लेख बाकी झकास आहे.......पण.... बावनखणी म्हणजे काय?'????????

आवडला. माझ्या मित्राच्या बाबतीत घडलेला किस्सा. माझा ठाणेकर मित्र पहिल्यांदाच पुण्याला गाडी घेऊन गेला. कुठल्याशा सिग्नलला लाल दिवा लागला म्हणून गाडी थांबवली आणि मागून एका स्कूटरवाल्याने गाडीला ठोकर दिली! बरे, दिली तर दिली वर पुढे येऊन मित्रालाच दमदाटी - "गाडी का थांबवली?" "अहो, रेड सिग्नल आहे", मित्र "तर काय झालं? दुसरं कोणी थांबलय?" मित्राने इकडे तिकडे वळून पाहिले. वाहतूक सुरूच होती! "माफ करा. पुण्यात नवीनच आहे मी. इथे चौकात रोषणाईसाठी दिवे लावतात याची कल्पना नव्हती!", मित्र गाडी चालू करीत म्हणाला. अहो, तो मी नव्हेच! तुम्हाला बावनखणी माहित नाही? घाशीराम कोतवाल पाहून या! तरीही नाही समजले तर इथे मिपावर आपले बरेच पुणेकर रसिक आहेत, त्यांना विचारा! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

बावनखणी म्हणजे ... पूर्वी म्हणजे पेशवाईच्या काळात नाटकशाळा (म्हणजे नाचगाण्यासाठी ठेवलेल्या बाया)लोकांच्या (सरदारांच्या) वाड्यावर असायच्या. .. भर वस्तीत आणि घराघरात... त्यामुळे मुलांना बालवयात विविध नाद लागून ती वाया जातात असे पेशव्यांचे सरदार खाजगीवाले यांना वाटले. त्यामुळे त्यानी या मुलांना फुकट जाण्यापासून वाचवण्यासाठी तेन्व्हाच्या पुणे शहराबाहेर एक ५२ खोल्यांची म्हणजे 'खणांची' इमारत बांधली. सर्व नाटकशाळानी त्यातच उतरावे असा नियम करण्यात आला.तिला बावनखणी म्हणत. पण वरील कथेतल्या मुलाप्रमाणे तेंव्हाच्याही बालकाना प्रश्न पडत असे आपले वडील रोज संध्याकाळी बावनखणीत का जातात. जिज्ञासा वाढत गेली आणि शहराबाहेरील बावनखणी जगप्रसिध्द झाली. आणि नंतर तर 'ईष्कबाजी' लाच बावनखणी असे नाव रूढ झाले. असो .. असा हा बावनखणीचा इतिहास. इतिहासकार डॅनी पुण्याचे पेशवे

आहे लेख... अगदी खरं चित्र टिपलंय....

जो नीट गाडी चालवू शकतो तो जगाच्या पाठीवर कुठेही अगदी नीट गाडी चालवू शकतो. पुण्यात जो नीट श्वास घेऊ शकतो (प्रदूषित हवेत).. त्याला जगातल्या कोणत्याही हवेचा त्रास होत नाही. (हा.. आता एखाद्याला शुद्ध आणि स्वच्छ हवेचा त्रास नक्की होऊ शकेल. :)) - प्राजु

http://abhipendharkar.blogspot.com वर हे आधी वाचलं होतं... ते अभिजित पेंढारकर म्हणजे तुम्हीच का?

लेख छान आहे. पुणे तेथे काय उणे... पुण्यात राहिल्यावर खरेच याची प्रचिती येते.

तो मीच आहे! धन्यवाद, दोस्तहो!! भरभरून प्रतिसादाबद्दल!!! -आपला, अभिजित पेंढारकर.

अभिजितराव, नेहमीप्रमाणेच मस्त लेखन! 'मौत की खाई' करता 'मृत्युगोल' हा शब्द आवडला! :) आपला, (सर्कसप्रेमी) तात्या.

लेख बाकी झकास आहे.......पण.... बावनखणी म्हणजे काय?'????????

