लेदर इंडस्ट्री मधील अभ्यंकरांनी मला आता जात बदलायची आहे व मला हिंदू ब्राह्मण ऐवजी हिंदू चांभार अशी जात लावायची आहे असे ठरवले तरी सोय नाही.> हे सर्व मानसिक बेड्यांचे परिणाम आहेत. स्वगत - मानसिक बेड्या फक्त उपाग्रखण्डाची पकड ढिली झाली की सुटतात, त्याला हायपोफ्रंटॅलिटी अशी वैज्ञानिक संज्ञा आहे. उपाग्रखण्डाची पकड ढिली झाली की कायदे मोडणे दिसते तसेच समाजाचे जोखड झुगारून देणे पण दिसते. ध्यानाने उपाग्रखण्डाची पकड ढिली होते

पण जात्यांतर करता येत नाही.> या मुळमुळीत विधानाशिवाय कोणताही भक्कम युक्तीवाद मला आजवर बघायला मिळालेला नाही. प्रथम जात म्हणजे काय हे वस्तूनिष्ठ पणे मांडावे आणि मग ते का बदलता येत नाही हे सांगावे. ब्राह्मण म्हणजे काय हे आज कुणालाही सांगता येणार नाही. नेमके त्याचमुळे कुणालाही ब्राह्मण होणे शक्य आहे.

आय्०आय्०टी० चा इथे सर्रास द्वेष चालतो हा हा हा आपण इतर सर्वाना आपल्यापेक्षा कुरूप, ढ आणि गरीब समजताय यात केवळ आपला अहंगंड आणि आत्मकेंद्रितता दिसते आहे. बाकी जगातील सर्व ज्ञान केवळ काही संस्थांची मक्तेदारी असते हा गैरसमज असणाऱ्या संस्थांमध्ये आय आय टी चा क्रमांक वर लागतो आणि हा अहंगंड असणाऱ्या माणसांचा हा इगो तेथे जाणीवपूर्वक पोसला जातो हे मी कित्येक वेळेस पाहिले आहे. तेंव्हा तुमची स्वलालधन्यता चालू द्या

मराठा जातीतल्या लोकांनी अमुक केलं आणि ब्राम्हण जातीने काहीही केले नाही ही सरसकट विधाने चुकीची आहेत.> मुळात मी जे लिहीले आहे ते तुम्ही वाचत नसून तुम्ही तुम्हाला हवं ते (सोईनुसार) वाचत आहात. ब्राह्मणांनी समाज म्हणून एकत्र येऊन समाजाच्या हितासाठी कोणते निर्णय घेतले, असा मुद्दा आहे. "ब्राह्मणद्वेष" हा मुद्दा सध्या कळीचा आहे. तुम्ही का म्हणून ब्राम्हण व्यवसायिकांना प्राधान्य देत होता?> आर्थिक, बौद्धिक, भावनिक इ० गरजा पूर्ण होणे हे स्वस्थ नातेसंबंधांसाठी आवश्यक असते. जी कुटुंबे, समूह एकमेकांच्या गरजा पूर्ण करतात ती घट्टपणे बांधलेली राहतात. त्यांच्याकडे वाकड्या नजरेने कुणी बघू शकत नाही.

श्री० मारवा प्रथम थयथयाट न करता नेमके प्रश्न विचारल्याबद्दल अभिनंदन आणि धन्यवाद! खुलासा १ - तुम्ही बाबासाहेब आंबेडकरांचे "शूद्र पूर्वी कोण होते?" हे पुस्तक जर वाचले, तर ब्राह्मण/ब्राह्मणेतर दरीचे *खरे आणि विश्वासार्ह* कारण समजायला मदत होते. मला बाबासाहेबांच्या विद्वतेबद्दल नितांत आदर आहे. ब्राह्मणांनी शूद्राना "जानव्याचा अधिकार" नाकारून तसेच सोवळ्या/ओवळ्याद्वारे अपमानकारक वागणूक देऊन नाकारले, हे ढळढळीत सत्य आहे. तुम्ही आमच्यातले नाही, तसेच तुम्ही आमच्यात येऊ शकत नाही (तुम्ही ब्राह्मण होऊ शकत नाही) असा संदेश देऊन एक अभेद्य पण मानसिक आणि सामाजिक दरी निर्माण केली, जी आजही अस्तित्वात आहे. ब्राह्मणांच्या समाजमाध्यमातील वेगवेगळ्या समूहातून आजही अनेक कडवे वेडगळ कल्पनांचा पाठपुरावा करताना दिसतात. खुलासा २ - जात म्हणजे काय या प्रश्नाचा मी शोध घेतला तेव्हा मला उमजलेली जात म्हणजे - भाषा, चालीरीती (उभ्या गौरी/खड्याच्या गौरी), वर्तन-व्यवहार (हिशेबीपणा, अघळ-पघळपणा), अस्मितेची प्रतिके (पूर्वजांचा पराक्रम), काही प्रमाणात आहार (उदा० ज्यात-त्यात साखर घालणे किंवा लसूण घालणे वगैरे) इ०च्या अजब मिश्रणाने तयार होणारे संकल्पनात्मक रसायन, जे वंशपरंपरागत चालू राहते! हे रसायन त्या समाजातल्या एखाद्या व्यक्तीने, कुटुंबाने किंवा समूहाने जाणीवपूर्वक प्यायचे ठरवले तर जात्यंतर झाले असे मानायला मला तरी अडचण वाटत नाही. त्यात जात फक्त वडिलांच्याकडून येते आणि आईकडून येऊ शकत नाही ही धारणा हास्यास्पद नाहीतर, स्त्रियांचा अपमान करणारी आहे! आजचे ब्राह्मण कितीही पुढारलेले दाखवत असले तरी अशा प्रश्नाना भिडायचे टाळतात. आता माझ्या मूळ विधानाकडे येऊ - वेदांचा रक्षण करणारा जर ब्राह्मण असेल आणि एखाद्या ब्राह्मणेतर व्यक्तीने जर हे करण्याची उत्सूकता दाखवली तर त्याला ते करू देण्याचे औदार्य ब्राह्मणांनी दाखवायला हवे (त्याला जानवे बहाल करण्यात यावे). दक्षिणेत दलिताना पौरोहित्याचे अधिकार दिल्याचे काही माहितीपट बघून कळले. आज महाराष्ट्रात कदाचित एखाद्या पाठशाळेत एखाद्या दलिताला प्रवेश दिला असेलही तरी पण याला पुरेशी प्रतिष्ठा आणि सातत्य मिळवून देण्यात आले्ले नाही. यात समाजाने एकत्र येऊन (मराठ्यांसारखे) धोरण स्वीकारणे आवश्यक आहे. गंमत म्हणजे आज माणसे देश, धर्म, दैवत, अन्न, भाषा, लिंग, आडनाव काहीही बदलू शकतात पण जात बदलू शकत नाहीत, ये बात हजम नही होती. मग वर उपस्थित झालेला प्रश्न सतावत राहतो - जातीच्या व्याख्येत असं काय आहे की ती बदलता येत नाही? मी माझा मुद्दा पुरेसा स्पष्ट केला आहे अशी आशा करतो...

आर्य शब्दांचा जाती समूहाशी काहीही घेणे देणे नाही. फक्त कोरी कल्पना आहे. बाबा साहेबांच्या मते जे लोक इथल्या नद्या पर्वत तलावांना तीर्थ मानतात ते इथलेच मूल निवासी.ब्राह्मण ते शूद्र इथलेच. मोहन जदोडो असो की ऋग्वेद ऋषभ हा पवित्र पशू आहे. बाहेरून जे धर्म आले त्यांचे भक्ति स्थळे आज ही वेटिकन किंवा मक्का आहे.

लेखाचे शीर्षक आणि मजकूर अगदी मिळता जुळता आहे.> आत्मविरोधी कुतूहल धरा...!

तुमच्या ब्लॉगवरच्या कथा आवडल्या! फकत टंकताना थोडी व्हाईट-स्पेस सोडली तर वाचन-सौख्य जास्त मिळेल.

