उदय सप्रे, मि.पा. वर स्वागत... तुम्ही ज्या लिंक पाठवल्या आहेत. त्या खासच आहेत. मी पाहिल्या डाऊनलोड करून... एक विनंती आहे, तुम्ही जर या डाऊनलोड करून स्वतःच्या हस्ताक्षरात्(टाईप करून) लिहिल्या तर फार बरे होईल.. आम्हाला वाचताना जो आनंद मिळेल तो अवर्णनीय असेल..:)))))))))

उदय मित्रा, तुझे मिसळपाव वर स्वागत असो... येथे तुझ्या लेखनाचे अनेक चाहते तर निर्माण होतीलच पण स्पष्टपणे सूचना देणारे अनेक मित्र तुला भेटतील, जे तुझ्या लेखनावर अभ्यासपूर्ण भाष्य करतील... येथे बरेच तज्ञ आणि माहितगार सदस्य आहेत. सागर

मि.पा. वर तुमचा उदय झाला हे आमचे भाग्य ! तुमच्या पुस्तकासाठी शुभेच्छा !!

उदय सप्रे, मि.पा. वर स्वागत... तुम्ही ज्या लिंक पाठवल्या आहेत. त्या खासच आहेत. मी पाहिल्या डाऊनलोड करून... एक विनंती आहे, तुम्ही जर या डाऊनलोड करून स्वतःच्या हस्ताक्षरात्(टाईप करून) लिहिल्या तर फार बरे होईल.. आम्हाला वाचताना जो आनंद मिळेल तो अवर्णनीय असेल..:)))))))))

उदय मित्रा, तुझे मिसळपाव वर स्वागत असो... येथे तुझ्या लेखनाचे अनेक चाहते तर निर्माण होतीलच पण स्पष्टपणे सूचना देणारे अनेक मित्र तुला भेटतील, जे तुझ्या लेखनावर अभ्यासपूर्ण भाष्य करतील... येथे बरेच तज्ञ आणि माहितगार सदस्य आहेत. सागर

मि.पा. वर तुमचा उदय झाला हे आमचे भाग्य ! तुमच्या पुस्तकासाठी शुभेच्छा !!

माझी तमाम वाचकांना एव्हढीच विनम्र विनंती की केवळ वरील मुद्द्याला अनुसरून मते द्यावीत कारण पुढील भागांत मी इतर मुद्द्यांकडे वळेनच. छान उपक्रम दिसतो आहे, पुढील सर्व भागांचे स्वागत आहे! :) तूर्तास इतकेच, सवडीने विस्तृत प्रतिसाद द्यायचा प्रयत्न करीन.. तात्या.

वाचण्यास उत्सुक. >>"मम नाम सृष्टीलावण्या । अहं दादरनगरे निवसामि । अहं प्रत्येक-बुधवासरे रेलयानेन वान्द्रानगरं गच्छामि । अहं युवति । अहं शिक्षिका । अहं अनुवादिका च। अहं भारतीया, महाराष्ट्रीया च। आशा नाम मम माता। अनंत नाम मम पिता।" हे सगळं कळलं. बरं वाटलं. गोड आहे भाषा, बोंगाली सोरोखी. व्यंकट

परवा मिपावरील एका लेखकू महाशयांनी विधान केले की त्यांना संस्कृत अजिबात कळत नाही. हे म्हणजे थोडेसे प्रसिद्धीचा हव्यास असणारे लोक जसे अधून मधून भडक व सवंग विधाने करून जनतेचे लक्ष वेधून घेतात तसा प्रकार झाला. कोण हो हे लेखक महाशय? :) बाय द वे, आपला हा लेख मात्र किंचित भडकून लिहिल्यासारखा वाटतो आहे, कुणाची तरी खरडपट्टी काढण्याकरता लिहिला गेल्यासारखा वाटतोय. भाषाही अंमळ उर्मट वाटते आहे! अर्थात, हे माझं व्यक्तिगत मत! इतकेच काय माझी मैत्रिण स्वाती जाधव उत्तम संस्कृत पण्डिता आहे. आज तिला मुंबईतील लोक संस्कृतसाठी प्रचंड मान देतात. मी मुंबईकर असून हे नांव प्रथमच ऐकतो आहे. कदाचित संस्कृत भाषेशी माझा फारसा संबंध नसल्यामुळे असे असेल! असो..! पहिल्या प्रतिसादात म्हटल्याप्रमाणे एकंदरीत उपक्रम मात्र छान वाटतो आहे. पुढील सर्व भागांना पुन्हा एकदा शुभेच्छा! भाषेमध्ये थोडी विनम्रता आणल्यास अधिक आवडीने वाचला जाईल असे वाटते. अर्थात, पुन्हा हेही माझे वैयक्तिक मत! आपला, (मिपावरील काही लेखकू महाशयांपैकी एक!) तात्या. :) -- संस्कृत भाषा जगासि कळेना, म्हणोनि नारायणा दया आली हो देवाजीने परि घेतला अवतार म्हणति ज्ञानेश्वर तया लागी हो!

पण.......... संस्कृतबद्दल सर्वात मोठा गैरसमज म्हणजे ही अध्यात्माची भाषा असून ती विशिष्ट जातीशी निगडित आहे. असे मला तरी वाटत नाही. कोण म्हणालं असं? कोणाचा हि तसा गैरसमज नाहिये. माझ्या बघण्यात तरी असे कोणी आलेले नाही की ज्यांचा संस्कृत भाषेबद्दल आपण म्हणता तसा (गैर)समज/ आहे. आणि तात्या म्हणतात त्याप्रमाणे, नक्की कोणत्या लेखकू महाराजांना आपण संस्कृत शिकवणार आहात? आणि आपल्याला संस्कृत समजत नाही असा जर कोणी कबुली जबाब दिला तर त्यात "प्रसिद्धिचा हव्यास काय?" नक्की आपल्याला काय म्हणायचे आहे ते नाही कळले सृ.ला. ताई... - (सर्वव्यापी)प्राजु

संस्कृत, संस्कृती, जात, धर्म, राजकारण, टीका (खरडपट्टी) सगळे अगदी जमुन आले आहे. "मम नाम सृष्टीलावण्या । अहं दादरनगरे निवसामि । अहं प्रत्येक-बुधवासरे रेलयानेन वान्द्रानगरं गच्छामि । अहं युवति । अहं शिक्षिका । अहं अनुवादिका च। अहं भारतीया, महाराष्ट्रीया च। आशा नाम मम माता। अनंत नाम मम पिता।" अंदाजे अनुवाद असा आहे का? तर मग समजले हे वरचे संस्कृत. माझे नाव सृष्टीलावण्या. मी दादर नगराची(चा) रहीवासी आहे. मी प्रत्येक बुधवारी रेल्वेने वांद्रे नगर येथे जाते(तो). मी युवती आहे. मी शिक्षीका आहे. मी अनुवादीका (पण) आहे. मी भारतीय आणि महाराष्ट्रीय आहे. माझ्या आईचे नाव आशा आहे. माझ्या वडीलांचे नाव अनंत आहे (किंवा आशा नाव माझ्या आईचे. (व ती) अनंत नावे (ठेवते) माझ्या वडलांना . ;-)) ह. घ्या. केवळ गमंत. कृपया माफी असावी. भाग २ च्या प्रतिक्षेत.

आम्ही संस्कृताकडे ढुंकूनही पाहणार नाही, च्यायला इथे आम्हाला मराठी नीट लिहिता येत नाही, अजूनही आमच्या -स्व, दीर्घाच्या वेलांट्या नक्की होत नाही, इकडून द्यायची की तिकडून द्यायची, पहिली का दुसरी.........असे असतांना संस्कृत वर लेखन करुन मराठी माणसाला बळजबरी संस्कृताची गोडी निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे म्हणजे येडगावला जाण्याऐवजी पेडगावला घेऊन जाण्यासारखे वाटते आहे. अवांतर :- वरील विधाने, अत्यंत नम्रपणे लिहितो आहे. आमच्या भाषेत /लेखनात कोणताही अहंकार जाणवल्यास तो आमच्या या मराठी भाषेचा दोष समजावा. :)