आवडला. माझ्या मित्राच्या बाबतीत घडलेला किस्सा. माझा ठाणेकर मित्र पहिल्यांदाच पुण्याला गाडी घेऊन गेला. कुठल्याशा सिग्नलला लाल दिवा लागला म्हणून गाडी थांबवली आणि मागून एका स्कूटरवाल्याने गाडीला ठोकर दिली! बरे, दिली तर दिली वर पुढे येऊन मित्रालाच दमदाटी - "गाडी का थांबवली?" "अहो, रेड सिग्नल आहे", मित्र "तर काय झालं? दुसरं कोणी थांबलय?" मित्राने इकडे तिकडे वळून पाहिले. वाहतूक सुरूच होती! "माफ करा. पुण्यात नवीनच आहे मी. इथे चौकात रोषणाईसाठी दिवे लावतात याची कल्पना नव्हती!", मित्र गाडी चालू करीत म्हणाला. अहो, तो मी नव्हेच! तुम्हाला बावनखणी माहित नाही? घाशीराम कोतवाल पाहून या! तरीही नाही समजले तर इथे मिपावर आपले बरेच पुणेकर रसिक आहेत, त्यांना विचारा! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

बावनखणी म्हणजे ... पूर्वी म्हणजे पेशवाईच्या काळात नाटकशाळा (म्हणजे नाचगाण्यासाठी ठेवलेल्या बाया)लोकांच्या (सरदारांच्या) वाड्यावर असायच्या. .. भर वस्तीत आणि घराघरात... त्यामुळे मुलांना बालवयात विविध नाद लागून ती वाया जातात असे पेशव्यांचे सरदार खाजगीवाले यांना वाटले. त्यामुळे त्यानी या मुलांना फुकट जाण्यापासून वाचवण्यासाठी तेन्व्हाच्या पुणे शहराबाहेर एक ५२ खोल्यांची म्हणजे 'खणांची' इमारत बांधली. सर्व नाटकशाळानी त्यातच उतरावे असा नियम करण्यात आला.तिला बावनखणी म्हणत. पण वरील कथेतल्या मुलाप्रमाणे तेंव्हाच्याही बालकाना प्रश्न पडत असे आपले वडील रोज संध्याकाळी बावनखणीत का जातात. जिज्ञासा वाढत गेली आणि शहराबाहेरील बावनखणी जगप्रसिध्द झाली. आणि नंतर तर 'ईष्कबाजी' लाच बावनखणी असे नाव रूढ झाले. असो .. असा हा बावनखणीचा इतिहास. इतिहासकार डॅनी पुण्याचे पेशवे

आहे लेख... अगदी खरं चित्र टिपलंय....

जो नीट गाडी चालवू शकतो तो जगाच्या पाठीवर कुठेही अगदी नीट गाडी चालवू शकतो. पुण्यात जो नीट श्वास घेऊ शकतो (प्रदूषित हवेत).. त्याला जगातल्या कोणत्याही हवेचा त्रास होत नाही. (हा.. आता एखाद्याला शुद्ध आणि स्वच्छ हवेचा त्रास नक्की होऊ शकेल. :)) - प्राजु

http://abhipendharkar.blogspot.com वर हे आधी वाचलं होतं... ते अभिजित पेंढारकर म्हणजे तुम्हीच का?

लेख छान आहे. पुणे तेथे काय उणे... पुण्यात राहिल्यावर खरेच याची प्रचिती येते.

तो मीच आहे! धन्यवाद, दोस्तहो!! भरभरून प्रतिसादाबद्दल!!! -आपला, अभिजित पेंढारकर.

अभिजितराव, नेहमीप्रमाणेच मस्त लेखन! 'मौत की खाई' करता 'मृत्युगोल' हा शब्द आवडला! :) आपला, (सर्कसप्रेमी) तात्या.

