आजच सकाळी एफएम वर ऐकले. ही अजून काही त्यांची गाणी. मराठीवर्ल्ड वर संपूर्ण वाचता येतील. 1. Ghan barasat aale भुमानंद बोगम मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 2. Aaj antaryaamee उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 3. Jenvhaa tujhyaa bataannaa सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 4. Jaahalyaa kaahee chukaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 5. Kaan Hari, saang उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 6. Bhaavanancaa too लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 7. Japoon chaal pori अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 8. Saavar re, saavar re लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर हृदयनाथ मंगेशकर 9. Maan velaavunee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 10. Paanyaahoon saanj उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 11. Pahileech bhet अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 12. Akherache yetil अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 13. Jari yaa pusoon शोभा जोशी मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 14. Dhuke daatalele अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 15. Vaatate sarva saangaave माहित नाही मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 16. Asaa bebhaan haa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर हृदयनाथ मंगेशकर 17. Maajhe jeevan gaane जितेंद्र अभिषेकी मंगेश पाडगांवकर पु ल. देशपांडे 18. Dharilaa vrithaa chhand सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 19. Ootha re Raaghavaa उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 20. Tujhe geet gaanyaasaathee सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 21. Shukrataaraa manda vaaraa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 22. Kadhi bahar, kadhi shishir सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 23. Neej maajhyaa nandalaalaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 24. Door aarta saang kunee मधुबाला जवेरी मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 25. Shraavanaat ghan nilaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 26. Tulaa te aathavel सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 27. Haat tujhaa haataatun अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 28. Ashee paakhare yetee सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 29. Sarva sarva visaroo de अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 30. Tyaa anaam veeraa माहित नाही मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 31. Divas tujhe he अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 32. Shabda shabda japun सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 33. Tee raatra kusumbee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 34. Bhet tujhee maajhee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 35. Laajoon haasane हृदयनाथ मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 36. Dilyaa ghetalyaa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 37. Yaa janmaavar, yaa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 38. Shabdaavaachun kalale जितेंद्र अभिषेकी मंगेश पाडगांवकर पु ल. देशपांडे 39. Kuthe shodhishee raameshwar सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 40. Sobateelaa chandra dete लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 41. Bhaatukaleechyaa khelaamadhalee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 42. He haat ase सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 43. Jhaalee phule kalyaanchee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 44. Pausat tu bhijun aalis अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 45. Jeevanachya sohlyala jayache aahe अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 46. Aasvat hasanari prit kunachi अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 47. Hi har kunachi ? अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 48. Kale kale chanchal dole अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 49. Tu fule maluni अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 50. Budnar chandra aata सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर प्रभाकर पंडित 51. Radatach aalo yetana, pan अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 52. Mi chachal houni aale सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 53. Mi bolale n kahi सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 54. Pranam ha pranam ha मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 55. Dukha jyane janile गजानन वाटवे मंगेश पाडगांवकर गजानन वाटवे 56. Lal fulani zulnari tu अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव > > परिमळांमाजी कस्तुरी । तैसी भाषांमाजी साजिरी भाषा मराठी ।।

खुप छान वाटले वाचून आन॑द झाला ....... विवेक वि.

राणी वदली बघत एकटक दूरदूरचा तारा "उद्या पहाटे दुसऱ्या वाटा, दुज्या गावचा वारा" पण राजाला उशिरा कळली गूढ अटळ ही वाणी अर्ध्यावरती डाव मोडला, अधुरी एक कहाणी फक्त चार ओळी....पण खुप काही सान्गुन जातात...! आपला, ओम फट स्वाहा.... तात्या विन्चू

सांगा कसे जगायचे क्ण्हत कुण्हत की गाणे म्हणत तुम्हीच ठरवा

पाडगावकरांच्या गाण्यांतल्या वेचक ओळी फार सुरेख निवडल्या आहेत. तुम्ही उल्लेख केलेल्या ओळींबरोबरच 'जाहल्या काही चुका'मधलं शेवटचं कडवंही अतिशय आवडतं. संपता पूजा स्वरांची हात तू देशील का दाटुनि काळोख येता, तू घरी नेशील का पूर्णतेसाठीच या मी, सर्व काही साहिले शिवाय 'आणि फुले होण्यासाठी कळ्या जागताना' या वर्णनाला काय म्हणावे!

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

कविवर्य मंगेश पाडगावकरांच्या प्रतिभेला सलाम. त्यांची सलाम कविता फार आवडली. :) तसेच त्यांची एक 'गवताचे फूल' नावाची कविता माझ्या फार पूर्वी वाचनात आली होती. 'भिऊन तुझ्या शक्तिला लवून करतील सारे मुजरे, पण सांग कसे उमलावे ओठातील गाणे हसरे' अशा आशयाचे एक कडवे आहे त्यात. कोणाला ही कविता पूर्ण माहीत असेल तर कळवावे. 'गवताचे फूल' असे नाव आहे कवितेचे. पुण्याचे पेशवे

कोंबडीच्या अंड्यामधुन बाहेर आले पिल्लु, अगदी होते छोटे आणि उंचीलाही टिल्लु! कोंबडी म्हणाली पिल्लुबाय, सांग तुला हवे काय? किडे हवे तर किडे, दाणे हवे तर दाणे; आणुन देइन तुला हवे असेल ते खाणे! पिल्लु म्हणाले, 'आई, दुसरे नको काही, छोट्याश्या कपामधे चहा भरुन दे, मला एका अंड्याचे ऑम्लेट करुन दे!'

मला विलक्षण भावणार्‍या काव्यपंक्ति, पाचूच्या हिरव्या माहेरी, ऊन हळदीचे आले माझ्या भाळावर थेंबांचे, फुलपाखरू झाले मातीच्या गंधाने भरला, गगनाचा गाभारा... क्या बात है! याला बीईंग लार्जर दॅन लाईफ म्हणतात... अवांतरः तुम्हाला माहिती आहे का की पाडगांवकर इंजिनिअरिंगचे विद्यार्थी होते. तिथे दोन वर्षे करून झाल्यानंतर रक्तातील काव्य स्वस्थ बसू देईना म्हणून सोडून आर्ट्स ला गेले. मुळची कुशाग्र बुद्धी असल्याने त्यांची प्रतिभाही निराळीच झाली... -डांबिसकाका

मला विलक्षण भावणार्‍या काव्यपंक्ति, पाचूच्या हिरव्या माहेरी, ऊन हळदीचे आले माझ्या भाळावर थेंबांचे, फुलपाखरू झाले मातीच्या गंधाने भरला, गगनाचा गाभारा... क्या बात है! याला बीईंग लार्जर दॅन लाईफ म्हणतात... अवांतरः तुम्हाला माहिती आहे का की पाडगांवकर इंजिनिअरिंगचे विद्यार्थी होते. तिथे दोन वर्षे करून झाल्यानंतर रक्तातील काव्य स्वस्थ बसू देईना म्हणून सोडून आर्ट्स ला गेले. तरी मुळची कुशाग्र बुद्धी असल्याने त्यांची प्रतिभाही निराळीच झाली... -डांबिसकाका

हे माझे आवडते काव्यसंग्रह आहेत. छोरी मधली त्यान्ची एक कविता तुला पाहिले मी हसतांना ढ्गाळलेल्या उदास दिवशी तुला पाहिले मी हसतांना तशीच हट्टी करुन जिवण जीव कुणाचासा घेतांना आठवणीतिल निळे चांदणे तीक्ष्ण बर्फ झाले गोठुनी आणि हरवल्या क्षितिजावरची जखमही आली पुन्हा दाटुनी मला वाटले पुन्हा करावी जखम तुझ्या हृदयातिल जागी उकरुनि वरचे निळे चांदणे अहेर द्यावी रात्र अभागी डोळ्यातिल पण तुझ्या चांदण्या दिसल्या थकलेल्या कोमुजुन डोळ्याखाली डोहच काळे ज्यात बुडाली नजर विस्कटुन न बोलताही मला म्हणालीसः स्मिते रंगवुन अशीच घ्यावी जमेल त्याने ठिकर्‍यांवरती रंगाची ठिगळे पसरावी आणि भासले मला म्हणालिस तशी च त्या अगतिक वाटेवर 'थकले रे..' शब्दांचे झाले काळोखाचे खोल सरोवर आणि कळले उरला केवळ काळोखच दोघांना बुडवुन डोळ्याखाली डोहच काळे तिथे उभे एकटे सुनेपण -मंगेश पाडगावकर

काळ्यानिळ्या वेदनेचा झाला काळोखाला डंख तेव्हा शपथ घालून तोडलेस माझे पंख ओ़ळखीच्या अंधारात अनोळखी झालीस तू ..खोटे खोटे हासतांना खोल किंचाळले हेतू सारेच का खोटे होते? काय सारी भूल होती? पांगार्‍याला काट्यांआधी लाल फुले आली होती? माझ्या मनी काळोखात भिनलेला डंख उरे- वेदनेच्या पांगार्‍याचे मला काटे, तुला फुले (मंगेश पाडगावकर, छोरी)

तू असतिस तर तू असतिस तर झाले असते गडे उन्हाचे गोड चांदणे मोहरले असते मौनातुन एक दिवाणे नवथर गाणे बकुळीच्या पुष्पापरि नाजुक फुलले असते गंधाने क्षण ही जिप्सी मधली माझी एक आवडती कविता आहे.

