मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

व्हिन्सेंट व्हान गॉग-अभिवाचन‌ प्रयोग

Bhakti ·

सुबोध खरे Mon, 09/29/2025 - 20:27
आपल्या मुंबईतील छत्रपती शिवाजी राजे शिवाजी संग्रहालयात सुद्धा वॅन गॉफ ची बरीच चित्रे आहेत. मी ऍमस्टरडॅम येथे जाऊन व्हॅन गॉफ चे संग्रहालय पाहिले. २४ युरो तिकीट होते. म्हणजे आजमितीस जवळ जवळ ३००० रुपये. त्यानंतर मुद्दाम आपल्या मुंबईतील छत्रपती शिवाजीराजे संग्रहालयाला भेट दिली असता आपले संग्रहालय किती श्रीमंत आहे ते लक्षात आले. अनेक युरोपीय चित्रकारांची चित्रे आहेत राजा रविवर्मा यांची सुद्धा. अक्षरशः तीन तास पाहिल्यावरसुद्धा संग्रहालय बरेच बाकी होते. आणि तिकीट केवळ ६० रुपये. आपल्याला आपल्या गोष्टींची किंमत नाही हेच खरे. ज्यांना व्हॅन गोफ यांची चित्रे पाहायची इच्छा आहे त्यांनी मुंबईचा म्युझियम अर्थात छत्रपती शिवाजी राजे संग्रहालय याला जरूर भेट द्यावी

चौथा कोनाडा Mon, 09/29/2025 - 22:17
खुपच अप्रतिम आहे व्हिन्सेंट व्हान गॉग-अभिवाचनाचा प्रयोग. माझ्या मित्रामुळे पुण्यातील एफटीआयआयच्या प्रेक्षागृहात हे अभिवाचन ऐकण्याचा योग आला. त्यात अभिनेते गिरिश परदेशी आणि अभिनेत्री अश्विनी गिरी आणि इतर अभिवाचक होते.... हा लेख ही सुंदर ..... व्हान गॉग याच्या बद्दल उत्सुकता जागवणारा आणि अभिवाचन ऐकण्याचा अनुभव घेण्याला प्रवृत्त करणारा.

चित्रगुप्त Wed, 10/01/2025 - 04:09
व्हिन्सेंट व्हान गॉगबद्दल सखोल माहितीसाठी खालील माहितीपट अवश्य बघावा : बीबीसी डॉक्युमेंटरी (तीन भाग एकत्रितपणे, सुमारे अडीच तास) Waldemar On The Life Of Vincent Van Gogh | Vincent: The Full Story (Full Series) https://youtu.be/365r2m7_B10?si=zcy25utexGfjKbvX

सुबोध खरे Mon, 09/29/2025 - 20:27
आपल्या मुंबईतील छत्रपती शिवाजी राजे शिवाजी संग्रहालयात सुद्धा वॅन गॉफ ची बरीच चित्रे आहेत. मी ऍमस्टरडॅम येथे जाऊन व्हॅन गॉफ चे संग्रहालय पाहिले. २४ युरो तिकीट होते. म्हणजे आजमितीस जवळ जवळ ३००० रुपये. त्यानंतर मुद्दाम आपल्या मुंबईतील छत्रपती शिवाजीराजे संग्रहालयाला भेट दिली असता आपले संग्रहालय किती श्रीमंत आहे ते लक्षात आले. अनेक युरोपीय चित्रकारांची चित्रे आहेत राजा रविवर्मा यांची सुद्धा. अक्षरशः तीन तास पाहिल्यावरसुद्धा संग्रहालय बरेच बाकी होते. आणि तिकीट केवळ ६० रुपये. आपल्याला आपल्या गोष्टींची किंमत नाही हेच खरे. ज्यांना व्हॅन गोफ यांची चित्रे पाहायची इच्छा आहे त्यांनी मुंबईचा म्युझियम अर्थात छत्रपती शिवाजी राजे संग्रहालय याला जरूर भेट द्यावी

चौथा कोनाडा Mon, 09/29/2025 - 22:17
खुपच अप्रतिम आहे व्हिन्सेंट व्हान गॉग-अभिवाचनाचा प्रयोग. माझ्या मित्रामुळे पुण्यातील एफटीआयआयच्या प्रेक्षागृहात हे अभिवाचन ऐकण्याचा योग आला. त्यात अभिनेते गिरिश परदेशी आणि अभिनेत्री अश्विनी गिरी आणि इतर अभिवाचक होते.... हा लेख ही सुंदर ..... व्हान गॉग याच्या बद्दल उत्सुकता जागवणारा आणि अभिवाचन ऐकण्याचा अनुभव घेण्याला प्रवृत्त करणारा.

चित्रगुप्त Wed, 10/01/2025 - 04:09
व्हिन्सेंट व्हान गॉगबद्दल सखोल माहितीसाठी खालील माहितीपट अवश्य बघावा : बीबीसी डॉक्युमेंटरी (तीन भाग एकत्रितपणे, सुमारे अडीच तास) Waldemar On The Life Of Vincent Van Gogh | Vincent: The Full Story (Full Series) https://youtu.be/365r2m7_B10?si=zcy25utexGfjKbvX
लेखनविषय:
कला
मुक्तक
लेखनप्रकार
आस्वाद
व्हिन्सेंट व्हान गॉग (१८५३-१८९०) १ उर्सूलाच्या(युजेनी) प्रेमात पडलेल्या व्हॅन गॉग सुरुवातीच्या काळात अनेक शेतातील चित्रे रेखाटली .अगदी तिला लग्नाची मागणी घातली, पण त्याच्या भ्रमाचा भोपळा फुटला. तीने तिचे लग्न आधीच ठरल्याचे सांगितले.

जाडजूड ग्रंथांद्वारा विषबाधा !

हेमंतकुमार ·

गवि Mon, 09/29/2025 - 13:13
रोचक माहिती. सुरुवातीच्या काळात, विशेषतः जुन्या काळात, एखाद्या पदार्थाचे किंवा तंत्राचे घातक परिणाम असू शकण्याची शक्यता गृहीत न धरता थेट वापर सुरू केला जात असावा. क्ष किरण, तेही तीव्रता कमी न केलेले, अत्यंत घातक असूनही ते समजेपर्यंत अगदी बुटासाठी पावलांचे माप घेण्यासाठी देखील ते तंत्रज्ञान वापरले जाऊ लागले होते असे वाचले आहे.

हेमंतकुमार Mon, 09/29/2025 - 13:36
क्ष किरण, तेही तीव्रता कमी न केलेले
बरोबर. यावरून एक गमतीदार घटना घडल्याचे वाचले आहे. 1895 मध्ये एक्स-रे चा शोध लागला. त्याच्याच पुढच्या वर्षी इंग्लंडमधील वृत्तपत्रांमधून एक्स-रे चा ‘दुरुपयोग’ यावर लेख लिहिले गेले होते. हा किरण आरपार भेदू शकणारा असल्याने त्याच्या साह्याने डॉक्टर लोक रुग्णाच्या शरीरातून ‘खाजगी गोष्टी’ आरपार बघत राहतील असे म्हटले गेले होते ! ( X-ray voyeurism). 😍

धर्मराजमुटके Mon, 09/29/2025 - 13:51
साधरण अशाच प्रकारचा मालिकेचा एक भाग ब्योमकेश बक्षी मधे पाहिलेला आठवतो. पुस्तकाच्या पानाला की लिफाफ्या च्या आतमधील कागदाला टाचणी ला विष लावलेले असते आणि त्याद्वारे एकाचा खून घडवून आणलेला असतो.

Bhakti Mon, 09/29/2025 - 14:56
रोचक माहिती.यावर कथा छानच आहेत. लॅबमध्ये डीएनए स्टेनिंग एजेन्ट EtBr,UV light वापरत असू तेव्हा हे कार्सिनोजन आहे सांगावं लागतं.एकदा एक मुलीचा चुकून EtBr ला किंचित स्पर्श झाला तेव्हा ती रडायला लागली. खूप समुपदेशन करून डोसेजवर अवलंबून आहे वगैरे सरांना समजावून सांगावे लागले.

हेमंतकुमार Tue, 09/30/2025 - 07:36
EtBr ला किंचित स्पर्श झाला तेव्हा ती रडायला लागली.
बरोबर ! वैद्यकीय प्रयोगशाळांमधली काही रसायने देखील त्या गुणधर्माची असतात. त्यामुळे विद्यार्थीदशेत बऱ्याचदा त्यांचा बाऊ केला जातो आणि कधी कधी एकमेकांना घाबरवून थोडीफार गंमतही केली जाते.

मारवा Tue, 09/30/2025 - 02:45
Umberto Eco महान लेखक आहेत. त्यांची Foucault's Pendulum ही जगातील एक अद्भुत विलक्षण अशी कादंबरी आहे. Eco यांचा व्यक्तिगत ग्रंथ संग्रह हा जगातील सर्वात मोठ्या ग्रंथसंग्रह पैकी एक होता. त्यात सुमारे 50 हजार पुस्तके होती. त्यांच्या pendulum कादंबरीत जे ऐतिहासिक सांस्कृतिक संदर्भ येतात ते माती गुंगबकरणारे आहेत. त्यातला plot मेंदूला झिणझिण्या आणणारा आहे. अर्थात ते रहस्यकथा लेखक नाहीत हा तर एक साईड इफेक्ट त्यांच्या लेखनाचा होता.त्यांचं लेखन हे तत्वज्ञान,इतिहास,संस्कृती, या सोबत मानवी मनाचा तळ शोधणार अस आहे. Pendulum ही तर कादंबरी अशी आहे की जी प्रत्येक वाचनात तुम्हाला नवा संदर्भ नवा शब्द देण्याची क्षमता ठेवते. त्यांना एक मुलाखतीत जेव्हा विचारले होते की dan brown ज्याने da vichi code लिहिलेली त्याच्या theory विषयी तेव्हा ते गमतीने म्हणाले होते brown हा pendulum मधील एक पात्र आहे. त्यांच्यात होते की वाचक हा challenged झाला पाहिजे. तुम्ही जमल्यास त्यांची pendulum नक्की वाचा . प्रचंडेहनात करावी लागते पूर्ण समजणे अवघड आहे पण pendulum वाचनाची process च मला तरी खूप आनंद दायक वाटते. धन्यवाद लेखासाठी.

हेमंतकुमार Tue, 09/30/2025 - 07:44
pendulum नक्की वाचा .
सविस्तर माहितीबद्दल धन्यवाद ! खरंच इको थोर लेखक आहेत. त्यांच्या लेखनासाठी ते अनेक वर्ष अनेक प्रकारचे कष्ट घेत. ‘द नेम ऑफ द रोज’ ही कादंबरी लिहिण्यापूर्वी त्यांनी त्या कादंबरीतल्या सगळ्या संन्याशांची रेखाचित्रे काढली होती, तर ‘द आयलंड ऑफ द डे बिफोर’ या कादंबरीसाठी त्यांनी जुन्या काळातल्या जहाजांच्या रचनेचा तीन वर्ष अभ्यास केला होता. . . . Umberto Eco "पुस्तकांचे अस्तित्व' या विषयावर त्यांचे विचार अगदी मननीय आहेत. ते म्हणतात, "पुस्तकाचा शोध चाकाच्या शोधासारखा मानवी इतिहासातल्या मूलभूत शोधांपैकी एक आहे. अशा शोधांत बदलत्या काळानुसार फेरफार होत राहिले तरी त्यातील मूळ संकल्पना कायम राहते. छापीलच्या जागी इ-पुस्तक येईल, पण पुस्तकाला कधी मरण नाही !"

कॉमी Wed, 10/01/2025 - 12:46
मस्त लेख ! पुस्तकाच्या विषारी पानाने हत्या अशी अरेबियन नाईटस मध्ये गोष्ट वाचल्याचे आठवते आहे. राजा युनान आणि वैद्य दुबान नावाची गोष्ट.

गवि Mon, 09/29/2025 - 13:13
रोचक माहिती. सुरुवातीच्या काळात, विशेषतः जुन्या काळात, एखाद्या पदार्थाचे किंवा तंत्राचे घातक परिणाम असू शकण्याची शक्यता गृहीत न धरता थेट वापर सुरू केला जात असावा. क्ष किरण, तेही तीव्रता कमी न केलेले, अत्यंत घातक असूनही ते समजेपर्यंत अगदी बुटासाठी पावलांचे माप घेण्यासाठी देखील ते तंत्रज्ञान वापरले जाऊ लागले होते असे वाचले आहे.

हेमंतकुमार Mon, 09/29/2025 - 13:36
क्ष किरण, तेही तीव्रता कमी न केलेले
बरोबर. यावरून एक गमतीदार घटना घडल्याचे वाचले आहे. 1895 मध्ये एक्स-रे चा शोध लागला. त्याच्याच पुढच्या वर्षी इंग्लंडमधील वृत्तपत्रांमधून एक्स-रे चा ‘दुरुपयोग’ यावर लेख लिहिले गेले होते. हा किरण आरपार भेदू शकणारा असल्याने त्याच्या साह्याने डॉक्टर लोक रुग्णाच्या शरीरातून ‘खाजगी गोष्टी’ आरपार बघत राहतील असे म्हटले गेले होते ! ( X-ray voyeurism). 😍

धर्मराजमुटके Mon, 09/29/2025 - 13:51
साधरण अशाच प्रकारचा मालिकेचा एक भाग ब्योमकेश बक्षी मधे पाहिलेला आठवतो. पुस्तकाच्या पानाला की लिफाफ्या च्या आतमधील कागदाला टाचणी ला विष लावलेले असते आणि त्याद्वारे एकाचा खून घडवून आणलेला असतो.

Bhakti Mon, 09/29/2025 - 14:56
रोचक माहिती.यावर कथा छानच आहेत. लॅबमध्ये डीएनए स्टेनिंग एजेन्ट EtBr,UV light वापरत असू तेव्हा हे कार्सिनोजन आहे सांगावं लागतं.एकदा एक मुलीचा चुकून EtBr ला किंचित स्पर्श झाला तेव्हा ती रडायला लागली. खूप समुपदेशन करून डोसेजवर अवलंबून आहे वगैरे सरांना समजावून सांगावे लागले.

हेमंतकुमार Tue, 09/30/2025 - 07:36
EtBr ला किंचित स्पर्श झाला तेव्हा ती रडायला लागली.
बरोबर ! वैद्यकीय प्रयोगशाळांमधली काही रसायने देखील त्या गुणधर्माची असतात. त्यामुळे विद्यार्थीदशेत बऱ्याचदा त्यांचा बाऊ केला जातो आणि कधी कधी एकमेकांना घाबरवून थोडीफार गंमतही केली जाते.

मारवा Tue, 09/30/2025 - 02:45
Umberto Eco महान लेखक आहेत. त्यांची Foucault's Pendulum ही जगातील एक अद्भुत विलक्षण अशी कादंबरी आहे. Eco यांचा व्यक्तिगत ग्रंथ संग्रह हा जगातील सर्वात मोठ्या ग्रंथसंग्रह पैकी एक होता. त्यात सुमारे 50 हजार पुस्तके होती. त्यांच्या pendulum कादंबरीत जे ऐतिहासिक सांस्कृतिक संदर्भ येतात ते माती गुंगबकरणारे आहेत. त्यातला plot मेंदूला झिणझिण्या आणणारा आहे. अर्थात ते रहस्यकथा लेखक नाहीत हा तर एक साईड इफेक्ट त्यांच्या लेखनाचा होता.त्यांचं लेखन हे तत्वज्ञान,इतिहास,संस्कृती, या सोबत मानवी मनाचा तळ शोधणार अस आहे. Pendulum ही तर कादंबरी अशी आहे की जी प्रत्येक वाचनात तुम्हाला नवा संदर्भ नवा शब्द देण्याची क्षमता ठेवते. त्यांना एक मुलाखतीत जेव्हा विचारले होते की dan brown ज्याने da vichi code लिहिलेली त्याच्या theory विषयी तेव्हा ते गमतीने म्हणाले होते brown हा pendulum मधील एक पात्र आहे. त्यांच्यात होते की वाचक हा challenged झाला पाहिजे. तुम्ही जमल्यास त्यांची pendulum नक्की वाचा . प्रचंडेहनात करावी लागते पूर्ण समजणे अवघड आहे पण pendulum वाचनाची process च मला तरी खूप आनंद दायक वाटते. धन्यवाद लेखासाठी.

हेमंतकुमार Tue, 09/30/2025 - 07:44
pendulum नक्की वाचा .
सविस्तर माहितीबद्दल धन्यवाद ! खरंच इको थोर लेखक आहेत. त्यांच्या लेखनासाठी ते अनेक वर्ष अनेक प्रकारचे कष्ट घेत. ‘द नेम ऑफ द रोज’ ही कादंबरी लिहिण्यापूर्वी त्यांनी त्या कादंबरीतल्या सगळ्या संन्याशांची रेखाचित्रे काढली होती, तर ‘द आयलंड ऑफ द डे बिफोर’ या कादंबरीसाठी त्यांनी जुन्या काळातल्या जहाजांच्या रचनेचा तीन वर्ष अभ्यास केला होता. . . . Umberto Eco "पुस्तकांचे अस्तित्व' या विषयावर त्यांचे विचार अगदी मननीय आहेत. ते म्हणतात, "पुस्तकाचा शोध चाकाच्या शोधासारखा मानवी इतिहासातल्या मूलभूत शोधांपैकी एक आहे. अशा शोधांत बदलत्या काळानुसार फेरफार होत राहिले तरी त्यातील मूळ संकल्पना कायम राहते. छापीलच्या जागी इ-पुस्तक येईल, पण पुस्तकाला कधी मरण नाही !"

कॉमी Wed, 10/01/2025 - 12:46
मस्त लेख ! पुस्तकाच्या विषारी पानाने हत्या अशी अरेबियन नाईटस मध्ये गोष्ट वाचल्याचे आठवते आहे. राजा युनान आणि वैद्य दुबान नावाची गोष्ट.
लेखनविषय:
जीवनमान
लेखनप्रकार
आस्वाद
पंधराव्या शतकात कागदावरील छपाईचा महत्त्वपूर्ण शोध लागला. त्यानंतर कालौघात छापील पुस्तके बाजारात अवतरली. खूप मोठ्या आकाराची पुस्तके तयार करताना त्यांची बांधणी करण्याची विविध तंत्रे विकसित झाली. सुरुवातीला त्यासाठी जनावरांचे चामडे वापरले जायचे परंतु कालांतराने त्याच्या जागी जाडपुठ्ठा वापरात आला. सन 1840 मध्ये अशा बांधणी केलेल्या पुस्तकांचा कणा आकर्षक व चकाकता दिसण्यासाठी बांधणीदरम्यान त्यात पॅरिस ग्रीन या रंगद्रव्याचा देखील वापर होऊ लागला. पुस्तकांच्या सौंदर्यवर्धनाबरोबरच या रंगद्रव्याचा अजूनही एक लाभ होता तो म्हणजे, पुस्तकांचे कृमी व कीटकांपासून संरक्षण.

शारदीय नवरात्रितील देवीचे विविध रंग- चौथी माळ-पिवळे पक्षी

कर्नलतपस्वी ·
n0 या देवी सर्वभूतेषु शक्ति-रूपेण संस्थिता। नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः॥ --------- शारदीय नवरात्रितील देवीचे विविध रंग- पहिली माळ - पांढरे पक्षी दुसरी माळ - लाल तिसरी माळ - निळा चौथी माळ- पिवळा

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 17:31
नवरात्रीतील नऊ रंगांचा उद्देश हा देवीच्या नऊ रूपांचे गुणधर्म आणि शक्तींना आपल्या जीवनात समाविष्ट करणे आहे, ज्यामुळे सकारात्मक ऊर्जा, समृद्धी, आणि आध्यात्मिक वाढ साधता येते. श्रीमंत-गरीब, लहान थोर, स्त्री-पुरुष एकच रंग परिधान करून भगवती बरोबर एकात्मकता साधताना दिसतात. हे रंग केवळ एक फॅशन नसून, देवीच्या प्रति भक्ती आणि सणाच्या उत्साहात अधिक खोलवर सहभागी होण्याचा एक मार्ग आहे. प्रत्येक रंगाची स्वतःची विशिष्टता असून, तो आनंद, शांती, आणि शक्तीचे प्रतीक असतो. काहीही...अचाट २००३ च्या नवरात्रात महाराष्ट्र टाइम्सने आपला खप वाढवण्यासाठी केलेल्या ह्या कँपेनला अध्यात्म, संस्कृती आणि परंपरा चिकटली का? . बाकी फोटो छान, टिपिकल..... मिपावर चढवता आले ही अचिव्हमेंट कौतुकास्पद.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/28/2025 - 18:04
आम्हीं प्रसाद म्हणून देतो,तुम्हीं लाडू म्हणून खा. वालेंनटाईनला चाकलेटी आणी गुलाबाची फुलं तशीचा नवरात्रातील रंग. सगळीकडेच बाजार.... त्या कोवळया फुलांचा बाजार पाहीला मी पैशात भावनेचा व्यापार पाहीला मी. अंधार वेदनांनी आक्रंदतो तरीही नजरेत वासनेचा श्रृंगार पाहीला मी -कवी अनिल कांबळे ज्याच्यामुळे समाजात सकारात्मक पसरते ते सर्व उत्तमच. बाकी ही नऊ रंगाची कल्पना उत्तर भारतात आगोदर पासून बघीतली होती.

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 18:42
वा वा, छान गोल गोल उत्तर. असो कवी अनिल कांबळेच्या ह्याच कवितेतील उरल्या दोन ओळी उदधृत करुन मी आपला निरोप घेतो. "रस्ते उन्हात न्हाले सगळीकडे परंतु वस्तीतुनी दिव्यांच्या अंधार पाहिला मी थोडा उजेड ज्याला मागावयास गेलो तो सूर्यही जरासा लाचार पाहिला मी"

स्वधर्म Sun, 09/28/2025 - 17:46
लेख चांगला आहे. बाकी अभ्या यांनी म्हटल्याप्रमाणे म.टा. ची ही मार्केटिंग केंपेन होती आणि तयार कपड्यांच्या व्यापार्‍यांनी तिला पध्दतशीर धार्मिक रूपक म्हणून प्रसिध्द केले. दररोज वेगळ्या रंगाचे कपडे खपवण्यासाठीची केवढी जबरदस्त युक्ती!

कर्नलतपस्वी Sun, 09/28/2025 - 18:11
तसेही सणासुदीला आया बहिणींना कपडे घायायची हौस असते. मकर संक्रातीला काळी चंद्र कळा नेसण्याचा प्रघात पूर्वापार चालूच आहे ना. वटसावित्री पौर्णिमेला हिरवी साडी हिरवा चुडा घालून पुजेला जातातच ना....

Bhakti Sun, 09/28/2025 - 22:54
संक्रांतीला काळी साडीची फॅशन माहिती होती.पण काळी चंद्र कळा साडीला महत्व हे फार नंतर समजलं.आता परत चंद्रकळा साडीची पुन्हा लोकप्रियता वाढली पण विविध रंगातील!

