इ सकाळ नंतर पुणे मिरर साहित्य , चर्चा , काव्य , पाककृती या बरोबरच सामाजीक बांधीलकी , प्रेम , आपुलकी यात ही मिपासभासद आघाडीवर आहेत हेच यातुन दिसुन येते. ( अभिमानी मिपा सभासद ) अमोल -------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

"मिसळ पाव" हळुहळु....ग्लोबलाइझ होत आहे..असे म्हणायला हरकत नाही. खूप आनंद झाला...

आधी सकाळ आणि आता टाईम्स ऑफ ईंडिया ची पुरवणी... जियो मेरे मिपा (आणि तात्या देवगडकर...) पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

वा भई वा.... बिपिन.

जियो जियो तात्या! थ्री चियर्स फॉर तात्या!!

तात्या अन मिपावासियांचे अभिनंदन !! :)

तात्या अन मिपावासियांचे अभिनंदन !! राज जैन शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....!

सर्व मिपाकरांचे अभिनंदन......................

नीलकांता, ही बातमी इथे कळवलीस त्याबद्दल तुझे धन्यवाद रे! :) आशीर्वाद -भाईकाका, कुसुमाग्रज, भीमण्णा, बाबूजी श्रेय -समस्त मायबाप मिपाकर! विशेष श्रेय -मिपाचा विंजिनियर - नीलकांत. आपला, (सर्वंचाच ऋणी) तात्या.

तात्या अभिनंदन !! " DON'T AIM THE TARGET... ....JUST ACHIVE IT "

बातमी वाचून आनंद झाला! स्वाती

मस्त बातमी. पुण्याचे पेशवे

आनंदाची बातमी .. तसेच वृत्तपत्रेही या संस्थळाची प्रसिध्दी करत असल्याने आपणा सर्वांची जाबाबदारी वाढली आहे. आपला (आनंदीत) विद्याधर

अभिनंदन समस्त मिपाकर मंडळी आणि तात्या.... नीलकांतचे विषेश अभिनंदन.. मिसळपाव आणि सर्व मिपाकरांचा अभिमान वाटतो. - डोम

समस्त मिपाकरांचे आणि तात्या व नीलकांतचे अभिनंदन.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

तात्या अभिनन्दन मिपाकर असल्याचा अभिमान वाटला.

पुण्याबाहेरील लोकांनी मागणी केल्यामुळे बातमीचा फोटो देत आहे. वाचता यावी म्हणून फोटोचा आकार जरा जड आहे म्हणून फ्लिकरवर आहे. http://www.flickr.com/photos/7662475@N04/2708916175/ नीलकांत

तात्या पार्टी मस्टच आहे आता :) आपला, ऍडी जोशी ईथे भेटा एकदा http://adijoshi.blogspot.com/

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत! :)

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत! आमचा धागा वृत्तपत्रात आलेला बघून धक्काच बसला (आनंदी)केशवसुमार

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत .. आणि सर्व मिपाकरांचं सुद्धा अभिनंदन ... ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

तात्या, नीलकांत आणि समस्त मिपाकरांचे अभिनंदन!!

व्हिजिबिलिटी वाढलिये ही गोष्ट स्तुत्य अन आनंददायक तर आहेच पण याला समांतर अजुन काही गोष्टींची जबाबदारी वाढलिये असे वाटते.एक लगेच लक्षात येणारा मुद्दा असा की जाती धर्म विषयक चर्चांवर कडक मॉडरेशन असावे. (बंदी आहे हे माहिती आहे तरी पण चर्चा चालतात मिपावर). कारण आज चांगली बातमी आलीये, पण इथेच जर का जास्त घातपात झालाय अश्या प्रकारचे काही लिखाण असले असते तर कदाचित अफवा पसरवतात असा शिक्काही बसु शकतो ! यामुळे मालक चालक यांना जवाबदार धरले जाउ शकते. शेवटी हे बातमीदार काही आपले मित्र किंवा मिपाचे हितचिंतक नाहीत की जे उद्या निलकांतला फोन करुन सांगतील की बाबा आमुक अमुक गोष्टीमुळे अमुक अमुक बातमी होउ शकते ते तु तिथुन काढ. ते लोक सरळ त्याची पण बातमी करतील. वी शुड बी मोअर केअरफुल नाउ ऑनवर्ड्स !!

मिसळ पाव दिवसें दिवस सर्वाच्या मुखात जात आहे. :) मिपाकरांचे अभिनंदन, तात्या आणी निलकांताचे विशेष अभिनंदन. आनंदयात्रीची प्रतिक्रीयेशी सहमत.

सर्व मिपाकरांचे , तात्यांचे आणि निलकांतचे अभिनंदन... मिसळपावचे नाव आता प्रत्येक मराठी माणसाच्या तोंडी असेल.... :) - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

हुर्रे................. :) ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

आपल्या आसपास घडणार्‍या बातम्यांच्या नोंदी सदस्यांनी येथे अशाच दिल्यात, तर मिसळपाव हे "सिटिझन जर्नालिझम" चे स्थळ ठरेल, आणि सदस्यांना जबाबदारीची जाणीव देखील होईल. वरील आनंदयात्रींच्या प्रतिसादाशी सहमत आहे. मिपा चे अभिनंदन. - सर्किट

तात्या, नीलकांत व सर्वांचे अभिनंदन.

तात्या, नीलकांत व सर्वांचे अभिनंदन.

तात्या, नीलकांत आणि सर्व मिपाकरांचे अभिनंदन! मॉडरेटर्सची जबाबदारी आता वाढलीये ह्या अनंदयात्रीच्या मताशी सहमत. 'सिटिझन जर्नालिझम' चे सर्किटरावांचे मतही योग्य आहे. चतुरंग

तात्या, नीलकांत आणि समस्त मिपाकरांचे अभिनंदन!!!!! मदनबाण..... "First, believe in the world-that there is meaning behind everything." -- Swami Vivekananda

सर्व मिपा सदस्यांचे अभिनंदन !! आम्ही ही मिपचे सदस्य असल्याचा अभिमान वाटतो. मिपा असाच लवकर जगभर पसरो हीच इश्वर चरनी पार्थना!! अणि मिपाचे दुकान उघडल्या बद्दल तत्यांचे मनापासून आभार!!!! :) पारिजातकाच आयुष्य लाभल तरी चालेल पण लयलूट करायची ती सुगंधाचीच !!!

इ सकाळ नंतर पुणे मिरर साहित्य , चर्चा , काव्य , पाककृती या बरोबरच सामाजीक बांधीलकी , प्रेम , आपुलकी यात ही मिपासभासद आघाडीवर आहेत हेच यातुन दिसुन येते. ( अभिमानी मिपा सभासद ) अमोल -------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

"मिसळ पाव" हळुहळु....ग्लोबलाइझ होत आहे..असे म्हणायला हरकत नाही. खूप आनंद झाला...

आधी सकाळ आणि आता टाईम्स ऑफ ईंडिया ची पुरवणी... जियो मेरे मिपा (आणि तात्या देवगडकर...) पुन्हा, सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

वा भई वा.... बिपिन.

जियो जियो तात्या! थ्री चियर्स फॉर तात्या!!

तात्या अन मिपावासियांचे अभिनंदन !! :)

तात्या अन मिपावासियांचे अभिनंदन !! राज जैन शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....!

सर्व मिपाकरांचे अभिनंदन......................

नीलकांता, ही बातमी इथे कळवलीस त्याबद्दल तुझे धन्यवाद रे! :) आशीर्वाद -भाईकाका, कुसुमाग्रज, भीमण्णा, बाबूजी श्रेय -समस्त मायबाप मिपाकर! विशेष श्रेय -मिपाचा विंजिनियर - नीलकांत. आपला, (सर्वंचाच ऋणी) तात्या.

तात्या अभिनंदन !! " DON'T AIM THE TARGET... ....JUST ACHIVE IT "

बातमी वाचून आनंद झाला! स्वाती

मस्त बातमी. पुण्याचे पेशवे

आनंदाची बातमी .. तसेच वृत्तपत्रेही या संस्थळाची प्रसिध्दी करत असल्याने आपणा सर्वांची जाबाबदारी वाढली आहे. आपला (आनंदीत) विद्याधर

अभिनंदन समस्त मिपाकर मंडळी आणि तात्या.... नीलकांतचे विषेश अभिनंदन.. मिसळपाव आणि सर्व मिपाकरांचा अभिमान वाटतो. - डोम

समस्त मिपाकरांचे आणि तात्या व नीलकांतचे अभिनंदन.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

तात्या अभिनन्दन मिपाकर असल्याचा अभिमान वाटला.

पुण्याबाहेरील लोकांनी मागणी केल्यामुळे बातमीचा फोटो देत आहे. वाचता यावी म्हणून फोटोचा आकार जरा जड आहे म्हणून फ्लिकरवर आहे. http://www.flickr.com/photos/7662475@N04/2708916175/ नीलकांत

तात्या पार्टी मस्टच आहे आता :) आपला, ऍडी जोशी ईथे भेटा एकदा http://adijoshi.blogspot.com/

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत! :)

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत! आमचा धागा वृत्तपत्रात आलेला बघून धक्काच बसला (आनंदी)केशवसुमार

अभिनंदन तात्या आणि नीलकांत .. आणि सर्व मिपाकरांचं सुद्धा अभिनंदन ... ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

तात्या, नीलकांत आणि समस्त मिपाकरांचे अभिनंदन!!

व्हिजिबिलिटी वाढलिये ही गोष्ट स्तुत्य अन आनंददायक तर आहेच पण याला समांतर अजुन काही गोष्टींची जबाबदारी वाढलिये असे वाटते.एक लगेच लक्षात येणारा मुद्दा असा की जाती धर्म विषयक चर्चांवर कडक मॉडरेशन असावे. (बंदी आहे हे माहिती आहे तरी पण चर्चा चालतात मिपावर). कारण आज चांगली बातमी आलीये, पण इथेच जर का जास्त घातपात झालाय अश्या प्रकारचे काही लिखाण असले असते तर कदाचित अफवा पसरवतात असा शिक्काही बसु शकतो ! यामुळे मालक चालक यांना जवाबदार धरले जाउ शकते. शेवटी हे बातमीदार काही आपले मित्र किंवा मिपाचे हितचिंतक नाहीत की जे उद्या निलकांतला फोन करुन सांगतील की बाबा आमुक अमुक गोष्टीमुळे अमुक अमुक बातमी होउ शकते ते तु तिथुन काढ. ते लोक सरळ त्याची पण बातमी करतील. वी शुड बी मोअर केअरफुल नाउ ऑनवर्ड्स !!

मिसळ पाव दिवसें दिवस सर्वाच्या मुखात जात आहे. :) मिपाकरांचे अभिनंदन, तात्या आणी निलकांताचे विशेष अभिनंदन. आनंदयात्रीची प्रतिक्रीयेशी सहमत.

सर्व मिपाकरांचे , तात्यांचे आणि निलकांतचे अभिनंदन... मिसळपावचे नाव आता प्रत्येक मराठी माणसाच्या तोंडी असेल.... :) - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

हुर्रे................. :) ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

आपल्या आसपास घडणार्‍या बातम्यांच्या नोंदी सदस्यांनी येथे अशाच दिल्यात, तर मिसळपाव हे "सिटिझन जर्नालिझम" चे स्थळ ठरेल, आणि सदस्यांना जबाबदारीची जाणीव देखील होईल. वरील आनंदयात्रींच्या प्रतिसादाशी सहमत आहे. मिपा चे अभिनंदन. - सर्किट

तात्या, नीलकांत व सर्वांचे अभिनंदन.

तात्या, नीलकांत व सर्वांचे अभिनंदन.

तात्या, नीलकांत आणि सर्व मिपाकरांचे अभिनंदन! मॉडरेटर्सची जबाबदारी आता वाढलीये ह्या अनंदयात्रीच्या मताशी सहमत. 'सिटिझन जर्नालिझम' चे सर्किटरावांचे मतही योग्य आहे. चतुरंग

तात्या, नीलकांत आणि समस्त मिपाकरांचे अभिनंदन!!!!! मदनबाण..... "First, believe in the world-that there is meaning behind everything." -- Swami Vivekananda

सर्व मिपा सदस्यांचे अभिनंदन !! आम्ही ही मिपचे सदस्य असल्याचा अभिमान वाटतो. मिपा असाच लवकर जगभर पसरो हीच इश्वर चरनी पार्थना!! अणि मिपाचे दुकान उघडल्या बद्दल तत्यांचे मनापासून आभार!!!! :) पारिजातकाच आयुष्य लाभल तरी चालेल पण लयलूट करायची ती सुगंधाचीच !!!

व्वा सहीच :) मदनबाण..... "First, believe in the world-that there is meaning behind everything." -- Swami Vivekananda

सर्व मिपाकरांचे आणि तात्या देवगडकरांचे हार्दिक अभिनंदन. आपला, (आनंदित) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

इ सकाळने मिपा ची घेतलेली दखल वाचून आनंद झाला! स्वाती

आमचा धागा चक्क इ-सकाळ मध्ये.. :O इ सकाळने मिपा ची घेतलेली दखल वाचून आनंद झाला! 8> (आनंदी)केशवसुमार

आपण मिपाकर असेच एक होउन राहु. तात्याना धन्यवाद.