सृष्टीलावण्य.... नमस्कार, आपण संस्कृत भाषेचा प्रचार आणि प्रसार करण्याचे जे कार्य करीत आहात, त्याचे आम्ही स्वागत करतो आणि तुम्हाला या कार्यात उदंड यश मिळो अशी श्री व्याडेश्वरचरणी प्रार्थना करतो. आमच्या शुभेच्छा तुमच्यासोबत आहेत. आपला, (शुभचिंतक) धोंडोपंत तुम्हाला माझी भाषा उद्धट वाटते पण मराठीची प्रवृत्तीच उद्धटपणाकडे झुकणारी आहे. तुमच्या वरील विधानाशी आम्ही पूर्णपणे असहमत आहोत. संस्कृतबद्दल प्रेम असणार्‍या एका सृजनशील व्यक्तीकडून वरील विधान केले जाते ही अत्यंत खेदजनक गोष्ट आहे. ज्ञानेश्वरांनी म्हटले आहे- माझा मराठाचि बोलु कवतुके| तरी ते अमृतातेही पैजा जिंके| ऐसी अक्षरे रसिकें| मेळवीन || अशा अमृताला पैजेने जिंकणार्‍या मराठी भाषेला उद्धटपणाचे बिरूद चिकटवणे हे अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. आम्ही आपल्या वरील विधानाचा जाहीर निषेध करतो. ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ, नामदेवांपासून ते बहिणाबाईंपर्यंत अनेकांनी या भाषेचा अमृतासम असलेला गोडवा समाजात वाटला. आणि अशा परिस्थितीत, स्वतःच्या उद्दामपणाचे खापर मराठीभाषा उद्धट आहे, असे ठरवून तिच्यावर फोडायचे या कृतीचे समर्थन होऊ शकत नाही. संस्कृत ही देववाणी समजली जाते. जगातील सर्वात प्राचीन भाषांमध्ये तिची गणना होते. संस्कृत ही अतिशय सुंदर भाषा आहे. अनेक भारतीय भाषांची जननी आहे. संस्कृतभाषेला कमी लेखण्याचे कोणालाच काही कारण नाही. पण संस्कृतचे प्रेम इतर भाषांना शिव्या देऊन व्यक्त करणे याला काही अर्थ नाही असे वाटते. तेव्हा कृपया वरील पद्धतीची विधाने सार्वजनिक व्यासपीठावर होणार नाहीत याची काळजी आपण घ्यावी अशी आपणास हात जोडून विनंती आहे. आपला, (मराठीभक्त) धोंडोपंत संस्कृतप्रचारासाठी पुन्हा शुभेच्छा. आपला, (गीर्वाणप्रेमी) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

अशा अमृताला पैजेने जिंकणार्‍या मराठी भाषेला उद्धटपणाचे बिरूद चिकटवणे हे अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. सहमत आहे मराठी थोडी कडक आहे काञ करणार स्वतंत्र वृत्तीच्या राज्यकर्ते व योद्धयांची भाषा कडकच असणार हिंदीत गोडवा आहे लेखिकेला कदाचीत बिहारी युपी कडील गुळमट हिन्दी ऐकायला मिळाली असेल नशीब तिचेः) http://www.bhashaindia.com/Patrons/LanguageTech/Marathi.aspx यांचे म्हणणे वाचा "Marathi - The Language of Warriors Marathi is the language of the warrior nation that fought the powerful Mughal Empire to a standstill and established itself as a symbol of the struggle for Indian independence during the 1857 Mutiny " बाकी चालु द्या नाना

तो लेखकू महाशय मी तर नव्हे ना? एका प्रतिसादात तस॑ म्हणालो होतो मी, 'रेडिओवरच्या स॑स्कृत बातम्यासुद्धा कळत नाहीत' अस॑. च्यायला, 'मजाक मजाक मे इतना बडा लोचा होगा' अस॑ खर॑च वाटल॑ नव्हत॑ हो ! असो, सृष्टीताई, तुझ॑ स॑स्कृत मला झेपल॑. आता थोडा थोडा आत्मविश्वास वाटतोय. 'ऐकून बघतो रेडिओवरच्या बातम्या' :-) ह्या निमित्ताने का होईना, एव्हढ्या चा॑गल्या भाषेबद्दल थोडी का होईना आत्मियता निर्माण झाली माझ्यासारख्या दगडाला, तरी बक्कळ आहे. पुढच्या भागा॑च्या प्रतिक्षेत. - धमालम् !

तात्या ,सृष्टीलावण्य ताइ ,धमाल्या, नाना चेंगट ,(गीर्वाणप्रेमी) धोंडोपंत या सगळ्या भांडणात बिचार्‍या सत्यकाम जाबली चे काम एक्दम तमाम झाले..... तुमचा खेळ होतो पण जाबाली चा हकनाक बळी जातो.............. आमाला गोष्त (आय मीन गोष्ट) हवी............. सा रमणीया कथा मम त्वां कथयसी सृष्टीलावण्य ताइ बालिके.... अहं तत प्रित्यर्थं मिसल पाव ग्रुहे वेटं करिष्यामी तव मिसल पाव ग्रुहे तिष्ट मित्रः नामःअस्मिन विजुभाऊ भवेत

सृष्टीलावण्य ताई मला "वदतोव्याघात " या मराठी/संस्क्रुत शब्दाच अर्थ सांगता का जरा........बरेच दिवस अडलोय त्यावाचून नामःअस्मिन विजुभाऊ भवेत

माफ करा सृष्टीलावण्या ! तुम्हाला ज्यांचा प्रतिसाद आला असेल की संस्कृत अजिबात येत नाही तो कदाचित खराही असू शकतो. कारण मी स्वतः ८ वी ते १० वी संस्कृत विषय शिकले. पण मला स्वतःला संस्कृत येत नाही. म्हणजे संस्कृतचे मराठीत भाषांतर करता येते पण मराठीचे संस्कृतमध्ये भाषांतर करता येत नाही. पण मार्कस् मात्र ७५ ते ८० मिळायचे. कारण पेपरमध्ये संस्कृतचे मराठीत भाषांतर करण्यालाच जास्त मार्कस् असायचे, पण संस्कृत सोपी आहे असे मला मुळीच वाटत नाही (कदाचित मी फार हुशार नाही म्हणून असेन). वर दिलेली वाक्य सोपी आहेत म्हणून अंदाजाने समजत आहेत, पण अवघड वाक्ये समजतीलच असे नाही. त्यामुळे ही भाषा सर्वसामान्यांसाठी सोपी नाही कारण, मराठी जे टपोरी शब्द सामावून घेऊ शकते ते संस्कृत सामावून घेवू शकेल? संस्कृत तिच्या खोलात जाऊनच ती शिकावी लागते. मराठी किंवा हिंदीसारखी ती नुसती ऍकून शिकता येणार नाही. जरा इकड्चा शब्द तिकडे झालेला संस्कृतला खपत नाहे. माझ्या माहितीवरून संस्कृतला देववाणीही म्हणतात, त्यामुळे ती कुठल्याही जातीपातीची होऊच शकत नाही. एक मात्र खरे की या भाषेला काळाच्या ओघात टिकता आले नाही (जशी मराठी महाराष्ट्राची, गुजराती गुजरातची तशी संस्कृत कुठल्या समुदायाची आहे का? असल्यास क्षमस्व ). याचे कारण म्हणजे संस्कृत जन्माला आल्यापासून जराही बदलली नाही (माझ्या माहितीप्रमाणे ). निसर्गाच्या नियमानुसार जी गोष्ट बदलत नाही ती लोप पावते. मराठी किंवा अन्य भाषा बदलल्या म्हणून टिकल्या. जर तुम्ही एखादा संस्कृत उतारा किंवा श्लोक घेवून तो मराठीत शब्दशः समजवून सांगणार असाल किंवा संस्कृतमधील व्याकरण समजावून सांगणार असाल किंवा मराठी उतार्‍याचे संस्कृतमध्ये भाषांतर करायला शिकवणार असाल तर उपक्रम स्तुत्य आहे! , कि या लेखातून कुठल्याही भाषेचा अनादर करू नका असे सांगायचे आहे?या लेखनाचे तुमचे प्रयोजन काय आहे? हे नक्की लिहा राजमुद्रा :)

मत्प्रिय धमाल्या मला तसेच म्हणायचे आहे.. नव्या भाषेतले शब्द आले तर भाषा वाढते म्हणे..हिंदीत बघ तकनीक्(टेक्नीक) त्रासदी(ट्रॅजेडी) कसे चपखल बसतात. मराठीत बेष्ट / लई ब्येस (बेस्ट) हे झकास शब्द असेच आहेत.. अरे हो काही शब्दांच्या गमती आहेत.. मला परवा शोध लागला की "कजाग" ह शब्द कझाकीस्तान मधला "कझाक"जमात या वरुन आला आहे .( बघ कझाक पुरुष कसे शूर आहेत ते. त्या सगळ्यांच्या बायका कजाग असतात. ....आपण भारतिय आहोत याचे मला आता बरे वाटत आहे) तुझा भारतिय विजुभाऊ उप प्र. "मला खात्री आहे की एवढ्या विवेचनानंतर सुद्धा काही मंडळींना खुसपटे काढण्याची सवय असेल. त्यांच्या समाधानासाठी पुढील भागात माझी लाडकी "सत्यकाम जाबालीची कथा" देणारच आहे. " यातला "च" नसता तर चालले असते की..बर जाउदे...त्या जाबाली ला जिवंत करा की त्याची गोष्ट सांगायचे एक सत्य काम होउन जाउदे

मी नवीन सदस्य झालो आहे. मिसळपाव नाव आणि वेबसाईट दोन्ही आवडले. जाबालीच्या कथेची डोळ्यात प्राण आणून वाट पाहात आहे.