सोनाली, अप्रतिम कविता...सार्‍याच कविता इथे दिल्याबद्दल धन्यवद. सारेच का खोटे होते? काय सारी भूल होती? पांगार्‍याला काट्यांआधी लाल फुले आली होती? पाडगांकरांच्या प्रतिभेला सलाम. - (सर्वव्यापी)प्राजु

अचानक हा धागा सापडला आणि वर आणावासा वाटला.. एक कविता - ६६ साली म्हणजे जवळजवळ पन्नास वर्षांपूर्वी लिहिलेली तरी आजही तितकीच लागू होते पोपट प्रवासात आगगाडीतून येताना शेताच्या लाल लाल बांधावर दिसला एक हिरवाहिरवागार पोपट. मग पोपट हिरवेगार उडाला. पोपट माझ्या मनात शिरला. पोपट माझ्या मनात फिरला मन हिरवेगार करीत, विचार हिरवेगार करीत, स्वप्ने हिरवीगार करीत. पोपट बसला खांद्यावर आणि क्षणभर मी झालो एक हिरवेगार झाड... मी म्हटले, "मिस्टर पोपट, कसे काय?" तो म्हणाला, "मिस्टर कवी, कसे काय?" भलताच मिस्कील होता पोपट. हिरवाहिरवागार पोपट. प्रवासभर पोपट बोलत होता खूप. प्रवासभर मीही बोलत होतो खूप. पोपट म्हणाला, "मिस्टर कवी, करता काय?" मी म्हटले, "नोकरी करतो." पोपट म्हणाला, "नोकरीमध्ये करता काय?" मी म्हणालो, " नोकरीमध्ये खोटे हसतो. खोटे बोलतो. बंद गळ्याच्या मठठांना शहाणे म्हणतो. लाचारांना शूर म्हणतो. हलकटांना सज्जन म्हणतो. समर्थाच्या श्वानांना सलाम करतो. झकास करतो मूल्यांची पोपटपंची. पहिलीला पगार घेतो : रहाणीची मान जरा उंच करतो. " पोपटाने माझ्या डोळ्यांत पाहिले : मला भलतीच भीती वाटली. वाटले, हा भूल घालून नेईल मला हिरव्या हिरव्या पंखांवरून लाल लाल बांधावर. माझे एक प्रमोशन ड्यू होते : पोपटाची मला खूप भीती वाटली. पोपटाने पुन्हा एकदा माझ्या डोळ्यांत पाहिले : डोळे भरून माझ्या डोळ्यांत पाहिले आणि तो उडून गेला. हिरव्या हिरव्या पंखांवर निळे निळे आभाळ झेलीत लाल लाल बांधाकडे पोपट एकटा उडून गेला. -- मंगेश पाडगावकर ९-१०-१९६६ (साहित्य अकादमी विजेता काव्यसंग्रह -- सलाम)

मैत्र, हा धागा वर आणल्याबद्दल धन्यवाद ! पाडगावकरांची गीते माझ्याही आवडीची. पण 'सलाम' साठी मात्र माझा पास ! अशा कविता लिहिल्याशिवाय साहित्य अकादमी मिळालेच नसते का ? ती सलाम ही कविता तर खरोखर डोक्यात जाते. विदुषक पण तशीच. या कविता वाचताना गीतकार, प्रेमकवी पाडगांकरांमध्ये कोणा जिल्ब्यापाडू नवकवी संचारला की काय असं वाटून दचकुन जातो आपण. अर्थात हे माझे वैयक्तिक मत, आवड वगेरे वगेरे... :)

आजच सकाळी एफएम वर ऐकले. ही अजून काही त्यांची गाणी. मराठीवर्ल्ड वर संपूर्ण वाचता येतील. 1. Ghan barasat aale भुमानंद बोगम मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 2. Aaj antaryaamee उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 3. Jenvhaa tujhyaa bataannaa सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 4. Jaahalyaa kaahee chukaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 5. Kaan Hari, saang उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 6. Bhaavanancaa too लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 7. Japoon chaal pori अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 8. Saavar re, saavar re लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर हृदयनाथ मंगेशकर 9. Maan velaavunee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 10. Paanyaahoon saanj उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 11. Pahileech bhet अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 12. Akherache yetil अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 13. Jari yaa pusoon शोभा जोशी मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 14. Dhuke daatalele अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 15. Vaatate sarva saangaave माहित नाही मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 16. Asaa bebhaan haa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर हृदयनाथ मंगेशकर 17. Maajhe jeevan gaane जितेंद्र अभिषेकी मंगेश पाडगांवकर पु ल. देशपांडे 18. Dharilaa vrithaa chhand सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 19. Ootha re Raaghavaa उषा मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 20. Tujhe geet gaanyaasaathee सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 21. Shukrataaraa manda vaaraa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 22. Kadhi bahar, kadhi shishir सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 23. Neej maajhyaa nandalaalaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 24. Door aarta saang kunee मधुबाला जवेरी मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 25. Shraavanaat ghan nilaa लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 26. Tulaa te aathavel सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 27. Haat tujhaa haataatun अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 28. Ashee paakhare yetee सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 29. Sarva sarva visaroo de अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 30. Tyaa anaam veeraa माहित नाही मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 31. Divas tujhe he अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 32. Shabda shabda japun सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 33. Tee raatra kusumbee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 34. Bhet tujhee maajhee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 35. Laajoon haasane हृदयनाथ मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 36. Dilyaa ghetalyaa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 37. Yaa janmaavar, yaa अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 38. Shabdaavaachun kalale जितेंद्र अभिषेकी मंगेश पाडगांवकर पु ल. देशपांडे 39. Kuthe shodhishee raameshwar सुधीर फडके मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 40. Sobateelaa chandra dete लता मंगेशकर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 41. Bhaatukaleechyaa khelaamadhalee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 42. He haat ase सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 43. Jhaalee phule kalyaanchee अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 44. Pausat tu bhijun aalis अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 45. Jeevanachya sohlyala jayache aahe अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 46. Aasvat hasanari prit kunachi अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 47. Hi har kunachi ? अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 48. Kale kale chanchal dole अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 49. Tu fule maluni अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 50. Budnar chandra aata सुरेश वाडकर मंगेश पाडगांवकर प्रभाकर पंडित 51. Radatach aalo yetana, pan अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव 52. Mi chachal houni aale सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर श्रीनिवास खळे 53. Mi bolale n kahi सुमन कल्याणपुर मंगेश पाडगांवकर विश्वनाथ मोरे 54. Pranam ha pranam ha मंगेश पाडगांवकर माहित नाही 55. Dukha jyane janile गजानन वाटवे मंगेश पाडगांवकर गजानन वाटवे 56. Lal fulani zulnari tu अरुण दाते मंगेश पाडगांवकर यशवंत देव > > परिमळांमाजी कस्तुरी । तैसी भाषांमाजी साजिरी भाषा मराठी ।।

खुप छान वाटले वाचून आन॑द झाला ....... विवेक वि.

राणी वदली बघत एकटक दूरदूरचा तारा "उद्या पहाटे दुसऱ्या वाटा, दुज्या गावचा वारा" पण राजाला उशिरा कळली गूढ अटळ ही वाणी अर्ध्यावरती डाव मोडला, अधुरी एक कहाणी फक्त चार ओळी....पण खुप काही सान्गुन जातात...! आपला, ओम फट स्वाहा.... तात्या विन्चू

सांगा कसे जगायचे क्ण्हत कुण्हत की गाणे म्हणत तुम्हीच ठरवा

पाडगावकरांच्या गाण्यांतल्या वेचक ओळी फार सुरेख निवडल्या आहेत. तुम्ही उल्लेख केलेल्या ओळींबरोबरच 'जाहल्या काही चुका'मधलं शेवटचं कडवंही अतिशय आवडतं. संपता पूजा स्वरांची हात तू देशील का दाटुनि काळोख येता, तू घरी नेशील का पूर्णतेसाठीच या मी, सर्व काही साहिले शिवाय 'आणि फुले होण्यासाठी कळ्या जागताना' या वर्णनाला काय म्हणावे!

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

कविवर्य मंगेश पाडगावकरांच्या प्रतिभेला सलाम. त्यांची सलाम कविता फार आवडली. :) तसेच त्यांची एक 'गवताचे फूल' नावाची कविता माझ्या फार पूर्वी वाचनात आली होती. 'भिऊन तुझ्या शक्तिला लवून करतील सारे मुजरे, पण सांग कसे उमलावे ओठातील गाणे हसरे' अशा आशयाचे एक कडवे आहे त्यात. कोणाला ही कविता पूर्ण माहीत असेल तर कळवावे. 'गवताचे फूल' असे नाव आहे कवितेचे. पुण्याचे पेशवे

कोंबडीच्या अंड्यामधुन बाहेर आले पिल्लु, अगदी होते छोटे आणि उंचीलाही टिल्लु! कोंबडी म्हणाली पिल्लुबाय, सांग तुला हवे काय? किडे हवे तर किडे, दाणे हवे तर दाणे; आणुन देइन तुला हवे असेल ते खाणे! पिल्लु म्हणाले, 'आई, दुसरे नको काही, छोट्याश्या कपामधे चहा भरुन दे, मला एका अंड्याचे ऑम्लेट करुन दे!'

