मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

नग्नता- सवस्त्र आणि विवस्त्र

युयुत्सु ·

युयुत्सु Wed, 09/10/2025 - 10:29
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे धन्यवाद! नक्की लिहीन - सध्या सगळीकडे कपडे घालून पोहोण्याचा ट्रेण्ड बळावला आहे, मंदिरात घालायच्या पोषाखावरील निर्बंध असे अनेक विषय आहेत. या विषयावर लिहीताना उदा० किंवा पुरावे देण्यावर प्रचंड मर्यादा येतात. सध्या अर्धवट्/मंदबुद्धी लोकांची डोकी केव्हाही बिथरतात. आपण ज्या दृष्टीकोनातून एखाद्या विषयाकडे बघतो त्याकडे इतर व्यक्ती बघतीलच असे नाही. कारण ती क्षमता सर्वांच्यात विकसित होत नाही. सध्या एक इण्ट्रेस्टींग पुस्तक वाचत आहे. त्यातले एक वाक्य मला खुप आवडले - "कम्युनिकेशन हॅपन्स ऑन लिसनर्स टर्म्स". विवेकी लोकांचा पराभव कशामुळे होतो हे यामुळे समजते.

युयुत्सु Wed, 09/10/2025 - 11:03
Hadaka Matsuri,"Japan (multiple cities, main in Okayama)","Annual ""naked festival"" where thousands of men in loincloths compete for sacred sticks in a Shinto ritual for good luck." Oblation Run,Philippines (university campuses),"Fraternity-run naked sprint to promote social issues, with participants masked and handing out roses." Kumbh Mela,India (rotating sites),Massive religious gathering where holy men (sadhus) practice nudity as part of ascetic traditions during mass bathing rituals. NATCON,Thailand,Naturist convention with social nudity activities at resorts. World Naked Bike Ride (WNBR),Worldwide (multiple cities),"Global protest ride promoting body positivity, cycling, and environmental causes, with full or partial nudity encouraged." Running of the Nudes,Spain (Pamplona),"PETA-organized naked run protesting bullfighting, held before the Running of the Bulls." World Bodypainting Festival,Austria,"Week-long event with artists painting nude models, music, and workshops celebrating body art." Blootgewoon! Festival,Netherlands,"Nudist festival with activities, music, and social nudity at a naturist park." Naked Snow Sledding Championship,Germany, Annual competition where participants sled nearly nude in winter for prizes. Nudefest,UK,"Week-long nudist festival with sports, entertainment, and camping." Body and Freedom Festival,Switzerland, Urban nude art performances and interactions in public spaces. Naturalis,Portugal, Nudist gathering with activities at a naturist site. Roskilde Festival Naked Run,Denmark, "Nude race during a major music festival, with clothing-optional camping." Nakukymppi,Finland,10km naked run event promoting naturism. Yatan Rumi Naked Run,Argentina, Annual nudist marathon at a camping site. Pilwarren Maslin Beach Nude Olympics,Australia, "Beach games and contests with nude participants, including ""best bum"" awards." Zipolite Nudist Festival,Mexico," Multi-day event on a nude beach with music, yoga, and body-positive activities." Ngatuhoa Naturist Annual Summer Camp,New Zealand, Week-long naturist camp with outdoor activities. Burning Man,USA (Nevada), Radical self-expression festival in the desert where nudity is common. Folsom Street Fair,USA (San Francisco), Leather and kink festival with public nudity and BDSM themes. Fremont Solstice Parade,USA (Seattle), Summer solstice parade featuring painted naked cyclists. Bay to Breakers,USA (San Francisco), Footrace with costumes and public nudity traditions. Fantasy Fest,USA (Key West), "Street party with body paint, minimal clothing, and parades." Heartland Naturist Festival,USA (Kansas City),Multi-day nudist event with workshops and social activities. Noodstock,USA (Florida), Nudist music and activity festival at a resort. Sentient Festival,USA (New York), Nudist park event with music and wellness themes. Naked Pumpkin Run,USA (multiple locations), Halloween-themed naked run with carved pumpkins on heads. No Pants Subway Ride,Worldwide (multiple cities), Annual prank event where participants ride public transit without pants. International Skinny Dip Day,Worldwide, Global day for nude swimming to promote body acceptance. Naked Gardening Day,Worldwide, Annual day encouraging nude gardening for naturism awareness.

गामा पैलवान Wed, 09/10/2025 - 11:10
युयुत्सु,
तात्पर्य आपण भारतीय लोक नग्नतेबद्दलच्या दुटप्पी भूमिकेमुळे पूर्णपणे गंडलेलो आहोत.
मी गंडलेलो नाही. खजुराहोचे नग्नता सूचक आहे. याउलट उर्फीचा नागडेपणा उद्दीपक आहे. ठिणगी ( = उद्दीपन ) एकीकडे पडते आणि आग ( = बलात्कार ) दुसरीकडे लागते. हे टाळण्यासाठी बायकांनी सार्वजनिक ठिकाणी उत्तान कपडे परिधान करू नयेत. आ.न., -गा.पै.

विवेकपटाईत Wed, 09/10/2025 - 17:11
मुस्लिम आक्रांता येण्याआधी भारतात सुंदरता आणि नग्नता सामान्य बाब होती. चतुर्भाणी वाचल्यावर कळले भारतातील शहरी जीवन आजच्या युरोप सारखे होते. आजचे म्हणाल तर स्विमिंग पूल मध्ये बिकनी घालून पोहणे नग्नता नाही. एकांतात काही नाही घातले तरी चालू शकते. पण सार्वजनिक ठिकाणी नग्न होऊन फिरणे निश्चितच मानसिक विकृती आहे. दिल्ली मेट्रोमध्ये आधुनिक मुली अत्यंत तोडके कपडे घालून प्रवास करतात. किंवा अनेक जागेहून फाटकी जीन घालतात. आता भारी भीड मध्ये चढता उतरताना धक्के लागणार या शिवाय पर्स, बॅग इत्यादींचे कॉर्नर लागून शारीरिक इजा ही होते. फाटकी जीन मध्ये एकीची बॅग अटकली आणि तिच्या सोबत तीन-चार मुली ही उतरताना जमिनीवर पडल्या. धार्मिक स्थळांची मर्यादा असते. त्यामुळे तिथे ड्रेस कोड पाहिजे. याशिवाय स्कीन टाईट कपडे घालणार्‍यांनी त्यांच्या शरीर यष्टीचा विचार केला पाहिजे. मग लोक विचित्र नजरेने पाहणारच (स्त्री पुरुष दोन्ही ही). कपडे शारीरिक सुंदरता वाढविण्यासाठी आहे, हे लक्षात ठेवले पाहिजे. कुठे किती कपडे घातले पाहीजे. हे ही कळले पाहिजे. बाकी उर्फी जावेद कमी कपडे घालून रील टाकून पैसा कमविते. त्यात काही ही गैर नाही.

मारवा गुरुवार, 09/11/2025 - 04:56
एकांतात काही नाही घातले तरी चालू शकते. पण सार्वजनिक ठिकाणी नग्न होऊन फिरणे निश्चितच मानसिक विकृती आहे. दिंगबर जैन साधू आणि नागा हिंदू साधू यांना आपण वरील व्याख्ये पासून कसे दूर ठेवाल हे पाहणे मनोरंजक ठरेल.

अभ्या.. Wed, 09/10/2025 - 18:01
नका ना असे फोटो टाकू. ग्यानेश कुमारांना काय वाटेल? क्या अपनी माताओं बेटियों सहित किसी भी मतदाता की फोटो को साझा करनी चाहिए क्या?

मारवा गुरुवार, 09/11/2025 - 05:31
नैसर्गिक काम इच्छेचे Suppression दमन हे स्प्रिंग सारखे काम.करते. जेवढे अनैसर्गिक दमन जास्त तितके विकृत रीतीने ते व्यक्त होण्याची धडपड नेणीव पातळीवर होत असते. दमन केलेला काम हा सहजतेने सुंदरतेने व्यक्त होऊ शकत नाही. तो हिंसक,विकृत रीतीने अभिव्यक्त होत असतो. उदाहरणार्थ जे धार्मिक क्षेत्रातील cult मधील पुरुष ज्यांनी असे दमन केलेले आहे iskon आणि brahmakumari उदा. त्यांचे वर्तन abnormal झालेले असते. अतीव रागीट होणे अतीव प्रेमाचा पान्हा फुटणे अशा cycles मधून ते सतत फिरत असतात. एक कामेच्छा अतृप्त राहिल्याने आणिंत्याहून वाईट suppressed झाल्याने ते बिचारे एका सतत 24 तास 365 दिवस व्याकुळ desperate अवस्थेत जगत असतात. त्यांच्या शरीराच्या अस्वस्थ हालचाली ,बोलण्यात संताप,राग हा "सात्विक संताप" या नावाखाली निघत असतो. नैसर्गिक लैंगिकतेचे दमन केल्याने अनेक प्रकारच्या शारीरिक व्याधी आणि हार्मोन्स मध्ये अनैसर्गिक बदल होत असतात. जे खूप वाईट असते. भारतात महिला स्वतःचे suppression मोठ्या प्रमाणात अनेक कारणांनी करत असतात. अनेक जण तर आपल्या शरीराला अशी काही गरजच नाही असे मानून जगण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करतात. कुठेतरी accidentally मग अचानक त्यांना अरे आपल्या शरीरात इतक्या संवेदना होत्या,आहेत याची जाणीव होऊन चक्रावून जातात. नैसर्गिक कामवासनेने ही दमन अतिशय चुकीचे घातक आहे. एकूण सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे. यामागे अजून एक कारण असे की काम हा मुक्त स्वयंपूर्ण अभिव्यक्ती आहे. स्वतंत्र मानवाचे धर्मांना वावडे असते. दोन मानवांमधील संभोग काम ही एकमात्र मानवी कृती अस्सल अशी शिल्लक राहिलेली आहे. म्हणजे आपले सार्वजनिक जगातले बोलणे, हसणे, व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. ती अर्थातच जपली पाहिजे.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 09:57
श्री० मारवा उत्साहवर्धक प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद आणि महत्त्वाच्या बाजूवर प्रकाश टाकल्याबद्दल अभिनंदन! तुमच्याशी मी ९९.९९% सहमत आहे पण ०.०१% नाही याचे कारण "व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. " या विधानाशी मी तितकासा सहमत नाही. आधुनिक मानवाचे कामजीवन (वि० संभोग) मोठ्या प्रमाणात "देवाणघेवाणीशी" निगडीत आहे, त्यातून लैंगिक शोषणाचा जन्म झाला आहे. आधुनिक मानव कितीही पुढारला असला तरी लैंगिक-गरजा/तृप्तीचे प्रश्न तो अजुनही सोडवू शकत नाही. दोन दिवसांपूर्वी नेटवर झळकलेली बातमी - "कॅब-चालकाचे चालत्या गाडीत तरूणी समोर अश्लील कृत्य." ही बातमी अलिकडे वारंवार वाचायला मिळते. या बातमीच्या मुळाशी जाऊन विचार केला तर अनेक प्रश्न गंभीर असल्याचे जाणवते. - मुळात हस्तमैथून अश्लील आहे का? त्या व्यक्तीला आपल्या लैंगिक उर्जेचा निचरा करण्यासाठी पुरेसा एकांत आणि संधी मिळतात का? कॅबचालकाचे कृत्य "लज्जाजनक" असू शकते. पण हस्तमैथुनाला " अश्लील ठरवल्याने समाजात चुकीचा संदेश जातो आणि अडाणी लोकांचा कोंडमारा अधिक वाढतो. तसेच संप्रेरकांच्या प्रभावाखाली माणसाचा योग्य्/अयोग्य काय हे ठरविण्याचे केंद्र (उपाग्रखण्ड) निष्प्रभ होते. त्या तरूणीच्या मेक-अप मुळे, लावलेल्या पर्फ्यूममुळे तसेच कदाचित कॅबमधल्या एसी/एकांतामुळे, कदाचित तिच्या फोनवरील संभाषणामुळे त्या माणसाची "लिम्बिक सिस्टीम" उद्दीपित झाली असणार हे नक्की. "लिम्बिक सिस्टीम" वर उपाग्रखण्डाचे नियंत्रण सर्वांमध्ये समान असू शकत नाही. निसर्गाला समाजाचे नियम समजत नाहीत. तो त्याच्या नियमांनी पुढे जातो. सांगायचे तात्पर्य - स्त्रीवर निर्बंध घालणे चुकीचे आहे, पण त्याच बरोबर जे पूर्णपणे निसर्ग नियमाने घडलेल्या कृतीला अश्लील संबोधणे योग्य आहे का? माझा प्रश्न बोचरा आहे, याची मला कल्पना आहे. कदाचित सेक्स टॉईज राजरोस उपलब्ध झाली तर काही प्रमाणात ही समस्या सुटू शकते. तरी पण सेक्स टॉईज साठी एकांत हवाच. पण भारतात सध्या तरी वेगळा विचार करायची क्षमता खालपासून वरपर्यंत पुढची अनेक वर्षे विकसित होईल असे वाटत नाही. जाताजाता - आजकालच्या सिनेमात संभोग-दृष्यांमध्ये पण अंगावर पूर्ण कपडे दाखवले जातात तेव्हा हसू अनावर होते.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे गुरुवार, 09/11/2025 - 10:26
सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे.
सहमत. महत्वाचा मुद्दा. -दिलीप बिरुटे

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 10:50
म्हणजे आपले सार्वजनिक जगातले बोलणे, हसणे, व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. ती अर्थातच जपली पाहिजे.
अवांतर एक आठवलं. ते मध्यंतरी कुठल्यातरी हॉटेलमध्ये दोन युगलांचे खाजगी क्षण खिडकीतून दिसू लागले.त्यांना माहितीच नव्हतं की त्या खिडक्या ब्लॅक फिल्म प्रूफ नव्हत्या.बावळट पब्लिकने त्याचे व्हिडिओ काढून सर्वत्र व्हायरल केले.पण खूपशी जनता याबाबत असंवेदनशील आहे.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 15:58
आनंदाची उपासना युरोपमध्ये अनेक ठिकाणी सार्वजनिक रित्या करता येते. कॅप द'आग्द चे समुद्र किनारे यासाठी प्रसिद्ध आहेत.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 10:04
एकूण सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे. धर्मांची निर्मिती झाली तेव्हा जीवशास्त्र विकसित झाले नव्हते. त्यामुळे अनौरस प्रजेच्या भीतिमुळे लैंगिक आचरणावर बंधने आली, हे विसरता कामा नये.

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 10:46
अहो लिंबिक सिस्टीमवरच कंट्रोल करून माणूस शहाणा झालाय.सर्व शक्ती लिंबिक सिस्टीमला खुश करण्यात घालवली तर चिपांझी सारखं राहावं लागेल.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 11:05
अहो लिंबिक सिस्टीमवरच कंट्रोल करून माणूस शहाणा झालाय. अत्यंत खेदाने तुम्हाला जीवशास्त्र कळले नाही असे म्हणावे लागेल. लिंबिक सिस्टीम सिस्टीमवर नियंत्रण निर्माण होण्याला अनेक मर्यादा असतात -जनुकीय भाग्य, वाढीच्या वयात आजुबाजूचे वातावरण, पोषणद्रव्याचा अभाव इ० हा विषय सुलभ करण्यासाठी एक अति सुलभ उदा देतो. समजा उपाग्रखण्डाच्या लिम्बिक सिस्टीम वर नियंत्रणासाठी १ लक्ष चेतापेशींच्या जोडण्या आवश्यक आहेत, पण त्या ५० हजारच निर्माण झाल्या असतील तर लिम्बिक सिस्टीम वर नियंत्रण निर्माण होणार कसे? याशिवाय उपाग्रखण्ड नि:ष्प्रभ करणा-या संप्रेरकांचे/चेतारसायनांचे स्रवण प्रमाणाबाहेर झाले (जी अनैच्छिक क्रिया आहे) तर लिंबिक सिस्टीमवरील नियंत्रण नाहीसे होते. समजा जन्मतः १ लक्ष जोडण्या जन्मतः मिळाल्या तरी पुढे जगण्याच्या ताणामुळे त्यांचा नाश होऊ शकतो. आता तुम्हाला हे जीवशास्त्रीय सत्यच मान्य करायचे नसेल तर मात्र मी हतबल आहे. तरी पण प्रतिसादाबद्दल आभार! कारण समाजमन त्यामुळे समजायला मदत होते.