असले प्रश्न विचारून मेंदुला ताण देऊ नका हो. हा शब्द मी ओम शांति ओम मध्ये ऐकला.

मला वाटते की तू सरळ लेखमालेची प्रस्तावना आणि तो संस्कृत विषयाशी निगडीत आहे येवढे देउन विषयाला म्हणजे "सत्यकाम जाबालीची कथा" याला हात घालायला हवा होतास. मूळ विषय राहिला बाजूला. कोणाला काय वाटते, काय वाटावे, काय आवडावे, कशावर प्रेम करावे हे सांगणारे आपण कोण? आपल्याला विषय आवडला - प्रकाशित करा - ज्याला आवडेल तो वाचेल - प्रतिक्रिया देईल - काम संपले - विषय संपला. (कथेच्या प्रतिक्षेत) मनस्वी

प्राणभूतञ्च यतत्वम सारभूतं तथैव च । संस्कृतौ भारतस्यास्य तन्मे यच्छ तु संस्कृतंम् ॥ अनेक भारतीय भाषांची जननी आहे, पुराण काला पासुन हिच भाषा प्रचलीत आसल्याने यात ज्ञानभांडार सामावल आहे. संस्कृतं देवभाषास्ति वेदभाषास्ति संस्कृतम् । प्राचीनज्ञानभाषा च संस्कृतं भद्रमण्डनम् ॥ आणि वेदान्तानां पुराणानां शास्त्रानां च तथैव च । मन्त्राणां तन्त्रसूत्राणामाद्यभाषास्ति संस्कृतम् ॥ मराठी भाषा ही मुळातच संस्कृतप्रचुर आहे, त्यामुळे मराठीभाषिकांनी मला संस्कृत येत नाही / कळत नाही हे म्हणणेच मुळी साफ चुकीच आहे. ऐका भाषेचे प्रेम इतर भाषांना शिव्या देऊनही व्यक्त कघीच करता येत नाही. प्रत्येक भाषेचे आपले ऐक सौंदर्य आहे, जशी ऊर्दू मधे आर्जव आहे, संस्कृतमधे प्रत्येक शब्दाला आणि अक्षराला अर्थ आहे.यात भाषेचे सौंदर्य आहे. रामायणम् महाकाव्यम् महाभारतमेव च । उभे च विश्ववि़ख्याते संस्कृतस्य महानिधे ॥ पण "मराठी भाषिक उद्धट आहेत आहेत असे मी म्हणेन - ना कि भाषा" हे विधान मला मराठी भाषिक असुनही मान्य आहे. अग्रतः संस्कृतं मेSस्तु पुरतो मेSस्तु संस्कृतम् । संस्कृतं ह्रदये मेSस्तु विश्वमध्येSस्तु संस्कृतम् ॥ आपला (संस्कृत प्रेमी) आर्य

कालिदासशेठच्या, कश्चित् कान्ताविरहगुरुणा स्वाधिकारात्प्रमत्त: शापेनास्तड्ग्मितहिमा वर्षभोग्येण भर्तु: । यक्षश्चक्रे जनकतनयास्त्रानपुण्योदकेषु स्त्रिग्धच्छायातरुषु वसतिं रामगिर्याश्रमेषु या मेघदूताच्या पहिल्याच श्लोकाला आपण यमनकल्याणात चाल लावली होती. हा श्लोक इथे पाहा व ऐका! आणि ऐकून कसं वाटलं ते अवश्य सांगा बरं का मंडळी! :) आपला, (कालिदासाच्या मेघदूताचा संगीतकार!) तात्या.

>>आपली पण तिच्यायला शाळेत असताना संस्कृतक्ची साफ बोंब होती. मास्तरीण बाई काय शिकवत आहेत ते सालं समजायचंच नाही. सगळं डोक्यावरून जायचं आणि जाम झोप यायची! :) हा हा ..मला तर अजुन संस्कृतचा पहीला तास आठवतो आहे,बाई आल्या आणी 'अहं आवां वयं प्रथमा 'हे शिकवायला लाग़ल्या ,मागे बसल्या मुळे मागच्या बरयाच जणांना नुसत पॉम पॉम ऐकायला येत होते, हसायला खुप येत होत आणी बाई नक्की काय म्हणतायेत ते विचारायची हिम्मंत पण झाली नाही, बाई एकदम भारदस्त होत्या,एक हाथ पडला असता तर सगळी हाड मोड्ली असती,त्या गेल्यावर इतके हसलो,लोळायचेच बाकी रहीले होते...बाकी नंतर गोडी निर्माण झाली, संस्कृतबद्द्ल बाईंबद्द्ल नाही..:)) बाकी तुमचे चालु द्या...सत्यकाम जाबालीची कथा वाचण्यास उत्सुक,पुढच्या भागा॑च्या प्रतिक्षेत.

बाकी संस्कृत कोणाला आवडावी आणि कोणाला नाही हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे. मला संस्कृत फार आवडते. आणि साधारण सोप्या संस्कृताचा अर्थ पण कळतो. उदा. संस्कृत बातम्या. आणि राहीले भारतीय संस्कृतीबद्दल आणि संस्कृताबद्दल पिंक टाकणारे लोक. 'तद माताय' गेले तेल लावत. आता हिंदी भाषा मला पण मनापासून गुलामांची भाषाच वाटते. :) परत लिहीतात तसे बोलतही नाहीत. उदा. लिहीतात 'जैन' आणि म्हणतात 'जॅन' . पण मग 'बँक' ला मात्र लिहीतात 'बैंक'. कुठलाच उच्चार पूर्ण करत नाहीत. उदा. 'अर्क' चा उच्चार 'अर्क्', 'कुटुंब' चा उच्चार 'कुटुंब्' असा करतात. असो ही विधाने माझी वैयक्तिक मताची पिंक झाली. :) आता राहीला मराठी भाषा उद्धट असण्याचा संबंध. माझे बरेच अमराठी मित्र आईला, आजीला, सख्ख्या काकाला/मामाला 'आप' म्हणतात. पण मराठीत मात्र हीच नाती एकेरी असतात. त्यामुळे त्यांचा कल देखील मराठी भाषेला उद्धट म्हणण्याकडे असतो. माझे मत या बद्दल असे आहे की आई, आजी, सख्खे काका/मामा(काही अपवाद वगळता) आत्यंतिक प्रेमाची मंडळी असतात त्यामुळे आपण त्याना एकेरी नावाने संबोधतो. पण म्हणूनच मला हिंदी भाषा जरा कृत्रिमता अधिक असलेली वाटते. असो 'जय भारत, जय भारती'| (ही दिव्या भारती नव्हे... ;)) पुण्याचे पेशवे

अहंकार यामधील सीमारेषा फसवी आहे. आपण कधी फसू सांगता येणार नाही. तसेच तडफदार उत्तर आणि उद्धट उत्तर यामधील रेषासुद्धा फसवी आहे. ही जाणण्या साठी संस्कार आणि शिस्त अंगी बाणवावे लागतात. मी जे तडफदार उत्तर माझ्या धाकट्या बंधूना देईन तेच उत्तर मोठ्या बंधूना दिले तर ते उद्धटपणाचे होईल. हे डबल स्टँडर्ड नव्हे. रूढ संस्काराची रीत उल्लंघिली जाते म्हणून उद्धट. माझ्या मते एखाद्या व्यक्तीच्या आत्मसंन्मानाला धक्का लागेल असे विधान जर केले तर ते उद्धट विधान होईल. मग ती व्यक्ती लहान असो वा मोठी. (लहान असो वा मोठी : म्हणजे दुहेरी वर्तणूक किंवा डबल स्टँडर्ड होणार नाही) मग ते विधान तथाकथित गुळमुळीत हिंदीत असो वा तथाकथित उद्धटपणाकडे झुकणा-या मराठीत. मराठी उद्धट नसल्याचा उत्तम पुरावा म्हणजे वाहतो ही दुर्वांची जुडी मधील मुलगी तिच्या बाबांशी बोलते ती भाषा. किंवा श्यामची आई मधील श्यामची भाषा. तेजस्वी हिंदी भाषा अडवाणीची आपण नेहमी ऐकतोच. नेताजींची ऐकली नाही तरी वाचलेली आहेच. कोणतीहि भाषा ही उद्धट वा गुळमुळीत नसते. तसे गुण तिला लाभतात ते ती बोलणा-या माणसांमुळे. मला वाटते माझे वरील प्रतिपादन उद्धट नाही वा गुळमुळीतहि नाही. प्रत्येक भाषेचा वेगळा गोडवा असतो, बाज असतो. 'ही' भाषा 'त्या' भाषेपेक्षा श्रेष्ठ असे काही नसते. संस्कृत ही आपल्या बहुतेक सर्व भाषांची जननी आहे हे भाषातज्ञांनी मान्य केले आहे. वैचारिक क्रांती(रेनेसाँ)पूर्वी संस्कृत नक्कीच शिखरावर होती. परंतु नंतर प्रचारात नसल्यामुळे तसेच तांत्रिक शब्द विकसित न झाल्यामुळे तिचे पुनरुज्जीवन आवश्यक आहे. सृलाताईंना त्याबद्दल माझ्या शुभेच्छा. परंतु त्यांनी संतुलित धोरण स्वीकारून सर्वांना बरोबर घेऊन जावे. विरोधकांना आपल्या समवेत नेण्यास एक कौशल्य लागते. ज्याला आपण इंग्रजीत 'इंटीग्रिटी' म्हणतो. परंतु ज्येष्ठच नव्हे कुणाहि सदस्यांचा उपमर्द होईल अशी विधाने टाळावीत. जेणेकरून मिपा ची प्रतिष्ठा वाढेल अन्यथा मिपा ला टपोरी कट्ट्याचे स्वरूप येईल. सर्व ज्येष्ठ सभासदांना पण माझी नम्र विनंति आहे की जर कोणी चुकत असेल वकिली प्रतिपादने करून चुका दाखवून द्याव्यात. असो. सृलाताई, पटले नाही तर सोडून द्या. शुभेच्छा. आपला नम्र सदस्य सुधीर कांदळकर.