अरे वा! :) अभिनंदन आपल्या सर्वांचे (माझ्यासहीत) ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

वाह!!!!!!!!!!!! :) सहीच........... सर्व मिपाकरांचे हार्दिक अभिनंदन..............

छान आहे :)

चांगले आहे. आंनद झाला. सखाराम गटणे आम्ही भुकेल्या माणसांना खोटे अन्न दाखवुन उपाशी ठेवत नाही.

आनंद झाला..तात्या, आगे बढो..Life is Complex, it has a Real part & an Imaginary part.

अरे वा ! छान बातमी अशीच प्रगती होत राहो :) राज जैन शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....!

-------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

अरे वा!!! छान वाटले. बिपिन.

वा वा! ह्या हनुमानउडीबद्दल खुषी आहे! :) चतुरंग

सर्व मायबाप मिपाकरांमुळेच मिसळपावला काही अर्थ आहे, ते जिवंत आहे, टिकून आहे! आपला, (कृतज्ञ) तात्या.

मि.पा. कर एकमेकांची एवढी काळजी करतात त्याची दखल माध्यमाला घ्यावीच लागली. सर्वांचे अभिनंदन!

आता बातम्या सकाळच्या ही आधी मिपा वर यायला लागल्या तर त्यांना दखल घेणे भागच आहे. नाही तर तिथे इ सकाळवर कोण कशाला जाईल? म्हणजे मिपा नुसतेच टाइंमपास चे ठिकाणच नाही तर उपयुक्तही आहे कारण ते लोकांनी लोकांसाठी चालवलेले लोकांचे संस्थळ आहे. आपला गुंडोपंत

व्वा सहीच :) मदनबाण..... "First, believe in the world-that there is meaning behind everything." -- Swami Vivekananda

सर्व मिपाकरांचे आणि तात्या देवगडकरांचे हार्दिक अभिनंदन. आपला, (आनंदित) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

इ सकाळने मिपा ची घेतलेली दखल वाचून आनंद झाला! स्वाती

आमचा धागा चक्क इ-सकाळ मध्ये.. :O इ सकाळने मिपा ची घेतलेली दखल वाचून आनंद झाला! 8> (आनंदी)केशवसुमार

आपण मिपाकर असेच एक होउन राहु. तात्याना धन्यवाद.

अरे वा! :) अभिनंदन आपल्या सर्वांचे (माझ्यासहीत) ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

वाह!!!!!!!!!!!! :) सहीच........... सर्व मिपाकरांचे हार्दिक अभिनंदन..............

छान आहे :)

चांगले आहे. आंनद झाला. सखाराम गटणे आम्ही भुकेल्या माणसांना खोटे अन्न दाखवुन उपाशी ठेवत नाही.

आनंद झाला..तात्या, आगे बढो..Life is Complex, it has a Real part & an Imaginary part.

अरे वा ! छान बातमी अशीच प्रगती होत राहो :) राज जैन शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....!

-------------------------------------------------- भविष्याच्या अंतरंगात डोकावण्यासाठी इथे टिचकी मारा

अरे वा!!! छान वाटले. बिपिन.

वा वा! ह्या हनुमानउडीबद्दल खुषी आहे! :) चतुरंग

सर्व मायबाप मिपाकरांमुळेच मिसळपावला काही अर्थ आहे, ते जिवंत आहे, टिकून आहे! आपला, (कृतज्ञ) तात्या.

मि.पा. कर एकमेकांची एवढी काळजी करतात त्याची दखल माध्यमाला घ्यावीच लागली. सर्वांचे अभिनंदन!

आता बातम्या सकाळच्या ही आधी मिपा वर यायला लागल्या तर त्यांना दखल घेणे भागच आहे. नाही तर तिथे इ सकाळवर कोण कशाला जाईल? म्हणजे मिपा नुसतेच टाइंमपास चे ठिकाणच नाही तर उपयुक्तही आहे कारण ते लोकांनी लोकांसाठी चालवलेले लोकांचे संस्थळ आहे. आपला गुंडोपंत

चतुरंगराव सुंदर विचार मांडले आहेत आपण. +१च नव्हे तर +१०००. केसुशेठच्या पुढच्या गझलांच्या प्रतिक्षेत. पुण्याचे पेशवे

विडंबन लिहिणार्‍याची काव्यप्रतिभा म्हणजे उत्तम लोणचे करायच्या पाककौशल्यासारखी आहे. सामग्री जोडून एकत्र करण्याचे रसकौशल्य तर आहेच. आस्वादसुख तर अप्रतिम. चटक लागते. हे लक्षात येते : नुसत्या वरणभाताने, किंवा नुसत्या बिर्याणीने, किंवा नुसत्या फलाहाराने पोषण होऊन जेवण करता येते. लोणच्याची चटक लागली म्हणून जेवणात बरणीभर लोणचेच खाता येत नाही. त्याच प्रकारे बाकी सर्व प्रकारचे साहित्यप्रकार एकनिष्ठपणे हाताळणारे साहित्यिक आपल्याला आढळतात - कवी, लघुकथाकार, कादंबरीकार. टिकाऊ साहित्यिकांमध्ये १००% विडंबनकार क्वचितच आढळतील. बाकीची सकस साहित्यनिर्मिती करता-करता चविष्ट विडंबनेही रचणारे त्या मानाने अधिक आढळतील.

मी आज सकाळपासुन तिसर्यांदा 'केशकर्तनालय बंद होते तेव्हा' असं वाचलं! केशवसुमारांचा विषय असला की नीट काही वाचताच येत नाही! बाकी प्राजु यांच्या प्रतिसादाशी सहमत...

विडंबन अजिबातच करुच नये असे नक्की सांगीतले तरी कोणी केशवसुमार यांना? कमी वेळा लिहा पण अजिबातच लिहायचे नाही हे काही पटत नाही. परत एकदा केसुंना विनंती आहे की मायकेल जॉर्डन आदी निवृत्त झालेले दिग्गज परत येउन पुन्हा जगज्जेते झाले आहेत. केसुंच्या पुनरागनमाच्या अपेक्षेत. :

शिवाय तो 'अनिरुद्ध अभ्यंकरच्या' वेशातून उत्तमोत्तम गझला द्यायला समर्थ आहेच त्यामुळे आपण सर्वस्वी त्याच्या प्रतिभेला मुकणार नाही हे ही नक्की आहे. सहमत... मला आत कुठेतरी एक अतीव समाधान आहे की केशवसुमार ह्या दुष्टचक्राचा भेद करून यशस्वीरीत्या बाहेर आला. आणि त्याच्या ह्या निवृत्तीच्या निर्णयाचे मी स्वागतच करतो आहे, कितीही दु:ख झाले तरी! मीही स्वागतच करतो, परंतु मला विशेष दु:ख झालेले नाही. कधी कुठे एखाददा जबरा कच्चा माल मिळाला की विडंबनही करायला हरकत नाही. परंतु या परप्रकाशी काव्यप्रकाराच्या रंगा म्हणतो तश्या दुष्टचक्रात अडकून केसूने सतत विडंबनंच करत रहावीत आणि त्यामुळे त्याच्यातल्या एका उत्तम कवीची अभिव्यक्ति सतत दडपून जावी असं मला तरी वाटत नाही! मी त्याच्या उत्तमोत्म कविता वाचायला उत्सुक आहे, नव्हे मला ते अतिशय आवडेल! असो. केसूच्या निर्णयाचे मी मनापासून स्वागतच करतो...! आपला, (केसूच्या कवितांचा चाहता) तात्या.

चतुरंगराव सुंदर विचार मांडले आहेत आपण. +१च नव्हे तर +१०००. केसुशेठच्या पुढच्या गझलांच्या प्रतिक्षेत. पुण्याचे पेशवे

विडंबन लिहिणार्‍याची काव्यप्रतिभा म्हणजे उत्तम लोणचे करायच्या पाककौशल्यासारखी आहे. सामग्री जोडून एकत्र करण्याचे रसकौशल्य तर आहेच. आस्वादसुख तर अप्रतिम. चटक लागते. हे लक्षात येते : नुसत्या वरणभाताने, किंवा नुसत्या बिर्याणीने, किंवा नुसत्या फलाहाराने पोषण होऊन जेवण करता येते. लोणच्याची चटक लागली म्हणून जेवणात बरणीभर लोणचेच खाता येत नाही. त्याच प्रकारे बाकी सर्व प्रकारचे साहित्यप्रकार एकनिष्ठपणे हाताळणारे साहित्यिक आपल्याला आढळतात - कवी, लघुकथाकार, कादंबरीकार. टिकाऊ साहित्यिकांमध्ये १००% विडंबनकार क्वचितच आढळतील. बाकीची सकस साहित्यनिर्मिती करता-करता चविष्ट विडंबनेही रचणारे त्या मानाने अधिक आढळतील.

मी आज सकाळपासुन तिसर्यांदा 'केशकर्तनालय बंद होते तेव्हा' असं वाचलं! केशवसुमारांचा विषय असला की नीट काही वाचताच येत नाही! बाकी प्राजु यांच्या प्रतिसादाशी सहमत...

विडंबन अजिबातच करुच नये असे नक्की सांगीतले तरी कोणी केशवसुमार यांना? कमी वेळा लिहा पण अजिबातच लिहायचे नाही हे काही पटत नाही. परत एकदा केसुंना विनंती आहे की मायकेल जॉर्डन आदी निवृत्त झालेले दिग्गज परत येउन पुन्हा जगज्जेते झाले आहेत. केसुंच्या पुनरागनमाच्या अपेक्षेत. :

शिवाय तो 'अनिरुद्ध अभ्यंकरच्या' वेशातून उत्तमोत्तम गझला द्यायला समर्थ आहेच त्यामुळे आपण सर्वस्वी त्याच्या प्रतिभेला मुकणार नाही हे ही नक्की आहे. सहमत... मला आत कुठेतरी एक अतीव समाधान आहे की केशवसुमार ह्या दुष्टचक्राचा भेद करून यशस्वीरीत्या बाहेर आला. आणि त्याच्या ह्या निवृत्तीच्या निर्णयाचे मी स्वागतच करतो आहे, कितीही दु:ख झाले तरी! मीही स्वागतच करतो, परंतु मला विशेष दु:ख झालेले नाही. कधी कुठे एखाददा जबरा कच्चा माल मिळाला की विडंबनही करायला हरकत नाही. परंतु या परप्रकाशी काव्यप्रकाराच्या रंगा म्हणतो तश्या दुष्टचक्रात अडकून केसूने सतत विडंबनंच करत रहावीत आणि त्यामुळे त्याच्यातल्या एका उत्तम कवीची अभिव्यक्ति सतत दडपून जावी असं मला तरी वाटत नाही! मी त्याच्या उत्तमोत्म कविता वाचायला उत्सुक आहे, नव्हे मला ते अतिशय आवडेल! असो. केसूच्या निर्णयाचे मी मनापासून स्वागतच करतो...! आपला, (केसूच्या कवितांचा चाहता) तात्या.

प्राजू अशी अजून्ही येऊ देत! छान जमले आहे!

प्राजू, एकदम मस्तच लिहिलं आहेस! खूप आवडलं मला. इंडेक्स = तर्जनी का?

व्यक्तीचित्र सुंदर आहे... पुढील लेखाच्या प्रतिक्षेत. - डोम

आजी इथे येउन गेल्या असे वाटले. :-)

बस्स! इतरांचं काही देणं नको.. हीच भावना

अचूक निरिक्षण.. बर्‍याच वयस्क लोकांसाठी त्यांचा स्वाभिमान सर्वात महत्त्वाचा होतो. बाकी आजीबाई भावल्या :) मस्त चित्रण अजून येऊ दे! -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

प्राजू... व्यक्तिचित्र छानच उतरले आहे. तुम्ही उल्लेखलेल्या स्फूर्तिस्थानांच्या तोडीचे लेखन झाले आहे. व्यक्तिचित्र वाचताना आपण जणू काही त्या व्यक्तिला प्रत्यक्ष भेटतो आहोत आणि आपली त्या व्यक्तिशी तितकीच घनिष्ट जवळीक आहे असे वाटले तर ते व्यक्तिचित्र खरे, ते जमलंय इथे... मला सुद्धा पांडेकर आजी आत्ताच घराचा दरवाजा लावून गेल्यासारखं वाटतंय... असंच मस्त मस्त लिहित रहा. बिपिन.

PRAJUJI, REALLY FANTASTIC. TUMHI KHUP SUNDAR LIHILE AAHET KOLHAPURI BHASHETLE BARKAVE AGADI JESE CHYA TASE AAHET. MI KOLHAPURCHAH ASLYANE HE MALA LAGECH JANAVATE. LAI BHARI KEEP IT UP. ANIRUDDHA.