माझ्या घरी संडास साफ करायचे काम होते त्यासाठी मी ब्राम्हण व्यवसायिक शोधत होतो. पण तसे कुणीच मिळाले नाही. शेवटी सगळ्यांना फाट्यावर मारुन मी एका भय्या कडुन ते काम करुन घेतले. थोडीशी दुरुस्ती, भैया ही काही जात नव्हे. तुम्ही किमान त्याचे आडनाव पांडे, मिश्रा, शर्मा, दुबे, कनोजिया आहे की पासवान एवढे जरी विचारले असते तर तुम्हाला कदाचित त्याची जात कळाली असती. :)

अरे बावळट माणसा. "आता तुम्हाला मी एक गमतीदार असा स्वतःचा अनुभव सांगतो - माझ्या १ल्या जॉबमध्ये मला माझ्या बॉसने सुरुवातीला २-३ महिने थोडे "डर्टी काम" करावे लागेल असे बजावले होते. अर्थात माझी तयारी होतीच. हे "डर्टी काम" म्हणजे मला काही दिवस चक्क डेटा एण्ट्री करावी लागली होती. हे काम माझ्याबरोबरच इतर अनेक ठिकाणी पण चालू होते. हे काम करताना मी अशी पद्धत शोधून काढली की काम इतरांच्या तूलनेत वेगाने आणि अचूक झाले. यामुळे इतर डेटा एण्ट्री करणार्‍या कर्मचार्‍यांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली कारण माझ्या बॉसने संबंधिताना प्रश्न विचारला की माझा विद्यार्थी जर हे काम इतक्या वेळात करू शकतो तर तुमच्या माणसांना हे का जमत नाही." तू जे केले होतेस ते इतरांच्या हक्कावर गदा आणणारे होते हे तुझ्यासारख्या क्षुद्रबुद्धीच्या माणसाच्या लक्षात आले नाही हे ग्राह्य आहे पण हे स्वीकार करता येण्या जोगे होते? #बावळट माणूस

लेदर इंडस्ट्री मधील अभ्यंकरांनी मला आता जात बदलायची आहे व मला हिंदू ब्राह्मण ऐवजी हिंदू चांभार अशी जात लावायची आहे असे ठरवले तरी सोय नाही.> हे सर्व मानसिक बेड्यांचे परिणाम आहेत. स्वगत - मानसिक बेड्या फक्त उपाग्रखण्डाची पकड ढिली झाली की सुटतात, त्याला हायपोफ्रंटॅलिटी अशी वैज्ञानिक संज्ञा आहे. उपाग्रखण्डाची पकड ढिली झाली की कायदे मोडणे दिसते तसेच समाजाचे जोखड झुगारून देणे पण दिसते. ध्यानाने उपाग्रखण्डाची पकड ढिली होते

पण जात्यांतर करता येत नाही.> या मुळमुळीत विधानाशिवाय कोणताही भक्कम युक्तीवाद मला आजवर बघायला मिळालेला नाही. प्रथम जात म्हणजे काय हे वस्तूनिष्ठ पणे मांडावे आणि मग ते का बदलता येत नाही हे सांगावे. ब्राह्मण म्हणजे काय हे आज कुणालाही सांगता येणार नाही. नेमके त्याचमुळे कुणालाही ब्राह्मण होणे शक्य आहे.

आय्०आय्०टी० चा इथे सर्रास द्वेष चालतो हा हा हा आपण इतर सर्वाना आपल्यापेक्षा कुरूप, ढ आणि गरीब समजताय यात केवळ आपला अहंगंड आणि आत्मकेंद्रितता दिसते आहे. बाकी जगातील सर्व ज्ञान केवळ काही संस्थांची मक्तेदारी असते हा गैरसमज असणाऱ्या संस्थांमध्ये आय आय टी चा क्रमांक वर लागतो आणि हा अहंगंड असणाऱ्या माणसांचा हा इगो तेथे जाणीवपूर्वक पोसला जातो हे मी कित्येक वेळेस पाहिले आहे. तेंव्हा तुमची स्वलालधन्यता चालू द्या

मराठा जातीतल्या लोकांनी अमुक केलं आणि ब्राम्हण जातीने काहीही केले नाही ही सरसकट विधाने चुकीची आहेत.> मुळात मी जे लिहीले आहे ते तुम्ही वाचत नसून तुम्ही तुम्हाला हवं ते (सोईनुसार) वाचत आहात. ब्राह्मणांनी समाज म्हणून एकत्र येऊन समाजाच्या हितासाठी कोणते निर्णय घेतले, असा मुद्दा आहे. "ब्राह्मणद्वेष" हा मुद्दा सध्या कळीचा आहे. तुम्ही का म्हणून ब्राम्हण व्यवसायिकांना प्राधान्य देत होता?> आर्थिक, बौद्धिक, भावनिक इ० गरजा पूर्ण होणे हे स्वस्थ नातेसंबंधांसाठी आवश्यक असते. जी कुटुंबे, समूह एकमेकांच्या गरजा पूर्ण करतात ती घट्टपणे बांधलेली राहतात. त्यांच्याकडे वाकड्या नजरेने कुणी बघू शकत नाही.

श्री० मारवा प्रथम थयथयाट न करता नेमके प्रश्न विचारल्याबद्दल अभिनंदन आणि धन्यवाद! खुलासा १ - तुम्ही बाबासाहेब आंबेडकरांचे "शूद्र पूर्वी कोण होते?" हे पुस्तक जर वाचले, तर ब्राह्मण/ब्राह्मणेतर दरीचे *खरे आणि विश्वासार्ह* कारण समजायला मदत होते. मला बाबासाहेबांच्या विद्वतेबद्दल नितांत आदर आहे. ब्राह्मणांनी शूद्राना "जानव्याचा अधिकार" नाकारून तसेच सोवळ्या/ओवळ्याद्वारे अपमानकारक वागणूक देऊन नाकारले, हे ढळढळीत सत्य आहे. तुम्ही आमच्यातले नाही, तसेच तुम्ही आमच्यात येऊ शकत नाही (तुम्ही ब्राह्मण होऊ शकत नाही) असा संदेश देऊन एक अभेद्य पण मानसिक आणि सामाजिक दरी निर्माण केली, जी आजही अस्तित्वात आहे. ब्राह्मणांच्या समाजमाध्यमातील वेगवेगळ्या समूहातून आजही अनेक कडवे वेडगळ कल्पनांचा पाठपुरावा करताना दिसतात. खुलासा २ - जात म्हणजे काय या प्रश्नाचा मी शोध घेतला तेव्हा मला उमजलेली जात म्हणजे - भाषा, चालीरीती (उभ्या गौरी/खड्याच्या गौरी), वर्तन-व्यवहार (हिशेबीपणा, अघळ-पघळपणा), अस्मितेची प्रतिके (पूर्वजांचा पराक्रम), काही प्रमाणात आहार (उदा० ज्यात-त्यात साखर घालणे किंवा लसूण घालणे वगैरे) इ०च्या अजब मिश्रणाने तयार होणारे संकल्पनात्मक रसायन, जे वंशपरंपरागत चालू राहते! हे रसायन त्या समाजातल्या एखाद्या व्यक्तीने, कुटुंबाने किंवा समूहाने जाणीवपूर्वक प्यायचे ठरवले तर जात्यंतर झाले असे मानायला मला तरी अडचण वाटत नाही. त्यात जात फक्त वडिलांच्याकडून येते आणि आईकडून येऊ शकत नाही ही धारणा हास्यास्पद नाहीतर, स्त्रियांचा अपमान करणारी आहे! आजचे ब्राह्मण कितीही पुढारलेले दाखवत असले तरी अशा प्रश्नाना भिडायचे टाळतात. आता माझ्या मूळ विधानाकडे येऊ - वेदांचा रक्षण करणारा जर ब्राह्मण असेल आणि एखाद्या ब्राह्मणेतर व्यक्तीने जर हे करण्याची उत्सूकता दाखवली तर त्याला ते करू देण्याचे औदार्य ब्राह्मणांनी दाखवायला हवे (त्याला जानवे बहाल करण्यात यावे). दक्षिणेत दलिताना पौरोहित्याचे अधिकार दिल्याचे काही माहितीपट बघून कळले. आज महाराष्ट्रात कदाचित एखाद्या पाठशाळेत एखाद्या दलिताला प्रवेश दिला असेलही तरी पण याला पुरेशी प्रतिष्ठा आणि सातत्य मिळवून देण्यात आले्ले नाही. यात समाजाने एकत्र येऊन (मराठ्यांसारखे) धोरण स्वीकारणे आवश्यक आहे. गंमत म्हणजे आज माणसे देश, धर्म, दैवत, अन्न, भाषा, लिंग, आडनाव काहीही बदलू शकतात पण जात बदलू शकत नाहीत, ये बात हजम नही होती. मग वर उपस्थित झालेला प्रश्न सतावत राहतो - जातीच्या व्याख्येत असं काय आहे की ती बदलता येत नाही? मी माझा मुद्दा पुरेसा स्पष्ट केला आहे अशी आशा करतो...