सध्याच्या युगात कोणतीही भाषा स्वतःचा शुद्धपणा टिकवण्याचा प्रयत्न करेल तर ती टिकणे अवघड होईल. मराठीप्रेमी माणसाने मराठी बोलण्याचा आग्रह धरावा. पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

माझी तमाम वाचकांना एव्हढीच विनम्र विनंती की केवळ वरील मुद्द्याला अनुसरून मते द्यावीत कारण पुढील भागांत मी इतर मुद्द्यांकडे वळेनच. छान उपक्रम दिसतो आहे, पुढील सर्व भागांचे स्वागत आहे! :) तूर्तास इतकेच, सवडीने विस्तृत प्रतिसाद द्यायचा प्रयत्न करीन.. तात्या.

वाचण्यास उत्सुक. >>"मम नाम सृष्टीलावण्या । अहं दादरनगरे निवसामि । अहं प्रत्येक-बुधवासरे रेलयानेन वान्द्रानगरं गच्छामि । अहं युवति । अहं शिक्षिका । अहं अनुवादिका च। अहं भारतीया, महाराष्ट्रीया च। आशा नाम मम माता। अनंत नाम मम पिता।" हे सगळं कळलं. बरं वाटलं. गोड आहे भाषा, बोंगाली सोरोखी. व्यंकट

परवा मिपावरील एका लेखकू महाशयांनी विधान केले की त्यांना संस्कृत अजिबात कळत नाही. हे म्हणजे थोडेसे प्रसिद्धीचा हव्यास असणारे लोक जसे अधून मधून भडक व सवंग विधाने करून जनतेचे लक्ष वेधून घेतात तसा प्रकार झाला. कोण हो हे लेखक महाशय? :) बाय द वे, आपला हा लेख मात्र किंचित भडकून लिहिल्यासारखा वाटतो आहे, कुणाची तरी खरडपट्टी काढण्याकरता लिहिला गेल्यासारखा वाटतोय. भाषाही अंमळ उर्मट वाटते आहे! अर्थात, हे माझं व्यक्तिगत मत! इतकेच काय माझी मैत्रिण स्वाती जाधव उत्तम संस्कृत पण्डिता आहे. आज तिला मुंबईतील लोक संस्कृतसाठी प्रचंड मान देतात. मी मुंबईकर असून हे नांव प्रथमच ऐकतो आहे. कदाचित संस्कृत भाषेशी माझा फारसा संबंध नसल्यामुळे असे असेल! असो..! पहिल्या प्रतिसादात म्हटल्याप्रमाणे एकंदरीत उपक्रम मात्र छान वाटतो आहे. पुढील सर्व भागांना पुन्हा एकदा शुभेच्छा! भाषेमध्ये थोडी विनम्रता आणल्यास अधिक आवडीने वाचला जाईल असे वाटते. अर्थात, पुन्हा हेही माझे वैयक्तिक मत! आपला, (मिपावरील काही लेखकू महाशयांपैकी एक!) तात्या. :) -- संस्कृत भाषा जगासि कळेना, म्हणोनि नारायणा दया आली हो देवाजीने परि घेतला अवतार म्हणति ज्ञानेश्वर तया लागी हो!

पण.......... संस्कृतबद्दल सर्वात मोठा गैरसमज म्हणजे ही अध्यात्माची भाषा असून ती विशिष्ट जातीशी निगडित आहे. असे मला तरी वाटत नाही. कोण म्हणालं असं? कोणाचा हि तसा गैरसमज नाहिये. माझ्या बघण्यात तरी असे कोणी आलेले नाही की ज्यांचा संस्कृत भाषेबद्दल आपण म्हणता तसा (गैर)समज/ आहे. आणि तात्या म्हणतात त्याप्रमाणे, नक्की कोणत्या लेखकू महाराजांना आपण संस्कृत शिकवणार आहात? आणि आपल्याला संस्कृत समजत नाही असा जर कोणी कबुली जबाब दिला तर त्यात "प्रसिद्धिचा हव्यास काय?" नक्की आपल्याला काय म्हणायचे आहे ते नाही कळले सृ.ला. ताई... - (सर्वव्यापी)प्राजु

संस्कृत, संस्कृती, जात, धर्म, राजकारण, टीका (खरडपट्टी) सगळे अगदी जमुन आले आहे. "मम नाम सृष्टीलावण्या । अहं दादरनगरे निवसामि । अहं प्रत्येक-बुधवासरे रेलयानेन वान्द्रानगरं गच्छामि । अहं युवति । अहं शिक्षिका । अहं अनुवादिका च। अहं भारतीया, महाराष्ट्रीया च। आशा नाम मम माता। अनंत नाम मम पिता।" अंदाजे अनुवाद असा आहे का? तर मग समजले हे वरचे संस्कृत. माझे नाव सृष्टीलावण्या. मी दादर नगराची(चा) रहीवासी आहे. मी प्रत्येक बुधवारी रेल्वेने वांद्रे नगर येथे जाते(तो). मी युवती आहे. मी शिक्षीका आहे. मी अनुवादीका (पण) आहे. मी भारतीय आणि महाराष्ट्रीय आहे. माझ्या आईचे नाव आशा आहे. माझ्या वडीलांचे नाव अनंत आहे (किंवा आशा नाव माझ्या आईचे. (व ती) अनंत नावे (ठेवते) माझ्या वडलांना . ;-)) ह. घ्या. केवळ गमंत. कृपया माफी असावी. भाग २ च्या प्रतिक्षेत.

आम्ही संस्कृताकडे ढुंकूनही पाहणार नाही, च्यायला इथे आम्हाला मराठी नीट लिहिता येत नाही, अजूनही आमच्या -स्व, दीर्घाच्या वेलांट्या नक्की होत नाही, इकडून द्यायची की तिकडून द्यायची, पहिली का दुसरी.........असे असतांना संस्कृत वर लेखन करुन मराठी माणसाला बळजबरी संस्कृताची गोडी निर्माण करण्याचा प्रयत्न करणे म्हणजे येडगावला जाण्याऐवजी पेडगावला घेऊन जाण्यासारखे वाटते आहे. अवांतर :- वरील विधाने, अत्यंत नम्रपणे लिहितो आहे. आमच्या भाषेत /लेखनात कोणताही अहंकार जाणवल्यास तो आमच्या या मराठी भाषेचा दोष समजावा. :)