प्राजू, आज्जीचं व्यक्तिचित्र अतिशय सुरेख रंगवलं आहेस.., जियो...! तिच्या त्या विटक्या, तळ झिजलेल्या स्लिपर्स चढवते, ह्या वाक्याने थोडा दुखावला गेलो...! तात्या.

आजी आवडली.

वाचन केलेल्या आणि प्रतिसाद दिलेल्या सगळ्यांचे मनापासून आभार... - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

मस्तच गं खरोखर पांडेकर आज्जी आत्ताच दरवाजा लावून निघतायत आणि उद्या येतील परत असं वाटलं... तिला मुलगाही होता.. बिचारा आजारी पडला पण त्या विक्षिप्त नवर्‍याने उपचारासाठी खर्च नाही केला म्हणून दगावला. हे वाचून खूप वाईट वाटलं.... "The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams" ~ Eleanor Roosevelt

प्राजु , आजी, तीचे झाडावरील कुत्रा, माजर वरील प्रेम आणि कोल्हापुरी भाषा मस्तच वाटले, कोल्हापुरला जाऊन आल्या सारखे वाटले.:)

वरदा, शीतल.. मनापासून धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

छान लिहिल आहेस ग........आजीच चित्रच डोळ्यासमोर आल.......

पहिलंच व्यक्तिचित्र आहे असं खरंच वाटत नाहीये. कोल्लापुरी बोलीचा साज चांगला सजला आहे! :) (अवांतर - कसं झालंय अशी धाकधूक वाटत होती का? कारण आटोपतं घेतल्यासारखं वाटलं!) चतुरंग

प्राजू , तुमचा हा लेख तुमच्या आतापर्यंतच्या लिखाणातला विशेष चांगला जमला आहे असे मला वाटले ! कोल्लापूरची खास बोली , सगळ्या लकबी .....बेत जमला बरे का ! :-)

लेख छान झालाय.थोडासा मोठा करता आला असता असे वाटते. अभिज्ञ.

प्राजुताई, अजी छान रंगवलीय.. व्यक्तीचित्र लिहिण्याचा पहिलाच प्रयत्न आवडला.. लिहित रहा.. सवयीने अजून खुलवता येईल.. पुलेशु. केशवसुमार स्वगतः व्यक्तीचित्रांची लाट आली वाटतं मिपावर :B

व्यक्तिचित्र आहे. फारच छान.

मस्तच.. वरदाशी सहमत.. का कोणास ठाऊक पण मला लहानपणीची चल रे भोपळ्या टुणुक टुणुक.. ही गोष्ट आठवली... मदनबाण.....

चांगले जमले आहे - अजून उठाव येउ शकला असता जर 'संपादकिय संस्करण' केले असतेत तर. उदाहरणे देतो पहिल्या चार ओळीतच वाक्यरचना जी विस्कळीत वाटते आहे ती नीट करता आली असती - अगदी थोडेसे बदल करुन खाली चिकटवतो आहे - बघा कसे वाटते त्याचप्रमाणे कुठे 'आजीचा' उल्लेख बाई म्हणून होतो तर कुठे आजी - एकसंधपणा जाणवत नाही अशामुळे. बाकी एक नेहेमीचीच सूचना म्हणजे - परिष्करण - शुद्धलेखनाच्या चुका आणि 'टायपो ' सहज टाळता येउ शकण्यासारखे पण ' क्षमता (पोटेन्शियल) ' जबरदस्त आहे तुमच्यात - लिहित रहा.

आपल्या सर्वांचे मनापासून धन्यवाद. वाचक, आपण सुचवलेले बदल आवडले. आपल्या सुचना मी लक्षात ठेवेन. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

छान उतरलंय, प्राजु, हे व्यक्तिचित्र! मला आवडलं!! बर्‍याच वयस्क लोकांसाठी त्यांचा स्वाभिमान सर्वात महत्त्वाचा होतो. सहमत! आणि त्या जोडीला आर्थिक परिस्थिती जर बेताची असेल तर त्याला एक विलक्षण धार येते. अशा वेळेस तु केलंस तसं त्यांच्या इच्छेला मान देणंच श्रेयस्कर. कोल्हापुरी भाषेचं वळण छान उतरलं आहे. पण चतुरंगाप्रमाणे मलाही वाटलं की अजून थोडं सविस्तर करता आलं असतं. विशेषतः आजीच्या आयुष्यातील घटनांबद्द्ल! मलाही आवरतं घेतल्यासारखं वाटलं! असो. प्राजुकडून अजून व्यक्तिचित्रे वाचायला उत्सुक!! आता निवृत्त, -डांबिसकाका

व्यक्तिचित्र आवडले. मिपाला अजून एक समर्थ व्यक्तिचित्रकार मिळाला, हे नक्की!

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

अजून व्यक्तिचित्रं लिही. इंडेक्स (मराठी??) == तर्जनी -------------------------- www.atakmatak.blogspot.com

व्यक्तिचित्र झकास झालंय !!! पुढील व्यक्तिचित्राच्या प्रतिक्षेत.

प्राजू अशी अजून्ही येऊ देत! छान जमले आहे!

प्राजू, एकदम मस्तच लिहिलं आहेस! खूप आवडलं मला. इंडेक्स = तर्जनी का?

व्यक्तीचित्र सुंदर आहे... पुढील लेखाच्या प्रतिक्षेत. - डोम

आजी इथे येउन गेल्या असे वाटले. :-)

बस्स! इतरांचं काही देणं नको.. हीच भावना

अचूक निरिक्षण.. बर्‍याच वयस्क लोकांसाठी त्यांचा स्वाभिमान सर्वात महत्त्वाचा होतो. बाकी आजीबाई भावल्या :) मस्त चित्रण अजून येऊ दे! -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

प्राजू... व्यक्तिचित्र छानच उतरले आहे. तुम्ही उल्लेखलेल्या स्फूर्तिस्थानांच्या तोडीचे लेखन झाले आहे. व्यक्तिचित्र वाचताना आपण जणू काही त्या व्यक्तिला प्रत्यक्ष भेटतो आहोत आणि आपली त्या व्यक्तिशी तितकीच घनिष्ट जवळीक आहे असे वाटले तर ते व्यक्तिचित्र खरे, ते जमलंय इथे... मला सुद्धा पांडेकर आजी आत्ताच घराचा दरवाजा लावून गेल्यासारखं वाटतंय... असंच मस्त मस्त लिहित रहा. बिपिन.

PRAJUJI, REALLY FANTASTIC. TUMHI KHUP SUNDAR LIHILE AAHET KOLHAPURI BHASHETLE BARKAVE AGADI JESE CHYA TASE AAHET. MI KOLHAPURCHAH ASLYANE HE MALA LAGECH JANAVATE. LAI BHARI KEEP IT UP. ANIRUDDHA.

प्राजू, आज्जीचं व्यक्तिचित्र अतिशय सुरेख रंगवलं आहेस.., जियो...! तिच्या त्या विटक्या, तळ झिजलेल्या स्लिपर्स चढवते, ह्या वाक्याने थोडा दुखावला गेलो...! तात्या.

आजी आवडली.

वाचन केलेल्या आणि प्रतिसाद दिलेल्या सगळ्यांचे मनापासून आभार... - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

मस्तच गं खरोखर पांडेकर आज्जी आत्ताच दरवाजा लावून निघतायत आणि उद्या येतील परत असं वाटलं... तिला मुलगाही होता.. बिचारा आजारी पडला पण त्या विक्षिप्त नवर्‍याने उपचारासाठी खर्च नाही केला म्हणून दगावला. हे वाचून खूप वाईट वाटलं.... "The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams" ~ Eleanor Roosevelt

प्राजु , आजी, तीचे झाडावरील कुत्रा, माजर वरील प्रेम आणि कोल्हापुरी भाषा मस्तच वाटले, कोल्हापुरला जाऊन आल्या सारखे वाटले.:)

वरदा, शीतल.. मनापासून धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

छान लिहिल आहेस ग........आजीच चित्रच डोळ्यासमोर आल.......

पहिलंच व्यक्तिचित्र आहे असं खरंच वाटत नाहीये. कोल्लापुरी बोलीचा साज चांगला सजला आहे! :) (अवांतर - कसं झालंय अशी धाकधूक वाटत होती का? कारण आटोपतं घेतल्यासारखं वाटलं!) चतुरंग

प्राजू , तुमचा हा लेख तुमच्या आतापर्यंतच्या लिखाणातला विशेष चांगला जमला आहे असे मला वाटले ! कोल्लापूरची खास बोली , सगळ्या लकबी .....बेत जमला बरे का ! :-)

लेख छान झालाय.थोडासा मोठा करता आला असता असे वाटते. अभिज्ञ.

प्राजुताई, अजी छान रंगवलीय.. व्यक्तीचित्र लिहिण्याचा पहिलाच प्रयत्न आवडला.. लिहित रहा.. सवयीने अजून खुलवता येईल.. पुलेशु. केशवसुमार स्वगतः व्यक्तीचित्रांची लाट आली वाटतं मिपावर :B

व्यक्तिचित्र आहे. फारच छान.

मस्तच.. वरदाशी सहमत.. का कोणास ठाऊक पण मला लहानपणीची चल रे भोपळ्या टुणुक टुणुक.. ही गोष्ट आठवली... मदनबाण.....

चांगले जमले आहे - अजून उठाव येउ शकला असता जर 'संपादकिय संस्करण' केले असतेत तर. उदाहरणे देतो पहिल्या चार ओळीतच वाक्यरचना जी विस्कळीत वाटते आहे ती नीट करता आली असती - अगदी थोडेसे बदल करुन खाली चिकटवतो आहे - बघा कसे वाटते त्याचप्रमाणे कुठे 'आजीचा' उल्लेख बाई म्हणून होतो तर कुठे आजी - एकसंधपणा जाणवत नाही अशामुळे. बाकी एक नेहेमीचीच सूचना म्हणजे - परिष्करण - शुद्धलेखनाच्या चुका आणि 'टायपो ' सहज टाळता येउ शकण्यासारखे पण ' क्षमता (पोटेन्शियल) ' जबरदस्त आहे तुमच्यात - लिहित रहा.

आपल्या सर्वांचे मनापासून धन्यवाद. वाचक, आपण सुचवलेले बदल आवडले. आपल्या सुचना मी लक्षात ठेवेन. धन्यवाद. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

छान उतरलंय, प्राजु, हे व्यक्तिचित्र! मला आवडलं!! बर्‍याच वयस्क लोकांसाठी त्यांचा स्वाभिमान सर्वात महत्त्वाचा होतो. सहमत! आणि त्या जोडीला आर्थिक परिस्थिती जर बेताची असेल तर त्याला एक विलक्षण धार येते. अशा वेळेस तु केलंस तसं त्यांच्या इच्छेला मान देणंच श्रेयस्कर. कोल्हापुरी भाषेचं वळण छान उतरलं आहे. पण चतुरंगाप्रमाणे मलाही वाटलं की अजून थोडं सविस्तर करता आलं असतं. विशेषतः आजीच्या आयुष्यातील घटनांबद्द्ल! मलाही आवरतं घेतल्यासारखं वाटलं! असो. प्राजुकडून अजून व्यक्तिचित्रे वाचायला उत्सुक!! आता निवृत्त, -डांबिसकाका

व्यक्तिचित्र आवडले. मिपाला अजून एक समर्थ व्यक्तिचित्रकार मिळाला, हे नक्की!

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

अजून व्यक्तिचित्रं लिही. इंडेक्स (मराठी??) == तर्जनी -------------------------- www.atakmatak.blogspot.com

व्यक्तिचित्र झकास झालंय !!! पुढील व्यक्तिचित्राच्या प्रतिक्षेत.

थायलंड ची सचित्र सफर आवडली. धन्यवाद. राष्ट्रीय उद्यानाचे फोटोज मस्त. फक्त त्या उद्यानाबद्द्ल फोटोंबरोबर अजून माहिती दिली असती तर लेख छान झाला असता.

उद्यानाचे फोटो मस्त आहेत.. ते डू नॉट स्विम पाटीमध्ये लांब दिसणारा तूच आहेस काय?? :) ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

आत्ताच तिन्ही भाग वाचून काढले. चित्रे आणि वर्णन, दोन्ही सुरेख. पहिल्या भागांत म्हटल्याप्रमाणे थाई नावांत लपलेली मूळ संस्कृत नावे शोधायचा खेळ रंजक आहे. सोन्गक्रान (संक्रांत - बहुतेक नववर्ष ह्या अर्थाने) आणि सुपारोक (सुप्रहरिक - चांगल्या वेळी जन्मलेला), ही माझ्या दोन मित्रांची नावे अशीच :). बाकी नावेतला गोड पदार्थ पातोळीची/करंजीची झटपट आवृत्ती वाटला.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

सगळी चित्रं आणि व्हिडियो मस्तच आहेत. झकास लेखमाला! :)

थाई सफरीचे ३ही भाग मस्त! फोटो तर सुंदरच आहेत. स्वाती

थायलंड ची सचित्र सफर आवडली. धन्यवाद. राष्ट्रीय उद्यानाचे फोटोज मस्त. फक्त त्या उद्यानाबद्द्ल फोटोंबरोबर अजून माहिती दिली असती तर लेख छान झाला असता.