मला विलक्षण भावणार्‍या काव्यपंक्ति, पाचूच्या हिरव्या माहेरी, ऊन हळदीचे आले माझ्या भाळावर थेंबांचे, फुलपाखरू झाले मातीच्या गंधाने भरला, गगनाचा गाभारा... क्या बात है! याला बीईंग लार्जर दॅन लाईफ म्हणतात... अवांतरः तुम्हाला माहिती आहे का की पाडगांवकर इंजिनिअरिंगचे विद्यार्थी होते. तिथे दोन वर्षे करून झाल्यानंतर रक्तातील काव्य स्वस्थ बसू देईना म्हणून सोडून आर्ट्स ला गेले. मुळची कुशाग्र बुद्धी असल्याने त्यांची प्रतिभाही निराळीच झाली... -डांबिसकाका

मला विलक्षण भावणार्‍या काव्यपंक्ति, पाचूच्या हिरव्या माहेरी, ऊन हळदीचे आले माझ्या भाळावर थेंबांचे, फुलपाखरू झाले मातीच्या गंधाने भरला, गगनाचा गाभारा... क्या बात है! याला बीईंग लार्जर दॅन लाईफ म्हणतात... अवांतरः तुम्हाला माहिती आहे का की पाडगांवकर इंजिनिअरिंगचे विद्यार्थी होते. तिथे दोन वर्षे करून झाल्यानंतर रक्तातील काव्य स्वस्थ बसू देईना म्हणून सोडून आर्ट्स ला गेले. तरी मुळची कुशाग्र बुद्धी असल्याने त्यांची प्रतिभाही निराळीच झाली... -डांबिसकाका

हे माझे आवडते काव्यसंग्रह आहेत. छोरी मधली त्यान्ची एक कविता तुला पाहिले मी हसतांना ढ्गाळलेल्या उदास दिवशी तुला पाहिले मी हसतांना तशीच हट्टी करुन जिवण जीव कुणाचासा घेतांना आठवणीतिल निळे चांदणे तीक्ष्ण बर्फ झाले गोठुनी आणि हरवल्या क्षितिजावरची जखमही आली पुन्हा दाटुनी मला वाटले पुन्हा करावी जखम तुझ्या हृदयातिल जागी उकरुनि वरचे निळे चांदणे अहेर द्यावी रात्र अभागी डोळ्यातिल पण तुझ्या चांदण्या दिसल्या थकलेल्या कोमुजुन डोळ्याखाली डोहच काळे ज्यात बुडाली नजर विस्कटुन न बोलताही मला म्हणालीसः स्मिते रंगवुन अशीच घ्यावी जमेल त्याने ठिकर्‍यांवरती रंगाची ठिगळे पसरावी आणि भासले मला म्हणालिस तशी च त्या अगतिक वाटेवर 'थकले रे..' शब्दांचे झाले काळोखाचे खोल सरोवर आणि कळले उरला केवळ काळोखच दोघांना बुडवुन डोळ्याखाली डोहच काळे तिथे उभे एकटे सुनेपण -मंगेश पाडगावकर

काळ्यानिळ्या वेदनेचा झाला काळोखाला डंख तेव्हा शपथ घालून तोडलेस माझे पंख ओ़ळखीच्या अंधारात अनोळखी झालीस तू ..खोटे खोटे हासतांना खोल किंचाळले हेतू सारेच का खोटे होते? काय सारी भूल होती? पांगार्‍याला काट्यांआधी लाल फुले आली होती? माझ्या मनी काळोखात भिनलेला डंख उरे- वेदनेच्या पांगार्‍याचे मला काटे, तुला फुले (मंगेश पाडगावकर, छोरी)

तू असतिस तर तू असतिस तर झाले असते गडे उन्हाचे गोड चांदणे मोहरले असते मौनातुन एक दिवाणे नवथर गाणे बकुळीच्या पुष्पापरि नाजुक फुलले असते गंधाने क्षण ही जिप्सी मधली माझी एक आवडती कविता आहे.

सोनाली, अप्रतिम कविता...सार्‍याच कविता इथे दिल्याबद्दल धन्यवद. सारेच का खोटे होते? काय सारी भूल होती? पांगार्‍याला काट्यांआधी लाल फुले आली होती? पाडगांकरांच्या प्रतिभेला सलाम. - (सर्वव्यापी)प्राजु

अचानक हा धागा सापडला आणि वर आणावासा वाटला.. एक कविता - ६६ साली म्हणजे जवळजवळ पन्नास वर्षांपूर्वी लिहिलेली तरी आजही तितकीच लागू होते पोपट प्रवासात आगगाडीतून येताना शेताच्या लाल लाल बांधावर दिसला एक हिरवाहिरवागार पोपट. मग पोपट हिरवेगार उडाला. पोपट माझ्या मनात शिरला. पोपट माझ्या मनात फिरला मन हिरवेगार करीत, विचार हिरवेगार करीत, स्वप्ने हिरवीगार करीत. पोपट बसला खांद्यावर आणि क्षणभर मी झालो एक हिरवेगार झाड... मी म्हटले, "मिस्टर पोपट, कसे काय?" तो म्हणाला, "मिस्टर कवी, कसे काय?" भलताच मिस्कील होता पोपट. हिरवाहिरवागार पोपट. प्रवासभर पोपट बोलत होता खूप. प्रवासभर मीही बोलत होतो खूप. पोपट म्हणाला, "मिस्टर कवी, करता काय?" मी म्हटले, "नोकरी करतो." पोपट म्हणाला, "नोकरीमध्ये करता काय?" मी म्हणालो, " नोकरीमध्ये खोटे हसतो. खोटे बोलतो. बंद गळ्याच्या मठठांना शहाणे म्हणतो. लाचारांना शूर म्हणतो. हलकटांना सज्जन म्हणतो. समर्थाच्या श्वानांना सलाम करतो. झकास करतो मूल्यांची पोपटपंची. पहिलीला पगार घेतो : रहाणीची मान जरा उंच करतो. " पोपटाने माझ्या डोळ्यांत पाहिले : मला भलतीच भीती वाटली. वाटले, हा भूल घालून नेईल मला हिरव्या हिरव्या पंखांवरून लाल लाल बांधावर. माझे एक प्रमोशन ड्यू होते : पोपटाची मला खूप भीती वाटली. पोपटाने पुन्हा एकदा माझ्या डोळ्यांत पाहिले : डोळे भरून माझ्या डोळ्यांत पाहिले आणि तो उडून गेला. हिरव्या हिरव्या पंखांवर निळे निळे आभाळ झेलीत लाल लाल बांधाकडे पोपट एकटा उडून गेला. -- मंगेश पाडगावकर ९-१०-१९६६ (साहित्य अकादमी विजेता काव्यसंग्रह -- सलाम)

मैत्र, हा धागा वर आणल्याबद्दल धन्यवाद ! पाडगावकरांची गीते माझ्याही आवडीची. पण 'सलाम' साठी मात्र माझा पास ! अशा कविता लिहिल्याशिवाय साहित्य अकादमी मिळालेच नसते का ? ती सलाम ही कविता तर खरोखर डोक्यात जाते. विदुषक पण तशीच. या कविता वाचताना गीतकार, प्रेमकवी पाडगांकरांमध्ये कोणा जिल्ब्यापाडू नवकवी संचारला की काय असं वाटून दचकुन जातो आपण. अर्थात हे माझे वैयक्तिक मत, आवड वगेरे वगेरे... :)

पहिल्या लिखाणाच्या मानाने फार छान लिहिला आहेस. एकजण म्हणाला " कुठ काय मामा .. ह ह ह्ह (असच काही तरी हसतात अशावेळी) ..असच्च..बसलोय .. गप्पा मारत असे गमतीदार प्रसंग आपल्यावर खूप वेळा ओढवतात. मी पाचवीत असताना एक दिवस शाळेला दांडी (खोटे सांगून)मारली होती आणि माझ्या भावाने शाळेत टीचरना सांगितले की, बहीणीला ताप आला आहे ती शाळेला येणार नाही. त्याच वेळी दुपारी मस्त पैकी हिंडत होते तेव्हा सरच रस्त्यावर भेटले आणि विचारले ताप आला आहेस तर कशाला हिंडतेस? मग माझी पंचाईत झाली पण मी( त्यावेळी सुचले ते) सांगितले कि औषध आणायलाच निघाले आहे..हुश... काय प्रसंग होता.. भाग २ ची वाट पाहात आहे....

तीर्थरूपांची अति कडक शिस्त असे. हसणे, वायफळ बोलणे नाही. विनोद पूर्णपणे वर्ज्य. त्यामुळे आम्ही त्यांना अयूबखान (पाकिस्तान्चे ६५ च्या युद्धावेळीचे अध्यक्ष)नाव ठेवले. आजुबाजूची मुले घरात घुसण्यापूर्वी अयुबखान आहे का म्हणून विचारीत. एकदा संध्याकाळी साडेसहाच्या सुमारास चुकीच्या मुहूर्तावर एक मूर्ख आला व विचारले अयूबखान आहे का? दुर्दैवाने त्याच्या मागोमाग अयूबखान येऊन उभे होते. काही वर्शांनी नंतर हे नाव बदलून खोमेनी असे ठेवले.

तर आ आ आ भी [ आली का आठवण ? कुणाची ते सांगण्याची गरज नाही ....] चांगले लिहले आहे. चालू दे. मला वाटते की आपण आपापले अनुभव "डिस्कस" करून एक नविन लेखमालाच बनवावी .... लै लिहण्यासारखे आहे ... भाग २ लवकरच येऊ दे ......... छोटा डॉन [ आम्हाला इथे भेट द्या "http://chhota-don.blogspot.com/ "] याव्यतिरिक्त आमची कोठेही शाखा नाही ...........

मला तर एकदा दांडी मारल्याची चिठ्ठी लिहून आईची सही करताना पकडलं सरांनी..मग मारल्या बर्‍याच बंडला..आई मावशीकडे गेलेय बाबा लवकर ऑफिसला गेले वगैरे वगैरे..आणि संध्याकाळी बाजारात जात होते आईसोबत तर सर समोर दत्त म्हणून हजर... नशीब मी आईला आधीच माझी थाप सांगितली होती ती म्हणाली मी आत्ताच आले म्हणून पण मी तोपर्यंत असली घाबरले होते.....