सृष्टीलावण्य.... नमस्कार, आपण संस्कृत भाषेचा प्रचार आणि प्रसार करण्याचे जे कार्य करीत आहात, त्याचे आम्ही स्वागत करतो आणि तुम्हाला या कार्यात उदंड यश मिळो अशी श्री व्याडेश्वरचरणी प्रार्थना करतो. आमच्या शुभेच्छा तुमच्यासोबत आहेत. आपला, (शुभचिंतक) धोंडोपंत तुम्हाला माझी भाषा उद्धट वाटते पण मराठीची प्रवृत्तीच उद्धटपणाकडे झुकणारी आहे. तुमच्या वरील विधानाशी आम्ही पूर्णपणे असहमत आहोत. संस्कृतबद्दल प्रेम असणार्‍या एका सृजनशील व्यक्तीकडून वरील विधान केले जाते ही अत्यंत खेदजनक गोष्ट आहे. ज्ञानेश्वरांनी म्हटले आहे- माझा मराठाचि बोलु कवतुके| तरी ते अमृतातेही पैजा जिंके| ऐसी अक्षरे रसिकें| मेळवीन || अशा अमृताला पैजेने जिंकणार्‍या मराठी भाषेला उद्धटपणाचे बिरूद चिकटवणे हे अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. आम्ही आपल्या वरील विधानाचा जाहीर निषेध करतो. ज्ञानेश्वर, तुकाराम, एकनाथ, नामदेवांपासून ते बहिणाबाईंपर्यंत अनेकांनी या भाषेचा अमृतासम असलेला गोडवा समाजात वाटला. आणि अशा परिस्थितीत, स्वतःच्या उद्दामपणाचे खापर मराठीभाषा उद्धट आहे, असे ठरवून तिच्यावर फोडायचे या कृतीचे समर्थन होऊ शकत नाही. संस्कृत ही देववाणी समजली जाते. जगातील सर्वात प्राचीन भाषांमध्ये तिची गणना होते. संस्कृत ही अतिशय सुंदर भाषा आहे. अनेक भारतीय भाषांची जननी आहे. संस्कृतभाषेला कमी लेखण्याचे कोणालाच काही कारण नाही. पण संस्कृतचे प्रेम इतर भाषांना शिव्या देऊन व्यक्त करणे याला काही अर्थ नाही असे वाटते. तेव्हा कृपया वरील पद्धतीची विधाने सार्वजनिक व्यासपीठावर होणार नाहीत याची काळजी आपण घ्यावी अशी आपणास हात जोडून विनंती आहे. आपला, (मराठीभक्त) धोंडोपंत संस्कृतप्रचारासाठी पुन्हा शुभेच्छा. आपला, (गीर्वाणप्रेमी) धोंडोपंत आम्हाला येथे भेट द्या http://dhondopant.blogspot.com

अशा अमृताला पैजेने जिंकणार्‍या मराठी भाषेला उद्धटपणाचे बिरूद चिकटवणे हे अत्यंत आक्षेपार्ह आहे. सहमत आहे मराठी थोडी कडक आहे काञ करणार स्वतंत्र वृत्तीच्या राज्यकर्ते व योद्धयांची भाषा कडकच असणार हिंदीत गोडवा आहे लेखिकेला कदाचीत बिहारी युपी कडील गुळमट हिन्दी ऐकायला मिळाली असेल नशीब तिचेः) http://www.bhashaindia.com/Patrons/LanguageTech/Marathi.aspx यांचे म्हणणे वाचा "Marathi - The Language of Warriors Marathi is the language of the warrior nation that fought the powerful Mughal Empire to a standstill and established itself as a symbol of the struggle for Indian independence during the 1857 Mutiny " बाकी चालु द्या नाना

तो लेखकू महाशय मी तर नव्हे ना? एका प्रतिसादात तस॑ म्हणालो होतो मी, 'रेडिओवरच्या स॑स्कृत बातम्यासुद्धा कळत नाहीत' अस॑. च्यायला, 'मजाक मजाक मे इतना बडा लोचा होगा' अस॑ खर॑च वाटल॑ नव्हत॑ हो ! असो, सृष्टीताई, तुझ॑ स॑स्कृत मला झेपल॑. आता थोडा थोडा आत्मविश्वास वाटतोय. 'ऐकून बघतो रेडिओवरच्या बातम्या' :-) ह्या निमित्ताने का होईना, एव्हढ्या चा॑गल्या भाषेबद्दल थोडी का होईना आत्मियता निर्माण झाली माझ्यासारख्या दगडाला, तरी बक्कळ आहे. पुढच्या भागा॑च्या प्रतिक्षेत. - धमालम् !

तात्या ,सृष्टीलावण्य ताइ ,धमाल्या, नाना चेंगट ,(गीर्वाणप्रेमी) धोंडोपंत या सगळ्या भांडणात बिचार्‍या सत्यकाम जाबली चे काम एक्दम तमाम झाले..... तुमचा खेळ होतो पण जाबाली चा हकनाक बळी जातो.............. आमाला गोष्त (आय मीन गोष्ट) हवी............. सा रमणीया कथा मम त्वां कथयसी सृष्टीलावण्य ताइ बालिके.... अहं तत प्रित्यर्थं मिसल पाव ग्रुहे वेटं करिष्यामी तव मिसल पाव ग्रुहे तिष्ट मित्रः नामःअस्मिन विजुभाऊ भवेत

सृष्टीलावण्य ताई मला "वदतोव्याघात " या मराठी/संस्क्रुत शब्दाच अर्थ सांगता का जरा........बरेच दिवस अडलोय त्यावाचून नामःअस्मिन विजुभाऊ भवेत

माफ करा सृष्टीलावण्या ! तुम्हाला ज्यांचा प्रतिसाद आला असेल की संस्कृत अजिबात येत नाही तो कदाचित खराही असू शकतो. कारण मी स्वतः ८ वी ते १० वी संस्कृत विषय शिकले. पण मला स्वतःला संस्कृत येत नाही. म्हणजे संस्कृतचे मराठीत भाषांतर करता येते पण मराठीचे संस्कृतमध्ये भाषांतर करता येत नाही. पण मार्कस् मात्र ७५ ते ८० मिळायचे. कारण पेपरमध्ये संस्कृतचे मराठीत भाषांतर करण्यालाच जास्त मार्कस् असायचे, पण संस्कृत सोपी आहे असे मला मुळीच वाटत नाही (कदाचित मी फार हुशार नाही म्हणून असेन). वर दिलेली वाक्य सोपी आहेत म्हणून अंदाजाने समजत आहेत, पण अवघड वाक्ये समजतीलच असे नाही. त्यामुळे ही भाषा सर्वसामान्यांसाठी सोपी नाही कारण, मराठी जे टपोरी शब्द सामावून घेऊ शकते ते संस्कृत सामावून घेवू शकेल? संस्कृत तिच्या खोलात जाऊनच ती शिकावी लागते. मराठी किंवा हिंदीसारखी ती नुसती ऍकून शिकता येणार नाही. जरा इकड्चा शब्द तिकडे झालेला संस्कृतला खपत नाहे. माझ्या माहितीवरून संस्कृतला देववाणीही म्हणतात, त्यामुळे ती कुठल्याही जातीपातीची होऊच शकत नाही. एक मात्र खरे की या भाषेला काळाच्या ओघात टिकता आले नाही (जशी मराठी महाराष्ट्राची, गुजराती गुजरातची तशी संस्कृत कुठल्या समुदायाची आहे का? असल्यास क्षमस्व ). याचे कारण म्हणजे संस्कृत जन्माला आल्यापासून जराही बदलली नाही (माझ्या माहितीप्रमाणे ). निसर्गाच्या नियमानुसार जी गोष्ट बदलत नाही ती लोप पावते. मराठी किंवा अन्य भाषा बदलल्या म्हणून टिकल्या. जर तुम्ही एखादा संस्कृत उतारा किंवा श्लोक घेवून तो मराठीत शब्दशः समजवून सांगणार असाल किंवा संस्कृतमधील व्याकरण समजावून सांगणार असाल किंवा मराठी उतार्‍याचे संस्कृतमध्ये भाषांतर करायला शिकवणार असाल तर उपक्रम स्तुत्य आहे! , कि या लेखातून कुठल्याही भाषेचा अनादर करू नका असे सांगायचे आहे?या लेखनाचे तुमचे प्रयोजन काय आहे? हे नक्की लिहा राजमुद्रा :)

मत्प्रिय धमाल्या मला तसेच म्हणायचे आहे.. नव्या भाषेतले शब्द आले तर भाषा वाढते म्हणे..हिंदीत बघ तकनीक्(टेक्नीक) त्रासदी(ट्रॅजेडी) कसे चपखल बसतात. मराठीत बेष्ट / लई ब्येस (बेस्ट) हे झकास शब्द असेच आहेत.. अरे हो काही शब्दांच्या गमती आहेत.. मला परवा शोध लागला की "कजाग" ह शब्द कझाकीस्तान मधला "कझाक"जमात या वरुन आला आहे .( बघ कझाक पुरुष कसे शूर आहेत ते. त्या सगळ्यांच्या बायका कजाग असतात. ....आपण भारतिय आहोत याचे मला आता बरे वाटत आहे) तुझा भारतिय विजुभाऊ उप प्र. "मला खात्री आहे की एवढ्या विवेचनानंतर सुद्धा काही मंडळींना खुसपटे काढण्याची सवय असेल. त्यांच्या समाधानासाठी पुढील भागात माझी लाडकी "सत्यकाम जाबालीची कथा" देणारच आहे. " यातला "च" नसता तर चालले असते की..बर जाउदे...त्या जाबाली ला जिवंत करा की त्याची गोष्ट सांगायचे एक सत्य काम होउन जाउदे

मी नवीन सदस्य झालो आहे. मिसळपाव नाव आणि वेबसाईट दोन्ही आवडले. जाबालीच्या कथेची डोळ्यात प्राण आणून वाट पाहात आहे.