कंजूस Sun, 09/28/2025 - 18:20
सुंदर. आपली आवड. आपला छंद. वीस वर्षांपूर्वी फोटोग्राफर्सना आपले फोटो लोकांना दाखवायचे तर प्रदर्शन भरवून दाखवावे लागत असे. खूप खर्चिक गोष्ट होती. आता काम झाले सोपे. उत्साह वाढला. प्रेक्षकांचीही झाली सोय.

कर्नलतपस्वी Mon, 09/29/2025 - 06:58
"शेत गव्हाचे पिवळे जरा नशेत झुलते आणि साळीचे उगाच अंग शहारून येते" कविवर्य ना धो महानोर आणी इतर निसर्ग कवींच्या घरी रंग पाणी भरतात आणी कवीतेद्वारे आणखीनच गडद होतात. धन्यवाद.

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 17:31
नवरात्रीतील नऊ रंगांचा उद्देश हा देवीच्या नऊ रूपांचे गुणधर्म आणि शक्तींना आपल्या जीवनात समाविष्ट करणे आहे, ज्यामुळे सकारात्मक ऊर्जा, समृद्धी, आणि आध्यात्मिक वाढ साधता येते. श्रीमंत-गरीब, लहान थोर, स्त्री-पुरुष एकच रंग परिधान करून भगवती बरोबर एकात्मकता साधताना दिसतात. हे रंग केवळ एक फॅशन नसून, देवीच्या प्रति भक्ती आणि सणाच्या उत्साहात अधिक खोलवर सहभागी होण्याचा एक मार्ग आहे. प्रत्येक रंगाची स्वतःची विशिष्टता असून, तो आनंद, शांती, आणि शक्तीचे प्रतीक असतो. काहीही...अचाट २००३ च्या नवरात्रात महाराष्ट्र टाइम्सने आपला खप वाढवण्यासाठी केलेल्या ह्या कँपेनला अध्यात्म, संस्कृती आणि परंपरा चिकटली का? . बाकी फोटो छान, टिपिकल..... मिपावर चढवता आले ही अचिव्हमेंट कौतुकास्पद.

कर्नलतपस्वी Sun, 09/28/2025 - 18:04
आम्हीं प्रसाद म्हणून देतो,तुम्हीं लाडू म्हणून खा. वालेंनटाईनला चाकलेटी आणी गुलाबाची फुलं तशीचा नवरात्रातील रंग. सगळीकडेच बाजार.... त्या कोवळया फुलांचा बाजार पाहीला मी पैशात भावनेचा व्यापार पाहीला मी. अंधार वेदनांनी आक्रंदतो तरीही नजरेत वासनेचा श्रृंगार पाहीला मी -कवी अनिल कांबळे ज्याच्यामुळे समाजात सकारात्मक पसरते ते सर्व उत्तमच. बाकी ही नऊ रंगाची कल्पना उत्तर भारतात आगोदर पासून बघीतली होती.

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 18:42
वा वा, छान गोल गोल उत्तर. असो कवी अनिल कांबळेच्या ह्याच कवितेतील उरल्या दोन ओळी उदधृत करुन मी आपला निरोप घेतो. "रस्ते उन्हात न्हाले सगळीकडे परंतु वस्तीतुनी दिव्यांच्या अंधार पाहिला मी थोडा उजेड ज्याला मागावयास गेलो तो सूर्यही जरासा लाचार पाहिला मी"

स्वधर्म Sun, 09/28/2025 - 17:46
लेख चांगला आहे. बाकी अभ्या यांनी म्हटल्याप्रमाणे म.टा. ची ही मार्केटिंग केंपेन होती आणि तयार कपड्यांच्या व्यापार्‍यांनी तिला पध्दतशीर धार्मिक रूपक म्हणून प्रसिध्द केले. दररोज वेगळ्या रंगाचे कपडे खपवण्यासाठीची केवढी जबरदस्त युक्ती!

कर्नलतपस्वी Sun, 09/28/2025 - 18:11
तसेही सणासुदीला आया बहिणींना कपडे घायायची हौस असते. मकर संक्रातीला काळी चंद्र कळा नेसण्याचा प्रघात पूर्वापार चालूच आहे ना. वटसावित्री पौर्णिमेला हिरवी साडी हिरवा चुडा घालून पुजेला जातातच ना....

Bhakti Sun, 09/28/2025 - 22:54
संक्रांतीला काळी साडीची फॅशन माहिती होती.पण काळी चंद्र कळा साडीला महत्व हे फार नंतर समजलं.आता परत चंद्रकळा साडीची पुन्हा लोकप्रियता वाढली पण विविध रंगातील!

कंजूस Sun, 09/28/2025 - 18:20
सुंदर. आपली आवड. आपला छंद. वीस वर्षांपूर्वी फोटोग्राफर्सना आपले फोटो लोकांना दाखवायचे तर प्रदर्शन भरवून दाखवावे लागत असे. खूप खर्चिक गोष्ट होती. आता काम झाले सोपे. उत्साह वाढला. प्रेक्षकांचीही झाली सोय.

कर्नलतपस्वी Mon, 09/29/2025 - 06:58
"शेत गव्हाचे पिवळे जरा नशेत झुलते आणि साळीचे उगाच अंग शहारून येते" कविवर्य ना धो महानोर आणी इतर निसर्ग कवींच्या घरी रंग पाणी भरतात आणी कवीतेद्वारे आणखीनच गडद होतात. धन्यवाद.

ये दिल मांगे मोर!

आकाश खोत ·

मारवा Sun, 09/28/2025 - 15:08
आपण समोर ठेवतोय ती लक्ष्य आपल्यासाठी आहेत, आपल्या भल्यासाठी आहेत की निव्वळ आकर्षण म्हणून, समाजात मित्रमैत्रिणींच्या बघितलेल्या गोष्टींमुळे, प्रभावामुळे आहेत, का लोकांना काहीतरी दाखवायला म्हणून आहेत हे समजलं की आपण त्यातून स्वतंत्र होऊ शकतो. नाही तर आपण या अनावश्यक लक्ष्यांचे गुलाम होऊन बसु. तुम्ही समाजसेवा करण्याचं जे लक्ष्य बाळगलंय ते तुमच्या स्वतः च्या भल्यासाठी आहे की निव्वळ नाना रोनाल्डो आदींच्या आकर्षणातून निव्वळ निर्माण झालं आहे ? की तुम्ही मित्र मैत्रिणींना किंवा लोकांना दाखवायला म्हणून समाजसेवे च्या नादी लागलेले आहात? या समाजसेवे च्या नादातून तुम्ही स्वतंत्र होऊ शकता का ? तुम्ही कुठपर्यंत समाजसेवा किंवा तत्सम आंतरिक गोष्टीच्या नादी लागून खऱ्या physical आनंदाला पारखे होणार आहात ? एक माणूस म्हणून तुम्ही कायम स्वतंत्र कधीं होणार ? Self righteousness च्या पिंजऱ्यातून तुम्ही कधी मुक्त होणार ?

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 15:21
मला रोनाल्डोचे एकच पटले. इ त के टॅलेन्ट पाहिजे की भल्या भल्या सिस्टिमनी कशासाठी का होईना पायी लोळण घ्यायला पाहिजे. सौदी अरब च्या अल नासर क्लबने आत्तापर्यंतची सर्वोच्च फुटबॉलमधली सॅलरी (२०० मिलियन युरो पर ईयर) देऊन तर त्याला करारबध्द केलेच पण.. त्याच्या तिथल्या रहिवासासाठी त्याची गर्लफ्रेंड आणि तिच्यापासून झालेली संतती जरी शरीयासंमत नसली तरी अपवाद करुन संमत केली.

मारवा Sun, 09/28/2025 - 16:07
सौदी अरब च्या क्लब ने देव बरोबर ओळखला ! जे का गडगंज कमावले रोनाल्डो ने जे कमावले त्याचे कौतुक वाटते. गडगंज कमवावे सुखे जगावे

मारवा Sun, 09/28/2025 - 15:08
आपण समोर ठेवतोय ती लक्ष्य आपल्यासाठी आहेत, आपल्या भल्यासाठी आहेत की निव्वळ आकर्षण म्हणून, समाजात मित्रमैत्रिणींच्या बघितलेल्या गोष्टींमुळे, प्रभावामुळे आहेत, का लोकांना काहीतरी दाखवायला म्हणून आहेत हे समजलं की आपण त्यातून स्वतंत्र होऊ शकतो. नाही तर आपण या अनावश्यक लक्ष्यांचे गुलाम होऊन बसु. तुम्ही समाजसेवा करण्याचं जे लक्ष्य बाळगलंय ते तुमच्या स्वतः च्या भल्यासाठी आहे की निव्वळ नाना रोनाल्डो आदींच्या आकर्षणातून निव्वळ निर्माण झालं आहे ? की तुम्ही मित्र मैत्रिणींना किंवा लोकांना दाखवायला म्हणून समाजसेवे च्या नादी लागलेले आहात? या समाजसेवे च्या नादातून तुम्ही स्वतंत्र होऊ शकता का ? तुम्ही कुठपर्यंत समाजसेवा किंवा तत्सम आंतरिक गोष्टीच्या नादी लागून खऱ्या physical आनंदाला पारखे होणार आहात ? एक माणूस म्हणून तुम्ही कायम स्वतंत्र कधीं होणार ? Self righteousness च्या पिंजऱ्यातून तुम्ही कधी मुक्त होणार ?

अभ्या.. Sun, 09/28/2025 - 15:21
मला रोनाल्डोचे एकच पटले. इ त के टॅलेन्ट पाहिजे की भल्या भल्या सिस्टिमनी कशासाठी का होईना पायी लोळण घ्यायला पाहिजे. सौदी अरब च्या अल नासर क्लबने आत्तापर्यंतची सर्वोच्च फुटबॉलमधली सॅलरी (२०० मिलियन युरो पर ईयर) देऊन तर त्याला करारबध्द केलेच पण.. त्याच्या तिथल्या रहिवासासाठी त्याची गर्लफ्रेंड आणि तिच्यापासून झालेली संतती जरी शरीयासंमत नसली तरी अपवाद करुन संमत केली.

मारवा Sun, 09/28/2025 - 16:07
सौदी अरब च्या क्लब ने देव बरोबर ओळखला ! जे का गडगंज कमावले रोनाल्डो ने जे कमावले त्याचे कौतुक वाटते. गडगंज कमवावे सुखे जगावे
लेखनविषय:
जीवनमान
लेखनप्रकार
विचार
प्रसिद्ध फुटबॉलपटू रोनाल्डो याचा एक व्हिडिओ पाहण्यात आला. सध्याच्या घडीला सर्वात लोकप्रिय खेळाडूंपैकी (सर्व खेळ धरून) हा एक. इन्स्टाग्रामवर याचे सर्वाधिक अनुयायी आहेत. अर्थातच सर्वात श्रीमंत खेळाडूंपैकी सुद्धा आहेच. त्याने आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातली एक गोष्ट सांगितली. काही वर्षांपासून त्याला एक छान जेट विमान घ्यायची ईच्छा होती. आपल्या कुटुंबासोबत, मित्रांसोबत वाटेल तिथे खाजगी प्रवास करता येण्यासाठी. प्रसिद्ध व्यक्तींना लोक कुठेही एकटे सोडत नाहीत. ते दिसले की त्यांचे फोटो व्हिडिओ काढतात, त्यांना भेटण्याचा प्रयत्न करतात.

दशावतार - आठवणींची साठवण

चिमी ·

चौथा कोनाडा Fri, 09/26/2025 - 15:16
व्वा मस्त लेख ! गुरू ठाकुरांचा डॉ मस्तच आहे. दशावतार निमित्ताने डॉक्टर मामा आणि त्यांचा दवाखाना हे स्फुट आवडले. आनंद देणारी अशी आठवण ! त्या काळचे डॉ पैश्या पेक्षा माणुसकी ला महत्व देत .... आता सर्वच बदलले आहे. कालाय तस्मै नम:

कांदा लिंबू Fri, 10/03/2025 - 00:50
तिसगाव, चाळिसगाव, अशी अजून काही नावात सन्ख्या असलेली गावान्ची नावे आहेत का?
एकगाव https://maps.app.goo.gl/yyXrn8aaYPNS8CkH9 दुगाव https://maps.app.goo.gl/PMnfN2yk835fVkiQ6 तीगाव https://maps.app.goo.gl/MxQNgJ1GPwKbWVFa6 चारगाव https://maps.app.goo.gl/rSvUgUWiQdJfDcMd9 पाचगाव https://maps.app.goo.gl/e1BB25Svreh9op7VA सातगाव https://maps.app.goo.gl/KjAyddQBUpPm7ZZg9 आठगाव https://maps.app.goo.gl/yjpmcSEuSgq4t8tu5 दहागाव https://maps.app.goo.gl/rTJKCEywCYUnCe376 तीसगाव https://maps.app.goo.gl/TLb2hMiBR6NYtmw9A चाळीसगाव https://maps.app.goo.gl/kyTemXcfh72V2VEm7 शेगाव https://maps.app.goo.gl/Fi15FF4xUES2fNH86

स्वधर्म Tue, 09/30/2025 - 19:21
साडे सतरा नळी - हडपसर जवळ चौफुला - पुणे सोलापूर रोड पाचवा मैल - सांगली ते पलूस रस्त्यावर

चौथा कोनाडा Fri, 09/26/2025 - 15:16
व्वा मस्त लेख ! गुरू ठाकुरांचा डॉ मस्तच आहे. दशावतार निमित्ताने डॉक्टर मामा आणि त्यांचा दवाखाना हे स्फुट आवडले. आनंद देणारी अशी आठवण ! त्या काळचे डॉ पैश्या पेक्षा माणुसकी ला महत्व देत .... आता सर्वच बदलले आहे. कालाय तस्मै नम:

कांदा लिंबू Fri, 10/03/2025 - 00:50
तिसगाव, चाळिसगाव, अशी अजून काही नावात सन्ख्या असलेली गावान्ची नावे आहेत का?
एकगाव https://maps.app.goo.gl/yyXrn8aaYPNS8CkH9 दुगाव https://maps.app.goo.gl/PMnfN2yk835fVkiQ6 तीगाव https://maps.app.goo.gl/MxQNgJ1GPwKbWVFa6 चारगाव https://maps.app.goo.gl/rSvUgUWiQdJfDcMd9 पाचगाव https://maps.app.goo.gl/e1BB25Svreh9op7VA सातगाव https://maps.app.goo.gl/KjAyddQBUpPm7ZZg9 आठगाव https://maps.app.goo.gl/yjpmcSEuSgq4t8tu5 दहागाव https://maps.app.goo.gl/rTJKCEywCYUnCe376 तीसगाव https://maps.app.goo.gl/TLb2hMiBR6NYtmw9A चाळीसगाव https://maps.app.goo.gl/kyTemXcfh72V2VEm7 शेगाव https://maps.app.goo.gl/Fi15FF4xUES2fNH86

स्वधर्म Tue, 09/30/2025 - 19:21
साडे सतरा नळी - हडपसर जवळ चौफुला - पुणे सोलापूर रोड पाचवा मैल - सांगली ते पलूस रस्त्यावर
लेखनविषय:
चित्रपट
लेखनप्रकार
अनुभव
||श्री कातळोबा प्रसन्न|| ढिशक्लेमर – हा दशावतारचा review नाही. फक्त काही आठवणींची साठवण. शनिवारी दुपारी घरातली सगळी कामं आवरली आणि बहिणीला call केला - ‘ए वैदू, उद्या दशावतार बघायला जायचं का?’ “हो चल ना, जाऊ की, मी येऊ शकते.” आमच्या बहिणाबाई काहीही आढेवेढे न घेता, अगदी पहिल्या झटक्यात सिनेमा बघायला यायला तयार झाल्या हा माझ्यासाठी अगदी सुखद धक्का होता. म्हणलं मॅडमचा मूड बदलण्याआधी पटकन तिकीट काढून घेऊ. तिकीट book केले आणि facebook उघडले. एव्हाना दशावतारचे reviews यायला लागले होते. एक-एक review वाचून मला अगदी तळ्यात – मळ्यात होत होतं.

गूगल फोटोजमधून मिपावर फोटो शेअर करणे. २०२५_०९_२५

कंजूस ·
गूगल फोटोजमधून मिपावर फोटो शेअर करणे. २०२५_०९_२५ google photos वर 'shared album ' कसा तयार करावा आणि का करावा.

google photos वर आपण फोटो अपलोड करतो किंवा backup करतो.
मिपावर फोटो देण्यासाठी एक वेगळा shared album तयार करून त्यास खास नाव दिले ( उदाहरणार्थ = माथेरान मिपा २०२५_०९_१२ किंवा Goa mipa 2024_11_08 ) तर आपल्याला लक्षात येते की हा अल्बम त्या ठिकाणचे त्या तारखेचे फोटो मिपावर लेखात देण्यासाठी आहे आणि तो आपल्याकडून चुकून डिलीट केला जात नाही. हे झाले नाव देण्याबाबत organiser.

shared album 'मध्ये फोटो ठेवल्याने ते वेगवेगळे share करण्याची खटपट वाचते.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 22:12
अ ति शय महत्वाचं आणि सुलभ करून सांगितलेलं काम. कंजुसजी ... आपण मागच्या महिन्यात हे मला हे व्यनि सांगितले होते.... त्याचा खुप उपयोग होतो आहे. धन्यवाद !

निनाद Fri, 09/26/2025 - 13:13
१५ जीबी स्टोरेज कधीच संपले आहे. ५० ते ७५ जी बी फोटो आहेत त्यामुळे google ला खंडणी समान पैसे देण्याशिवाय पर्याय उरलेला नाही!

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 13:59
स्टोरेज कधीच संपले आहे.
त्याला पळवाट आहेच. प्रत्येक जीमेल अकाऊंटला १५ जीबी स्टोरेज आहे. आणि आपण अधिक अकाऊंट उघडायला मोकळेच आहोत. माझ्याकडेच सात आहेत. त्यावर बंधन नाही. काय करायचं की दोन तीन rediffmail email account उघडा. त्यांचे पासवर्ड डिटेल कुठेतरी नोंदवून ठेवा. एकाचे Recovery mail option दुसऱ्याला करायचे. फोन नंबर मागितला तर द्यायचा आणि नंतर आणखी एक Recovery mail option देऊन तो फोन नंबरही काढून टाकायचा. नवीन जीमेल अकाऊंट उघडताना नवनवीन नावे द्यायची. Recovery mail option विचारेल तेव्हा एक रेडिफमेल अकाऊंट द्यायचा आणि तिकडे जाऊन verify करा. हल्ली फोन नंबर mandatory आहे तो नंतर द्यायचा. परंतू एका रिकवरीने ऐंशी टक्के काम झालेले असते. पैसे वाचतात पण काम वाढतं. ते म्हणजे सर्व इमेल अकाउंटस नावे, पासवर्ड कुठेतरी नोंदवून महिन्यातून एकदा तरी उघडून मेल पाठविणे करायचे . Activity हवी. अन्यथा बरेच महिने वापर न केल्यास बंद करतात.

अनामिक सदस्य गुरुवार, 11/20/2025 - 15:26
एका फोन नम्बर वर किती जीमेल अकाऊंट ओपन होतात? सात आठ जीमेल अकाऊंट साठी २/३ तरी फोन नम्बर लागत असतील ना?

कंजूस गुरुवार, 11/20/2025 - 19:59
प्रथम recovery ईमेल ( rediff चा किंवा AOL)टाका आणि तो उघडून अकाऊंट verify करा. मग recovery फोन नंबर देण्यासाठी मागे लागतील तेव्हा अगोदरच दुसरीकडे दिलेला फोन नंबर द्या. त्यावेळेस अडवणूक होणार नाही बहुतेक. मी सहा महिन्यांपूर्वी नवीन जी मेल काढला होता.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 14:03
आणखी एक सिक्यूअर साईट आहे. त्यातून फोटो शेअर होत नाहीत परंतू १५ जीबी फ्री स्टोरेज all media आहे. mediafire.com माझ्याकडे दहा वर्षे आहे. पण गूगल नामवंत आहे.

अमरेंद्र बाहुबली Sat, 09/27/2025 - 16:55
एका नोनमिपाकराने शिकवलेली टेक्निक! postimage ह्या साईटचे टेलिग्रामवर अकाउंट आहे टोथे जाऊन फोटो टाकायचा, ते डायरेक्ट लिंक जनरेट करतात, तो कॉपी करायची आणी इथे येऊन वर फोटोचे चिन्ह दिसते आहे तिथे पेस्ट करायची. सर्वात खालच्या बॉक्स मध्ये . टाकायचा नी मिपावर पोस्ट करायची!

कंजूस Sat, 09/27/2025 - 17:16
लोकांना गूगलवर विश्वास आहे. मायक्रोसॉफ्टवर विश्वास आहे. त्याचेच काही टेक्निकल द्यावे लागते. गूगल देतेय १५ जीबी स्टोरेज, सिक्युरिटी, फोनही आहेत android चे. टेलिग्राम अकाऊंट आहे माझे .. त्यावर फोटोंचे फोल्डर बनवता येतात का पाहावे लागेल. वरती ज्या पायऱ्या दिल्या आहेत त्या बऱ्याच वाटल्या तरी काम पाच मिनिटांत होते.

नूतन Wed, 10/01/2025 - 11:34
अत्यंत आवश्यक आणि उपयुक्त. आता प्रयोग करायला हरकत नाही.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Wed, 10/22/2025 - 19:04
कंजुसकाका, ते अपलोड इमेजेस gmur url द्यायचं ते सर्व बंद झालं वाटतं. मोबाईलमधे जुनं व्हर्जन होतं पण ते चालत नै ये. काही आयडियाची युक्ती ? -दिलीप बिरुटे

कंजूस Wed, 10/22/2025 - 20:03
नाही, काही युक्ती नाही. शेअरिंग लिंक बंद केल्यात. एकूण ती साईटच भारतातून बंद झाली. postimages siteही भारतातून बंद झाली. अमेरिकेत चालू आहे. मी ज्या फोनमधून ( handset) ही वापरत होतो त्यात बुकमार्क केलेले आहेत ते मात्र व्यवस्थित उघडतात. इतर डिवाइसेसमध्ये साईट उघडतच नाही. एकूण आता शेअरिंगसाठी गूगल फोटोज् आणि ड्राईव वापरावे लागणार. मायक्रोसॉफ्टच्या वनड्राईवचे स्टोरेज कमी करून टाकले आहे ( ५ जीबी).

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 22:12
अ ति शय महत्वाचं आणि सुलभ करून सांगितलेलं काम. कंजुसजी ... आपण मागच्या महिन्यात हे मला हे व्यनि सांगितले होते.... त्याचा खुप उपयोग होतो आहे. धन्यवाद !

