भारी सोस आणि रचनात्मक कार्याच्या नावाने बोंबाबोंब, अशी आजची परिस्थिती आहे. राज ठाकरे त्याला आजिबात अपवाद नाही. मला राज ठाकरे या विषयाला धरून प्रतिक्रिया याव्यात हे अपेक्षित नव्हते. पण आता विषय निघाला आहेच, तर बोलणेही भाग आहे. "मराठा तितुका मेळवावा , महाराष्ट्र धर्म वाढवावा' या उक्तीच्या आधारेच जर महाराष्ट्र धर्माची व्याख्या केली जात असेल तर संघटनेच्या प्रमुखपदी मला बसवत नाही म्हणून मी वेगळी संघटना बांधतो अशांकडून महाराष्ट्र धर्माचे पालन तरी कसे व्हावे. नवी संघटना स्थापन करून दोन वर्ष झाली. तेव्हा मराठीचा विषय का नव्हता? "यशवंतराव ते विलासराव' सारेच मुख्यमंत्री मराठी होते ना? तरीही अन्याय? मराठी राज्य स्थापन होऊन 40 हून अधिक वर्ष झाली तरीही मराठी वर अन्यायाचा विषय वारंवार समोर येत असेल तर त्याला कारणीभूत मुठभर परप्रांतिय की आपले मराठी राज्यकर्ते, याच विचार न करता कोणी तरी भावना भडकवणार आणि आपण त्यावर बोलत बसणार. गेली अनेक वर्षे तेच चालले आहे. काय रचनात्मक काम झाले मराठीच्या विषयावरून? निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. मित्रांनो, राज ठाकरेंच्या भाषणात कोणत्याही रचनात्मक कार्याचा, विधायक कामाचा उल्लेख नाही. (चित्रपट पहाण्याव्यतिरिक्त. याला धोरणात्मक कार्यक्रम म्हणावा का?) "मीच फक्त मराठीचा आणि महाराष्ट्राचा राखणदार' हेच राज ठाकरेंच्या भाषणाचे एकच सार असेल तर त्यातून एक गोष्ट आपसूकच वर येते ती म्हणजे या राखणदारीसाठी सत्ता हातात द्यावी. अशी सत्ता हातात घेण्यासाठी संघटना म्हणून नव्हे तर राजकीय पक्ष म्हणून काम करावे लागते. आपणही चार भिंतीच्या आत सुरक्षित राहून, पेप्राबिप्रात वाचून एकदम "सैनिक' होऊन विचार करण्यापेक्षा खऱ्या महाराष्ट्र धर्माविषयी आणि मराठीसाठी विचार केला तर बरे होईल....... मित्रांनो, माय मराठीसाठी कळकळीने झटणारे अनेक जण होते, आहेत. ते काम करता आहेत. केवळ त्यांच्याकडे अशी गर्दी जमविण्याची कला नाही, पैसा नाही आणि इतरांना शिव्या घालण्याकडे शब्दही नाहीत, म्हणून त्यांच्या कामाकडे आपणच दुर्लक्ष करतो आहोत हे खरे नाही काय? बऱ्याच विद्वान मित्रांनी आपल्या प्रतिक्रिया संतप्त शब्दांत व्यक्त केल्या आहेत. ते आंदोलनात बळी पडलेल्यांच्या "बलिदाना'विषयी शंका घेत आहेत. एकदम मान्य. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे ते गंमत पाहत असतील आणि गोळी लागून ठार झाले असतीलही. पण त्यांचे मरण तर खोटे नव्हते. या मंडळींच्या "गंमत पाहताना गोळी लागून मरण्यावरच' आक्षेप असेल तर त्यातून तयार झालेल्या संयुक्त महाराष्ट्राचा, त्याच्या तथाकथित महाराष्ट्र धर्माचा आणि राजकीय अस्तित्वासाठी झगडताना दोन वर्षांनंतर मराठीसाठी झगडण्याचा अभिनिवेश आणणाऱ्यांबद्दल अभिमान तरी का बाळगावा? (वाचताय ना पुण्याचे पेशवे) मित्रांनो. ज्या "महाराष्ट्र धर्म' या राजू परुळेकरांच्या लेखाची लिंक दिली आहे, त्यात शिवसेनेने महाराष्ट्राच्या गळ्याला नख लावले, असा उल्लेख आहे. भावनिक प्रश्‍नांना हात घालून आणि मुलभूत मुद्दे सरळ फाट्यावर मारत निव्वळ झुंडशाहीच्या जोरावर यशस्वी राजकारण कसे करता येते ते यापूर्वी शिवसेनेने दाखवून दिले आहे. तीच री आताही ओढली जात आहे. मात्र या गळ्याला नख लावण्याच्या कार्यात "स्थानिय लोकाधिकार समितीचा' वाटा कसा हेही स्पष्ट करता आले असते तर अधिक बरे झाले असते. निव्वळ झुंडशाहीच्या जोरावर राजकारण करणाऱ्या शिवसेनेने मात्र, रचनात्मक काम कसे असावे आणि ते चिकाटीने कसे पार पाडावे हे स्थानिय लोकाधिकार समितीच्या माध्यमातून दाखवून दिले. (यातली सत्यता मुंबईतल्या रिझर्व बॅंकेत किंवा नरिमन पॉंईट भागातील वेगवेगळ्या बॅंका, विमा कंपन्यांच्या आस्थापनांमध्ये जाऊन, मराठीत बोलून पडताळून पाहता येईल). आता "मनसेने'ला तसे काही जरी काम जमले तरी देव पावेल. ज्या "सकाळ'चा उल्लेख येथे केला गेला, त्या सकाळची स्थापनाही महाराष्ट्रासाठी आणि मराठीसाठी झाली होती याची आपल्या सुज्ञ वाचकांना माहिती नसावी, असे वाटते. सकाळचे संस्थापक नानासाहेब परुळेकर हे "ल मॉंद' आणि "वॉशिंग्टन पोस्ट' या जगप्रसिद्ध वृत्तपत्रांचे भारतातले प्रतिनिधी होते. त्या काळातल्या अनेक देशांच्या प्रमुख राष्ट्रप्रमुखांशी त्यांचे व्यक्तिगत पत्रव्यवहाराइतके उत्तम संबंध होते. मध्यपूर्वेतल्या घडामोडींवर त्यांचा चांगला अभ्यास होता. त्याच्याच आधारे या भागातील देशांशी भारताचे परराष्ट्र धोरण कसे असावे यावर पंडीत नेहरूंच्या सांगण्यावरून त्यांनी परराष्ट्र मंत्रालयाला सूचनाही केल्या होत्या. अशा दूरदृष्टीच्या संपादकाने केवळ महाराष्ट्रीय जनतेला विकासाभिमुख पत्रकारितेची, त्यांच्यावर प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षरित्या परिणाम करणाऱ्याजगभरातील घडामोडींशी मातृभाषेतून ओळख व्हावी यासाठी 1932 मध्ये पुण्यात मराठीतून बातमीपत्र सुरू केले. येथे बातमीपत्र हा शब्द जबाबदारीने वापरत आहे. त्यावेळी सर्व पत्रे (वर्तमानपत्रे) ही मतपत्रे होती, बातमी देणारी नव्हती. त्यावेळी सकाळ सुरू करून मराठी माणसांमध्ये तो रुजवला. आणि ज्या महाराष्ट्र धर्माच्या कथित विरोधाबद्दल सकाळ ला बोल लावले जात आहे, त्याची तेव्हाची भूमिका संयुक्त महाराष्ट्राला विरोधाची नव्हे तर भाषावार प्रांतरचनेलाच होती. अशी रचना म्हणजे देशाच्या एकसंघतेवरच घाला असेल, (पंजाब, आसाम, तामिळनाडू या राज्यातील चळवळी पाहता ती भीती खरीच ठरली) ही भूमिका होती. त्यातून विरोध केला तर महाराष्ट्राचा द्रोह कसा होतो. याच नानासाहेबांनी गोव्यातील पोर्तुगिजांच्या इन्क्विझिशनच्या काळात गोमंतकीय बांधवांवर कसे अत्याचार झाले, त्या इंग्रजी पुस्तकाचे मराठीत भाषांतर करून सकाळ मध्ये छापले होते. (संदर्भ - "निरोप घेता - ना. भि. परुळेकर, आत्मचरित्र) तरीही ते महाराष्ट्र धर्माचे विरोधक होते असे म्हणणार का? "सकाळ'वर टीका करणाऱ्या मित्रांनी याचीही माहिती करून घेतली तर बुद्धीभेद नक्कीच होणार नाही. अकराव्या शतकात मुकुंदराजांनी प्रथम मराठीत ग्रंथ निर्मिती केली. ते आजपर्यंतच्या विसाव्या शतकापर्यंत. मराठी आहे तशीच आहे. मराठी संस्कृती आहे तशीच आहे. आणि महाराष्ट्र धर्मही वाढलेला आहे. एवढ्या शतकांमध्ये झालेल्या प्राणघातक हल्ल्यांनंतरही त्याला फरक पडला नाही तर तो मुठभर भैय्यांमुळे पडेल काय? 1927 मध्ये मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदावरून भाषण करताना इतिहासाचार्य राजवाडेंनी "आपल्या भाषिक अनास्थेपायी मराठी मृतप्राय होईल', असा इशारा दिला होता. आज इतक्‍या वर्षांनंतर त्याच मराठी भाषेत तेही इंटरनेट सारख्या महाजालावरून आपण एकमेकांशी मतभेद व्यक्त करतो आहोत, हे त्या मराठी भाषा-संस्कृतीच्या जिवंतपणाचे की मृतावस्थेचे लक्षण आहे?.......