असले प्रश्न विचारून मेंदुला ताण देऊ नका हो. हा शब्द मी ओम शांति ओम मध्ये ऐकला.

मला वाटते की तू सरळ लेखमालेची प्रस्तावना आणि तो संस्कृत विषयाशी निगडीत आहे येवढे देउन विषयाला म्हणजे "सत्यकाम जाबालीची कथा" याला हात घालायला हवा होतास. मूळ विषय राहिला बाजूला. कोणाला काय वाटते, काय वाटावे, काय आवडावे, कशावर प्रेम करावे हे सांगणारे आपण कोण? आपल्याला विषय आवडला - प्रकाशित करा - ज्याला आवडेल तो वाचेल - प्रतिक्रिया देईल - काम संपले - विषय संपला. (कथेच्या प्रतिक्षेत) मनस्वी

प्राणभूतञ्च यतत्वम सारभूतं तथैव च । संस्कृतौ भारतस्यास्य तन्मे यच्छ तु संस्कृतंम् ॥ अनेक भारतीय भाषांची जननी आहे, पुराण काला पासुन हिच भाषा प्रचलीत आसल्याने यात ज्ञानभांडार सामावल आहे. संस्कृतं देवभाषास्ति वेदभाषास्ति संस्कृतम् । प्राचीनज्ञानभाषा च संस्कृतं भद्रमण्डनम् ॥ आणि वेदान्तानां पुराणानां शास्त्रानां च तथैव च । मन्त्राणां तन्त्रसूत्राणामाद्यभाषास्ति संस्कृतम् ॥ मराठी भाषा ही मुळातच संस्कृतप्रचुर आहे, त्यामुळे मराठीभाषिकांनी मला संस्कृत येत नाही / कळत नाही हे म्हणणेच मुळी साफ चुकीच आहे. ऐका भाषेचे प्रेम इतर भाषांना शिव्या देऊनही व्यक्त कघीच करता येत नाही. प्रत्येक भाषेचे आपले ऐक सौंदर्य आहे, जशी ऊर्दू मधे आर्जव आहे, संस्कृतमधे प्रत्येक शब्दाला आणि अक्षराला अर्थ आहे.यात भाषेचे सौंदर्य आहे. रामायणम् महाकाव्यम् महाभारतमेव च । उभे च विश्ववि़ख्याते संस्कृतस्य महानिधे ॥ पण "मराठी भाषिक उद्धट आहेत आहेत असे मी म्हणेन - ना कि भाषा" हे विधान मला मराठी भाषिक असुनही मान्य आहे. अग्रतः संस्कृतं मेSस्तु पुरतो मेSस्तु संस्कृतम् । संस्कृतं ह्रदये मेSस्तु विश्वमध्येSस्तु संस्कृतम् ॥ आपला (संस्कृत प्रेमी) आर्य

कालिदासशेठच्या, कश्चित् कान्ताविरहगुरुणा स्वाधिकारात्प्रमत्त: शापेनास्तड्ग्मितहिमा वर्षभोग्येण भर्तु: । यक्षश्चक्रे जनकतनयास्त्रानपुण्योदकेषु स्त्रिग्धच्छायातरुषु वसतिं रामगिर्याश्रमेषु या मेघदूताच्या पहिल्याच श्लोकाला आपण यमनकल्याणात चाल लावली होती. हा श्लोक इथे पाहा व ऐका! आणि ऐकून कसं वाटलं ते अवश्य सांगा बरं का मंडळी! :) आपला, (कालिदासाच्या मेघदूताचा संगीतकार!) तात्या.

>>आपली पण तिच्यायला शाळेत असताना संस्कृतक्ची साफ बोंब होती. मास्तरीण बाई काय शिकवत आहेत ते सालं समजायचंच नाही. सगळं डोक्यावरून जायचं आणि जाम झोप यायची! :) हा हा ..मला तर अजुन संस्कृतचा पहीला तास आठवतो आहे,बाई आल्या आणी 'अहं आवां वयं प्रथमा 'हे शिकवायला लाग़ल्या ,मागे बसल्या मुळे मागच्या बरयाच जणांना नुसत पॉम पॉम ऐकायला येत होते, हसायला खुप येत होत आणी बाई नक्की काय म्हणतायेत ते विचारायची हिम्मंत पण झाली नाही, बाई एकदम भारदस्त होत्या,एक हाथ पडला असता तर सगळी हाड मोड्ली असती,त्या गेल्यावर इतके हसलो,लोळायचेच बाकी रहीले होते...बाकी नंतर गोडी निर्माण झाली, संस्कृतबद्द्ल बाईंबद्द्ल नाही..:)) बाकी तुमचे चालु द्या...सत्यकाम जाबालीची कथा वाचण्यास उत्सुक,पुढच्या भागा॑च्या प्रतिक्षेत.

बाकी संस्कृत कोणाला आवडावी आणि कोणाला नाही हा ज्याचा त्याचा प्रश्न आहे. मला संस्कृत फार आवडते. आणि साधारण सोप्या संस्कृताचा अर्थ पण कळतो. उदा. संस्कृत बातम्या. आणि राहीले भारतीय संस्कृतीबद्दल आणि संस्कृताबद्दल पिंक टाकणारे लोक. 'तद माताय' गेले तेल लावत. आता हिंदी भाषा मला पण मनापासून गुलामांची भाषाच वाटते. :) परत लिहीतात तसे बोलतही नाहीत. उदा. लिहीतात 'जैन' आणि म्हणतात 'जॅन' . पण मग 'बँक' ला मात्र लिहीतात 'बैंक'. कुठलाच उच्चार पूर्ण करत नाहीत. उदा. 'अर्क' चा उच्चार 'अर्क्', 'कुटुंब' चा उच्चार 'कुटुंब्' असा करतात. असो ही विधाने माझी वैयक्तिक मताची पिंक झाली. :) आता राहीला मराठी भाषा उद्धट असण्याचा संबंध. माझे बरेच अमराठी मित्र आईला, आजीला, सख्ख्या काकाला/मामाला 'आप' म्हणतात. पण मराठीत मात्र हीच नाती एकेरी असतात. त्यामुळे त्यांचा कल देखील मराठी भाषेला उद्धट म्हणण्याकडे असतो. माझे मत या बद्दल असे आहे की आई, आजी, सख्खे काका/मामा(काही अपवाद वगळता) आत्यंतिक प्रेमाची मंडळी असतात त्यामुळे आपण त्याना एकेरी नावाने संबोधतो. पण म्हणूनच मला हिंदी भाषा जरा कृत्रिमता अधिक असलेली वाटते. असो 'जय भारत, जय भारती'| (ही दिव्या भारती नव्हे... ;)) पुण्याचे पेशवे