निनाद Fri, 09/26/2025 - 13:13
१५ जीबी स्टोरेज कधीच संपले आहे. ५० ते ७५ जी बी फोटो आहेत त्यामुळे google ला खंडणी समान पैसे देण्याशिवाय पर्याय उरलेला नाही!

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 13:59
स्टोरेज कधीच संपले आहे.
त्याला पळवाट आहेच. प्रत्येक जीमेल अकाऊंटला १५ जीबी स्टोरेज आहे. आणि आपण अधिक अकाऊंट उघडायला मोकळेच आहोत. माझ्याकडेच सात आहेत. त्यावर बंधन नाही. काय करायचं की दोन तीन rediffmail email account उघडा. त्यांचे पासवर्ड डिटेल कुठेतरी नोंदवून ठेवा. एकाचे Recovery mail option दुसऱ्याला करायचे. फोन नंबर मागितला तर द्यायचा आणि नंतर आणखी एक Recovery mail option देऊन तो फोन नंबरही काढून टाकायचा. नवीन जीमेल अकाऊंट उघडताना नवनवीन नावे द्यायची. Recovery mail option विचारेल तेव्हा एक रेडिफमेल अकाऊंट द्यायचा आणि तिकडे जाऊन verify करा. हल्ली फोन नंबर mandatory आहे तो नंतर द्यायचा. परंतू एका रिकवरीने ऐंशी टक्के काम झालेले असते. पैसे वाचतात पण काम वाढतं. ते म्हणजे सर्व इमेल अकाउंटस नावे, पासवर्ड कुठेतरी नोंदवून महिन्यातून एकदा तरी उघडून मेल पाठविणे करायचे . Activity हवी. अन्यथा बरेच महिने वापर न केल्यास बंद करतात.

अनामिक सदस्य गुरुवार, 11/20/2025 - 15:26
एका फोन नम्बर वर किती जीमेल अकाऊंट ओपन होतात? सात आठ जीमेल अकाऊंट साठी २/३ तरी फोन नम्बर लागत असतील ना?

कंजूस गुरुवार, 11/20/2025 - 19:59
प्रथम recovery ईमेल ( rediff चा किंवा AOL)टाका आणि तो उघडून अकाऊंट verify करा. मग recovery फोन नंबर देण्यासाठी मागे लागतील तेव्हा अगोदरच दुसरीकडे दिलेला फोन नंबर द्या. त्यावेळेस अडवणूक होणार नाही बहुतेक. मी सहा महिन्यांपूर्वी नवीन जी मेल काढला होता.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 14:03
आणखी एक सिक्यूअर साईट आहे. त्यातून फोटो शेअर होत नाहीत परंतू १५ जीबी फ्री स्टोरेज all media आहे. mediafire.com माझ्याकडे दहा वर्षे आहे. पण गूगल नामवंत आहे.

अमरेंद्र बाहुबली Sat, 09/27/2025 - 16:55
एका नोनमिपाकराने शिकवलेली टेक्निक! postimage ह्या साईटचे टेलिग्रामवर अकाउंट आहे टोथे जाऊन फोटो टाकायचा, ते डायरेक्ट लिंक जनरेट करतात, तो कॉपी करायची आणी इथे येऊन वर फोटोचे चिन्ह दिसते आहे तिथे पेस्ट करायची. सर्वात खालच्या बॉक्स मध्ये . टाकायचा नी मिपावर पोस्ट करायची!

कंजूस Sat, 09/27/2025 - 17:16
लोकांना गूगलवर विश्वास आहे. मायक्रोसॉफ्टवर विश्वास आहे. त्याचेच काही टेक्निकल द्यावे लागते. गूगल देतेय १५ जीबी स्टोरेज, सिक्युरिटी, फोनही आहेत android चे. टेलिग्राम अकाऊंट आहे माझे .. त्यावर फोटोंचे फोल्डर बनवता येतात का पाहावे लागेल. वरती ज्या पायऱ्या दिल्या आहेत त्या बऱ्याच वाटल्या तरी काम पाच मिनिटांत होते.

नूतन Wed, 10/01/2025 - 11:34
अत्यंत आवश्यक आणि उपयुक्त. आता प्रयोग करायला हरकत नाही.

प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे Wed, 10/22/2025 - 19:04
कंजुसकाका, ते अपलोड इमेजेस gmur url द्यायचं ते सर्व बंद झालं वाटतं. मोबाईलमधे जुनं व्हर्जन होतं पण ते चालत नै ये. काही आयडियाची युक्ती ? -दिलीप बिरुटे

कंजूस Wed, 10/22/2025 - 20:03
नाही, काही युक्ती नाही. शेअरिंग लिंक बंद केल्यात. एकूण ती साईटच भारतातून बंद झाली. postimages siteही भारतातून बंद झाली. अमेरिकेत चालू आहे. मी ज्या फोनमधून ( handset) ही वापरत होतो त्यात बुकमार्क केलेले आहेत ते मात्र व्यवस्थित उघडतात. इतर डिवाइसेसमध्ये साईट उघडतच नाही. एकूण आता शेअरिंगसाठी गूगल फोटोज् आणि ड्राईव वापरावे लागणार. मायक्रोसॉफ्टच्या वनड्राईवचे स्टोरेज कमी करून टाकले आहे ( ५ जीबी).

विषारी (टॉक्सिक) माणसे

युयुत्सु ·

विवेकपटाईत Sat, 09/27/2025 - 09:25
लेख आवडला. लोकांचा सल्ला ऐकायचा असतो आणि वागायचे आपल्यामना प्रमाणे. मला एका पुणेकरणे मराठी सुधारण्याचा सल्ला दिल्ला. मी थेट दुर्लक्ष करत त्याला म्हणालो, माझी मराठी कशीही असली तरी मिसळपावकर आनंदाने वाचतात. त्त्याचे तोंड एका वाक्यात बंद झाले. बाकी सोशल मीडिया मजा घेण्यासाठी असतो. त्याचा आनंद ही घेता येतो. जर कोणी शिव्या दिल्या तर आपण किती मोठे झालो याचा एक आसुरी आनंद ही आहे.

अमरेंद्र बाहुबली Sat, 09/27/2025 - 10:09
टॉक्सिक म्हणता येईल की नाही माहीत नाही पण मागे मला डोनेशन मागणाऱ्यांचे फोन यायचे, भाषा अशी असायची की केव्हा देताय किती देताय? गरीब मुलानं द्यायचे आहेत, जसा त्यांचा हक्क होता, मला नाही म्हणायला गिल्टी वाटायचे, मध्ये मॉल मध्ये नी fc रोड वरही रस्त्यात अडवून मुली गरीब मुलांसाठी, अर्भकांसाठी पैसे मागत होत्या, पैसेही अश्या प्रकारे की क्रेडिट कार्ड नंबर वगैरे द्यायचा ऑटो डेबिट होतील महिन्याला हजार किंवा ५०० , मी आढेवेढे घेत नाही सांगायचो, काहीतरी फालतू कारण द्यायचं, पण आता स्पष्ट नाही बोलायला शिकलो आहे, नाही द्यायचे असे स्पष्ट बोलतो, त्यावेळी त्यांचे उतरलेले तोंड पाहून आनंद मिळतो. :)

nutanm Sat, 09/27/2025 - 11:37
वरील लिहिलेले घरातल्या सख्खयाचेच असे अनुमव आलेले आहेत बाहेरच्याचही आहेतच, पण घरातल्याचे जळूपणा पैसे, कपडे दागिन्यावर जळून आतमविश्वास खच्ची करणे. कारण स्वताला तितके मिळवण्यासाठी लायकी नाही व कष्टान्ची तयारी नाही. कष्ट व तेही Ernakulam वर्षानुवर्षै करुन मिळवलेले थोडेसेच वैभव पण त्यिवरही जळणे , स्वताकडै नाही म्हणून, मग तुम्ही ही रा ना कष्ट वर्षानुवर्षे. घरिच मस्त दुपारी जेवून झोपून दूसर्याना नावे ठेवून आत्मविश्वास खच्ची करायचा प्रयत्न करून नोकरी सोडायला ऊद्युक्त करुन स्वताला काहीच मिळवता येत नाही . कष्ट करा, झोपू आराम करू नका तडातडा काम करून कष्टसाध्य यश नशिबाचाही थोडा भाग असतोच असतो दुसर्याने मिळवल्यावर जळू नये.

युयुत्सु Wed, 01/14/2026 - 10:03
विषारी माणसांना प्रभावीपणे हाताळण्यासाठी त्यांची मानसिकता समजाऊन घेणे आवश्यक असते. युट्युब वर यासाठी असंख्य मार्गदर्शनपर व्हिडीओ उपलब्ध आहेत. असाच एक व्हिडीओ. अवश्य बघण्यासारखा- https://www.youtube.com/watch?v=JdjGnpOb5DI

विवेकपटाईत Sat, 09/27/2025 - 09:25
लेख आवडला. लोकांचा सल्ला ऐकायचा असतो आणि वागायचे आपल्यामना प्रमाणे. मला एका पुणेकरणे मराठी सुधारण्याचा सल्ला दिल्ला. मी थेट दुर्लक्ष करत त्याला म्हणालो, माझी मराठी कशीही असली तरी मिसळपावकर आनंदाने वाचतात. त्त्याचे तोंड एका वाक्यात बंद झाले. बाकी सोशल मीडिया मजा घेण्यासाठी असतो. त्याचा आनंद ही घेता येतो. जर कोणी शिव्या दिल्या तर आपण किती मोठे झालो याचा एक आसुरी आनंद ही आहे.

अमरेंद्र बाहुबली Sat, 09/27/2025 - 10:09
टॉक्सिक म्हणता येईल की नाही माहीत नाही पण मागे मला डोनेशन मागणाऱ्यांचे फोन यायचे, भाषा अशी असायची की केव्हा देताय किती देताय? गरीब मुलानं द्यायचे आहेत, जसा त्यांचा हक्क होता, मला नाही म्हणायला गिल्टी वाटायचे, मध्ये मॉल मध्ये नी fc रोड वरही रस्त्यात अडवून मुली गरीब मुलांसाठी, अर्भकांसाठी पैसे मागत होत्या, पैसेही अश्या प्रकारे की क्रेडिट कार्ड नंबर वगैरे द्यायचा ऑटो डेबिट होतील महिन्याला हजार किंवा ५०० , मी आढेवेढे घेत नाही सांगायचो, काहीतरी फालतू कारण द्यायचं, पण आता स्पष्ट नाही बोलायला शिकलो आहे, नाही द्यायचे असे स्पष्ट बोलतो, त्यावेळी त्यांचे उतरलेले तोंड पाहून आनंद मिळतो. :)

nutanm Sat, 09/27/2025 - 11:37
वरील लिहिलेले घरातल्या सख्खयाचेच असे अनुमव आलेले आहेत बाहेरच्याचही आहेतच, पण घरातल्याचे जळूपणा पैसे, कपडे दागिन्यावर जळून आतमविश्वास खच्ची करणे. कारण स्वताला तितके मिळवण्यासाठी लायकी नाही व कष्टान्ची तयारी नाही. कष्ट व तेही Ernakulam वर्षानुवर्षै करुन मिळवलेले थोडेसेच वैभव पण त्यिवरही जळणे , स्वताकडै नाही म्हणून, मग तुम्ही ही रा ना कष्ट वर्षानुवर्षे. घरिच मस्त दुपारी जेवून झोपून दूसर्याना नावे ठेवून आत्मविश्वास खच्ची करायचा प्रयत्न करून नोकरी सोडायला ऊद्युक्त करुन स्वताला काहीच मिळवता येत नाही . कष्ट करा, झोपू आराम करू नका तडातडा काम करून कष्टसाध्य यश नशिबाचाही थोडा भाग असतोच असतो दुसर्याने मिळवल्यावर जळू नये.

युयुत्सु Wed, 01/14/2026 - 10:03
विषारी माणसांना प्रभावीपणे हाताळण्यासाठी त्यांची मानसिकता समजाऊन घेणे आवश्यक असते. युट्युब वर यासाठी असंख्य मार्गदर्शनपर व्हिडीओ उपलब्ध आहेत. असाच एक व्हिडीओ. अवश्य बघण्यासारखा- https://www.youtube.com/watch?v=JdjGnpOb5DI
लेखनविषय:
हे ठिकाण
लेखनप्रकार
विचार
आयुष्य शांततेत घालवायचे असेल तर आयुष्यात दुष्ट आणि विषारी लोकांना खड्यासारखे बाजूला करता आले तर आयुष्य प्रवाही बनते. ही माणसे सहसा कोडगी असतात आणि परत-परत आपले विषारी अस्तित्व प्रकट करत राहतात. एखाद्या व्यक्तीच्या आयुष्यावर नियंत्रण मिळवताना चडफडतात आणि उघडी पडतात आणि मग जिवाच्या आकांताने अनैतिक मार्गाचा अवलंब करतात. आपण सावध राहिलो तर एक वेळ अशी येते की मग ती उघडी पडतात. काही वर्षापूर्वी एका मानसोपचार तज्ञाने मला फेबुवर फ्रेण्ड-रिक्वेस्ट पाठवली आणि मी ती स्वीकारली. मी तेव्हा फोटोग्राफी करत असे. ही व्यक्ती पण थोडी फोटोग्राफी करायची पण त्यात वैविध्य किंवा प्रयोग नव्हते.

नवरात्री निमित्ताने

Bhakti ·

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 15:31
इथे मात्र आपला संदर्भ चुकला. विठ्तूठला, तू वेडा कुंभार हे गाणे प्रपंच या चित्रपटातील असून चित्रपट १९६१ साली प्रदर्शित झाला होता. मधुकर पाठक दिग्दर्शित, सुधीर फडके यांचे संगीत आणी आवाज. या चित्रपटातील गाणी अधुनिक वाल्‍मीकी गदिमा यांनी लिहीली होती. कथा पटकथा ही त्यांचीच होती. श्रीकांत मोघे,सुलोचना, सीमा देव,शंकर घाणेकर हे दिग्गज कलावंत अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार प्राप्त झालेला कौटुंबिक चित्रपट.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 16:57
होते कधी कधी . त्याबद्दल क्षमस्व वगैरे काही गरज नाही. लिहायच्या ओघात होतात अशा चुका. बाकी पुन्हा एकदा म्हणेन की घट, सृजन,पुनर्जन्म, स्त्रीस्वरूप आणी नवरात्र याची चांगली सांगड घातली आहे.

अभ्या.. गुरुवार, 09/25/2025 - 19:39
हो, हो, प्रभात च्या 'संत तुकाराम' ह्या १९३६ च्या चित्रपटामधील "आधी बीज एकले" ही शांताराम आठवल्यांची रचना कित्येकांना संत तुकाराम रचितच आहे की काय असे वाटले होते, कित्येक अभ्यासकांनी त्यासाठी समग्र गाथा पालथी घातली. इतकेच काय तर आजही युट्युबवर लिरिसिस्ट संत तुकाराम म्हणून उल्लेख आहे. आजही संत तुकारामाची भुमिका केलेले विष्णुपंत पागनीसांचे चित्र कित्येक ठिकाणी संत तुकारामाचे चित्र म्हणूनच वापरले जाते. खरे तुकोबाराय कसे दिसायचे ते माहीत नाही पण आपल्या मिपावरील तुकोबाराय हे सुध्दा चित्र पागनीसांच्या इमेजवरुनच केलेले चित्र आहे.

Bhakti Fri, 09/26/2025 - 11:10
हो ना, चित्रकारांची ,कवींची कलादृष्टी अचंबित करते. ज्ञानेश्वर महाराजांचेही फेटा घातलेले पावलांवर सर्व शुमचिन्ह हे विशेष दृष्टी(अंध) गुलाबराव महाराज यांच्या कल्पनेने चित्रकाराकडून‌ साकारले आहे. येशूचे चित्र पहिल्यांदा कोणी साकारला असेल.रच्याकने तुम्ही चित्रकार आहात तेव्हा एक प्रश्न विंचीचे ' द लास्ट सपर ' हे चित्र तुम्ही पाहिले का?पाहण्याचा प्लॅन आहे का? दिवसाला फक्त २०-३० लोकांना ते पाहण्याची मूभा असते.विंची द कोड पुस्तकामुळे अक्षरशः एक एक तास हे चित्र मी आंतरजालावर पाहत असे. खुपचं विषयांतर झालं पण I am not robot ;)

अभ्या.. Mon, 09/29/2025 - 14:43
विंचीचे ' द लास्ट सपर ' हे चित्र तुम्ही पाहिले का?पाहण्याचा प्लॅन आहे का? नाही हो, म्हणजे चित्र हे अभ्यासक्रमात होते, त्याचे फोटोग्राफ्स आणि प्रतिचित्रे पाहिलेली आहेत. दा विन्ची कोड मध्ये पण त्याचा रेफरन्स पाहिला आहे. पण का कोण जाणे द विन्ची आणि मिकालान्जेलो हे सोबत नाव येते तेंव्हा मिकालान्जेलो उजवा वाटायचा. लिओनार्दो तिघामध्ये वयाने सिनियर होता, बहुप्रतिभांचा स्वामी होता, राफायेल आणि मिकालान्जेलो अभिमानाने फक्त चित्रकार आणि थोडे शिल्पकार होते. विंचीची उगीच प्रचंड हाईप होते असे वाटायचे. त्यामुळेच मला लास्ट सपर, मोनालिसा बघण्यात इंटरेस्ट नाहिये बिल्कुल. पण मिकालान्जेलोच्या 'क्रियेशन ऑफ अ‍ॅडम' साठी सिस्टीन चॅपेल आणि 'पिएता' साठी सेंट पीटर्स बॅसिलिका बघायचेच आहे. त्यासाठी पोपमहाशयांनी येऊ दिले तर व्हॅटिकनला जाऊन येणारे.

Bhakti Mon, 09/29/2025 - 15:49
+१ क्रियेशन ऑफ अ‍ॅडम मध्ये गॉड ज्यात दाखवला तो भाग मेंदूच्या आकाराचा दाखवला आहे हा सिद्धांत वाचला होता.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 21:15
अंतरजालावर जेष्इंठ कवयत्री इंदिरा संत यांच्या नावाने सापडते पण वस्तुता ही कवीता एक मिपाकर दिपाली यांनी लिहीली आहे. असे होते कधीकधी.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 15:31
इथे मात्र आपला संदर्भ चुकला. विठ्तूठला, तू वेडा कुंभार हे गाणे प्रपंच या चित्रपटातील असून चित्रपट १९६१ साली प्रदर्शित झाला होता. मधुकर पाठक दिग्दर्शित, सुधीर फडके यांचे संगीत आणी आवाज. या चित्रपटातील गाणी अधुनिक वाल्‍मीकी गदिमा यांनी लिहीली होती. कथा पटकथा ही त्यांचीच होती. श्रीकांत मोघे,सुलोचना, सीमा देव,शंकर घाणेकर हे दिग्गज कलावंत अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार प्राप्त झालेला कौटुंबिक चित्रपट.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 16:57
होते कधी कधी . त्याबद्दल क्षमस्व वगैरे काही गरज नाही. लिहायच्या ओघात होतात अशा चुका. बाकी पुन्हा एकदा म्हणेन की घट, सृजन,पुनर्जन्म, स्त्रीस्वरूप आणी नवरात्र याची चांगली सांगड घातली आहे.

अभ्या.. गुरुवार, 09/25/2025 - 19:39
हो, हो, प्रभात च्या 'संत तुकाराम' ह्या १९३६ च्या चित्रपटामधील "आधी बीज एकले" ही शांताराम आठवल्यांची रचना कित्येकांना संत तुकाराम रचितच आहे की काय असे वाटले होते, कित्येक अभ्यासकांनी त्यासाठी समग्र गाथा पालथी घातली. इतकेच काय तर आजही युट्युबवर लिरिसिस्ट संत तुकाराम म्हणून उल्लेख आहे. आजही संत तुकारामाची भुमिका केलेले विष्णुपंत पागनीसांचे चित्र कित्येक ठिकाणी संत तुकारामाचे चित्र म्हणूनच वापरले जाते. खरे तुकोबाराय कसे दिसायचे ते माहीत नाही पण आपल्या मिपावरील तुकोबाराय हे सुध्दा चित्र पागनीसांच्या इमेजवरुनच केलेले चित्र आहे.

Bhakti Fri, 09/26/2025 - 11:10
हो ना, चित्रकारांची ,कवींची कलादृष्टी अचंबित करते. ज्ञानेश्वर महाराजांचेही फेटा घातलेले पावलांवर सर्व शुमचिन्ह हे विशेष दृष्टी(अंध) गुलाबराव महाराज यांच्या कल्पनेने चित्रकाराकडून‌ साकारले आहे. येशूचे चित्र पहिल्यांदा कोणी साकारला असेल.रच्याकने तुम्ही चित्रकार आहात तेव्हा एक प्रश्न विंचीचे ' द लास्ट सपर ' हे चित्र तुम्ही पाहिले का?पाहण्याचा प्लॅन आहे का? दिवसाला फक्त २०-३० लोकांना ते पाहण्याची मूभा असते.विंची द कोड पुस्तकामुळे अक्षरशः एक एक तास हे चित्र मी आंतरजालावर पाहत असे. खुपचं विषयांतर झालं पण I am not robot ;)

अभ्या.. Mon, 09/29/2025 - 14:43
विंचीचे ' द लास्ट सपर ' हे चित्र तुम्ही पाहिले का?पाहण्याचा प्लॅन आहे का? नाही हो, म्हणजे चित्र हे अभ्यासक्रमात होते, त्याचे फोटोग्राफ्स आणि प्रतिचित्रे पाहिलेली आहेत. दा विन्ची कोड मध्ये पण त्याचा रेफरन्स पाहिला आहे. पण का कोण जाणे द विन्ची आणि मिकालान्जेलो हे सोबत नाव येते तेंव्हा मिकालान्जेलो उजवा वाटायचा. लिओनार्दो तिघामध्ये वयाने सिनियर होता, बहुप्रतिभांचा स्वामी होता, राफायेल आणि मिकालान्जेलो अभिमानाने फक्त चित्रकार आणि थोडे शिल्पकार होते. विंचीची उगीच प्रचंड हाईप होते असे वाटायचे. त्यामुळेच मला लास्ट सपर, मोनालिसा बघण्यात इंटरेस्ट नाहिये बिल्कुल. पण मिकालान्जेलोच्या 'क्रियेशन ऑफ अ‍ॅडम' साठी सिस्टीन चॅपेल आणि 'पिएता' साठी सेंट पीटर्स बॅसिलिका बघायचेच आहे. त्यासाठी पोपमहाशयांनी येऊ दिले तर व्हॅटिकनला जाऊन येणारे.