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 13:41
पूर्ण कंट्रोल नाही कारण अति तिथे माती होऊन माणूस नैसर्गिक भावना दाबल्याने 'वेडा'(मला हाच शब्द आवडतो)होतो असं माझं तर म्हणणंच आहे. पण अंशतः कंट्रोल फलदायी आहे.यामुळेच माणूस प्राण्यांपेक्षा जास्त क्रीटिव्हिटी एन्जॉय करतो.
लिंबिक सिस्टीमवर नियंत्रण ठेवल्यास फ्रंटल कॉर्टेक्सच्या विकासाला चालना मिळू शकते, परंतु हे प्रक्रियेच्या जटिलतेवर आणि अनेक घटकांवर अवलंबून आहे. लिंबिक सिस्टीम, जी भावना, स्मृती आणि प्रेरणा यांच्याशी संबंधित आहे, आणि फ्रंटल कॉर्टेक्स, जे तर्क, निर्णय घेणे आणि आत्म-नियंत्रण यासाठी जबाबदार आहे, यांच्यात परस्परसंबंध आहे. खाली याचा तपशील देत आहे: 1. लिंबिक सिस्टीम आणि फ्रंटल कॉर्टेक्स यांचा संबंध लिंबिक सिस्टीम (जसे की अमिग्डाला, हिप्पोकॅम्पस) भावनिक प्रतिसाद निर्माण करते, तर प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्स (फ्रंटल कॉर्टेक्सचा भाग) या भावनांवर नियंत्रण ठेवते आणि तर्कसंगत विचारांना प्रोत्साहन देते. जर लिंबिक सिस्टीमवर नियंत्रण ठेवले (उदा., भावनिक प्रतिक्रिया संतुलित केल्या), तर प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्सला जास्त संसाधने (मेंदूची ऊर्जा) मिळतात, ज्यामुळे त्याची कार्यक्षमता आणि विकासाला चालना मिळू शकते. -इति AI
रच्याकने तुम्हाला खेद झाला हे वाचून उगाच जीवशास्त्राची प्राध्यापक झाले असे वाटलं ;)

राजेंद्र मेहेंदळे Sun, 09/14/2025 - 10:58
आणि त्यावरचे अभ्यासू प्रतिसाद वाचतो आहे. हे लिंबिक सिस्टमचे पहिल्यांदाच कळले. अधिक जवळचे म्हणजे डोक्याने निर्णय घेणे आणि र्‍हदयाने निर्णय घेणे यातील फरक. याचे सोपे रोजच्या जगण्यातले उदाहरण म्हणजे तट्ट जेवल्यावर झोप येते (मेंदुला कमी रक्त पुरवठा झाल्याने) हे असावे काय? असा गमतीशीर विचार मनात आला. (च्यायला आज रविवार असल्याने झोपेचेच विचार येताहेत.)

गामा पैलवान Sat, 09/20/2025 - 19:48
युयुत्सु,
तुमची "सूचक" या शब्दाची व्याख्या कळायला मार्ग नाही. वर सविस्तरपणे चित्रित केलेला समूह-मैथून "सूचक" कसा मानायचा?
मैथुन कसे करावे हे सुचवणारी शिल्पे या अर्थी सूचक हा शब्द वापरला आहे. खजुराहोतल्या शिल्पांच्या चेहऱ्यावरील समाधानही लक्षणीय आहे. असेच समाधान या देवाची उपासना करून मिळावे असेही सूचित केले जाऊ शकते. उर्फी केवळ नागड्याने हिंडते. तिच्या नागडेपणात कसलंही मूल्यवर्धन नाही. काहीही समाधान नाही. उलट वखवख वाढते. आ.न., -गा.पै.

कानडाऊ योगेशु Tue, 09/23/2025 - 08:36
>>उर्फी केवळ नागड्याने हिंडते. तिच्या नागडेपणात कसलंही मूल्यवर्धन नाही. काहीही समाधान नाही. उलट वखवख वाढते. स्वातंत्र्य्पूर्व काळात का त्याच्याच पुढे मागे कधीतरी ना.सी.फडके आणि सावरकर ह्यांनी लिहिलेल्या साहित्याबद्दल काही वाद/चर्चा झाली होती तेव्हा अत्रे असे म्हणाले होते कि ना.सी.फडकेंच्या कादंबर्यातील बलात्काराचे वर्णन वाचले तर वाचकाची ही बलात्कार करण्याची इच्छा होते तेच सावरकरांच्या कादंबर्यातील असे वर्णन वाचले तर बलात्कार्याबद्दल घृणा उत्पन्न होऊन त्याचा खून करण्याची इच्छा होते. वर कॅब ड्रायवरने पॅसेंजर तरुणी समोरच केलेल्या हस्तमैथुनाबद्दलची बातमी मी ही वाचली होती. असे प्रकार आता अधुनमधुन दिसु लागले आहेत. ह्याचे कारण पॉर्न फिल्म्स्/क्लिप्स ची उपलब्धता आहे. जवळपास प्रत्येक पॉर्न फिल्म्समध्ये स्त्रिया ह्या सेक्ससाठी आसुसलेल्या अश्या दाखवलेल्या असतात.अश्याच क्लिप्स जर एखादा रोज रोज पाहत असेल तर सर्वच स्त्रिया ह्याबाबतीत अ‍ॅप्रोचेबल आहेत असा गैरसमज होऊ शकतो.

युयुत्सु Wed, 09/10/2025 - 10:29
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे धन्यवाद! नक्की लिहीन - सध्या सगळीकडे कपडे घालून पोहोण्याचा ट्रेण्ड बळावला आहे, मंदिरात घालायच्या पोषाखावरील निर्बंध असे अनेक विषय आहेत. या विषयावर लिहीताना उदा० किंवा पुरावे देण्यावर प्रचंड मर्यादा येतात. सध्या अर्धवट्/मंदबुद्धी लोकांची डोकी केव्हाही बिथरतात. आपण ज्या दृष्टीकोनातून एखाद्या विषयाकडे बघतो त्याकडे इतर व्यक्ती बघतीलच असे नाही. कारण ती क्षमता सर्वांच्यात विकसित होत नाही. सध्या एक इण्ट्रेस्टींग पुस्तक वाचत आहे. त्यातले एक वाक्य मला खुप आवडले - "कम्युनिकेशन हॅपन्स ऑन लिसनर्स टर्म्स". विवेकी लोकांचा पराभव कशामुळे होतो हे यामुळे समजते.

युयुत्सु Wed, 09/10/2025 - 11:03
Hadaka Matsuri,"Japan (multiple cities, main in Okayama)","Annual ""naked festival"" where thousands of men in loincloths compete for sacred sticks in a Shinto ritual for good luck." Oblation Run,Philippines (university campuses),"Fraternity-run naked sprint to promote social issues, with participants masked and handing out roses." Kumbh Mela,India (rotating sites),Massive religious gathering where holy men (sadhus) practice nudity as part of ascetic traditions during mass bathing rituals. NATCON,Thailand,Naturist convention with social nudity activities at resorts. World Naked Bike Ride (WNBR),Worldwide (multiple cities),"Global protest ride promoting body positivity, cycling, and environmental causes, with full or partial nudity encouraged." Running of the Nudes,Spain (Pamplona),"PETA-organized naked run protesting bullfighting, held before the Running of the Bulls." World Bodypainting Festival,Austria,"Week-long event with artists painting nude models, music, and workshops celebrating body art." Blootgewoon! Festival,Netherlands,"Nudist festival with activities, music, and social nudity at a naturist park." Naked Snow Sledding Championship,Germany, Annual competition where participants sled nearly nude in winter for prizes. Nudefest,UK,"Week-long nudist festival with sports, entertainment, and camping." Body and Freedom Festival,Switzerland, Urban nude art performances and interactions in public spaces. Naturalis,Portugal, Nudist gathering with activities at a naturist site. Roskilde Festival Naked Run,Denmark, "Nude race during a major music festival, with clothing-optional camping." Nakukymppi,Finland,10km naked run event promoting naturism. Yatan Rumi Naked Run,Argentina, Annual nudist marathon at a camping site. Pilwarren Maslin Beach Nude Olympics,Australia, "Beach games and contests with nude participants, including ""best bum"" awards." Zipolite Nudist Festival,Mexico," Multi-day event on a nude beach with music, yoga, and body-positive activities." Ngatuhoa Naturist Annual Summer Camp,New Zealand, Week-long naturist camp with outdoor activities. Burning Man,USA (Nevada), Radical self-expression festival in the desert where nudity is common. Folsom Street Fair,USA (San Francisco), Leather and kink festival with public nudity and BDSM themes. Fremont Solstice Parade,USA (Seattle), Summer solstice parade featuring painted naked cyclists. Bay to Breakers,USA (San Francisco), Footrace with costumes and public nudity traditions. Fantasy Fest,USA (Key West), "Street party with body paint, minimal clothing, and parades." Heartland Naturist Festival,USA (Kansas City),Multi-day nudist event with workshops and social activities. Noodstock,USA (Florida), Nudist music and activity festival at a resort. Sentient Festival,USA (New York), Nudist park event with music and wellness themes. Naked Pumpkin Run,USA (multiple locations), Halloween-themed naked run with carved pumpkins on heads. No Pants Subway Ride,Worldwide (multiple cities), Annual prank event where participants ride public transit without pants. International Skinny Dip Day,Worldwide, Global day for nude swimming to promote body acceptance. Naked Gardening Day,Worldwide, Annual day encouraging nude gardening for naturism awareness.

गामा पैलवान Wed, 09/10/2025 - 11:10
युयुत्सु,
तात्पर्य आपण भारतीय लोक नग्नतेबद्दलच्या दुटप्पी भूमिकेमुळे पूर्णपणे गंडलेलो आहोत.
मी गंडलेलो नाही. खजुराहोचे नग्नता सूचक आहे. याउलट उर्फीचा नागडेपणा उद्दीपक आहे. ठिणगी ( = उद्दीपन ) एकीकडे पडते आणि आग ( = बलात्कार ) दुसरीकडे लागते. हे टाळण्यासाठी बायकांनी सार्वजनिक ठिकाणी उत्तान कपडे परिधान करू नयेत. आ.न., -गा.पै.

विवेकपटाईत Wed, 09/10/2025 - 17:11
मुस्लिम आक्रांता येण्याआधी भारतात सुंदरता आणि नग्नता सामान्य बाब होती. चतुर्भाणी वाचल्यावर कळले भारतातील शहरी जीवन आजच्या युरोप सारखे होते. आजचे म्हणाल तर स्विमिंग पूल मध्ये बिकनी घालून पोहणे नग्नता नाही. एकांतात काही नाही घातले तरी चालू शकते. पण सार्वजनिक ठिकाणी नग्न होऊन फिरणे निश्चितच मानसिक विकृती आहे. दिल्ली मेट्रोमध्ये आधुनिक मुली अत्यंत तोडके कपडे घालून प्रवास करतात. किंवा अनेक जागेहून फाटकी जीन घालतात. आता भारी भीड मध्ये चढता उतरताना धक्के लागणार या शिवाय पर्स, बॅग इत्यादींचे कॉर्नर लागून शारीरिक इजा ही होते. फाटकी जीन मध्ये एकीची बॅग अटकली आणि तिच्या सोबत तीन-चार मुली ही उतरताना जमिनीवर पडल्या. धार्मिक स्थळांची मर्यादा असते. त्यामुळे तिथे ड्रेस कोड पाहिजे. याशिवाय स्कीन टाईट कपडे घालणार्‍यांनी त्यांच्या शरीर यष्टीचा विचार केला पाहिजे. मग लोक विचित्र नजरेने पाहणारच (स्त्री पुरुष दोन्ही ही). कपडे शारीरिक सुंदरता वाढविण्यासाठी आहे, हे लक्षात ठेवले पाहिजे. कुठे किती कपडे घातले पाहीजे. हे ही कळले पाहिजे. बाकी उर्फी जावेद कमी कपडे घालून रील टाकून पैसा कमविते. त्यात काही ही गैर नाही.

मारवा गुरुवार, 09/11/2025 - 04:56
एकांतात काही नाही घातले तरी चालू शकते. पण सार्वजनिक ठिकाणी नग्न होऊन फिरणे निश्चितच मानसिक विकृती आहे. दिंगबर जैन साधू आणि नागा हिंदू साधू यांना आपण वरील व्याख्ये पासून कसे दूर ठेवाल हे पाहणे मनोरंजक ठरेल.

अभ्या.. Wed, 09/10/2025 - 18:01
नका ना असे फोटो टाकू. ग्यानेश कुमारांना काय वाटेल? क्या अपनी माताओं बेटियों सहित किसी भी मतदाता की फोटो को साझा करनी चाहिए क्या?

मारवा गुरुवार, 09/11/2025 - 05:31
नैसर्गिक काम इच्छेचे Suppression दमन हे स्प्रिंग सारखे काम.करते. जेवढे अनैसर्गिक दमन जास्त तितके विकृत रीतीने ते व्यक्त होण्याची धडपड नेणीव पातळीवर होत असते. दमन केलेला काम हा सहजतेने सुंदरतेने व्यक्त होऊ शकत नाही. तो हिंसक,विकृत रीतीने अभिव्यक्त होत असतो. उदाहरणार्थ जे धार्मिक क्षेत्रातील cult मधील पुरुष ज्यांनी असे दमन केलेले आहे iskon आणि brahmakumari उदा. त्यांचे वर्तन abnormal झालेले असते. अतीव रागीट होणे अतीव प्रेमाचा पान्हा फुटणे अशा cycles मधून ते सतत फिरत असतात. एक कामेच्छा अतृप्त राहिल्याने आणिंत्याहून वाईट suppressed झाल्याने ते बिचारे एका सतत 24 तास 365 दिवस व्याकुळ desperate अवस्थेत जगत असतात. त्यांच्या शरीराच्या अस्वस्थ हालचाली ,बोलण्यात संताप,राग हा "सात्विक संताप" या नावाखाली निघत असतो. नैसर्गिक लैंगिकतेचे दमन केल्याने अनेक प्रकारच्या शारीरिक व्याधी आणि हार्मोन्स मध्ये अनैसर्गिक बदल होत असतात. जे खूप वाईट असते. भारतात महिला स्वतःचे suppression मोठ्या प्रमाणात अनेक कारणांनी करत असतात. अनेक जण तर आपल्या शरीराला अशी काही गरजच नाही असे मानून जगण्याचा केविलवाणा प्रयत्न करतात. कुठेतरी accidentally मग अचानक त्यांना अरे आपल्या शरीरात इतक्या संवेदना होत्या,आहेत याची जाणीव होऊन चक्रावून जातात. नैसर्गिक कामवासनेने ही दमन अतिशय चुकीचे घातक आहे. एकूण सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे. यामागे अजून एक कारण असे की काम हा मुक्त स्वयंपूर्ण अभिव्यक्ती आहे. स्वतंत्र मानवाचे धर्मांना वावडे असते. दोन मानवांमधील संभोग काम ही एकमात्र मानवी कृती अस्सल अशी शिल्लक राहिलेली आहे. म्हणजे आपले सार्वजनिक जगातले बोलणे, हसणे, व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. ती अर्थातच जपली पाहिजे.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 09:57
श्री० मारवा उत्साहवर्धक प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद आणि महत्त्वाच्या बाजूवर प्रकाश टाकल्याबद्दल अभिनंदन! तुमच्याशी मी ९९.९९% सहमत आहे पण ०.०१% नाही याचे कारण "व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. " या विधानाशी मी तितकासा सहमत नाही. आधुनिक मानवाचे कामजीवन (वि० संभोग) मोठ्या प्रमाणात "देवाणघेवाणीशी" निगडीत आहे, त्यातून लैंगिक शोषणाचा जन्म झाला आहे. आधुनिक मानव कितीही पुढारला असला तरी लैंगिक-गरजा/तृप्तीचे प्रश्न तो अजुनही सोडवू शकत नाही. दोन दिवसांपूर्वी नेटवर झळकलेली बातमी - "कॅब-चालकाचे चालत्या गाडीत तरूणी समोर अश्लील कृत्य." ही बातमी अलिकडे वारंवार वाचायला मिळते. या बातमीच्या मुळाशी जाऊन विचार केला तर अनेक प्रश्न गंभीर असल्याचे जाणवते. - मुळात हस्तमैथून अश्लील आहे का? त्या व्यक्तीला आपल्या लैंगिक उर्जेचा निचरा करण्यासाठी पुरेसा एकांत आणि संधी मिळतात का? कॅबचालकाचे कृत्य "लज्जाजनक" असू शकते. पण हस्तमैथुनाला " अश्लील ठरवल्याने समाजात चुकीचा संदेश जातो आणि अडाणी लोकांचा कोंडमारा अधिक वाढतो. तसेच संप्रेरकांच्या प्रभावाखाली माणसाचा योग्य्/अयोग्य काय हे ठरविण्याचे केंद्र (उपाग्रखण्ड) निष्प्रभ होते. त्या तरूणीच्या मेक-अप मुळे, लावलेल्या पर्फ्यूममुळे तसेच कदाचित कॅबमधल्या एसी/एकांतामुळे, कदाचित तिच्या फोनवरील संभाषणामुळे त्या माणसाची "लिम्बिक सिस्टीम" उद्दीपित झाली असणार हे नक्की. "लिम्बिक सिस्टीम" वर उपाग्रखण्डाचे नियंत्रण सर्वांमध्ये समान असू शकत नाही. निसर्गाला समाजाचे नियम समजत नाहीत. तो त्याच्या नियमांनी पुढे जातो. सांगायचे तात्पर्य - स्त्रीवर निर्बंध घालणे चुकीचे आहे, पण त्याच बरोबर जे पूर्णपणे निसर्ग नियमाने घडलेल्या कृतीला अश्लील संबोधणे योग्य आहे का? माझा प्रश्न बोचरा आहे, याची मला कल्पना आहे. कदाचित सेक्स टॉईज राजरोस उपलब्ध झाली तर काही प्रमाणात ही समस्या सुटू शकते. तरी पण सेक्स टॉईज साठी एकांत हवाच. पण भारतात सध्या तरी वेगळा विचार करायची क्षमता खालपासून वरपर्यंत पुढची अनेक वर्षे विकसित होईल असे वाटत नाही. जाताजाता - आजकालच्या सिनेमात संभोग-दृष्यांमध्ये पण अंगावर पूर्ण कपडे दाखवले जातात तेव्हा हसू अनावर होते.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे गुरुवार, 09/11/2025 - 10:26
सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे.
सहमत. महत्वाचा मुद्दा. -दिलीप बिरुटे