>> इंटरनेट सारख्या महाजालावरून आपण एकमेकांशी मतभेद व्यक्त करतो आहोत, हे जरी खरे असले तरी, महा जालावर मराठीचा नक्की वापर किती होतो, हे आपणही जाणताच. जगामध्ये हिब्रु भाषिक पाचेक कोटिंच्या घरातही नसताना, त्यातील नव्व्याण्णव टक्के लोक हिब्रुच वापरतात महा जालावर. ती एक प्रमुख नेट्-भाषा बनुन बसली आहे.(जॅपनीज्,मँड्रिक ह्या नॉन्-युरोपिअन भाषांप्रमाणे) आता मला सांगा दहा एक कोटी मराठी भाषिक असताना नेट्-वर मराठी वापर तो किती? एक टक्का तरी मराठी भाषिक आपला संपुर्ण नेट्-व्यवहार मराठित करतात काय? करु शकतात काय? आपण वाद घालणे, चर्चा करणे ह्यासाठि वापरतो तेवढिच काय ती नेट् वर मराठी शिल्लक आहे असे वाटु लागले आहे. आणि काही काळात तेही बंद होण्याची भीती वाटते. मी चुक सिद्ध झाल्यास मला आनंदच होइल. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

आपण राजू परुळेकरांचा लेख वाचला असेलच अशी आशा करतो. "मराठा तितुका मेळवावा , महाराष्ट्र धर्म वाढवावा' या उक्तीच्या आधारेच जर महाराष्ट्र धर्माची व्याख्या केली जात असेल तर संघटनेच्या प्रमुखपदी मला बसवत नाही म्हणून मी वेगळी संघटना बांधतो अशांकडून महाराष्ट्र धर्माचे पालन तरी कसे व्हावे. नवी संघटना स्थापन करून दोन वर्ष झाली. तेव्हा मराठीचा विषय का नव्हता? "यशवंतराव ते विलासराव' सारेच मुख्यमंत्री मराठी होते ना? तरीही अन्याय? मराठी राज्य स्थापन होऊन 40 हून अधिक वर्ष झाली तरीही मराठी वर अन्यायाचा विषय वारंवार समोर येत असेल तर त्याला कारणीभूत मुठभर परप्रांतिय की आपले मराठी राज्यकर्ते, याच विचार न करता कोणी तरी भावना भडकवणार आणि आपण त्यावर बोलत बसणार. गेली अनेक वर्षे तेच चालले आहे. काय रचनात्मक काम झाले मराठीच्या विषयावरून? ३ वर्षापूर्वी कल्याणला रेल्वेच्या परीक्षेला आलेल्या बिहारी विद्यार्थ्यांना मारहाण केल्याची बातमी आपण वाचली असेलच ती मारहाण राज आणि त्याच्या लोकांनीच केली होती आणि राज तेव्हा शिवसेनेत होता. म्हणजे राजच्या मारहाणीच्या कॄत्याचे समर्थन करण्याचा हेतू हे लिहीण्यामागे नाही तर केवळ पक्षा स्थापनेच्या वेळे मुद्दा मांडला नव्हता म्हणून त्याला आत्ता पाठींबा न देण्याचे काही कारण नाही हे सांगणे आहे. उद्या हा मुद्दा शरद पवार, आराराबा कोणीही मांडला तरी माझा त्याला पाठींबा असेल. राहीला प्रश्न मराठी बद्दल रचनात्मक कार्याचा. किती लोक आपापल्या मुलांना मराठी शाळेत घालतात. म्हणजे जर सामान्य माणूसच मराठीबद्दल एवढा उदासीन असेल तर राज्यकर्ते काय कप्पाळ रचनात्मक कार्य करणार आहेत? ते आंदोलनात बळी पडलेल्यांच्या "बलिदाना'विषयी शंका घेत आहेत. एकदम मान्य. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे ते गंमत पाहत असतील आणि गोळी लागून ठार झाले असतीलही. पण त्यांचे मरण तर खोटे नव्हते. ते मेलेले खरेच असतील पण म्हणून ते संयुक्त महाराष्ट्राचे अमराठी हुतात्मे नव्हेत. आणि यालाच विरोध आहे आमचा. आणि गंमत पाहणारे लोक मरण पावले म्हणून काही संयुक्त महाराष्ट्र घडलेला नाही. त्यामुळे 'या मंडळींच्या "गंमत पाहताना गोळी लागून मरण्यावरच' आक्षेप असेल तर त्यातून तयार झालेल्या संयुक्त महाराष्ट्राचा, त्याच्या तथाकथित महाराष्ट्र धर्माचा आणि राजकीय अस्तित्वासाठी झगडताना दोन वर्षांनंतर मराठीसाठी झगडण्याचा अभिनिवेश आणणाऱ्यांबद्दल अभिमान तरी का बाळगावा? (वाचताय ना पुण्याचे पेशवे)' हा तुमचा युक्तिवाद येथे चुकीचा ठरतो. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचा एक भाग म्हणजे हे हुतात्मे होते. आणि हे सर्व अमराठी हुतात्मे मोर्चात सहभागी झाले होते? का फक्त मोर्चा बघायला आले होते? पण संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ त्यापेक्षाही जास्त व्यापक होती हे.वे.सां. न. ल. आता मुद्दा सकाळने दिलेल्या बातमीचा. जर समजा हे लोक (जे सकाळने वर्णिले आहेत ते) आंदोलन कर्ते नसतील तर मग त्यांचा मृत्यू खरा असेल पण त्याला बलिदान म्हणता येणार नाही. आणि सकाळने हेच लिहून आपली लाचारी सिध्द केली आहे. निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. त्यांच्या शि़क्षण संस्थांमधून जास्तीत जास्त परप्रांतीयच शिक्षण घेत आहेत(वाट्टेल तो पैसा मोजून). आणि पोट भरणारे मराठी लोक करत आहेत चपराशी गिरी कॉलेजांमधे. अजून बरेच लिहीणे आहे. वेळ मिळाला की उर्वरीत प्रतिसाद देईन. पुण्याचे पेशवे