माझा लेख पुर्ण वाचन्याचे धाडस करनार्‍या वीरांना आणि वीरांगनांना (मिपा वाले तात्या बरोबर आहे ना शब्द ?... आणि 'ladies first' का नाहि ? म्हणून समस्त आखिल भारतीय भगिनि वर्ग मिपा शाखेने डाफरू नये!!! इवलासा जीव घाबरतो ना.. तुम्हाला पहिल्यांदा लिहीन पुढच्या वेळी.. ) माझा साष्टांग नमस्कार!!! .. काय धाडस आहे तुमच. मी पण लिहून झाल्यावर वाचला नाही परत.. ''आता त्यावेळी तुम्ही वाचन्याच्या अवस्थेत होता का ?' असे म्हणून आमचे काहि हितशत्रु आमच्या पायात पाय घालायला पुढे धावतिल ..पण आम्ही फिकीर करत नाही.. काय करायचय तुम्हाला.. आम्हि चालन्याच्या पण अवस्थेत नव्हतो. झाल समाधान? काही काही लोकांना दुसरा किती 'out' होतो आणि आपण किती 'control' मध्ये असतो यातच लै म्हन्जी लै 'interest'.. यावर कधीतरी चर्चा घडवून आणूयात.. मि पा वर सुध्दा या विषयात बरेच जातिवन्त लोक आहेत..हे आमच्या चाणाक्ष नजेरेने बराबर वळखलंय बरका!! (लब्बाड कुठले..) तर हा पाहिला थेंब पचला ..मग आता पाण्याची धार लावायला हरकत नाहि. धार म्हणजे 'पहिली धार' नव्हे.. लेखनाचि धार हो...धार वरून डॉन आणि समस्त मंडळींच्या डोळ्यात आलेली चमक आम्हाला इथून पण दिसली पण तुर्तास आम्ही ती तहान काही भागवू शकत नाहि.... तर असो .. आपल्या सेवेशी सदैव आपलाच आआआभि..

आम्ही एकदा दहावीत असताना(एकदाच होतो) कोणालातरी एका सरानी बेदम बदडला म्हणुन आम्ही संप केला होता. शाळेच्या बाहेर सगळेउभे होतो...कोणीच शाळेत आत जायला तयार नव्हते. शाळेचा शिपाइ सर्वाना बोलावुन गेला....मग एन्ग्लिश चे सर येउन गेले..कोणी ऐकत नव्हते. मुख्याधापकंनी मग रामबाण उपयवापरला....शेव्टी त्यानी आण्णा कंग्राळकराना पाठवले....त्यानी त्यांच्या खास कमावलेल्या अवाजात सर्वाना बोलावले....तरिही आम्ही सारे बाहेरच ......मग त्यानी चन्दु नावाच्या मुलाला पकडले...त्याला वैयक्तिक विचारले..........शाळेत का आला नाहीस म्हणुन ....चन्दु ...फट्कन म्हणाला...मी आज शाळेत आलोच नाही...घरी झोपुन आहे"..............

अजूनही येऊ द्या... तात्या.

>>मग त्यानी चन्दु नावाच्या मुलाला पकडले...त्याला वैयक्तिक विचारले..........शाळेत का आला नाहीस म्हणुन ....चन्दु ...फट्कन म्हणाला...मी आज शाळेत आलोच नाही...घरी झोपुन आहे".............. हा हा हा...आयला, इब्लीस न॑बर वन दिसतोय च॑दू. मग आण्णाची पार भि॑गरी का? आआआभि, काही कारणा॑मुळे प्रतिसाद देण्यास उशीर घडला, पण तोपर्य॑त वेळ निघून गेली होती, पण बेष्ट लिवलय भौ! आमचे जुने दिवस आठवले. सुधीरकाका, आयुबखान आणि खोमेनी का? वा वा... आमच्या घरी जिल्ले-इलाही, आलमपनाह, खावि॑द इ.इ. मुघली अ॑मल असतो :) आणि मी अगदीच आबा॑ना छळायच्या मुडमध्ये असलो की 'तात् '...लै भडकतात.

ईयत्ता ८वी अ........इतिहासाचा तास (तास म्हणजे ४५ मि.) आल्या आल्या गुरुजींनी सगितलं की शास्त्राचे जोशी सर येणार नाहीत, आणि मीच सलग दोन तास घेणार आहे..............आता लागली का.........आमची गृहपाठाची वही घरी विसरलेले, (दप्तरात असूनही) अर्थत गृहपाठ न केल्याने. कुणास ठाऊक काय झालं आणी सुर्य पश्चिमेला ऊगवला, सरांनी काहिही शिक्षा न करता सोडून दिलं व सांगीतलं पुढच्या तासाला घेऊन या. ते जाम शिकवायच्या मुड मधे होते. तास सुरु झाला. मी पुस्तकातली चित्र रंगवुन झाल्यावर पेंगायला सुरवात केलेली पण्.........मागच्या बाकावर खसखस पिकत होती. झोप खाडकन ऊडाली, पुढं लक्ष लागेना, मग हळूच बाक बदललून ईष्ट मित्रांच्यात गेलो. खरा घोळ तर पुढे चालू होता, सरांना ऐका वाक्यात ४/५ वेळा 'की' म्हणायची सवय होती आणि आम्ही ते मो़जत होतो. सेंच्युरी झाल्या वर दि़क्षितांना (वर्ग-मित्र) आवरलच नाही..........हात वर करुन मला सांगीतलं " १०० वेळा झालं". ईथेच सरांनी पाहीलं................त्यांनी मागेयेऊन आम्हाला सदिछा भेट दिली, थोडा सत्कारही झाला. सरांनी आमच्या वह्या तपासल्या, त्यात मागच्या पानावर रोमन गणन पध्द्तीने (चार उभ्या रेघांवर ऐक आडवी रेध) आशा फक्त रेघोट्या होत्या. या वर त्यानी प्रश्ण केला " काय कैदी आहात काय ? हे काय चाललंय ? काय, कसले दिवस मोजतय ? " आमच्यावर काय गुजरली होति हे सांगायला नको. पण बाकावर ऊभेराहून आम्ही ऊत्तराच्या विचारांनीही हसतच होतो. खोडसाळ (आर्य)

पहिल्या लिखाणाच्या मानाने फार छान लिहिला आहेस. एकजण म्हणाला " कुठ काय मामा .. ह ह ह्ह (असच काही तरी हसतात अशावेळी) ..असच्च..बसलोय .. गप्पा मारत असे गमतीदार प्रसंग आपल्यावर खूप वेळा ओढवतात. मी पाचवीत असताना एक दिवस शाळेला दांडी (खोटे सांगून)मारली होती आणि माझ्या भावाने शाळेत टीचरना सांगितले की, बहीणीला ताप आला आहे ती शाळेला येणार नाही. त्याच वेळी दुपारी मस्त पैकी हिंडत होते तेव्हा सरच रस्त्यावर भेटले आणि विचारले ताप आला आहेस तर कशाला हिंडतेस? मग माझी पंचाईत झाली पण मी( त्यावेळी सुचले ते) सांगितले कि औषध आणायलाच निघाले आहे..हुश... काय प्रसंग होता.. भाग २ ची वाट पाहात आहे....

तीर्थरूपांची अति कडक शिस्त असे. हसणे, वायफळ बोलणे नाही. विनोद पूर्णपणे वर्ज्य. त्यामुळे आम्ही त्यांना अयूबखान (पाकिस्तान्चे ६५ च्या युद्धावेळीचे अध्यक्ष)नाव ठेवले. आजुबाजूची मुले घरात घुसण्यापूर्वी अयुबखान आहे का म्हणून विचारीत. एकदा संध्याकाळी साडेसहाच्या सुमारास चुकीच्या मुहूर्तावर एक मूर्ख आला व विचारले अयूबखान आहे का? दुर्दैवाने त्याच्या मागोमाग अयूबखान येऊन उभे होते. काही वर्शांनी नंतर हे नाव बदलून खोमेनी असे ठेवले.

तर आ आ आ भी [ आली का आठवण ? कुणाची ते सांगण्याची गरज नाही ....] चांगले लिहले आहे. चालू दे. मला वाटते की आपण आपापले अनुभव "डिस्कस" करून एक नविन लेखमालाच बनवावी .... लै लिहण्यासारखे आहे ... भाग २ लवकरच येऊ दे ......... छोटा डॉन [ आम्हाला इथे भेट द्या "http://chhota-don.blogspot.com/ "] याव्यतिरिक्त आमची कोठेही शाखा नाही ...........

मला तर एकदा दांडी मारल्याची चिठ्ठी लिहून आईची सही करताना पकडलं सरांनी..मग मारल्या बर्‍याच बंडला..आई मावशीकडे गेलेय बाबा लवकर ऑफिसला गेले वगैरे वगैरे..आणि संध्याकाळी बाजारात जात होते आईसोबत तर सर समोर दत्त म्हणून हजर... नशीब मी आईला आधीच माझी थाप सांगितली होती ती म्हणाली मी आत्ताच आले म्हणून पण मी तोपर्यंत असली घाबरले होते.....