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 10:50
म्हणजे आपले सार्वजनिक जगातले बोलणे, हसणे, व्यक्त होणे हे प्रत्येक कृती जितकी अधिकाधिक नकली कृत्रिम होत चाललेली आहे त्या पार्श्वभूमीवर संभोग ही एकमात्र कृती दोन माणसांमधील authentic action म्हणून शिल्लक राहिलेली आहे. ती अर्थातच जपली पाहिजे.
अवांतर एक आठवलं. ते मध्यंतरी कुठल्यातरी हॉटेलमध्ये दोन युगलांचे खाजगी क्षण खिडकीतून दिसू लागले.त्यांना माहितीच नव्हतं की त्या खिडक्या ब्लॅक फिल्म प्रूफ नव्हत्या.बावळट पब्लिकने त्याचे व्हिडिओ काढून सर्वत्र व्हायरल केले.पण खूपशी जनता याबाबत असंवेदनशील आहे.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 15:58
आनंदाची उपासना युरोपमध्ये अनेक ठिकाणी सार्वजनिक रित्या करता येते. कॅप द'आग्द चे समुद्र किनारे यासाठी प्रसिद्ध आहेत.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 10:04
एकूण सर्वच धर्मांचा काम भावनेकडे बघण्याचा दृष्टिकोन अत्यंत अनैसर्गिक, भयावह,विकृत असा आहे. धर्मांची निर्मिती झाली तेव्हा जीवशास्त्र विकसित झाले नव्हते. त्यामुळे अनौरस प्रजेच्या भीतिमुळे लैंगिक आचरणावर बंधने आली, हे विसरता कामा नये.

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 10:46
अहो लिंबिक सिस्टीमवरच कंट्रोल करून माणूस शहाणा झालाय.सर्व शक्ती लिंबिक सिस्टीमला खुश करण्यात घालवली तर चिपांझी सारखं राहावं लागेल.

युयुत्सु गुरुवार, 09/11/2025 - 11:05
अहो लिंबिक सिस्टीमवरच कंट्रोल करून माणूस शहाणा झालाय. अत्यंत खेदाने तुम्हाला जीवशास्त्र कळले नाही असे म्हणावे लागेल. लिंबिक सिस्टीम सिस्टीमवर नियंत्रण निर्माण होण्याला अनेक मर्यादा असतात -जनुकीय भाग्य, वाढीच्या वयात आजुबाजूचे वातावरण, पोषणद्रव्याचा अभाव इ० हा विषय सुलभ करण्यासाठी एक अति सुलभ उदा देतो. समजा उपाग्रखण्डाच्या लिम्बिक सिस्टीम वर नियंत्रणासाठी १ लक्ष चेतापेशींच्या जोडण्या आवश्यक आहेत, पण त्या ५० हजारच निर्माण झाल्या असतील तर लिम्बिक सिस्टीम वर नियंत्रण निर्माण होणार कसे? याशिवाय उपाग्रखण्ड नि:ष्प्रभ करणा-या संप्रेरकांचे/चेतारसायनांचे स्रवण प्रमाणाबाहेर झाले (जी अनैच्छिक क्रिया आहे) तर लिंबिक सिस्टीमवरील नियंत्रण नाहीसे होते. समजा जन्मतः १ लक्ष जोडण्या जन्मतः मिळाल्या तरी पुढे जगण्याच्या ताणामुळे त्यांचा नाश होऊ शकतो. आता तुम्हाला हे जीवशास्त्रीय सत्यच मान्य करायचे नसेल तर मात्र मी हतबल आहे. तरी पण प्रतिसादाबद्दल आभार! कारण समाजमन त्यामुळे समजायला मदत होते.

Bhakti गुरुवार, 09/11/2025 - 13:41
पूर्ण कंट्रोल नाही कारण अति तिथे माती होऊन माणूस नैसर्गिक भावना दाबल्याने 'वेडा'(मला हाच शब्द आवडतो)होतो असं माझं तर म्हणणंच आहे. पण अंशतः कंट्रोल फलदायी आहे.यामुळेच माणूस प्राण्यांपेक्षा जास्त क्रीटिव्हिटी एन्जॉय करतो.
लिंबिक सिस्टीमवर नियंत्रण ठेवल्यास फ्रंटल कॉर्टेक्सच्या विकासाला चालना मिळू शकते, परंतु हे प्रक्रियेच्या जटिलतेवर आणि अनेक घटकांवर अवलंबून आहे. लिंबिक सिस्टीम, जी भावना, स्मृती आणि प्रेरणा यांच्याशी संबंधित आहे, आणि फ्रंटल कॉर्टेक्स, जे तर्क, निर्णय घेणे आणि आत्म-नियंत्रण यासाठी जबाबदार आहे, यांच्यात परस्परसंबंध आहे. खाली याचा तपशील देत आहे: 1. लिंबिक सिस्टीम आणि फ्रंटल कॉर्टेक्स यांचा संबंध लिंबिक सिस्टीम (जसे की अमिग्डाला, हिप्पोकॅम्पस) भावनिक प्रतिसाद निर्माण करते, तर प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्स (फ्रंटल कॉर्टेक्सचा भाग) या भावनांवर नियंत्रण ठेवते आणि तर्कसंगत विचारांना प्रोत्साहन देते. जर लिंबिक सिस्टीमवर नियंत्रण ठेवले (उदा., भावनिक प्रतिक्रिया संतुलित केल्या), तर प्रीफ्रंटल कॉर्टेक्सला जास्त संसाधने (मेंदूची ऊर्जा) मिळतात, ज्यामुळे त्याची कार्यक्षमता आणि विकासाला चालना मिळू शकते. -इति AI
रच्याकने तुम्हाला खेद झाला हे वाचून उगाच जीवशास्त्राची प्राध्यापक झाले असे वाटलं ;)

राजेंद्र मेहेंदळे Sun, 09/14/2025 - 10:58
आणि त्यावरचे अभ्यासू प्रतिसाद वाचतो आहे. हे लिंबिक सिस्टमचे पहिल्यांदाच कळले. अधिक जवळचे म्हणजे डोक्याने निर्णय घेणे आणि र्‍हदयाने निर्णय घेणे यातील फरक. याचे सोपे रोजच्या जगण्यातले उदाहरण म्हणजे तट्ट जेवल्यावर झोप येते (मेंदुला कमी रक्त पुरवठा झाल्याने) हे असावे काय? असा गमतीशीर विचार मनात आला. (च्यायला आज रविवार असल्याने झोपेचेच विचार येताहेत.)

गामा पैलवान Sat, 09/20/2025 - 19:48
युयुत्सु,
तुमची "सूचक" या शब्दाची व्याख्या कळायला मार्ग नाही. वर सविस्तरपणे चित्रित केलेला समूह-मैथून "सूचक" कसा मानायचा?
मैथुन कसे करावे हे सुचवणारी शिल्पे या अर्थी सूचक हा शब्द वापरला आहे. खजुराहोतल्या शिल्पांच्या चेहऱ्यावरील समाधानही लक्षणीय आहे. असेच समाधान या देवाची उपासना करून मिळावे असेही सूचित केले जाऊ शकते. उर्फी केवळ नागड्याने हिंडते. तिच्या नागडेपणात कसलंही मूल्यवर्धन नाही. काहीही समाधान नाही. उलट वखवख वाढते. आ.न., -गा.पै.

कानडाऊ योगेशु Tue, 09/23/2025 - 08:36
>>उर्फी केवळ नागड्याने हिंडते. तिच्या नागडेपणात कसलंही मूल्यवर्धन नाही. काहीही समाधान नाही. उलट वखवख वाढते. स्वातंत्र्य्पूर्व काळात का त्याच्याच पुढे मागे कधीतरी ना.सी.फडके आणि सावरकर ह्यांनी लिहिलेल्या साहित्याबद्दल काही वाद/चर्चा झाली होती तेव्हा अत्रे असे म्हणाले होते कि ना.सी.फडकेंच्या कादंबर्यातील बलात्काराचे वर्णन वाचले तर वाचकाची ही बलात्कार करण्याची इच्छा होते तेच सावरकरांच्या कादंबर्यातील असे वर्णन वाचले तर बलात्कार्याबद्दल घृणा उत्पन्न होऊन त्याचा खून करण्याची इच्छा होते. वर कॅब ड्रायवरने पॅसेंजर तरुणी समोरच केलेल्या हस्तमैथुनाबद्दलची बातमी मी ही वाचली होती. असे प्रकार आता अधुनमधुन दिसु लागले आहेत. ह्याचे कारण पॉर्न फिल्म्स्/क्लिप्स ची उपलब्धता आहे. जवळपास प्रत्येक पॉर्न फिल्म्समध्ये स्त्रिया ह्या सेक्ससाठी आसुसलेल्या अश्या दाखवलेल्या असतात.अश्याच क्लिप्स जर एखादा रोज रोज पाहत असेल तर सर्वच स्त्रिया ह्याबाबतीत अ‍ॅप्रोचेबल आहेत असा गैरसमज होऊ शकतो.
लेखनविषय:
मांडणी
लेखनप्रकार
विचार
नग्नता- सवस्त्र आणि विवस्त्र ================ -- राजीव उपाध्ये डॉ० बर्नाड बेल या फ्रेंच विद्वान-मित्राने मला मानववंशशास्त्राची गोडी लावली (माझ्या लग्नात त्याने माझ्या बाजूने साक्षीदार म्हणून सही केली होती). मानववंशशास्त्राच्या परिचयाने जगभरच्या मानवीसंस्कृतींकडे बघायचा निकोप दृष्टीकोन प्राप्त झाला तर "सर्व काही भारतीय ते सर्वश्रेष्ठ" हा (सनातनी) दुरभिमान गळून पडला. खरं तर याची बीजं मुंबईला शिकत असताना पेरली गेली होती. आमच्याकडे चित्रपट बघण्यासाठी फिल्मक्लब आणि फिल्म सोसायटी असे दोन क्लब होते.

चंद्रग्रहण अनुभूती: हा खेळ सावल्यांचा!

मार्गी ·

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 19:56
चंद्र गहणात कसा दिसतो हे बघायचे असेल म्हणून विसर्जन होऊ देत नव्हता. शेवटी राजाने चंद्रग्रहण बघीतलेच. चंद्राने त्याच्या सर्व "कला" दाखवल्या! अगदी,अगदी. दररोज दहा वाजता झोपणारा मी काल एक वाजता झोपलो. डि एस एल आर ने चांगले फोटो आलेत. मस्त अनुभव होता. लेख आवडला.

मार्गी गुरुवार, 09/18/2025 - 11:02
सर्वांना नमस्कार आणि धन्यवाद! @ श्वेता व्यास जी, ढग असूनही नुसत्या डोळ्यांनीही हे चंद्रग्रहण छान दिसलं.

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 19:56
चंद्र गहणात कसा दिसतो हे बघायचे असेल म्हणून विसर्जन होऊ देत नव्हता. शेवटी राजाने चंद्रग्रहण बघीतलेच. चंद्राने त्याच्या सर्व "कला" दाखवल्या! अगदी,अगदी. दररोज दहा वाजता झोपणारा मी काल एक वाजता झोपलो. डि एस एल आर ने चांगले फोटो आलेत. मस्त अनुभव होता. लेख आवडला.

मार्गी गुरुवार, 09/18/2025 - 11:02
सर्वांना नमस्कार आणि धन्यवाद! @ श्वेता व्यास जी, ढग असूनही नुसत्या डोळ्यांनीही हे चंद्रग्रहण छान दिसलं.
लेखनविषय:
भूगोल
लेखनप्रकार
लेख
अनुभव
नमस्कार! काल रात्रीच्या चंद्रग्रहणाचा अनुभव अविस्मरणीय होता. सुरूवातीला ढग आणि पाऊस! त्यामुळे "संपेल ना कधी हा खेळ (ढगांच्या) सावल्यांचा" असं वाटत होतं. चंद्राला आधी ढगांचं ग्रहण लागलं होतं. दोन टेलिस्कोप व बायनॅक्युलरसह आम्ही मित्र तयार होतो. पण ढग होते. ढगात असतानाच चंद्र पृथ्वीच्या उपछायेत जाऊन ग्रहणाची सुरूवात झाली. पण सूर्य इतका तेजस्वी आहे की, तो अंशत: झाकला गेला तरी चंद्राच्या तेजात लक्षात येईल असा फरक पडत नाही. नंतर जेव्हा चंद्राने पृथ्वीच्या मुख्य सावलीत प्रवेश केला (सूर्य पूर्णपणे पृथ्वीच्या आड गेला) तेव्हा मात्र चंद्राची कडा काळी झालेली दिसली. पण सतत ढग होते.