Bhakti Mon, 09/29/2025 - 15:49
+१ क्रियेशन ऑफ अ‍ॅडम मध्ये गॉड ज्यात दाखवला तो भाग मेंदूच्या आकाराचा दाखवला आहे हा सिद्धांत वाचला होता.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 21:15
अंतरजालावर जेष्इंठ कवयत्री इंदिरा संत यांच्या नावाने सापडते पण वस्तुता ही कवीता एक मिपाकर दिपाली यांनी लिहीली आहे. असे होते कधीकधी.
लेखनविषय:
मुक्तक
लेखनप्रकार
विचार
#नवरात्री निमित्ताने परवा एक आंतरजालीय व्याख्यान ऐकत होते त्यामध्ये हडप्पा काळापासून ते आताच्या काळापर्यंत 'घट' (मडके) याचे बद‌लले स्वरूप, त्या निगडीत प्रथा सांगितल्या गेल्या.

यांत्रिक घड्याळे

कंजूस ·
यांत्रिक घड्याळे माझा घड्याळांशी संबंध आला तो १९८० मध्ये. काहितरी छंद या दृष्टीने एक जुने मनगटी घड्याळ उघडून ,त्याचे भाग सुटे करून जोडले. मग या घड्याळ रिपेंरिंगची हत्यारे, नवीन सुटे भाग कुठे मिळतील याचा शोध घेतल्यावर मुंबईत जे.जे. हॉस्पिटल आणि भुलेश्वर दरम्यान ही दुकाने सापडली. मग याच घड्याळाबरोबर एक गजराचे घड्याळ आणि भिंतीवरचे टोले देणारे घड्याळही उघडले. तर ही सर्व घड्याळे तांत्रिक पद्धतीची होती. डिजिटल जमाना आला १९९५ मध्ये आणि काम बंद झालं. २००५ नंतर मोबाईल येऊ लागले आणि त्यांनी तर बऱ्याच गोष्टींना बाद केलं.

चौथा कोनाडा Wed, 09/24/2025 - 17:59
भारी रोचक लेख..... भिंतीवरच्या घड्याळाचा किस्सा भारी आहे. आणि आणि तुमचा घड्याळ दुरुस्तीचा छंद सुद्धा ! मी माझे पहिले रिस्ट वॉच घेतले ते नोकरीला लागल्यानंतर पहिल्या दोन-तीन महिन्यातच .... कारण एकदा कंपनीची बस चुकली .. आणि पोहोचायला उशीर होऊन बॉसच्या शिव्या खायला लागल्या... मग मी सोसायटीचा जेमतेम रक्कमेच लोन काढलं... आणि एक सायकल, टाईम स्टार रिस्ट वॉच मनगटी घड्याळ, आणि फेवरलोबा चे गजराचे घड्याळ.... मनगटी घड्याळ घेण्याचे माझे बजेट नव्हते म्हणून टाईम स्टार घ्यायला लागले.....

प्राईम स्टार पहिले एक-दोन वर्ष ठीक चालले नंतर मात्र कटकटी सुरू केल्या.... काही वर्षांनी एचएमटी घेतले आणि टाइम स्टार धाकट्या भावाला देऊन टाकले.... त्यांनी कुठेतरी हरवून टाकलं, माझी बोलणी खाल्ली .... 1992 साली टायटन नवीनच आले होते तेही सोसायटीच्या लोनवर मिळत होते रुपये दहाशे पन्नास तीन हप्त्यावर... हे मात्र बेस्ट चालले... पुढे कंपनीने एका समारंभा निमित्त कंपनीचा लोगो असलेल्या मोठी डायल असलेलं सोनेरी सुंदर घड्याळ भेट दिले... सर्वच काम डिजिटल सुरू झाल्यानंतर स्क्रीनवर सतत वेळ दाखवणारी पट्टी होती.... घड्याळाची गरज कमी होत गेली हळूहळू मनगटी घड्याळ वापरायचं विसरून गेलो आता मोबाईल मध्येच बघत असतो

धर्मराजमुटके Wed, 09/24/2025 - 19:25
माझा घड्याळांशी संबंध आला तो १९८७-८८. माझे वडील घड्याळ दुरुस्ती करणारे होते. हातातली घड्याळे, भिंतीवरची घड्याळे (लोलक असलेली, चिऊताई बाहेर येणारी वगैरे). काही काळ ते टॉवर क्लॉक्स देखील दुरुस्त करत. नंतर ते कंपनीत हजेरी लावणारी घड्याळे दुरुस्त करण्याच्या कंपनीत कामाला लागले. आपणापैकी कोणी २००० सालाच्या अगोदर कोणत्याही मोठ्या ठिकाणी नोकरी केली असेल तर तुमचा ह्या घड्याळाशी नक्कीच संबंध आला असेल. त्यात एक कागदी कार्ड टाकून हँडल दाबले की तुम्ही कामावर येण्याची / जाण्याची तारीख / वेळ त्यावर उमटत असे. कारखान्यांत उशीरा कामावर येणारे, कामाला खोटी / लवकरची हजेरी लावून देण्यासाठी बरेच लोक आमिश दाखवत / धमक्या देखील देत असत). टाईम किपर हा कारखान्यातला एक शक्तीमान हुद्दा होता. मला चित्र डकवता येत नाही म्हणून खाली त्या घड्याळ्याच्या चित्राची लिंक/ दुवा देत आहे. हजेरी लावणारे घड्याळ दूवा क्र. २ तिकडे त्यांनी जवानीची बरीच वर्ष काढली आणि ९०-९२ साली शेठकडे ८०० ऐवजी १००० रुपये पगार मागीतला तेव्हा त्यांना शेठने कामावरुन काढून टाकले. नंतर त्यांनी त्याच क्षेत्रात स्वत:चा व्यवसाय सुरु केला. त्या व्यवसायाच्या जोरावर त्यांनी बरीच प्रगती केली आणि आम्हाला चांगले दिवस दाखवले. एक वेळ अशी होती की घाटकोपर पासून ठाणे पर्यंत लाल बहादूर शास्त्री मार्गावर जेवढ्या कंपन्या होत्या तिकडे सगळीकडे वडीलांना कामे मिळत गेली. एक एक घडयाळाचे वजन २२-२५ किलो असायचे आणि आम्ही त्याकाळी डोंगरावर (उंचावर राहायचो). घड्याळ दुरुस्तीसाठी घरी आणायचे तर अंगावर काटा उभा राहायचा. कमीत कमी १००-१५० पायर्‍या चढून ते घरी न्यावे लागायचे. घरी कोणीही नवागत आला आणि आजूबाजूच्या परिसरात "घड्याळवाले" म्हणुन विचारले की ओळखणारे कोणीही त्यांना घरी आणून सोडायचे. मी देखील कॉलेज जीवनात असताना त्यांना मदत म्हणून ५-७ वर्षे ह्या कामात मदत केली. साधारण २००० सालापर्यंत सगळीकडे संगणक दिसू लागली आणि नंतर कार्ड पंच करणारी मायक्रोप्रोसेसर वर आधारीत हजेरी घड्याळांनी बाजारात प्रवेश केला. तेव्हा वायटुके ची चर्चा जोरात होती आणि मी देखील ही संगणकावर आधारीत हजेरी घड्याळे बंद पडतील आणि आपले जुने सोनेरी दिवस परत येतील अशा मुर्खांच्या नंदनवनात वावरत होतो. मात्र जग जेथून सुरु झाले तेथून पुढे जाते, मागे येत नाही हे घड्याळाच्या व्यवसायात असून मला तेव्हा कळाले नाही. (घड्याळ बंद पडते त्याप्रमाणे जग करोना काळात काही प्रमाणात तात्पुरते बंद पडले हा एकमेव अपवाद ). काही काळ मी देखील 2030 सर्किट वर आधारीत घड्याळे असेंब्ली करुन विकायचा उत्साही उद्योग केला. मजा यायची. एचएमटी / अजंता च्या अगोदर Favre Leuba (गावठी उच्चार फावर लुबा) या कंपनीचे देखील एक साम्राज्य होते. टायटन, सिको , सिटीझन, त्यामानाने फार नंतरचे . सांगायचा मुद्दा म्हणजे माझ्या बाबतीत घरात दिवसरात्र अनेक घड्याळे असल्यामुळे सतत वेळ दिसत राहायचा आणि टकटक आवाज कानात घुमत राहयचा. त्यामुळे आयुष्यात विकत घेऊन कधी घड्याळ हाती बांधले नाही. लग्नात जोडी घडी मिळाली (नवरा बायकोचे सेम डिझाईनचे घड्याळ). बायकोची मर्जी सांभाळ्ण्यासाठी काही दिवस हातात घातले नंतर ठेऊन दिले. कामानिमित्त कंपनीत गेलो तरी संबंध घड्याळाशीच. त्यामुळे हातात घड्याळ न बांधताच जवळपास अचूक वेळ ओळखण्याची कला साध्य झाली होती. आता मोबाईलमधे वेळ दिसते ती वेगळी गोष्ट पण अजूनही हातात घड्याळ बांधून मिरवावे असे वाटत नाही. नंतर इलेक्ट्रॉनिक हजेरी घड्याळे वाढत गेली आणि आमचा व्यवसाय बंद पडला. मी देखील जड अंतःकरणाने शत्रुच्या गोटात प्रवेश केला. (संगणकीय क्षेत्रात प्रवेश केला). तुमच्या लेखामुळे ह्या आठवणी जाग्या झाल्या.

कंजूस Wed, 09/24/2025 - 21:14
@धर्मराजमुटके, तुमचा अनुभव वाचून फारच आनंद झाला. तुमचे वडिल आणि तुम्ही खरेच घड्याळजी. या छंदाबद्दल लिहिण्याचा योग आलाच नाही. २०१२ मध्ये मिपावर आलो आणि घड्याळे रिपेरिंग ९५लाच बंद झाले होते. तसेच ही घड्याळेही बाजारातून मागे पडली होती. अभ्या.. याच्या खरडफळ्यावरच्या खरडीमुळे चालना मिळाली आणि चामुंडराय यांची विनंती आल्यावर विचार केला की जरा लेखाला सुरुवात तर करू. अजून बरेच किस्से आहेत ते लिहीन.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 22:09
यात दाखवलेलं ह. ला. घ. बरंच जुनं दिसतंय. आमच्या कंपनीत साधरण १९८५-९० च्या आसपास खालील प्रकारचे ह. ला. घ. वापरात होते. HLV1234 आणि प्रचित दाखवलेले कार्डस, आणि डावीकडे दाखवलेला कार्ड स्टॅण्ड हा आमच्या त्या वेळच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग होता.

अनिरुद्ध प Wed, 10/01/2025 - 14:09
मी स्वतः या प्रकारच्या यन्त्राचि निर्मिति आणि सेवा देण्याच्या कम्पनित नोकरिला होतो, त्याच वेळि रेल्वेने सुद्धा अशी टिकिट वेन्डिन्ग मशीन मुम्बै त सर्व रेल्वे स्थानका वर बसवली होति त्यात कुपन टाकुन पन्च केले असता स्थानकाचे नाव आणि वेळ उमटत असे आणि आपण त्या वर प्रवास करु शकत असु. असो . . . लेख आवडला.

धर्मराजमुटके गुरुवार, 10/02/2025 - 18:08
मी स्वतः या प्रकारच्या यन्त्राचि निर्मिति आणि सेवा देण्याच्या कम्पनित नोकरिला होतो
 नॅशनल, डिजीटल, दिव्या की अजुन वेगळीच कोणती कंपनी ?

अनिरुद्ध प Fri, 10/03/2025 - 12:39
ठाणे येथे अमेरिकन वाच कम्पनी नावाचे दुकान होते ते सुद्धा अशा प्रकारच्या यन्त्रान्चि निर्मिति करत होते. आता ते अजुन चालु आहे का ते माहित नाही.

धर्मराजमुटके Fri, 10/03/2025 - 17:34
अमेरीकन वॉच कंपनी अजून आहे ठाण्यात पण आता हजेरी मशीन, कुपन वॅलीडेटींग मशीनचे काम बंद केले आहे. हातातली आणि भिंतीवरील घड्याळे विकतात.

कंजूस Wed, 09/24/2025 - 21:00
सर्व प्रतिसादकर्त्यांचे आभार. साठ सालच्या अगोदरच्या सर्वांना आपले पहिले घड्याळ कधी घेतले असे घेतले यांच्या आठवणी येत राहातात. कारण फक्त यांत्रिक घड्याळे मिळत होती आणि तीही महाग होती. तीनशे रुपयांना शिलाई मशिन येत असे आणि घड्याळाची तीनशे रुपयांना असे. तर सामान्य मनुष्यांस पगार तिनशेच्या आसपास असे.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 06:58
वय वर्ष विस.पहिले घड्याळ पन्नास वर्षापुर्वी १९७५ साली घेतले होते. तबकडीवर टाईमस्टार असेच काहीतरी लिहीलेले आठवते. रूपये एकशेवीस असेच काही आठवते पण नक्की नाही. दुकानातून युनिट मधे परत जाईपर्यंत बंद पडले. कार्य बहुलतेमुळे पंधरा दिवस दुकानात जाऊ शकलो नाही. तसेही युनिट पासून दहा बारा किलोमीटर दुकान दुर होते. दुकानदार बदमाश निघाला म्हणला हे माझ्याकडून घेतलेच नाही. त्याने मला पावती दिलीच नव्हती. "हम बैठे है ना", अशी गॅरंटी, वॉरंटी दिली होती.खुप बाचा बाची झाली.पण तो ऐकेनाच. शेवटी सटकली आणी माझ्या मित्रानी व मी काऊंटर असलेली नवी जुनी घड्याळे जमिनीवर फेकून दिली आणी पळून गेलो. घड्याळे फुटली काही गटारात पडली बर्‍यापैकी नुकसान झाले अर्थात माझे पैसेही बुडाले कारण त्यावेळेस पैसे जमा करून अशा गोष्टी घ्याव्या लागत. पावती नसल्याने त्याला आमचे नाव गाव पत्ता माहीत नव्हता व मी पण त्या बाजूला फिरकलो नाही. कारण छावणी फार दुर होती. त्यावेळेस एच एम टी घड्याळ कॅन्टीन मधे यायचे पण त्या साठी नंबर लावावा लागत असे. दुसरे घड्याळ कॅन्टीन मधून एच एम टी सोना यलो डायल घेतले. सुट्टीवर गेल्यावर मित्राने काढून घेतले व पैसे खिशात कोंबले. पुढे हाच सिलसिला चालू राहीला. "घे घड्याळ, जा सुट्टीवर, दे मेव्हण्याला,आमक्ल्या,ढमक्याला", बहुतेक वेळा माझे पैसे बुडाले. "तुम्हाला काय, सगळं फुकटात मिळतं",अशी सर्व मित्र,नातेवाईक यानी करून घेतलेली सोईस्कर कल्पना. पुढे एच एम टी चे क्रेझ कमी झाली व पाच सात वर्षानंतर मनगटावर एक घड्याळ स्थिरावले......

अमरेंद्र बाहुबली Wed, 09/24/2025 - 22:41
एख आवडला. एवढे छोटे यंत्र तास, मिनिट, सेकंद ह्यांचे काटे अचूक कसे चालतात ह्याचे नेहमीच कुतूहल वाटत आले आहे, एकदा युट्यूबवर समजून घ्यायचा प्रयत्न केला होता.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 08:24
अकरावी झाल्यावर पहिले घड्याळ घेतले. ७१ साली फावरलुबा घड्याळे तीनशे रुपयांना मिळत. परंतू कस्टम्स खात्याने पकडलेली घड्याळे 'अपना बाजार' सारख्या दुकानांतून १५०-२०० रुपयांना विकली जात. त्यासाठी दुकानाबाहेर रांग लावावी लागे. आठ वाजता दुकान उघडल्यावर त्या दिवशीची चार पाच घड्याळे पहिल्या गिऱ्हाइकास दाखवली जात. तर असे मला १६० रुपयांचे फावरलुबा मिळाले. ते मी बरीच वर्षे वापरले.

आग्या१९९० गुरुवार, 09/25/2025 - 11:38
१९७५ चे Tressa Swiss made चावीचे ,स्टील डायल आणि पट्टा असलेले घड्याळ आहे माझ्याकडे. आजोबांनी घेतले होते मला. कधीच बिघडले नाही, अद्याप चालू आहे. रोजच्या रोज चावी दिल्यास अजिबात सेकंदभर मागे पुढे होत नाही. वीस वर्षापूर्वी थंडीच्या दिवसात पहाटे बाईकवरून जात असताना अचानक काच निखळून आली आणि फुटली. फुटलेली काच घेऊन ओळखीच्या घड्याळ दुरुस्ती करणाऱ्या काकांकडे नवीन काच बसवण्यासाठी घेऊन गेलो. त्यांनी पूर्ण मुंबईमध्ये शोध घेतला त्या साईझची वक्राकार तशीच काच मिळाली नाही. शेवटी त्यांनी सपाट पृष्ठभाग असलेली काच लावली. काच बसवण्यापूर्वी त्यांनी घड्याळ खोलून त्यांच्याकडील ब्रशने साफसूफ करून दिले. काम झाल्यावर त्यांनी ह्या घड्याळाची स्प्रिंग आणि आतील यंत्र हे खूप उच्च दर्जाचे आहे असे सांगितले. कधी भविष्यात बिघडले तर माझ्याकडे घेऊन ये फुकटात दुरुस्त करून देईन पण बाहेर दुसरीकडे दुरुस्तीला देऊ नको. अद्याप तशी वेळ आली नाही. आता ते काका आणि त्यांचे दुकानही नाही. हे घड्याळ वॉटरप्रूफ नव्हते. पावसाळ्यात काचेच्या आत वाफ जमून काच धुरकट होत असे. मनगटाच्या उष्णतेचे काही वेळाने वाफ निघून जायची. काचेवर बोटाने घर्षण केले की तात्पुरता धूसरपणा निघून जायचा. त्या काळी घडाळ्यात किती jewels आहेत ह्याचा उल्लेख असायचा. आतील jewels च्या संख्येवर घडाळ्याची किंमत ठरत असे. माझ्याकडील घड्याळ १७ jewels चे आहे.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 14:28
खरं आहे. काही घड्याळे उघडताना फार काळजी घ्यावी लागते. स्विस घड्याळात विशेषकरून. घड्याळात नदी स्प्रिंग ही एका गोल डबीत बसवलेली असते. त्या डबीला बाहेरून दाते असतात. तर ही डबी बाजूच्या सेंट्रल वीलला फिरवते. ओवरहॉलिंग करताना या डबीचे झाकण उघडून त्यातली स्प्रिंग बाहेर काढून सर्व पेट्रोलने स्वच्छ करून परत ती आत बसवायची असते. पण.... स्विसच्या काही घड्याळांत या डबीवर "DO NOT OPEN" असे लिहिलेले असते. तर हे न वाचताच जर ओपन केलीच तर घड्याळ वाल्याला ती परत बसवणे जमत नाही. तो मेलाच. गिऱ्हाइकाला नवीन घड्याळ घेऊन द्यावे लागते.

सुबोध खरे गुरुवार, 09/25/2025 - 12:20
सातवीची स्कॉलरशिप मिळाली १९७७ तेंव्हा वडिलांनी एच एम टी विजय हे घड्याळ घेतले होते. त्यानंतर बरीच वर्षे ते घड्याळ माझ्या मनगटावर होते. नंतर १९९१ एम डी ला ऍडमिशन मिळाली तेंव्हा वडिलांनी टायटन चे सुंदर सोनेरी घड्याळ चामड्याचा पत्ता असलेले होते. १९८७ साली नौदलात रुजू झालो तेंव्हा पासून वाटायचं कि आपल्या हातावर काळ्या रंगाचं इलेक्ट्रॉनिक घड्याळ असावं. पण उगाच पैसे खर्च का करा. वर लिहिलेली दोन घड्याळं होतीच. १९९६ साली दिवाळीला घरी आलो होतो तेंव्हा डोक्यात एक विचार चमकला कि बायको कडे १५-२० साड्या असल्या तरी नवीन साडी घेतलीच जाते मग मी एक जास्त घड्याळ घेतलं तर काय झालं. तसाच उठलो आणि ठाण्याला पोंक्षे वॉच कंपनीत जाऊन ४०० रुपयाला कॅसिओचा क्रोनोग्राफ घेऊन आलो. ते २००६ मध्ये नौदलातून निवृत्त होईपर्यंत हातावर होतं. नंतर ते मुलाने घेतलं. २००८ मध्ये एशियन हार्ट इन्स्टिट्यूट मध्ये विभागप्रमुख असताना एक सिटीझनचं घड्याळ विकत घेतले सोनेरी कडा असलेलं पांढरें घड्याळ त्याला छान चामड्याचा पत्ता होता. ते पाहून एका मित्राने विचारलं कितीला घेतलं ? मी त्याला म्हणालो तूच सांग तो १५ हजार म्हणाला दुसऱ्या मित्राने तसंच विचारलं तेंव्हा त्यालाही हेच म्हणालो तूच सांग तो म्हणाला २० हजार असेल. मी फक्त हसलो. तो खनपटीसच बसला. शेवटी मी म्हणालो तुझा विश्वास बसणार नाही पण हे घड्याळ केवळ ७५ रुपयाला कुर्ला स्टेशनच्या पुलावर घेतलं आहे. ते माझ्या मनगटावर आहे म्हणून त्याची किंमत लोक १५ हजार /२० हजार सांगतात. कारण मी मोठ्या कॉर्पोरेट रुग्णालयात मोठा डॉक्टर आहे म्हणून. किंमत घड्याळाची नाही तर ते वापरणाऱ्या मनगटाची असते. अर्थात घड्याळ चिनी बनावटीचे होते पण सव्वा वर्षे बिनतक्रार चालले. बॅटरी संपल्यावर बॅटरी ची किंमत ७५ रुपये सांगितली मी नकार दिला. केवळ ७५ रुपयात चामड्याच्या पट्ट्यासकट एक वर्ष अचूक चालणारं घड्याळ हे आश्चर्य च नव्हे काय? त्यांनतर मी घड्याळ वापरणे सोडूनच दिले आहे. दवाखान्यात आणि घरात समोरच घड्याळं आहेत आणि बाकी सोनोग्राफी मशीनवर काळवेळ दिसते तशी भ्रमणध्वनीतहि आहे. मग घड्याळ लागतेच कशाला? तीन टायटनची आणि एक एच एम टी विजय अशी घड्याळे पडून आहेत.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 14:32
अशी घड्याळे घेऊन काही लोक येतात. ती त्यांच्या नातेवाईकांची आठवण असते. चष्मा किंवा घड्याळ आठवण म्हणून ठेवणे सोपे असते. वापरणार नाही पण चालू स्थितीत करून द्या सांगणारे येतात.