माझा लेख पुर्ण वाचन्याचे धाडस करनार्‍या वीरांना आणि वीरांगनांना (मिपा वाले तात्या बरोबर आहे ना शब्द ?... आणि 'ladies first' का नाहि ? म्हणून समस्त आखिल भारतीय भगिनि वर्ग मिपा शाखेने डाफरू नये!!! इवलासा जीव घाबरतो ना.. तुम्हाला पहिल्यांदा लिहीन पुढच्या वेळी.. ) माझा साष्टांग नमस्कार!!! .. काय धाडस आहे तुमच. मी पण लिहून झाल्यावर वाचला नाही परत.. ''आता त्यावेळी तुम्ही वाचन्याच्या अवस्थेत होता का ?' असे म्हणून आमचे काहि हितशत्रु आमच्या पायात पाय घालायला पुढे धावतिल ..पण आम्ही फिकीर करत नाही.. काय करायचय तुम्हाला.. आम्हि चालन्याच्या पण अवस्थेत नव्हतो. झाल समाधान? काही काही लोकांना दुसरा किती 'out' होतो आणि आपण किती 'control' मध्ये असतो यातच लै म्हन्जी लै 'interest'.. यावर कधीतरी चर्चा घडवून आणूयात.. मि पा वर सुध्दा या विषयात बरेच जातिवन्त लोक आहेत..हे आमच्या चाणाक्ष नजेरेने बराबर वळखलंय बरका!! (लब्बाड कुठले..) तर हा पाहिला थेंब पचला ..मग आता पाण्याची धार लावायला हरकत नाहि. धार म्हणजे 'पहिली धार' नव्हे.. लेखनाचि धार हो...धार वरून डॉन आणि समस्त मंडळींच्या डोळ्यात आलेली चमक आम्हाला इथून पण दिसली पण तुर्तास आम्ही ती तहान काही भागवू शकत नाहि.... तर असो .. आपल्या सेवेशी सदैव आपलाच आआआभि..

आम्ही एकदा दहावीत असताना(एकदाच होतो) कोणालातरी एका सरानी बेदम बदडला म्हणुन आम्ही संप केला होता. शाळेच्या बाहेर सगळेउभे होतो...कोणीच शाळेत आत जायला तयार नव्हते. शाळेचा शिपाइ सर्वाना बोलावुन गेला....मग एन्ग्लिश चे सर येउन गेले..कोणी ऐकत नव्हते. मुख्याधापकंनी मग रामबाण उपयवापरला....शेव्टी त्यानी आण्णा कंग्राळकराना पाठवले....त्यानी त्यांच्या खास कमावलेल्या अवाजात सर्वाना बोलावले....तरिही आम्ही सारे बाहेरच ......मग त्यानी चन्दु नावाच्या मुलाला पकडले...त्याला वैयक्तिक विचारले..........शाळेत का आला नाहीस म्हणुन ....चन्दु ...फट्कन म्हणाला...मी आज शाळेत आलोच नाही...घरी झोपुन आहे"..............

अजूनही येऊ द्या... तात्या.

>>मग त्यानी चन्दु नावाच्या मुलाला पकडले...त्याला वैयक्तिक विचारले..........शाळेत का आला नाहीस म्हणुन ....चन्दु ...फट्कन म्हणाला...मी आज शाळेत आलोच नाही...घरी झोपुन आहे".............. हा हा हा...आयला, इब्लीस न॑बर वन दिसतोय च॑दू. मग आण्णाची पार भि॑गरी का? आआआभि, काही कारणा॑मुळे प्रतिसाद देण्यास उशीर घडला, पण तोपर्य॑त वेळ निघून गेली होती, पण बेष्ट लिवलय भौ! आमचे जुने दिवस आठवले. सुधीरकाका, आयुबखान आणि खोमेनी का? वा वा... आमच्या घरी जिल्ले-इलाही, आलमपनाह, खावि॑द इ.इ. मुघली अ॑मल असतो :) आणि मी अगदीच आबा॑ना छळायच्या मुडमध्ये असलो की 'तात् '...लै भडकतात.

ईयत्ता ८वी अ........इतिहासाचा तास (तास म्हणजे ४५ मि.) आल्या आल्या गुरुजींनी सगितलं की शास्त्राचे जोशी सर येणार नाहीत, आणि मीच सलग दोन तास घेणार आहे..............आता लागली का.........आमची गृहपाठाची वही घरी विसरलेले, (दप्तरात असूनही) अर्थत गृहपाठ न केल्याने. कुणास ठाऊक काय झालं आणी सुर्य पश्चिमेला ऊगवला, सरांनी काहिही शिक्षा न करता सोडून दिलं व सांगीतलं पुढच्या तासाला घेऊन या. ते जाम शिकवायच्या मुड मधे होते. तास सुरु झाला. मी पुस्तकातली चित्र रंगवुन झाल्यावर पेंगायला सुरवात केलेली पण्.........मागच्या बाकावर खसखस पिकत होती. झोप खाडकन ऊडाली, पुढं लक्ष लागेना, मग हळूच बाक बदललून ईष्ट मित्रांच्यात गेलो. खरा घोळ तर पुढे चालू होता, सरांना ऐका वाक्यात ४/५ वेळा 'की' म्हणायची सवय होती आणि आम्ही ते मो़जत होतो. सेंच्युरी झाल्या वर दि़क्षितांना (वर्ग-मित्र) आवरलच नाही..........हात वर करुन मला सांगीतलं " १०० वेळा झालं". ईथेच सरांनी पाहीलं................त्यांनी मागेयेऊन आम्हाला सदिछा भेट दिली, थोडा सत्कारही झाला. सरांनी आमच्या वह्या तपासल्या, त्यात मागच्या पानावर रोमन गणन पध्द्तीने (चार उभ्या रेघांवर ऐक आडवी रेध) आशा फक्त रेघोट्या होत्या. या वर त्यानी प्रश्ण केला " काय कैदी आहात काय ? हे काय चाललंय ? काय, कसले दिवस मोजतय ? " आमच्यावर काय गुजरली होति हे सांगायला नको. पण बाकावर ऊभेराहून आम्ही ऊत्तराच्या विचारांनीही हसतच होतो. खोडसाळ (आर्य)

लक्ष लक्ष सलाम. शाळेत होतो. भावसरगम कार्यक्रम रेडिओवर ऐकत असे. ७.४५ ला असे. शाळेत उशीर झाल्याबद्दल छड्या खाव्या लागल्या. पण कार्यक्रम सोडला नाही. भावसरगममध्येच पाडगावकरांची, बापटांची, विंदांची ओळख झाली. आणि संपूर्ण आयुष्य या कवींनी व्यापून टाकले. त्यांच्या गाण्यांनी. ही गाणी नसती तर आपल्याला भावनिक आधार कोणी दिला असता? आपले सांस्कृतिक जीवन सुरस करणा-या कविराजांना माझा दंडवत. खरे म्हणजे हा धागा सुरु करायलाच मिपा उघडले. पण व्यंकटराव आपण बाजी मारलीत. धन्यवाद.

जे काही आधीच्या पिढीतील कवी राहीलेत त्यातील एक महान कवी आणि विडंबनकार. माझा ही त्यांना सलाम! तुझे गीत गाण्या साठी सूर राहूदेत पासून शब्दांवाचून कळले सारे शब्दांच्या पली़कडले अशी एकाहून एक सुंदर गीते, बोलगाण्यांसारख्या कविता लिहीणार्‍या या कवी महाशयांचे एक पटकन आठवलेले त्यांचे विडंबन :) एक होती गाय, तिला कमी काय? दिवसा ढवळ्या, रात्री पवळ्या :-)))))

नवकविता ही मराठी कवितेतील एक महत्त्वाची घटना. जाणिवेचा मुक्त शोध घेणारी, सत्याच्या दर्शनाशाठी अस्वस्थ असणारी, ज्ञानविज्ञानाला सामोरी जाणारी, कठोर वास्तव, विचार,भावना, संवेदना यांचा मिलाप म्हणजे मंगेश पाडगावकरांची कविता......!!! महान कवीला आमचाही सलाम.

आमच्याही शुभेच्छा... ........कुणास्तव कुणीतरी या यशोदा पाडगावकरांच्या आत्मचरित्राची आठवण झाली...

ज्यांच्या शब्दांनी सर्वांना भरभरुन आनंद दिला त्या कवीवर्यांना ८० व्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा

कविवर्यांना सादर प्रणाम. त्यांच्याबद्दल असे एका ओळीत लिहून भागण्यासारखे नाही. यामुळे त्यांच्या गीतांसाठी एक वेगळे पान उघडले आहे.

पाडगावकर साहेबांना आपलाही सलाम! तात्या. -- या जन्मावर, या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे!

लक्ष लक्ष सलाम. शाळेत होतो. भावसरगम कार्यक्रम रेडिओवर ऐकत असे. ७.४५ ला असे. शाळेत उशीर झाल्याबद्दल छड्या खाव्या लागल्या. पण कार्यक्रम सोडला नाही. भावसरगममध्येच पाडगावकरांची, बापटांची, विंदांची ओळख झाली. आणि संपूर्ण आयुष्य या कवींनी व्यापून टाकले. त्यांच्या गाण्यांनी. ही गाणी नसती तर आपल्याला भावनिक आधार कोणी दिला असता? आपले सांस्कृतिक जीवन सुरस करणा-या कविराजांना माझा दंडवत. खरे म्हणजे हा धागा सुरु करायलाच मिपा उघडले. पण व्यंकटराव आपण बाजी मारलीत. धन्यवाद.

जे काही आधीच्या पिढीतील कवी राहीलेत त्यातील एक महान कवी आणि विडंबनकार. माझा ही त्यांना सलाम! तुझे गीत गाण्या साठी सूर राहूदेत पासून शब्दांवाचून कळले सारे शब्दांच्या पली़कडले अशी एकाहून एक सुंदर गीते, बोलगाण्यांसारख्या कविता लिहीणार्‍या या कवी महाशयांचे एक पटकन आठवलेले त्यांचे विडंबन :) एक होती गाय, तिला कमी काय? दिवसा ढवळ्या, रात्री पवळ्या :-)))))

नवकविता ही मराठी कवितेतील एक महत्त्वाची घटना. जाणिवेचा मुक्त शोध घेणारी, सत्याच्या दर्शनाशाठी अस्वस्थ असणारी, ज्ञानविज्ञानाला सामोरी जाणारी, कठोर वास्तव, विचार,भावना, संवेदना यांचा मिलाप म्हणजे मंगेश पाडगावकरांची कविता......!!! महान कवीला आमचाही सलाम.