३ वर्षापूर्वी कल्याणला रेल्वेच्या परीक्षेला आलेल्या बिहारी विद्यार्थ्यांना मारहाण केल्याची बातमी आपण वाचली असेलच ती मारहाण राज आणि त्याच्या लोकांनीच केली होती आणि राज तेव्हा शिवसेनेत होता. म्हणजे राजच्या मारहाणीच्या कॄत्याचे समर्थन करण्याचा हेतू हे लिहीण्यामागे नाही तर केवळ पक्षा स्थापनेच्या वेळे मुद्दा मांडला नव्हता म्हणून त्याला आत्ता पाठींबा न देण्याचे काही कारण नाही हे सांगणे आहे. उद्या हा मुद्दा शरद पवार, आराराबा कोणीही मांडला तरी माझा त्याला पाठींबा असेल. पेशवेंशी सहमत मुंबईतील उत्तर भारतीयांच्या मतांवर डोळा ठेवून त्यांच्याकरिता हिंदीतून सामना चालू करणे,छटपूजा,उत्तर भारतीय दिवस सारखे उत्सव साजरे करणे,उत्तर भारतीयांना उमेदवारी देणे यांसारख्या कार्यक्रमांमुळेच राज यांचे उद्धवशी बिनसले होते. संजय निरुपमसारख्या बिहार्‍याला शिवसेनेकडून उमेदवारी मिळाली,नंतर संजय निरुपम यांनी शिवसेना सोडली तेही राज यांच्याच दबावामुळे.राज यांनी शिवसेना सोडण्याचे कारण केवळ पक्षाचे प्रमुखपद न मिळणे,असे कोणी समजत असल्यास ती त्यांच्या अकलेची दिवाळखोरी आहे.अर्थात सकाळ वाचणार्‍यांना हे आतले राज'कारण कसे कळणार? कारण तिथे फक्त महाराष्ट्रवाद्यांनाच फोडले जाते.उदो उदो होतो तो केवळ काँग्रेसचा! काँग्रेसच्या महान नेत्यांबद्दल मी काय बोलू? छत्रपती शिवाजी महाराजांना उघड उघड दरोडेखोर म्हणणार्‍या(डिस्कव्हरी ऑफ इंडीया) नेहरु आणि त्याच्या खानदानाने महाराष्ट्राचा नेहमीच तिरस्कार केला आहे. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीदरम्यान भारताच्या या पहील्या पंतप्रधानाने महाराष्ट्रविरोधी भूमिका घेतली होती. याच काँग्रेसच्या मुजोर मोरारजीने नंतर आंदोलन फोडण्यासाठी आंदोलनकर्त्यांवर गोळीबार केला. सर्वात दूखःद बाब म्हणजे यशवंतराव चव्हाणासारख्या मराठी नेत्याने महाराष्ट्रापेक्षा काँग्रेस आणि नेहरुंना मोठे ठरवले. आजही काँग्रेस मधे तेच चालू आहे.दिल्लीश्वरांचे पाय चाटणारे लाचार काँग्रेसी नेते महाराष्ट्राचे काय भले करणार? त्यांना सदा सर्वदा आपल्या पक्षातील स्थानाचीच काळजी असते. राज ठाकरे स्वतःला महाराष्ट्राचा कैवारी समजत आहेत असे आम्हाला तरी वाटत नाही.पेप्राबिप्रात वाचून(सकाळमधील लेख वाचूनच ना?) एकदम आपल्यासारखे 'विचारवंत' तयार होत असतील (आणि आपणच तेवढे महाराष्ट्राचा,मराठीच्या भल्याचा विचार करतोय असे भासवत असतील) तर 'सैनिक' तयार होण्याला विरोध का? ते ठरवायचा अधिकार तुम्हाला कोणी दिला? काही लोक मराठीसाठी काम करतात मात्र त्यांची प्रसिद्धी करत नाहीत आणि त्याच कारणास्तव त्यांचे काम जनतेपुढे पोचत नाही. याबद्दल जनतेला दोषी धरायचे का? बरेचसे लोक मराठी आणि महाराष्ट्रासाठी काम करतात्,आम्हाला त्यांचे निश्चितच कौतूक आहे.आमचा नीलकांत,ओमकार आणि शशांक सारखे लोक,ज्यांनी मिसळपावसाठी(मराठी संस्थळासाठी) भरघोस योगदान दिले आहे किंवा आमचे कलंत्रीसाहेब ज्यांनी मराठीसाठी काम करणार्‍यांना कृतज्ञतापत्रे दिली आहेत,ते आम्हाला माहीत आहे,म्हणूनच आम्ही संधी मिळताच त्यांचे तोंडफाटेस्तोवर कौतूक करतो. मात्र बाहेरच्या जगाला त्यांच्याबद्दल माहीती नसल्यास त्याबद्दल इतर कुणालाही 'त्यांच्याकडे दूर्लक्ष केले' म्हणून दोषी धरता येणार नाही.(आपण 'दूर्लक्ष' केले नसावे ही अपेक्षा!) कारण हे सर्व लोक प्रसिद्धीपासून दूर राहूनच आपले काम चोख बजावत आहेत. माझी प्रतिक्रीया तुम्हाला संतप्त वाटत असेल तर वाटू दे! तुमची प्रतिक्रीया मला निव्वळ शब्दच्छल करणारी वाटते. हूतात्म्यांच्या बलिदानाबाबत शंका घेण्याचे कारणच सकाळमधला तो लेख आहे.(सकाळमधील लेख वाचल्यानंतर असे मानावे लागेल की,बरेचसे लोक पोलिसांच्या चूकीमूळे हूतात्मे झाले असावे.) पोलिसांच्या चूकीमुळे एखादा मारला जात असला तरी केवळ तो मेला म्हणून त्याला हूतात्मा म्हणता येणार नाही. एखादा रस्त्याच्या कडेला हागायला बसलेला असताना पोलिसांची गोळी लागून मेला तर त्यालाही हूतात्मा ठरवले असते का आपण? जे आंदोलक खरोखरच(पोलिसांच्या चूकीमूळे नव्हे) महाराष्ट्रासाठी हूतात्मे झाले,मी त्यांचा आजन्म ऋणी राहीन. सकाळची स्थापना मराठी आणि महाराष्ट्रासाठी झाली होती हे खरेच आम्हा सूज्ञांना माहित नाही. आणि तुम्ही कितीही घसा ताणून कोकललात तरी आम्हाला ते पटणार नाही.पंडीत नेहरूंच्या सांगण्यावरून त्यांनी (ना.परुळेकर)परराष्ट्र मंत्रालयाला सूचनाही केल्या होत्या आणि कदाचित त्याच पंडीत नेहरुच्या सांगण्यावरुन त्यांनी सं.म.चळवळीतील आंदोलकांवर टिका केली असावी.याच कारणास्तव सकाळवर आमच्या महाराष्ट्रवादी आचार्य अत्रेंनी टिका केली होती. आम्हाला तरी अत्रेंपेक्षा आपण(किंवा नाना परुळेकर) श्रेष्ठ वाटत नाही. खरेच,केवढा मोठा बुद्धीभेद झालाय आमचा. आता तुमच्यासारखा श्रेष्ठ विचारवंत मराठीचे भविष्य सांगतोय तेव्हा आम्ही पामरांनी निश्चिंत व्हायला हरकत नसावी. नाहीतर राज्यसरकारला मराठीच्या भविष्याची चिंता लागली होती. तीही राज ठाकरेंच्या आंदोलनानंतर. चला कुणामुळे का होईना,मराठी आणि महाराष्ट्राचा पुळका आलाय सगळ्यांना. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

त्या नाना परुळेकराचा थेट "पार्-लुळे -कर" करुन टाकला असता त्यांनी ,खास त्यांच्या शैलीत. नाय तर लिहिला असता अग्रलेख "नाना करी ठनाना" :-)) :-)) :-) अत्रे साहेब, क्षमा असावी, आज तेव्हढी तळमळ असली तरी आपल्याइतके सामर्थ्य नाही ह्यांना धडे शिकवायला. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

जरा प्रांतियतेच्या धोक्यांबद्दल पु.लं. नी काय म्हटले होते तेही वाचा. संकुचित प्रांतीयतेचे धोके आता हे सुद्धा पटत नसेल तर मर्जी आपली. झोपलेल्या जागे करता येते,झोपेचं सोंग घेतलेल्या नाही. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