विजुभाऊ गुरुवार, 09/25/2025 - 14:53
सुरवातीला शाळेत परिक्षेला जाताना आईचे एच एम टी चे घड्याअळ वापरले. नंतर कॅसिओ चे डिजिटल घड्याळ स्टील पट्टावाले वापरले ते बरीच वर्षे टिकले. नंतर पहिली नोकरी लागल्यावर वडिलानी टायटन चे घड्याळ दिले. ते पाचसहा वर्षे वापरले. नंतर पट्टा खराब झाल्यामुळे रस्त्यात हरवले.. लाग्नात सोनाटाचे गोल्डन पट्ट्याचे घड्याळ मिळाले. ते अजूनही ( २५ वर्ष झाली ) वापरतो. खरेतर घड्याळाची गरज पडत नाही. पण ते घड्याळ एक आठवण आणि एक दागिना मणून वापरतो. सोनाटाच्या घड्याळाचे पॉलिश अजूनही टिकून आहे. एकदम नव्यासारखे दिसते

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 21:35
खरडफळा हे उत्तमोत्तम धाग्यांचे उगमस्थान झाले आहे!
आता पर्यन्त खरडफळा क्वचित वापरला आहे.... फार काही व्यक्तिगत असेल तरच खफ वापरणे बाकी धागा काढला त र सर्वांनाच चर्चा करता येते.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 15:21
घरातील गजराचं स्टील चे घड्याळ उघडून ठिक करण्याचा उपद्व्याप कैलास होता पण जमला नाही. मग ते मारूती मंदिर समोरील घड्याळवाल्याकडे दुरूस्त करण्यास दिले. तेच घड्याळाचे वैकुंठ ठरले. पुन्हा बिचारे कधीच घरी आले नाही. १९९० मधे बेसिक कॉम्प्युटर लँग्वेज शिकलो. If then else loop लावून पहिले,अर्थात माझ्या आयुष्यातले डिजीटल घड्याळाचा कोड लिहून डेस्क टाॅपवर चिकटवले. त्यावेळेस संगणक एक जादूई खेळणे होते. सगळ्यांनाच आश्चर्य वाटायचे.

गोरगावलेकर Fri, 09/26/2025 - 11:04
कंजूसजी , आपला लेख माझ्या जेठांना वाचण्यासाठी पाठवला होता . त्यांचे गावी असतांना घड्याळ दुरुस्ती - विक्रीचे छोटेसे दुकान होते (साधारण ४ ५ -५ ० वर्षांपूर्वी ) त्या काळी हेनरी सॅन्डोज ची मनगटी घड्याळे चालत . लोक गमतीने यांना हरी सांडूचे घड्याळ म्हणत . भांडवल नसल्याने विविध प्रकारची घड्याळे विक्रीला ठेवणे जमत नव्हते . तेव्हा हरी सांडूचे मूव्हमेंट (केसच्या आतील मशीन ) साधारण ८० रुपयाला मिळे . डायल, केस , पट्टा २ ० -ते २ ५ रुपये . वेगवेगळ्या प्रकारच्या डायल , केस दुकानाच्या काउंटरमध्ये काचेच्या खाली मांडून ठेवत . गिऱ्हाईक आधी डायल वगैरे निवडत आणि त्यानंतर १ ५ -२ ० मिनिटात मूव्हमेंट बसवून घड्याळ दिले जायचे . अगदी लग्नाची खरेदी करणारा नवरदेवही असेच घड्याळ घ्यायचा . घड्याळाची वेळ मागे पडते किंवा पुढे जाते या तक्रारी तर रोजच्याच . यासाठी मूव्हमेंटमध्ये एक गोलाकार स्प्रिंग असायची तिला 'बालतार' म्हणत. ती आखूड-लांब करून किंवा बदलून काम व्हायचे . लेख आवडला आणि लेखाच्या निमित्ताने त्यांच्याही आठवणी ताज्या झाल्या.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 11:43
धन्यवाद. मी पण पहिले घड्याळ उघडले ते हेनरी सॅन्डोज 96 . त्यावरच हात साफ केला. ठिकठिकाणी गावागावात विश्वासू घड्याळवाले असत. घड्याळ घ्यायचे म्हणजे त्याच्याकडेच असा परिपाठ होता.

अनन्त्_यात्री Fri, 09/26/2025 - 14:13
|आजीचे घड्याळ | आजीच्या जवळी घड्याळ कसले आहे चमत्कारिक, देई ठेवुनि तें कुठे अजुनि हे नाही कुणा ठाउक; त्याची टिक टिक चालते न कधिही, आहे मुके वाटते, किल्ली देई न त्यास ती कधि, तरी ते सारखे चालते // "अभ्यासास उठीव आज मजला आजी पहाटे तरी," जेव्हा मी तिज सांगुनी निजतसे रात्री बिछान्यावरी साडेपाचही वाजतात न कुठे तो हाक ये नेमकी "बाळा झांजर जाहले, अरवला तो कोंबडा, उठ की !"// ताईची करण्यास जम्मत, तसे बाबूसवे भांडता जाई संपुनियां सकाळ न मुळी पत्ता कधी लागता ! "आली ओटिवरी उन्हे बघ!" म्हणे आजी, "दहा वाजले ! जा जा लौकर !" कानि तो घणघणा घंटाध्वनी आदळे.// खेळाच्या अगदी भरांत गढुनी जाता अम्ही अंगणी हो केव्हा तिनिसांज ते न समजे ! आजी परी आंतुनी बोले, "खेळ पुरे, घरांत परता ! झाली दिवेलागण, ओळीने बसुनी म्हणा परवचा ओटीवरी येउन !"// आजीला बिलगून ऐकत बसू जेव्हा भुतांच्या कथा जाई झोप उडून, रात्र किती हो ध्यानी न ये ऐकता ! "अर्धी रात्र कि रे" म्हणे उलटली, "गोष्टी पुरे ! जा पडा !' लागे तो धिडधांग पर्वतिवरी वाजावया चौघडा// सांगे वेळ, तशाच वार-तिथीही आजी घड्याळातुनी थंडी पाऊस ऊनही कळतसे सारें तिला त्यांतुनी मौजेचे असले घड्याळ दडुनी कोठे तिने ठेविले? गाठोडे फडताळ शोधुनि तिचे आलो ! तरी ना मिळे !// _ केशवकुमार (प्र. के. अत्रे)

राजेंद्र मेहेंदळे Fri, 09/26/2025 - 17:34
आणि अनेक आठवणी सुद्ध्हा जाग्या झाल्या. दहावी पर्यंत घड्याळ नव्हते त्यामुळे परीक्षेला जाताना वडीलांचे एच एम टी घड्याळ घालुन जायचो कधीतरी. पण त्याला फिरवुन बांधायचा स्टील पट्टा होता त्यामुळे बांधायला कठीण जायचे. त्याला रोज कामवरुन आल्यावर चावी द्यावी लागे. त्याच वेळी घरातील फावर ल्युबाच्या गजराच्या घड्याळालाही. a मग मोठ्या बहिणींची घड्याळे कधीतरी लाडीगोडी लावुन वापरायचो. मग कधीतरी कॉलेजात गेल्यावर वडीलांनाच एक टायटन घड्याळाची जोडी भेट मिळाली त्यातले एक मी घेतले. ते लोकल ट्रेनमध्यी हरवले. मग मधेच एक स्पोर्ट डिजिटल वॉच भेट मिळाले ते वापरले. मात्र २००२ पासुन मोबाईल हाती आला आणि घड्याळ वापरणे सोडले ते आजतागायत. असाच एक लेख चश्मा या वस्तू बद्दल लिहावा म्हणतो.

टर्मीनेटर Fri, 09/26/2025 - 18:02
परवा केवळ "नॉस्टॅलजिक केलंत कंकाका..." एवढंच लिहून पोच पावती दिली होती. आज सगळ्यांचे प्रतिसाद वाचले, मस्तच आठवणी / किस्से आहेत सगळ्यांचे आणि त्यातल्या अनेक गमतींशी कमी-अधिक साधर्म्य असणाऱ्या माझ्याही आठवणी असल्यामुळे त्यांच्याशी पटकन रिलेट होता आले त्यामुळे मजा आली! धर्मराजमुटकेंच्या प्रतिसादातील आठवणींशी बऱ्यापैकी समांतर म्हणता येतील अशा गेल्या चार दशकातल्या माझ्या घड्याळ्यांविषयीच्या अनेक आठवणी आहेत त्यातल्या काही दोन मेगाबाईटी प्रतिसादांत लिहितो 😀 माझ्या आईच्या तीन मावश्यांपैकी सगळ्यात धाकटी मावशी पेणची. तिच्या मिस्टरांचे बाजारपेठेत 'आदर्श वॉच कंपनी' नावाचे घड्याळ विक्री आणि दुरुस्तीचे सुमारे पाऊणशे वर्षांपूर्वी सुरु झालेले दुकान आहे. ऐशीच्या दशकात अगदीच लहान म्हणजे शिशुवर्ग - बालवर्गात असल्यापासून उन्हाळ्याच्या सुट्टीत दरवर्षी आम्ही मावस-मामे भावंडे आमच्या आयांबरोबर दोन-तीन दिवसांसाठी पेणला जायचो. सख्खा मामा बदलापूरला राहायचा पण अंबरनाथला ऑर्डनान्स फॅक्टरीत नोकरीला असणारा हा मामा प्रेमळ असला तरी त्याच्या (अति)शिस्तप्रिय स्वभावामुळे आम्हाला त्यावेळी तो फार कटकट्या वाटायचा त्यामुळे आजोळी जायला आम्ही सगळी भावंडे नाखुष असायचो. त्याच्या अगदी उलट परिस्थिती पेण मुक्कामी असायची. मावशीआजीला तीन मुलं, त्यांच्या आणि आमच्या वयातही फार काही मोठे अंतर नसल्यामुळे ते तिघे आम्हाला 'मामा' नामक नातेवाईक न वाटता अगदी जवळचे मित्रच वाटतात आणि त्यांना आम्ही सगळे कायम नावानेच बोलवत आलो आहोत. ह्या तिघांपैकी सगळ्यात थोरला माझ्यापेक्षा दहा वर्षांनी आणि सगळ्यात धाकटा फक्त चार वर्षांनी मोठा आहे. अभ्यास सोडून बाकीच्या सगळ्या ऍक्टिव्हीटीज मध्ये पुढे आणि द्वाडपणा/मस्तीखोरपणाची एखादी स्पर्धा ठेवली असती तर प्रथम पारितोषिक तिघांना विभागून द्यावे लागले असते एवढे अतरंगी. त्यांचे घर/वाडाही चांगला प्रशस्त असल्याने पाच-पंचवीस पाहुणे एकाचवेळी आले तरी जागेची अडचण नव्हती, त्यापेक्षाही जास्त मंडळी जमली तर पोटमाळा होताच! अंगणात आणि परस बागेत आंबा, चिकू, जांभूळ, शेवगा, विविध प्रकारची फुलझाडे आणि एक विहीर आहे. ह्या सगळ्या गोष्टी फार आवडीच्या असल्या तरी खरी मजा त्यांच्या दुकानात यायची. खूप जुन्या चाळीतले तळमजल्यावरचे त्यांचे दुकान लांबीला चांगलेच मोठे होते. 'आगे दुकान, पीछे मकान' अशा प्रकारची रचना असल्याने आजू-बाजूला गुजराती, मारवाडी लोकांची सोनाराची, भांड्या-कुंड्यांची, किराणा वगैरेची दुकाने होती. ती मंडळी पुढच्या भागात आपले व्यवसाय करायची आणि मागच्या खोल्यांमध्ये संसार थाटून होती पण ह्यांच्या पुढच्या व्यावसायिक जागेचा आणि त्या मागच्या तीन खोल्यांचा वापर केवळ व्यावसायिक कारणासाठीच होत असल्याने ते खूप मोठे वाटायचे. पुढच्या दर्शनी भागात ज्याला आपण दुकानाचा गाळा म्हणू, त्यात सर्वात पुढे काचेच्या डिस्प्ले काउंटरमध्ये जेन्टस-लेडीज मनगटी आणि स्टीलची चकचकीत गजराची घड्याळे ठेवलेली असत आणि डाव्या आणि उजव्या बाजूच्या संपूर्ण भिंतींवर आणि समोरच्या भिंतीवर आतल्या भागात जाण्यासाठी असलेल्या दरवाजाचा भाग सोडून बाकीच्या भागावर बहुतांश 'Scientific' कंपनीची लाकडी बॉडीची, काचेचा दरवाजा असणारी लोलकवाली, ठोके पडणारी चावीची मोठी घड्याळे लावलेली असत, त्यातल्या बऱ्याचशा घड्याळांना चावी दिलेली असायची. त्यांचे जेव्हा टोल पडायचे ते ऐकायला खूप मजा यायची, विशेषतः बारा वाजता जेव्हा अनेक घड्याळ्यांचे बारा टोल एकाच वेळी वाजायचे तेव्हा जी कर्णमधुर अशी नादनिर्मिती व्हायची ती खूपच खास वाटायची. मध्यभागी दुरुस्ती करण्यासाठी मध्ये पाय ठेवण्यासाठीची जागा आणि डाव्या-उजव्या बाजूस स्पेअरपार्टस आणि छोटी-मोठी औजारे/हत्यारे ठेवण्यासाठी अनेक ड्रॉवर्स आणि दुरुस्ती दरम्यान घड्याळाच्या नाजूक भागांमध्ये धूळ-माती जाऊ नये म्हणून टेबल लॅम्पने सुसज्ज अशी काचेची मोठी पेटी असलेले लाकडी टेबल असायचे. त्या पुढच्या दुसऱ्या खोलीत लहान-मोठ्या 'पेटी पॅक' घड्याळ्यांचा स्टॉक असायचा आणि त्या पुढच्या तिसऱ्या खोलीत एका कोपऱ्यात टेबलवर घड्याळाच्या सर्व सुट्या भागांची स्वच्छता करण्यासाठी Elma ह्या जर्मन कंपनीचे वॉच क्लीनिंग मशीन आणि दुसऱ्या कोपऱ्यात एक लांब-रुंद लाकडी टेबल होते ज्याचा उपयोग जड औजारे वापरून मोठी घड्याळे उघडण्यासाठी केला जायचा. त्या पुढची शेवटची चौथी खोली ही त्या चाळीच्या मूळ आराखड्यानुसार स्वयंपाक घर होते. ह्या खोलीत मोरी आणि ओटा होता. त्या ओट्यावर विक्री झालेल्या घड्याळ्यांचे आणि सुट्या भागांचे टाकाऊ पॅकिंग मटेरियल आणि खाली चहा पावडरच्या पॅकिंसाठी वापरले जाणारे हलक्या लाकडाचे दोन खोके ठेवलेले असायचे. त्यातल्या एकात चावीच्या लहान-मोठ्या घड्याळ्यांच्या निकामी झालेल्या स्प्रिंग्स आणि अन्य लोखंडी सुटे भाग तर दुसऱ्या खोक्यात निकामी झालेले पितळी सुटे भाग भंगारात देण्यासाठी जमा केले जायचे. भरपूर हवा-उजेड आणि जा-ये करायला मागच्या बाजूला दुसरा दरवाजा असणारी ही खोली आमची खेळण्यासाठीची सगळ्यात आवडती जागा होती. पत्ते, सापशिडी, ल्युडो, नवा व्यापार असे बैठे खेळ तर चालायचेच पण त्या व्यतिरिक्त त्या भंगार द्यायला म्हणुन जमा केलेल्या लहान मोठ्या निकामी स्प्रिंग्स आणि गिअर्स/चक्री अशा वस्तूंचाही वापर करून आमचे काहीतरी उपदव्याप चालायचे. तुटलेल्या स्प्रिंग्सना चावी दिल्यासारखे हाताने गुंडाळून बॉल स्पिन करताना आपण देतो तशी फिरकी देत जमिनीवर सोडल्या की त्या मूळ पदावर येताना अल्पकाळ भुईचक्रासारख्या फिरायच्या. काही वेळा त्या पातळ पट्ट्यांच्या स्प्रिंग्स गुंडाळताना ग्रीप सैल झाली तर बोटे ब्लेड लागल्यासारखी किंचित कापलीही जायची किंवा फिरकी देत जमिनीवर सोडताना अंदाज चुकला तर फॉक्कन उघडणाऱ्या त्या स्प्रिंगचा कोणाच्यातरी पायावर सप्पकन फटका बसायचा आणि चांगलाच वळही उठायचा 😀 मोठ्या घड्याळातले निकामी पितळी गिअर्स आणि चक्र्या-चकत्यांचा वापर करून खेळायचा एक खेळ आम्हाला काकांनी शिकवला होता. काका म्हणजे मावशीआजीचे मिस्टर, म्हणजे म्हंटल तर माझे आजोबाच, पण गंमत म्हणजे त्यांच्या कुटुंबातले सर्व सदस्य आणि आम्ही सर्व नातेवाईक मंडळी त्यांना पहिल्यापासून काकाच म्हणतो, हे तिन्ही मामा लोकही त्यांना बाबा, पप्पा किंवा डॅडी वगैरे न म्हणता 'काका'च म्हणतात. मला हा प्रकार तेव्हाही आणि आताही विचित्रच वाटतो खरा, पण आहे ते असंच आहे 😀 ते असो... तर ह्या काकांच्या शेजारी राहणारे रिसबूड म्हणुन एक गृहस्थ होते. ह्या सख्ख्या शेजाऱ्याचा पोळपाट-लाटणी, ताक घुसळायची रवी, विळीचे पाट, बसायचे पाट, टिपऱ्या, विविध हत्यारे आणि हात अवजारांच्या मुठी, वायरिंगसाठी लागणाऱ्या बॅटन पट्ट्या अशा अनेक प्रकारच्या लाकडी वस्तू बनवण्याचा कारखाना काकांच्या दुकानाच्या बरोबर समोर, रस्त्याच्या पलीकडे होता. लेथ मशीन आणि कुठल्या कुठल्या मशीनवर तयार होणाऱ्या ह्या वस्तूंची निर्मिती प्रक्रिया बघायला पण मजा यायची. त्यांच्या कारखान्यात लाकडी स्विच बोर्ड्स तयार करण्याचे आणि त्यावर स्विच, सॉकेट बसवण्यासाठी ते मापानुसार खाचण्याचे काम मोठ्या प्रमाणावर चालायचे. बोर्डाच्या (सहसा आकाशी किंवा पांढऱ्या रंगाचा) सनमायका लावलेल्या दर्शनी भागावर खाचा पाडल्यावर जे त्याचे लहान-मोठे तुकडे मशीनच्या खाली पडायचे ते तुकडे किंवा रुंद बॅटन पट्टीचे किंवा एखाद्या पातळ फळकुटाचे तुकडे आम्ही तिथून घेऊन यायचो आणि त्यावर सुई, दोरा, टाचण्या, चुका, तारा, रबर बँड अशा सहज उपलब्ध असलेल्या फुटकळ वस्तू आणि मोठ्या घड्याळ्यांचे निकामी पितळी गिअर्स वापरून छोटेसे मेकॅनीझम बनवायचो. खेळाचा नियम एकंच, तो म्हणजे त्या लाकडी बेस प्लेटवर बसवलेल्या गिअर्स, चक्री पैकी कुठलाही एक गिअर किंवा चक्री बोटाने फिरवली की बाकीचे सर्व गिअर्स किंवा चक्र्या पण उलट-सुलट अशा कुठल्याही दिशेने फिरल्या पाहिजेत. ज्याच्या मेकॅनीझममध्ये अशा फिरत्या गिअर्स किंवा चक्र्यांची संख्या जास्ती तो विजेता ठरायचा आणि त्याला काकांकडून काहीतरी बक्षीस मिळायचे. आज हे वाचताना खूप क्षुल्लक वाटेल पण मनापासून सांगतो त्यावेळी घरच्यांनी आणून दिलेल्या, बाजारात उपलब्ध असलेल्या कुठल्याही मेकॅनो पेक्षा हा प्रकार जास्त आनंददायक आणि मजेदार वाटायचा! क्रमश:

अभ्या.. Fri, 09/26/2025 - 18:11
टीझरच खतरनाक, पिच्चर भारीच असणारे, आन दो, वाट बघता है. . मेरे हिसाबसे भारी भारी घड्याल कलेक्शनवाला आदमी लगता है तू. आणि लैच बारीक निरिक्षण आणि हत्तीची स्मरणशक्ती असल्याशिवाय इतके डीट्टेल लिहिता येतच नै. आवडते असे लेखन.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 19:05
हे लेखन बहुतेक १००१ अरेबियन नाईटस गोष्टींसारखं होणार आहे. . उत्सुकता वाढली आहे. ते स्प्रिंगचे खेळ यावरून आठवलं. रिस्ट वॉचची स्प्रिंग फारच लहान असते आणि फारसा धोका नसतो ती बॅरलमधून सोडवताना किंवा परत भरताना. परंतू हीच जेव्हा भिंतीवरच्या घड्याळाच्या बॅरल ( बंद वाटी सारखी पितळी डबी तीन चार इंच रुंद असते आणि त्यावर बाहेरून दातेही असतात.) मधून काढायची वेळ आली तेव्हा फारच तंतरली होती. स्प्रिंग म्हणजे लोखंडी पट्टाच अडीच तीन फुट लांब. तो पट्टा /पट्टी गुंडाळून त्या वाटीत भरलेली असते. समजा हातातून निसटले दोन्ही तर कपाळमोक्ष नक्कीच. मग मी काय केले, एक आंब्याचे खोके घेतले त्यावर उशी ठेवली व वरून बाजूनं हात घालून ती स्प्रिंग आतमध्ये उलगडली. आणि तशीच भरली.

Bhakti Sat, 09/27/2025 - 15:00
ये टर्मीनेटर की लेखन स्टाईल है.... खिळवून ठेवते.जबरदस्त,अगदी रेट्रो युगात गेल्यासारखं वाटलं.

सुधीर कांदळकर Sat, 09/27/2025 - 15:58
मस्त मजा आली वाचायला. मार्गी यांचा प्रतिसादही उत्कृष्ट. आठवड्यातून एकदा चावी देण्याचे लंबकाचे घड्याळ आमच्या घरी होते. रविवार हा चावीचा दिवस होता. त्याला चावी देण्यात मी आणि माझा मोठा भाऊ यांच्यात चढाओढ होती. म्हणजे तो नेहमीच मला ढकलून चावी देत असे. एकदा तो झोपलेला असतांना मी चावी द्यायचा प्रयत्न केल होता. तेव्हा माझ्या ध्यानात आले की हे ताकदीचे काम होते. शेवटचे दोन फेरे मी देऊं शकलो नव्हतो आणि शुक्रवारी चावी संपल्यामुळे घड्याळ बंद पडले. मग अर्थातच माझी भरपूर टिंगलटवाळी झाली. या घड्याळाला दोन स्प्रिंगा होत्या. चार आकड्याबाजूची चावी घड्याळाची आणि आठच्या बाजूची चावी टोल्यांची. वर्षातून एकदा छंद म्हणून तीर्थरूप ते घड्याळ उघडून तेलपाणी करीत. या घड्याळाची स्प्रिंग दणकट आणि नीट न हाताळल्यास. इजा करणारी होती. आमच्या घरी हॅन्डल फिरवून चावी द्यायचा ग्रामोफोन होता. त्याची देखील स्प्रिंग अशीच दणकट होती. मस्त लेखाबद्दल धन्यवाद.