रंगराव, राहूल हा खरंच एक गुणी गायक आहे. मला त्याचे गायन अतिशय आवडते. साधारणपणे वर्ष-दीड वर्षांपूर्वी मी राहूलवर एक लेख लिहिला होता. तो मनोगतावर प्रसिद्ध झाला होता. आता हा लेख आपल्याला इथे वाचता येईल.. राहूललादेखील हा लेख खूप आवडला होता. असो, राहूलकडून मला खूप खूप अपे़क्षा आहेत. मी साधारणपणे वर्षदीड वर्षापूर्वी राहूलचे गाणे ऐकून हा लेख लिहिला होता. त्यानंतर परवाच दूरदर्शनवर ई मराठीवर राहूलचे गाणे ऐकण्याचा योग आला. आणि मला सांगायला अत्यंत आनंद वाटतो की राहूलचे गाणे दिवसेंदिवस अधिक समृद्ध होत आहे, चतुरस्र होत आहे. एक श्रोता म्हणून माझे हे मत मी या निमित्ताने येथे नोंदवत आहे. माझ्या मते एखाद्याचे गाणे किंवा त्याची गायकी आणि त्यातला मजकूर (कंटेन्ट) यात काळानुरूप अशीच प्रगती दिसली पाहिजे, तरच ती व्यक्ति एक उत्तम गवई होऊ शकते आणि खूप काळ लोकांना अधिकाधिक उत्तम व दर्जेदार गाणे ऐकवू शकते. साध्या भाषेत सांगायचे तर परिपक्व गायक होण्यासाठी याच गोष्टीची नितांत आवश्यकता असते. राहूलमध्ये मला ही प्रगती दिसते आहे आणि म्हणूनच मला त्याच्याकडून खूप अपेक्षा आहेत. असामान्य प्रतिभा असलेल्या त्याच्या आजोबांचा आशीर्वाद तर त्याला आहेच परंतु त्याचसोबत आमच्यासारख्या रसिक श्रोत्यांच्या शुभेच्छाही त्याच्या पाठीशी आहेत! मिसळपाव परिवारातर्फे मी राहूलचे अभिष्टचिंतन करतो आणि त्याला त्याच्या गान-कारर्किर्दीकरता अनेकोत्तम शुभेच्छा देतो... अवांतर - बरं का रंगराव, मिसळपाववरील सदर चर्चेचा दुवा मी राहूलला विरोपाने कळवत आहे! :) आपला, (गाण्यातला) तात्या.

इप्रसारणवर मध्यंतरी त्याची मुलाखत झाली होति. मी अगदि नीट ऐकली. खूप गुणी गायक आहे तो. भरपूर यश त्याला मिळो हिच प्रार्थना. - प्राजु

रंगराव, राहूल हा खरंच एक गुणी गायक आहे. मला त्याचे गायन अतिशय आवडते. साधारणपणे वर्ष-दीड वर्षांपूर्वी मी राहूलवर एक लेख लिहिला होता. तो मनोगतावर प्रसिद्ध झाला होता. आता हा लेख आपल्याला इथे वाचता येईल.. राहूललादेखील हा लेख खूप आवडला होता. असो, राहूलकडून मला खूप खूप अपे़क्षा आहेत. मी साधारणपणे वर्षदीड वर्षापूर्वी राहूलचे गाणे ऐकून हा लेख लिहिला होता. त्यानंतर परवाच दूरदर्शनवर ई मराठीवर राहूलचे गाणे ऐकण्याचा योग आला. आणि मला सांगायला अत्यंत आनंद वाटतो की राहूलचे गाणे दिवसेंदिवस अधिक समृद्ध होत आहे, चतुरस्र होत आहे. एक श्रोता म्हणून माझे हे मत मी या निमित्ताने येथे नोंदवत आहे. माझ्या मते एखाद्याचे गाणे किंवा त्याची गायकी आणि त्यातला मजकूर (कंटेन्ट) यात काळानुरूप अशीच प्रगती दिसली पाहिजे, तरच ती व्यक्ति एक उत्तम गवई होऊ शकते आणि खूप काळ लोकांना अधिकाधिक उत्तम व दर्जेदार गाणे ऐकवू शकते. साध्या भाषेत सांगायचे तर परिपक्व गायक होण्यासाठी याच गोष्टीची नितांत आवश्यकता असते. राहूलमध्ये मला ही प्रगती दिसते आहे आणि म्हणूनच मला त्याच्याकडून खूप अपेक्षा आहेत. असामान्य प्रतिभा असलेल्या त्याच्या आजोबांचा आशीर्वाद तर त्याला आहेच परंतु त्याचसोबत आमच्यासारख्या रसिक श्रोत्यांच्या शुभेच्छाही त्याच्या पाठीशी आहेत! मिसळपाव परिवारातर्फे मी राहूलचे अभिष्टचिंतन करतो आणि त्याला त्याच्या गान-कारर्किर्दीकरता अनेकोत्तम शुभेच्छा देतो... अवांतर - बरं का रंगराव, मिसळपाववरील सदर चर्चेचा दुवा मी राहूलला विरोपाने कळवत आहे! :) आपला, (गाण्यातला) तात्या.