उद्यानाचे फोटो मस्त आहेत.. ते डू नॉट स्विम पाटीमध्ये लांब दिसणारा तूच आहेस काय?? :) ______________________________ ही आमची अनुदिनी ... http://bhadkamkar.blogspot.com/

आत्ताच तिन्ही भाग वाचून काढले. चित्रे आणि वर्णन, दोन्ही सुरेख. पहिल्या भागांत म्हटल्याप्रमाणे थाई नावांत लपलेली मूळ संस्कृत नावे शोधायचा खेळ रंजक आहे. सोन्गक्रान (संक्रांत - बहुतेक नववर्ष ह्या अर्थाने) आणि सुपारोक (सुप्रहरिक - चांगल्या वेळी जन्मलेला), ही माझ्या दोन मित्रांची नावे अशीच :). बाकी नावेतला गोड पदार्थ पातोळीची/करंजीची झटपट आवृत्ती वाटला.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

सगळी चित्रं आणि व्हिडियो मस्तच आहेत. झकास लेखमाला! :)

थाई सफरीचे ३ही भाग मस्त! फोटो तर सुंदरच आहेत. स्वाती

स्वागत संतोष साहेब - श्री स्थानक कुठे आहे?

आज पुण्यात कट्टा आहे..येताय का? सगळे भेटतील पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

संतोषशेठ, मिसळपाव परिवारात तुझं सहर्ष स्वागत... लोकहो, विशेष सांगायचं म्हणजे संतोषच्या घराण्यात गेल्या तीन पिढ्यांपासून मंगल कार्यालयाचा व्यवसाय चालत आलेला आहे. संतोषचे आजोबा छबूनाना जोशी हे आमच्या ठाण्यातलं एक आदरणीय व्यक्तिमत्व. गेली अनेक वर्ष ठाण्या-मुंबईतल्या आणि आसपासच्या परिसरातल्या अनेक मंगलकार्यात जोशी कुटुंबियांनी लोकांना वाजवी दरात अगदी चवीचवीने अन् पोटभर जेवू घातलं आहे. व्यवसायच असल्यामुळे त्याच्या ठाण्यातल्या लक्ष्मी-केशव मंगल कार्यालयात नेहमीच लग्नामुंजीसारखी कार्ये सुरू असतात. जर एखाद दिवशी एखाद्या कार्यात साजूक तुपातल्या जिलेबीचा मेनू असेल तर संतोषचा मला 'तात्या, येऊन जा रे. खास तुझ्याकरता जिलब्या वेगळ्या काढून ठेवलेल्या आहेत!' असा हमखास फोन येणार! :) श्रीखंडाचा डबा तर मी मागेन तेव्हा मला मिळतो! ;) असो... आजतागायत मंगल कार्यालय व्यवसायातले अनेक बरेवाईट अनुभव संतोषच्या गाठीशी आहेत ते त्याने मिपाकरांशी शेअर करावेत अशी त्याला विनंती... आपला, (संतोषच्या मुदपाकखान्यात डायरेक्ट वशीला असलेला!) तात्या.

स्वागत संतोष साहेब - श्री स्थानक कुठे आहे?

आज पुण्यात कट्टा आहे..येताय का? सगळे भेटतील पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

संतोषशेठ, मिसळपाव परिवारात तुझं सहर्ष स्वागत... लोकहो, विशेष सांगायचं म्हणजे संतोषच्या घराण्यात गेल्या तीन पिढ्यांपासून मंगल कार्यालयाचा व्यवसाय चालत आलेला आहे. संतोषचे आजोबा छबूनाना जोशी हे आमच्या ठाण्यातलं एक आदरणीय व्यक्तिमत्व. गेली अनेक वर्ष ठाण्या-मुंबईतल्या आणि आसपासच्या परिसरातल्या अनेक मंगलकार्यात जोशी कुटुंबियांनी लोकांना वाजवी दरात अगदी चवीचवीने अन् पोटभर जेवू घातलं आहे. व्यवसायच असल्यामुळे त्याच्या ठाण्यातल्या लक्ष्मी-केशव मंगल कार्यालयात नेहमीच लग्नामुंजीसारखी कार्ये सुरू असतात. जर एखाद दिवशी एखाद्या कार्यात साजूक तुपातल्या जिलेबीचा मेनू असेल तर संतोषचा मला 'तात्या, येऊन जा रे. खास तुझ्याकरता जिलब्या वेगळ्या काढून ठेवलेल्या आहेत!' असा हमखास फोन येणार! :) श्रीखंडाचा डबा तर मी मागेन तेव्हा मला मिळतो! ;) असो... आजतागायत मंगल कार्यालय व्यवसायातले अनेक बरेवाईट अनुभव संतोषच्या गाठीशी आहेत ते त्याने मिपाकरांशी शेअर करावेत अशी त्याला विनंती... आपला, (संतोषच्या मुदपाकखान्यात डायरेक्ट वशीला असलेला!) तात्या.

मी आणि माझी मैत्रिण एका गर्भश्रीमंत बाईंकडे काही कामानिमित्त गेलो होतो. त्यांच्याकडे उंदरासारखा दिसणारा चूव्हाव्हा हा पॉकेट डॉग होता. ही अशी बारकी जात महा तिखट असते. म्हणजे जीव ४ आण्याचा आणि आवाज भाड्याच्या लाऊडस्पीकर सारखा पॅक..पॅक..पॅक करून वैताग आणणार. माझ्या मैत्रिणीला जाम कुत्र्यांची भीती आणि तिने त्या बाईंना आधीच फोन करून सांगितलं होतं की कुत्र्याला वेगळ्या खोलीत ठेवा पण दरवाजा उघडल्याबरोब्बर कुत्रा आमच्या स्वागताला. आणि त्यालाही सावज कळते जसे, मला सोडून मैत्रिणीलाच त्याने गाठलं आणि मग दोघांनी त्या श्रीमंत बाईंच्या आलिशान मॅन्शनमध्ये मनसोक्त पकडापकडी खेळून घेतली. हा प्रकार सुरू असताना बाई "कम बॅक हनी, कम टू ममा!" असं गोड आवाजात आपल्या बाळाला बोलावत होत्या. असो. अवांतर: कुत्र्याची परवानगी घेतली का हो फोटो चिकटवण्यापूर्वी? त्याला पसंत नसेल तर यायचा तुमच्या मागावर. ;) ह. घ्या.

माझे सेम अनुभव आहेत हो!! बहुतेक कुत्र्यांना वासाने कळते, की कोण आपल्याला जास्त घाबरते.. कारण रस्त्यावरची यच्चयावत कुत्री माझ्या मागे लागून भुंकून जातातच.. कुत्रे, मांजर लांबून फार गोडू दिसतात, शांत असतील तर मी जवळ जाऊन लाड पण करते.. पण अती हायपर-ऍक्टीव्ह कुत्र्यांचं आणि माझं जमत नाही..! तुमचा जसा रॉकीचा अनुभव आहे तसाच सेम माझा, माझ्या २ मैत्रिणीच्या कुत्र्यांचा आहे! दोन्ही कुत्र्यांनी मला घाबरवून पार आडवं पाडलं होतं.. एकीकडे तर मी स्कूटी काढत अस्ताना पाडलं.. मी गाडी फेकून पळाले होते.. तर दुसरा, मी स्कुटीवर बसले असताना उगीचच लांबून पळत आला, आणि उडी मारून माझ्या पाठीवर चढला!! मी पडले, माझी गाडि माझ्या पायांवर, आणि ते अतीप्रेमळ कुत्रं माझी मान चाटतंय! आईग्ग... स्वप्नात सुद्धा असा अनुभव परत येऊ नये !! (दोन्ही कुत्री, गलेलठ्ठ लॅब्रेडोर होती!! :() http://bhagyashreee.blogspot.com/

माझं आणि कुत्र्यांचं आतापर्यंत तरी छान जमले आहे. मला हा प्राणी मनापासून आवडतो. हां, काही बेनी जरा जास्तच भुंकून हैराण करतात हेही खरंच. पण इन जनरल माझं त्यांच्याशी जमतं. मी लहान, म्हणजे ८-९ वर्षांचा, असताना एक कुत्रं पाळलं होतं नंतर ते घरात फारच घाण करतं ह्या तक्रारीखाली लांब नेऊन सोडून देण्यात आले. मी त्यावेळी रडलेलो मला आठवतंय. त्यानंतर एकदम मी कॉलेजात असताना पामेरियन घरात आलं ते पुढे ११-१२ वर्ष आमच्याकडे होतं. फार लळा. माझी आई बालवाडी चालवते त्यामुळे घरात लहान मुले भरपूर. हे मुलांमधे आरामात खेळायचं. कोणी त्याचे कान ओढ, कोणी शेपूट ओढ, मिशा ओढ असे केले तरी त्याने कोणत्याही मुलाला कधी दात लावला नाही. फक्त एकाच व्यक्तीचे आणि त्याचे कधी जमले नाही ते म्हणजे पोष्टमन! तो आला की हा पठ्ठ्या भुंकून्-भुंकून सगळा वाडा डोक्यावर घेत असे. असो. ह्यापुढेही श्वानाचे आणि माझे जमत राहूदे अशी सदिच्छा व्यक्त करतो. वरच्या चित्रातला अल्सेशियन आहे बाकी रुबाबदार हो. आणि तुमचा मुद्दाही खरा आहे की आपला प्राणी कोणाला चावणार नाही काळजी त्याच्या घरातल्या लोकांनी घ्यायला हवी. उगीच लोकांची समजूत काढत बसण्यापेक्षा ते सोपे! चतुरंग

लहानपणी महाराणा प्रताप बागेत खेळताना एक पॉमेरियन मागे लागला. मी घाबरून पळायला लागलो तरी मागे येत होता. शेवटी मी झाडावर पटकन चढलो म्हणून वाचलो.. #:S गेले ते दिवस. आता कुत्र्याला पण घाबरत नाही :) (आणि झाडावर पटकन चढण्याइतका हलकापण राहिलो नाही :( )..

मास्तर मस्त अनुभव आहे . कुत्रा आणि मा॑जर ह्या दोघा॑शी ही अजिबात मा़झे तरी जमत नाही लहाण पणी मा़झ्या बहिणीला पोटात दिलेली इ॑जेक्शन पाहिली आहेत त्यामुळे तर अजुनच भिती वाटते पण कुत्रा जरा जवळ आला की मी जोर जोरात रडतेच, आजु बाजुचे लोक कुत्रा पाळतात आणि त्यामुळे तर मला त्याच्या घरी ही जाणे आवडत नाही सारखे लक्ष कुत्रात्याकडे आणि मनात ही विचार तेच. आमच्या घरा समोरच्याचा आणी शेजारी राहणार्या दोघा॑कडे कुत्रे आहेत ते दोन्ही कुत्रे, रात्री स्पर्धा लागल्यासारखे भु॑कत असतात आणि आमच्या घरातल्या॑ची फुकटची झोप मोड.

एकदा काही कामा निमीत्याने एका गृहस्थांच्या घरी गेलो होतो. या बसा वगैरे औपचारीक स्वागत झाल्यावर ते दोघे पती पत्नी बसले होते त्याच्या समोरच्या सोफ्यावर मी बसलो. थोडे जुजबी बोलणे झाले तोवर एक मोठा अल्सेशीयन आतून माझ्याजवळ येऊन गुरगुरू लागला. मला वाटले ओळख नसल्याने असेल. म्हणुन मी हात वगैरे लावून त्याच्याशी थोडी मैत्री करायचा प्रयत्न केला.पण तो काही खुष नव्ह्ता. मालकिणीने त्याला समजाऊन आत जायला सांगीतले. पण तो ऐकेना. सारखा सारखा माझ्याजवळ येऊन रागाने भुंकायला लागला. आता मला कळेना. काय झाले असेल? बहुदा ह्याला माझी शकल आवडली नसेल! मी काय कोणी चोर उचक्का वाटलो की काय ह्याला? शेवटी ते भुंकणे थांबवायला त्या बाईंनी मला जे सांगीतले ते ऍकून मला माझ्या कानावर विश्वास बसेना. "अहो प्लीज तुम्ही ह्या खुर्चीवर बसा. टॉमी चिडला आहे, कारण तुम्ही बसला आहात ती त्याची नेहमीची बसायची जागा आहे." ती हे कुत्राच्या कौतुकानेच सांगत होती. मी लगेच उठून कुत्र्याचे केस लागलेले आपले कपडे वगैरे झटकत त्यांना म्हणालो "त्याला त्याची खुर्ची इतकी महत्वाची आहे तर तुम्ही 'टॉमीसाठी आरक्षीत' अशी मोठी पाटी का लावत नाही ह्या सोफ्यावर ? मी उठल्यावर टुणक्न उडी मरून त्या कुत्तरड्याने त्याची जागा पटकावली, आणि माझ्याकडे कशी जिरवली असा बघू लागला. जे घडले ते त्याने बिलकूलही ओशाळून न जाता, कुत्र्याची मालकीणही कुत्र्याचे कौतुक मलाच ऐकवू लागली. "हा खूप स्वच्छ आहे. त्याला आम्ही रोज आंघोळ घालतो, मी रोज त्याचे दात कसे घासून देते" वगैरे. मला हसावे की रागवावे काही कळेना. आयला त्या कुत्तरड्याच्या.....