राज ठाकरेनी मुद्दा उचलला कि उध्द्वने मराठीचा मुद्दा उचलला हा प्रश्न गौण आहे. आज महाराष्ट्रात मराठी माणसावर अन्याय होत आहे का नाही हा प्रश्न मह्त्वाचा आहे. घटनेनुसार जर भाषावार प्रांत रचना झाली असेल तर ज्यात्या राज्यात राहयला जाणारया प्रत्येकाला ती ती भाषा निदान बोलता तरी आली पाहिजे.तसेच त्या प्रांताच्या मुळनिवासी लोकांना काही त्रास होइल असे वागुन चालणार नाही.मुळात सकाळ पेपर हा काय आहे हे इथे सांगण्याची गरज नाही. अत्रेनी सकाळ पेपर का लोकाना आवडतो ह्याचे स्पष्टिकरण केले आहे ते वाचा. इनोबानी जी भाषा वापरली आहे (एखादा रस्त्याच्या कडेला हागायला बसलेला असताना पोलिसांची गोळी लागून मेला तर त्यालाही हूतात्मा ठरवले असते का आपण?) ती योग्यच आहे.जे सं म. साठी हुतात्मे झाले आहेत त्या सर्वाचे आपण आयुष्यभर ऋणी राहु. तसेच अजय तुम्ही सांगितले आहे की निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. आजकाल त्या संस्था ,सोसायट्या,कारखाने ह्याची हालात काय आहे हे तुम्हाला ठाउक आहे का?त्याना सतत वर्षाला मदतनिधीचे सलाईन द्यावे लागते. पण ते सलाईन हेच कारखानदार रात्री सोडा म्हणुन वापरतात.त्यात जे कोणी मराठी लोक काम करतात त्याना वर्षातुन एकदाच पगार मिळतो. कारखानदारी प. महाराष्ट्रात आहे तिथे हि शेतकरी आत्महत्या करत आहेत.कारखान्यामध्ये साखर विकत घेणारे लोक पर प्रांतीयच आहेत ते ह्या कारखानदारबरोबर काम करुन गलेलठ्ठ झाले आहेत. ह्याच्या कॉलेजात प्रवेश पण पैसा मोजुनच मिळतो आणि बहुधा ते परप्रांतीयच असतात. हे परदेशात उधोगधंदे न काढता परदेशातील बॅका कशा मोठ्या होतील ह्याकडे लक्ष देत असतात. पु.ल. चा लेख वाचा प्रांत म्हणजे काही रेव्हेन्यू खात्यातल्या अधिकाऱ्यांच्या सोईसाठी केलेल तुकडे नव्हेत! आपल्या देशातल्या लोकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी केलेली ती योजना आहे. खेड्यांतल्या एका कोपऱ्यात राहणाऱ्याला आपल्या राज्यकर्त्या अधिकाऱ्यांशी धिटाईनं मातृभाषेत बोलून व्यवहार करता यावा, जी भाषा त्यानं कधी ऐकली नाही, तिच्यातून शिक्षण घेण्याची सक्ती करुन त्याला कायम अडाणी ठेवण्याच्या परिस्थितीतून त्याची मुक्तता व्हावी, यासाठी भाषावार प्रांत आवश्यक आहेत. पण एका प्रांतातून दुसऱ्या प्रांतात नोकरीधंद्यासाठी जाणाऱ्या लोकांनी आपण अन्य प्रांतीयांच्या अंत:करणावर, डोक्यावर आणि मुख्य म्हणजे पोटावर स्वत:च्या प्रांतीय अहंकारामुळं आणि स्वार्थानं आक्रमण करणार नाही, हे पथ्य पाळणं ही सर्वात आवश्यक गोष्ट आहे. शेवटी दुसऱ्याची वेदना काय आहे, तो कां ओरडतो आहे, चळवळ करतो हे समजून घेणं आणि आपल्या वागणुकीतून त्याला दु:ख होतं आहे हे कळल्यावर आपली वागणूक बदलणं, हेच वागणे आम्हाला परप्रांतीयाच्या कडुन अपेक्षीत आहे.इथे या पण इथले बनुन रहा. येताना साखर बनुन या व इथल्या तुमच्या वास्तव्याचा एक गोडवा इथे निर्माण करा. राज ठाकरेनी त्याच्या भाषणात कोणत्याच राजकिय मराठी नेत्याला शिव्या दिल्या नाहित,नीट तपासुन बघा. त्यामुळे त्याचे भाषण राजकिय होते हा आपला समज खोटा आहे. त्यानी हा जो मुद्दा उचलला आहे तो ते भविष्यात कसा वापरतात ते मह्त्वाचे आहे. परंतु एकमेकाचे पाय ओढु हाच आमचा मराठी बाणा विसरुन राज ठाकरेना आपण साथ देउया. वेताळ.

वेताळ, ब्रेव्हो.... अप्रतिम मुद्दे मांडलेत. पण आतापर्यंत एकाचही एकाही मुद्द्याला धड उत्तर आलेलं नाहिये . (येण्याची अपेक्षाही फारच कमी होत चालली आहे. ) ह्या वेताळाला उत्तर देण्याची पात्रता असलेला आहे का कुणी राजा विक्रमादित्य तुम्हा (अ)विचारवंतांपैकी. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

मी वरती बरेच प्रतिसाद वाचले. आपण एक काम करूयात. एकमेकांची उणीदुणी काढत बसायला नको. जे काही ५-२५ मराठी न बोलणारे लोक कोणत्याही कारणास्तव सं.म. मधे वारले - श्रद्धांजली !!! पण त्यामुळे मराठी शी तडजोड नको. जे झालं ते झालं. आता डोळे उघडले आहेत आपले. रा़ज काय करेल? उद्धव काय करेल ? काय केल त्यांनी ? हे मुद्दे गौण आहेत. आपण प्रश्न विचारू, मी काय करणार ? माझ्या परीने मी मराठी चा वापर वाढवीन. माझ्या क्शेत्रात मी मराठी साठी योगदान देईन. उदा. "याहू" हे संस्थळ मराठी मधे उपलब्ध नाही. आता यात राज/उद्धव काय करणार ? परंतु "याहू" मधे काम करणारा मराठी माणूस आपल्या परीने प्रयत्न करू शकतो. आणखी एक उदा. "सिफि". माझ्या परीने जिथे मला हा मुद्दा मांडता येइल तिथे मी मांडतो. आजूनही काही उपयोग झालेला दिसत नाही, पण होईल अशी खात्री आहे. मि.पा. स्तुत्य आहे. धन्यवाद आणि शुभेच्चा!!

मित्र अजय तु चर्चेकरीता घेतलेला मुद्दा हा चर्चेसरखाच आहे त्यावर चर्चा झलीच पाहिजे ! मला तरी वटते राजचा मुद्दा योग्य आहे परन्तु त्याचा कही प्रमाणात मार्ग मात्र चुकतोय कारण याच मुद्द्याला घेवुन बाळासाहेब मोठे झाले आणि ते मराठि माणासाला विसरले प्रामाणिक पणे या मुद्द्याला घेवुन काम करणारा माणुस हवाय! राज ठाकरे या मुद्द्याला कितपत न्याय देतात तेच बघाचय !

त्या भाषणाचा आणि या विषयाचा संबंध काय आहे? आजच्या विषयावर भाष्य करा. आपला कॉ.विकि

त्या भाषणाचा आणि या विषयाचा संबंध काय आहे? आजच्या विषयावर भाष्य करा. कॉ.विकि यांच्याशी सहमत सकाळमधील लेख वाचल्यानंतर असे मानावे लागेल की,बरेचसे लोक पोलिसांच्या चूकीमूळे हूतात्मे झाले असावे.(पहा:कोण होते हे हूतात्मे?) पाहूण्यांना सोडून घरी परतत असताना,घराजवळ आंदोलन बघत उभे असताना आणि गच्चीवर नळ बंद करायला गेले असताना पोलिसांच्या गोळीची शिकार झालेल्या हुतात्म्यांचा(?) यात उल्लेख केला आहे.मात्र प्रत्यक्ष आंदोलनात भाग घेतला असताना हूतात्मा झालेल्या एकाचाही यात स्पष्ट उल्लेख नाही.याच प्रकारे काही परप्रांतियांचा बळी गेलेला असू शकतो,ही शक्यता नाकारता येत नाही.महत्वाची गोष्ट म्हणजे लोकसत्ताच्या राजू परुळेकरांचा "होय,हा महाराष्ट्र धर्म आहे!" हा लेख प्रसिद्ध झाल्यानंतरच सकाळला 'परप्रांतियांचे हौतात्म्य' का आठवले? याचे कारण म्हणजे राजू परुळेकरांच्या त्या लेखामध्ये सकाळने संयूक्त महाराष्ट्र चळवळी दरम्यान आंदोलन विरोधी भूमिका घेत काँग्रेसला कशी साथ दिली होती,याचा स्पष्ट उल्लेख केला आहे,हे असु शकते. आचार्य अत्रेंसारख्या लोकप्रिय लेखकाने/नेत्याने सकाळवर त्यावेळी टिका केली होती. याचे कारण एकच होते.महाराष्ट्रविरोधी भूमिका!(पहा: होय,हा महाराष्ट्रधर्म आहे!) आजही सकाळ तेच करते आहे. सकाळला जर परप्रांतियांचा एवढा पूळका असेल तर त्यांनी परप्रांतिय पत्रकारांना नोकर्‍या द्याव्या. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

बरं मग? थोडा वेळ धरु आपण गृहित की काही अमराठी जनांनी 'संयुक्त महाराष्ट्रा' साठी छातीवर गोळ्या झेलल्या. पण त्यांनी का झेलल्या त्या गोळ्या? महाराष्ट्रासाठी ना? मग ह्या उपर्‍या हलकटांनी ठेवावा ना त्यांचा आदर्श! रहावं ना नीट मिळून मिसळून...तुमच्या घरात रोज हाणामार्‍या चालतात म्हणून तुम्ही जिथं पाहूणे म्हणून आला आहात तिथंही तुम्ही तेच कसं करता? लायकीत रहा ना! तिथं तुम्हाला दोन वेळा गिळायला नाही मिळत म्हणून इथं येता ना? मग इथल्याच लोकांवर दादागिरी कशाला? व्हा ना इथल्या मातीशी एकरुप....

राजचा मुद्दा योग्य आहे परन्तु त्याचा कही प्रमाणात मार्ग मात्र चुकतोय

असेलही चुकत....पण हातापाया पडून कधी कोणी ऐकलय का महाराष्ट्राचं? टाळकी सडकल्याशिवाय येते का त्यांना अक्कल?