कल्पका:

युयुत्सु ·
लेखनविषय:
जीवनमान
काव्यरस
इशारा
नास्ति भारत: देश: यत्र कल्पका: सन्ति दुर्लभा:। अपमानिता: यदा नित्यं प्रगतीस्तत्र कथं भवेत्॥ --राजीव उपाध्ये

सोबत. . . अखेरच्या क्षणांची

हेमंतकुमार ·

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 12:48
लेख अतिशय महत्वाचा जाणाऱ्या साठी व मागे रहाणार्‍या साठीही. वैद्यकीय क्षेत्र अतिशय जवळून बघितल्याने बरेच अनुभव आले आहेत. काही दिवसापूर्वीच एक नात्मयातील महिला अत्यवस्थ होत्या त्याना त्यांचे मरण कळले होते जणू,त्यांनी सांगीतले मी फार तर दोन किंवा तीन दिवस तुमच्रयाबरोबर रहाणार आहे. माझी स्वताची आई जेंव्हा गेली त्याच्या एक दिवस आगोदर मला डायपर व व्हिल चेअर आणावी लागली. त्याच रात्री तीने माझ्या हाताने दुध पिवून झोपेतच प्राण सोडला. आयुष्य भर स्वताच्या पायावर खंबीर उभी असलेली माझी आई, आता अवलंबून रहावे लागणार या धसक्याने गेली असावी. कारण अशक्तपणा सोडल्यास सारे वैद्यकीय पॅरामिटर सामान्य होते. तेंव्हा आपण मांडलेले मुद्दे खरोखरच मार्गदर्शक आहेत. "फिलिंग ऑफ इम्पेंडिग डुम", अशी रुग्णाची अवस्था ओळखण्यास,समजून घेण्यास मदतच करतील.

श्वेता व्यास Mon, 09/08/2025 - 14:27
जवळच्या दोन वृद्ध वक्तींबाबत वरील बरीचशी लक्षणे जाणवली होती. आपल्या जिवलग अथवा कुटुंबीयांच्या मृत्यूची चाहूल लागणे हा कुतुहलमिश्रित दुःखद विषय असतो. अगदी खरंय ! नकळत पणे सारखं जाऊन श्वास चालू आहे का पाहणं म्हणजे आपण असं गृहीतच धरलंय की ही व्यक्ती जाणार याचा फार त्रास व्हायचा.

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 15:31
अभिप्राय, प्रोत्साहन आणि आपल्या जवळच्या व्यक्तीसंबंधीचे अनुभव मोकळेपणाने मांडल्याबद्दल सर्वांना धन्यवाद !
डाॅक्टरानू
हा शब्दप्रयोग भलताच आवडला आहे. कोकणी ना ?

सुधीर कांदळकर Mon, 09/08/2025 - 17:04
अनवट विषय हे अगदी खरे. हल्लीच कायप्पावर ढकलपत्रातून एक विचार आला होता. बालपण, किशोरावस्था, तारुण्य, गृहस्थ मध्यमवय, वृद्धावस्था हे जसे मानवी जीवनातील क्रमाने येणारे टप्पे आहेत तसाच मृत्यू हाही एक अपरिहार्य टप्पा मानून त्याला शक्य तेवढ्या धीराने सामोरे जावे. अर्थात हे आचरणात आणणे तेवढे सोपे नसावे. मी तर प्रायोपवेशन करणार. आपण लक्षणे दिली ते फार छान केलेत. त्यामुळे ते केव्हा सुरू करावे याचा थोडाफार अंदाज येईल. बहुधा हाताला गजरे बांधेन आणि स्वर्गात गेल्यावर रंभामेनकांवर उधळायला एक नोटांचे बंडल देखील ठेवणार असे म्हणतोय. रंभामेनकांच्या मागे गेलो तर तुम्हाला राग तर नाही येणार ना?

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 20:15
रंभामेनकांच्या मागे गेलो तर तुम्हाला राग तर नाही येणार ना?
राग कसला? उलट बरेच वाटेल. माणसाने इथे असले काय किंवा तिकडे असले काय, आनंदातच राहावे. तुमच्या मागोमाग काही वर्षांनी मी पण तिकडे येईन तेव्हा तुमचाच वशिला लावेन म्हणतो !

श्वेता२४ Mon, 09/08/2025 - 19:41
मी माझ्या घरातील अनेक वृद्धांची घरात/ हॉस्पिटलमध्ये बऱ्याचदा सेवा केलेली आहे. परंतू आतापर्यंत कोणाचाही मृत्यू प्रत्यक्ष जवळून पाहिलेला नाही. खरंतर तशी इच्छाही नाही. परंतु ही माहिती सर्वांनाच असणे खूप आवश्यक आहे. कारण प्रत्येक जण कधी ना कधी अशा प्रकारच्या अनुभवांना सामोरे जाणारा असतो. त्यामुळे तुमच्यासारख्या तज्ञ डॉक्टरांच्या कडून ही लक्षणे माहीत असणे व त्याबाबत एक सामान्य माणसाने काय करावे याबाबत तुम्ही दिलेल्या सल्ला अतिशय उपयुक्त आहे.

तिता Mon, 09/08/2025 - 20:03
Living Will बद्दल काही माहिती मिळेल का? नैसर्गिक मृत्यू शांतपणे आला तर चांगलेच पण जर असे नसेल तर इतरांना फार त्रास होतो. आणि आजारी माणसाला काही जाणीवच नसते. Living Will मुळे सर्वांचीच सुटका होईल.

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 20:17
Living Will बद्दल काही माहिती
भारतातील यासंबंधीच्या कायद्यांची माहिती देण्यासाठी मुंबईतील हिंदुजा रुग्णालयात मार्गदर्शक केंद्र अलीकडेच सुरू झालेले आहे. त्यांच्या संस्थळावर सर्व माहिती मिळेल.

स्वधर्म Mon, 09/08/2025 - 20:18
पण पटकन वाचण्याची छाती झाली नाही. आधी प्रतिसादच वाचले. असो. वडीलांच्या मृत्यूची आठवण आली. रात्रभर ते बरळत होते व मी त्यांच्याच दवाखान्यातील खोलीत कधी जागा कधी झोपलेलो होतो. सकाळी जेंव्हा डॉ आले, तेंव्हा वडील बरेचसे शांत झाले होते. डॉक्टरांनी मला बाहेर थांबायला सांगितले व काही वेळा नंतर वडील गेले. रात्री ते नाकातील नळी काढ म्हणत होते पण मी तसे केले नाही कारण नंतर अन्न देता येणार नाही म्हणून सांगितले होते. मला कधी कधी वाटते की काढायला हवी होती नळी, म्हणजे त्यांना जाताना जरा आणखी बरे वाटले असते. राहून गेले मनात पण.

हेमंतकुमार Wed, 09/10/2025 - 12:45
या विषयावरील पूर्वीची चर्चा या स्वतंत्र लेखात वाचता येईल. सध्या जगभरातील 196 पैकी जेमतेम डझनभर देशांमध्ये ऍक्टिव्ह इच्छामरणाचा कायदा झालेला आहे. त्याचा अद्यतन सारांश असा आहे : 1. नेदरलँडस : जगात सर्वप्रथम कायदा मंजूर (एप्रिल 2002). आतापर्यंत एक लाखाहून अधिक लोकांनी त्याचा वापर करून जीवन संपवले. 2. Ecuador : फेब्रुवारी 2024 मध्ये कायदा लागू 3. इटली : इथे डॉक्टरांना मृत्यूचे इंजेक्शन द्यायला परवानगी नाही; ते फक्त रुग्णाला मदत करू शकतात (assisted dying) 4. पेरू : फक्त एका व्यक्तीला न्यायालयीन आदेशाने परवानगी दिली गेली. 5. पोर्तुगाल : कायदा संसदेत मंजूर झाला आहे परंतु अजून काही तांत्रिक प्रक्रिया बाकी आहे. 6. इंग्लंड : विधेयक इंग्लंडच्या संसदेत 314वि. 291 मतांनी संमत करण्यात आले. आता यथावकाश त्याचे कायद्यात रूपांतर होईल. . . भारतात अजूनही आपण पॅसिव्ह प्रकारासंबंधीच कायदा करण्याच्या टप्प्यावर आहोत. अनेक याचिका सर्वोच्च न्यायालयाकडे येत असतात परंतु संसदेच्या पटलावर ऍक्टिव्हचा विषय यायला (?) किती वर्षे लागतील ते माहित नाही.

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 12:48
लेख अतिशय महत्वाचा जाणाऱ्या साठी व मागे रहाणार्‍या साठीही. वैद्यकीय क्षेत्र अतिशय जवळून बघितल्याने बरेच अनुभव आले आहेत. काही दिवसापूर्वीच एक नात्मयातील महिला अत्यवस्थ होत्या त्याना त्यांचे मरण कळले होते जणू,त्यांनी सांगीतले मी फार तर दोन किंवा तीन दिवस तुमच्रयाबरोबर रहाणार आहे. माझी स्वताची आई जेंव्हा गेली त्याच्या एक दिवस आगोदर मला डायपर व व्हिल चेअर आणावी लागली. त्याच रात्री तीने माझ्या हाताने दुध पिवून झोपेतच प्राण सोडला. आयुष्य भर स्वताच्या पायावर खंबीर उभी असलेली माझी आई, आता अवलंबून रहावे लागणार या धसक्याने गेली असावी. कारण अशक्तपणा सोडल्यास सारे वैद्यकीय पॅरामिटर सामान्य होते. तेंव्हा आपण मांडलेले मुद्दे खरोखरच मार्गदर्शक आहेत. "फिलिंग ऑफ इम्पेंडिग डुम", अशी रुग्णाची अवस्था ओळखण्यास,समजून घेण्यास मदतच करतील.

श्वेता व्यास Mon, 09/08/2025 - 14:27
जवळच्या दोन वृद्ध वक्तींबाबत वरील बरीचशी लक्षणे जाणवली होती. आपल्या जिवलग अथवा कुटुंबीयांच्या मृत्यूची चाहूल लागणे हा कुतुहलमिश्रित दुःखद विषय असतो. अगदी खरंय ! नकळत पणे सारखं जाऊन श्वास चालू आहे का पाहणं म्हणजे आपण असं गृहीतच धरलंय की ही व्यक्ती जाणार याचा फार त्रास व्हायचा.

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 15:31
अभिप्राय, प्रोत्साहन आणि आपल्या जवळच्या व्यक्तीसंबंधीचे अनुभव मोकळेपणाने मांडल्याबद्दल सर्वांना धन्यवाद !
डाॅक्टरानू
हा शब्दप्रयोग भलताच आवडला आहे. कोकणी ना ?

सुधीर कांदळकर Mon, 09/08/2025 - 17:04
अनवट विषय हे अगदी खरे. हल्लीच कायप्पावर ढकलपत्रातून एक विचार आला होता. बालपण, किशोरावस्था, तारुण्य, गृहस्थ मध्यमवय, वृद्धावस्था हे जसे मानवी जीवनातील क्रमाने येणारे टप्पे आहेत तसाच मृत्यू हाही एक अपरिहार्य टप्पा मानून त्याला शक्य तेवढ्या धीराने सामोरे जावे. अर्थात हे आचरणात आणणे तेवढे सोपे नसावे. मी तर प्रायोपवेशन करणार. आपण लक्षणे दिली ते फार छान केलेत. त्यामुळे ते केव्हा सुरू करावे याचा थोडाफार अंदाज येईल. बहुधा हाताला गजरे बांधेन आणि स्वर्गात गेल्यावर रंभामेनकांवर उधळायला एक नोटांचे बंडल देखील ठेवणार असे म्हणतोय. रंभामेनकांच्या मागे गेलो तर तुम्हाला राग तर नाही येणार ना?

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 20:15
रंभामेनकांच्या मागे गेलो तर तुम्हाला राग तर नाही येणार ना?
राग कसला? उलट बरेच वाटेल. माणसाने इथे असले काय किंवा तिकडे असले काय, आनंदातच राहावे. तुमच्या मागोमाग काही वर्षांनी मी पण तिकडे येईन तेव्हा तुमचाच वशिला लावेन म्हणतो !

श्वेता२४ Mon, 09/08/2025 - 19:41
मी माझ्या घरातील अनेक वृद्धांची घरात/ हॉस्पिटलमध्ये बऱ्याचदा सेवा केलेली आहे. परंतू आतापर्यंत कोणाचाही मृत्यू प्रत्यक्ष जवळून पाहिलेला नाही. खरंतर तशी इच्छाही नाही. परंतु ही माहिती सर्वांनाच असणे खूप आवश्यक आहे. कारण प्रत्येक जण कधी ना कधी अशा प्रकारच्या अनुभवांना सामोरे जाणारा असतो. त्यामुळे तुमच्यासारख्या तज्ञ डॉक्टरांच्या कडून ही लक्षणे माहीत असणे व त्याबाबत एक सामान्य माणसाने काय करावे याबाबत तुम्ही दिलेल्या सल्ला अतिशय उपयुक्त आहे.

तिता Mon, 09/08/2025 - 20:03
Living Will बद्दल काही माहिती मिळेल का? नैसर्गिक मृत्यू शांतपणे आला तर चांगलेच पण जर असे नसेल तर इतरांना फार त्रास होतो. आणि आजारी माणसाला काही जाणीवच नसते. Living Will मुळे सर्वांचीच सुटका होईल.

हेमंतकुमार Mon, 09/08/2025 - 20:17
Living Will बद्दल काही माहिती
भारतातील यासंबंधीच्या कायद्यांची माहिती देण्यासाठी मुंबईतील हिंदुजा रुग्णालयात मार्गदर्शक केंद्र अलीकडेच सुरू झालेले आहे. त्यांच्या संस्थळावर सर्व माहिती मिळेल.

स्वधर्म Mon, 09/08/2025 - 20:18
पण पटकन वाचण्याची छाती झाली नाही. आधी प्रतिसादच वाचले. असो. वडीलांच्या मृत्यूची आठवण आली. रात्रभर ते बरळत होते व मी त्यांच्याच दवाखान्यातील खोलीत कधी जागा कधी झोपलेलो होतो. सकाळी जेंव्हा डॉ आले, तेंव्हा वडील बरेचसे शांत झाले होते. डॉक्टरांनी मला बाहेर थांबायला सांगितले व काही वेळा नंतर वडील गेले. रात्री ते नाकातील नळी काढ म्हणत होते पण मी तसे केले नाही कारण नंतर अन्न देता येणार नाही म्हणून सांगितले होते. मला कधी कधी वाटते की काढायला हवी होती नळी, म्हणजे त्यांना जाताना जरा आणखी बरे वाटले असते. राहून गेले मनात पण.

हेमंतकुमार Wed, 09/10/2025 - 12:45
या विषयावरील पूर्वीची चर्चा या स्वतंत्र लेखात वाचता येईल. सध्या जगभरातील 196 पैकी जेमतेम डझनभर देशांमध्ये ऍक्टिव्ह इच्छामरणाचा कायदा झालेला आहे. त्याचा अद्यतन सारांश असा आहे : 1. नेदरलँडस : जगात सर्वप्रथम कायदा मंजूर (एप्रिल 2002). आतापर्यंत एक लाखाहून अधिक लोकांनी त्याचा वापर करून जीवन संपवले. 2. Ecuador : फेब्रुवारी 2024 मध्ये कायदा लागू 3. इटली : इथे डॉक्टरांना मृत्यूचे इंजेक्शन द्यायला परवानगी नाही; ते फक्त रुग्णाला मदत करू शकतात (assisted dying) 4. पेरू : फक्त एका व्यक्तीला न्यायालयीन आदेशाने परवानगी दिली गेली. 5. पोर्तुगाल : कायदा संसदेत मंजूर झाला आहे परंतु अजून काही तांत्रिक प्रक्रिया बाकी आहे. 6. इंग्लंड : विधेयक इंग्लंडच्या संसदेत 314वि. 291 मतांनी संमत करण्यात आले. आता यथावकाश त्याचे कायद्यात रूपांतर होईल. . . भारतात अजूनही आपण पॅसिव्ह प्रकारासंबंधीच कायदा करण्याच्या टप्प्यावर आहोत. अनेक याचिका सर्वोच्च न्यायालयाकडे येत असतात परंतु संसदेच्या पटलावर ऍक्टिव्हचा विषय यायला (?) किती वर्षे लागतील ते माहित नाही.
लेखनविषय:
जीवनमान
लेखनप्रकार
लेख
दीर्घकालीन दुर्धर आजार अनेकांच्या वाट्याला येतात. संबंधित आजाराचे सर्व उपचार करून डॉक्टर्स थकले की शेवटी रुग्णाच्या नातेवाईकांना अंतिम सल्ला दिला जातो तो म्हणजे, “आता मृत्यूची वाट पाहण्याखेरीज आपल्या हातात काही नाही”. खरंय, अशा केसेसमध्ये मृत्यू हा अंतिम आणि नैसर्गिक ‘उपाय’ ठरतो. अशा तऱ्हेने त्या रुग्णाचे आयुष्यातील अखेरचे पर्व चालू होते आणि ते किती काळ चालेल हे अनिश्चित असते. आपल्या जिवलग अथवा कुटुंबीयांच्या मृत्यूची चाहूल लागणे हा कुतुहलमिश्रित दुःखद विषय असतो. प्रत्यक्ष मृत्यू होईपर्यंत कुटुंबीय अथवा सेवक अशा कोणाला ना कोणाला तरी रुग्णाची सोबत करावी लागते.