अमरेंद्र बाहुबली Mon, 09/29/2025 - 20:51
. वडिलांना हे घड्याळ घरात हवे होते, मागेच ऍमेझॉन वरून मागवून लावले. . मुलाच्या फोटोचे हे घड्याळ बनवून घेतले. आणखी एक घड्याळ आहे , ज्याला खाली जहाजाचा नांगर आहे. . हे आसे.

स्वधर्म Mon, 09/29/2025 - 21:21
उत्तम पण हुरहूर लावणारा लेख. धन्यवाद कंजूस काका! आमच्या घरी लहानपणी अभ्यास करायला लवकर उठावे यासाठी जे गजराचे घड्याळ वापरत होतो, ते अतिशय उत्तम दर्जाचे 'हेस' या कंपनीचे होते. त्याची केस स्टेनलेस स्टीलची होती व डायल काळी होती. हिरवट रंगाचे काटे आणि आकडे अंधारात चमकत असत. त्यामुळे किती वाजले ते अंधारातही दिसत असे. त्याला ठेवायला एक लाकडी पेटी होती व त्याला पुन्हा काचेचे दार होते, जे उघडून त्याला रोज न विसरता चावी द्यायला लागायची. त्याचा गजराचा आवाज किर्रर्रर्रर्रर्र असा कर्कश्य होता पण 'कठोर परिश्रमास पर्याय नाही' हा सुविचार न बोलता मनावर ठसवणारा. पुढे ते बरेच मागे पडू लागले किंवा पुढेच जाऊ लागले. शिवाय ते निगुतीने दुरुस्ती करणारे कारागिर आता निघून गेले होते. पुण्यात यशवंत वॉच अँड इलेक्ट्रॉनिक्स यांच्याकडे दुरुस्तीला द्यायला गेलो. त्यांनी सांगितले की एक पिंप भरून तसली गजराची घड्याळे पडली आहेत व आंम्ही आता ही दुरूस्त करण्याचेच बंद केले आहे. अशा प्रकारे लहानपणापासून जीवनाचा भाग असलेल्या त्या गजराच्या घड्याळाला निरोप देताना खूप हुरहूर लागली होती. खूप उत्तम स्थितीतील चालू गोष्टी अशा रिपेअर होत नाहीत, किंवा तंत्रज्ञान कालबाह्य झाले म्हणून टाकून देववत नाहीत. असाच किस्सा निकॉन एफ ५५ डी या फिल्म कॅमेर्‍याबद्दल आहे. फिल्म वापरणंच बंद झाल्याने अजूनही ते एक अत्यंत महागाचं काटेकोर (प्रिसिजन) उपकरण चालू अवस्थेत घरी पडून आहे. काळाचा महिमा.

अभ्या.. Fri, 10/03/2025 - 17:49
माझ्या आवडीच्या विषयाला बोर्डावर आणल्याबद्दल कंकाकांना थ्यान्क्स. खरे पाहता घड्याळ म्हणले की मला आठवते ते माझ्या अजोबांचे घड्याळ. ते पोलीस पाटील होते आणि गावाकडे वाड्यात राहायचे. त्यांच्याकडं गाव जवळ असल्याने जाणेयेणे व्हायचेच. वाड्यातल्या माझ्या तीन आवडत्या गोष्टी म्हणजे आजोबांची एकनळी ब्रिटिश(की स्कॉटीश) बंदूक, जुन्या ब्युक कारच्या आकाराचा पानाचा पितळी डबा आणि एक झाकणवाले पॉकेट वॉच. ते वॉच खरेतर बंद पडलेले होते आणि दुरुस्तही होत नव्हते तेम्व्हा ते माझे खेळणे झालेले. बाकी दोन गोष्टींना हात लावू दिला जात नसे. ते पॉकेट वॉच एकदा मी शाळेत घेऊन गेलेलो. बापूजींचे घड्याळ असेच म्हणले सगळेजण. वडिलांच्या हातातल्या घड्याळाला मात्र हात लावू दिला जात नसे. त्यांचे एक हेन्री सँडोझ होते आणि नंतर एक एचएमटी, एक दोनदा ते पटेल वॉच कंपनी मध्ये दुरुस्तीला दिल्यावर आणण्याची जबाबदारी मिळाल्याचे आठवते. कोणते घड्याळ असे विचार्ल्यावर सांगायचे उत्तर "एचेमटी कैलाश" असे माझ्याकडून तीन चारदा वदवून घेतले गेले. ते आयएनएस विक्रान्त सारखे वाटायचे म्हणायला. एक दोन परिक्षांमध्ये ते मी वापरले, दहावीच्यापर्यंत डिजिटल आणि ऑल्विनच्या घड्याळांची क्रेझ होती. एचएमटी घड्याळे पण असायची आणि ट्रॅक्टर पण, कॅसिओची घड्याळे असायची, कॅल्क्युलेटर आणि सिंथेसायझरलाही आम्ही कॅसिओच म्हणायचो. त्यामुळे एलसीडी आणि बटणंवाल्या गोष्टी जपानी लोक भारी बनवतात असे वाटायचे. ज्यु. कॉलेजात मात्र फारसे घड्याळ वापरल्याचे आठवत नाही. दिवसभर मैदानात पडीक असल्याने देखील घड्याळ नकोसेच असायचे. डिग्रीच्या चांगल्या रिझल्टनंतर आतोबांनी चक्क सिटिझन इको ड्राईव्ह दिलेले गिफ्ट. ते महाग होते पण आतोबा एअरफोर्स मध्ये असल्याने ते आम्हाला कॅन्टीनमध्ये स्वस्त मिळालेय असे सांगितले. ते खरे नव्हते. त्यांनी बाहेर विकत घेतेलेले ते. ते आजही महाग आणि क्लासिकच समजले जाते. स्वतःचे असे पहिले घड्याळ इंटर्नशिपच्या पैशात घेतले ते सोनाटा, थोडे टँक वॉच प्रमाणे लंबआयताकार, मेटल ब्रेसलेट, व्हाईट डायल, क्वार्टझ. अजून आहे ते चालू. इथून पुढे चालू झाली माझी घड्याळाची प्रेमकहाणी. ती अजून एक दोन प्रतिसादात. सवडीने, आवडीने.......

चौथा कोनाडा Wed, 09/24/2025 - 17:59
भारी रोचक लेख..... भिंतीवरच्या घड्याळाचा किस्सा भारी आहे. आणि आणि तुमचा घड्याळ दुरुस्तीचा छंद सुद्धा ! मी माझे पहिले रिस्ट वॉच घेतले ते नोकरीला लागल्यानंतर पहिल्या दोन-तीन महिन्यातच .... कारण एकदा कंपनीची बस चुकली .. आणि पोहोचायला उशीर होऊन बॉसच्या शिव्या खायला लागल्या... मग मी सोसायटीचा जेमतेम रक्कमेच लोन काढलं... आणि एक सायकल, टाईम स्टार रिस्ट वॉच मनगटी घड्याळ, आणि फेवरलोबा चे गजराचे घड्याळ.... मनगटी घड्याळ घेण्याचे माझे बजेट नव्हते म्हणून टाईम स्टार घ्यायला लागले.....

प्राईम स्टार पहिले एक-दोन वर्ष ठीक चालले नंतर मात्र कटकटी सुरू केल्या.... काही वर्षांनी एचएमटी घेतले आणि टाइम स्टार धाकट्या भावाला देऊन टाकले.... त्यांनी कुठेतरी हरवून टाकलं, माझी बोलणी खाल्ली .... 1992 साली टायटन नवीनच आले होते तेही सोसायटीच्या लोनवर मिळत होते रुपये दहाशे पन्नास तीन हप्त्यावर... हे मात्र बेस्ट चालले... पुढे कंपनीने एका समारंभा निमित्त कंपनीचा लोगो असलेल्या मोठी डायल असलेलं सोनेरी सुंदर घड्याळ भेट दिले... सर्वच काम डिजिटल सुरू झाल्यानंतर स्क्रीनवर सतत वेळ दाखवणारी पट्टी होती.... घड्याळाची गरज कमी होत गेली हळूहळू मनगटी घड्याळ वापरायचं विसरून गेलो आता मोबाईल मध्येच बघत असतो

धर्मराजमुटके Wed, 09/24/2025 - 19:25
माझा घड्याळांशी संबंध आला तो १९८७-८८. माझे वडील घड्याळ दुरुस्ती करणारे होते. हातातली घड्याळे, भिंतीवरची घड्याळे (लोलक असलेली, चिऊताई बाहेर येणारी वगैरे). काही काळ ते टॉवर क्लॉक्स देखील दुरुस्त करत. नंतर ते कंपनीत हजेरी लावणारी घड्याळे दुरुस्त करण्याच्या कंपनीत कामाला लागले. आपणापैकी कोणी २००० सालाच्या अगोदर कोणत्याही मोठ्या ठिकाणी नोकरी केली असेल तर तुमचा ह्या घड्याळाशी नक्कीच संबंध आला असेल. त्यात एक कागदी कार्ड टाकून हँडल दाबले की तुम्ही कामावर येण्याची / जाण्याची तारीख / वेळ त्यावर उमटत असे. कारखान्यांत उशीरा कामावर येणारे, कामाला खोटी / लवकरची हजेरी लावून देण्यासाठी बरेच लोक आमिश दाखवत / धमक्या देखील देत असत). टाईम किपर हा कारखान्यातला एक शक्तीमान हुद्दा होता. मला चित्र डकवता येत नाही म्हणून खाली त्या घड्याळ्याच्या चित्राची लिंक/ दुवा देत आहे. हजेरी लावणारे घड्याळ दूवा क्र. २ तिकडे त्यांनी जवानीची बरीच वर्ष काढली आणि ९०-९२ साली शेठकडे ८०० ऐवजी १००० रुपये पगार मागीतला तेव्हा त्यांना शेठने कामावरुन काढून टाकले. नंतर त्यांनी त्याच क्षेत्रात स्वत:चा व्यवसाय सुरु केला. त्या व्यवसायाच्या जोरावर त्यांनी बरीच प्रगती केली आणि आम्हाला चांगले दिवस दाखवले. एक वेळ अशी होती की घाटकोपर पासून ठाणे पर्यंत लाल बहादूर शास्त्री मार्गावर जेवढ्या कंपन्या होत्या तिकडे सगळीकडे वडीलांना कामे मिळत गेली. एक एक घडयाळाचे वजन २२-२५ किलो असायचे आणि आम्ही त्याकाळी डोंगरावर (उंचावर राहायचो). घड्याळ दुरुस्तीसाठी घरी आणायचे तर अंगावर काटा उभा राहायचा. कमीत कमी १००-१५० पायर्‍या चढून ते घरी न्यावे लागायचे. घरी कोणीही नवागत आला आणि आजूबाजूच्या परिसरात "घड्याळवाले" म्हणुन विचारले की ओळखणारे कोणीही त्यांना घरी आणून सोडायचे. मी देखील कॉलेज जीवनात असताना त्यांना मदत म्हणून ५-७ वर्षे ह्या कामात मदत केली. साधारण २००० सालापर्यंत सगळीकडे संगणक दिसू लागली आणि नंतर कार्ड पंच करणारी मायक्रोप्रोसेसर वर आधारीत हजेरी घड्याळांनी बाजारात प्रवेश केला. तेव्हा वायटुके ची चर्चा जोरात होती आणि मी देखील ही संगणकावर आधारीत हजेरी घड्याळे बंद पडतील आणि आपले जुने सोनेरी दिवस परत येतील अशा मुर्खांच्या नंदनवनात वावरत होतो. मात्र जग जेथून सुरु झाले तेथून पुढे जाते, मागे येत नाही हे घड्याळाच्या व्यवसायात असून मला तेव्हा कळाले नाही. (घड्याळ बंद पडते त्याप्रमाणे जग करोना काळात काही प्रमाणात तात्पुरते बंद पडले हा एकमेव अपवाद ). काही काळ मी देखील 2030 सर्किट वर आधारीत घड्याळे असेंब्ली करुन विकायचा उत्साही उद्योग केला. मजा यायची. एचएमटी / अजंता च्या अगोदर Favre Leuba (गावठी उच्चार फावर लुबा) या कंपनीचे देखील एक साम्राज्य होते. टायटन, सिको , सिटीझन, त्यामानाने फार नंतरचे . सांगायचा मुद्दा म्हणजे माझ्या बाबतीत घरात दिवसरात्र अनेक घड्याळे असल्यामुळे सतत वेळ दिसत राहायचा आणि टकटक आवाज कानात घुमत राहयचा. त्यामुळे आयुष्यात विकत घेऊन कधी घड्याळ हाती बांधले नाही. लग्नात जोडी घडी मिळाली (नवरा बायकोचे सेम डिझाईनचे घड्याळ). बायकोची मर्जी सांभाळ्ण्यासाठी काही दिवस हातात घातले नंतर ठेऊन दिले. कामानिमित्त कंपनीत गेलो तरी संबंध घड्याळाशीच. त्यामुळे हातात घड्याळ न बांधताच जवळपास अचूक वेळ ओळखण्याची कला साध्य झाली होती. आता मोबाईलमधे वेळ दिसते ती वेगळी गोष्ट पण अजूनही हातात घड्याळ बांधून मिरवावे असे वाटत नाही. नंतर इलेक्ट्रॉनिक हजेरी घड्याळे वाढत गेली आणि आमचा व्यवसाय बंद पडला. मी देखील जड अंतःकरणाने शत्रुच्या गोटात प्रवेश केला. (संगणकीय क्षेत्रात प्रवेश केला). तुमच्या लेखामुळे ह्या आठवणी जाग्या झाल्या.

कंजूस Wed, 09/24/2025 - 21:14
@धर्मराजमुटके, तुमचा अनुभव वाचून फारच आनंद झाला. तुमचे वडिल आणि तुम्ही खरेच घड्याळजी. या छंदाबद्दल लिहिण्याचा योग आलाच नाही. २०१२ मध्ये मिपावर आलो आणि घड्याळे रिपेरिंग ९५लाच बंद झाले होते. तसेच ही घड्याळेही बाजारातून मागे पडली होती. अभ्या.. याच्या खरडफळ्यावरच्या खरडीमुळे चालना मिळाली आणि चामुंडराय यांची विनंती आल्यावर विचार केला की जरा लेखाला सुरुवात तर करू. अजून बरेच किस्से आहेत ते लिहीन.

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 22:09
यात दाखवलेलं ह. ला. घ. बरंच जुनं दिसतंय. आमच्या कंपनीत साधरण १९८५-९० च्या आसपास खालील प्रकारचे ह. ला. घ. वापरात होते. HLV1234 आणि प्रचित दाखवलेले कार्डस, आणि डावीकडे दाखवलेला कार्ड स्टॅण्ड हा आमच्या त्या वेळच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग होता.

अनिरुद्ध प Wed, 10/01/2025 - 14:09
मी स्वतः या प्रकारच्या यन्त्राचि निर्मिति आणि सेवा देण्याच्या कम्पनित नोकरिला होतो, त्याच वेळि रेल्वेने सुद्धा अशी टिकिट वेन्डिन्ग मशीन मुम्बै त सर्व रेल्वे स्थानका वर बसवली होति त्यात कुपन टाकुन पन्च केले असता स्थानकाचे नाव आणि वेळ उमटत असे आणि आपण त्या वर प्रवास करु शकत असु. असो . . . लेख आवडला.

धर्मराजमुटके गुरुवार, 10/02/2025 - 18:08
मी स्वतः या प्रकारच्या यन्त्राचि निर्मिति आणि सेवा देण्याच्या कम्पनित नोकरिला होतो
 नॅशनल, डिजीटल, दिव्या की अजुन वेगळीच कोणती कंपनी ?

अनिरुद्ध प Fri, 10/03/2025 - 12:39
ठाणे येथे अमेरिकन वाच कम्पनी नावाचे दुकान होते ते सुद्धा अशा प्रकारच्या यन्त्रान्चि निर्मिति करत होते. आता ते अजुन चालु आहे का ते माहित नाही.

धर्मराजमुटके Fri, 10/03/2025 - 17:34
अमेरीकन वॉच कंपनी अजून आहे ठाण्यात पण आता हजेरी मशीन, कुपन वॅलीडेटींग मशीनचे काम बंद केले आहे. हातातली आणि भिंतीवरील घड्याळे विकतात.

कंजूस Wed, 09/24/2025 - 21:00
सर्व प्रतिसादकर्त्यांचे आभार. साठ सालच्या अगोदरच्या सर्वांना आपले पहिले घड्याळ कधी घेतले असे घेतले यांच्या आठवणी येत राहातात. कारण फक्त यांत्रिक घड्याळे मिळत होती आणि तीही महाग होती. तीनशे रुपयांना शिलाई मशिन येत असे आणि घड्याळाची तीनशे रुपयांना असे. तर सामान्य मनुष्यांस पगार तिनशेच्या आसपास असे.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 06:58
वय वर्ष विस.पहिले घड्याळ पन्नास वर्षापुर्वी १९७५ साली घेतले होते. तबकडीवर टाईमस्टार असेच काहीतरी लिहीलेले आठवते. रूपये एकशेवीस असेच काही आठवते पण नक्की नाही. दुकानातून युनिट मधे परत जाईपर्यंत बंद पडले. कार्य बहुलतेमुळे पंधरा दिवस दुकानात जाऊ शकलो नाही. तसेही युनिट पासून दहा बारा किलोमीटर दुकान दुर होते. दुकानदार बदमाश निघाला म्हणला हे माझ्याकडून घेतलेच नाही. त्याने मला पावती दिलीच नव्हती. "हम बैठे है ना", अशी गॅरंटी, वॉरंटी दिली होती.खुप बाचा बाची झाली.पण तो ऐकेनाच. शेवटी सटकली आणी माझ्या मित्रानी व मी काऊंटर असलेली नवी जुनी घड्याळे जमिनीवर फेकून दिली आणी पळून गेलो. घड्याळे फुटली काही गटारात पडली बर्‍यापैकी नुकसान झाले अर्थात माझे पैसेही बुडाले कारण त्यावेळेस पैसे जमा करून अशा गोष्टी घ्याव्या लागत. पावती नसल्याने त्याला आमचे नाव गाव पत्ता माहीत नव्हता व मी पण त्या बाजूला फिरकलो नाही. कारण छावणी फार दुर होती. त्यावेळेस एच एम टी घड्याळ कॅन्टीन मधे यायचे पण त्या साठी नंबर लावावा लागत असे. दुसरे घड्याळ कॅन्टीन मधून एच एम टी सोना यलो डायल घेतले. सुट्टीवर गेल्यावर मित्राने काढून घेतले व पैसे खिशात कोंबले. पुढे हाच सिलसिला चालू राहीला. "घे घड्याळ, जा सुट्टीवर, दे मेव्हण्याला,आमक्ल्या,ढमक्याला", बहुतेक वेळा माझे पैसे बुडाले. "तुम्हाला काय, सगळं फुकटात मिळतं",अशी सर्व मित्र,नातेवाईक यानी करून घेतलेली सोईस्कर कल्पना. पुढे एच एम टी चे क्रेझ कमी झाली व पाच सात वर्षानंतर मनगटावर एक घड्याळ स्थिरावले......

अमरेंद्र बाहुबली Wed, 09/24/2025 - 22:41
एख आवडला. एवढे छोटे यंत्र तास, मिनिट, सेकंद ह्यांचे काटे अचूक कसे चालतात ह्याचे नेहमीच कुतूहल वाटत आले आहे, एकदा युट्यूबवर समजून घ्यायचा प्रयत्न केला होता.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 08:24
अकरावी झाल्यावर पहिले घड्याळ घेतले. ७१ साली फावरलुबा घड्याळे तीनशे रुपयांना मिळत. परंतू कस्टम्स खात्याने पकडलेली घड्याळे 'अपना बाजार' सारख्या दुकानांतून १५०-२०० रुपयांना विकली जात. त्यासाठी दुकानाबाहेर रांग लावावी लागे. आठ वाजता दुकान उघडल्यावर त्या दिवशीची चार पाच घड्याळे पहिल्या गिऱ्हाइकास दाखवली जात. तर असे मला १६० रुपयांचे फावरलुबा मिळाले. ते मी बरीच वर्षे वापरले.

आग्या१९९० गुरुवार, 09/25/2025 - 11:38
१९७५ चे Tressa Swiss made चावीचे ,स्टील डायल आणि पट्टा असलेले घड्याळ आहे माझ्याकडे. आजोबांनी घेतले होते मला. कधीच बिघडले नाही, अद्याप चालू आहे. रोजच्या रोज चावी दिल्यास अजिबात सेकंदभर मागे पुढे होत नाही. वीस वर्षापूर्वी थंडीच्या दिवसात पहाटे बाईकवरून जात असताना अचानक काच निखळून आली आणि फुटली. फुटलेली काच घेऊन ओळखीच्या घड्याळ दुरुस्ती करणाऱ्या काकांकडे नवीन काच बसवण्यासाठी घेऊन गेलो. त्यांनी पूर्ण मुंबईमध्ये शोध घेतला त्या साईझची वक्राकार तशीच काच मिळाली नाही. शेवटी त्यांनी सपाट पृष्ठभाग असलेली काच लावली. काच बसवण्यापूर्वी त्यांनी घड्याळ खोलून त्यांच्याकडील ब्रशने साफसूफ करून दिले. काम झाल्यावर त्यांनी ह्या घड्याळाची स्प्रिंग आणि आतील यंत्र हे खूप उच्च दर्जाचे आहे असे सांगितले. कधी भविष्यात बिघडले तर माझ्याकडे घेऊन ये फुकटात दुरुस्त करून देईन पण बाहेर दुसरीकडे दुरुस्तीला देऊ नको. अद्याप तशी वेळ आली नाही. आता ते काका आणि त्यांचे दुकानही नाही. हे घड्याळ वॉटरप्रूफ नव्हते. पावसाळ्यात काचेच्या आत वाफ जमून काच धुरकट होत असे. मनगटाच्या उष्णतेचे काही वेळाने वाफ निघून जायची. काचेवर बोटाने घर्षण केले की तात्पुरता धूसरपणा निघून जायचा. त्या काळी घडाळ्यात किती jewels आहेत ह्याचा उल्लेख असायचा. आतील jewels च्या संख्येवर घडाळ्याची किंमत ठरत असे. माझ्याकडील घड्याळ १७ jewels चे आहे.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 14:28
खरं आहे. काही घड्याळे उघडताना फार काळजी घ्यावी लागते. स्विस घड्याळात विशेषकरून. घड्याळात नदी स्प्रिंग ही एका गोल डबीत बसवलेली असते. त्या डबीला बाहेरून दाते असतात. तर ही डबी बाजूच्या सेंट्रल वीलला फिरवते. ओवरहॉलिंग करताना या डबीचे झाकण उघडून त्यातली स्प्रिंग बाहेर काढून सर्व पेट्रोलने स्वच्छ करून परत ती आत बसवायची असते. पण.... स्विसच्या काही घड्याळांत या डबीवर "DO NOT OPEN" असे लिहिलेले असते. तर हे न वाचताच जर ओपन केलीच तर घड्याळ वाल्याला ती परत बसवणे जमत नाही. तो मेलाच. गिऱ्हाइकाला नवीन घड्याळ घेऊन द्यावे लागते.