कारण याच मुद्द्याला घेवुन बाळासाहेब मोठे झाले आणि ते मराठि माणासाला विसरले

पण जेव्हा केलं तेव्हा मराठी माणसाला लुंगीवाल्यांच्या दहशतीतून काढलंच की बाहेर! केलेल्या कामाचं माप ज्याच्या त्याच्या पदरात टाका ना!

प्रामाणिक पणे या मुद्द्याला घेवुन काम करणारा माणुस हवाय!

१००००००००००% सहमत !!! वाट पाहूया, कदाचित तो माणूस राज ठाकरेही असु शकतो...अपेक्षा ठेऊया ना! नाहीच पुर्ण झाली तरी लुंगीवाल्यांसारखं भैय्ये तरी नीट रहायला शिकतील ना?

सकाळला जर परप्रांतियांचा एवढा पूळका असेल तर त्यांनी परप्रांतिय पत्रकारांना नोकर्‍या द्याव्या सकाळ पेपर चे नामांतर सुबह करावे. निखिल वाकडे (वागळे ) हे कधी सरळ बोलतात का? त्यानी दाढी ठेवली आहे त्यामुळे तर त्यांना प्रितिश नंदी असले सारखे वाटत आहे. त्याना कधीच मराठी माणसाबद्दल कळवळा वाटला नाही. एकाद्या परप्रांतीय वाहनचालकाला मारले की ह्याना त्याचा खुप कळवळा येतो.सर्व मराठी लोक त्याना गुंड वाटतात. परंतु एकद्या परप्रांतीय नोकराने मराठी घरमालकाची पैशा साठी हत्या केली तर त्याची दखल घ्याविशी वाटत नाही. स्वःताचे दैनिक मोडुन खाल्ल्यामुळे ते आता एका परप्रांतीयाच्या दैनिकात घरगडी आहेत. वेताळ

मित्रांनो, चर्चेची लिंक याच्या साठी दिली होती, की त्यावर मराठी माणसाप्रमाणे विचार व्हावा. राजकीय पक्षांच्या कार्यकर्त्यांप्रमाणे नव्हे. सर्व मित्रांच्या आक्षेपांना स्वतंत्र उत्तर देता येईल. पण ते तुटक होईल या भितीने आणि विचार शृंखलेत वारंवार व्यत्यय आणण्याचा अपराध पत्करुन हे एकत्र दीर्घोत्तर लिहीत आहे. राज ठाकरेंचे भाषण भावनांना हात घालणार होते याबद्दल दुमत असण्याचे कारण नाही, आणि त्याच्या विरोधात मत व्यक्त केले म्हणून इतरांना मराठी अथवा महाराष्ट्राच्या विरोधात नेऊन बसविण्याचे कंत्राटही घेतल्याचे कुणी समजण्याचे कारण नाही. केवळ भावना भडकवून मराठीचे किंवा महाराष्ट्र धर्माचे काय साधले जाणार आहे, याचा विचार केला तर? विध्वंसात्मक बोलण्याचा भारी सोस आणि रचनात्मक कार्याच्या नावाने बोंबाबोंब, अशी आजची परिस्थिती आहे. राज ठाकरे त्याला आजिबात अपवाद नाही. मला राज ठाकरे या विषयाला धरून प्रतिक्रिया याव्यात हे अपेक्षित नव्हते. पण आता विषय निघाला आहेच, तर बोलणेही भाग आहे. "मराठा तितुका मेळवावा , महाराष्ट्र धर्म वाढवावा' या उक्तीच्या आधारेच जर महाराष्ट्र धर्माची व्याख्या केली जात असेल तर संघटनेच्या प्रमुखपदी मला बसवत नाही म्हणून मी वेगळी संघटना बांधतो अशांकडून महाराष्ट्र धर्माचे पालन तरी कसे व्हावे. नवी संघटना स्थापन करून दोन वर्ष झाली. तेव्हा मराठीचा विषय का नव्हता? "यशवंतराव ते विलासराव' सारेच मुख्यमंत्री मराठी होते ना? तरीही अन्याय? मराठी राज्य स्थापन होऊन 40 हून अधिक वर्ष झाली तरीही मराठी वर अन्यायाचा विषय वारंवार समोर येत असेल तर त्याला कारणीभूत मुठभर परप्रांतिय की आपले मराठी राज्यकर्ते, याच विचार न करता कोणी तरी भावना भडकवणार आणि आपण त्यावर बोलत बसणार. गेली अनेक वर्षे तेच चालले आहे. काय रचनात्मक काम झाले मराठीच्या विषयावरून? निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. मित्रांनो, राज ठाकरेंच्या भाषणात कोणत्याही रचनात्मक कार्याचा, विधायक कामाचा उल्लेख नाही. (चित्रपट पहाण्याव्यतिरिक्त. याला धोरणात्मक कार्यक्रम म्हणावा का?) "मीच फक्त मराठीचा आणि महाराष्ट्राचा राखणदार' हेच राज ठाकरेंच्या भाषणाचे एकच सार असेल तर त्यातून एक गोष्ट आपसूकच वर येते ती म्हणजे या राखणदारीसाठी सत्ता हातात द्यावी. अशी सत्ता हातात घेण्यासाठी संघटना म्हणून नव्हे तर राजकीय पक्ष म्हणून काम करावे लागते. आपणही चार भिंतीच्या आत सुरक्षित राहून, पेप्राबिप्रात वाचून एकदम "सैनिक' होऊन विचार करण्यापेक्षा खऱ्या महाराष्ट्र धर्माविषयी आणि मराठीसाठी विचार केला तर बरे होईल....... मित्रांनो, माय मराठीसाठी कळकळीने झटणारे अनेक जण होते, आहेत. ते काम करता आहेत. केवळ त्यांच्याकडे अशी गर्दी जमविण्याची कला नाही, पैसा नाही आणि इतरांना शिव्या घालण्याकडे शब्दही नाहीत, म्हणून त्यांच्या कामाकडे आपणच दुर्लक्ष करतो आहोत हे खरे नाही काय? बऱ्याच विद्वान मित्रांनी आपल्या प्रतिक्रिया संतप्त शब्दांत व्यक्त केल्या आहेत. ते आंदोलनात बळी पडलेल्यांच्या "बलिदाना'विषयी शंका घेत आहेत. एकदम मान्य. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे ते गंमत पाहत असतील आणि गोळी लागून ठार झाले असतीलही. पण त्यांचे मरण तर खोटे नव्हते. या मंडळींच्या "गंमत पाहताना गोळी लागून मरण्यावरच' आक्षेप असेल तर त्यातून तयार झालेल्या संयुक्त महाराष्ट्राचा, त्याच्या तथाकथित महाराष्ट्र धर्माचा आणि राजकीय अस्तित्वासाठी झगडताना दोन वर्षांनंतर मराठीसाठी झगडण्याचा अभिनिवेश आणणाऱ्यांबद्दल अभिमान तरी का बाळगावा? (वाचताय ना पुण्याचे पेशवे) मित्रांनो. ज्या "महाराष्ट्र धर्म' या राजू परुळेकरांच्या लेखाची लिंक दिली आहे, त्यात शिवसेनेने महाराष्ट्राच्या गळ्याला नख लावले, असा उल्लेख आहे. भावनिक प्रश्‍नांना हात घालून आणि मुलभूत मुद्दे सरळ फाट्यावर मारत निव्वळ झुंडशाहीच्या जोरावर यशस्वी राजकारण कसे करता येते ते यापूर्वी शिवसेनेने दाखवून दिले आहे. तीच री आताही ओढली जात आहे. मात्र या गळ्याला नख लावण्याच्या कार्यात "स्थानिय लोकाधिकार समितीचा' वाटा कसा हेही स्पष्ट करता आले असते तर अधिक बरे झाले असते. निव्वळ झुंडशाहीच्या जोरावर राजकारण करणाऱ्या शिवसेनेने मात्र, रचनात्मक काम कसे असावे आणि ते चिकाटीने कसे पार पाडावे हे स्थानिय लोकाधिकार समितीच्या माध्यमातून दाखवून दिले. (यातली सत्यता मुंबईतल्या रिझर्व बॅंकेत किंवा नरिमन पॉंईट भागातील वेगवेगळ्या बॅंका, विमा कंपन्यांच्या आस्थापनांमध्ये जाऊन, मराठीत बोलून पडताळून पाहता येईल). आता "मनसेने'ला तसे काही जरी काम जमले तरी देव पावेल. ज्या "सकाळ'चा उल्लेख येथे केला गेला, त्या सकाळची स्थापनाही महाराष्ट्रासाठी आणि मराठीसाठी झाली होती याची आपल्या सुज्ञ वाचकांना माहिती नसावी, असे वाटते. सकाळचे संस्थापक नानासाहेब परुळेकर हे "ल मॉंद' आणि "वॉशिंग्टन पोस्ट' या जगप्रसिद्ध वृत्तपत्रांचे भारतातले प्रतिनिधी होते. त्या काळातल्या अनेक देशांच्या प्रमुख राष्ट्रप्रमुखांशी त्यांचे व्यक्तिगत पत्रव्यवहाराइतके उत्तम संबंध होते. मध्यपूर्वेतल्या घडामोडींवर त्यांचा चांगला अभ्यास होता. त्याच्याच आधारे या भागातील देशांशी भारताचे परराष्ट्र धोरण कसे असावे यावर पंडीत नेहरूंच्या सांगण्यावरून त्यांनी परराष्ट्र मंत्रालयाला सूचनाही केल्या होत्या. अशा दूरदृष्टीच्या संपादकाने केवळ महाराष्ट्रीय जनतेला विकासाभिमुख पत्रकारितेची, त्यांच्यावर प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षरित्या परिणाम करणाऱ्याजगभरातील घडामोडींशी मातृभाषेतून ओळख व्हावी यासाठी 1932 मध्ये पुण्यात मराठीतून बातमीपत्र सुरू केले. येथे बातमीपत्र हा शब्द जबाबदारीने वापरत आहे. त्यावेळी सर्व पत्रे (वर्तमानपत्रे) ही मतपत्रे होती, बातमी देणारी नव्हती. त्यावेळी सकाळ सुरू करून मराठी माणसांमध्ये तो रुजवला. आणि ज्या महाराष्ट्र धर्माच्या कथित विरोधाबद्दल सकाळ ला बोल लावले जात आहे, त्याची तेव्हाची भूमिका संयुक्त महाराष्ट्राला विरोधाची नव्हे तर भाषावार प्रांतरचनेलाच होती. अशी रचना म्हणजे देशाच्या एकसंघतेवरच घाला असेल, (पंजाब, आसाम, तामिळनाडू या राज्यातील चळवळी पाहता ती भीती खरीच ठरली) ही भूमिका होती. त्यातून विरोध केला तर महाराष्ट्राचा द्रोह कसा होतो. याच नानासाहेबांनी गोव्यातील पोर्तुगिजांच्या इन्क्विझिशनच्या काळात गोमंतकीय बांधवांवर कसे अत्याचार झाले, त्या इंग्रजी पुस्तकाचे मराठीत भाषांतर करून सकाळ मध्ये छापले होते. (संदर्भ - "निरोप घेता - ना. भि. परुळेकर, आत्मचरित्र) तरीही ते महाराष्ट्र धर्माचे विरोधक होते असे म्हणणार का? "सकाळ'वर टीका करणाऱ्या मित्रांनी याचीही माहिती करून घेतली तर बुद्धीभेद नक्कीच होणार नाही. अकराव्या शतकात मुकुंदराजांनी प्रथम मराठीत ग्रंथ निर्मिती केली. ते आजपर्यंतच्या विसाव्या शतकापर्यंत. मराठी आहे तशीच आहे. मराठी संस्कृती आहे तशीच आहे. आणि महाराष्ट्र धर्मही वाढलेला आहे. एवढ्या शतकांमध्ये झालेल्या प्राणघातक हल्ल्यांनंतरही त्याला फरक पडला नाही तर तो मुठभर भैय्यांमुळे पडेल काय? 1927 मध्ये मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदावरून भाषण करताना इतिहासाचार्य राजवाडेंनी "आपल्या भाषिक अनास्थेपायी मराठी मृतप्राय होईल', असा इशारा दिला होता. आज इतक्‍या वर्षांनंतर त्याच मराठी भाषेत तेही इंटरनेट सारख्या महाजालावरून आपण एकमेकांशी मतभेद व्यक्त करतो आहोत, हे त्या मराठी भाषा-संस्कृतीच्या जिवंतपणाचे की मृतावस्थेचे लक्षण आहे?.......