इप्रसारणवर मध्यंतरी त्याची मुलाखत झाली होति. मी अगदि नीट ऐकली. खूप गुणी गायक आहे तो. भरपूर यश त्याला मिळो हिच प्रार्थना. - प्राजु

तुम्हाला दिसत असल्यास कृपया तसे कळवावे. Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

काय मोठा योग आहे, लतादीदींचा सत्कार भाईंच्या नावच्या पुरस्काराने! दीदीही धन्य, पुरस्कारही धन्य आणि ते पाहण्याचे भाग्य मिळालेले त्याहूनही धन्य!! भाईंच्या शेवटच्या दिवसातली दीदीनी सांगितलेली आठवण...भर ऑफिसमधे डोळ्यात पाणी हो! काय व्यक्तिमत्व असेल, जे स्वतःच्या टोकाच्या आजारपणात स्वतःवरच विनोद करु शकते! देवसुद्धा रडला असेल हो भाईकाकांना न्यायला लागलं म्हणून!! बातमी वाचा. चतुरंग

बातमी वाचून धन्य झालो...! रंगराव, आपण दिलेल्या दुव्याबद्दल आभार.. आपला, (भाईकाकांचा शिष्य व दिदीभक्त!) तात्या.

दिदिंना भाईकाकांच्या नावाचा पुरस्कार मिळणे.. हा एक दुग्धशर्करा योगच आहे. धन्यवाद बातमी इथे दिल्याबद्दल. - प्राजु.

छान दुवा दिल्याबद्दल धन्यवाद! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

पुणे, ता. ३० - वडिलांच्या पहिल्या स्मृतिदिनी मध्ये गाण्यांना पुलंनी दिलेली दाद आणि अखेरच्या आजारातही आपली मिस्कील विनोदी वृत्ती टिकवलेले पुल.... महाराष्ट्राच्या लाडक्‍या व्यक्तिमत्त्वाच्या अनेक आठवणी उलगडत गानसम्राज्ञी लता मंगेशकरांनी आज विनम्रतेने "पु. ल. स्मृती सन्मान' स्वीकारला. ""पुलंच्या नावाचा सन्मान शिवशाहिरांच्या हस्ते मिळणे ही भाग्याची गोष्ट आहे. आज माझ्या जीवनातला फार मोठा दिवस आहे,'' असेही त्या म्हणाल्या. "आशय सांस्कृतिक' आणि "परांजपे स्कीम्स' आयोजित पाचव्या "पुलोत्सवा'चे उद्‌घाटन आज साहित्य संमेलनाध्यक्ष म. द. हातकणंगलेकर यांच्या हस्ते झाले. या प्रसंगी पु. ल. स्मृती सन्मान शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या हस्ते लतादीदींना देण्यात आला. एक लाख रुपये, मानपत्र आणि सन्मानचिन्ह असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे. या वेळी चंद्रकांत कुडाळ, प्रदीप खिरे, सारंग लागू, विजय वर्मा, श्रीकांत आणि शशांक परांजपे, महोत्सवाचे निमंत्रक डॉ. नरेंद्र जाधव, "सकाळ'चे संचालक-संपादक आनंद आगाशे, सरिता वाकलकर व्यासपीठावर उपस्थित होते. दीदी पुढे म्हणाल्या, ""प्रत्यक्षात पीएल आणि मी फारच कमी वेळा भेटलो. आमची पहिली भेट माझ्या वडिलांच्या पहिल्या पुण्यतिथीला झाली. तेव्हा धोतर, पांढरा शर्ट आणि ब्राऊन कोट घातलेले पुल न सांगता आमच्याकडे आले आणि त्यांनी माझ्या गाण्याचे कौतुक केले. मला "यशस्वी होशील', असा आशीर्वाद दिला. दुसऱ्या दिवशी पुन्हा आले आणि दोन गाणी त्यांनी मला शिकवली. "करवंदीमागे उभी एकटी पोर' असे त्यातल्या एका गीताचे शब्द होते. त्यानंतर मी मुंबईत आले आणि दीर्घकाळ आमची गाठ पडली नाही. त्यांच्या अखेरच्या आजारात मी त्यांना भेटायला गेले होते. तेव्हाही त्यांच्यातील मिस्कील विनोदी वृत्ती कायम होती. पायाला सूज आलेली आणि व्हीलचेअरवर बसलेले पुल मला म्हणाले, ""लता, पूर्वी "पाव'ला "डबलपाव' का म्हणत असावेत, हे मला आज समजतेय. आज साठ वर्षांनी त्यांच्या नावाचा सन्मान मिळणे म्हणजे त्यांचा आशीर्वादच आहे, अशी माझी भावना आहे. आताही ते कुठे तरी आहेत आणि मला आशीर्वाद देत आहेत, असे वाटते आहे.'' पुरंदरे म्हणाले, ""लतादीदींसाठी आता स्तुतिपर विशेषणे सापडत नाहीत, अशी अवस्था आहे. परमेश्‍वराने महाराष्ट्रात निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ताई ही भावंडे जन्माला घातली आणि त्यानंतर पाच मंगेशकर भावंडे जन्माला घातली. हवेची लाट जर पकडता आली तर त्यातूनही दीदींचे सूर, मध पाझरावा तसे पाझरताना दिसतील. दीदींना हा सन्मान मिळालेला पाहून पुलंचा आत्माही आनंदला असेल.'' प्रा. हातकणंगलेकर यांनी पुलंच्या काही आठवणींना उजाळा दिला. ""बहुआयामी, विविध क्षेत्रांत लीलया संचार करणारे पुल हे विलक्षण व्यक्तिमत्त्व होते. या महोत्सवाच्या रूपाने पुलंचे स्मरण इतक्‍या मोठ्या प्रमाणावर केले जात आहे, ही आनंदाची बाब आहे. पुलंच्या "अंमलदार' नाटकाच्या पहिल्या अंकाचा पहिला श्रोता मी आहे. सांगलीला ते विलिंग्डन कॉलेजमध्ये पेटीवादनासाठी आले होते. त्यानंतर पदव्युत्तर शिक्षणासाठी आले होते,'' असे सांगून जुना स्नेहबंध त्यांनी उलगडला. ""पुलोत्सव हे सर्जनशीलतेचे प्रतीक आहे. जीवन समृद्ध करणाऱ्या या सांस्कृतिक प्रयत्नांची पाठराखण करणे हे कर्तव्य समजून "सकाळ'ने माध्यम प्रायोजकत्व स्वीकारले आहे,'' असे आगाशे यांनी सांगितले. महोत्सवाचे संयोजक वीरेंद्र चित्राव यांनी प्रास्ताविक केले. सतीश जकातदार यांनी स्वागत केले. सुप्रिया चित्राव यांनी सूत्रसंचालन केले. उत्तरार्धात लतादीदींच्या हीरकमहोत्सवी गान कारकिर्दीचा मागोवा घेणारा "स्वरलता' हा कार्यक्रम सादर करण्यात आला.