कवितेच्या गणिताची कविता + - x ÷

अनन्त्_यात्री ·

स्वधर्म Mon, 09/08/2025 - 12:14
विनंतीस मान देऊन तुंम्ही कविता लिहिली. कसं जमतं बुवा? कधी बेरीज बेचैनीची कधी वास्तव वजावटीस कधी गुणाकार गहनाचा कधी भागे कवी शून्यास हे खासच...

स्वधर्म Mon, 09/08/2025 - 12:14
विनंतीस मान देऊन तुंम्ही कविता लिहिली. कसं जमतं बुवा? कधी बेरीज बेचैनीची कधी वास्तव वजावटीस कधी गुणाकार गहनाचा कधी भागे कवी शून्यास हे खासच...
लेखनविषय:
मौजमजा
काव्यरस
मुक्त कविता
कविता-रतीचे | विभ्रम अनंत तयांचे गणित | कैसे करू? तरीही करितो | वेडे हे धाडस माझ्या अक्षरांस | हासू नये :) ~~~~~~~~~~~ कधी बेरीज बेचैनीची कधी वास्तव वजावटीस कधी गुणाकार गहनाचा कधी भागे कवी शून्यास कवितेचे गणित कसे हे उत्तर ना त्याचे कळते ओळींच्या मधली जागा गणिताला डिवचून जाते गणिताच्या मर्यादांचा ज्या कुणी(@) लाविला शोध तो कवी नसावा हृदयी याचा नच उरतो खेद ~~~~~~~~~~~ @ Kurt Gödel is well-known for his incompleteness theorems, which showed inherent limitations of formal mathematical systems.

संकेत

शेखर काळे ·

अभ्या.. Sun, 09/07/2025 - 12:29
वावावा, छत्रपती शिवाजी महाराज देवतुल्य होते, छत्रपती शिवाजी महाराज प्रत्यक्ष भगवान शिवाचा अवतार होते, छत्रपती शिवाजी महाराज स्वतःच शिव भगवान होते, आता, छत्रपती शिवाजी महाराज महादेवाचा अंश तर होतेच, पण एका टिनपाट फॅन्टसीमधल्या प्रोजेक्टमधले एक थर्ड (क्लास) पार्टीकडून रन होणारे ज्याचे सिम्युलेशन पण होते असे प्रोग्राम होते. बस्स करा यार. तुमच्या फॅन्टस्याना नका ना जोडू इतिहासाशी. त्या भरजरी महावस्त्रांना तुमच्या चिरकुटांची ठिगळे नका ना लाऊ. इतकीच कल्पनाशक्तीची भरारी आहे तर विशुध्द फॅन्टस्या लिहा.

अभ्या.. Sun, 09/07/2025 - 12:29
वावावा, छत्रपती शिवाजी महाराज देवतुल्य होते, छत्रपती शिवाजी महाराज प्रत्यक्ष भगवान शिवाचा अवतार होते, छत्रपती शिवाजी महाराज स्वतःच शिव भगवान होते, आता, छत्रपती शिवाजी महाराज महादेवाचा अंश तर होतेच, पण एका टिनपाट फॅन्टसीमधल्या प्रोजेक्टमधले एक थर्ड (क्लास) पार्टीकडून रन होणारे ज्याचे सिम्युलेशन पण होते असे प्रोग्राम होते. बस्स करा यार. तुमच्या फॅन्टस्याना नका ना जोडू इतिहासाशी. त्या भरजरी महावस्त्रांना तुमच्या चिरकुटांची ठिगळे नका ना लाऊ. इतकीच कल्पनाशक्तीची भरारी आहे तर विशुध्द फॅन्टस्या लिहा.
लेखनविषय:
कथा
लेखनप्रकार
प्रकटन
सुकेतूचा हात मध्येच थांबला. त्याच्या स्क्रीनवर उजवीकडे खाली कोपऱ्या एक निळा गोलाकार ठिपका हळूहळू रंग बदलत होता. निळा रंगाचा ठिपका हळूहळू लाल होत होता सुकेतुचे डोळे मोठे झाले. त्याने आपल्या माऊसचा फोकस त्या लाल होणाऱ्या ठिपक्यावर केला. त्याबरोबर एक विंडो उघडली. त्या विंडोत वाक्य होते - मित्र संख्या २८ , वेळ उद्या सकाळी पहिली घटिका. सुकेतूने भराभर विंडो मधल्या इतर ओळी वाचायला सुरुवात केली. त्याचा श्वास वाढू लागला. त्याने कपाळावरचा घाम पुसला आणि म्हणाला, “ अरे या प्रोजेक्टची वेळ झालेली आहे”. बाजूलाच अंबुज बसला होता. तो म्हणाला, “ कसली वेळ?

तात्यांचे टेरिफ: ब्राह्मणी अर्थव्यवस्थेविरुद्ध जनतेच्या संघर्षाचे प्रतीक

विवेकपटाईत ·

राजेंद्र मेहेंदळे Sat, 09/06/2025 - 18:58
अहो फोडा आणि झोडा नीती गोरे ईंग्रज आणि काळे ईंग्रज सर्वानाच सोयीची आहे नव्हे का? पूर्वीचा मित्र सद्दाम तेल देण्याच्या विरोधात गेला त्याला दहशतवादी ठरवुन मारला. गद्दाफीने नखे दाखवली त्याचेही तेच केले. लादेन ला शीतयुद्धाच्या काळात पोसला, गरज सरली न मग स्वतःच ९/११ घडवुन त्याला दोषी ठरवुन टिपला. वदंता अशी आहे की भारत रशियाकडुन तेल घेतोय नी सौदीचे नुकसान होतेय, म्हणुन त्यांनी तात्यांना सुपारी दिलिय. आता तात्या युक्रेनच्या नथीतुन तीर मारुन ही तेल आयात थांबवायला बघताहेत. पण जिथे जर्जर ईराणने अमेरिकेचे ऐकले नाही तिथे भारत काय ऐकेल? म्हणुन ही फो. नी झो. नीती आरंभली आहे.

साहना Sat, 09/06/2025 - 22:51
भारताने आपली शेती आणि दुग्ध मार्केट खुले करावे हि अमेरिकन मागणी अत्यंत रास्त आहे आणि तसे नको असेल तर अमेरिकन मार्केट भारतासाठी बंद राहील हे सुद्धा योग्य आहे. बाप दाखव नाही तर श्राद्ध कर हाच नियम आहे. भारतीय शेतकरी हे अत्यंत फुकटे आणि अकार्यक्षम आहेत. पाण्याची नासाडी, हवेचे प्रदूषण करून अत्यंत कमी पीक पिकवतात आणि वरून इतर करदात्याकडून सबसिडी उचलतात. त्याशिवाय ऍन सुद्धा हे अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे आणि भेसळ युक्त आहे ह्यांत सुद्धा शंका नाही. ह्यांत शेतकऱ्यांची चूक नाही. भारतीय सरकारनेच नियम करून त्यांना ह्या चक्रांत सापडवले आहे. छोट्या भारतीय शेतकऱ्यांनी शेती मोठया आणि जास्त कार्यक्षम शेतकऱ्यांना विकून शहराच्या दिशेने इतर धंद्यांत लक्ष घातले पाहिजे. भारतीय शेती हि आधुनिक आणि यांत्रिकी झाली पाहिजे. त्याशिवाय भारतीय लोकांना गरिबीतून वर येणे शक्य नाही. ट्रम्प तात्यांची मागणी अत्यंत रास्त आहे.

सुक्या Sat, 09/06/2025 - 23:00
भारतीय शेतकरी हे अत्यंत फुकटे आणि अकार्यक्षम आहेत हे एकदम मान्य. त्यावर सुधारणा अगदी आवश्यक आहेच. परंतु दुसर्‍याच्या घराच्या भिंती बांधायला आपल्या घराच्या विटा द्याव्या का?

विवेकपटाईत Sun, 09/07/2025 - 07:58
भारतातील शेतकरी निकृष्ट दर्जाचे अन्न पिकवितात हा निष्कर्षाला काही आधार आहे का? भेसळ शेतकेरी करत नाही. तसे ही गहू तांदूळ, डाळी भेसळ जवळपास नाही. प्रश्न हा असायला पाहिजे, अमेरिकन गायींचे दूध हे खरोखर गायीचे दूध आहे का? काही वर्षांपूर्वीची गोष्ट मी अशोक नगर मध्य प्रदेशात एका नातेवाईक कडे गेलो होतो. त्या भागात मराठी जमीनदार आणि शेतकरी ही आहेत. एक मराठी जमिंदारच्या वाड्यात अनेक दुकाने आहेत. त्यात ते ही ट्रेक्टर विकतात. त्यांच्या मते जेंव्हा शेतकरी बैलाने शेती करत होता तेंव्हा कर्ज दहा ते वीस हजार. पण ट्रेक्टर घेतल्या नंतर ते कर्ज वाढून काही लाख होते. कारण शेतीचा आकार छोटा असतो. ही परिस्थिति. ते जुने ट्रेक्टर विकत घेऊन, दुरुस्त करून स्वस्तात विकतात. शेतीत बैल वापरणे त्यांना जास्त उपयुक्त.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 08:54
७२-७३ मधे पडलेल्या भिषण दुष्काळात दयाळू अमेरिकेने किड्यासह दिलेल्या लाल ज्वारी ,मका आणी सकस लाल गव्हांवर बरीच भारतीय बाळकं आणी तरूण धष्टपुष्ट झालेले बघीतले आहेत. त्यामुळेच आता अमेरिकन दुध घेऊन पांग फेडण्याची संधी भारतीयांनी सोडू नये.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 09:03
एव्हढे पिकवतो की आता अन्नधान्य आयात करावेच लागत नाही. तरीही कृ.बु.ला विचारता ती म्हणाली "net exporter of major grains like wheat and rice; imports are primarily for specific needs, such as pulses, due to high domestic demand, or for specific situations" Key reasons for India's food grain imports: Pulses: India is a major importer of pulses because domestic demand often exceeds production, making it a persistent import requirement, despite increasing domestic production.

मारवा Mon, 09/08/2025 - 07:21
The Sovereignty Debate: Trade Rules vs. Food Security The larger concern in Delhi is that Trump’s tariffs are not about economic balance but political leverage. Framing the issue around India’s Russia ties gives it geopolitical cover, but insiders say the real agenda is agricultural market access. Former JNU professor Biswajit Dhar called the move “a sovereignty challenge.” “You cannot dictate trade terms that endanger food security and rural livelihoods. The WTO exists for a reason.” India has long defended its right to food sovereignty, enshrined in laws like the National Food Security Act and supported by minimum support prices (MSP) and public procurement systems. Opening to U.S. agri imports would undermine price protections and risk destabilising grain markets. https://www.google.com/amp/s/eng.ruralvoice.in/amp/latest-news/india-fa… जेव्हा दिल्लीत शेतकरी कायद्या विरोधात आंदोलन झाले तेव्हा मोदी सरकारने माघार घेतली होती. त्यावेळेस हे सरकार "शेतकरीविरोधी" आहे असे विरोधी पक्षांचे म्हणणे होते. आता जी भूमिका मोदी सरकारने dairy आणि कृषी क्षेत्रा संदर्भात अमेरिके विरोधात घेतलेली आहे. यावर विरोधक काय म्हणतात ? माझ्या मते मोदी सरकार शेतकऱ्यांच्या विरोधात जाण्याची क्षमता गमावून बसलेली आहे. नांगी टाकण्यात आलेली आहे. आणि शोकांतिका म्हणजे त्यासाठी त्यांचे appreciation सुद्धा होत नाहीये. कृषी आणि डेअरी 100 टक्के ओपन करावे असे माझे मत आहे. आणि अमूल सारख्या संस्था मोडून काढाव्या असे माझे मत आहे. https://www.google.com/amp/s/timesofindia.indiatimes.com/city/chandigar… या शेतकरी संघटना समोर मोदी सरकार झुकलेले आहे.

कर्नलतपस्वी Tue, 09/09/2025 - 09:46
एकीकडे तात्या आपल्या ऊद्योजकांना इतर देशांना काॅन्ट्रॅक्ट देऊ नका म्हणतात आणी दुसरीकडे अमेरिकन दुध आणी कृषी क्षेत्रास भारतात पाय पसरू द्या म्हणतात. यावरून काय समजायचे ते समजा. सरकार देशहित मधे काम करत असते. सध्याचे सरकारही तेच करत आहे. पं.प्र. शास्त्री, अटलजी आणी आता मोदी यांनी अमेरिकन धमक्यांना भीक घातली नाही. फक्त एकच गोष्ट हवी ,कितीही अंतर्विरोध असेल पण जागतीक पातळीवर सर्वजण संघटीत हवे.

सुबोध खरे Mon, 09/08/2025 - 19:49
अमेरिकेत मिळणारे बहुतेक पदार्थ हे जेनेटिकली मॉडिफाईड अन्नापासून बनलेले असतात याशिवाय बहुसंख्य पशुखाद्य हे जेनेटिकली मॉडिफाइड आहे. याचा दूरगामी परिणाम काय आहे हे अजून माहिती नाही Genetically modified (GM) crops, such as corn, soybeans, cotton, canola, and sugar beets, are widely grown in the United States, with over 90% of these major commodity crops using GM varieties. पण ते सर्व अमेरिकी जनतेच्या गळी उतरवले आहे. फायझर मॉडर्न ची लस यांचे वाईट परीनं आता दृगोच्चर होऊ लागले आहेत. असले अन्न भारतात आणून भारतीय शेतकऱ्यांना उपाशी मारण्यापेक्षा ते न आलेलेच बरे. While their primary diet is vegetarian, some dairy cows are fed non-vegetarian ingredients, which has led to trade issues with India due to cultural and religious concerns. अमेरिकेत शेतकऱ्यांना फार मोठ्या प्रमाणावर सबसिडी दिली जाते USDA Expediting $10 Billion in Direct Economic Assistance to Agricultural Producers https://www.google.com/search?q=genetically+modified+crops+in+the+united+states&rlz=1C1GCEA_enIN1132IN1132&oq=genetically+modified+crops+IN+USA&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgCEAAYFhgeMgYIABBFGDkyCQgBEAAYChiABDIICAIQABgWGB4yCggDEAAYChgWGB4yCAgEEAAYFhgeMggIBRAAGBYYHjIICAYQABgWGB4yBwgHEAAY7wUyBwgIEAAY7wUyCggJEAAYgAQYogTSAQoxMzUzM2owajE1qAIIsAIB8QUFyJkN5ZcKRQ&sourceid=chrome&ie=UTF-8 यामुळे अमेरिकेने/ आणि अमेरिकेत राहणाऱ्यांनी भारताला शेती बद्दल अक्कल शिकवायला जाऊ नये.