>> इंटरनेट सारख्या महाजालावरून आपण एकमेकांशी मतभेद व्यक्त करतो आहोत, हे जरी खरे असले तरी, महा जालावर मराठीचा नक्की वापर किती होतो, हे आपणही जाणताच. जगामध्ये हिब्रु भाषिक पाचेक कोटिंच्या घरातही नसताना, त्यातील नव्व्याण्णव टक्के लोक हिब्रुच वापरतात महा जालावर. ती एक प्रमुख नेट्-भाषा बनुन बसली आहे.(जॅपनीज्,मँड्रिक ह्या नॉन्-युरोपिअन भाषांप्रमाणे) आता मला सांगा दहा एक कोटी मराठी भाषिक असताना नेट्-वर मराठी वापर तो किती? एक टक्का तरी मराठी भाषिक आपला संपुर्ण नेट्-व्यवहार मराठित करतात काय? करु शकतात काय? आपण वाद घालणे, चर्चा करणे ह्यासाठि वापरतो तेवढिच काय ती नेट् वर मराठी शिल्लक आहे असे वाटु लागले आहे. आणि काही काळात तेही बंद होण्याची भीती वाटते. मी चुक सिद्ध झाल्यास मला आनंदच होइल. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

आपण राजू परुळेकरांचा लेख वाचला असेलच अशी आशा करतो. "मराठा तितुका मेळवावा , महाराष्ट्र धर्म वाढवावा' या उक्तीच्या आधारेच जर महाराष्ट्र धर्माची व्याख्या केली जात असेल तर संघटनेच्या प्रमुखपदी मला बसवत नाही म्हणून मी वेगळी संघटना बांधतो अशांकडून महाराष्ट्र धर्माचे पालन तरी कसे व्हावे. नवी संघटना स्थापन करून दोन वर्ष झाली. तेव्हा मराठीचा विषय का नव्हता? "यशवंतराव ते विलासराव' सारेच मुख्यमंत्री मराठी होते ना? तरीही अन्याय? मराठी राज्य स्थापन होऊन 40 हून अधिक वर्ष झाली तरीही मराठी वर अन्यायाचा विषय वारंवार समोर येत असेल तर त्याला कारणीभूत मुठभर परप्रांतिय की आपले मराठी राज्यकर्ते, याच विचार न करता कोणी तरी भावना भडकवणार आणि आपण त्यावर बोलत बसणार. गेली अनेक वर्षे तेच चालले आहे. काय रचनात्मक काम झाले मराठीच्या विषयावरून? ३ वर्षापूर्वी कल्याणला रेल्वेच्या परीक्षेला आलेल्या बिहारी विद्यार्थ्यांना मारहाण केल्याची बातमी आपण वाचली असेलच ती मारहाण राज आणि त्याच्या लोकांनीच केली होती आणि राज तेव्हा शिवसेनेत होता. म्हणजे राजच्या मारहाणीच्या कॄत्याचे समर्थन करण्याचा हेतू हे लिहीण्यामागे नाही तर केवळ पक्षा स्थापनेच्या वेळे मुद्दा मांडला नव्हता म्हणून त्याला आत्ता पाठींबा न देण्याचे काही कारण नाही हे सांगणे आहे. उद्या हा मुद्दा शरद पवार, आराराबा कोणीही मांडला तरी माझा त्याला पाठींबा असेल. राहीला प्रश्न मराठी बद्दल रचनात्मक कार्याचा. किती लोक आपापल्या मुलांना मराठी शाळेत घालतात. म्हणजे जर सामान्य माणूसच मराठीबद्दल एवढा उदासीन असेल तर राज्यकर्ते काय कप्पाळ रचनात्मक कार्य करणार आहेत? ते आंदोलनात बळी पडलेल्यांच्या "बलिदाना'विषयी शंका घेत आहेत. एकदम मान्य. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे ते गंमत पाहत असतील आणि गोळी लागून ठार झाले असतीलही. पण त्यांचे मरण तर खोटे नव्हते. ते मेलेले खरेच असतील पण म्हणून ते संयुक्त महाराष्ट्राचे अमराठी हुतात्मे नव्हेत. आणि यालाच विरोध आहे आमचा. आणि गंमत पाहणारे लोक मरण पावले म्हणून काही संयुक्त महाराष्ट्र घडलेला नाही. त्यामुळे 'या मंडळींच्या "गंमत पाहताना गोळी लागून मरण्यावरच' आक्षेप असेल तर त्यातून तयार झालेल्या संयुक्त महाराष्ट्राचा, त्याच्या तथाकथित महाराष्ट्र धर्माचा आणि राजकीय अस्तित्वासाठी झगडताना दोन वर्षांनंतर मराठीसाठी झगडण्याचा अभिनिवेश आणणाऱ्यांबद्दल अभिमान तरी का बाळगावा? (वाचताय ना पुण्याचे पेशवे)' हा तुमचा युक्तिवाद येथे चुकीचा ठरतो. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचा एक भाग म्हणजे हे हुतात्मे होते. आणि हे सर्व अमराठी हुतात्मे मोर्चात सहभागी झाले होते? का फक्त मोर्चा बघायला आले होते? पण संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ त्यापेक्षाही जास्त व्यापक होती हे.वे.सां. न. ल. आता मुद्दा सकाळने दिलेल्या बातमीचा. जर समजा हे लोक (जे सकाळने वर्णिले आहेत ते) आंदोलन कर्ते नसतील तर मग त्यांचा मृत्यू खरा असेल पण त्याला बलिदान म्हणता येणार नाही. आणि सकाळने हेच लिहून आपली लाचारी सिध्द केली आहे. निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. त्यांच्या शि़क्षण संस्थांमधून जास्तीत जास्त परप्रांतीयच शिक्षण घेत आहेत(वाट्टेल तो पैसा मोजून). आणि पोट भरणारे मराठी लोक करत आहेत चपराशी गिरी कॉलेजांमधे. अजून बरेच लिहीणे आहे. वेळ मिळाला की उर्वरीत प्रतिसाद देईन. पुण्याचे पेशवे