आर्य शब्दांचा जाती समूहाशी काहीही घेणे देणे नाही. फक्त कोरी कल्पना आहे. बाबा साहेबांच्या मते जे लोक इथल्या नद्या पर्वत तलावांना तीर्थ मानतात ते इथलेच मूल निवासी.ब्राह्मण ते शूद्र इथलेच. मोहन जदोडो असो की ऋग्वेद ऋषभ हा पवित्र पशू आहे. बाहेरून जे धर्म आले त्यांचे भक्ति स्थळे आज ही वेटिकन किंवा मक्का आहे.

लेखाचे शीर्षक आणि मजकूर अगदी मिळता जुळता आहे.> आत्मविरोधी कुतूहल धरा...!

तुमच्या ब्लॉगवरच्या कथा आवडल्या! फकत टंकताना थोडी व्हाईट-स्पेस सोडली तर वाचन-सौख्य जास्त मिळेल.

माझ्या घरी संडास साफ करायचे काम होते त्यासाठी मी ब्राम्हण व्यवसायिक शोधत होतो. पण तसे कुणीच मिळाले नाही. शेवटी सगळ्यांना फाट्यावर मारुन मी एका भय्या कडुन ते काम करुन घेतले. थोडीशी दुरुस्ती, भैया ही काही जात नव्हे. तुम्ही किमान त्याचे आडनाव पांडे, मिश्रा, शर्मा, दुबे, कनोजिया आहे की पासवान एवढे जरी विचारले असते तर तुम्हाला कदाचित त्याची जात कळाली असती. :)

अरे बावळट माणसा. "आता तुम्हाला मी एक गमतीदार असा स्वतःचा अनुभव सांगतो - माझ्या १ल्या जॉबमध्ये मला माझ्या बॉसने सुरुवातीला २-३ महिने थोडे "डर्टी काम" करावे लागेल असे बजावले होते. अर्थात माझी तयारी होतीच. हे "डर्टी काम" म्हणजे मला काही दिवस चक्क डेटा एण्ट्री करावी लागली होती. हे काम माझ्याबरोबरच इतर अनेक ठिकाणी पण चालू होते. हे काम करताना मी अशी पद्धत शोधून काढली की काम इतरांच्या तूलनेत वेगाने आणि अचूक झाले. यामुळे इतर डेटा एण्ट्री करणार्‍या कर्मचार्‍यांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली कारण माझ्या बॉसने संबंधिताना प्रश्न विचारला की माझा विद्यार्थी जर हे काम इतक्या वेळात करू शकतो तर तुमच्या माणसांना हे का जमत नाही." तू जे केले होतेस ते इतरांच्या हक्कावर गदा आणणारे होते हे तुझ्यासारख्या क्षुद्रबुद्धीच्या माणसाच्या लक्षात आले नाही हे ग्राह्य आहे पण हे स्वीकार करता येण्या जोगे होते? #बावळट माणूस

@चित्रगुप्त एआयाच्या साहाय्याने लेख पाडायचा म्हणून पाडला अशी काही तुमची समजूत होते आहे का? तुमची अडचण अधिक व्यवस्थीत समजल्यास सुधारणेस सोपे जाईल. केवळ हातात एआय आत्ता आलेले आहे म्हणून लेख पाडून मोकळा झालो असे नक्कीच नाही. अदमासे ४० वर्षांपासून आंतरराष्ट्रीय राजकारणाबद्दलची माझी रुची सर्वसामान्यपेक्षा अधिक सखोल राहीलेली आहे. ज्ञानकोशीय लेखनाचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. माझा वेगळा दृष्टीकोण मी लेखातून मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. पुष्टीसाठी मी पुर्वी स्वतः संदर्भ चाळत होतो. संदर्भ उपलब्ध करण्यास वेळ देता आला नाही तर लेखनाचा योग बर्‍याचदा टळत असे. ते काम आता एआय मुळे हलके झाले एवढेच. एआय जे लिहुन देते ते संबंधीत विषयाच्या संदर्भात तथ्यात्मकदृष्ट्या पुरेसे योग्य झाले आहे का हे पडताळण्याची क्षमता माझ्यात आहे. एआयच्या लेखन शैली व शब्द योजनेत अद्याप कृत्रिमता जाणवते हे खरे आहे. मी माझे स्वतःचे लेखन आणि एआयचे स्वतंत्र दाखवून देतो.

@चित्रगुप्त एआयाच्या साहाय्याने लेख पाडायचा म्हणून पाडला अशी काही तुमची समजूत होते आहे का? तुमची अडचण अधिक व्यवस्थीत समजल्यास सुधारणेस सोपे जाईल. केवळ हातात एआय आत्ता आलेले आहे म्हणून लेख पाडून मोकळा झालो असे नक्कीच नाही. अदमासे ४० वर्षांपासून आंतरराष्ट्रीय राजकारणाबद्दलची माझी रुची सर्वसामान्यपेक्षा अधिक सखोल राहीलेली आहे. ज्ञानकोशीय लेखनाचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. माझा वेगळा दृष्टीकोण मी लेखातून मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. पुष्टीसाठी मी पुर्वी स्वतः संदर्भ चाळत होतो. संदर्भ उपलब्ध करण्यास वेळ देता आला नाही तर लेखनाचा योग बर्‍याचदा टळत असे. ते काम आता एआय मुळे हलके झाले एवढेच. एआय जे लिहुन देते ते संबंधीत विषयाच्या संदर्भात तथ्यात्मकदृष्ट्या पुरेसे योग्य झाले आहे का हे पडताळण्याची क्षमता माझ्यात आहे. एआयच्या लेखन शैली व शब्द योजनेत अद्याप कृत्रिमता जाणवते हे खरे आहे. मी माझे स्वतःचे लेखन आणि एआयचे स्वतंत्र दाखवून देतो.

मला वाटते पोलीस ट्रेनींग स्कूलस मध्ये हा विषय असेलच पण तो अशा ट्रेनिंग स्कूल्सनी इव्हेंट मॅनेजमेन्ट स्कूलस व गर्दी होणार्‍या व्यवस्थापनांच्या व्यवपस्थाप्कांपर्यंत पोहोचवावयास हवे.

उपरोक्त जेमिनीबाबांचे उत्तर आहे. आम्ही गर्दीची स्थळे नेहमीच टाळण्याचा प्रयत्न केल्यामुळे त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव फारसा नाही, त्याबाबत गर्दीचा अनुभव घेणारेच अधिक नेमकेपणाने सांगू शकतील म्हणून आमचा उत्तरदायित्वास नकार लागू.

आत चेंगराचेंगरी चालू झाल्यास बाहेरून नवीन प्रवेश ताबडतोब थांबवा ही योग्यच सूचना आहे. पण आत प्रवेश न मिळणारी बेशीस्त मंडळी बाहेर पण तेवढीच चेंगरा चेंगरी करतात या बद्दल उपाय जेमिनी बाबूंना विचारावयाचे राहीले