आयुष्यात अनेक गोष्टींचा योग असतो किंवा नसतो म्हणतात ते याबाबतीमधे खरे आहे. कुत्रे मांजरींबद्दल थोडे बालसुलभ कुतुहल होते; परंतु त्यांना पाळण्याइतकी आर्थिक स्थिती आमच्या कुटुंबाची नव्हती. त्यामुळे आयुष्याचे हे अंग खुंटले ते कायमचे. शहराच्या गर्दीमधे , धकाधकीमधे , चिमूटभर जागांमधेसुद्धा काही लोक जेव्हा पाळीव प्राणी ठेवण्याची आपली "हाउस" पूर्ण करतात तेव्हा ते सामाजिक रोषास पात्र ठरतात. आणि हा रोष अगदी सकारण आहे. (भडकमकरांचे उदाहरण नमुना म्हणून वाचावे !) लहानपणी वाचलेल्या गोष्टींमधे , पाहिलेल्या चित्रपटांमधे निराळे "डॉग हाऊस" असायचे त्याची संकल्पना आकर्षक होती - अजूनही वाटते. कुत्रा पाळावा ; परंतु त्याच्या केसांचा , वासाचा संसर्ग होऊ देऊ नये , त्याला त्याची वेगळी " स्पेस " मिळाअवी ; आणि आपल्या, माणासांच्या स्पेसमधे त्याने अतिक्रमण करू नये अशी खूणगाठ मी तेव्हा बांधली होती. प्रत्यक्षातली परिस्थिती अर्थातच वेगळी आहे : कुत्रे नि माणसे एकाच छताखाली असतात. आणि जिथे जागेची वानवा नाही त्या परदेशामधे सुद्धा मला असेच दिसते ! हा माझ्या दृष्टीने भ्रमनिरासच होता. मोठी घरे आणि आवारे असऊनही अमेरिकेत असे असण्याचे कारण मला जे दिसते ते असे की , इथले हवामान बर्‍यापैकी विषम आहे. प्रचंड थंडीत नि तीव्र उन्हाळ्यात आपले लाडके कुत्रे जगणार/आनंदात कसे रहायचे ? तेव्हा त्याला घरातच ठेवा ; असे कायसेसे असावे. (कुत्राधारकानी प्रकाश टाकावा.) मुलाबाळांची आवड म्हणून लोक कुत्रे पाळतात हे तर खरेच. पण कुत्र्या-मांजरांकडे "सोबत" म्हणून पहाण्याचा नि त्याना ठेवण्याचा प्रकार मला अमेरिकेत आल्यानंतरच पहिल्यांदा पाहायला मिळाला. आजी नि त्यांच्याबरोबरचे कुत्रे हे दृष्य अगदी पेटंट ! या पॅटर्नव्यतिरिक्त , माझ्या माहितीत एक असे जोडपे (भारतातले ) माहिती होते की ज्याना बरीच वर्षे मूल होत नव्हते म्हणून त्यानी कुत्रा पाळला होता. अमेरिकेतसुद्धा पार्कात अशी मध्यमवयीन जोडपी त्यांच्या कुत्र्यांच्या सोबत घेऊन फिरताना दिसतात. (त्या सगळ्याच जोडप्याना मुले नाहीत/ होणारच नाहीत असे म्हणण्याचा माझा हेतू नाही. ) जी ए कुलकर्णी या माझ्या आवडत्या लेखकाची , त्यांच्या अगदी सुरवातीच्या काळात लिहिलेली एक ५ ओळींची कथा आहे - एकटा राहाणारा एक तरुण माणूस. एक दिवस तो घरी येतो. दारात त्याचे कुत्रे त्याचे स्वागत करत उभा असते. तो त्याला उचलून त्याचे लाड करतो नि म्हणतो , "बरे का टिप्या , आज आपल्याला पाच रुपयांची पगारवाढ मिळाली आहे !" . बस्स. इतकीच कथा. या कथेवर आणखी काय भाष्य करणार ! असो. माझ्या लहानपणी कुत्र्यांबद्दलचे जे अंग अविकसित राहिले होते तसे माझ्या मुलांचे होऊ नये असे मला वाटते खरे , पण कुत्र्याचे सर्व " बाळंतपण" करण्याच्या कल्पनेने माझा थरकाप होतो. नि मी हा बेत रहित करत राहतो ! :-)

अवांतर: कुत्र्याची परवानगी घेतली का हो फोटो चिकटवण्यापूर्वी? त्याला पसंत नसेल तर यायचा तुमच्या मागावर =)) असे कसे कारणाशिवाय कुत्रे मागे लागतात हो तुमच्या?? नक्कीच कुत्र्यांच्या मालकांनी लिहिलेल्या नाटकांना तुमच्या परीक्षणांमधून तुम्ही नावं ठेवली असणार!!! हो की नाही??:) त्याचा सूड घेत असतील ते मालक लोक!! नक्कीच!!!

=)) ह्या बाबतीत मी लकी आहे.. मला ही पाळीव प्राण्याची घोडा सोडली तर कुठलीच जात आवडत नाही... व त्यांना मी आवडत नाही.. !! पण महा खाष्ट कुत्रे देखील माझ्या नजरेनेच शांत होते... (हातात दगड... वीट... काठी.. असते ही गोष्ट वेगळी) बाकी मास्तर. अश्या खतरनाक प्राण्यांना साखळीने बांधून ठेवण्याचा सल्ला कोणाला देऊ नका.... कुत्र्याला साखळीत बांधले तर कुत्र्यापेक्षा मालकीनींना जास्त त्रास होतो... असे निरीक्षण आहे ;) राज जैन माणसाने जगावे कसे .... स्कॉच सारखे .. एकदम आहिस्ता!!! ....एकदम देशी प्रमाणे चढून उतरण्यात काय मजा :?

कुत्रा चावल्यावर व पोटात ३ इंजेक्शन घ्यायला लागल्यावर कुत्रांबद्दलच्या माझ्या भावना काय आहेत हे भडकमकर मास्तर चांगले समजतील. इतर कुठल्याही जनावरावर "मालकी हक्क" म्हणजे आपला पाळिव प्राणी असणे मला तत्वतः मान्य नाही. मोठा जमीनजुमला असेल तर काही प्राणी असु शकतात हे मान्य. पण शहरात आयुष्य गेल्याने व मुख्य म्हणजे आईचा विरोध असल्याने कुठला प्राणी घरात येणे अशक्य होते. असो तर अगदी परवाची गोष्ट. लिफ्ट येण्याची वाट पहात होतो. एक अतिशय निरागस दिसणारे पिल्लु माझ्याकडे बघत होते, मी दुसरीकडे बघायला लागलो. तर ते जागा बदलुन माझ्या अजुन जवळ आले. मी जरा चार पावले अजुन दुर गेलो तर डायपर लावलेले व नुकतेच चालायला लागलेले लहान मुल जसे दुडदूडते तसे ते अजुन माझ्याजवळ येउ लागले. त्याच्या अतिशय लहान आकारामुळे व माझ्यावर रोखलेले निरागस डोळे यामुळे खरे तर त्याच्यावर हाड हाड करायची इच्छा होत नव्हती. इतक्यात त्याची मालकीण आजी कुठून तरी आली त्या पिल्लाला माझ्याजवळ पाहुन ओळख, दिलगीरी अश्या टाईप हासली. मी देखील त्या हास्याची परतफेड केली, "ट्विंकल यु लाईक अंकल?" ह्या तिच्या पृच्छेला ट्विकंल ने देखील माझ्या पायावर बसुन सहमती दर्शवली. जेव्हा तो स्पर्श झाला तेव्हा कदाचित मुक्तसुनित म्हणाले तसा लहानपणच्या अविकसीत / दबलेल्या भावना अनावर होऊन मग मात्र मी त्या मालकिणी कडे बघुन हातानेच उचलुन घेउ का अशी विचारणा केली व तिचा होकार यायच्या आत ट्विंकल माझ्या कडेवर होती. माझा माझ्यावरच विश्वास नव्हता की चक्क एका कुत्र्याला कडेवर घेतले आहे. माझे हात व गाल चाटुन मस्त गुदगुल्या करत होती. लिफ्ट आल्यावर आम्ही तिघे आत शिरलो मग मी आज्जीबाईंना म्हणालो जर हरकत नसेल तर काही मिनीटे माझ्या मजल्यावर बरीच लहान मुले आहेत त्यांच्यासोबत ट्विंकल ला खेळु दे का? आज्जीबाई अतिशय खुश. पुढची १० मिनटे आम्ही सगळे वेगळ्याच विश्वात होतो. ११ व्या मिनटाला एका लहान मुलाने बरोबर शेपुट पकडली मग मात्र ट्विंकल चे ते निरागस डोळे बदलले. :-) मी पटकन तिला उचलले की कुठल्या मुलाला चावु नये. आज्जीबाई सांगत होत्या की शेपटीला हात लावलेले सहन होत नाही, मनात म्हणालो "आधी सांगायचे की हो" नेमका मी आधीच शेपटीला हात लावला असता तर आमची श्वानकहाणी तळमजल्यावर संपली असती ना. पिल्लुची अजुन काय माहीती विचारता कळले की हे पिल्लु १२ वर्षाचे म्हणजे कुत्र्याच्या वयानुसार आजीबाईच होते. :-) जात "चिव्हावा" होती. ट्विंकलची परवानगी मिळाली तर फोटो टाकीन. [आगामी आकर्षण - मास्तरांचे लवकरच कुत्र्यांपासुन बचाव हे क्लासेस सुरु होतीलच :-) ]

तुम्हां सगळ्यांचे अनुभव अगदी पटले. माझ्याकडे मी लहान असताना कुत्रं होतं. दिवसभर बांधुन ठेवुन रात्री त्याला फिरायला घेऊन जायचो. त्याला आम्ही बाल्कनीत बांधत असल्यामुळे पाहुणे बिनदिक्कत यायचे घरी. पण कुत्र्याला रोजच्या वेळेला खायला घालणं, फिरायला घेऊन जाणं, नियमितपणे डॉक्टरांकडे नेऊन आणणं हे सगळं काटेकोरपणे पाळावं लागतं. तरीदेखील मला तेव्हा (आणि आतापण) इतर कुत्र्यांची भिती वाटायची. मला एक मस्त आयडिया सांगितली होती एकानं. कुत्रं समोर दिसल तरी त्याच्याकडे पाहायचं नाही. (कदाचित त्याला आपण खुन्नस देतोय की काय असं वाटत असावं.) मग ते तुमच्या अंगावर येत नाही. मी ही आयडिया वापरायला सुरुवात केली आणि बहुतेक वेळा मी कुत्र्यांच्या तावडीतुन निसटलो आहे. अपवाद अर्थातच पिसाळलेल्या कुत्र्यांचा. पु.लं चा एक खुप विनोदी लेख आहे. मला आठवतय त्यानुसार "पाळीव प्राणी" नावाचा. -ह्रषिकेश http://sucheltas.blogspot.com

आम्हि लहान आसताना सुट्टित आईच्या गावाला जायचो..गावाच नाव माडगुळे (हो तेच ग.दि.माडगुळकरांच गांव) पण गावाला गेल्यावर एक वेगळच टेंशन यायच्..तिथे प्रातःविधिसाठि बाहेरचा रस्ता धरावा लागे...आता आम्हि जरा मोठ्या गावात राहणारे पोरं.. लाज वाटायचि ... एक युक्ति सुचलि आणि सकाळि (पहाटे) लवकर... जायचं ठरल... लवकर उठलो आणि ट्म्रेल घेऊन निघालि स्वारि.. हलकं व्हायला.. गावाच्या नाक्यावर जाताच कोणि तरि मागुण येतय आस वाटल माग पाहिल्..तर दोन कुत्रे (कुत्तरडे) चालत येत होते. त्यांचा नेम काय ते आमच्या लक्शात नाय आल.. कपाळावर उगाच घाम आल्यासारख वाटलं ..तसा एक त्यातला गुर्र .. करायला लागला.. दुसरा त्याहुन जोरात.. टम्रेलातल पाणि हालायला लागल आनि पोटतल पण.. काय करावं काहिच सुचना..विचार करा..सगळ जग साखर झोपेत मि रस्त्यात मधोमध थरथरत उभा.. आणि दोन हिंस्त्र प्राणि मला आसे पाहत उभे होते ... कि बस..सगळा जिव एकवटुन जो बोंबलत पळत सुटलो.. ते टम्रेल पण परत भेटल नाहि... परत आजोबांना सांगितला.. आम्हि काय आता गावाला येनार नाय्.. आपला मयुर

यत्र तत्र सर्वेत्र कुत्रच कुत्र ,,,, च्या मारी ,,हे मोकाट कुत्रे फारच त्रासदायक असतात्,,,त्यांचा रात्री बॉर्डेर-बॉर्डेर-खेळ चालतो..... आपली हद्द सोडुन एखादा दुसर्‍याच्या हद्दीत गेला की मग यांची भुंकण्या मधे जुगलबंदी चालु होते.. मी तर बर्‍याच वेळा अनुभव घेतलाय या भटक्या कुत्र्यांचा..कारच्या मागे अशा जोरदार पद्धतीने धावतात की विचारु नका.. आमच्या जवळच्या एका इमारतीत विदेशी कुत्रे पाळणारे एक कुटुंब आहे ते त्यांच्या कुत्र्यांचे असे लाड करतात की विचारु नका.. त्यातील एक कुत्रा जवळ जवळ ८० किलो वजनाचा असावा,,,(दुसरा वाघ दिसतो) त्याच्यासाठी वेगळी ए.सी रुम आहे.. त्याचा आहार सुद्धा जबरा आहे.. मदनबाण.....