सुक्या Mon, 09/08/2025 - 22:24
यामुळे अमेरिकेने/ आणि अमेरिकेत राहणाऱ्यांनी भारताला शेती बद्दल अक्कल शिकवायला जाऊ नये. +१ अमेरिकेत जे जे काही खाद्य विकत मिळते त्यातले अगदी ७०% तरी जेनेटिकली मॉडिफाईड अन्नापासून बनलेले असते. त्यावर त्याचे शेल्फ लाईफ वाढवायसाठी भरमसाठ केमिकल टाकलेले असतात. त्याउपर आजवर रेडी टु ईट या बाबीचा प्रसार ईतका झाला आहे की अमेरिकन लोकांना भारतीय लोक बनवता तसे अन्न बनवताच येत नाही. एकतर कच्या भाज्या खाणे किंवा जे जसे मिळेल तसे खाणे एवढेच त्यांना येते. त्यामुळे अमेरिकन शेती उत्पादने दिसायला कीतीही सुंदर असली तरी ती ब्याद भारतात यायलाच नको.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 05:34
प्रथमदर्शनी विडंबन म्हणून लिहीलेला लेख बरेच काही सांगून जातो. पिझ्झा बर्गर ने जर्जर होणारी पिढी अमेरिकन दुध पिवून सशक्त होईल. बदामाची आलेली खेप परत पाठवली हे ही चुकीचे पाऊल होते. काळी मिरी,लवंगा,दालचिनी सर्व शेती अमेरिकेला दिली तर उत्पादन नक्कीच वाढेल व भारतीय अकार्यक्षम शेतकरी कार्यक्षम मजदूर नक्कीच बनेल. भारतीय इकाॅनाॅमीक चांगले होईल व अमेरिकन बेरोजगारांना मिळणाऱ्या खिरापती प्रमाणे आपल्या इथे पण वाटप करता येईल. आणी टॅक्स पेयर चा पैसा सत्कारणी लागेल.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:16
विडमबनात्मक छान लेख. पूर्वीची सरकारे हेच तर करून आम्हा सामान्यनिम्नवर्गीय मध्यमवर्गीयाना गरीबीच््या खाईत लोटले होते . नको आठवणे ते लहानपण व शिक्षण पूर्ण होईपर्यतची गरिबी.. फारशी नन्तरही सुटली नाही पण छोट्या गरजान्साठी मग नोकरीला लागल्यावरचा थोडा पैसा तरी हाताशी होता. किचित खाऊपिऊ शकणे व कपडे अशा अत्यावश्यक गरजा तरी माझ्या मीच पुर्या करू शकत होते.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:35
अरथात याला कुटम्बातील कर्त्या व्यक्तीच्या अगदी थोङ्या चुकाही कारणीभूत होत्या.. पण सतत महागाई वाढणे ईन्कमटक्स व निर्वासित कर बान्गला देश युद्धामुळे लादून आधीच कमी असलेला वडिलान्चा पगार अजून कमी येऊन घर गरिबीत व बिनपैशामुळे घरात सर्वच वस्तून्ची टन्चाईमुळे साबण अन्न् धान्य पुरेसे कापड कपडे स्वच्छते करिता अत्यावशक असलेलेही घरात नसे त्यामुळे मलातरी घर अस्वचछ वाटे जे आता होत नाही कारण माणसाच्या मानाने ऊत्पन्न पुरून ऊरेल इतके आहे त्यामुळे भविष्याची तरतूद करून या ज्येष्ठ वयाला आरामात रहाता येते एकुलत्या मुलीचे कोडकौतुक पुरवता येते अर्थात तीचे ती पण मिळविते पण लहानपणी तिच्या खूप कौतुकाने सर्व पुरवता आले याचे एक समाधान आहे जे जेआम्हाला मिळाले नाही ते सर्व व त्यावरसुद्धा कौतुक करता आले.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:39
अरथात याला कुटम्बातील कर्त्या व्यक्तीच्या अगदी थोङ्या चुकाही कारणीभूत होत्या.. पण सतत महागाई वाढणे ईन्कमटक्स व निर्वासित कर बान्गला देश युद्धामुळे लादून आधीच कमी असलेला वडिलान्चा पगार अजून कमी येऊन घर गरिबीत व बिनपैशामुळे घरात सर्वच वस्तून्ची टन्चाईमुळे साबण अन्न् धान्य पुरेसे कापड कपडे स्वच्छते करिता अत्यावशक असलेलेही घरात नसे त्यामुळे मलातरी घर अस्वचछ वाटे जे आता होत नाही कारण माणसाच्या मानाने ऊत्पन्न पुरून ऊरेल इतके आहे त्यामुळे भविष्याची तरतूद करून या ज्येष्ठ वयाला आरामात रहाता येते एकुलत्या मुलीचे कोडकौतुक पुरवता येते अर्थात तीचे ती पण मिळविते पण लहानपणी तिच्या खूप कौतुकाने सर्व पुरवता आले याचे एक समाधान आहे जे जेआम्हाला मिळाले नाही ते सर्व व त्यावरसुद्धा कौतुक करता आले.

माईसाहेब कुरसूंदीकर Sun, 09/07/2025 - 09:41
एफ ३५ विमाने खरेदी करण्यास भारताने दिलेला नकार, रशिया/चीन बरोबरचे संबंध आणी सौदी/अमेरिकेकडुन तेल घेण्यास भारताने दिलेला नकार ह्यामुळे ट्रम्प आणि त्यांची लॉबी खवळली आहे. पाकिस्तानसारखे भारताला पटवता येइल असा ट्रम्प ह्यांचा गैरसमज होता.

गामा पैलवान Mon, 09/08/2025 - 17:50
माझ्या मते नावारोनानांनी ब्राह्मण हा शब्द 'बोस्टन ब्राह्मिन' या संदर्भात वापरलेला आहे. बोब्रा विषयी अधिक माहिती ( इंग्रजी दुवा ) : https://en.wikipedia.org/wiki/Boston_Brahmin बोस्टन ब्राह्मिन यांचा अर्थ प्रस्थापित उच्चभ्रू पैसेवाले असा होतो. याचा भारतातल्या ब्राह्मण नामे जातीशी वा तत्सम वर्गाशी फुटक्या कवडीइतुकाही संबंध नाही. -गा.पै.

विवेकपटाईत Wed, 09/10/2025 - 17:18
या लेखात भारतीय उद्योगपतींच्या संदर्भात ब्राम्हण शब्द वापरला आहे. जगात अस्थिरता पसरवून तिथेले उद्योग नष्ट करणे हा अमेरिकेचा प्रिय खेळ आहे.

राजेंद्र मेहेंदळे Sat, 09/06/2025 - 18:58
अहो फोडा आणि झोडा नीती गोरे ईंग्रज आणि काळे ईंग्रज सर्वानाच सोयीची आहे नव्हे का? पूर्वीचा मित्र सद्दाम तेल देण्याच्या विरोधात गेला त्याला दहशतवादी ठरवुन मारला. गद्दाफीने नखे दाखवली त्याचेही तेच केले. लादेन ला शीतयुद्धाच्या काळात पोसला, गरज सरली न मग स्वतःच ९/११ घडवुन त्याला दोषी ठरवुन टिपला. वदंता अशी आहे की भारत रशियाकडुन तेल घेतोय नी सौदीचे नुकसान होतेय, म्हणुन त्यांनी तात्यांना सुपारी दिलिय. आता तात्या युक्रेनच्या नथीतुन तीर मारुन ही तेल आयात थांबवायला बघताहेत. पण जिथे जर्जर ईराणने अमेरिकेचे ऐकले नाही तिथे भारत काय ऐकेल? म्हणुन ही फो. नी झो. नीती आरंभली आहे.

साहना Sat, 09/06/2025 - 22:51
भारताने आपली शेती आणि दुग्ध मार्केट खुले करावे हि अमेरिकन मागणी अत्यंत रास्त आहे आणि तसे नको असेल तर अमेरिकन मार्केट भारतासाठी बंद राहील हे सुद्धा योग्य आहे. बाप दाखव नाही तर श्राद्ध कर हाच नियम आहे. भारतीय शेतकरी हे अत्यंत फुकटे आणि अकार्यक्षम आहेत. पाण्याची नासाडी, हवेचे प्रदूषण करून अत्यंत कमी पीक पिकवतात आणि वरून इतर करदात्याकडून सबसिडी उचलतात. त्याशिवाय ऍन सुद्धा हे अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे आणि भेसळ युक्त आहे ह्यांत सुद्धा शंका नाही. ह्यांत शेतकऱ्यांची चूक नाही. भारतीय सरकारनेच नियम करून त्यांना ह्या चक्रांत सापडवले आहे. छोट्या भारतीय शेतकऱ्यांनी शेती मोठया आणि जास्त कार्यक्षम शेतकऱ्यांना विकून शहराच्या दिशेने इतर धंद्यांत लक्ष घातले पाहिजे. भारतीय शेती हि आधुनिक आणि यांत्रिकी झाली पाहिजे. त्याशिवाय भारतीय लोकांना गरिबीतून वर येणे शक्य नाही. ट्रम्प तात्यांची मागणी अत्यंत रास्त आहे.

सुक्या Sat, 09/06/2025 - 23:00
भारतीय शेतकरी हे अत्यंत फुकटे आणि अकार्यक्षम आहेत हे एकदम मान्य. त्यावर सुधारणा अगदी आवश्यक आहेच. परंतु दुसर्‍याच्या घराच्या भिंती बांधायला आपल्या घराच्या विटा द्याव्या का?

विवेकपटाईत Sun, 09/07/2025 - 07:58
भारतातील शेतकरी निकृष्ट दर्जाचे अन्न पिकवितात हा निष्कर्षाला काही आधार आहे का? भेसळ शेतकेरी करत नाही. तसे ही गहू तांदूळ, डाळी भेसळ जवळपास नाही. प्रश्न हा असायला पाहिजे, अमेरिकन गायींचे दूध हे खरोखर गायीचे दूध आहे का? काही वर्षांपूर्वीची गोष्ट मी अशोक नगर मध्य प्रदेशात एका नातेवाईक कडे गेलो होतो. त्या भागात मराठी जमीनदार आणि शेतकरी ही आहेत. एक मराठी जमिंदारच्या वाड्यात अनेक दुकाने आहेत. त्यात ते ही ट्रेक्टर विकतात. त्यांच्या मते जेंव्हा शेतकरी बैलाने शेती करत होता तेंव्हा कर्ज दहा ते वीस हजार. पण ट्रेक्टर घेतल्या नंतर ते कर्ज वाढून काही लाख होते. कारण शेतीचा आकार छोटा असतो. ही परिस्थिति. ते जुने ट्रेक्टर विकत घेऊन, दुरुस्त करून स्वस्तात विकतात. शेतीत बैल वापरणे त्यांना जास्त उपयुक्त.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 08:54
७२-७३ मधे पडलेल्या भिषण दुष्काळात दयाळू अमेरिकेने किड्यासह दिलेल्या लाल ज्वारी ,मका आणी सकस लाल गव्हांवर बरीच भारतीय बाळकं आणी तरूण धष्टपुष्ट झालेले बघीतले आहेत. त्यामुळेच आता अमेरिकन दुध घेऊन पांग फेडण्याची संधी भारतीयांनी सोडू नये.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 09:03
एव्हढे पिकवतो की आता अन्नधान्य आयात करावेच लागत नाही. तरीही कृ.बु.ला विचारता ती म्हणाली "net exporter of major grains like wheat and rice; imports are primarily for specific needs, such as pulses, due to high domestic demand, or for specific situations" Key reasons for India's food grain imports: Pulses: India is a major importer of pulses because domestic demand often exceeds production, making it a persistent import requirement, despite increasing domestic production.

मारवा Mon, 09/08/2025 - 07:21
The Sovereignty Debate: Trade Rules vs. Food Security The larger concern in Delhi is that Trump’s tariffs are not about economic balance but political leverage. Framing the issue around India’s Russia ties gives it geopolitical cover, but insiders say the real agenda is agricultural market access. Former JNU professor Biswajit Dhar called the move “a sovereignty challenge.” “You cannot dictate trade terms that endanger food security and rural livelihoods. The WTO exists for a reason.” India has long defended its right to food sovereignty, enshrined in laws like the National Food Security Act and supported by minimum support prices (MSP) and public procurement systems. Opening to U.S. agri imports would undermine price protections and risk destabilising grain markets. https://www.google.com/amp/s/eng.ruralvoice.in/amp/latest-news/india-fa… जेव्हा दिल्लीत शेतकरी कायद्या विरोधात आंदोलन झाले तेव्हा मोदी सरकारने माघार घेतली होती. त्यावेळेस हे सरकार "शेतकरीविरोधी" आहे असे विरोधी पक्षांचे म्हणणे होते. आता जी भूमिका मोदी सरकारने dairy आणि कृषी क्षेत्रा संदर्भात अमेरिके विरोधात घेतलेली आहे. यावर विरोधक काय म्हणतात ? माझ्या मते मोदी सरकार शेतकऱ्यांच्या विरोधात जाण्याची क्षमता गमावून बसलेली आहे. नांगी टाकण्यात आलेली आहे. आणि शोकांतिका म्हणजे त्यासाठी त्यांचे appreciation सुद्धा होत नाहीये. कृषी आणि डेअरी 100 टक्के ओपन करावे असे माझे मत आहे. आणि अमूल सारख्या संस्था मोडून काढाव्या असे माझे मत आहे. https://www.google.com/amp/s/timesofindia.indiatimes.com/city/chandigar… या शेतकरी संघटना समोर मोदी सरकार झुकलेले आहे.

कर्नलतपस्वी Tue, 09/09/2025 - 09:46
एकीकडे तात्या आपल्या ऊद्योजकांना इतर देशांना काॅन्ट्रॅक्ट देऊ नका म्हणतात आणी दुसरीकडे अमेरिकन दुध आणी कृषी क्षेत्रास भारतात पाय पसरू द्या म्हणतात. यावरून काय समजायचे ते समजा. सरकार देशहित मधे काम करत असते. सध्याचे सरकारही तेच करत आहे. पं.प्र. शास्त्री, अटलजी आणी आता मोदी यांनी अमेरिकन धमक्यांना भीक घातली नाही. फक्त एकच गोष्ट हवी ,कितीही अंतर्विरोध असेल पण जागतीक पातळीवर सर्वजण संघटीत हवे.

सुबोध खरे Mon, 09/08/2025 - 19:49
अमेरिकेत मिळणारे बहुतेक पदार्थ हे जेनेटिकली मॉडिफाईड अन्नापासून बनलेले असतात याशिवाय बहुसंख्य पशुखाद्य हे जेनेटिकली मॉडिफाइड आहे. याचा दूरगामी परिणाम काय आहे हे अजून माहिती नाही Genetically modified (GM) crops, such as corn, soybeans, cotton, canola, and sugar beets, are widely grown in the United States, with over 90% of these major commodity crops using GM varieties. पण ते सर्व अमेरिकी जनतेच्या गळी उतरवले आहे. फायझर मॉडर्न ची लस यांचे वाईट परीनं आता दृगोच्चर होऊ लागले आहेत. असले अन्न भारतात आणून भारतीय शेतकऱ्यांना उपाशी मारण्यापेक्षा ते न आलेलेच बरे. While their primary diet is vegetarian, some dairy cows are fed non-vegetarian ingredients, which has led to trade issues with India due to cultural and religious concerns. अमेरिकेत शेतकऱ्यांना फार मोठ्या प्रमाणावर सबसिडी दिली जाते USDA Expediting $10 Billion in Direct Economic Assistance to Agricultural Producers https://www.google.com/search?q=genetically+modified+crops+in+the+united+states&rlz=1C1GCEA_enIN1132IN1132&oq=genetically+modified+crops+IN+USA&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgCEAAYFhgeMgYIABBFGDkyCQgBEAAYChiABDIICAIQABgWGB4yCggDEAAYChgWGB4yCAgEEAAYFhgeMggIBRAAGBYYHjIICAYQABgWGB4yBwgHEAAY7wUyBwgIEAAY7wUyCggJEAAYgAQYogTSAQoxMzUzM2owajE1qAIIsAIB8QUFyJkN5ZcKRQ&sourceid=chrome&ie=UTF-8 यामुळे अमेरिकेने/ आणि अमेरिकेत राहणाऱ्यांनी भारताला शेती बद्दल अक्कल शिकवायला जाऊ नये.