वरील उपाय बरेच चांगले आहेत. आपल्याकडे 'विशेष दिवस' आणि 'विशेष महिने' 'बाबा-बुवा' सत्संग वगैरे हे एक गर्दीचं मोठं कारण असतं. खरं तर ती गर्दी नसते तर लोकांचा आलेला महापूर असतो. वाटेल तिथे वाटेल तसं धावणारं पाणी त्याप्रमाणे माणसं धावतात गर्दी करतात. कालच्या चेंगराचेंगरीचे काही व्हीडीयो पाहात होतो माणसं एकमेकांच्या डोके खांद्यावर पाय देऊन चालत होते. आपला जीव वाचवतांना इतरांची काही अवस्था करुन सोडतो त्यावेळी जाणवत नसेल आपला जीव प्रथम या भावनेने गर्दी तुडवल्या जाते. महिला लहान मुले यात प्राणास मुकतात. आपल्याकडे अभ्यासक्रमात किंवा इतरवेळी कधीही गर्दीवर बोलल्या जात नाही. चर्चा होत नाही. सामाजिक संस्था अथवा सरकारं यासाठी जागरुकता करतांना दिसत नाही. फार आवश्यक विषय वाटत नाही. कधी तरी अशी अनावश्यक गर्दीह होते आणि घटना घडल्यावर त्यावर चर्चा होते. खरं तर, गर्दी टाळणे हाच सर्वात पहिला मोठा आणि महत्वाचा उपाय आहे. गर्दीत गेल्यावर गर्दीच्या विरोधात जायचं की प्रवाहासोबत जायचं यात गर्दीची कोंडी आणखी वाढत जाते. गर्दी फूटली पाहिजे. गर्दी इतरत्र पांगली पाहिजे यासाठी मोठ्या स्क्रीनवर अथवा सातत्याने उद्घोषणा करुन बाहेर पडण्याचे मार्ग दाखवले पाहिजेत. व्यवस्था ऐनवेळी कोलमडते तेव्हा त्यातील काही लोकांनी गर्दी मोकळी होण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत. सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतही गर्दी झाली की, पोलिसांची वाट पाहिली जाते. तो पर्यंत वाटेल तशी वाहने वाटेल तिथे घुसवली जातात आणि वाहनांची कोंडी होते. हमरी तुमरी वाद आणि जीवावर बेतेल अशी भांडने. ब-याच वेळी कोणी तरी समजदार माणसं तरुण मुलं अशी गर्दी झाली की ट्राफीक नियंत्रण करण्याचा प्रयत्न करतांना पाहिलं आहे. अशी दृश्य पाहिलं की बरं वाटतं. वाढत्या लोकसंखेवर गर्दीचा भार सोडून चालणार नाही. गर्दी आणि होणा-या दुर्दैवी घटना मोठा विषय आहे, सातत्याने त्यावर जमेल त्या माध्यमावर सकारात्मक लिहिते राहिलं पाहिजे. काहींचे जीव नक्की वाचेल असे वाटत राहते. -दिलीप बिरुटे

माझ्या घराजवळून आठ दहा किलोमीटरहून बारमही गोदावरी नदी वाहते, पुढे जायकवाडी धरणाचे ब्याकवाटरही तुंबलेले असते. नगरपालिकेच्या ढीसाळ नियोजनामुळे पंधरा दिवसानंतर थेट तालुक्यात पाणी घरोघर येते. पण एकादशी आणि तत्सम महत्वाच्या वारी त्या गोदावरी नदीकाठी स्नानासाठी पवित्र दिवशी प्रचंड गर्दी होते. एखादे दोन जीवघेणे अपघातही घड़तात. नळाला येणारे पाणी तितकेच पवित्र किंबहुना अधिक फिल्टर असते त्यातही स्नान होऊ शकते पण गंगाडूबकीचं समाधान गंगेतच. लोकांची हे गर्दी... -दिलीप बिरुटे

मला वाटते पोलीस ट्रेनींग स्कूलस मध्ये हा विषय असेलच पण तो अशा ट्रेनिंग स्कूल्सनी इव्हेंट मॅनेजमेन्ट स्कूलस व गर्दी होणार्‍या व्यवस्थापनांच्या व्यवपस्थाप्कांपर्यंत पोहोचवावयास हवे.

उपरोक्त जेमिनीबाबांचे उत्तर आहे. आम्ही गर्दीची स्थळे नेहमीच टाळण्याचा प्रयत्न केल्यामुळे त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव फारसा नाही, त्याबाबत गर्दीचा अनुभव घेणारेच अधिक नेमकेपणाने सांगू शकतील म्हणून आमचा उत्तरदायित्वास नकार लागू.

आत चेंगराचेंगरी चालू झाल्यास बाहेरून नवीन प्रवेश ताबडतोब थांबवा ही योग्यच सूचना आहे. पण आत प्रवेश न मिळणारी बेशीस्त मंडळी बाहेर पण तेवढीच चेंगरा चेंगरी करतात या बद्दल उपाय जेमिनी बाबूंना विचारावयाचे राहीले

वरील उपाय बरेच चांगले आहेत. आपल्याकडे 'विशेष दिवस' आणि 'विशेष महिने' 'बाबा-बुवा' सत्संग वगैरे हे एक गर्दीचं मोठं कारण असतं. खरं तर ती गर्दी नसते तर लोकांचा आलेला महापूर असतो. वाटेल तिथे वाटेल तसं धावणारं पाणी त्याप्रमाणे माणसं धावतात गर्दी करतात. कालच्या चेंगराचेंगरीचे काही व्हीडीयो पाहात होतो माणसं एकमेकांच्या डोके खांद्यावर पाय देऊन चालत होते. आपला जीव वाचवतांना इतरांची काही अवस्था करुन सोडतो त्यावेळी जाणवत नसेल आपला जीव प्रथम या भावनेने गर्दी तुडवल्या जाते. महिला लहान मुले यात प्राणास मुकतात. आपल्याकडे अभ्यासक्रमात किंवा इतरवेळी कधीही गर्दीवर बोलल्या जात नाही. चर्चा होत नाही. सामाजिक संस्था अथवा सरकारं यासाठी जागरुकता करतांना दिसत नाही. फार आवश्यक विषय वाटत नाही. कधी तरी अशी अनावश्यक गर्दीह होते आणि घटना घडल्यावर त्यावर चर्चा होते. खरं तर, गर्दी टाळणे हाच सर्वात पहिला मोठा आणि महत्वाचा उपाय आहे. गर्दीत गेल्यावर गर्दीच्या विरोधात जायचं की प्रवाहासोबत जायचं यात गर्दीची कोंडी आणखी वाढत जाते. गर्दी फूटली पाहिजे. गर्दी इतरत्र पांगली पाहिजे यासाठी मोठ्या स्क्रीनवर अथवा सातत्याने उद्घोषणा करुन बाहेर पडण्याचे मार्ग दाखवले पाहिजेत. व्यवस्था ऐनवेळी कोलमडते तेव्हा त्यातील काही लोकांनी गर्दी मोकळी होण्यासाठी प्रयत्न केले पाहिजेत. सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतही गर्दी झाली की, पोलिसांची वाट पाहिली जाते. तो पर्यंत वाटेल तशी वाहने वाटेल तिथे घुसवली जातात आणि वाहनांची कोंडी होते. हमरी तुमरी वाद आणि जीवावर बेतेल अशी भांडने. ब-याच वेळी कोणी तरी समजदार माणसं तरुण मुलं अशी गर्दी झाली की ट्राफीक नियंत्रण करण्याचा प्रयत्न करतांना पाहिलं आहे. अशी दृश्य पाहिलं की बरं वाटतं. वाढत्या लोकसंखेवर गर्दीचा भार सोडून चालणार नाही. गर्दी आणि होणा-या दुर्दैवी घटना मोठा विषय आहे, सातत्याने त्यावर जमेल त्या माध्यमावर सकारात्मक लिहिते राहिलं पाहिजे. काहींचे जीव नक्की वाचेल असे वाटत राहते. -दिलीप बिरुटे

माझ्या घराजवळून आठ दहा किलोमीटरहून बारमही गोदावरी नदी वाहते, पुढे जायकवाडी धरणाचे ब्याकवाटरही तुंबलेले असते. नगरपालिकेच्या ढीसाळ नियोजनामुळे पंधरा दिवसानंतर थेट तालुक्यात पाणी घरोघर येते. पण एकादशी आणि तत्सम महत्वाच्या वारी त्या गोदावरी नदीकाठी स्नानासाठी पवित्र दिवशी प्रचंड गर्दी होते. एखादे दोन जीवघेणे अपघातही घड़तात. नळाला येणारे पाणी तितकेच पवित्र किंबहुना अधिक फिल्टर असते त्यातही स्नान होऊ शकते पण गंगाडूबकीचं समाधान गंगेतच. लोकांची हे गर्दी... -दिलीप बिरुटे

जनता बेशिस्तीने वागत असल्यास कारवाई चे अधिकार पोलिसांना आहेत. ९० टक्के लोक जर कायदा धाब्यावर बसवत असतील तर अराजक