पाळीव प्राण्यांच्या संदर्भात "ऍलर्जीज्" हा प्रकारही महत्त्वाचा ठरतो. तीशी ओलांडताना , आयुष्यात पहिल्यांदा कुठल्या ऍलर्जीचा साक्षात्कार मला झाला असेल तर तो "कॅट्-ऍलर्जीचा" ! याचा अर्थ, सर्व अमेरिकास्थित मार्जारकुलाशी माझे नाते तुटल्यात जमा आहे. मांजर पाळलेल्या घरात शिरल्यावर काही मिनिटांतच माझे नाक आणि डोळे विलक्षण चुरचुरू लागतात. खोलीत बसणे अशक्य होते. आयुष्यात कधी मांजर काय, इतर कुठला प्राणी पाळायचा अवसर मिळेल की नाही देव जाणे , पण एखाद्या प्राण्याची कायमची ऍलर्जी निर्माण होणे याची मला मोठीच खंत वाटते. सहज, भाग्यश्री (त्यांचे पती , खरे तर !) आदि लोकांचे अनुभव प्रातिनिधिक आहेत असे मला वाटते. मुक्या प्राण्यांशी नाते - मग ते १० मिनिटांपुरते चिव्हाव्हाशी खेळण्याचे असो , किंवा आयुष्यभराचे एखाद्या "शायनी"शी असो - ही एक शब्दातीत गोष्ट आहे असे मला वाटते. अशा नात्याकडे मालकीहक्काच्या किंवा पालकत्वाच्या दृष्टीकोनातून किंवा उपयुक्ततेच्या मुद्द्यापेक्षा जास्त मैत्रीच्या , सवंगड्याच्या नात्याने पाहीले तर त्या नात्यामधला निरागसपणा विशेष जाणवतो. कुत्र्यांचे उपयोग शोधकार्याकरता होतात , आंधळ्या माणसांना तर त्यांचा फार मोठा उपयोग असतो , हे आपाल्याला माहितच आहे. पणा या मुक्या प्राण्याशी असणार्‍या नात्याबद्दल सर्वात हृद्य गोष्ट मी एका बातमी मधे अलिकडे वाचली . मानसरोगतज्ञ-डॉक्टरांच्या पाहण्यात असे आले आहे की, ऑटीस्टीक मुलांना जेव्हा प्रशिक्षणा दिलेल्या कुत्र्यांच्या सान्निध्यात वेळ घालवू दिला असता , त्यांच्या स्थितीमधे नाट्यमय प्रगती साधली गेली. ऑटिझम म्हणजे असा मानसिक विकार , ज्यात छोटी छोटी मुले आपल्या जगातल्या इतर कुणाशी संवाद साधू शकत नाहीत. पर्यायाने , त्या मुलांची संभाषणाची , बाह्य जगाशी संपर्क राखण्याची क्षमता खूप कमी असते. पण अशा कुत्र्यांच्या सान्निध्यात या मुलांना असा साथीदार मिळतो की ज्याच्याशी प्रेमाची देवाणघेवाण करायला शब्दांची गरज नाही. स्पर्श , कुरवाळणे , अर्थहीन आवाज (नॉन्-व्हर्बल कम्मुनिकेशन) या द्वारे त्यांच्याशी भावनिक बंध निर्माण होतात. माणसांप्रमाणे या सवंगड्याची एकाही शब्दाची अपेक्षा नसते - आणि हो , हा सवंगडी माणसांप्रमाणे "किंमत करत बसणारा" (जजमेंटल ) नसतो. त्यामुळे असे दिसले की, ही मुले या कुत्र्यांच्या सान्निध्यात फार मोठी भावनिक सुरक्षितता शोधतात. पर्यायाने त्यांना आतून मिळणार्‍या या आधारामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो, शब्दांच्या दुनियेत येण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांना फार मोठी मदत होते.

चांगल आहे अनुभव कथन. मला आजवर वाटलीच तर फक्त कुत्रा आणि साप ह्या दोनच प्राण्यांची भिती वाटते. त्यांच्या मनात काय आहे तेच कळत नाही. (तस कोणत्याच प्राण्याच्या मनातल कळत नाही म्हणा पण जास्त संबंध वरच्या दोन प्राण्याशी येवु शकतो तेही अचानकच आणि चावले तर वेदना आणि भरमसाट लसी ती एक भिती) त्यातल्या त्यात एक बर आहे की साप कोणी पाळत नाही. पण कुत्रा पाळतात. तुम्ही दिलेल्या फोटोतला कुत्रा रुबाबदार आहे खरा पण तेवढाच भितिदायक आहे. ज्यावेळी अशा कुत्र्याना फिरायला नेतात तेव्हा कोण कोणास फिरवत हेच कळत नाही. :) हा लेख विनोदि प्रकारे लिहिलाय खरा पण एखाद्याच आयुष्य पणाला लागु शकत. आठवत का सिन्हगड रोडवर एका राजकारण्याच्या दोन ग्रेट डेन कुत्र्यानी एका महिलेवर हल्ला केला होता. सकाळ मध्ये बातमी होती. वाचुन नुसती चिडचिड झाली होती. त्यानंतर त्या महिलेला त्या राजकारण्याने दिलेली वागणुक तर अत्यंत वाइट. ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

काय वाट्टेल ते पाळा हो, पण आपले प्राणी बांधून ठेवा , नियंत्रणात ठेवा.. हे मात्र सर्वात खरं! बाकी, कुत्रा हा आमचा अत्यंत आवडता प्राणी! खूप जीव लावतो...! आपला, (श्वानप्रेमी) तात्या.

अहो काय हे? इतका झक्कास कुत्रा लाडानं तुमच्या जवळ आला आणि तुमची इतकी तंतरली? आपल्याला तर कुत्रे, मांजरं, खारी, मुंगसं, चिमण्या, कावळे, घोडे सगळं लै लै आवडतं. माझी अगदी अनोळखी कुत्र्याशीही छान गट्टी जमते! एकदा बोपदेव घाटापुढच्या कानिफनाथ मंदीरात गेलो होतो, तिथे प्रदक्षिणेच्या मार्गावर एक कुत्रा दुसर्‍या कुत्र्यावर जोरजोरात भुंकत होता. मी सहजच त्याला रागावलो, "ए..गप ! का भुंकतोयस?'" चक्क तो गप्प झाला...मी म्हणालो, "इकडं ये.." आला, छान खेळला माझ्याबरोबर. माझा आत्तेभाऊ मला म्हणाला, "तू काय रोज येतो का रे इथं?" मी म्हणालो, "कुठे रोज? आजच तर आलोय." तरीही त्या भयानक दिसणार्‍या कुत्र्याशी मस्त दंगा केला केला. आता बोला.

काय वाट्टेल ते पाळा हो, पण आपले प्राणी बांधून ठेवा , नियंत्रणात ठेवा..

हे बाकी खरं ! आमचा ब्राऊनी नुसता घराच्या गेटाशी बसलेला असायचा, पण त्याला बांधल्याखेरीज कोणी आत पाऊलही टाकायचे नाहीत. मास्तर.....च्यायला, माझ्या ब्राऊनीची आठवण झाली हो तुमच्या ह्या लेखानं...काळजात कुठेतरी घरं पडली :(

माझ्याकडे सुध्दा १ कुत्रा आणि २ मांजर आहेत. कोणताही प्राणी काही करत नाही असा माझा अनुभव आहे. माझी कुत्रा,मांजर ह्या प्राण्यांशी लगेच मैत्री होते. अगदी मस्त मस्ती करण्याइतकी :) :) मला कधीच कोणता कुत्रा चावला नाही. (माझ नशीब :)) माझे २ कुत्रे बांधुन ठेवते मी दिवसभर नाहीतर कोणी आला की झालच त्याच कल्याण :SS "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

मी आणि माझी मैत्रिण एका गर्भश्रीमंत बाईंकडे काही कामानिमित्त गेलो होतो. त्यांच्याकडे उंदरासारखा दिसणारा चूव्हाव्हा हा पॉकेट डॉग होता. ही अशी बारकी जात महा तिखट असते. म्हणजे जीव ४ आण्याचा आणि आवाज भाड्याच्या लाऊडस्पीकर सारखा पॅक..पॅक..पॅक करून वैताग आणणार. माझ्या मैत्रिणीला जाम कुत्र्यांची भीती आणि तिने त्या बाईंना आधीच फोन करून सांगितलं होतं की कुत्र्याला वेगळ्या खोलीत ठेवा पण दरवाजा उघडल्याबरोब्बर कुत्रा आमच्या स्वागताला. आणि त्यालाही सावज कळते जसे, मला सोडून मैत्रिणीलाच त्याने गाठलं आणि मग दोघांनी त्या श्रीमंत बाईंच्या आलिशान मॅन्शनमध्ये मनसोक्त पकडापकडी खेळून घेतली. हा प्रकार सुरू असताना बाई "कम बॅक हनी, कम टू ममा!" असं गोड आवाजात आपल्या बाळाला बोलावत होत्या. असो. अवांतर: कुत्र्याची परवानगी घेतली का हो फोटो चिकटवण्यापूर्वी? त्याला पसंत नसेल तर यायचा तुमच्या मागावर. ;) ह. घ्या.

माझे सेम अनुभव आहेत हो!! बहुतेक कुत्र्यांना वासाने कळते, की कोण आपल्याला जास्त घाबरते.. कारण रस्त्यावरची यच्चयावत कुत्री माझ्या मागे लागून भुंकून जातातच.. कुत्रे, मांजर लांबून फार गोडू दिसतात, शांत असतील तर मी जवळ जाऊन लाड पण करते.. पण अती हायपर-ऍक्टीव्ह कुत्र्यांचं आणि माझं जमत नाही..! तुमचा जसा रॉकीचा अनुभव आहे तसाच सेम माझा, माझ्या २ मैत्रिणीच्या कुत्र्यांचा आहे! दोन्ही कुत्र्यांनी मला घाबरवून पार आडवं पाडलं होतं.. एकीकडे तर मी स्कूटी काढत अस्ताना पाडलं.. मी गाडी फेकून पळाले होते.. तर दुसरा, मी स्कुटीवर बसले असताना उगीचच लांबून पळत आला, आणि उडी मारून माझ्या पाठीवर चढला!! मी पडले, माझी गाडि माझ्या पायांवर, आणि ते अतीप्रेमळ कुत्रं माझी मान चाटतंय! आईग्ग... स्वप्नात सुद्धा असा अनुभव परत येऊ नये !! (दोन्ही कुत्री, गलेलठ्ठ लॅब्रेडोर होती!! :() http://bhagyashreee.blogspot.com/

माझं आणि कुत्र्यांचं आतापर्यंत तरी छान जमले आहे. मला हा प्राणी मनापासून आवडतो. हां, काही बेनी जरा जास्तच भुंकून हैराण करतात हेही खरंच. पण इन जनरल माझं त्यांच्याशी जमतं. मी लहान, म्हणजे ८-९ वर्षांचा, असताना एक कुत्रं पाळलं होतं नंतर ते घरात फारच घाण करतं ह्या तक्रारीखाली लांब नेऊन सोडून देण्यात आले. मी त्यावेळी रडलेलो मला आठवतंय. त्यानंतर एकदम मी कॉलेजात असताना पामेरियन घरात आलं ते पुढे ११-१२ वर्ष आमच्याकडे होतं. फार लळा. माझी आई बालवाडी चालवते त्यामुळे घरात लहान मुले भरपूर. हे मुलांमधे आरामात खेळायचं. कोणी त्याचे कान ओढ, कोणी शेपूट ओढ, मिशा ओढ असे केले तरी त्याने कोणत्याही मुलाला कधी दात लावला नाही. फक्त एकाच व्यक्तीचे आणि त्याचे कधी जमले नाही ते म्हणजे पोष्टमन! तो आला की हा पठ्ठ्या भुंकून्-भुंकून सगळा वाडा डोक्यावर घेत असे. असो. ह्यापुढेही श्वानाचे आणि माझे जमत राहूदे अशी सदिच्छा व्यक्त करतो. वरच्या चित्रातला अल्सेशियन आहे बाकी रुबाबदार हो. आणि तुमचा मुद्दाही खरा आहे की आपला प्राणी कोणाला चावणार नाही काळजी त्याच्या घरातल्या लोकांनी घ्यायला हवी. उगीच लोकांची समजूत काढत बसण्यापेक्षा ते सोपे! चतुरंग

लहानपणी महाराणा प्रताप बागेत खेळताना एक पॉमेरियन मागे लागला. मी घाबरून पळायला लागलो तरी मागे येत होता. शेवटी मी झाडावर पटकन चढलो म्हणून वाचलो.. #:S गेले ते दिवस. आता कुत्र्याला पण घाबरत नाही :) (आणि झाडावर पटकन चढण्याइतका हलकापण राहिलो नाही :( )..