सुक्या Mon, 09/08/2025 - 22:24
यामुळे अमेरिकेने/ आणि अमेरिकेत राहणाऱ्यांनी भारताला शेती बद्दल अक्कल शिकवायला जाऊ नये. +१ अमेरिकेत जे जे काही खाद्य विकत मिळते त्यातले अगदी ७०% तरी जेनेटिकली मॉडिफाईड अन्नापासून बनलेले असते. त्यावर त्याचे शेल्फ लाईफ वाढवायसाठी भरमसाठ केमिकल टाकलेले असतात. त्याउपर आजवर रेडी टु ईट या बाबीचा प्रसार ईतका झाला आहे की अमेरिकन लोकांना भारतीय लोक बनवता तसे अन्न बनवताच येत नाही. एकतर कच्या भाज्या खाणे किंवा जे जसे मिळेल तसे खाणे एवढेच त्यांना येते. त्यामुळे अमेरिकन शेती उत्पादने दिसायला कीतीही सुंदर असली तरी ती ब्याद भारतात यायलाच नको.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/07/2025 - 05:34
प्रथमदर्शनी विडंबन म्हणून लिहीलेला लेख बरेच काही सांगून जातो. पिझ्झा बर्गर ने जर्जर होणारी पिढी अमेरिकन दुध पिवून सशक्त होईल. बदामाची आलेली खेप परत पाठवली हे ही चुकीचे पाऊल होते. काळी मिरी,लवंगा,दालचिनी सर्व शेती अमेरिकेला दिली तर उत्पादन नक्कीच वाढेल व भारतीय अकार्यक्षम शेतकरी कार्यक्षम मजदूर नक्कीच बनेल. भारतीय इकाॅनाॅमीक चांगले होईल व अमेरिकन बेरोजगारांना मिळणाऱ्या खिरापती प्रमाणे आपल्या इथे पण वाटप करता येईल. आणी टॅक्स पेयर चा पैसा सत्कारणी लागेल.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:16
विडमबनात्मक छान लेख. पूर्वीची सरकारे हेच तर करून आम्हा सामान्यनिम्नवर्गीय मध्यमवर्गीयाना गरीबीच््या खाईत लोटले होते . नको आठवणे ते लहानपण व शिक्षण पूर्ण होईपर्यतची गरिबी.. फारशी नन्तरही सुटली नाही पण छोट्या गरजान्साठी मग नोकरीला लागल्यावरचा थोडा पैसा तरी हाताशी होता. किचित खाऊपिऊ शकणे व कपडे अशा अत्यावश्यक गरजा तरी माझ्या मीच पुर्या करू शकत होते.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:35
अरथात याला कुटम्बातील कर्त्या व्यक्तीच्या अगदी थोङ्या चुकाही कारणीभूत होत्या.. पण सतत महागाई वाढणे ईन्कमटक्स व निर्वासित कर बान्गला देश युद्धामुळे लादून आधीच कमी असलेला वडिलान्चा पगार अजून कमी येऊन घर गरिबीत व बिनपैशामुळे घरात सर्वच वस्तून्ची टन्चाईमुळे साबण अन्न् धान्य पुरेसे कापड कपडे स्वच्छते करिता अत्यावशक असलेलेही घरात नसे त्यामुळे मलातरी घर अस्वचछ वाटे जे आता होत नाही कारण माणसाच्या मानाने ऊत्पन्न पुरून ऊरेल इतके आहे त्यामुळे भविष्याची तरतूद करून या ज्येष्ठ वयाला आरामात रहाता येते एकुलत्या मुलीचे कोडकौतुक पुरवता येते अर्थात तीचे ती पण मिळविते पण लहानपणी तिच्या खूप कौतुकाने सर्व पुरवता आले याचे एक समाधान आहे जे जेआम्हाला मिळाले नाही ते सर्व व त्यावरसुद्धा कौतुक करता आले.

nutanm Sun, 09/07/2025 - 06:39
अरथात याला कुटम्बातील कर्त्या व्यक्तीच्या अगदी थोङ्या चुकाही कारणीभूत होत्या.. पण सतत महागाई वाढणे ईन्कमटक्स व निर्वासित कर बान्गला देश युद्धामुळे लादून आधीच कमी असलेला वडिलान्चा पगार अजून कमी येऊन घर गरिबीत व बिनपैशामुळे घरात सर्वच वस्तून्ची टन्चाईमुळे साबण अन्न् धान्य पुरेसे कापड कपडे स्वच्छते करिता अत्यावशक असलेलेही घरात नसे त्यामुळे मलातरी घर अस्वचछ वाटे जे आता होत नाही कारण माणसाच्या मानाने ऊत्पन्न पुरून ऊरेल इतके आहे त्यामुळे भविष्याची तरतूद करून या ज्येष्ठ वयाला आरामात रहाता येते एकुलत्या मुलीचे कोडकौतुक पुरवता येते अर्थात तीचे ती पण मिळविते पण लहानपणी तिच्या खूप कौतुकाने सर्व पुरवता आले याचे एक समाधान आहे जे जेआम्हाला मिळाले नाही ते सर्व व त्यावरसुद्धा कौतुक करता आले.

माईसाहेब कुरसूंदीकर Sun, 09/07/2025 - 09:41
एफ ३५ विमाने खरेदी करण्यास भारताने दिलेला नकार, रशिया/चीन बरोबरचे संबंध आणी सौदी/अमेरिकेकडुन तेल घेण्यास भारताने दिलेला नकार ह्यामुळे ट्रम्प आणि त्यांची लॉबी खवळली आहे. पाकिस्तानसारखे भारताला पटवता येइल असा ट्रम्प ह्यांचा गैरसमज होता.

गामा पैलवान Mon, 09/08/2025 - 17:50
माझ्या मते नावारोनानांनी ब्राह्मण हा शब्द 'बोस्टन ब्राह्मिन' या संदर्भात वापरलेला आहे. बोब्रा विषयी अधिक माहिती ( इंग्रजी दुवा ) : https://en.wikipedia.org/wiki/Boston_Brahmin बोस्टन ब्राह्मिन यांचा अर्थ प्रस्थापित उच्चभ्रू पैसेवाले असा होतो. याचा भारतातल्या ब्राह्मण नामे जातीशी वा तत्सम वर्गाशी फुटक्या कवडीइतुकाही संबंध नाही. -गा.पै.

विवेकपटाईत Wed, 09/10/2025 - 17:18
या लेखात भारतीय उद्योगपतींच्या संदर्भात ब्राम्हण शब्द वापरला आहे. जगात अस्थिरता पसरवून तिथेले उद्योग नष्ट करणे हा अमेरिकेचा प्रिय खेळ आहे.
लेखनविषय:
विडंबन
लेखनप्रकार
विरंगुळा
भारताच्या स्वातंत्र्यपूर्व काळात मनुवादी ब्राह्मणी अर्थव्यवस्था ही गरिबांच्या शोषणावर उभी होती. ब्राह्मणी मानसिकतेने ग्रस्त उद्योगपतींनी मजुरांचे श्रम, त्यांचे हक्क आणि त्यांची माणुसकी यांची पायमल्ली केली. त्या काळात बॉलीवूडनेही जनतेच्या बाजूने भूमिका घेतली. चित्रपटांमधून शोषणाविरुद्ध आवाज उठवला. मिल मालक 'प्राण' शोषण करणार्‍या ब्राह्मणी अर्थव्यवस्थेचे प्रतीक होते—जो मजुरांच्या घामातून आपला वैभव उभारायचा. स्वातंत्र्यानंतर जनतेने या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला. तत्कालीन पंतप्रधानांनी या शोषणकारी व्यवस्थेला आव्हान दिले. काही मोठ्या उद्योगांचे राष्ट्रीयकरण झाले.

४३ दिवस हिमालयात अडकलेला माणूस!

मार्गी ·

आलो आलो गुरुवार, 09/11/2025 - 00:06
पुस्तक वाचण्याची अनिवार इच्छा निर्माण करण्याचे कसब आहे आपणास . बाकी जेम्स भाऊचे करावे तेवढे कौतुक थोडेच. बहीणाबायच प्रेम अलौकिक. उत्तम पुस्तक सुचविल्याबद्दल आभार.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/11/2025 - 06:12
मरण पावल्याची बातमी एकामागोमाग एक मिळाली. दोन आपले निहीत अयुष्य जगून निजधामास गेले तर एक अर्ध्यावरच भातुकली चा डाव मोडून गेला. दिवस वाईट गेला .रात्रभर झोपमोड होत होती. तरीही पाच वाजता जाग आलीच. कारण शिस्त. सवय. उठल्यावर रात्रभर आलेले कायप्पावरील संदेश बघणे व पाठवणे झाले व मिपावर आपला लेख वाचला.खालील वाक्य नवीन उभारी देऊन गेलं. जिद्द, साहस, शिस्त आणि कठोर दृढनिश्चय असेल आणि सोबत जीवाभावाचे प्रिय जन असतील तर माणूस किती हिमालयात नोकरी केल्याने असे अनुभव पण एव्हढे भयंकर नाही व आठवणी आहेत. एक कर्नाटक मधला सैनिक क्रेव्हास मधे अडकला होता. अथक प्रयत्नांनंतर भारतीय सैनिकांनी त्याला बाहेर काढला . पुढे काही दिसत तो दिल्लीच्या हाॅस्पिटल मधे होता. शेवटी जंग हारला. Crevasse-They are often partially or fully concealed by a snow bridge, making them difficult to spot on the surface. Hypothermia was the most difficult condition in such situations चांगले परिक्षण. नक्कीच वाचेन.

मार्गी गुरुवार, 09/18/2025 - 11:03
सर्वांना धन्यवाद! @ कर्नलतपस्वी जी! ओह ह. आता आपण ठीक असाल अशी आशा करतो. प्रणाम.

राघव Tue, 09/23/2025 - 01:33
पुस्तक यादीत जोडले गेले आहे. नक्की वाचेन. खूप धन्यवाद!

आलो आलो गुरुवार, 09/11/2025 - 00:06
पुस्तक वाचण्याची अनिवार इच्छा निर्माण करण्याचे कसब आहे आपणास . बाकी जेम्स भाऊचे करावे तेवढे कौतुक थोडेच. बहीणाबायच प्रेम अलौकिक. उत्तम पुस्तक सुचविल्याबद्दल आभार.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/11/2025 - 06:12
मरण पावल्याची बातमी एकामागोमाग एक मिळाली. दोन आपले निहीत अयुष्य जगून निजधामास गेले तर एक अर्ध्यावरच भातुकली चा डाव मोडून गेला. दिवस वाईट गेला .रात्रभर झोपमोड होत होती. तरीही पाच वाजता जाग आलीच. कारण शिस्त. सवय. उठल्यावर रात्रभर आलेले कायप्पावरील संदेश बघणे व पाठवणे झाले व मिपावर आपला लेख वाचला.खालील वाक्य नवीन उभारी देऊन गेलं. जिद्द, साहस, शिस्त आणि कठोर दृढनिश्चय असेल आणि सोबत जीवाभावाचे प्रिय जन असतील तर माणूस किती हिमालयात नोकरी केल्याने असे अनुभव पण एव्हढे भयंकर नाही व आठवणी आहेत. एक कर्नाटक मधला सैनिक क्रेव्हास मधे अडकला होता. अथक प्रयत्नांनंतर भारतीय सैनिकांनी त्याला बाहेर काढला . पुढे काही दिसत तो दिल्लीच्या हाॅस्पिटल मधे होता. शेवटी जंग हारला. Crevasse-They are often partially or fully concealed by a snow bridge, making them difficult to spot on the surface. Hypothermia was the most difficult condition in such situations चांगले परिक्षण. नक्कीच वाचेन.

मार्गी गुरुवार, 09/18/2025 - 11:03
सर्वांना धन्यवाद! @ कर्नलतपस्वी जी! ओह ह. आता आपण ठीक असाल अशी आशा करतो. प्रणाम.

राघव Tue, 09/23/2025 - 01:33
पुस्तक यादीत जोडले गेले आहे. नक्की वाचेन. खूप धन्यवाद!
लेखनविषय:
जीवनमान
आरोग्य
लेखनप्रकार
लेख
बातमी
- वैद्यकीय शिक्षण घेत असलेला ऑस्ट्रेलियन जेम्स स्कॉट - "तिथे" ३ दिवसांहून जास्त काळ कोणीही तग धरू शकणार नाही - बहीण जोआनचं प्रेम व तिने केलेली प्रयत्नांची पराकाष्ठा - कराटेतून मिळालेलं शरीर, प्रसंगावधान, शिस्त आणि धैर्याची कसोटी - सोबतीला जीवाभावाच्या माणसांच्या आठवणी, प्रेम आणि फक्त बर्फ! - छोट्या गोष्टींमधून साध्य केलेलं आत्मबळ - ध्यानाद्वारे अचूक जागा सांगणारे रिनपोचे थरंगू लामा - ऑस्ट्रेलियन लोकांची हिंमत, आत्मविश्वास आणि हट्ट - "तू देव आहेस, कारण कोणीच माणूस इथे असा राहू शकत नाही!" - सुटकेनंतरचा अनपेक्षित घटनाक्रम नमस्कार!

(π)वाट

अनन्त्_यात्री ·

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 14:42
वर्तुळाकार माणसे त्यांची त्रिकोणी नाती अधिक उणे नात्यांमधे शुन्य लागे हाती सरळ रेषेत चालता, चौकोनी जग अडवते, प्रत्येक कोनावर मग, नवे गणित मांडते. भावनेचा गुणाकार, अपेक्षांचा भागाकार, बाकी उरतो शेवटी, फक्त पोकळ पसारा. हे जीवनाचे गणित, कधीच नाही सुटणार, उत्तराच्या आधीच इथे, आयुष्य संपून जाणार

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 19:00
मुक्तछंदी म्हणजे इयत्ता दहावी मधे गणित सोडून बायोलाॅजी घेतलेला कवी AI विचारले,उत्तर मिळाले..... कवितेचे गणित (अभंग छंदात) शब्दांचे अंक घेउनी, कवी रचतो मांडणी। भावांच्या गणितातुनी, फुले कविता।। १।। लघु म्हणजे एक मानावा, गुरू अक्षरास दोन। मात्रांचा मेळ साधावा, ठेवुनी भान।। २।। 'य-र-त-भ' आदी गण, सूत्रांची सुंदर माळ। बांधून ठेविती मन, आणि गान।। ३।। गणिताची अचूकता, अन् कवितेची लयबद्धता। दोहोंच्या मिलनातुनी, झरे सुंदरता।। ४।।

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 14:42
वर्तुळाकार माणसे त्यांची त्रिकोणी नाती अधिक उणे नात्यांमधे शुन्य लागे हाती सरळ रेषेत चालता, चौकोनी जग अडवते, प्रत्येक कोनावर मग, नवे गणित मांडते. भावनेचा गुणाकार, अपेक्षांचा भागाकार, बाकी उरतो शेवटी, फक्त पोकळ पसारा. हे जीवनाचे गणित, कधीच नाही सुटणार, उत्तराच्या आधीच इथे, आयुष्य संपून जाणार

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 19:00
मुक्तछंदी म्हणजे इयत्ता दहावी मधे गणित सोडून बायोलाॅजी घेतलेला कवी AI विचारले,उत्तर मिळाले..... कवितेचे गणित (अभंग छंदात) शब्दांचे अंक घेउनी, कवी रचतो मांडणी। भावांच्या गणितातुनी, फुले कविता।। १।। लघु म्हणजे एक मानावा, गुरू अक्षरास दोन। मात्रांचा मेळ साधावा, ठेवुनी भान।। २।। 'य-र-त-भ' आदी गण, सूत्रांची सुंदर माळ। बांधून ठेविती मन, आणि गान।। ३।। गणिताची अचूकता, अन् कवितेची लयबद्धता। दोहोंच्या मिलनातुनी, झरे सुंदरता।। ४।।
लेखनविषय:
मुक्तक
मौजमजा
काव्यरस
कैच्याकैकविता
गणित
स्पर्शरेषा जोखते जणु वर्तुळाची वक्रता परीघ अंशी / व्यास छेदी (π) उरवी तत्त्वता वर्तुळाचे केन्द्र जीवा # ना कधीही स्पर्शिते केंद्र गिळता तीच जीवा व्यास बनुनी राहते (π) द्विगुणित होऊनी परिघास जेव्हा भागतो हाती ये त्रिज्या-जिला व्यासार्ध कुणी संबोधितो वर्तुळाच्या गारुडाने भूल गणिती टाकली जटिल विद्यांची कवाडे (π) करितो किलकिली परीघ, त्रिज्या दोन्हीही परिमेय असती पण तरी (π ) का मज वेड लावी अपरिमेयाचे परी ~~~~~~~~~~~~~ # जीवा = chord of a circle (π) = 3.14..... अपरिमेय= मोजता न येणारे/ irrational

माझ्या पुण्याचा माझा गणेशोत्सव

जे.पी.मॉर्गन ·

सुक्या Fri, 09/05/2025 - 21:34
"माझं पुणं" म्हणन्याईतपत पुण्यात निगुतीनं रहायला कधी मिळालेच नाही. पण पुण्याचा गणेशोत्सव मात्र अक्षरशः जगलो आहे. या लेखाच्या निमित्ताने पुन्हा जाउन आलो.