३ वर्षापूर्वी कल्याणला रेल्वेच्या परीक्षेला आलेल्या बिहारी विद्यार्थ्यांना मारहाण केल्याची बातमी आपण वाचली असेलच ती मारहाण राज आणि त्याच्या लोकांनीच केली होती आणि राज तेव्हा शिवसेनेत होता. म्हणजे राजच्या मारहाणीच्या कॄत्याचे समर्थन करण्याचा हेतू हे लिहीण्यामागे नाही तर केवळ पक्षा स्थापनेच्या वेळे मुद्दा मांडला नव्हता म्हणून त्याला आत्ता पाठींबा न देण्याचे काही कारण नाही हे सांगणे आहे. उद्या हा मुद्दा शरद पवार, आराराबा कोणीही मांडला तरी माझा त्याला पाठींबा असेल. पेशवेंशी सहमत मुंबईतील उत्तर भारतीयांच्या मतांवर डोळा ठेवून त्यांच्याकरिता हिंदीतून सामना चालू करणे,छटपूजा,उत्तर भारतीय दिवस सारखे उत्सव साजरे करणे,उत्तर भारतीयांना उमेदवारी देणे यांसारख्या कार्यक्रमांमुळेच राज यांचे उद्धवशी बिनसले होते. संजय निरुपमसारख्या बिहार्‍याला शिवसेनेकडून उमेदवारी मिळाली,नंतर संजय निरुपम यांनी शिवसेना सोडली तेही राज यांच्याच दबावामुळे.राज यांनी शिवसेना सोडण्याचे कारण केवळ पक्षाचे प्रमुखपद न मिळणे,असे कोणी समजत असल्यास ती त्यांच्या अकलेची दिवाळखोरी आहे.अर्थात सकाळ वाचणार्‍यांना हे आतले राज'कारण कसे कळणार? कारण तिथे फक्त महाराष्ट्रवाद्यांनाच फोडले जाते.उदो उदो होतो तो केवळ काँग्रेसचा! काँग्रेसच्या महान नेत्यांबद्दल मी काय बोलू? छत्रपती शिवाजी महाराजांना उघड उघड दरोडेखोर म्हणणार्‍या(डिस्कव्हरी ऑफ इंडीया) नेहरु आणि त्याच्या खानदानाने महाराष्ट्राचा नेहमीच तिरस्कार केला आहे. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीदरम्यान भारताच्या या पहील्या पंतप्रधानाने महाराष्ट्रविरोधी भूमिका घेतली होती. याच काँग्रेसच्या मुजोर मोरारजीने नंतर आंदोलन फोडण्यासाठी आंदोलनकर्त्यांवर गोळीबार केला. सर्वात दूखःद बाब म्हणजे यशवंतराव चव्हाणासारख्या मराठी नेत्याने महाराष्ट्रापेक्षा काँग्रेस आणि नेहरुंना मोठे ठरवले. आजही काँग्रेस मधे तेच चालू आहे.दिल्लीश्वरांचे पाय चाटणारे लाचार काँग्रेसी नेते महाराष्ट्राचे काय भले करणार? त्यांना सदा सर्वदा आपल्या पक्षातील स्थानाचीच काळजी असते. राज ठाकरे स्वतःला महाराष्ट्राचा कैवारी समजत आहेत असे आम्हाला तरी वाटत नाही.पेप्राबिप्रात वाचून(सकाळमधील लेख वाचूनच ना?) एकदम आपल्यासारखे 'विचारवंत' तयार होत असतील (आणि आपणच तेवढे महाराष्ट्राचा,मराठीच्या भल्याचा विचार करतोय असे भासवत असतील) तर 'सैनिक' तयार होण्याला विरोध का? ते ठरवायचा अधिकार तुम्हाला कोणी दिला? काही लोक मराठीसाठी काम करतात मात्र त्यांची प्रसिद्धी करत नाहीत आणि त्याच कारणास्तव त्यांचे काम जनतेपुढे पोचत नाही. याबद्दल जनतेला दोषी धरायचे का? बरेचसे लोक मराठी आणि महाराष्ट्रासाठी काम करतात्,आम्हाला त्यांचे निश्चितच कौतूक आहे.आमचा नीलकांत,ओमकार आणि शशांक सारखे लोक,ज्यांनी मिसळपावसाठी(मराठी संस्थळासाठी) भरघोस योगदान दिले आहे किंवा आमचे कलंत्रीसाहेब ज्यांनी मराठीसाठी काम करणार्‍यांना कृतज्ञतापत्रे दिली आहेत,ते आम्हाला माहीत आहे,म्हणूनच आम्ही संधी मिळताच त्यांचे तोंडफाटेस्तोवर कौतूक करतो. मात्र बाहेरच्या जगाला त्यांच्याबद्दल माहीती नसल्यास त्याबद्दल इतर कुणालाही 'त्यांच्याकडे दूर्लक्ष केले' म्हणून दोषी धरता येणार नाही.(आपण 'दूर्लक्ष' केले नसावे ही अपेक्षा!) कारण हे सर्व लोक प्रसिद्धीपासून दूर राहूनच आपले काम चोख बजावत आहेत. माझी प्रतिक्रीया तुम्हाला संतप्त वाटत असेल तर वाटू दे! तुमची प्रतिक्रीया मला निव्वळ शब्दच्छल करणारी वाटते. हूतात्म्यांच्या बलिदानाबाबत शंका घेण्याचे कारणच सकाळमधला तो लेख आहे.(सकाळमधील लेख वाचल्यानंतर असे मानावे लागेल की,बरेचसे लोक पोलिसांच्या चूकीमूळे हूतात्मे झाले असावे.) पोलिसांच्या चूकीमुळे एखादा मारला जात असला तरी केवळ तो मेला म्हणून त्याला हूतात्मा म्हणता येणार नाही. एखादा रस्त्याच्या कडेला हागायला बसलेला असताना पोलिसांची गोळी लागून मेला तर त्यालाही हूतात्मा ठरवले असते का आपण? जे आंदोलक खरोखरच(पोलिसांच्या चूकीमूळे नव्हे) महाराष्ट्रासाठी हूतात्मे झाले,मी त्यांचा आजन्म ऋणी राहीन. सकाळची स्थापना मराठी आणि महाराष्ट्रासाठी झाली होती हे खरेच आम्हा सूज्ञांना माहित नाही. आणि तुम्ही कितीही घसा ताणून कोकललात तरी आम्हाला ते पटणार नाही.पंडीत नेहरूंच्या सांगण्यावरून त्यांनी (ना.परुळेकर)परराष्ट्र मंत्रालयाला सूचनाही केल्या होत्या आणि कदाचित त्याच पंडीत नेहरुच्या सांगण्यावरुन त्यांनी सं.म.चळवळीतील आंदोलकांवर टिका केली असावी.याच कारणास्तव सकाळवर आमच्या महाराष्ट्रवादी आचार्य अत्रेंनी टिका केली होती. आम्हाला तरी अत्रेंपेक्षा आपण(किंवा नाना परुळेकर) श्रेष्ठ वाटत नाही. खरेच,केवढा मोठा बुद्धीभेद झालाय आमचा. आता तुमच्यासारखा श्रेष्ठ विचारवंत मराठीचे भविष्य सांगतोय तेव्हा आम्ही पामरांनी निश्चिंत व्हायला हरकत नसावी. नाहीतर राज्यसरकारला मराठीच्या भविष्याची चिंता लागली होती. तीही राज ठाकरेंच्या आंदोलनानंतर. चला कुणामुळे का होईना,मराठी आणि महाराष्ट्राचा पुळका आलाय सगळ्यांना. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