मास्तर मस्त अनुभव आहे . कुत्रा आणि मा॑जर ह्या दोघा॑शी ही अजिबात मा़झे तरी जमत नाही लहाण पणी मा़झ्या बहिणीला पोटात दिलेली इ॑जेक्शन पाहिली आहेत त्यामुळे तर अजुनच भिती वाटते पण कुत्रा जरा जवळ आला की मी जोर जोरात रडतेच, आजु बाजुचे लोक कुत्रा पाळतात आणि त्यामुळे तर मला त्याच्या घरी ही जाणे आवडत नाही सारखे लक्ष कुत्रात्याकडे आणि मनात ही विचार तेच. आमच्या घरा समोरच्याचा आणी शेजारी राहणार्या दोघा॑कडे कुत्रे आहेत ते दोन्ही कुत्रे, रात्री स्पर्धा लागल्यासारखे भु॑कत असतात आणि आमच्या घरातल्या॑ची फुकटची झोप मोड.

एकदा काही कामा निमीत्याने एका गृहस्थांच्या घरी गेलो होतो. या बसा वगैरे औपचारीक स्वागत झाल्यावर ते दोघे पती पत्नी बसले होते त्याच्या समोरच्या सोफ्यावर मी बसलो. थोडे जुजबी बोलणे झाले तोवर एक मोठा अल्सेशीयन आतून माझ्याजवळ येऊन गुरगुरू लागला. मला वाटले ओळख नसल्याने असेल. म्हणुन मी हात वगैरे लावून त्याच्याशी थोडी मैत्री करायचा प्रयत्न केला.पण तो काही खुष नव्ह्ता. मालकिणीने त्याला समजाऊन आत जायला सांगीतले. पण तो ऐकेना. सारखा सारखा माझ्याजवळ येऊन रागाने भुंकायला लागला. आता मला कळेना. काय झाले असेल? बहुदा ह्याला माझी शकल आवडली नसेल! मी काय कोणी चोर उचक्का वाटलो की काय ह्याला? शेवटी ते भुंकणे थांबवायला त्या बाईंनी मला जे सांगीतले ते ऍकून मला माझ्या कानावर विश्वास बसेना. "अहो प्लीज तुम्ही ह्या खुर्चीवर बसा. टॉमी चिडला आहे, कारण तुम्ही बसला आहात ती त्याची नेहमीची बसायची जागा आहे." ती हे कुत्राच्या कौतुकानेच सांगत होती. मी लगेच उठून कुत्र्याचे केस लागलेले आपले कपडे वगैरे झटकत त्यांना म्हणालो "त्याला त्याची खुर्ची इतकी महत्वाची आहे तर तुम्ही 'टॉमीसाठी आरक्षीत' अशी मोठी पाटी का लावत नाही ह्या सोफ्यावर ? मी उठल्यावर टुणक्न उडी मरून त्या कुत्तरड्याने त्याची जागा पटकावली, आणि माझ्याकडे कशी जिरवली असा बघू लागला. जे घडले ते त्याने बिलकूलही ओशाळून न जाता, कुत्र्याची मालकीणही कुत्र्याचे कौतुक मलाच ऐकवू लागली. "हा खूप स्वच्छ आहे. त्याला आम्ही रोज आंघोळ घालतो, मी रोज त्याचे दात कसे घासून देते" वगैरे. मला हसावे की रागवावे काही कळेना. आयला त्या कुत्तरड्याच्या.....

आयुष्यात अनेक गोष्टींचा योग असतो किंवा नसतो म्हणतात ते याबाबतीमधे खरे आहे. कुत्रे मांजरींबद्दल थोडे बालसुलभ कुतुहल होते; परंतु त्यांना पाळण्याइतकी आर्थिक स्थिती आमच्या कुटुंबाची नव्हती. त्यामुळे आयुष्याचे हे अंग खुंटले ते कायमचे. शहराच्या गर्दीमधे , धकाधकीमधे , चिमूटभर जागांमधेसुद्धा काही लोक जेव्हा पाळीव प्राणी ठेवण्याची आपली "हाउस" पूर्ण करतात तेव्हा ते सामाजिक रोषास पात्र ठरतात. आणि हा रोष अगदी सकारण आहे. (भडकमकरांचे उदाहरण नमुना म्हणून वाचावे !) लहानपणी वाचलेल्या गोष्टींमधे , पाहिलेल्या चित्रपटांमधे निराळे "डॉग हाऊस" असायचे त्याची संकल्पना आकर्षक होती - अजूनही वाटते. कुत्रा पाळावा ; परंतु त्याच्या केसांचा , वासाचा संसर्ग होऊ देऊ नये , त्याला त्याची वेगळी " स्पेस " मिळाअवी ; आणि आपल्या, माणासांच्या स्पेसमधे त्याने अतिक्रमण करू नये अशी खूणगाठ मी तेव्हा बांधली होती. प्रत्यक्षातली परिस्थिती अर्थातच वेगळी आहे : कुत्रे नि माणसे एकाच छताखाली असतात. आणि जिथे जागेची वानवा नाही त्या परदेशामधे सुद्धा मला असेच दिसते ! हा माझ्या दृष्टीने भ्रमनिरासच होता. मोठी घरे आणि आवारे असऊनही अमेरिकेत असे असण्याचे कारण मला जे दिसते ते असे की , इथले हवामान बर्‍यापैकी विषम आहे. प्रचंड थंडीत नि तीव्र उन्हाळ्यात आपले लाडके कुत्रे जगणार/आनंदात कसे रहायचे ? तेव्हा त्याला घरातच ठेवा ; असे कायसेसे असावे. (कुत्राधारकानी प्रकाश टाकावा.) मुलाबाळांची आवड म्हणून लोक कुत्रे पाळतात हे तर खरेच. पण कुत्र्या-मांजरांकडे "सोबत" म्हणून पहाण्याचा नि त्याना ठेवण्याचा प्रकार मला अमेरिकेत आल्यानंतरच पहिल्यांदा पाहायला मिळाला. आजी नि त्यांच्याबरोबरचे कुत्रे हे दृष्य अगदी पेटंट ! या पॅटर्नव्यतिरिक्त , माझ्या माहितीत एक असे जोडपे (भारतातले ) माहिती होते की ज्याना बरीच वर्षे मूल होत नव्हते म्हणून त्यानी कुत्रा पाळला होता. अमेरिकेतसुद्धा पार्कात अशी मध्यमवयीन जोडपी त्यांच्या कुत्र्यांच्या सोबत घेऊन फिरताना दिसतात. (त्या सगळ्याच जोडप्याना मुले नाहीत/ होणारच नाहीत असे म्हणण्याचा माझा हेतू नाही. ) जी ए कुलकर्णी या माझ्या आवडत्या लेखकाची , त्यांच्या अगदी सुरवातीच्या काळात लिहिलेली एक ५ ओळींची कथा आहे - एकटा राहाणारा एक तरुण माणूस. एक दिवस तो घरी येतो. दारात त्याचे कुत्रे त्याचे स्वागत करत उभा असते. तो त्याला उचलून त्याचे लाड करतो नि म्हणतो , "बरे का टिप्या , आज आपल्याला पाच रुपयांची पगारवाढ मिळाली आहे !" . बस्स. इतकीच कथा. या कथेवर आणखी काय भाष्य करणार ! असो. माझ्या लहानपणी कुत्र्यांबद्दलचे जे अंग अविकसित राहिले होते तसे माझ्या मुलांचे होऊ नये असे मला वाटते खरे , पण कुत्र्याचे सर्व " बाळंतपण" करण्याच्या कल्पनेने माझा थरकाप होतो. नि मी हा बेत रहित करत राहतो ! :-)

अवांतर: कुत्र्याची परवानगी घेतली का हो फोटो चिकटवण्यापूर्वी? त्याला पसंत नसेल तर यायचा तुमच्या मागावर =)) असे कसे कारणाशिवाय कुत्रे मागे लागतात हो तुमच्या?? नक्कीच कुत्र्यांच्या मालकांनी लिहिलेल्या नाटकांना तुमच्या परीक्षणांमधून तुम्ही नावं ठेवली असणार!!! हो की नाही??:) त्याचा सूड घेत असतील ते मालक लोक!! नक्कीच!!!

=)) ह्या बाबतीत मी लकी आहे.. मला ही पाळीव प्राण्याची घोडा सोडली तर कुठलीच जात आवडत नाही... व त्यांना मी आवडत नाही.. !! पण महा खाष्ट कुत्रे देखील माझ्या नजरेनेच शांत होते... (हातात दगड... वीट... काठी.. असते ही गोष्ट वेगळी) बाकी मास्तर. अश्या खतरनाक प्राण्यांना साखळीने बांधून ठेवण्याचा सल्ला कोणाला देऊ नका.... कुत्र्याला साखळीत बांधले तर कुत्र्यापेक्षा मालकीनींना जास्त त्रास होतो... असे निरीक्षण आहे ;) राज जैन माणसाने जगावे कसे .... स्कॉच सारखे .. एकदम आहिस्ता!!! ....एकदम देशी प्रमाणे चढून उतरण्यात काय मजा :?

कुत्रा चावल्यावर व पोटात ३ इंजेक्शन घ्यायला लागल्यावर कुत्रांबद्दलच्या माझ्या भावना काय आहेत हे भडकमकर मास्तर चांगले समजतील. इतर कुठल्याही जनावरावर "मालकी हक्क" म्हणजे आपला पाळिव प्राणी असणे मला तत्वतः मान्य नाही. मोठा जमीनजुमला असेल तर काही प्राणी असु शकतात हे मान्य. पण शहरात आयुष्य गेल्याने व मुख्य म्हणजे आईचा विरोध असल्याने कुठला प्राणी घरात येणे अशक्य होते. असो तर अगदी परवाची गोष्ट. लिफ्ट येण्याची वाट पहात होतो. एक अतिशय निरागस दिसणारे पिल्लु माझ्याकडे बघत होते, मी दुसरीकडे बघायला लागलो. तर ते जागा बदलुन माझ्या अजुन जवळ आले. मी जरा चार पावले अजुन दुर गेलो तर डायपर लावलेले व नुकतेच चालायला लागलेले लहान मुल जसे दुडदूडते तसे ते अजुन माझ्याजवळ येउ लागले. त्याच्या अतिशय लहान आकारामुळे व माझ्यावर रोखलेले निरागस डोळे यामुळे खरे तर त्याच्यावर हाड हाड करायची इच्छा होत नव्हती. इतक्यात त्याची मालकीण आजी कुठून तरी आली त्या पिल्लाला माझ्याजवळ पाहुन ओळख, दिलगीरी अश्या टाईप हासली. मी देखील त्या हास्याची परतफेड केली, "ट्विंकल यु लाईक अंकल?" ह्या तिच्या पृच्छेला ट्विकंल ने देखील माझ्या पायावर बसुन सहमती दर्शवली. जेव्हा तो स्पर्श झाला तेव्हा कदाचित मुक्तसुनित म्हणाले तसा लहानपणच्या अविकसीत / दबलेल्या भावना अनावर होऊन मग मात्र मी त्या मालकिणी कडे बघुन हातानेच उचलुन घेउ का अशी विचारणा केली व तिचा होकार यायच्या आत ट्विंकल माझ्या कडेवर होती. माझा माझ्यावरच विश्वास नव्हता की चक्क एका कुत्र्याला कडेवर घेतले आहे. माझे हात व गाल चाटुन मस्त गुदगुल्या करत होती. लिफ्ट आल्यावर आम्ही तिघे आत शिरलो मग मी आज्जीबाईंना म्हणालो जर हरकत नसेल तर काही मिनीटे माझ्या मजल्यावर बरीच लहान मुले आहेत त्यांच्यासोबत ट्विंकल ला खेळु दे का? आज्जीबाई अतिशय खुश. पुढची १० मिनटे आम्ही सगळे वेगळ्याच विश्वात होतो. ११ व्या मिनटाला एका लहान मुलाने बरोबर शेपुट पकडली मग मात्र ट्विंकल चे ते निरागस डोळे बदलले. :-) मी पटकन तिला उचलले की कुठल्या मुलाला चावु नये. आज्जीबाई सांगत होत्या की शेपटीला हात लावलेले सहन होत नाही, मनात म्हणालो "आधी सांगायचे की हो" नेमका मी आधीच शेपटीला हात लावला असता तर आमची श्वानकहाणी तळमजल्यावर संपली असती ना. पिल्लुची अजुन काय माहीती विचारता कळले की हे पिल्लु १२ वर्षाचे म्हणजे कुत्र्याच्या वयानुसार आजीबाईच होते. :-) जात "चिव्हावा" होती. ट्विंकलची परवानगी मिळाली तर फोटो टाकीन. [आगामी आकर्षण - मास्तरांचे लवकरच कुत्र्यांपासुन बचाव हे क्लासेस सुरु होतीलच :-) ]