हा सोहळा उत्तम झालाय. एवढे दिग्गज सहज जमल्यावर आणि असा योग असल्यावर कार्यक्रम धन्य वाटावा असाच होणार यात शंका नाही. नीलकांत

पुरंदरे म्हणाले, ""लतादीदींसाठी आता स्तुतिपर विशेषणे सापडत नाहीत, अशी अवस्था आहे. परमेश्‍वराने महाराष्ट्रात निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ताई ही भावंडे जन्माला घातली आणि त्यानंतर पाच मंगेशकर भावंडे जन्माला घातली. हेच पु. लं. नी किती सुंदर शब्दांत सांगितलंय! "आळंदीच्या कुलकर्ण्यांच्या मुलांच्या दारी सोन्याचा पिंपळ होता, या मंगेशकर मुलांच्या दारी सुरांचा पिंपळ आहे" (गुण गाईन आवडी) पुरंदरे, पु. ल. आणि लताभक्त, पिवळा डांबिस

तुम्हाला दिसत असल्यास कृपया तसे कळवावे. Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

काय मोठा योग आहे, लतादीदींचा सत्कार भाईंच्या नावच्या पुरस्काराने! दीदीही धन्य, पुरस्कारही धन्य आणि ते पाहण्याचे भाग्य मिळालेले त्याहूनही धन्य!! भाईंच्या शेवटच्या दिवसातली दीदीनी सांगितलेली आठवण...भर ऑफिसमधे डोळ्यात पाणी हो! काय व्यक्तिमत्व असेल, जे स्वतःच्या टोकाच्या आजारपणात स्वतःवरच विनोद करु शकते! देवसुद्धा रडला असेल हो भाईकाकांना न्यायला लागलं म्हणून!! बातमी वाचा. चतुरंग

बातमी वाचून धन्य झालो...! रंगराव, आपण दिलेल्या दुव्याबद्दल आभार.. आपला, (भाईकाकांचा शिष्य व दिदीभक्त!) तात्या.

दिदिंना भाईकाकांच्या नावाचा पुरस्कार मिळणे.. हा एक दुग्धशर्करा योगच आहे. धन्यवाद बातमी इथे दिल्याबद्दल. - प्राजु.