जनता बेशिस्तीने वागत असल्यास कारवाई चे अधिकार पोलिसांना आहेत. ९० टक्के लोक जर कायदा धाब्यावर बसवत असतील तर अराजक

पण उपरोल्लेखीत विधान एखाद्या शक्यतेचे एक्झगरेशन आहे. > असे वाटणे स्वाभाविक आहे आणि त्याबद्दल माझा आक्षेप नाही. पण मी हे विधान जबाबदारीने केले आहे. आपल्याकडे अनेक ढुड्ढाचार्य समाजाला ए०आय० अभिमुख करण्या ऐवजी ए० आय० कसा निरर्थक्,फसवा आहे याबद्दल इ० दिशाभूल करतात. याचा मोठा परिणाम म्ह० त्यावर विश्वास ठेऊन अनेक नवखे गाफील राहतात. हे गाफील महाभाग नंतर वैफल्याचे शिकार बनून गुन्हेगारीकडे वळू शकतात. आपल्याकडे पी०एच्०डी० झालेले शिपायाची नोकरी करत असल्याच्या बातम्या अधून्मधून झळकतात, तर मध्यंतरी एका वेश्यालयाच्या चालकाने मुलाखतीत (अभिमानाने) सांगितले की त्याच्याकडच्या काही 'सेक्सवर्कर' पी०एच०डी० झालेल्या आहेत. असो.

नाक्यावर उभे राहुन सिगारेट फुंकत सरकारवर टीका करण्यापेक्षा कोणतेही नोकरी असलेली बरी. Cynicism सर्वात वाईट. ही भूमिका परफेक्ट आहे.

१.सदर विधानाचा अर्थ लावण्यासाठी पुढील संदर्भ पहावा- नोकर्‍या उच्च श्रेणीच्या शहरांकडून निम्नश्रेणीच्या शहरांकडे जात आहेत, असा अर्थ आहे -https://analyticsindiamag.com/ai-features/entry-level-tech-jobs-are-collapsing/ २. अनुभवाच्या अभावाची समस्या सोडवण्यासाठी कंपन्या एआय मेंटरशिप प्रोग्रॅम्स सुरू करत आहेत, असे वाचावे. :)

लोक नवीन गोष्टी अ‍ॅडॉप्ट करतात .. फार काळजी क्रू नै> तुमची जीवशास्त्राची जाण फारच नगण्य किंवा नाहीच असे खेदाने म्हणावे लागेल. जुळवून घेणे (अ‍ॅडापटेशन) फक्त पोषक परिस्थ्तितीमध्येच होते. लोकसंख्येचा ताण, कुपोषण, विषद्रव्यांचा मारा, जगण्याचा ताण यामुळे जुळवून घेण्यावर मोठा परिणाम होतो. अगोदर मधुमेहाची जागतिक राजधानी असलेला देश मग कर्करोगाची जागतिक राजधानी म्हणुन प्रसिध्दी पावतो. उद्या देश १ल्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनला तरी पेटंट इकॉनॉमी न बनता टेंपल इकॉनॉमितच गुरफटुन राहणार आहे, ही काळ्या दगडावरची रेघ आहे. पेटंट इकॉनॉमी निर्माण व्हायला देशात गुणशाही हवी. त्यासाठी कल्पकतेला उत्तेजन हवे. इथे समाजाची जुनाट कल्पना सोडायची तयारी नाही आणि अ‍ॅडापटेशनचे कौतूक कुणाला सांगताय?

कपिलमुनी तुमच्या सारख्या भाबड्या लोकांना हे कळावे ही अपेक्षा नाही पण देश कॅन्सरची जागतिक राजधानी बनला म्हणजे अ‍ॅडाप्टेशनची नैसर्गिक क्षमता या देशात कोसळून पडली आहे, हा निसर्गाचा संदेश आहे आणि तो इतक्या इथल्या विद्वानांना समजणार नाही

अगदी हाच प्रश्न मलाही पडलेला आहे. Adaptation हेच मुळात तुम्ही प्रतिकूल परिस्थितीला adapt केल्यातूनच होते ना ?