आमच्याही शुभेच्छा... ........कुणास्तव कुणीतरी या यशोदा पाडगावकरांच्या आत्मचरित्राची आठवण झाली...

ज्यांच्या शब्दांनी सर्वांना भरभरुन आनंद दिला त्या कवीवर्यांना ८० व्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा

कविवर्यांना सादर प्रणाम. त्यांच्याबद्दल असे एका ओळीत लिहून भागण्यासारखे नाही. यामुळे त्यांच्या गीतांसाठी एक वेगळे पान उघडले आहे.

पाडगावकर साहेबांना आपलाही सलाम! तात्या. -- या जन्मावर, या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे!

वा व्यंकटराव, एका वेग़ळा विषयावरील लेख फार आवडला. त्यामुळे दुर्योधनाचा 'तो' भाग वज्राचा झाला नाही (केळीची पाने वज्राची झाली की नाही त्याबद्दल माहिती नाही) हा हा हा! :) ह्या विषयावर अजूनही काही (फाजील) लिहीता येईल परंतू येथेच आमुचा हा शोधनिबंध आम्ही संपवितो. अजूनही काही नवे शोध लागले तर तुमचा शोधनिबंध पुढे अवश्य सुरू ठेवावा! :) सामाजीक जबाबदारीच भान ठेवून आम्ही ह्या लेखात आम्ही कोणतेही प्रकाशचित्र वा चित्रफीत टाकलेली नाही. बरं केलंत! :)) असो, असेच वेगवेगळ्या विषयावरील उत्तमोतम लेख येऊ द्या.. आपला, (हाफ चड्डी आणि बनियानमधला मुंबईकर) तात्या.

माझ्या आठवणीनुसार भारतात 'स्ट्रिकी॑ग' (कै) प्रोतिमा बेदीने (नृत्या॑गना, कबीर बेदीची पत्नी व पूजा बेदीची आई) केले होते मु॑बईत..

त्या प्रोतिमा बेदीच होत्या. पण भारतात बाकी कुठे असे स्ट्रिकिंग चे प्रकार झाल्याचे ऐकिवात नाही. लेख चांगला आहे. - (सर्वव्यापी)प्राजु

हे स्ट्रिकिंग वगैरे भानगड इतकी नेहमीची असेल असे वाटलेच नव्हते. यावर कधी विचारच केला नव्हता. लेख आवडला. नग्नधूमकेतू हा शब्द मस्तच योजला आहे. --लिखाळ. 'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

पीयुष चावला सारखी बालगोपाल मंडळी तो साय्मण्ड्स चा स्ट्रीकर ला पाडण्याचा रानटी प्रकार पाहून भांबावून गेल्यासारखी वाटली... ( किंवा त्यांनी तशी ऍक्टिंग केली असेल्)... अं अं ..लब्बाड....:))

मजा वाटली. अवांतर : "चांदणे शिंपीत जाशी" मधील ढगांबद्दलच्या ओळी स्त्रीला उद्देशूनच आहेत अशी मला चुलत-चुलत-माहिती आहे. (स्वतः मिळवलेली माहिती ही सख्खी, ऐकीव-ऐकीव ती चुलत-चुलत माहिती.) दूरदर्शनवर आशाताईंच्या एका मुलाखतीत असा प्रश्न आला की हृदयनाथ हा धाकटा भाऊ असल्यामुळे ताईशी काम करणे, कधी कठिण गेले का? गाताना अर्थ, गूढार्थ माहीत असला पाहिजे म्हणून आशाताईंनी हृदयनाथांना "चांदणे शिंपीत जाशी" चा अर्थ विचारून घेतला. हृदयनाथांना तो कवीशी चर्चेतून माहीत होता. पण "बाईला वस्त्रे काढायला सांगणे" हा अर्थ ताईला सांगताना धाकटा भाऊ म्हणून हृदयनाथांची त्रेधा झाली, अशी गमतीदार कथा त्यांनी सांगितली. अशा प्रकारची मुलाखत दूरदर्शनवर प्रत्यक्ष कोणी ऐकल्यास त्यांनी दुजोरा द्यावा. नाहीतर वाचकांसाठी ही चुलत-चुलत-चुलत-माहिती होईल.

आवडला. (वाचक)बेसनलाडू

लेख आवडला. 'नग्नधूमकेतू' हा शब्द तर फारच. प्रोतिमा बेदीचे आत्मचरित्र मी वाचले होते. विविध पुरुषांशी आपण कधी व कसा शरीरसंबंध केला याची जंत्रीच वाचल्यासारखे वाटले. देवयानी चौबळ आणि तिला सार्वजनिक ठिकाणी स्ट्रीकिंग करायला लावणारा राजकपूर यांच्या संदर्भातली अशीच बातमी कोणे एके काळी 'श्री', 'स्क्रीन' अशा प्रकाशनांनी फोडणीला टाकली होती. असो, याबाबतचा तपशील 'तबीयतदार तज्ञ' शोधून काढतीलच. सार्वजनिक ठिकाणी नग्नावस्थेत वावरणे यामागे प्रसिद्धीचा हव्यास एवढे एकच कारण असेल असे वाटत नाही. काही काही वेळा मानसिक विकृती, लैंगिक कुचंबणा असे काही त्यामागे असू शकेल. अशा कृत्याबद्दल दंड ठीक आहे, पण सदर व्यक्तीला मनोविकारतज्ञांची मदत घ्यायला लावणे, हे केले की नाही ते कळाले नाही. महाविद्यालयात असताना विज्ञानाची प्रात्यक्षिके करताना सूक्ष्मजीवशास्त्रातील एका प्रयोगाला स्ट्रीकिंग असे नाव होते - अजूनही आहे. त्या वेळी स्ट्रीकिंग हा शब्दच माहिती नसल्यामुळे काही फारच भाबडे विनोद होत असत, ते आठवले. सन्जोप राव

TV-5Monde ही फ्रेंच वाहिनी पाहते. त्यावर अनेक अभिजात फ्रेंच चित्रपट इंग्रजी भाषांतरासह दाखविले जातात. त्यात फ्रान्समध्ये कला स्वातंत्र्य असल्याने बरेचदा स्त्री-पुरुषांचे संपूर्ण नग्नदर्शन घडते मात्र ही नग्नता सहजतेने येते. तो त्या कथानकाचाच भाग असल्यासारखे सादर केले जाते. भारतीय चित्रसृष्टीसारखा त्यात ओढून ताणून आणलेला भडक नागवेपणा नसतो. > > परिमळांमाजी कस्तुरी । तैसी भाषांमाजी साजिरी भाषा मराठी ।।

नविन विषय मा॑डलात अतिषय छान वाटले. पर॑तु त्यामुळे आपल्या वरच ते शेकले... असो असेच लेखन करत रहा.. विवेक वि.

विषय. 'नग्नधूमकेतू' हा शब्द चपखल. विकृत धाडसाची हौस आणखी काय? मनोविकारतज्यांनी या विषयावर लिहिले नसावे. असो. चर्चा चांगली रंगली.

वा व्यंकटराव, एका वेग़ळा विषयावरील लेख फार आवडला. त्यामुळे दुर्योधनाचा 'तो' भाग वज्राचा झाला नाही (केळीची पाने वज्राची झाली की नाही त्याबद्दल माहिती नाही) हा हा हा! :) ह्या विषयावर अजूनही काही (फाजील) लिहीता येईल परंतू येथेच आमुचा हा शोधनिबंध आम्ही संपवितो. अजूनही काही नवे शोध लागले तर तुमचा शोधनिबंध पुढे अवश्य सुरू ठेवावा! :) सामाजीक जबाबदारीच भान ठेवून आम्ही ह्या लेखात आम्ही कोणतेही प्रकाशचित्र वा चित्रफीत टाकलेली नाही. बरं केलंत! :)) असो, असेच वेगवेगळ्या विषयावरील उत्तमोतम लेख येऊ द्या.. आपला, (हाफ चड्डी आणि बनियानमधला मुंबईकर) तात्या.

माझ्या आठवणीनुसार भारतात 'स्ट्रिकी॑ग' (कै) प्रोतिमा बेदीने (नृत्या॑गना, कबीर बेदीची पत्नी व पूजा बेदीची आई) केले होते मु॑बईत..

त्या प्रोतिमा बेदीच होत्या. पण भारतात बाकी कुठे असे स्ट्रिकिंग चे प्रकार झाल्याचे ऐकिवात नाही. लेख चांगला आहे. - (सर्वव्यापी)प्राजु

हे स्ट्रिकिंग वगैरे भानगड इतकी नेहमीची असेल असे वाटलेच नव्हते. यावर कधी विचारच केला नव्हता. लेख आवडला. नग्नधूमकेतू हा शब्द मस्तच योजला आहे. --लिखाळ. 'शुद्धलेखन' आणि 'शुद्ध लेखन' यांवरील चर्चा वाचून आमची पार भंबेरी उडाली आहे.