छान दुवा दिल्याबद्दल धन्यवाद! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

पुणे, ता. ३० - वडिलांच्या पहिल्या स्मृतिदिनी मध्ये गाण्यांना पुलंनी दिलेली दाद आणि अखेरच्या आजारातही आपली मिस्कील विनोदी वृत्ती टिकवलेले पुल.... महाराष्ट्राच्या लाडक्‍या व्यक्तिमत्त्वाच्या अनेक आठवणी उलगडत गानसम्राज्ञी लता मंगेशकरांनी आज विनम्रतेने "पु. ल. स्मृती सन्मान' स्वीकारला. ""पुलंच्या नावाचा सन्मान शिवशाहिरांच्या हस्ते मिळणे ही भाग्याची गोष्ट आहे. आज माझ्या जीवनातला फार मोठा दिवस आहे,'' असेही त्या म्हणाल्या. "आशय सांस्कृतिक' आणि "परांजपे स्कीम्स' आयोजित पाचव्या "पुलोत्सवा'चे उद्‌घाटन आज साहित्य संमेलनाध्यक्ष म. द. हातकणंगलेकर यांच्या हस्ते झाले. या प्रसंगी पु. ल. स्मृती सन्मान शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या हस्ते लतादीदींना देण्यात आला. एक लाख रुपये, मानपत्र आणि सन्मानचिन्ह असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे. या वेळी चंद्रकांत कुडाळ, प्रदीप खिरे, सारंग लागू, विजय वर्मा, श्रीकांत आणि शशांक परांजपे, महोत्सवाचे निमंत्रक डॉ. नरेंद्र जाधव, "सकाळ'चे संचालक-संपादक आनंद आगाशे, सरिता वाकलकर व्यासपीठावर उपस्थित होते. दीदी पुढे म्हणाल्या, ""प्रत्यक्षात पीएल आणि मी फारच कमी वेळा भेटलो. आमची पहिली भेट माझ्या वडिलांच्या पहिल्या पुण्यतिथीला झाली. तेव्हा धोतर, पांढरा शर्ट आणि ब्राऊन कोट घातलेले पुल न सांगता आमच्याकडे आले आणि त्यांनी माझ्या गाण्याचे कौतुक केले. मला "यशस्वी होशील', असा आशीर्वाद दिला. दुसऱ्या दिवशी पुन्हा आले आणि दोन गाणी त्यांनी मला शिकवली. "करवंदीमागे उभी एकटी पोर' असे त्यातल्या एका गीताचे शब्द होते. त्यानंतर मी मुंबईत आले आणि दीर्घकाळ आमची गाठ पडली नाही. त्यांच्या अखेरच्या आजारात मी त्यांना भेटायला गेले होते. तेव्हाही त्यांच्यातील मिस्कील विनोदी वृत्ती कायम होती. पायाला सूज आलेली आणि व्हीलचेअरवर बसलेले पुल मला म्हणाले, ""लता, पूर्वी "पाव'ला "डबलपाव' का म्हणत असावेत, हे मला आज समजतेय. आज साठ वर्षांनी त्यांच्या नावाचा सन्मान मिळणे म्हणजे त्यांचा आशीर्वादच आहे, अशी माझी भावना आहे. आताही ते कुठे तरी आहेत आणि मला आशीर्वाद देत आहेत, असे वाटते आहे.'' पुरंदरे म्हणाले, ""लतादीदींसाठी आता स्तुतिपर विशेषणे सापडत नाहीत, अशी अवस्था आहे. परमेश्‍वराने महाराष्ट्रात निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ताई ही भावंडे जन्माला घातली आणि त्यानंतर पाच मंगेशकर भावंडे जन्माला घातली. हवेची लाट जर पकडता आली तर त्यातूनही दीदींचे सूर, मध पाझरावा तसे पाझरताना दिसतील. दीदींना हा सन्मान मिळालेला पाहून पुलंचा आत्माही आनंदला असेल.'' प्रा. हातकणंगलेकर यांनी पुलंच्या काही आठवणींना उजाळा दिला. ""बहुआयामी, विविध क्षेत्रांत लीलया संचार करणारे पुल हे विलक्षण व्यक्तिमत्त्व होते. या महोत्सवाच्या रूपाने पुलंचे स्मरण इतक्‍या मोठ्या प्रमाणावर केले जात आहे, ही आनंदाची बाब आहे. पुलंच्या "अंमलदार' नाटकाच्या पहिल्या अंकाचा पहिला श्रोता मी आहे. सांगलीला ते विलिंग्डन कॉलेजमध्ये पेटीवादनासाठी आले होते. त्यानंतर पदव्युत्तर शिक्षणासाठी आले होते,'' असे सांगून जुना स्नेहबंध त्यांनी उलगडला. ""पुलोत्सव हे सर्जनशीलतेचे प्रतीक आहे. जीवन समृद्ध करणाऱ्या या सांस्कृतिक प्रयत्नांची पाठराखण करणे हे कर्तव्य समजून "सकाळ'ने माध्यम प्रायोजकत्व स्वीकारले आहे,'' असे आगाशे यांनी सांगितले. महोत्सवाचे संयोजक वीरेंद्र चित्राव यांनी प्रास्ताविक केले. सतीश जकातदार यांनी स्वागत केले. सुप्रिया चित्राव यांनी सूत्रसंचालन केले. उत्तरार्धात लतादीदींच्या हीरकमहोत्सवी गान कारकिर्दीचा मागोवा घेणारा "स्वरलता' हा कार्यक्रम सादर करण्यात आला.