सुबोध खरे गुरुवार, 09/25/2025 - 12:20
सातवीची स्कॉलरशिप मिळाली १९७७ तेंव्हा वडिलांनी एच एम टी विजय हे घड्याळ घेतले होते. त्यानंतर बरीच वर्षे ते घड्याळ माझ्या मनगटावर होते. नंतर १९९१ एम डी ला ऍडमिशन मिळाली तेंव्हा वडिलांनी टायटन चे सुंदर सोनेरी घड्याळ चामड्याचा पत्ता असलेले होते. १९८७ साली नौदलात रुजू झालो तेंव्हा पासून वाटायचं कि आपल्या हातावर काळ्या रंगाचं इलेक्ट्रॉनिक घड्याळ असावं. पण उगाच पैसे खर्च का करा. वर लिहिलेली दोन घड्याळं होतीच. १९९६ साली दिवाळीला घरी आलो होतो तेंव्हा डोक्यात एक विचार चमकला कि बायको कडे १५-२० साड्या असल्या तरी नवीन साडी घेतलीच जाते मग मी एक जास्त घड्याळ घेतलं तर काय झालं. तसाच उठलो आणि ठाण्याला पोंक्षे वॉच कंपनीत जाऊन ४०० रुपयाला कॅसिओचा क्रोनोग्राफ घेऊन आलो. ते २००६ मध्ये नौदलातून निवृत्त होईपर्यंत हातावर होतं. नंतर ते मुलाने घेतलं. २००८ मध्ये एशियन हार्ट इन्स्टिट्यूट मध्ये विभागप्रमुख असताना एक सिटीझनचं घड्याळ विकत घेतले सोनेरी कडा असलेलं पांढरें घड्याळ त्याला छान चामड्याचा पत्ता होता. ते पाहून एका मित्राने विचारलं कितीला घेतलं ? मी त्याला म्हणालो तूच सांग तो १५ हजार म्हणाला दुसऱ्या मित्राने तसंच विचारलं तेंव्हा त्यालाही हेच म्हणालो तूच सांग तो म्हणाला २० हजार असेल. मी फक्त हसलो. तो खनपटीसच बसला. शेवटी मी म्हणालो तुझा विश्वास बसणार नाही पण हे घड्याळ केवळ ७५ रुपयाला कुर्ला स्टेशनच्या पुलावर घेतलं आहे. ते माझ्या मनगटावर आहे म्हणून त्याची किंमत लोक १५ हजार /२० हजार सांगतात. कारण मी मोठ्या कॉर्पोरेट रुग्णालयात मोठा डॉक्टर आहे म्हणून. किंमत घड्याळाची नाही तर ते वापरणाऱ्या मनगटाची असते. अर्थात घड्याळ चिनी बनावटीचे होते पण सव्वा वर्षे बिनतक्रार चालले. बॅटरी संपल्यावर बॅटरी ची किंमत ७५ रुपये सांगितली मी नकार दिला. केवळ ७५ रुपयात चामड्याच्या पट्ट्यासकट एक वर्ष अचूक चालणारं घड्याळ हे आश्चर्य च नव्हे काय? त्यांनतर मी घड्याळ वापरणे सोडूनच दिले आहे. दवाखान्यात आणि घरात समोरच घड्याळं आहेत आणि बाकी सोनोग्राफी मशीनवर काळवेळ दिसते तशी भ्रमणध्वनीतहि आहे. मग घड्याळ लागतेच कशाला? तीन टायटनची आणि एक एच एम टी विजय अशी घड्याळे पडून आहेत.

कंजूस गुरुवार, 09/25/2025 - 14:32
अशी घड्याळे घेऊन काही लोक येतात. ती त्यांच्या नातेवाईकांची आठवण असते. चष्मा किंवा घड्याळ आठवण म्हणून ठेवणे सोपे असते. वापरणार नाही पण चालू स्थितीत करून द्या सांगणारे येतात.

विजुभाऊ गुरुवार, 09/25/2025 - 14:53
सुरवातीला शाळेत परिक्षेला जाताना आईचे एच एम टी चे घड्याअळ वापरले. नंतर कॅसिओ चे डिजिटल घड्याळ स्टील पट्टावाले वापरले ते बरीच वर्षे टिकले. नंतर पहिली नोकरी लागल्यावर वडिलानी टायटन चे घड्याळ दिले. ते पाचसहा वर्षे वापरले. नंतर पट्टा खराब झाल्यामुळे रस्त्यात हरवले.. लाग्नात सोनाटाचे गोल्डन पट्ट्याचे घड्याळ मिळाले. ते अजूनही ( २५ वर्ष झाली ) वापरतो. खरेतर घड्याळाची गरज पडत नाही. पण ते घड्याळ एक आठवण आणि एक दागिना मणून वापरतो. सोनाटाच्या घड्याळाचे पॉलिश अजूनही टिकून आहे. एकदम नव्यासारखे दिसते

चौथा कोनाडा गुरुवार, 09/25/2025 - 21:35
खरडफळा हे उत्तमोत्तम धाग्यांचे उगमस्थान झाले आहे!
आता पर्यन्त खरडफळा क्वचित वापरला आहे.... फार काही व्यक्तिगत असेल तरच खफ वापरणे बाकी धागा काढला त र सर्वांनाच चर्चा करता येते.

कर्नलतपस्वी गुरुवार, 09/25/2025 - 15:21
घरातील गजराचं स्टील चे घड्याळ उघडून ठिक करण्याचा उपद्व्याप कैलास होता पण जमला नाही. मग ते मारूती मंदिर समोरील घड्याळवाल्याकडे दुरूस्त करण्यास दिले. तेच घड्याळाचे वैकुंठ ठरले. पुन्हा बिचारे कधीच घरी आले नाही. १९९० मधे बेसिक कॉम्प्युटर लँग्वेज शिकलो. If then else loop लावून पहिले,अर्थात माझ्या आयुष्यातले डिजीटल घड्याळाचा कोड लिहून डेस्क टाॅपवर चिकटवले. त्यावेळेस संगणक एक जादूई खेळणे होते. सगळ्यांनाच आश्चर्य वाटायचे.

गोरगावलेकर Fri, 09/26/2025 - 11:04
कंजूसजी , आपला लेख माझ्या जेठांना वाचण्यासाठी पाठवला होता . त्यांचे गावी असतांना घड्याळ दुरुस्ती - विक्रीचे छोटेसे दुकान होते (साधारण ४ ५ -५ ० वर्षांपूर्वी ) त्या काळी हेनरी सॅन्डोज ची मनगटी घड्याळे चालत . लोक गमतीने यांना हरी सांडूचे घड्याळ म्हणत . भांडवल नसल्याने विविध प्रकारची घड्याळे विक्रीला ठेवणे जमत नव्हते . तेव्हा हरी सांडूचे मूव्हमेंट (केसच्या आतील मशीन ) साधारण ८० रुपयाला मिळे . डायल, केस , पट्टा २ ० -ते २ ५ रुपये . वेगवेगळ्या प्रकारच्या डायल , केस दुकानाच्या काउंटरमध्ये काचेच्या खाली मांडून ठेवत . गिऱ्हाईक आधी डायल वगैरे निवडत आणि त्यानंतर १ ५ -२ ० मिनिटात मूव्हमेंट बसवून घड्याळ दिले जायचे . अगदी लग्नाची खरेदी करणारा नवरदेवही असेच घड्याळ घ्यायचा . घड्याळाची वेळ मागे पडते किंवा पुढे जाते या तक्रारी तर रोजच्याच . यासाठी मूव्हमेंटमध्ये एक गोलाकार स्प्रिंग असायची तिला 'बालतार' म्हणत. ती आखूड-लांब करून किंवा बदलून काम व्हायचे . लेख आवडला आणि लेखाच्या निमित्ताने त्यांच्याही आठवणी ताज्या झाल्या.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 11:43
धन्यवाद. मी पण पहिले घड्याळ उघडले ते हेनरी सॅन्डोज 96 . त्यावरच हात साफ केला. ठिकठिकाणी गावागावात विश्वासू घड्याळवाले असत. घड्याळ घ्यायचे म्हणजे त्याच्याकडेच असा परिपाठ होता.

अनन्त्_यात्री Fri, 09/26/2025 - 14:13
|आजीचे घड्याळ | आजीच्या जवळी घड्याळ कसले आहे चमत्कारिक, देई ठेवुनि तें कुठे अजुनि हे नाही कुणा ठाउक; त्याची टिक टिक चालते न कधिही, आहे मुके वाटते, किल्ली देई न त्यास ती कधि, तरी ते सारखे चालते // "अभ्यासास उठीव आज मजला आजी पहाटे तरी," जेव्हा मी तिज सांगुनी निजतसे रात्री बिछान्यावरी साडेपाचही वाजतात न कुठे तो हाक ये नेमकी "बाळा झांजर जाहले, अरवला तो कोंबडा, उठ की !"// ताईची करण्यास जम्मत, तसे बाबूसवे भांडता जाई संपुनियां सकाळ न मुळी पत्ता कधी लागता ! "आली ओटिवरी उन्हे बघ!" म्हणे आजी, "दहा वाजले ! जा जा लौकर !" कानि तो घणघणा घंटाध्वनी आदळे.// खेळाच्या अगदी भरांत गढुनी जाता अम्ही अंगणी हो केव्हा तिनिसांज ते न समजे ! आजी परी आंतुनी बोले, "खेळ पुरे, घरांत परता ! झाली दिवेलागण, ओळीने बसुनी म्हणा परवचा ओटीवरी येउन !"// आजीला बिलगून ऐकत बसू जेव्हा भुतांच्या कथा जाई झोप उडून, रात्र किती हो ध्यानी न ये ऐकता ! "अर्धी रात्र कि रे" म्हणे उलटली, "गोष्टी पुरे ! जा पडा !' लागे तो धिडधांग पर्वतिवरी वाजावया चौघडा// सांगे वेळ, तशाच वार-तिथीही आजी घड्याळातुनी थंडी पाऊस ऊनही कळतसे सारें तिला त्यांतुनी मौजेचे असले घड्याळ दडुनी कोठे तिने ठेविले? गाठोडे फडताळ शोधुनि तिचे आलो ! तरी ना मिळे !// _ केशवकुमार (प्र. के. अत्रे)

राजेंद्र मेहेंदळे Fri, 09/26/2025 - 17:34
आणि अनेक आठवणी सुद्ध्हा जाग्या झाल्या. दहावी पर्यंत घड्याळ नव्हते त्यामुळे परीक्षेला जाताना वडीलांचे एच एम टी घड्याळ घालुन जायचो कधीतरी. पण त्याला फिरवुन बांधायचा स्टील पट्टा होता त्यामुळे बांधायला कठीण जायचे. त्याला रोज कामवरुन आल्यावर चावी द्यावी लागे. त्याच वेळी घरातील फावर ल्युबाच्या गजराच्या घड्याळालाही. a मग मोठ्या बहिणींची घड्याळे कधीतरी लाडीगोडी लावुन वापरायचो. मग कधीतरी कॉलेजात गेल्यावर वडीलांनाच एक टायटन घड्याळाची जोडी भेट मिळाली त्यातले एक मी घेतले. ते लोकल ट्रेनमध्यी हरवले. मग मधेच एक स्पोर्ट डिजिटल वॉच भेट मिळाले ते वापरले. मात्र २००२ पासुन मोबाईल हाती आला आणि घड्याळ वापरणे सोडले ते आजतागायत. असाच एक लेख चश्मा या वस्तू बद्दल लिहावा म्हणतो.

टर्मीनेटर Fri, 09/26/2025 - 18:02
परवा केवळ "नॉस्टॅलजिक केलंत कंकाका..." एवढंच लिहून पोच पावती दिली होती. आज सगळ्यांचे प्रतिसाद वाचले, मस्तच आठवणी / किस्से आहेत सगळ्यांचे आणि त्यातल्या अनेक गमतींशी कमी-अधिक साधर्म्य असणाऱ्या माझ्याही आठवणी असल्यामुळे त्यांच्याशी पटकन रिलेट होता आले त्यामुळे मजा आली! धर्मराजमुटकेंच्या प्रतिसादातील आठवणींशी बऱ्यापैकी समांतर म्हणता येतील अशा गेल्या चार दशकातल्या माझ्या घड्याळ्यांविषयीच्या अनेक आठवणी आहेत त्यातल्या काही दोन मेगाबाईटी प्रतिसादांत लिहितो 😀 माझ्या आईच्या तीन मावश्यांपैकी सगळ्यात धाकटी मावशी पेणची. तिच्या मिस्टरांचे बाजारपेठेत 'आदर्श वॉच कंपनी' नावाचे घड्याळ विक्री आणि दुरुस्तीचे सुमारे पाऊणशे वर्षांपूर्वी सुरु झालेले दुकान आहे. ऐशीच्या दशकात अगदीच लहान म्हणजे शिशुवर्ग - बालवर्गात असल्यापासून उन्हाळ्याच्या सुट्टीत दरवर्षी आम्ही मावस-मामे भावंडे आमच्या आयांबरोबर दोन-तीन दिवसांसाठी पेणला जायचो. सख्खा मामा बदलापूरला राहायचा पण अंबरनाथला ऑर्डनान्स फॅक्टरीत नोकरीला असणारा हा मामा प्रेमळ असला तरी त्याच्या (अति)शिस्तप्रिय स्वभावामुळे आम्हाला त्यावेळी तो फार कटकट्या वाटायचा त्यामुळे आजोळी जायला आम्ही सगळी भावंडे नाखुष असायचो. त्याच्या अगदी उलट परिस्थिती पेण मुक्कामी असायची. मावशीआजीला तीन मुलं, त्यांच्या आणि आमच्या वयातही फार काही मोठे अंतर नसल्यामुळे ते तिघे आम्हाला 'मामा' नामक नातेवाईक न वाटता अगदी जवळचे मित्रच वाटतात आणि त्यांना आम्ही सगळे कायम नावानेच बोलवत आलो आहोत. ह्या तिघांपैकी सगळ्यात थोरला माझ्यापेक्षा दहा वर्षांनी आणि सगळ्यात धाकटा फक्त चार वर्षांनी मोठा आहे. अभ्यास सोडून बाकीच्या सगळ्या ऍक्टिव्हीटीज मध्ये पुढे आणि द्वाडपणा/मस्तीखोरपणाची एखादी स्पर्धा ठेवली असती तर प्रथम पारितोषिक तिघांना विभागून द्यावे लागले असते एवढे अतरंगी. त्यांचे घर/वाडाही चांगला प्रशस्त असल्याने पाच-पंचवीस पाहुणे एकाचवेळी आले तरी जागेची अडचण नव्हती, त्यापेक्षाही जास्त मंडळी जमली तर पोटमाळा होताच! अंगणात आणि परस बागेत आंबा, चिकू, जांभूळ, शेवगा, विविध प्रकारची फुलझाडे आणि एक विहीर आहे. ह्या सगळ्या गोष्टी फार आवडीच्या असल्या तरी खरी मजा त्यांच्या दुकानात यायची. खूप जुन्या चाळीतले तळमजल्यावरचे त्यांचे दुकान लांबीला चांगलेच मोठे होते. 'आगे दुकान, पीछे मकान' अशा प्रकारची रचना असल्याने आजू-बाजूला गुजराती, मारवाडी लोकांची सोनाराची, भांड्या-कुंड्यांची, किराणा वगैरेची दुकाने होती. ती मंडळी पुढच्या भागात आपले व्यवसाय करायची आणि मागच्या खोल्यांमध्ये संसार थाटून होती पण ह्यांच्या पुढच्या व्यावसायिक जागेचा आणि त्या मागच्या तीन खोल्यांचा वापर केवळ व्यावसायिक कारणासाठीच होत असल्याने ते खूप मोठे वाटायचे. पुढच्या दर्शनी भागात ज्याला आपण दुकानाचा गाळा म्हणू, त्यात सर्वात पुढे काचेच्या डिस्प्ले काउंटरमध्ये जेन्टस-लेडीज मनगटी आणि स्टीलची चकचकीत गजराची घड्याळे ठेवलेली असत आणि डाव्या आणि उजव्या बाजूच्या संपूर्ण भिंतींवर आणि समोरच्या भिंतीवर आतल्या भागात जाण्यासाठी असलेल्या दरवाजाचा भाग सोडून बाकीच्या भागावर बहुतांश 'Scientific' कंपनीची लाकडी बॉडीची, काचेचा दरवाजा असणारी लोलकवाली, ठोके पडणारी चावीची मोठी घड्याळे लावलेली असत, त्यातल्या बऱ्याचशा घड्याळांना चावी दिलेली असायची. त्यांचे जेव्हा टोल पडायचे ते ऐकायला खूप मजा यायची, विशेषतः बारा वाजता जेव्हा अनेक घड्याळ्यांचे बारा टोल एकाच वेळी वाजायचे तेव्हा जी कर्णमधुर अशी नादनिर्मिती व्हायची ती खूपच खास वाटायची. मध्यभागी दुरुस्ती करण्यासाठी मध्ये पाय ठेवण्यासाठीची जागा आणि डाव्या-उजव्या बाजूस स्पेअरपार्टस आणि छोटी-मोठी औजारे/हत्यारे ठेवण्यासाठी अनेक ड्रॉवर्स आणि दुरुस्ती दरम्यान घड्याळाच्या नाजूक भागांमध्ये धूळ-माती जाऊ नये म्हणून टेबल लॅम्पने सुसज्ज अशी काचेची मोठी पेटी असलेले लाकडी टेबल असायचे. त्या पुढच्या दुसऱ्या खोलीत लहान-मोठ्या 'पेटी पॅक' घड्याळ्यांचा स्टॉक असायचा आणि त्या पुढच्या तिसऱ्या खोलीत एका कोपऱ्यात टेबलवर घड्याळाच्या सर्व सुट्या भागांची स्वच्छता करण्यासाठी Elma ह्या जर्मन कंपनीचे वॉच क्लीनिंग मशीन आणि दुसऱ्या कोपऱ्यात एक लांब-रुंद लाकडी टेबल होते ज्याचा उपयोग जड औजारे वापरून मोठी घड्याळे उघडण्यासाठी केला जायचा. त्या पुढची शेवटची चौथी खोली ही त्या चाळीच्या मूळ आराखड्यानुसार स्वयंपाक घर होते. ह्या खोलीत मोरी आणि ओटा होता. त्या ओट्यावर विक्री झालेल्या घड्याळ्यांचे आणि सुट्या भागांचे टाकाऊ पॅकिंग मटेरियल आणि खाली चहा पावडरच्या पॅकिंसाठी वापरले जाणारे हलक्या लाकडाचे दोन खोके ठेवलेले असायचे. त्यातल्या एकात चावीच्या लहान-मोठ्या घड्याळ्यांच्या निकामी झालेल्या स्प्रिंग्स आणि अन्य लोखंडी सुटे भाग तर दुसऱ्या खोक्यात निकामी झालेले पितळी सुटे भाग भंगारात देण्यासाठी जमा केले जायचे. भरपूर हवा-उजेड आणि जा-ये करायला मागच्या बाजूला दुसरा दरवाजा असणारी ही खोली आमची खेळण्यासाठीची सगळ्यात आवडती जागा होती. पत्ते, सापशिडी, ल्युडो, नवा व्यापार असे बैठे खेळ तर चालायचेच पण त्या व्यतिरिक्त त्या भंगार द्यायला म्हणुन जमा केलेल्या लहान मोठ्या निकामी स्प्रिंग्स आणि गिअर्स/चक्री अशा वस्तूंचाही वापर करून आमचे काहीतरी उपदव्याप चालायचे. तुटलेल्या स्प्रिंग्सना चावी दिल्यासारखे हाताने गुंडाळून बॉल स्पिन करताना आपण देतो तशी फिरकी देत जमिनीवर सोडल्या की त्या मूळ पदावर येताना अल्पकाळ भुईचक्रासारख्या फिरायच्या. काही वेळा त्या पातळ पट्ट्यांच्या स्प्रिंग्स गुंडाळताना ग्रीप सैल झाली तर बोटे ब्लेड लागल्यासारखी किंचित कापलीही जायची किंवा फिरकी देत जमिनीवर सोडताना अंदाज चुकला तर फॉक्कन उघडणाऱ्या त्या स्प्रिंगचा कोणाच्यातरी पायावर सप्पकन फटका बसायचा आणि चांगलाच वळही उठायचा 😀 मोठ्या घड्याळातले निकामी पितळी गिअर्स आणि चक्र्या-चकत्यांचा वापर करून खेळायचा एक खेळ आम्हाला काकांनी शिकवला होता. काका म्हणजे मावशीआजीचे मिस्टर, म्हणजे म्हंटल तर माझे आजोबाच, पण गंमत म्हणजे त्यांच्या कुटुंबातले सर्व सदस्य आणि आम्ही सर्व नातेवाईक मंडळी त्यांना पहिल्यापासून काकाच म्हणतो, हे तिन्ही मामा लोकही त्यांना बाबा, पप्पा किंवा डॅडी वगैरे न म्हणता 'काका'च म्हणतात. मला हा प्रकार तेव्हाही आणि आताही विचित्रच वाटतो खरा, पण आहे ते असंच आहे 😀 ते असो... तर ह्या काकांच्या शेजारी राहणारे रिसबूड म्हणुन एक गृहस्थ होते. ह्या सख्ख्या शेजाऱ्याचा पोळपाट-लाटणी, ताक घुसळायची रवी, विळीचे पाट, बसायचे पाट, टिपऱ्या, विविध हत्यारे आणि हात अवजारांच्या मुठी, वायरिंगसाठी लागणाऱ्या बॅटन पट्ट्या अशा अनेक प्रकारच्या लाकडी वस्तू बनवण्याचा कारखाना काकांच्या दुकानाच्या बरोबर समोर, रस्त्याच्या पलीकडे होता. लेथ मशीन आणि कुठल्या कुठल्या मशीनवर तयार होणाऱ्या ह्या वस्तूंची निर्मिती प्रक्रिया बघायला पण मजा यायची. त्यांच्या कारखान्यात लाकडी स्विच बोर्ड्स तयार करण्याचे आणि त्यावर स्विच, सॉकेट बसवण्यासाठी ते मापानुसार खाचण्याचे काम मोठ्या प्रमाणावर चालायचे. बोर्डाच्या (सहसा आकाशी किंवा पांढऱ्या रंगाचा) सनमायका लावलेल्या दर्शनी भागावर खाचा पाडल्यावर जे त्याचे लहान-मोठे तुकडे मशीनच्या खाली पडायचे ते तुकडे किंवा रुंद बॅटन पट्टीचे किंवा एखाद्या पातळ फळकुटाचे तुकडे आम्ही तिथून घेऊन यायचो आणि त्यावर सुई, दोरा, टाचण्या, चुका, तारा, रबर बँड अशा सहज उपलब्ध असलेल्या फुटकळ वस्तू आणि मोठ्या घड्याळ्यांचे निकामी पितळी गिअर्स वापरून छोटेसे मेकॅनीझम बनवायचो. खेळाचा नियम एकंच, तो म्हणजे त्या लाकडी बेस प्लेटवर बसवलेल्या गिअर्स, चक्री पैकी कुठलाही एक गिअर किंवा चक्री बोटाने फिरवली की बाकीचे सर्व गिअर्स किंवा चक्र्या पण उलट-सुलट अशा कुठल्याही दिशेने फिरल्या पाहिजेत. ज्याच्या मेकॅनीझममध्ये अशा फिरत्या गिअर्स किंवा चक्र्यांची संख्या जास्ती तो विजेता ठरायचा आणि त्याला काकांकडून काहीतरी बक्षीस मिळायचे. आज हे वाचताना खूप क्षुल्लक वाटेल पण मनापासून सांगतो त्यावेळी घरच्यांनी आणून दिलेल्या, बाजारात उपलब्ध असलेल्या कुठल्याही मेकॅनो पेक्षा हा प्रकार जास्त आनंददायक आणि मजेदार वाटायचा! क्रमश:

अभ्या.. Fri, 09/26/2025 - 18:11
टीझरच खतरनाक, पिच्चर भारीच असणारे, आन दो, वाट बघता है. . मेरे हिसाबसे भारी भारी घड्याल कलेक्शनवाला आदमी लगता है तू. आणि लैच बारीक निरिक्षण आणि हत्तीची स्मरणशक्ती असल्याशिवाय इतके डीट्टेल लिहिता येतच नै. आवडते असे लेखन.