पीयुष चावला सारखी बालगोपाल मंडळी तो साय्मण्ड्स चा स्ट्रीकर ला पाडण्याचा रानटी प्रकार पाहून भांबावून गेल्यासारखी वाटली... ( किंवा त्यांनी तशी ऍक्टिंग केली असेल्)... अं अं ..लब्बाड....:))

मजा वाटली. अवांतर : "चांदणे शिंपीत जाशी" मधील ढगांबद्दलच्या ओळी स्त्रीला उद्देशूनच आहेत अशी मला चुलत-चुलत-माहिती आहे. (स्वतः मिळवलेली माहिती ही सख्खी, ऐकीव-ऐकीव ती चुलत-चुलत माहिती.) दूरदर्शनवर आशाताईंच्या एका मुलाखतीत असा प्रश्न आला की हृदयनाथ हा धाकटा भाऊ असल्यामुळे ताईशी काम करणे, कधी कठिण गेले का? गाताना अर्थ, गूढार्थ माहीत असला पाहिजे म्हणून आशाताईंनी हृदयनाथांना "चांदणे शिंपीत जाशी" चा अर्थ विचारून घेतला. हृदयनाथांना तो कवीशी चर्चेतून माहीत होता. पण "बाईला वस्त्रे काढायला सांगणे" हा अर्थ ताईला सांगताना धाकटा भाऊ म्हणून हृदयनाथांची त्रेधा झाली, अशी गमतीदार कथा त्यांनी सांगितली. अशा प्रकारची मुलाखत दूरदर्शनवर प्रत्यक्ष कोणी ऐकल्यास त्यांनी दुजोरा द्यावा. नाहीतर वाचकांसाठी ही चुलत-चुलत-चुलत-माहिती होईल.

आवडला. (वाचक)बेसनलाडू

लेख आवडला. 'नग्नधूमकेतू' हा शब्द तर फारच. प्रोतिमा बेदीचे आत्मचरित्र मी वाचले होते. विविध पुरुषांशी आपण कधी व कसा शरीरसंबंध केला याची जंत्रीच वाचल्यासारखे वाटले. देवयानी चौबळ आणि तिला सार्वजनिक ठिकाणी स्ट्रीकिंग करायला लावणारा राजकपूर यांच्या संदर्भातली अशीच बातमी कोणे एके काळी 'श्री', 'स्क्रीन' अशा प्रकाशनांनी फोडणीला टाकली होती. असो, याबाबतचा तपशील 'तबीयतदार तज्ञ' शोधून काढतीलच. सार्वजनिक ठिकाणी नग्नावस्थेत वावरणे यामागे प्रसिद्धीचा हव्यास एवढे एकच कारण असेल असे वाटत नाही. काही काही वेळा मानसिक विकृती, लैंगिक कुचंबणा असे काही त्यामागे असू शकेल. अशा कृत्याबद्दल दंड ठीक आहे, पण सदर व्यक्तीला मनोविकारतज्ञांची मदत घ्यायला लावणे, हे केले की नाही ते कळाले नाही. महाविद्यालयात असताना विज्ञानाची प्रात्यक्षिके करताना सूक्ष्मजीवशास्त्रातील एका प्रयोगाला स्ट्रीकिंग असे नाव होते - अजूनही आहे. त्या वेळी स्ट्रीकिंग हा शब्दच माहिती नसल्यामुळे काही फारच भाबडे विनोद होत असत, ते आठवले. सन्जोप राव

TV-5Monde ही फ्रेंच वाहिनी पाहते. त्यावर अनेक अभिजात फ्रेंच चित्रपट इंग्रजी भाषांतरासह दाखविले जातात. त्यात फ्रान्समध्ये कला स्वातंत्र्य असल्याने बरेचदा स्त्री-पुरुषांचे संपूर्ण नग्नदर्शन घडते मात्र ही नग्नता सहजतेने येते. तो त्या कथानकाचाच भाग असल्यासारखे सादर केले जाते. भारतीय चित्रसृष्टीसारखा त्यात ओढून ताणून आणलेला भडक नागवेपणा नसतो. > > परिमळांमाजी कस्तुरी । तैसी भाषांमाजी साजिरी भाषा मराठी ।।

नविन विषय मा॑डलात अतिषय छान वाटले. पर॑तु त्यामुळे आपल्या वरच ते शेकले... असो असेच लेखन करत रहा.. विवेक वि.

विषय. 'नग्नधूमकेतू' हा शब्द चपखल. विकृत धाडसाची हौस आणखी काय? मनोविकारतज्यांनी या विषयावर लिहिले नसावे. असो. चर्चा चांगली रंगली.

कालिकत अणि माहेचे वर्णन चांगले होते.... हे कालिकत आणि कोझीकोडे एकच हे मला देखील ठाउक नव्हते.... माझ्या लिखाणाचा दर्जा मलाच सुमार वाटतो आहे. पुढे लिहावे की न लिहावे हा पेच पडला आहे अहो , या लेखात जाता जाता मित्रांबरोबर केलेल्या गमती आणि संवाद यांचे वर्णन कमी आहे ,त्यामुळे कदाचित तुम्हाला एकसुरी वाटत आहे... तुमच्या मित्रांची वर्णने आणि संवाद हे कदाचित तुमच्या आधीच्या प्रवासवर्णनातील सामर्थ्य असावे असे वाटते... पण अजून भाग येउद्यात्...छान चाललंय... :)

कालिकत म्हणजेच कोझिकोडे... वा ज्ञानात भर पडली. दुकानांच्या पाट्यावर सगळ्या जिलेबी काढलेली. क्वचित एखादी फ़िरंगी पाटी. शेवटी एका हॉटेलातील वेटरने इडली, डोसा, चपाती, रोटी कोठे मिळेल ते मल्याळीमध्ये खाणा खुणा करून सांगितले. खाणाखूणा मात्र कळल्या. हे मस्त. मला आमची कोडाईकॅनल ची ट्रीप आठवली. - (सर्वव्यापी)प्राजु

सुधीरराव असा धीर सोडू नका बुवा. दौरा मस्तच रंगतोय. पुढच्या ठिकाणी जायला आम्ही उत्सुक आहोत तेव्हा पेट्रोल भरून तयार राहा. माझ्या लिखाणाचा दर्जा मलाच सुमार वाटतो आहे. पुढे लिहावे की न लिहावे हा पेच पडला आहे असे म्हणून आम्हाला तुम्ही पेचात पकडताय. पण आम्ही तुम्हाला इतक्या सुखासुखी सोडणार नाही. पुढची कहाणी लवकरात लवकर पेश करावीत असा 'जनरल डायर' कडून आदेश काढायलाही आम्ही कमी करणार नाही. तेव्हा पुढे काय घडले ते शहाण्या मुलासारखे आम्हाला सांगा बघू.

कोझीकोडे हे तर आमचे घर..... येथेच असतो सध्या... माहि (माहे) केंद्रशासित प्रदेश आहे....दारू केरळाहून खूप स्वस्त....जाण्या येण्याचा खर्च सुटेल एवढी... वायनाडला नाही गेलात?? अरेरे..... केरळ... (उसासे) अनिकेत.

आता हे सगळे लिखाण एकसुरी(मोनोटोनस) व्हायला लागले आहे असे वाटते. मुळीच नाही.... पुनःप्रत्ययाचा आनंद येतोय... कालडीला मगरीने पकडल्यानेच आद्य शंकराचार्य संन्यासी बनले.. आणि बौद्धकाळात अद्वैतवाद आणि हिंदू धर्म वाचवला.... ब्राह्मसूत्र शांकरभाष्यात सर्वांचे खंडन केले... येवढ्या लहान वयात संपूर्ण देश कसा काय हिंडले असतील? माझी अजून लोकल पकडायला फाटते... गुरूवायूर miss केलेत? अरेरे... अनिकेत

सतलजजी, आपले डायाग्नोसिस बरोबर आहे. सूर सापडला. सुरुवात केली. मिपा कडून एवढे प्रेम मिळत आहे तर आता छळायला पुढील भाग टाकीनच.

कांदळकरसाहेब, लेखन छान सुरू आहे, ओघवतं होत आहे. वाचायला मौज येते आहे... कृपया पुढील भागही येऊ द्या. नाउमेद होऊ नका. प प्रतिसादांचं राजकारण, अर्थकारण वगैरे कसं करायचं, हे मी तुम्हाला सवडीने शिकवेन. :)) तात्या.

वर्णन उत्तरोत्तर रंगतंय. वाचत आहोत, लिहीत रहा. (वाचक)बेसनलाडू

लय भारी...लय सापडली आहे की काका तुम्हाला. अस॑ का म्हणताय? अहो तुम्ही लिहा हो बिनधास्त. मी आहे ना वाचायला! माणसान॑ कस॑ माझ्यासारख॑ रहाव॑...(राजासारख॑ वाच॑ल॑त का? तस॑ म्हणा हव॑ तर. ) वाटल॑... लिहिल॑... कोणाला आवडल॑ आन॑द वाटतो. नाही आवडल॑, माफ करा म्हणायच॑ पुढे चालू लागायच॑. हे काय भलत॑च बोलताय? आपल्या तर आवडल॑ बॉ. हे असले हाल मी बे॑गळूरला पहिल्या॑दा गेलो होतो तेव्हा सोसले होते. पण आता जमत॑ थोड॑ थोड॑ :) असो, पुढच्या भागाच्या प्रतिक्षेत.... -ध मा ल.

सुधीरजी, वर म्हणाल्य़ाप्रमाणे "लय भारी". मला तर एकसुरि मुळिच वाटले नाही. KEEP IT UP.पुढचे भाग हि लवकर येउ द्यात! (आपल्यासारखाच एक भटक्या )अबब

अहो तुमचा अनुभव जसा असेल तसेच प्रतिबिंब लिखाणात येणार, उगीचच ओढूनताणून प्रत्येक भाग नीटनेटकाच असावा असा आग्रह का? तो नैसर्गिक असणे जास्त मजेचे आणि खर्‍या आनंदाचे! वर सतलजने लिहिल्याप्रमाणे तुमच्या मित्रमंडळीतल्या खुसखुशीत संवादांची फोडणी मात्र जरा कमी पडली, ती तेवढी पुढच्या लेखात वाढवा. बाकी आम्ही वाचतोय काळजी नको. चतुरंग

ह्याचा पुढील भाग कुठे? का नाही लिहिलं पुढे?