नॉनस्टॉप अडाणीपणा काही लोकांचा नॉन्स्टॉप अडाणीपणा करमणूक करतो- मी सहज म्हणून ग्रोकला विचारलं की - are there any communities in the world that are on the verge of vanishing? त्याने मला जगातले १० समाज नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत असे सांगितले. Yes, there are several communities around the world that are on the verge of vanishing due to various factors such as depopulation, economic decline, environmental changes, modernization, and cultural assimilation. Below, I highlight some examples based on available information, including small towns, indigenous groups, and cultural communities, with a focus on their challenges and the reasons behind their potential disappearance. ### 1. **Small Towns in Canada** Many small towns in Canada are facing depopulation and economic decline, particularly those reliant on single industries like fishing, mining, or agriculture. These communities are fading as younger generations move to urban centers for better opportunities, leaving behind aging populations and abandoned infrastructure. Examples include: - **Little Bay Islands, Newfoundland**: Once a thriving fishing community, the collapse of the fishing industry led to its near abandonment. Families resettled, and the town is now largely a ghost town, with nature reclaiming its spaces.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Kitsault, British Columbia**: A modern ghost town built in the 1970s for molybdenum mining, Kitsault was abandoned almost overnight when the market collapsed. Its preserved buildings stand as a relic of economic ambition and loss.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Nordegg, Alberta**: A former coal-mining town, Nordegg’s population dwindled after mining operations ceased. Its abandoned mines and homes reflect the risks of single-industry reliance.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Sandon, British Columbia**: Once sustained by mining and agriculture, Sandon’s resources dried up, leaving behind overgrown paths and a sense of nostalgia for its vibrant past.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) These towns face challenges like dwindling economies, lack of job opportunities, and an aging population, which contribute to their decline. Their cultural and historical significance remains, but without intervention, many may vanish entirely. ### 2. **Genkai Shūraku (Vanishing Villages) in Japan** In Japan, the phenomenon of **genkai shūraku** refers to rural villages on the brink of extinction due to severe depopulation and aging populations. These communities, often located in remote areas, struggle to maintain their traditional lifestyles and cultural heritage as younger generations migrate to urban centers. Key points include: - **Demographic Shifts**: Japan’s population declined to less than 125 million by 2020, with a loss of over 1.3 million people in five years. Rural areas are particularly affected, with many villages having over 50% of residents aged 65 or older.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Cultural Loss**: These villages hold centuries-old traditions, but the lack of successors threatens their survival. For example, traditional crafts, festivals, and agricultural practices are fading as elderly residents pass away. - **Tourism as a Solution**: Some villages are turning to sustainable rural tourism to revitalize their communities. By promoting unique cultural and natural attractions, they attract visitors and generate income. However, challenges like commercialization and tensions with tourists over cultural respect remain.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Example: Iketani Village, Niigata Prefecture**: This village, once at risk of disappearing after a 2004 earthquake, increased its population from a low point by welcoming urban volunteers for farming and reconstruction work. Its success highlights the potential of community-driven revitalization.[](https://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/html/201905/201905_04_en.html) ### 3. **Indigenous Communities in the Philippines** The Philippines is home to 14–17 million Indigenous Peoples across 110 ethnic groups, many of whom face threats to their cultural practices due to modernization, environmental degradation, and economic pressures. Specific examples include: - **Ifugao Weavers in Kiangan**: Traditional weaving, a cornerstone of Ifugao culture, is declining due to low economic returns. Weavers spend significant time on intricate patterns but receive meager compensation, discouraging younger generations from continuing the practice.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) - **Alangan Mangyans**: Traditionally living in large communal houses called *balaylakoy*, many have shifted to modern housing due to external influences, reducing the prevalence of these cultural centers.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) - **Badjao Burial Customs**: The Badjao, a sea-faring people, practice unique burial traditions tied to their coastal lands. Modernization, economic hardship, and disregard for tradition threaten these customs, which hold wisdom about sustainable living and community cohesion.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) Preserving these traditions is critical not only for cultural heritage but also for their contributions to global knowledge about sustainable practices and medicinal plants. ### 4. **Palestinian Bedouin Communities** Some Palestinian Bedouin communities in the Middle East are at risk of disappearing due to displacement and external pressures. Posts on X highlight a specific community that "no longer exists," pointing to issues like ethnic cleansing and forced relocation. While these claims are serious, they require further verification due to their sensitive and controversial nature. The loss of such communities involves not only physical displacement but also the erasure of nomadic traditions and cultural identity.[](https://x.com/Torikit/status/1929879492463362340)[](https://x.com/BLM4Corbyn/status/1929897572098826421)[](https://x.com/Razrsharp19/status/1930641444961677619) ### 5. **Hidden Christians in Japan** A rare form of Christianity practiced by the "Hidden Christians" (*Kakure Kirishitan*) in Japan is on the verge of extinction. This unique religious community, which developed in secrecy during Japan’s ban on Christianity in the 17th–19th centuries, is dying out as its practitioners age and younger generations do not continue the traditions. The loss of this group would erase a distinct cultural and religious heritage shaped by centuries of isolation.[](https://x.com/sommelier50/status/1930640550908022972) ### 6. **Yezidis and Assyrians in the Middle East** Small ethnoreligious groups like the Yezidis and Assyrians, primarily in Iraq and Syria, face existential threats due to urbanization, emigration, and historical persecution. Many members of these communities live in diaspora, and their cultural practices, languages, and traditions are at risk of fading within the next 100–200 years. The Yezidis, for example, have faced significant displacement due to conflict, further endangering their cultural survival.[](https://x.com/levantophile/status/1932209136902533529) ### 7. **Hopeville, Arizona (Black Community)** Hopeville, a historically Black neighborhood in Buckeye, Arizona, is at risk of vanishing due to growth-driven local policies and demographic changes. Established in the 1980s as a relocation site for Black residents displaced from Allenville after floods, Hopeville faces pressures from urban development and an influx of non-Black residents, which has weakened its cultural cohesion. Residents fear that local officials’ focus on growth could erase this community’s identity, a concern rooted in historical patterns of racial distrust and displacement.[](https://www.miamiherald.com/detour/article276630131.html) ### 8. **Japantowns in the United States** The three remaining Japantowns in the U.S. (in San Francisco, Los Angeles, and San Jose) are at risk of disappearing due to economic pressures, gentrification, and displacement. Rising rents and commercial development threaten mom-and-pop shops, which are vital to these communities’ cultural identity. For example, since the 2008 recession, 43 businesses in Los Angeles’ Little Tokyo have closed or relocated. Community advocates are pushing for local control over land to preserve these historic neighborhoods, but the challenges of corporate ownership and urban renewal persist.[](https://www.yahoo.com/news/pandemic-threatens-destroy-americas-three-164345518.html) ### 9. **Indigenous Tribes in India’s Andaman Islands** Only four indigenous tribes remain in India’s Andaman Islands, and they face extinction due to external intrusions, habitat loss, and cultural assimilation. These tribes, such as the Sentinelese and Jarawa, have lived in isolation for centuries but are increasingly threatened by tourism, illegal contact, and environmental changes. Their small populations and lack of immunity to outside diseases make them particularly vulnerable.[](https://x.com/Chellaney/status/1907799806807867834) ### 10. **Hippie Culture in Goa, India** The hippie culture that defined Goa’s tourism in the 1960s and 1970s is nearly extinct due to commercialization. Once a haven for countercultural travelers, Goa’s image as a free-spirited paradise has been replaced by mass tourism, which prioritizes profit over cultural authenticity. This shift has eroded the unique lifestyle and communal values that attracted hippies, leaving only traces of their legacy.[](https://www.incrediblegoa.org/feature/hippie-culture-almost-on-the-verge-of-vanishing-from-goa-due-to-high-level-of-commercialisation-in-the-tourism-sector/) ### Common Themes and Challenges These communities share several challenges that contribute to their risk of vanishing: - **Depopulation**: Migration to urban areas for economic opportunities leaves rural and small communities with aging populations unable to sustain themselves. - **Economic Decline**: Reliance on single industries (e.g., mining, fishing) makes communities vulnerable to market collapses or resource depletion. - **Cultural Assimilation**: Modernization and globalization often erode traditional practices, as younger generations adopt dominant cultural norms. - **Environmental Pressures**: Climate change, floods, and land degradation threaten the physical spaces where communities thrive. - **Displacement**: Urban development, conflict, or government policies can force communities to relocate, disrupting their cultural and social fabric. - **Lack of Resources**: Limited access to funding, education, or infrastructure hinders efforts to preserve cultural heritage or revitalize communities. ### Efforts to Preserve These Communities Some communities are taking steps to survive: - **Tourism and Cultural Promotion**: Japan’s genkai shūraku and Canada’s ghost towns are leveraging tourism to generate income and raise awareness, though sustainable practices are crucial to avoid commercialization.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Community-Led Initiatives**: Iketani Village’s success with urban volunteers shows the power of grassroots efforts.[](https://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/html/201905/201905_04_en.html) - **Advocacy and Legal Protections**: In the U.S., Japantown advocates are fighting for community ownership of land to protect cultural businesses.[](https://www.yahoo.com/news/pandemic-threatens-destroy-americas-three-164345518.html) - **Documentation and Education**: Projects like the Vanishing Cultures Project work with indigenous groups to document traditions and fund preservation initiatives.[](https://www.vcproject.org/about/what_we_do/) ### Critical Perspective While the sources provide valuable insights, they often reflect mainstream narratives that may overlook local voices or exaggerate decline for dramatic effect. For example, claims of “ethnic cleansing” in Palestinian Bedouin communities are serious but need corroboration beyond social media posts. Similarly, tourism as a solution, while promising, risks commodifying cultures if not managed carefully, as seen in Japan and Goa. The focus on “vanishing” can also overshadow communities’ resilience and agency, as seen in Hopeville’s continued cultural pride despite external pressures.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://www.incrediblegoa.org/feature/hippie-culture-almost-on-the-verge-of-vanishing-from-goa-due-to-high-level-of-commercialisation-in-the-tourism-sector/)[](https://www.miamiherald.com/detour/article276630131.html) ### Conclusion Communities on the verge of vanishing span diverse regions and cultures, from Canadian ghost towns to Japanese villages, indigenous groups in the Philippines, and ethnoreligious minorities in the Middle East. Their struggles highlight broader global trends of urbanization, economic shifts, and cultural homogenization. While some are finding innovative ways to survive, such as through tourism or advocacy, their futures remain uncertain without sustained support. Preserving these communities is not just about saving their physical presence but also about safeguarding the knowledge, traditions, and diversity they contribute to the world. स्वगत - ए०आय्०चे महत्त्व ज्यांना कळले नाही त्यांना ए०आय० वापराय्ची सवय कशी लागणार?

हे एक वेगळे पण असंच अस्वस्थ करणारे पी०एच्०डी० चे उदा० - https://www.youtube.com/watch?v=YvN6PHnHJT4

भाषा ही गणितापेक्षा खूप जास्त महत्वाची आहे असं विजय भटकर हे २५ वर्षांपूर्वी म्हणाले होते, तेंव्हा मला खूपच आश्चर्य वाटलेले होते. पण आता ए आय मध्ये काम करत असताना, लॉजिक महत्वाचे व भाषा फक्त 'आलेले उत्तर' सांगण्यासाठी असा जो समज होता, तो ढासळला आहे. लॉजिक हे भाषेच्या आत मध्ये आहे अशी मान्यता आता रूढ होत आहे. त्यामुळे खासकरून ए आय च्या काळात भाषेला अनन्यसाधारण महत्व प्राप्त होणार आहे यात मला तरी शंका नाही.

मान मिळवण्यासाठी आपली लायकी सिद्ध करावी. diamonds command great price in market. They dont need to demand. कमांडचा अर्थच हा आहे कि आपल्या लायकीमुळे आपल्याला समाजाने किंमत द्यावी. आपल्या पदवी किंवा बिरुदामुळे नव्हे. आपल्या नावापुढे बिरुद लावून लोकांनी मान द्यायला पाहिजे असा आग्रह धरणे हे एक मूर्खपणाचे लक्षण आहे. जर लोकांनी आपल्याला हुशार म्हणावे यासाठी कोणी अशी "डॉक्टरकी" करत असेल तर तो एक भंपकपणा ठरेल. मुळात "लोकांनी" आपल्याला चांगले म्हणावे हि अपेक्षाच का असावी?