तुम्हां सगळ्यांचे अनुभव अगदी पटले. माझ्याकडे मी लहान असताना कुत्रं होतं. दिवसभर बांधुन ठेवुन रात्री त्याला फिरायला घेऊन जायचो. त्याला आम्ही बाल्कनीत बांधत असल्यामुळे पाहुणे बिनदिक्कत यायचे घरी. पण कुत्र्याला रोजच्या वेळेला खायला घालणं, फिरायला घेऊन जाणं, नियमितपणे डॉक्टरांकडे नेऊन आणणं हे सगळं काटेकोरपणे पाळावं लागतं. तरीदेखील मला तेव्हा (आणि आतापण) इतर कुत्र्यांची भिती वाटायची. मला एक मस्त आयडिया सांगितली होती एकानं. कुत्रं समोर दिसल तरी त्याच्याकडे पाहायचं नाही. (कदाचित त्याला आपण खुन्नस देतोय की काय असं वाटत असावं.) मग ते तुमच्या अंगावर येत नाही. मी ही आयडिया वापरायला सुरुवात केली आणि बहुतेक वेळा मी कुत्र्यांच्या तावडीतुन निसटलो आहे. अपवाद अर्थातच पिसाळलेल्या कुत्र्यांचा. पु.लं चा एक खुप विनोदी लेख आहे. मला आठवतय त्यानुसार "पाळीव प्राणी" नावाचा. -ह्रषिकेश http://sucheltas.blogspot.com

आम्हि लहान आसताना सुट्टित आईच्या गावाला जायचो..गावाच नाव माडगुळे (हो तेच ग.दि.माडगुळकरांच गांव) पण गावाला गेल्यावर एक वेगळच टेंशन यायच्..तिथे प्रातःविधिसाठि बाहेरचा रस्ता धरावा लागे...आता आम्हि जरा मोठ्या गावात राहणारे पोरं.. लाज वाटायचि ... एक युक्ति सुचलि आणि सकाळि (पहाटे) लवकर... जायचं ठरल... लवकर उठलो आणि ट्म्रेल घेऊन निघालि स्वारि.. हलकं व्हायला.. गावाच्या नाक्यावर जाताच कोणि तरि मागुण येतय आस वाटल माग पाहिल्..तर दोन कुत्रे (कुत्तरडे) चालत येत होते. त्यांचा नेम काय ते आमच्या लक्शात नाय आल.. कपाळावर उगाच घाम आल्यासारख वाटलं ..तसा एक त्यातला गुर्र .. करायला लागला.. दुसरा त्याहुन जोरात.. टम्रेलातल पाणि हालायला लागल आनि पोटतल पण.. काय करावं काहिच सुचना..विचार करा..सगळ जग साखर झोपेत मि रस्त्यात मधोमध थरथरत उभा.. आणि दोन हिंस्त्र प्राणि मला आसे पाहत उभे होते ... कि बस..सगळा जिव एकवटुन जो बोंबलत पळत सुटलो.. ते टम्रेल पण परत भेटल नाहि... परत आजोबांना सांगितला.. आम्हि काय आता गावाला येनार नाय्.. आपला मयुर

यत्र तत्र सर्वेत्र कुत्रच कुत्र ,,,, च्या मारी ,,हे मोकाट कुत्रे फारच त्रासदायक असतात्,,,त्यांचा रात्री बॉर्डेर-बॉर्डेर-खेळ चालतो..... आपली हद्द सोडुन एखादा दुसर्‍याच्या हद्दीत गेला की मग यांची भुंकण्या मधे जुगलबंदी चालु होते.. मी तर बर्‍याच वेळा अनुभव घेतलाय या भटक्या कुत्र्यांचा..कारच्या मागे अशा जोरदार पद्धतीने धावतात की विचारु नका.. आमच्या जवळच्या एका इमारतीत विदेशी कुत्रे पाळणारे एक कुटुंब आहे ते त्यांच्या कुत्र्यांचे असे लाड करतात की विचारु नका.. त्यातील एक कुत्रा जवळ जवळ ८० किलो वजनाचा असावा,,,(दुसरा वाघ दिसतो) त्याच्यासाठी वेगळी ए.सी रुम आहे.. त्याचा आहार सुद्धा जबरा आहे.. मदनबाण.....

पाळीव प्राण्यांच्या संदर्भात "ऍलर्जीज्" हा प्रकारही महत्त्वाचा ठरतो. तीशी ओलांडताना , आयुष्यात पहिल्यांदा कुठल्या ऍलर्जीचा साक्षात्कार मला झाला असेल तर तो "कॅट्-ऍलर्जीचा" ! याचा अर्थ, सर्व अमेरिकास्थित मार्जारकुलाशी माझे नाते तुटल्यात जमा आहे. मांजर पाळलेल्या घरात शिरल्यावर काही मिनिटांतच माझे नाक आणि डोळे विलक्षण चुरचुरू लागतात. खोलीत बसणे अशक्य होते. आयुष्यात कधी मांजर काय, इतर कुठला प्राणी पाळायचा अवसर मिळेल की नाही देव जाणे , पण एखाद्या प्राण्याची कायमची ऍलर्जी निर्माण होणे याची मला मोठीच खंत वाटते. सहज, भाग्यश्री (त्यांचे पती , खरे तर !) आदि लोकांचे अनुभव प्रातिनिधिक आहेत असे मला वाटते. मुक्या प्राण्यांशी नाते - मग ते १० मिनिटांपुरते चिव्हाव्हाशी खेळण्याचे असो , किंवा आयुष्यभराचे एखाद्या "शायनी"शी असो - ही एक शब्दातीत गोष्ट आहे असे मला वाटते. अशा नात्याकडे मालकीहक्काच्या किंवा पालकत्वाच्या दृष्टीकोनातून किंवा उपयुक्ततेच्या मुद्द्यापेक्षा जास्त मैत्रीच्या , सवंगड्याच्या नात्याने पाहीले तर त्या नात्यामधला निरागसपणा विशेष जाणवतो. कुत्र्यांचे उपयोग शोधकार्याकरता होतात , आंधळ्या माणसांना तर त्यांचा फार मोठा उपयोग असतो , हे आपाल्याला माहितच आहे. पणा या मुक्या प्राण्याशी असणार्‍या नात्याबद्दल सर्वात हृद्य गोष्ट मी एका बातमी मधे अलिकडे वाचली . मानसरोगतज्ञ-डॉक्टरांच्या पाहण्यात असे आले आहे की, ऑटीस्टीक मुलांना जेव्हा प्रशिक्षणा दिलेल्या कुत्र्यांच्या सान्निध्यात वेळ घालवू दिला असता , त्यांच्या स्थितीमधे नाट्यमय प्रगती साधली गेली. ऑटिझम म्हणजे असा मानसिक विकार , ज्यात छोटी छोटी मुले आपल्या जगातल्या इतर कुणाशी संवाद साधू शकत नाहीत. पर्यायाने , त्या मुलांची संभाषणाची , बाह्य जगाशी संपर्क राखण्याची क्षमता खूप कमी असते. पण अशा कुत्र्यांच्या सान्निध्यात या मुलांना असा साथीदार मिळतो की ज्याच्याशी प्रेमाची देवाणघेवाण करायला शब्दांची गरज नाही. स्पर्श , कुरवाळणे , अर्थहीन आवाज (नॉन्-व्हर्बल कम्मुनिकेशन) या द्वारे त्यांच्याशी भावनिक बंध निर्माण होतात. माणसांप्रमाणे या सवंगड्याची एकाही शब्दाची अपेक्षा नसते - आणि हो , हा सवंगडी माणसांप्रमाणे "किंमत करत बसणारा" (जजमेंटल ) नसतो. त्यामुळे असे दिसले की, ही मुले या कुत्र्यांच्या सान्निध्यात फार मोठी भावनिक सुरक्षितता शोधतात. पर्यायाने त्यांना आतून मिळणार्‍या या आधारामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो, शब्दांच्या दुनियेत येण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांना फार मोठी मदत होते.

चांगल आहे अनुभव कथन. मला आजवर वाटलीच तर फक्त कुत्रा आणि साप ह्या दोनच प्राण्यांची भिती वाटते. त्यांच्या मनात काय आहे तेच कळत नाही. (तस कोणत्याच प्राण्याच्या मनातल कळत नाही म्हणा पण जास्त संबंध वरच्या दोन प्राण्याशी येवु शकतो तेही अचानकच आणि चावले तर वेदना आणि भरमसाट लसी ती एक भिती) त्यातल्या त्यात एक बर आहे की साप कोणी पाळत नाही. पण कुत्रा पाळतात. तुम्ही दिलेल्या फोटोतला कुत्रा रुबाबदार आहे खरा पण तेवढाच भितिदायक आहे. ज्यावेळी अशा कुत्र्याना फिरायला नेतात तेव्हा कोण कोणास फिरवत हेच कळत नाही. :) हा लेख विनोदि प्रकारे लिहिलाय खरा पण एखाद्याच आयुष्य पणाला लागु शकत. आठवत का सिन्हगड रोडवर एका राजकारण्याच्या दोन ग्रेट डेन कुत्र्यानी एका महिलेवर हल्ला केला होता. सकाळ मध्ये बातमी होती. वाचुन नुसती चिडचिड झाली होती. त्यानंतर त्या महिलेला त्या राजकारण्याने दिलेली वागणुक तर अत्यंत वाइट. ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

काय वाट्टेल ते पाळा हो, पण आपले प्राणी बांधून ठेवा , नियंत्रणात ठेवा.. हे मात्र सर्वात खरं! बाकी, कुत्रा हा आमचा अत्यंत आवडता प्राणी! खूप जीव लावतो...! आपला, (श्वानप्रेमी) तात्या.

अहो काय हे? इतका झक्कास कुत्रा लाडानं तुमच्या जवळ आला आणि तुमची इतकी तंतरली? आपल्याला तर कुत्रे, मांजरं, खारी, मुंगसं, चिमण्या, कावळे, घोडे सगळं लै लै आवडतं. माझी अगदी अनोळखी कुत्र्याशीही छान गट्टी जमते! एकदा बोपदेव घाटापुढच्या कानिफनाथ मंदीरात गेलो होतो, तिथे प्रदक्षिणेच्या मार्गावर एक कुत्रा दुसर्‍या कुत्र्यावर जोरजोरात भुंकत होता. मी सहजच त्याला रागावलो, "ए..गप ! का भुंकतोयस?'" चक्क तो गप्प झाला...मी म्हणालो, "इकडं ये.." आला, छान खेळला माझ्याबरोबर. माझा आत्तेभाऊ मला म्हणाला, "तू काय रोज येतो का रे इथं?" मी म्हणालो, "कुठे रोज? आजच तर आलोय." तरीही त्या भयानक दिसणार्‍या कुत्र्याशी मस्त दंगा केला केला. आता बोला.

काय वाट्टेल ते पाळा हो, पण आपले प्राणी बांधून ठेवा , नियंत्रणात ठेवा..

हे बाकी खरं ! आमचा ब्राऊनी नुसता घराच्या गेटाशी बसलेला असायचा, पण त्याला बांधल्याखेरीज कोणी आत पाऊलही टाकायचे नाहीत. मास्तर.....च्यायला, माझ्या ब्राऊनीची आठवण झाली हो तुमच्या ह्या लेखानं...काळजात कुठेतरी घरं पडली :(

माझ्याकडे सुध्दा १ कुत्रा आणि २ मांजर आहेत. कोणताही प्राणी काही करत नाही असा माझा अनुभव आहे. माझी कुत्रा,मांजर ह्या प्राण्यांशी लगेच मैत्री होते. अगदी मस्त मस्ती करण्याइतकी :) :) मला कधीच कोणता कुत्रा चावला नाही. (माझ नशीब :)) माझे २ कुत्रे बांधुन ठेवते मी दिवसभर नाहीतर कोणी आला की झालच त्याच कल्याण :SS "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"