हा सोहळा उत्तम झालाय. एवढे दिग्गज सहज जमल्यावर आणि असा योग असल्यावर कार्यक्रम धन्य वाटावा असाच होणार यात शंका नाही. नीलकांत

पुरंदरे म्हणाले, ""लतादीदींसाठी आता स्तुतिपर विशेषणे सापडत नाहीत, अशी अवस्था आहे. परमेश्‍वराने महाराष्ट्रात निवृत्ती, ज्ञानदेव, सोपान आणि मुक्ताई ही भावंडे जन्माला घातली आणि त्यानंतर पाच मंगेशकर भावंडे जन्माला घातली. हेच पु. लं. नी किती सुंदर शब्दांत सांगितलंय! "आळंदीच्या कुलकर्ण्यांच्या मुलांच्या दारी सोन्याचा पिंपळ होता, या मंगेशकर मुलांच्या दारी सुरांचा पिंपळ आहे" (गुण गाईन आवडी) पुरंदरे, पु. ल. आणि लताभक्त, पिवळा डांबिस

आपल्या अभिजिता, सुंदर ओळख करून दिली आहेस हो तुझ्या पुस्तकाची! आवडली...! तुम्हीही हे पुस्तक (कुठे मिळालंच, तर) जरूर वाचा आणि अभिप्राय कळवा. काशीत गेलातच म्हणून समजा! अगदी अवश्य वाचेन आणि अभिप्राय कळवेन. आणि अरे तशीही शेण खाण्याची मलाही आवड आहेच, तेव्हा तुझं हे पुस्तक मी नक्की वाचणार आणि शेण खाण्यात प्राविण्य मिळवणार! :) आपला, (शेण खाणारा!) तात्या.

फारच छान.............. मिनु जोशी.

म्हणजे मी रोज शेण खाते हे मला आजच कळाले :)) ती पण एक कठीण कला आहे(आता लोकांना कोण सांगनार) मस्त लिहीले आहे अभीजीतजी पुस्तक फुकट मिळेल का?

शेण कसे खावे? शक्य तो एकट्यानेच खावे. सगळ्यांनी मिळून खाल्ले की त्याला श्रावणी म्हणतात.

अभिजितजी, आपण हे पुस्तक लिहून शेण खाणार्‍या समस्त लोकांचे पितळ उघडे पाडले आहे. मी पण नित्यनेमाने शेण खातो पण ते कसे हे मी कधीच कोणाला कळु दिले नाही. आपण मात्र आमचे हे धंद्यातील गुपीत एका दिवसात उघडे केलेत. याबद्दल मी रद्दड कोर्टात आपणावर दावा लावावा असा विचार करत आहे. :) टीपः- लिखाण उत्तम आहे. आम्हाला आवडले. वरील सर्व अभिप्राय हा लोकाना दाखविण्यासाठी असून त्याचा विकल्प मनी धरु नये. मोफत प्रतीची अपेक्षा करत आहे. आपला उद्योगबंधु (शेण खाण्यातला) समजून मला पाठवावी. ;) शेणखाऊशिरोमणी -डॅनी

चांगला लेख आहे. अवांतरः प्रतिक्रीया लिहायच्या वेळी आम्ही नेहमीच शेण खातो... फारसे काही लिहीता येत नाही. तेव्हा एवढं शेण गोड मानून घ्यावे. तेवढी प्रत पाठवता आली तर बघा हो! आपला हावरट(शेण खायला)-इनोबा

ह्या पुस्तकाची प्रत शोधायचा खूप प्रयत्न केला.... पण अपयश आले. बाकी पुस्तकाची ओळख मात्र झकास आहे... बिपिन.