त्या नाना परुळेकराचा थेट "पार्-लुळे -कर" करुन टाकला असता त्यांनी ,खास त्यांच्या शैलीत. नाय तर लिहिला असता अग्रलेख "नाना करी ठनाना" :-)) :-)) :-) अत्रे साहेब, क्षमा असावी, आज तेव्हढी तळमळ असली तरी आपल्याइतके सामर्थ्य नाही ह्यांना धडे शिकवायला. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

जरा प्रांतियतेच्या धोक्यांबद्दल पु.लं. नी काय म्हटले होते तेही वाचा. संकुचित प्रांतीयतेचे धोके आता हे सुद्धा पटत नसेल तर मर्जी आपली. झोपलेल्या जागे करता येते,झोपेचं सोंग घेतलेल्या नाही. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

राज ठाकरेनी मुद्दा उचलला कि उध्द्वने मराठीचा मुद्दा उचलला हा प्रश्न गौण आहे. आज महाराष्ट्रात मराठी माणसावर अन्याय होत आहे का नाही हा प्रश्न मह्त्वाचा आहे. घटनेनुसार जर भाषावार प्रांत रचना झाली असेल तर ज्यात्या राज्यात राहयला जाणारया प्रत्येकाला ती ती भाषा निदान बोलता तरी आली पाहिजे.तसेच त्या प्रांताच्या मुळनिवासी लोकांना काही त्रास होइल असे वागुन चालणार नाही.मुळात सकाळ पेपर हा काय आहे हे इथे सांगण्याची गरज नाही. अत्रेनी सकाळ पेपर का लोकाना आवडतो ह्याचे स्पष्टिकरण केले आहे ते वाचा. इनोबानी जी भाषा वापरली आहे (एखादा रस्त्याच्या कडेला हागायला बसलेला असताना पोलिसांची गोळी लागून मेला तर त्यालाही हूतात्मा ठरवले असते का आपण?) ती योग्यच आहे.जे सं म. साठी हुतात्मे झाले आहेत त्या सर्वाचे आपण आयुष्यभर ऋणी राहु. तसेच अजय तुम्ही सांगितले आहे की निदान कॉंग्रेसच्या पुढाऱ्यांनी पैसा खाल्ला असेलही पण त्यांच्या सोसायट्या, साखर कारखाने, शिक्षण संस्थांमधून मराठी मुलेच पोट भरता आहेत. आजच्या तथाकथीत नेत्यांसारखे नाही, ज्यांची धंद्यातली भागिदारी परप्रांतियांसमवेत, धंदे परदेशातही आहेत. इतरांना नालायक म्हणून आपण लायक आहोत, असे सिद्ध होत नाही. त्यासाठी अंग मोडून कामच करावे लागते. संस्था उभाराव्या लागतात. माणसं उभी करावी लागतात. त्यांना बळ द्यावे लागते. विशेष म्हणजे त्यासाठी वेळ द्यावा लागतो. आपण इतरांच्या पुण्याईवर नेते झालो की या झुलीचा अभिमान वाटायला लागतो आणि झटपट रिझल्टही मिळावा असे वाटू लागते. या वाटण्यातूनच असली काही भंपक भूमिका समोर येते. आजकाल त्या संस्था ,सोसायट्या,कारखाने ह्याची हालात काय आहे हे तुम्हाला ठाउक आहे का?त्याना सतत वर्षाला मदतनिधीचे सलाईन द्यावे लागते. पण ते सलाईन हेच कारखानदार रात्री सोडा म्हणुन वापरतात.त्यात जे कोणी मराठी लोक काम करतात त्याना वर्षातुन एकदाच पगार मिळतो. कारखानदारी प. महाराष्ट्रात आहे तिथे हि शेतकरी आत्महत्या करत आहेत.कारखान्यामध्ये साखर विकत घेणारे लोक पर प्रांतीयच आहेत ते ह्या कारखानदारबरोबर काम करुन गलेलठ्ठ झाले आहेत. ह्याच्या कॉलेजात प्रवेश पण पैसा मोजुनच मिळतो आणि बहुधा ते परप्रांतीयच असतात. हे परदेशात उधोगधंदे न काढता परदेशातील बॅका कशा मोठ्या होतील ह्याकडे लक्ष देत असतात. पु.ल. चा लेख वाचा प्रांत म्हणजे काही रेव्हेन्यू खात्यातल्या अधिकाऱ्यांच्या सोईसाठी केलेल तुकडे नव्हेत! आपल्या देशातल्या लोकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी केलेली ती योजना आहे. खेड्यांतल्या एका कोपऱ्यात राहणाऱ्याला आपल्या राज्यकर्त्या अधिकाऱ्यांशी धिटाईनं मातृभाषेत बोलून व्यवहार करता यावा, जी भाषा त्यानं कधी ऐकली नाही, तिच्यातून शिक्षण घेण्याची सक्ती करुन त्याला कायम अडाणी ठेवण्याच्या परिस्थितीतून त्याची मुक्तता व्हावी, यासाठी भाषावार प्रांत आवश्यक आहेत. पण एका प्रांतातून दुसऱ्या प्रांतात नोकरीधंद्यासाठी जाणाऱ्या लोकांनी आपण अन्य प्रांतीयांच्या अंत:करणावर, डोक्यावर आणि मुख्य म्हणजे पोटावर स्वत:च्या प्रांतीय अहंकारामुळं आणि स्वार्थानं आक्रमण करणार नाही, हे पथ्य पाळणं ही सर्वात आवश्यक गोष्ट आहे. शेवटी दुसऱ्याची वेदना काय आहे, तो कां ओरडतो आहे, चळवळ करतो हे समजून घेणं आणि आपल्या वागणुकीतून त्याला दु:ख होतं आहे हे कळल्यावर आपली वागणूक बदलणं, हेच वागणे आम्हाला परप्रांतीयाच्या कडुन अपेक्षीत आहे.इथे या पण इथले बनुन रहा. येताना साखर बनुन या व इथल्या तुमच्या वास्तव्याचा एक गोडवा इथे निर्माण करा. राज ठाकरेनी त्याच्या भाषणात कोणत्याच राजकिय मराठी नेत्याला शिव्या दिल्या नाहित,नीट तपासुन बघा. त्यामुळे त्याचे भाषण राजकिय होते हा आपला समज खोटा आहे. त्यानी हा जो मुद्दा उचलला आहे तो ते भविष्यात कसा वापरतात ते मह्त्वाचे आहे. परंतु एकमेकाचे पाय ओढु हाच आमचा मराठी बाणा विसरुन राज ठाकरेना आपण साथ देउया. वेताळ.

वेताळ, ब्रेव्हो.... अप्रतिम मुद्दे मांडलेत. पण आतापर्यंत एकाचही एकाही मुद्द्याला धड उत्तर आलेलं नाहिये . (येण्याची अपेक्षाही फारच कमी होत चालली आहे. ) ह्या वेताळाला उत्तर देण्याची पात्रता असलेला आहे का कुणी राजा विक्रमादित्य तुम्हा (अ)विचारवंतांपैकी. आपलाच, मनोबा (उपाख्य साठ्यांचे (नाठाळ) कार्टे)

मी वरती बरेच प्रतिसाद वाचले. आपण एक काम करूयात. एकमेकांची उणीदुणी काढत बसायला नको. जे काही ५-२५ मराठी न बोलणारे लोक कोणत्याही कारणास्तव सं.म. मधे वारले - श्रद्धांजली !!! पण त्यामुळे मराठी शी तडजोड नको. जे झालं ते झालं. आता डोळे उघडले आहेत आपले. रा़ज काय करेल? उद्धव काय करेल ? काय केल त्यांनी ? हे मुद्दे गौण आहेत. आपण प्रश्न विचारू, मी काय करणार ? माझ्या परीने मी मराठी चा वापर वाढवीन. माझ्या क्शेत्रात मी मराठी साठी योगदान देईन. उदा. "याहू" हे संस्थळ मराठी मधे उपलब्ध नाही. आता यात राज/उद्धव काय करणार ? परंतु "याहू" मधे काम करणारा मराठी माणूस आपल्या परीने प्रयत्न करू शकतो. आणखी एक उदा. "सिफि". माझ्या परीने जिथे मला हा मुद्दा मांडता येइल तिथे मी मांडतो. आजूनही काही उपयोग झालेला दिसत नाही, पण होईल अशी खात्री आहे. मि.पा. स्तुत्य आहे. धन्यवाद आणि शुभेच्चा!!