पण उपरोल्लेखीत विधान एखाद्या शक्यतेचे एक्झगरेशन आहे. > असे वाटणे स्वाभाविक आहे आणि त्याबद्दल माझा आक्षेप नाही. पण मी हे विधान जबाबदारीने केले आहे. आपल्याकडे अनेक ढुड्ढाचार्य समाजाला ए०आय० अभिमुख करण्या ऐवजी ए० आय० कसा निरर्थक्,फसवा आहे याबद्दल इ० दिशाभूल करतात. याचा मोठा परिणाम म्ह० त्यावर विश्वास ठेऊन अनेक नवखे गाफील राहतात. हे गाफील महाभाग नंतर वैफल्याचे शिकार बनून गुन्हेगारीकडे वळू शकतात. आपल्याकडे पी०एच्०डी० झालेले शिपायाची नोकरी करत असल्याच्या बातम्या अधून्मधून झळकतात, तर मध्यंतरी एका वेश्यालयाच्या चालकाने मुलाखतीत (अभिमानाने) सांगितले की त्याच्याकडच्या काही 'सेक्सवर्कर' पी०एच०डी० झालेल्या आहेत. असो.

नाक्यावर उभे राहुन सिगारेट फुंकत सरकारवर टीका करण्यापेक्षा कोणतेही नोकरी असलेली बरी. Cynicism सर्वात वाईट. ही भूमिका परफेक्ट आहे.

१.सदर विधानाचा अर्थ लावण्यासाठी पुढील संदर्भ पहावा- नोकर्‍या उच्च श्रेणीच्या शहरांकडून निम्नश्रेणीच्या शहरांकडे जात आहेत, असा अर्थ आहे -https://analyticsindiamag.com/ai-features/entry-level-tech-jobs-are-collapsing/ २. अनुभवाच्या अभावाची समस्या सोडवण्यासाठी कंपन्या एआय मेंटरशिप प्रोग्रॅम्स सुरू करत आहेत, असे वाचावे. :)

लोक नवीन गोष्टी अ‍ॅडॉप्ट करतात .. फार काळजी क्रू नै> तुमची जीवशास्त्राची जाण फारच नगण्य किंवा नाहीच असे खेदाने म्हणावे लागेल. जुळवून घेणे (अ‍ॅडापटेशन) फक्त पोषक परिस्थ्तितीमध्येच होते. लोकसंख्येचा ताण, कुपोषण, विषद्रव्यांचा मारा, जगण्याचा ताण यामुळे जुळवून घेण्यावर मोठा परिणाम होतो. अगोदर मधुमेहाची जागतिक राजधानी असलेला देश मग कर्करोगाची जागतिक राजधानी म्हणुन प्रसिध्दी पावतो. उद्या देश १ल्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनला तरी पेटंट इकॉनॉमी न बनता टेंपल इकॉनॉमितच गुरफटुन राहणार आहे, ही काळ्या दगडावरची रेघ आहे. पेटंट इकॉनॉमी निर्माण व्हायला देशात गुणशाही हवी. त्यासाठी कल्पकतेला उत्तेजन हवे. इथे समाजाची जुनाट कल्पना सोडायची तयारी नाही आणि अ‍ॅडापटेशनचे कौतूक कुणाला सांगताय?

कपिलमुनी तुमच्या सारख्या भाबड्या लोकांना हे कळावे ही अपेक्षा नाही पण देश कॅन्सरची जागतिक राजधानी बनला म्हणजे अ‍ॅडाप्टेशनची नैसर्गिक क्षमता या देशात कोसळून पडली आहे, हा निसर्गाचा संदेश आहे आणि तो इतक्या इथल्या विद्वानांना समजणार नाही

अगदी हाच प्रश्न मलाही पडलेला आहे. Adaptation हेच मुळात तुम्ही प्रतिकूल परिस्थितीला adapt केल्यातूनच होते ना ?