कंजूस Fri, 09/26/2025 - 19:05
हे लेखन बहुतेक १००१ अरेबियन नाईटस गोष्टींसारखं होणार आहे. . उत्सुकता वाढली आहे. ते स्प्रिंगचे खेळ यावरून आठवलं. रिस्ट वॉचची स्प्रिंग फारच लहान असते आणि फारसा धोका नसतो ती बॅरलमधून सोडवताना किंवा परत भरताना. परंतू हीच जेव्हा भिंतीवरच्या घड्याळाच्या बॅरल ( बंद वाटी सारखी पितळी डबी तीन चार इंच रुंद असते आणि त्यावर बाहेरून दातेही असतात.) मधून काढायची वेळ आली तेव्हा फारच तंतरली होती. स्प्रिंग म्हणजे लोखंडी पट्टाच अडीच तीन फुट लांब. तो पट्टा /पट्टी गुंडाळून त्या वाटीत भरलेली असते. समजा हातातून निसटले दोन्ही तर कपाळमोक्ष नक्कीच. मग मी काय केले, एक आंब्याचे खोके घेतले त्यावर उशी ठेवली व वरून बाजूनं हात घालून ती स्प्रिंग आतमध्ये उलगडली. आणि तशीच भरली.

Bhakti Sat, 09/27/2025 - 15:00
ये टर्मीनेटर की लेखन स्टाईल है.... खिळवून ठेवते.जबरदस्त,अगदी रेट्रो युगात गेल्यासारखं वाटलं.

सुधीर कांदळकर Sat, 09/27/2025 - 15:58
मस्त मजा आली वाचायला. मार्गी यांचा प्रतिसादही उत्कृष्ट. आठवड्यातून एकदा चावी देण्याचे लंबकाचे घड्याळ आमच्या घरी होते. रविवार हा चावीचा दिवस होता. त्याला चावी देण्यात मी आणि माझा मोठा भाऊ यांच्यात चढाओढ होती. म्हणजे तो नेहमीच मला ढकलून चावी देत असे. एकदा तो झोपलेला असतांना मी चावी द्यायचा प्रयत्न केल होता. तेव्हा माझ्या ध्यानात आले की हे ताकदीचे काम होते. शेवटचे दोन फेरे मी देऊं शकलो नव्हतो आणि शुक्रवारी चावी संपल्यामुळे घड्याळ बंद पडले. मग अर्थातच माझी भरपूर टिंगलटवाळी झाली. या घड्याळाला दोन स्प्रिंगा होत्या. चार आकड्याबाजूची चावी घड्याळाची आणि आठच्या बाजूची चावी टोल्यांची. वर्षातून एकदा छंद म्हणून तीर्थरूप ते घड्याळ उघडून तेलपाणी करीत. या घड्याळाची स्प्रिंग दणकट आणि नीट न हाताळल्यास. इजा करणारी होती. आमच्या घरी हॅन्डल फिरवून चावी द्यायचा ग्रामोफोन होता. त्याची देखील स्प्रिंग अशीच दणकट होती. मस्त लेखाबद्दल धन्यवाद.

अमरेंद्र बाहुबली Mon, 09/29/2025 - 20:51
. वडिलांना हे घड्याळ घरात हवे होते, मागेच ऍमेझॉन वरून मागवून लावले. . मुलाच्या फोटोचे हे घड्याळ बनवून घेतले. आणखी एक घड्याळ आहे , ज्याला खाली जहाजाचा नांगर आहे. . हे आसे.

स्वधर्म Mon, 09/29/2025 - 21:21
उत्तम पण हुरहूर लावणारा लेख. धन्यवाद कंजूस काका! आमच्या घरी लहानपणी अभ्यास करायला लवकर उठावे यासाठी जे गजराचे घड्याळ वापरत होतो, ते अतिशय उत्तम दर्जाचे 'हेस' या कंपनीचे होते. त्याची केस स्टेनलेस स्टीलची होती व डायल काळी होती. हिरवट रंगाचे काटे आणि आकडे अंधारात चमकत असत. त्यामुळे किती वाजले ते अंधारातही दिसत असे. त्याला ठेवायला एक लाकडी पेटी होती व त्याला पुन्हा काचेचे दार होते, जे उघडून त्याला रोज न विसरता चावी द्यायला लागायची. त्याचा गजराचा आवाज किर्रर्रर्रर्रर्र असा कर्कश्य होता पण 'कठोर परिश्रमास पर्याय नाही' हा सुविचार न बोलता मनावर ठसवणारा. पुढे ते बरेच मागे पडू लागले किंवा पुढेच जाऊ लागले. शिवाय ते निगुतीने दुरुस्ती करणारे कारागिर आता निघून गेले होते. पुण्यात यशवंत वॉच अँड इलेक्ट्रॉनिक्स यांच्याकडे दुरुस्तीला द्यायला गेलो. त्यांनी सांगितले की एक पिंप भरून तसली गजराची घड्याळे पडली आहेत व आंम्ही आता ही दुरूस्त करण्याचेच बंद केले आहे. अशा प्रकारे लहानपणापासून जीवनाचा भाग असलेल्या त्या गजराच्या घड्याळाला निरोप देताना खूप हुरहूर लागली होती. खूप उत्तम स्थितीतील चालू गोष्टी अशा रिपेअर होत नाहीत, किंवा तंत्रज्ञान कालबाह्य झाले म्हणून टाकून देववत नाहीत. असाच किस्सा निकॉन एफ ५५ डी या फिल्म कॅमेर्‍याबद्दल आहे. फिल्म वापरणंच बंद झाल्याने अजूनही ते एक अत्यंत महागाचं काटेकोर (प्रिसिजन) उपकरण चालू अवस्थेत घरी पडून आहे. काळाचा महिमा.

अभ्या.. Fri, 10/03/2025 - 17:49
माझ्या आवडीच्या विषयाला बोर्डावर आणल्याबद्दल कंकाकांना थ्यान्क्स. खरे पाहता घड्याळ म्हणले की मला आठवते ते माझ्या अजोबांचे घड्याळ. ते पोलीस पाटील होते आणि गावाकडे वाड्यात राहायचे. त्यांच्याकडं गाव जवळ असल्याने जाणेयेणे व्हायचेच. वाड्यातल्या माझ्या तीन आवडत्या गोष्टी म्हणजे आजोबांची एकनळी ब्रिटिश(की स्कॉटीश) बंदूक, जुन्या ब्युक कारच्या आकाराचा पानाचा पितळी डबा आणि एक झाकणवाले पॉकेट वॉच. ते वॉच खरेतर बंद पडलेले होते आणि दुरुस्तही होत नव्हते तेम्व्हा ते माझे खेळणे झालेले. बाकी दोन गोष्टींना हात लावू दिला जात नसे. ते पॉकेट वॉच एकदा मी शाळेत घेऊन गेलेलो. बापूजींचे घड्याळ असेच म्हणले सगळेजण. वडिलांच्या हातातल्या घड्याळाला मात्र हात लावू दिला जात नसे. त्यांचे एक हेन्री सँडोझ होते आणि नंतर एक एचएमटी, एक दोनदा ते पटेल वॉच कंपनी मध्ये दुरुस्तीला दिल्यावर आणण्याची जबाबदारी मिळाल्याचे आठवते. कोणते घड्याळ असे विचार्ल्यावर सांगायचे उत्तर "एचेमटी कैलाश" असे माझ्याकडून तीन चारदा वदवून घेतले गेले. ते आयएनएस विक्रान्त सारखे वाटायचे म्हणायला. एक दोन परिक्षांमध्ये ते मी वापरले, दहावीच्यापर्यंत डिजिटल आणि ऑल्विनच्या घड्याळांची क्रेझ होती. एचएमटी घड्याळे पण असायची आणि ट्रॅक्टर पण, कॅसिओची घड्याळे असायची, कॅल्क्युलेटर आणि सिंथेसायझरलाही आम्ही कॅसिओच म्हणायचो. त्यामुळे एलसीडी आणि बटणंवाल्या गोष्टी जपानी लोक भारी बनवतात असे वाटायचे. ज्यु. कॉलेजात मात्र फारसे घड्याळ वापरल्याचे आठवत नाही. दिवसभर मैदानात पडीक असल्याने देखील घड्याळ नकोसेच असायचे. डिग्रीच्या चांगल्या रिझल्टनंतर आतोबांनी चक्क सिटिझन इको ड्राईव्ह दिलेले गिफ्ट. ते महाग होते पण आतोबा एअरफोर्स मध्ये असल्याने ते आम्हाला कॅन्टीनमध्ये स्वस्त मिळालेय असे सांगितले. ते खरे नव्हते. त्यांनी बाहेर विकत घेतेलेले ते. ते आजही महाग आणि क्लासिकच समजले जाते. स्वतःचे असे पहिले घड्याळ इंटर्नशिपच्या पैशात घेतले ते सोनाटा, थोडे टँक वॉच प्रमाणे लंबआयताकार, मेटल ब्रेसलेट, व्हाईट डायल, क्वार्टझ. अजून आहे ते चालू. इथून पुढे चालू झाली माझी घड्याळाची प्रेमकहाणी. ती अजून एक दोन प्रतिसादात. सवडीने, आवडीने.......

‘कालान्तर’ : समाजातल्या व्यापक पडझडीचे वास्तवदर्शन

हेमंतकुमार ·

हेमंतकुमार Mon, 09/22/2025 - 08:09
Giovanni della Casa या 16 व्या शतकातील प्रसिद्ध इटालिय कवी, धर्मोपदेशक आणि मुत्सद्याने हे 100 पानी पुस्तक लिहिले होते. ते त्यांच्या मृत्यूनंतर म्हणजे 1558 साली प्रसिद्ध झाले. Galateoचा अर्थ ‘द रूल्स ऑफ पोलाइट बिहेवियर’ अर्थात, समाजात कसे वागावे आणि वागू नये. या पुस्तकात नागरिकांकडून सभ्य आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीची अपेक्षा केलेली आहे. मुळात पुस्तकाचे नाव हे त्यांच्या एका जिवलग मित्राचे नाव होते. हे पुस्तक युरोपात प्रचंड लोकप्रिय झाले व त्याची अनेक भाषांत भाषांतरे झाली. युरोपातील प्रबोधनपर्वात या पुस्तकाचा प्रभाव संपूर्ण युरोपीय संस्कृतीवर पडला आणि त्यातूनच तिथे शिष्टाचाराला महत्त्व प्राप्त झाले. कालान्तराने त्या पुस्तकाचे विशेषनाम असलेले शीर्षक इटालिय भाषेत शिष्टाचारसंहिता या अर्थाने सामान्यनाम बनले. चालू शतकातही त्या पुस्तकाच्या आवृत्त्या निघत असतात. पुस्तकाची पीडीएफ जालावर उपलब्ध असल्याने दोन-चार पाने वाचण्याचा प्रयत्न केला परंतु ते प्राचीन इंग्लिश (की युरोपीय भाषा मिश्रण?) झेपले नाही.

युयुत्सु Mon, 09/22/2025 - 11:49
या पुस्तकात नागरिकांकडून सभ्य आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीची अपेक्षा केलेली आहे. वस्तूस्थिती अशी आहे की सभ्यपणा हा आता कमकुवतपणा समजला जातो. नखं दाखवल्याशिवाय मान राखला जात नाही.

कंजूस Mon, 09/22/2025 - 19:42
या पुस्तकात लेख आहेत. विषयवार आहेत. ठीक आहे.
सुरुवातीच्या तब्बल 13 लेखांतून शिक्षण पद्धतीत झालेले बदल टिपले आहेत. त्यात पाठांतर, शुद्धलेखन, उच्चार आणि हस्ताक्षरापासून ते संस्कार, गुरु-शिष्य नाते आणि विद्यापीठातील शिक्षणापर्यंतचे मुद्दे हाताळले आहेत. .......
- खरं म्हणजे समाज घडवणे आपलीच जबाबदारी आहे हे शिक्षकांनी उगाचच अंगावर घेतलेले काम ठरले.
आपल्यावरील दीर्घकालीन ब्रिटिश राजवटीमुळे पडलेला प्रभाव आणि जागतिकीकरणानंतर पडलेला अमेरिकी प्रभाव आणि त्यातून झालेला संस्कृतीसंगम यांचे विवेचन .....
- जगात ब्रिटिश लोकांची कामाची पद्धत आणि संस्कृती हीच बरोबर अशी धारणा करून देण्यात आली. जर्मन जपान दूरच राहिले.
सुदृढ समाज जीवनासाठी आपल्यासमोर काही आदर्शांची सतत गरज असते. .....
यासाठी गेल आम्लेट हिचे बे-गमपुरा पुस्तक वाचायला हवे. समाज जीवन खरंच बदलले होते का? किंवा प्रयत्न,तरी होत होते का?
पुस्तकात सार्वजनिक शिष्टाचारासंबंधी तीन-चार प्रकरणे असून त्यामध्ये केलेली युरोपीय संस्कृती आणि आपली तुलना महत्त्वाची आहे. ........
आपल्या संरक्षण दलात अजून ब्रिटिश शिष्टाचारच पाळले जातात. "Chasing the Olive Dream" refers to the memoir by Shivani Oka Jagtap, ( याचे सांपल) किंडलवर सापडेल. कालान्तर वाचले नाही पण.. मला सुचले ते लिहिले. .

हेमंतकुमार Tue, 09/23/2025 - 07:21
जन्माने अमेरिकी असलेल्या या बाईंनी महाराष्ट्रात येऊन मराठी माणसाशी लग्न केले आणि नंतर शेवटपर्यंत भारतीय नागरिक म्हणून राहिल्या ही माहिती वाचली. त्यांचे दलित उद्धाराचे कार्य प्रशंसनीय आहे ! /-\

Bhakti Mon, 09/22/2025 - 20:43
आपल्यावरील दीर्घकालीन ब्रिटिश राजवटीमुळे पडलेला प्रभाव आणि जागतिकीकरणानंतर पडलेला अमेरिकी प्रभाव आणि त्यातून झालेला संस्कृतीसंगम यांचे विवेचन अभ्यासपूर्ण आहे.
ब्रिटिश काळात आधुनिकीकरण बरोबर अनेक न्यूनगंड भारताला जखडले असे म्हटले जाते.ब्रिटिशांना अनुकूल व्यवस्थेत अनेक मूळ संस्कृती लयाला गेली. चांगल्या विषयावर हे पुस्तक आहे.

तिता Sat, 09/27/2025 - 04:53
आज सर्वच व्यवसाय भ्रष्टाचारात अडकले असताना थोडाफार आदर्शवाद फक्त याच वर्गात शिल्लक असल्याचे ते म्हणतात....... स्वप्नाळू आहेत हे विचार. शहरात पैशामागे पळतात पण काही तत्वनिष्ठ असतील. ग्रामीण भागात परिस्थिती भयाण आहे.

हेमंतकुमार Mon, 09/22/2025 - 08:09
Giovanni della Casa या 16 व्या शतकातील प्रसिद्ध इटालिय कवी, धर्मोपदेशक आणि मुत्सद्याने हे 100 पानी पुस्तक लिहिले होते. ते त्यांच्या मृत्यूनंतर म्हणजे 1558 साली प्रसिद्ध झाले. Galateoचा अर्थ ‘द रूल्स ऑफ पोलाइट बिहेवियर’ अर्थात, समाजात कसे वागावे आणि वागू नये. या पुस्तकात नागरिकांकडून सभ्य आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीची अपेक्षा केलेली आहे. मुळात पुस्तकाचे नाव हे त्यांच्या एका जिवलग मित्राचे नाव होते. हे पुस्तक युरोपात प्रचंड लोकप्रिय झाले व त्याची अनेक भाषांत भाषांतरे झाली. युरोपातील प्रबोधनपर्वात या पुस्तकाचा प्रभाव संपूर्ण युरोपीय संस्कृतीवर पडला आणि त्यातूनच तिथे शिष्टाचाराला महत्त्व प्राप्त झाले. कालान्तराने त्या पुस्तकाचे विशेषनाम असलेले शीर्षक इटालिय भाषेत शिष्टाचारसंहिता या अर्थाने सामान्यनाम बनले. चालू शतकातही त्या पुस्तकाच्या आवृत्त्या निघत असतात. पुस्तकाची पीडीएफ जालावर उपलब्ध असल्याने दोन-चार पाने वाचण्याचा प्रयत्न केला परंतु ते प्राचीन इंग्लिश (की युरोपीय भाषा मिश्रण?) झेपले नाही.

युयुत्सु Mon, 09/22/2025 - 11:49
या पुस्तकात नागरिकांकडून सभ्य आणि सौजन्यपूर्ण वागणुकीची अपेक्षा केलेली आहे. वस्तूस्थिती अशी आहे की सभ्यपणा हा आता कमकुवतपणा समजला जातो. नखं दाखवल्याशिवाय मान राखला जात नाही.

कंजूस Mon, 09/22/2025 - 19:42
या पुस्तकात लेख आहेत. विषयवार आहेत. ठीक आहे.
सुरुवातीच्या तब्बल 13 लेखांतून शिक्षण पद्धतीत झालेले बदल टिपले आहेत. त्यात पाठांतर, शुद्धलेखन, उच्चार आणि हस्ताक्षरापासून ते संस्कार, गुरु-शिष्य नाते आणि विद्यापीठातील शिक्षणापर्यंतचे मुद्दे हाताळले आहेत. .......
- खरं म्हणजे समाज घडवणे आपलीच जबाबदारी आहे हे शिक्षकांनी उगाचच अंगावर घेतलेले काम ठरले.
आपल्यावरील दीर्घकालीन ब्रिटिश राजवटीमुळे पडलेला प्रभाव आणि जागतिकीकरणानंतर पडलेला अमेरिकी प्रभाव आणि त्यातून झालेला संस्कृतीसंगम यांचे विवेचन .....
- जगात ब्रिटिश लोकांची कामाची पद्धत आणि संस्कृती हीच बरोबर अशी धारणा करून देण्यात आली. जर्मन जपान दूरच राहिले.
सुदृढ समाज जीवनासाठी आपल्यासमोर काही आदर्शांची सतत गरज असते. .....
यासाठी गेल आम्लेट हिचे बे-गमपुरा पुस्तक वाचायला हवे. समाज जीवन खरंच बदलले होते का? किंवा प्रयत्न,तरी होत होते का?
पुस्तकात सार्वजनिक शिष्टाचारासंबंधी तीन-चार प्रकरणे असून त्यामध्ये केलेली युरोपीय संस्कृती आणि आपली तुलना महत्त्वाची आहे. ........
आपल्या संरक्षण दलात अजून ब्रिटिश शिष्टाचारच पाळले जातात. "Chasing the Olive Dream" refers to the memoir by Shivani Oka Jagtap, ( याचे सांपल) किंडलवर सापडेल. कालान्तर वाचले नाही पण.. मला सुचले ते लिहिले. .

हेमंतकुमार Tue, 09/23/2025 - 07:21
जन्माने अमेरिकी असलेल्या या बाईंनी महाराष्ट्रात येऊन मराठी माणसाशी लग्न केले आणि नंतर शेवटपर्यंत भारतीय नागरिक म्हणून राहिल्या ही माहिती वाचली. त्यांचे दलित उद्धाराचे कार्य प्रशंसनीय आहे ! /-\

Bhakti Mon, 09/22/2025 - 20:43
आपल्यावरील दीर्घकालीन ब्रिटिश राजवटीमुळे पडलेला प्रभाव आणि जागतिकीकरणानंतर पडलेला अमेरिकी प्रभाव आणि त्यातून झालेला संस्कृतीसंगम यांचे विवेचन अभ्यासपूर्ण आहे.
ब्रिटिश काळात आधुनिकीकरण बरोबर अनेक न्यूनगंड भारताला जखडले असे म्हटले जाते.ब्रिटिशांना अनुकूल व्यवस्थेत अनेक मूळ संस्कृती लयाला गेली. चांगल्या विषयावर हे पुस्तक आहे.

तिता Sat, 09/27/2025 - 04:53
आज सर्वच व्यवसाय भ्रष्टाचारात अडकले असताना थोडाफार आदर्शवाद फक्त याच वर्गात शिल्लक असल्याचे ते म्हणतात....... स्वप्नाळू आहेत हे विचार. शहरात पैशामागे पळतात पण काही तत्वनिष्ठ असतील. ग्रामीण भागात परिस्थिती भयाण आहे.
लेखनविषय:
वाङ्मय
लेखनप्रकार
आस्वाद
ok गेल्या 50-60 वर्षांत आपल्या समाजात झालेल्या पडझडीचे चित्रण करणारा 43 लेखांचा हा संग्रह. हे लेख मुळात लोकमत दैनिकाच्या मंथन पुरवणीसाठी लिहिलेले होते. स्वातंत्र्याच्या कालखंडात आपण काय कमावले आणि काय गमावले यांचा हा ताळेबंद. त्यातून लक्षात येते की, कमावण्याच्या बाजूला थोडेच असून गमावण्याच्या बाजूला मात्र भरपूर आढळले आहे. काही स्वागतार्ह बदलांपेक्षा पडझड मात्र कितीतरी अधिक व चिंताजनक आहे.
Subscribe to