मी हे सावकाश वाचेनच. गोनिदांपेक्शा चांगलं लिहिताय.*१ / लिहिलय. --- *१ गोनिदांचे दक्शिणवारा पुस्तक.

लिहिले पण नेटवरच्या तांत्रिक अडचणींमुळे चढवता आले नाहीत. तेव्हा मुंबईत होतो.नेटवरचा माझा वावर चिकाटीचा नव्हता. संपर्क तुटला तर गडबड व्हायची. नंतर घरी येणार्‍या शाळकरी पोरांनी माझ्या नावाने ब्लॉग उघडून ब्लॉगवर चढवले. http://pravaassudhirsange.blogspot.com/ इथे सापडतील. इथे छोट्या गावात तर फार गडबड होते. मी मोबाईलची नेटसेवा वापरतो. मोबाईल खिडकीबाहेर ठेवावा लागतो. पावसाळ्यात पंचाईत होते. महागडा फोन प्लॅस्टीक पिशवीत घालून पावसात ठेवायला धीर होत नाही. ३जी नेट येतेजाते. कधी कासवगतीने चालणारे २जी. मी ते मोबाईलमधून हॉटस्पॉटने लॅपटॉपला संपर्क साधून वापरतो. कधी कधी दोनतीन वेळा मोबाईल आणि लॅपटॉप रीस्टार्ट केल्यावरच नेट मिळते. कधीकधी दोनदोन दिवस नेट मिळतच नाही. असो. आपण दाखवलेया स्वारस्याबद्दल धन्यवाद.

आताही हेच नेटचे प्रॅाब्लेम होतात? माझे ३जी फोन आणि वोडाफोनची गंडलेली ३जी सेवा याला उत्तर सापडलं. रिलाअन्स वाइफाइ रूटर. अलिबाग, गुजरात, राजस्थानमध्ये आढाच तपासले. पाच एमबीपीएस स्पीड मिळतोच. हजार रुपयाच्या डबीत काम झालं.

कालिकत अणि माहेचे वर्णन चांगले होते.... हे कालिकत आणि कोझीकोडे एकच हे मला देखील ठाउक नव्हते.... माझ्या लिखाणाचा दर्जा मलाच सुमार वाटतो आहे. पुढे लिहावे की न लिहावे हा पेच पडला आहे अहो , या लेखात जाता जाता मित्रांबरोबर केलेल्या गमती आणि संवाद यांचे वर्णन कमी आहे ,त्यामुळे कदाचित तुम्हाला एकसुरी वाटत आहे... तुमच्या मित्रांची वर्णने आणि संवाद हे कदाचित तुमच्या आधीच्या प्रवासवर्णनातील सामर्थ्य असावे असे वाटते... पण अजून भाग येउद्यात्...छान चाललंय... :)

कालिकत म्हणजेच कोझिकोडे... वा ज्ञानात भर पडली. दुकानांच्या पाट्यावर सगळ्या जिलेबी काढलेली. क्वचित एखादी फ़िरंगी पाटी. शेवटी एका हॉटेलातील वेटरने इडली, डोसा, चपाती, रोटी कोठे मिळेल ते मल्याळीमध्ये खाणा खुणा करून सांगितले. खाणाखूणा मात्र कळल्या. हे मस्त. मला आमची कोडाईकॅनल ची ट्रीप आठवली. - (सर्वव्यापी)प्राजु

सुधीरराव असा धीर सोडू नका बुवा. दौरा मस्तच रंगतोय. पुढच्या ठिकाणी जायला आम्ही उत्सुक आहोत तेव्हा पेट्रोल भरून तयार राहा. माझ्या लिखाणाचा दर्जा मलाच सुमार वाटतो आहे. पुढे लिहावे की न लिहावे हा पेच पडला आहे असे म्हणून आम्हाला तुम्ही पेचात पकडताय. पण आम्ही तुम्हाला इतक्या सुखासुखी सोडणार नाही. पुढची कहाणी लवकरात लवकर पेश करावीत असा 'जनरल डायर' कडून आदेश काढायलाही आम्ही कमी करणार नाही. तेव्हा पुढे काय घडले ते शहाण्या मुलासारखे आम्हाला सांगा बघू.

कोझीकोडे हे तर आमचे घर..... येथेच असतो सध्या... माहि (माहे) केंद्रशासित प्रदेश आहे....दारू केरळाहून खूप स्वस्त....जाण्या येण्याचा खर्च सुटेल एवढी... वायनाडला नाही गेलात?? अरेरे..... केरळ... (उसासे) अनिकेत.

आता हे सगळे लिखाण एकसुरी(मोनोटोनस) व्हायला लागले आहे असे वाटते. मुळीच नाही.... पुनःप्रत्ययाचा आनंद येतोय... कालडीला मगरीने पकडल्यानेच आद्य शंकराचार्य संन्यासी बनले.. आणि बौद्धकाळात अद्वैतवाद आणि हिंदू धर्म वाचवला.... ब्राह्मसूत्र शांकरभाष्यात सर्वांचे खंडन केले... येवढ्या लहान वयात संपूर्ण देश कसा काय हिंडले असतील? माझी अजून लोकल पकडायला फाटते... गुरूवायूर miss केलेत? अरेरे... अनिकेत

सतलजजी, आपले डायाग्नोसिस बरोबर आहे. सूर सापडला. सुरुवात केली. मिपा कडून एवढे प्रेम मिळत आहे तर आता छळायला पुढील भाग टाकीनच.

कांदळकरसाहेब, लेखन छान सुरू आहे, ओघवतं होत आहे. वाचायला मौज येते आहे... कृपया पुढील भागही येऊ द्या. नाउमेद होऊ नका. प प्रतिसादांचं राजकारण, अर्थकारण वगैरे कसं करायचं, हे मी तुम्हाला सवडीने शिकवेन. :)) तात्या.

वर्णन उत्तरोत्तर रंगतंय. वाचत आहोत, लिहीत रहा. (वाचक)बेसनलाडू

लय भारी...लय सापडली आहे की काका तुम्हाला. अस॑ का म्हणताय? अहो तुम्ही लिहा हो बिनधास्त. मी आहे ना वाचायला! माणसान॑ कस॑ माझ्यासारख॑ रहाव॑...(राजासारख॑ वाच॑ल॑त का? तस॑ म्हणा हव॑ तर. ) वाटल॑... लिहिल॑... कोणाला आवडल॑ आन॑द वाटतो. नाही आवडल॑, माफ करा म्हणायच॑ पुढे चालू लागायच॑. हे काय भलत॑च बोलताय? आपल्या तर आवडल॑ बॉ. हे असले हाल मी बे॑गळूरला पहिल्या॑दा गेलो होतो तेव्हा सोसले होते. पण आता जमत॑ थोड॑ थोड॑ :) असो, पुढच्या भागाच्या प्रतिक्षेत.... -ध मा ल.

सुधीरजी, वर म्हणाल्य़ाप्रमाणे "लय भारी". मला तर एकसुरि मुळिच वाटले नाही. KEEP IT UP.पुढचे भाग हि लवकर येउ द्यात! (आपल्यासारखाच एक भटक्या )अबब

अहो तुमचा अनुभव जसा असेल तसेच प्रतिबिंब लिखाणात येणार, उगीचच ओढूनताणून प्रत्येक भाग नीटनेटकाच असावा असा आग्रह का? तो नैसर्गिक असणे जास्त मजेचे आणि खर्‍या आनंदाचे! वर सतलजने लिहिल्याप्रमाणे तुमच्या मित्रमंडळीतल्या खुसखुशीत संवादांची फोडणी मात्र जरा कमी पडली, ती तेवढी पुढच्या लेखात वाढवा. बाकी आम्ही वाचतोय काळजी नको. चतुरंग

ह्याचा पुढील भाग कुठे? का नाही लिहिलं पुढे?

मी हे सावकाश वाचेनच. गोनिदांपेक्शा चांगलं लिहिताय.*१ / लिहिलय. --- *१ गोनिदांचे दक्शिणवारा पुस्तक.

लिहिले पण नेटवरच्या तांत्रिक अडचणींमुळे चढवता आले नाहीत. तेव्हा मुंबईत होतो.नेटवरचा माझा वावर चिकाटीचा नव्हता. संपर्क तुटला तर गडबड व्हायची. नंतर घरी येणार्‍या शाळकरी पोरांनी माझ्या नावाने ब्लॉग उघडून ब्लॉगवर चढवले. http://pravaassudhirsange.blogspot.com/ इथे सापडतील. इथे छोट्या गावात तर फार गडबड होते. मी मोबाईलची नेटसेवा वापरतो. मोबाईल खिडकीबाहेर ठेवावा लागतो. पावसाळ्यात पंचाईत होते. महागडा फोन प्लॅस्टीक पिशवीत घालून पावसात ठेवायला धीर होत नाही. ३जी नेट येतेजाते. कधी कासवगतीने चालणारे २जी. मी ते मोबाईलमधून हॉटस्पॉटने लॅपटॉपला संपर्क साधून वापरतो. कधी कधी दोनतीन वेळा मोबाईल आणि लॅपटॉप रीस्टार्ट केल्यावरच नेट मिळते. कधीकधी दोनदोन दिवस नेट मिळतच नाही. असो. आपण दाखवलेया स्वारस्याबद्दल धन्यवाद.

आताही हेच नेटचे प्रॅाब्लेम होतात? माझे ३जी फोन आणि वोडाफोनची गंडलेली ३जी सेवा याला उत्तर सापडलं. रिलाअन्स वाइफाइ रूटर. अलिबाग, गुजरात, राजस्थानमध्ये आढाच तपासले. पाच एमबीपीएस स्पीड मिळतोच. हजार रुपयाच्या डबीत काम झालं.