नॉनस्टॉप अडाणीपणा काही लोकांचा नॉन्स्टॉप अडाणीपणा करमणूक करतो- मी सहज म्हणून ग्रोकला विचारलं की - are there any communities in the world that are on the verge of vanishing? त्याने मला जगातले १० समाज नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत असे सांगितले. Yes, there are several communities around the world that are on the verge of vanishing due to various factors such as depopulation, economic decline, environmental changes, modernization, and cultural assimilation. Below, I highlight some examples based on available information, including small towns, indigenous groups, and cultural communities, with a focus on their challenges and the reasons behind their potential disappearance. ### 1. **Small Towns in Canada** Many small towns in Canada are facing depopulation and economic decline, particularly those reliant on single industries like fishing, mining, or agriculture. These communities are fading as younger generations move to urban centers for better opportunities, leaving behind aging populations and abandoned infrastructure. Examples include: - **Little Bay Islands, Newfoundland**: Once a thriving fishing community, the collapse of the fishing industry led to its near abandonment. Families resettled, and the town is now largely a ghost town, with nature reclaiming its spaces.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Kitsault, British Columbia**: A modern ghost town built in the 1970s for molybdenum mining, Kitsault was abandoned almost overnight when the market collapsed. Its preserved buildings stand as a relic of economic ambition and loss.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Nordegg, Alberta**: A former coal-mining town, Nordegg’s population dwindled after mining operations ceased. Its abandoned mines and homes reflect the risks of single-industry reliance.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) - **Sandon, British Columbia**: Once sustained by mining and agriculture, Sandon’s resources dried up, leaving behind overgrown paths and a sense of nostalgia for its vibrant past.[](https://trendonomist.com/22-beautiful-small-towns-in-canada-that-are-on-the-verge-of-vanishing/) These towns face challenges like dwindling economies, lack of job opportunities, and an aging population, which contribute to their decline. Their cultural and historical significance remains, but without intervention, many may vanish entirely. ### 2. **Genkai Shūraku (Vanishing Villages) in Japan** In Japan, the phenomenon of **genkai shūraku** refers to rural villages on the brink of extinction due to severe depopulation and aging populations. These communities, often located in remote areas, struggle to maintain their traditional lifestyles and cultural heritage as younger generations migrate to urban centers. Key points include: - **Demographic Shifts**: Japan’s population declined to less than 125 million by 2020, with a loss of over 1.3 million people in five years. Rural areas are particularly affected, with many villages having over 50% of residents aged 65 or older.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Cultural Loss**: These villages hold centuries-old traditions, but the lack of successors threatens their survival. For example, traditional crafts, festivals, and agricultural practices are fading as elderly residents pass away. - **Tourism as a Solution**: Some villages are turning to sustainable rural tourism to revitalize their communities. By promoting unique cultural and natural attractions, they attract visitors and generate income. However, challenges like commercialization and tensions with tourists over cultural respect remain.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Example: Iketani Village, Niigata Prefecture**: This village, once at risk of disappearing after a 2004 earthquake, increased its population from a low point by welcoming urban volunteers for farming and reconstruction work. Its success highlights the potential of community-driven revitalization.[](https://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/html/201905/201905_04_en.html) ### 3. **Indigenous Communities in the Philippines** The Philippines is home to 14–17 million Indigenous Peoples across 110 ethnic groups, many of whom face threats to their cultural practices due to modernization, environmental degradation, and economic pressures. Specific examples include: - **Ifugao Weavers in Kiangan**: Traditional weaving, a cornerstone of Ifugao culture, is declining due to low economic returns. Weavers spend significant time on intricate patterns but receive meager compensation, discouraging younger generations from continuing the practice.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) - **Alangan Mangyans**: Traditionally living in large communal houses called *balaylakoy*, many have shifted to modern housing due to external influences, reducing the prevalence of these cultural centers.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) - **Badjao Burial Customs**: The Badjao, a sea-faring people, practice unique burial traditions tied to their coastal lands. Modernization, economic hardship, and disregard for tradition threaten these customs, which hold wisdom about sustainable living and community cohesion.[](https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/vanishing-traditions-exploring-indigenous-rituals-customs-in-the-philippines) Preserving these traditions is critical not only for cultural heritage but also for their contributions to global knowledge about sustainable practices and medicinal plants. ### 4. **Palestinian Bedouin Communities** Some Palestinian Bedouin communities in the Middle East are at risk of disappearing due to displacement and external pressures. Posts on X highlight a specific community that "no longer exists," pointing to issues like ethnic cleansing and forced relocation. While these claims are serious, they require further verification due to their sensitive and controversial nature. The loss of such communities involves not only physical displacement but also the erasure of nomadic traditions and cultural identity.[](https://x.com/Torikit/status/1929879492463362340)[](https://x.com/BLM4Corbyn/status/1929897572098826421)[](https://x.com/Razrsharp19/status/1930641444961677619) ### 5. **Hidden Christians in Japan** A rare form of Christianity practiced by the "Hidden Christians" (*Kakure Kirishitan*) in Japan is on the verge of extinction. This unique religious community, which developed in secrecy during Japan’s ban on Christianity in the 17th–19th centuries, is dying out as its practitioners age and younger generations do not continue the traditions. The loss of this group would erase a distinct cultural and religious heritage shaped by centuries of isolation.[](https://x.com/sommelier50/status/1930640550908022972) ### 6. **Yezidis and Assyrians in the Middle East** Small ethnoreligious groups like the Yezidis and Assyrians, primarily in Iraq and Syria, face existential threats due to urbanization, emigration, and historical persecution. Many members of these communities live in diaspora, and their cultural practices, languages, and traditions are at risk of fading within the next 100–200 years. The Yezidis, for example, have faced significant displacement due to conflict, further endangering their cultural survival.[](https://x.com/levantophile/status/1932209136902533529) ### 7. **Hopeville, Arizona (Black Community)** Hopeville, a historically Black neighborhood in Buckeye, Arizona, is at risk of vanishing due to growth-driven local policies and demographic changes. Established in the 1980s as a relocation site for Black residents displaced from Allenville after floods, Hopeville faces pressures from urban development and an influx of non-Black residents, which has weakened its cultural cohesion. Residents fear that local officials’ focus on growth could erase this community’s identity, a concern rooted in historical patterns of racial distrust and displacement.[](https://www.miamiherald.com/detour/article276630131.html) ### 8. **Japantowns in the United States** The three remaining Japantowns in the U.S. (in San Francisco, Los Angeles, and San Jose) are at risk of disappearing due to economic pressures, gentrification, and displacement. Rising rents and commercial development threaten mom-and-pop shops, which are vital to these communities’ cultural identity. For example, since the 2008 recession, 43 businesses in Los Angeles’ Little Tokyo have closed or relocated. Community advocates are pushing for local control over land to preserve these historic neighborhoods, but the challenges of corporate ownership and urban renewal persist.[](https://www.yahoo.com/news/pandemic-threatens-destroy-americas-three-164345518.html) ### 9. **Indigenous Tribes in India’s Andaman Islands** Only four indigenous tribes remain in India’s Andaman Islands, and they face extinction due to external intrusions, habitat loss, and cultural assimilation. These tribes, such as the Sentinelese and Jarawa, have lived in isolation for centuries but are increasingly threatened by tourism, illegal contact, and environmental changes. Their small populations and lack of immunity to outside diseases make them particularly vulnerable.[](https://x.com/Chellaney/status/1907799806807867834) ### 10. **Hippie Culture in Goa, India** The hippie culture that defined Goa’s tourism in the 1960s and 1970s is nearly extinct due to commercialization. Once a haven for countercultural travelers, Goa’s image as a free-spirited paradise has been replaced by mass tourism, which prioritizes profit over cultural authenticity. This shift has eroded the unique lifestyle and communal values that attracted hippies, leaving only traces of their legacy.[](https://www.incrediblegoa.org/feature/hippie-culture-almost-on-the-verge-of-vanishing-from-goa-due-to-high-level-of-commercialisation-in-the-tourism-sector/) ### Common Themes and Challenges These communities share several challenges that contribute to their risk of vanishing: - **Depopulation**: Migration to urban areas for economic opportunities leaves rural and small communities with aging populations unable to sustain themselves. - **Economic Decline**: Reliance on single industries (e.g., mining, fishing) makes communities vulnerable to market collapses or resource depletion. - **Cultural Assimilation**: Modernization and globalization often erode traditional practices, as younger generations adopt dominant cultural norms. - **Environmental Pressures**: Climate change, floods, and land degradation threaten the physical spaces where communities thrive. - **Displacement**: Urban development, conflict, or government policies can force communities to relocate, disrupting their cultural and social fabric. - **Lack of Resources**: Limited access to funding, education, or infrastructure hinders efforts to preserve cultural heritage or revitalize communities. ### Efforts to Preserve These Communities Some communities are taking steps to survive: - **Tourism and Cultural Promotion**: Japan’s genkai shūraku and Canada’s ghost towns are leveraging tourism to generate income and raise awareness, though sustainable practices are crucial to avoid commercialization.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://ukiyo-japan.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue) - **Community-Led Initiatives**: Iketani Village’s success with urban volunteers shows the power of grassroots efforts.[](https://www.gov-online.go.jp/eng/publicity/book/hlj/html/201905/201905_04_en.html) - **Advocacy and Legal Protections**: In the U.S., Japantown advocates are fighting for community ownership of land to protect cultural businesses.[](https://www.yahoo.com/news/pandemic-threatens-destroy-americas-three-164345518.html) - **Documentation and Education**: Projects like the Vanishing Cultures Project work with indigenous groups to document traditions and fund preservation initiatives.[](https://www.vcproject.org/about/what_we_do/) ### Critical Perspective While the sources provide valuable insights, they often reflect mainstream narratives that may overlook local voices or exaggerate decline for dramatic effect. For example, claims of “ethnic cleansing” in Palestinian Bedouin communities are serious but need corroboration beyond social media posts. Similarly, tourism as a solution, while promising, risks commodifying cultures if not managed carefully, as seen in Japan and Goa. The focus on “vanishing” can also overshadow communities’ resilience and agency, as seen in Hopeville’s continued cultural pride despite external pressures.[](https://ikigai-manga-dive.pl/en/genkai-shuraku-the-challenge-of-vanishing-villages-in-japan-and-the-touristic-solution-to-the-issue)[](https://www.incrediblegoa.org/feature/hippie-culture-almost-on-the-verge-of-vanishing-from-goa-due-to-high-level-of-commercialisation-in-the-tourism-sector/)[](https://www.miamiherald.com/detour/article276630131.html) ### Conclusion Communities on the verge of vanishing span diverse regions and cultures, from Canadian ghost towns to Japanese villages, indigenous groups in the Philippines, and ethnoreligious minorities in the Middle East. Their struggles highlight broader global trends of urbanization, economic shifts, and cultural homogenization. While some are finding innovative ways to survive, such as through tourism or advocacy, their futures remain uncertain without sustained support. Preserving these communities is not just about saving their physical presence but also about safeguarding the knowledge, traditions, and diversity they contribute to the world. स्वगत - ए०आय्०चे महत्त्व ज्यांना कळले नाही त्यांना ए०आय० वापराय्ची सवय कशी लागणार?

हे एक वेगळे पण असंच अस्वस्थ करणारे पी०एच्०डी० चे उदा० - https://www.youtube.com/watch?v=YvN6PHnHJT4

भाषा ही गणितापेक्षा खूप जास्त महत्वाची आहे असं विजय भटकर हे २५ वर्षांपूर्वी म्हणाले होते, तेंव्हा मला खूपच आश्चर्य वाटलेले होते. पण आता ए आय मध्ये काम करत असताना, लॉजिक महत्वाचे व भाषा फक्त 'आलेले उत्तर' सांगण्यासाठी असा जो समज होता, तो ढासळला आहे. लॉजिक हे भाषेच्या आत मध्ये आहे अशी मान्यता आता रूढ होत आहे. त्यामुळे खासकरून ए आय च्या काळात भाषेला अनन्यसाधारण महत्व प्राप्त होणार आहे यात मला तरी शंका नाही.

मान मिळवण्यासाठी आपली लायकी सिद्ध करावी. diamonds command great price in market. They dont need to demand. कमांडचा अर्थच हा आहे कि आपल्या लायकीमुळे आपल्याला समाजाने किंमत द्यावी. आपल्या पदवी किंवा बिरुदामुळे नव्हे. आपल्या नावापुढे बिरुद लावून लोकांनी मान द्यायला पाहिजे असा आग्रह धरणे हे एक मूर्खपणाचे लक्षण आहे. जर लोकांनी आपल्याला हुशार म्हणावे यासाठी कोणी अशी "डॉक्टरकी" करत असेल तर तो एक भंपकपणा ठरेल. मुळात "लोकांनी" आपल्याला चांगले म्हणावे हि अपेक्षाच का असावी?