अहंकार यामधील सीमारेषा फसवी आहे. आपण कधी फसू सांगता येणार नाही. तसेच तडफदार उत्तर आणि उद्धट उत्तर यामधील रेषासुद्धा फसवी आहे. ही जाणण्या साठी संस्कार आणि शिस्त अंगी बाणवावे लागतात. मी जे तडफदार उत्तर माझ्या धाकट्या बंधूना देईन तेच उत्तर मोठ्या बंधूना दिले तर ते उद्धटपणाचे होईल. हे डबल स्टँडर्ड नव्हे. रूढ संस्काराची रीत उल्लंघिली जाते म्हणून उद्धट. माझ्या मते एखाद्या व्यक्तीच्या आत्मसंन्मानाला धक्का लागेल असे विधान जर केले तर ते उद्धट विधान होईल. मग ती व्यक्ती लहान असो वा मोठी. (लहान असो वा मोठी : म्हणजे दुहेरी वर्तणूक किंवा डबल स्टँडर्ड होणार नाही) मग ते विधान तथाकथित गुळमुळीत हिंदीत असो वा तथाकथित उद्धटपणाकडे झुकणा-या मराठीत. मराठी उद्धट नसल्याचा उत्तम पुरावा म्हणजे वाहतो ही दुर्वांची जुडी मधील मुलगी तिच्या बाबांशी बोलते ती भाषा. किंवा श्यामची आई मधील श्यामची भाषा. तेजस्वी हिंदी भाषा अडवाणीची आपण नेहमी ऐकतोच. नेताजींची ऐकली नाही तरी वाचलेली आहेच. कोणतीहि भाषा ही उद्धट वा गुळमुळीत नसते. तसे गुण तिला लाभतात ते ती बोलणा-या माणसांमुळे. मला वाटते माझे वरील प्रतिपादन उद्धट नाही वा गुळमुळीतहि नाही. प्रत्येक भाषेचा वेगळा गोडवा असतो, बाज असतो. 'ही' भाषा 'त्या' भाषेपेक्षा श्रेष्ठ असे काही नसते. संस्कृत ही आपल्या बहुतेक सर्व भाषांची जननी आहे हे भाषातज्ञांनी मान्य केले आहे. वैचारिक क्रांती(रेनेसाँ)पूर्वी संस्कृत नक्कीच शिखरावर होती. परंतु नंतर प्रचारात नसल्यामुळे तसेच तांत्रिक शब्द विकसित न झाल्यामुळे तिचे पुनरुज्जीवन आवश्यक आहे. सृलाताईंना त्याबद्दल माझ्या शुभेच्छा. परंतु त्यांनी संतुलित धोरण स्वीकारून सर्वांना बरोबर घेऊन जावे. विरोधकांना आपल्या समवेत नेण्यास एक कौशल्य लागते. ज्याला आपण इंग्रजीत 'इंटीग्रिटी' म्हणतो. परंतु ज्येष्ठच नव्हे कुणाहि सदस्यांचा उपमर्द होईल अशी विधाने टाळावीत. जेणेकरून मिपा ची प्रतिष्ठा वाढेल अन्यथा मिपा ला टपोरी कट्ट्याचे स्वरूप येईल. सर्व ज्येष्ठ सभासदांना पण माझी नम्र विनंति आहे की जर कोणी चुकत असेल वकिली प्रतिपादने करून चुका दाखवून द्याव्यात. असो. सृलाताई, पटले नाही तर सोडून द्या. शुभेच्छा. आपला नम्र सदस्य सुधीर कांदळकर.

सध्याच्या युगात कोणतीही भाषा स्वतःचा शुद्धपणा टिकवण्याचा प्रयत्न करेल तर ती टिकणे अवघड होईल. मराठीप्रेमी माणसाने मराठी बोलण्याचा आग्रह धरावा. पडत्या पावसाला पाहुन तुम्ही आतुन भिजला नाहीत तर स्वतःच्या कोरडेपणाची तारीफ करु नका तर हे मान्य करा की तुमच्या आयुष्यात भिजवणारे क्षण आलेच नाहीत

आमचे मित्रवर्य श्री. नितीन सुपेकर माझाही एक मित्र आहे नितीन सुपेकर नावाचा :) राजमुद्रा :)

आमचे मित्रवर्य श्री. नितीन सुपेकर माझाही एक मित्र आहे नितीन सुपेकर नावाचा :) राजमुद्रा :)

मला चित्रपट बघायला आवडेल. पुण्याचे पेशवे

वा व्यंकटराव! सुंदर परिक्षण. वाचतानाच इतकी मौज वाटली की चित्रपटही निश्चित पाहण्याजोगा असेल... तात्या.

स्टार मूव्हीस वर हा सिनेमा दाखिवला जातो, वेगळा पण छान.

तुही लिहिलेल्या परीक्षणावरून हा मुव्ही पाहायची खूप इच्छा आहे. पाहुया इथे डिव्हीडी मिळाली तर निश्चित पाहीन.. परीक्षण फार मस्त आहे...तुम्हाला माहीत असलेल्या आणखी काही मुव्हीज ची परीक्षण येऊ देत. मजा येते वाचायला...:)

एवढं छान समजावल्याबद्दल धन्यवाद. मस्तच दिसतोय हा पिक्चर्..पाहिलाच पाहिजे...

ऑफिस स्पेस हा माझ्या मोजक्या आवडत्याअ चित्रपटांपैकी एक. मी हा चित्रपट कमीत कमी दहा वेळातरी निश्चितच पाहिला आहे. आय टी क्षेत्रात काम करणार्‍या प्रत्येकाने पहावा असा आहे. सर्व म्यानेजर्स नी देखील पहाणे आवश्यक, म्हणजे काय करू नये, ते कळते. - (म्यानेजर) सर्किट

मजाच आली वाचून... हा टी व्ही वर अर्धवट पाहिला होता, पण आता नीट पाहीन.... बॉस तुम्हाला पिडत असेल तर हा चित्रपट नक्की बघा. मी ग्रूप, प्रोजेक्ट किंवा कंपनी बदलली की नव्या सहकार्‍यांबरोबर हा चित्रपट बघतो. त्यामुळे नंतर ऑफीसातलं वातावरण खेळीमेळीचं होऊन जातं. हे तर फारच आवडलं... :)

आपले परिक्षण वाचून आता हा सिनेमा पहायची उत्सुकता लागून राहिली आहे. - (सर्वव्यापी)प्राजु

व्यकंटराव तुमच्या शिफारसीवरुन आजच हा चित्रपत बघीतला. दिड दोन तास मस्त हसत खिदळत गेले. बर्‍याच दिवसांनी इतका सुंदर विनोदी हलका फुलका चित्रपट पहायला मिळाला. मजा आली. अशीच तुमची आवड कळवत राहा...धन्यवाद!

परीक्षण. हे वाचून हा सिनेमा पाहिलाच पाहिजे या यादीत टाकला आहे :)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

धन्यवाद मित्रहो ! व्यंकट

आजच वाचनालयात तबकडीसाठी मागणी नोंदवतो. चतुरंग

मला चित्रपट बघायला आवडेल. पुण्याचे पेशवे

वा व्यंकटराव! सुंदर परिक्षण. वाचतानाच इतकी मौज वाटली की चित्रपटही निश्चित पाहण्याजोगा असेल... तात्या.

स्टार मूव्हीस वर हा सिनेमा दाखिवला जातो, वेगळा पण छान.

तुही लिहिलेल्या परीक्षणावरून हा मुव्ही पाहायची खूप इच्छा आहे. पाहुया इथे डिव्हीडी मिळाली तर निश्चित पाहीन.. परीक्षण फार मस्त आहे...तुम्हाला माहीत असलेल्या आणखी काही मुव्हीज ची परीक्षण येऊ देत. मजा येते वाचायला...:)

एवढं छान समजावल्याबद्दल धन्यवाद. मस्तच दिसतोय हा पिक्चर्..पाहिलाच पाहिजे...

ऑफिस स्पेस हा माझ्या मोजक्या आवडत्याअ चित्रपटांपैकी एक. मी हा चित्रपट कमीत कमी दहा वेळातरी निश्चितच पाहिला आहे. आय टी क्षेत्रात काम करणार्‍या प्रत्येकाने पहावा असा आहे. सर्व म्यानेजर्स नी देखील पहाणे आवश्यक, म्हणजे काय करू नये, ते कळते. - (म्यानेजर) सर्किट

मजाच आली वाचून... हा टी व्ही वर अर्धवट पाहिला होता, पण आता नीट पाहीन.... बॉस तुम्हाला पिडत असेल तर हा चित्रपट नक्की बघा. मी ग्रूप, प्रोजेक्ट किंवा कंपनी बदलली की नव्या सहकार्‍यांबरोबर हा चित्रपट बघतो. त्यामुळे नंतर ऑफीसातलं वातावरण खेळीमेळीचं होऊन जातं. हे तर फारच आवडलं... :)

आपले परिक्षण वाचून आता हा सिनेमा पहायची उत्सुकता लागून राहिली आहे. - (सर्वव्यापी)प्राजु

व्यकंटराव तुमच्या शिफारसीवरुन आजच हा चित्रपत बघीतला. दिड दोन तास मस्त हसत खिदळत गेले. बर्‍याच दिवसांनी इतका सुंदर विनोदी हलका फुलका चित्रपट पहायला मिळाला. मजा आली. अशीच तुमची आवड कळवत राहा...धन्यवाद!

परीक्षण. हे वाचून हा सिनेमा पाहिलाच पाहिजे या यादीत टाकला आहे :)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

धन्यवाद मित्रहो ! व्यंकट

आजच वाचनालयात तबकडीसाठी मागणी नोंदवतो. चतुरंग

२-३ वर्षापूर्वीच्या आवाज दिवाळी अंकातील आहेत. आवाज जाम टाईमपास अंक... :)

आयला वि'चित्तरच दिसतोयस तू....झकास शोधून काढलीयस (थोडासा पांचट) "दिसामाजी काही(च्या काही) तरी ते लिहावे" -इनोबा म्हणे

विशेषत: लहानपण देगा देवा आवडले ;) आपला, 'लहान' टिंगी ;)

'लहानपण देगा देवा' आणि 'आधी स्वत:च्या झिंज्या काप' हे मस्त! :) तात्या.

