Skip to main content

मुक्तक

मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.

लॉकडाऊन: १८५०वा दिवस (भाग २)

लेखक वामन देशमुख यांनी बुधवार, 16/04/2025 19:24 या दिवशी प्रकाशित केले.

पाच वर्षांपूर्वीचा (भाग १): लॉकडाऊन: तेविसावा दिवस

ती:

परवा आमच्या थोरलीचा १८ वा वाढदिवस झाला. आम्ही तिला कारची चावी वाढदिवसाची भेट म्हणून दिली. मिळालेल्या surprise ने तिच्या चेहऱ्यावर जे भाव उमलले ते पाहून तिचा पाच वर्षांपूर्वीचा वाढदिवस झर्र्कन डोळ्यासमोरून तरळून गेला. तेंव्हा लॉक डाउन सुरु होते आणि घरी बनविलेल्या केकवर वाढदिवस साजरा झाला होता.

जर्द पिवळी दुपार

लेखक अनन्त्_यात्री यांनी बुधवार, 16/04/2025 16:13 या दिवशी प्रकाशित केले.

जर्द पिवळी दुपार
दार ठोठावत येते
आत आत कोंडलेले
झळीनेच धुमसते

घोर फुफाटा धुळीचा
अणु रेणू तापलेला
मृगजळाच्या काठाशी
निवडुंग फोफावला

गारव्याची शीळ निळी
दूर विजनी घुमते
तिथे पोचायचे कसे?
बेडी पायात काचते

(ताज्या घडामोडी~ एप्रिल फूल २०२५)

लेखक अनन्त्_यात्री यांनी मंगळवार, 15/04/2025 13:28 या दिवशी प्रकाशित केले.

चार भिडू डावे
उजवेही चार
कुंपणाच्या वर
दोन भिडू

भिडू भिडतात
त्वेषे परस्परा
मौज ही इतरा
फुकटची

राजकारणाच्या
व्यतिरिक्त काही
घडतची नाही
देशात ह्या

ऐसा आविर्भाव
भिडू बाळगती
आता झाले अती
हौस फिटे

(पावश्या लवकर आलाच आहे तर.....)

लेखक अनन्त्_यात्री यांनी सोमवार, 31/03/2025 13:56 या दिवशी प्रकाशित केले.

हे ताडपत्रीवाल्या,
गतसाली न खपलेल्या मालावरची धूळ झटक

हे पाणीपुरवठा खात्यातल्या टेंडर बाबू,
फिल्टर सफाईच्या निविदांच्या नैवेद्यांची ताटे सजव

हे वृक्षसंवर्धन खात्यातील खात्यापित्या लोकसेवका,
ट्री ट्रिमिंग च्या निमित्ताने कोणते वृक्ष भुईसपाट करायचे ते बिल्डरांबरोबर ठरव

हे नगर सेवका,
नालेसफाईच्या हातसफाईवरच्या श्वेतपत्रिकेचा कच्चा खर्डा बनवायला घे

हे पालक मंत्र्या,
महापुरोत्तर अन् भूस्खलनोत्तर सहसंवेदनांचे वार्षिक भावविभोर सांत्वनसंदेश बनवायला घे

"माझी मदतनीस"च्या निमित्ताने

लेखक आजी यांनी शनिवार, 22/03/2025 09:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

मी मिपावर लिहिलेल्या "माझी मदतनीस" या लेखावर खूपच मस्त चर्चा रंगली. या लेखावर जवळपास पंचेचाळीस प्रतिसाद आले आणि अडीच हजार वाचने झाली.

मी सहज सुचलं म्हणून , मनात हा विषय काही दिवस घोळत होता म्हणून, हा लेख लिहिला. त्यावर इतकी चर्चा झालेली पाहून मला आनंद झाला. या प्रतिसादांमध्ये काही डाव्या तर काही उजव्या विचारसरणीचे, तर काही मध्यममार्गी,तर काही तटस्थ मतप्रवाह होते.

माझी मदतनीस..

लेखक आजी यांनी सोमवार, 10/03/2025 11:41 या दिवशी प्रकाशित केले.

मी माझ्या घरी काम करणाऱ्या बाईला कधीच, कामवाली, मोलकरीण, धुणीभांडीवाली, झाडूपोछावाली असं म्हणत नाही. मी त्यांच्या तोंडावर त्यांना त्यांच्या नावाने हाक मारते आणि त्यांच्या मागे त्यांचा उल्लेख माझी मदतनीस, माझी साहाय्यक, माझी असिस्टंट असा करते. माझा मुलगा, सून, नातू हेही त्यांना ताई किंवा बाई, काकू, मावशी अशी त्यांच्या वयाकडे बघून हाक मारतात. त्यांना अहो जाहो करतात.

द स्टोरीटेलर (सिनेमा)

लेखक Bhakti यांनी शुक्रवार, 07/03/2025 22:28 या दिवशी प्रकाशित केले.

कोणतीही गोष्ट अभ्यास करून नाकारायची किंवा स्वीकारायची असा माझा पिंड आहे.मी बरोबरीनेच उजव्या विचारसरणीचा अभ्यास करताना त्यासंबंधी पोस्ट व्हायच्या.डायटविषयी समजून घेतांना वैज्ञानिक पोस्ट असायच्या.भारतीय तत्वज्ञानचा, पाश्चात्य तत्वज्ञान वगैरे वगैरे त्यावेळी तशा.. गंमत म्हणजे जे काही आकलन‌ ते इथे खरडायची खोड असल्यामुळे ज्या त्या वेळी ते वाचून मी तशीच आहे असा इथे अनेकांचा गैरसमज होतो.
असो कधीही टोकाला न जाता सगळ्या विचारसरणीत मी सम्यकता शोधत असते.

हे जीवन सुंदर आहे...मराठी भाषा गौरव दिन.

लेखक कर्नलतपस्वी यांनी गुरुवार, 27/02/2025 20:11 या दिवशी प्रकाशित केले.

"फुलांच्या त्या धुंद रंगोत्सवात चांदणीएवढे दिसणारे निळे फूल, शालीनपणे उमलले. त्याच्या तरल नाजूक वासाने वाऱ्याचे मन मोहरले.काळ्या पंखांवर लाल ठिपके असलेले एक फुलपाखरू इतर फुलांना सोडून त्याच्याकडे आले व त्यावर स्थिरावले. थोड्या अवकाशाने त्याचा गंध पाझरला,रंग कोमेजला आणि अंग आकसून फूल जमिनीवर गळाले. "हे तुझं आयुष्य! क्षणाचा रंग, क्षणाचं जीवन!" तेथून उडून जाताना फुलपाखरू म्हणाले.

शब्दांचा दंश जिव्हारी

लेखक अनन्त्_यात्री यांनी गुरुवार, 13/02/2025 10:52 या दिवशी प्रकाशित केले.

शब्दांचा दंश जिव्हारी-
होता मी विमुक्त झालो
माथ्यावर सूर्य तरीही
काजव्यासवे झगमगलो

शब्दांची अविरत गाज
भवताल भारूनी उरली
नादावर अनुनादाची
हलकेच लहर शिरशिरली

शब्दांचा अबलख वारू
चौखूर उधळुनी गेला
अर्थाचा लगाम लहरी
हातून कधीचा सुटला