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 13:38
मस्त, सर्वच मनसोक्त उपभोगल्याने हल्ली कुठेच जात नाही. अर्थात जायची इच्छा असते पण एकतर कसबा पुनवडी पासून दूर हाडंपसरली आहेत. दुसरे ध्वनिप्रदूषण सहन होत नाही. बरेच वेळा महाराष्ट्राबाहेर गणपती उत्सव साजरा केल्याने त्या आठवणी वेगळ्या आहेत.

राजेंद्र मेहेंदळे Sat, 09/06/2025 - 18:37
पण आत्ता अनंतचतुर्दशीच्या दिवशी एका कानाने काटा लगा आणि दुसर्‍या कानाने पैलवान आला गं पैलवान आला ऐकत आहे. तिसर्‍या कोणाच्या डीजेमुळे काचा हादरत आहेत आणि गाडी तर बिल्डिंगच्या बाहेर काढायची सोयच नाही. गाडी म्हणजे दुचाकी बरं का!! आणि गावात तर......... कॉलिंग अस्सल नदी अलीकडचे पुणेकर

चौथा कोनाडा Sun, 09/07/2025 - 14:36
व्वा .... सुंदर लिहिलंय ... लेखन वाचताना कातर व्ह्यायला झालं ! मी पुण्याचा नाही.. पण ४० वर्षांपुर्वी उपनगरात रहायला आलो .. अन पुणे संस्कृतीने आपलंस केलं ! हा प्रवास मी ही पाहिला , अनुभवला आहे. शेवटी जुनं ते सोंनं हेच खरं ! नव्यातील उपद्रवी गोष्टी दॄष्टीआड करायच्या अन नव्या आप्ल्याश्या .. हाच उपाय !

अभ्या.. Sun, 09/07/2025 - 17:14
सुंदर लिखाण पण.... उबग आलाय ह्या उत्सवाचा. तुमच्या म्हणण्याप्रमाणे अस्सल पुणेकराला काही सांगायची गरज नसते तशी काही ऐकून घेण्याचीही नसावीच. मूळ उद्देश वगैरे तर सोडून द्या, फक्त झुंडशाही, राजकारणी शक्तीप्रदर्शने, पैश्याचा प्रचंड चुराडा आणि सक्तीचे ध्वनीप्रदूषण, बाहतुकीचा बोजवारा, मोठमोठ्या विभूतींची नावे जोडत घेतेलेले व्हॅलिडेशन, नाही तसल्या प्रथा आणि कृतींना संस्कृतीचे आणि परंपरांचे गोंडस लेबल आणि तेच खरे असे सांगत सर्वत्र होत असणारा त्याचा मूर्ख प्रसार हे पाहता अशा उत्सवावर सुंदर शब्दात लिहिलेल्या निबंधाची कीव करावी की संताप तेच कळत नाही.

रामचंद्र Tue, 09/09/2025 - 00:02
फक्त झुंडशाही, राजकारणी शक्तीप्रदर्शने, पैश्याचा प्रचंड चुराडा आणि सक्तीचे ध्वनीप्रदूषण, बाहतुकीचा बोजवारा, मोठमोठ्या विभूतींची नावे जोडत घेतेलेले व्हॅलिडेशन, नाही तसल्या प्रथा आणि कृतींना संस्कृतीचे आणि परंपरांचे गोंडस लेबल आणि तेच खरे असे सांगत सर्वत्र होत असणारा त्याचा मूर्ख प्रसार> + दुसऱ्याला होणाऱ्या त्रासाबद्दल कमालीचा बेमुर्वतखोरपणा, समाजद्रोही सर्वपक्षीय राजकीय नेतृत्व आणि थंड आणि षंढ बहुतांश यंत्रणा...

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 15:43
हा लेख एक प्रवास आणी त्याच्या आठवणी आहेत. खर तर हा लेख भटकंतीत हलवायला हवा. "वन्स अप ऑन अ टाईम"असा सिंड्रोम असतो. यावर ना तो संताप व्यक्त करायची जरूर आहे ना ही किव करायची गरज. सद्यस्थितीत आपले म्हणणे तंतोतंत खरे आहे पण कोण काय करू शकतो. कानावर, डोळ्यावर,खिशावर,जुन्या संस्कारी मनावर योजनाबद्ध बलात्कार आहे. काहीच करू शकत नाही तर मग सहन करण्याशिवाय गत्यंतर नाही. बाकी जुनी नावे वाचून त्या काळात गेल्यासारखे जरूर वाटले.

II श्रीमंत पेशवे II Wed, 09/10/2025 - 10:27
एका दमात पुर्ण सिक्वेन्स सान्गित्लात "आहेस तिथून थोडा मागे चालत जा - आधी आमच्या ग्रामदैवत कसबा गणपतीच्या पायी डोकं ठेव आणि मग आमची ग्रामदेवता आई तांबडी जोगेश्वरीचं दर्शन घे. अजूनही पुणेकराच्या घरात कार्य निघतं तेव्हा पहिली निमंत्रणपत्रिका कसब्याच्या गणपतीला जाते आणि दुसरी तांबड्या जोगेश्वरीला. पलिकडेच भाऊसाहेब जावळे रंगारींचा राक्षसवध करणारा गणेश बघ. त्वष्टा कासारचं दर्शन घेऊन मग दलबीरे - तू गुरुजी तालमीचा मूषकावर स्वार गणपती आणि तुळशीबागेची भव्य गणेशमूर्ती बघ. "डॅडी" इमामभाई खान यांचा जगोबादादा तालीम गणपती बघून मंडईच्या शारदा - गजाननाचे आशीर्वाद घे आणि तिथेच बाबू गेनू मंडळाची मूर्ती बघून, जिलब्या मारुती मंडळाच्या अनुपम सात्विक गणेशमूर्तीसमोर नतमस्तक हो. तिथून काही अंतरावरच्या केसरीवाड्यात लोकमान्यांच्या गणेशाचं दर्शन घे. तुला दिसेल खरं पुणं."

विअर्ड विक्स Sat, 09/13/2025 - 20:55
मूळचा गिरगावकर नि कामानिमित्त पेठकर ( सदाशिव पेठ) नि निवासनिमित्त डोंबिवलीकर . त्यामुळे मुंबई नी पुणे दोन्ही कडील मजा अनुभवली आहे . पेठेतील गणपतींचे सुरेख वर्णन केलय . लेख आवडला, तरी यापैकी अनेक गणपती पाहायचे राहिले . निंबाळकर पेठचा यावर्षीचा जिवंत देखावा प्रेक्षणीय होता , शनिपारची द्वारका पाहायचे स्वप्न गर्दीच्या महापुरात वाहून गेले .

सुक्या Fri, 09/05/2025 - 21:34
"माझं पुणं" म्हणन्याईतपत पुण्यात निगुतीनं रहायला कधी मिळालेच नाही. पण पुण्याचा गणेशोत्सव मात्र अक्षरशः जगलो आहे. या लेखाच्या निमित्ताने पुन्हा जाउन आलो.

कर्नलतपस्वी Sat, 09/06/2025 - 13:38
मस्त, सर्वच मनसोक्त उपभोगल्याने हल्ली कुठेच जात नाही. अर्थात जायची इच्छा असते पण एकतर कसबा पुनवडी पासून दूर हाडंपसरली आहेत. दुसरे ध्वनिप्रदूषण सहन होत नाही. बरेच वेळा महाराष्ट्राबाहेर गणपती उत्सव साजरा केल्याने त्या आठवणी वेगळ्या आहेत.

राजेंद्र मेहेंदळे Sat, 09/06/2025 - 18:37
पण आत्ता अनंतचतुर्दशीच्या दिवशी एका कानाने काटा लगा आणि दुसर्‍या कानाने पैलवान आला गं पैलवान आला ऐकत आहे. तिसर्‍या कोणाच्या डीजेमुळे काचा हादरत आहेत आणि गाडी तर बिल्डिंगच्या बाहेर काढायची सोयच नाही. गाडी म्हणजे दुचाकी बरं का!! आणि गावात तर......... कॉलिंग अस्सल नदी अलीकडचे पुणेकर

चौथा कोनाडा Sun, 09/07/2025 - 14:36
व्वा .... सुंदर लिहिलंय ... लेखन वाचताना कातर व्ह्यायला झालं ! मी पुण्याचा नाही.. पण ४० वर्षांपुर्वी उपनगरात रहायला आलो .. अन पुणे संस्कृतीने आपलंस केलं ! हा प्रवास मी ही पाहिला , अनुभवला आहे. शेवटी जुनं ते सोंनं हेच खरं ! नव्यातील उपद्रवी गोष्टी दॄष्टीआड करायच्या अन नव्या आप्ल्याश्या .. हाच उपाय !

अभ्या.. Sun, 09/07/2025 - 17:14
सुंदर लिखाण पण.... उबग आलाय ह्या उत्सवाचा. तुमच्या म्हणण्याप्रमाणे अस्सल पुणेकराला काही सांगायची गरज नसते तशी काही ऐकून घेण्याचीही नसावीच. मूळ उद्देश वगैरे तर सोडून द्या, फक्त झुंडशाही, राजकारणी शक्तीप्रदर्शने, पैश्याचा प्रचंड चुराडा आणि सक्तीचे ध्वनीप्रदूषण, बाहतुकीचा बोजवारा, मोठमोठ्या विभूतींची नावे जोडत घेतेलेले व्हॅलिडेशन, नाही तसल्या प्रथा आणि कृतींना संस्कृतीचे आणि परंपरांचे गोंडस लेबल आणि तेच खरे असे सांगत सर्वत्र होत असणारा त्याचा मूर्ख प्रसार हे पाहता अशा उत्सवावर सुंदर शब्दात लिहिलेल्या निबंधाची कीव करावी की संताप तेच कळत नाही.

रामचंद्र Tue, 09/09/2025 - 00:02
फक्त झुंडशाही, राजकारणी शक्तीप्रदर्शने, पैश्याचा प्रचंड चुराडा आणि सक्तीचे ध्वनीप्रदूषण, बाहतुकीचा बोजवारा, मोठमोठ्या विभूतींची नावे जोडत घेतेलेले व्हॅलिडेशन, नाही तसल्या प्रथा आणि कृतींना संस्कृतीचे आणि परंपरांचे गोंडस लेबल आणि तेच खरे असे सांगत सर्वत्र होत असणारा त्याचा मूर्ख प्रसार> + दुसऱ्याला होणाऱ्या त्रासाबद्दल कमालीचा बेमुर्वतखोरपणा, समाजद्रोही सर्वपक्षीय राजकीय नेतृत्व आणि थंड आणि षंढ बहुतांश यंत्रणा...

कर्नलतपस्वी Mon, 09/08/2025 - 15:43
हा लेख एक प्रवास आणी त्याच्या आठवणी आहेत. खर तर हा लेख भटकंतीत हलवायला हवा. "वन्स अप ऑन अ टाईम"असा सिंड्रोम असतो. यावर ना तो संताप व्यक्त करायची जरूर आहे ना ही किव करायची गरज. सद्यस्थितीत आपले म्हणणे तंतोतंत खरे आहे पण कोण काय करू शकतो. कानावर, डोळ्यावर,खिशावर,जुन्या संस्कारी मनावर योजनाबद्ध बलात्कार आहे. काहीच करू शकत नाही तर मग सहन करण्याशिवाय गत्यंतर नाही. बाकी जुनी नावे वाचून त्या काळात गेल्यासारखे जरूर वाटले.

II श्रीमंत पेशवे II Wed, 09/10/2025 - 10:27
एका दमात पुर्ण सिक्वेन्स सान्गित्लात "आहेस तिथून थोडा मागे चालत जा - आधी आमच्या ग्रामदैवत कसबा गणपतीच्या पायी डोकं ठेव आणि मग आमची ग्रामदेवता आई तांबडी जोगेश्वरीचं दर्शन घे. अजूनही पुणेकराच्या घरात कार्य निघतं तेव्हा पहिली निमंत्रणपत्रिका कसब्याच्या गणपतीला जाते आणि दुसरी तांबड्या जोगेश्वरीला. पलिकडेच भाऊसाहेब जावळे रंगारींचा राक्षसवध करणारा गणेश बघ. त्वष्टा कासारचं दर्शन घेऊन मग दलबीरे - तू गुरुजी तालमीचा मूषकावर स्वार गणपती आणि तुळशीबागेची भव्य गणेशमूर्ती बघ. "डॅडी" इमामभाई खान यांचा जगोबादादा तालीम गणपती बघून मंडईच्या शारदा - गजाननाचे आशीर्वाद घे आणि तिथेच बाबू गेनू मंडळाची मूर्ती बघून, जिलब्या मारुती मंडळाच्या अनुपम सात्विक गणेशमूर्तीसमोर नतमस्तक हो. तिथून काही अंतरावरच्या केसरीवाड्यात लोकमान्यांच्या गणेशाचं दर्शन घे. तुला दिसेल खरं पुणं."

विअर्ड विक्स Sat, 09/13/2025 - 20:55
मूळचा गिरगावकर नि कामानिमित्त पेठकर ( सदाशिव पेठ) नि निवासनिमित्त डोंबिवलीकर . त्यामुळे मुंबई नी पुणे दोन्ही कडील मजा अनुभवली आहे . पेठेतील गणपतींचे सुरेख वर्णन केलय . लेख आवडला, तरी यापैकी अनेक गणपती पाहायचे राहिले . निंबाळकर पेठचा यावर्षीचा जिवंत देखावा प्रेक्षणीय होता , शनिपारची द्वारका पाहायचे स्वप्न गर्दीच्या महापुरात वाहून गेले .
लेखनविषय:
संस्कृती
धर्म
समाज
लेखनप्रकार
प्रकटन
विचार
सद्भावना
आस्वाद
सात- आठ वर्षांपूर्वीची गोष्ट. गणपतीचे दिवस होते. एरवी पुण्यात असताना कधी घरी गणपती बसवले नाहीत; पण दिल्लीत पांडे, गुप्ता, अरोडा, ब्रार, यादव, खान, मोइत्रा, रेड्डी, अय्यर अशा शेजार्‍यांच्या आग्रहामुळे दाही दिवस रोज घरी गणपतीची तबला - पेटी - ढोलकच्या साथीत जोरदार आरती व्ह्यायची. रोज एका घरातून बाप्पांसाठी प्रसाद यायचा. आमच्या घरी गेल्या दोन पिढ्यांत बनले नसतील इतके उकडीचे मोदक त्या एका आठवड्यात बनवले गेले होते. एकंदर धमाल होती. पण पुण्यातला गणेशोत्सव अर्थातच मिस करत होतो. असाच एक दिवस लवकर निघायच्या तयारीत असतानाच ऑफिसच्या डेस्कवरचा फोन वाजला. Long ring म्हणजे बाहेरचा फोन.
Subscribe to