२-३ वर्षापूर्वीच्या आवाज दिवाळी अंकातील आहेत. आवाज जाम टाईमपास अंक... :)

आयला वि'चित्तरच दिसतोयस तू....झकास शोधून काढलीयस (थोडासा पांचट) "दिसामाजी काही(च्या काही) तरी ते लिहावे" -इनोबा म्हणे

विशेषत: लहानपण देगा देवा आवडले ;) आपला, 'लहान' टिंगी ;)

'लहानपण देगा देवा' आणि 'आधी स्वत:च्या झिंज्या काप' हे मस्त! :) तात्या.

सगळीच गीत रामायणातील गाणी मला फार आवडतात. "आज का लतिकावैभव सले,पाहूनि वेलीवरची फुले" "स्वामिनी निरंतर माझी सुता ही क्षमेची" "सावधान राघवा" "रामावीण राज्यपदी कोण बैसतो" वेड लाऊन जातात या ओळी. सर्वच फार फार सुंदर गाणी आहेत हो....गीत रामायण खरेच फार अजब आणि आनंददायी काव्य आहे.. अवांतरः शब्दप्रभू ग.दि.मा. यांच्या कवितेच्या ओळी कुठल्यातरी लेखकाने उधृत केल्या होत्या. फार छान होत्या त्या. 'जा एकली, सखी तू,दोघे सुखात भेटा, मी पाहीजे कशाला,फुलत्या फुलात काटा' संपूर्ण कविता कोणाला माहीत असेल तर कळवावी. पुण्याचे पेशवे

... छे... असे शब्द, असे सूर, असा समसमा संयोग मला नाही वाटत परत कधी होईल. सहमत आहे.. अशी गाणी पुन्हा होणार नाहीत.. आपला, (गीतरामायणप्रेमी) तात्या.

गदिमांनी केवळ गीतरामायणच जरी लिहिले असते तरी ते अजरामर झालेच असते! गीतरामायणा संदर्भात एक किस्सा आत्ताच्या गीत रामायणामध्ये जे क्रमांक एकचे गाणे आहे ते गाणे मूळ गाणे नव्हे. त्याबाबतची श्टोरी अशी - गदिमांनी पहिले मूळ गाणे बाबूजींना दिले त्याला बाबूजींनी चाल लावली सगळे झाले. रेकॉर्डिंगच्या आदल्या दिवशी गाण्याचा कागदच हरवला!! हवालदिल बाबूजी आण्णांकडे दाखल झाले, आण्णांनी विचारले काय झाले तर गाणे हरवल्याचे समजले. सिध्दहस्त शब्दप्रभू म्हणाले "हात्तिच्या, एवढंच ना? हे घ्या दुसरं गाणं!" कागद-लेखणी घेऊन झटक्यास दुसरे गाणे तयार! हेच ते "कुश-लव रामायण गाती स्वये श्री रामप्रभु ऐकती"! त्याला बाबूजींनी लगेच स्वरबध्द केले आणि रेकॉर्डिंग सुरळित पार पडले! प्रभु रामाची आणि सरस्वतीचीच कृपा!! चतुरंग

सगळीच गीत रामायणातील गाणी मला फार आवडतात. "आज का लतिकावैभव सले,पाहूनि वेलीवरची फुले" "स्वामिनी निरंतर माझी सुता ही क्षमेची" "सावधान राघवा" "रामावीण राज्यपदी कोण बैसतो" वेड लाऊन जातात या ओळी. सर्वच फार फार सुंदर गाणी आहेत हो....गीत रामायण खरेच फार अजब आणि आनंददायी काव्य आहे.. अवांतरः शब्दप्रभू ग.दि.मा. यांच्या कवितेच्या ओळी कुठल्यातरी लेखकाने उधृत केल्या होत्या. फार छान होत्या त्या. 'जा एकली, सखी तू,दोघे सुखात भेटा, मी पाहीजे कशाला,फुलत्या फुलात काटा' संपूर्ण कविता कोणाला माहीत असेल तर कळवावी. पुण्याचे पेशवे

... छे... असे शब्द, असे सूर, असा समसमा संयोग मला नाही वाटत परत कधी होईल. सहमत आहे.. अशी गाणी पुन्हा होणार नाहीत.. आपला, (गीतरामायणप्रेमी) तात्या.

गदिमांनी केवळ गीतरामायणच जरी लिहिले असते तरी ते अजरामर झालेच असते! गीतरामायणा संदर्भात एक किस्सा आत्ताच्या गीत रामायणामध्ये जे क्रमांक एकचे गाणे आहे ते गाणे मूळ गाणे नव्हे. त्याबाबतची श्टोरी अशी - गदिमांनी पहिले मूळ गाणे बाबूजींना दिले त्याला बाबूजींनी चाल लावली सगळे झाले. रेकॉर्डिंगच्या आदल्या दिवशी गाण्याचा कागदच हरवला!! हवालदिल बाबूजी आण्णांकडे दाखल झाले, आण्णांनी विचारले काय झाले तर गाणे हरवल्याचे समजले. सिध्दहस्त शब्दप्रभू म्हणाले "हात्तिच्या, एवढंच ना? हे घ्या दुसरं गाणं!" कागद-लेखणी घेऊन झटक्यास दुसरे गाणे तयार! हेच ते "कुश-लव रामायण गाती स्वये श्री रामप्रभु ऐकती"! त्याला बाबूजींनी लगेच स्वरबध्द केले आणि रेकॉर्डिंग सुरळित पार पडले! प्रभु रामाची आणि सरस्वतीचीच कृपा!! चतुरंग

चतुरंगशेठ, उत्तम सुरु आहे.. असच चलू द्या.. रोज एक पेग..म्हणजे ५ रुबाया चे रतिब चालू ठेवा म्हणजे कसे.. रसिकांना कोरड नाही पडणार.. केशवसुमार..

'रोज एक पेग = ५ रुबाया' हे समीकरण आवडले. तसा सध्या मि.पा. वर बर्‍याच गोष्टींचा ष्टाक आहे त्यात तुमची 'पहिल्या धारेची' विडंबने ही आहेतच त्यामुळे रसिकांना कोरड अजिबात पडणार नाही!;) तिसरा पेग लवकरच सादर करेन. चतुरंग

हा भागही उत्तम जमला आहे. मधुशाला कधी तरी पुर्वी वाचले होते आता लक्षात पण नाही याचे खरे तर आश्चर्य वाटेल पण हे खरे आहे. तुमच्यामुळे आम्हाला अर्थासहीत वाचायला मिळाले.. छानच उपक्रम आहे पण यात खंड पाडू देऊ नका कुणी प्रतिसाद देवो अगर न देवो..

झरझर, सरसर, सुरईमधुनी ऐक येत त्या मदिरेला, किणकिण, रिमझिम सर्वांमधुनी ऐक भरतसे 'ती' प्याला, फार नाहि हे अंतर आता, चार पावले चालशि ती गुंजन करिती ऐक मद्यपी, गंधित झाली मधुशाला ||१०|| हे तर अगदिच सुंदर.... मी वाटच पहात होते या पुढच्या भागाची... आता या पुढचाही लवकर येऊदे. - (सर्वव्यापी)प्राजु

चतुरंगशेठ, उत्तम सुरु आहे.. असच चलू द्या.. रोज एक पेग..म्हणजे ५ रुबाया चे रतिब चालू ठेवा म्हणजे कसे.. रसिकांना कोरड नाही पडणार.. केशवसुमार..

'रोज एक पेग = ५ रुबाया' हे समीकरण आवडले. तसा सध्या मि.पा. वर बर्‍याच गोष्टींचा ष्टाक आहे त्यात तुमची 'पहिल्या धारेची' विडंबने ही आहेतच त्यामुळे रसिकांना कोरड अजिबात पडणार नाही!;) तिसरा पेग लवकरच सादर करेन. चतुरंग

हा भागही उत्तम जमला आहे. मधुशाला कधी तरी पुर्वी वाचले होते आता लक्षात पण नाही याचे खरे तर आश्चर्य वाटेल पण हे खरे आहे. तुमच्यामुळे आम्हाला अर्थासहीत वाचायला मिळाले.. छानच उपक्रम आहे पण यात खंड पाडू देऊ नका कुणी प्रतिसाद देवो अगर न देवो..

झरझर, सरसर, सुरईमधुनी ऐक येत त्या मदिरेला, किणकिण, रिमझिम सर्वांमधुनी ऐक भरतसे 'ती' प्याला, फार नाहि हे अंतर आता, चार पावले चालशि ती गुंजन करिती ऐक मद्यपी, गंधित झाली मधुशाला ||१०|| हे तर अगदिच सुंदर.... मी वाटच पहात होते या पुढच्या भागाची... आता या पुढचाही लवकर येऊदे. - (सर्वव्यापी)प्राजु