तुमचं हे पुस्तक न मिळवण्याचा यशस्वी प्रयत्न करेन म्हणते.. :))) म्हणजे बरोबर शेण खाले जाईल.. (आवांतर : विनोदी ढंगाचे लेखन आवडले.) - प्राजु

सवडीने नीट वाचेन व प्रतिक्रिया लिहीन. तूर्तास शीर्षकावरून एक विनोद आठवला तो लिहितो. नवरा: काय हा स्वयंपाक बनवला आहे. त्यापेक्षा शेण चांगले. बायको: देवा, काय म्हणावे ह्यांना आता. शेणाचीही चव घेऊन बघितली?

हा तर शासकीय कामाचा मुलमंत्रच आहे.सहकार्‍यांच्या सुचनेनुसार याचे पाठांतर करुन तो जपण्याचा आम्ही खुपच प्रयत्न केला. पण आम्हाला त्यात अपयश आले. मग आम्हि अनिच्छेने कामाला अकाली सोडचिट्ठी दिली आनी त्याला स्वेच्छानिवृत्ती म्हणले. आता आम्ही लोकांना पेढे कसे खावे असा सल्ला देत फिरतो. (श्रावणीत पंचगव्य खाल्लेला) प्रकाश घाटपांडे

'शेण कसे खावे' हे सांगणारा यशस्वी लेख. (त्यामुळे स्वतः शेण खाण्यात लेखक अपयशी ठरल्याने त्याला शेण खाण्यात शेवटी यश आलेच! - म्हणजे काय? ;-) )

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या २०-२० सामन्यात आता या घडीला आपण जसे खातो आहोत तसे खावे. (भारत ३५ / ५, ७.२ षटके) (समालोचक)बेसनलाडू

मित्रहो, धन्यवाद! असेच प्रेम राहू द्या. त्यातूनच नव्या लेखनाची उर्मी (मातोंडकर नव्हे!) मिळेल. -आपला, अभिजित पेंढारकर.

आपल्या अभिजिता, सुंदर ओळख करून दिली आहेस हो तुझ्या पुस्तकाची! आवडली...! तुम्हीही हे पुस्तक (कुठे मिळालंच, तर) जरूर वाचा आणि अभिप्राय कळवा. काशीत गेलातच म्हणून समजा! अगदी अवश्य वाचेन आणि अभिप्राय कळवेन. आणि अरे तशीही शेण खाण्याची मलाही आवड आहेच, तेव्हा तुझं हे पुस्तक मी नक्की वाचणार आणि शेण खाण्यात प्राविण्य मिळवणार! :) आपला, (शेण खाणारा!) तात्या.

फारच छान.............. मिनु जोशी.

म्हणजे मी रोज शेण खाते हे मला आजच कळाले :)) ती पण एक कठीण कला आहे(आता लोकांना कोण सांगनार) मस्त लिहीले आहे अभीजीतजी पुस्तक फुकट मिळेल का?

शेण कसे खावे? शक्य तो एकट्यानेच खावे. सगळ्यांनी मिळून खाल्ले की त्याला श्रावणी म्हणतात.

अभिजितजी, आपण हे पुस्तक लिहून शेण खाणार्‍या समस्त लोकांचे पितळ उघडे पाडले आहे. मी पण नित्यनेमाने शेण खातो पण ते कसे हे मी कधीच कोणाला कळु दिले नाही. आपण मात्र आमचे हे धंद्यातील गुपीत एका दिवसात उघडे केलेत. याबद्दल मी रद्दड कोर्टात आपणावर दावा लावावा असा विचार करत आहे. :) टीपः- लिखाण उत्तम आहे. आम्हाला आवडले. वरील सर्व अभिप्राय हा लोकाना दाखविण्यासाठी असून त्याचा विकल्प मनी धरु नये. मोफत प्रतीची अपेक्षा करत आहे. आपला उद्योगबंधु (शेण खाण्यातला) समजून मला पाठवावी. ;) शेणखाऊशिरोमणी -डॅनी

चांगला लेख आहे. अवांतरः प्रतिक्रीया लिहायच्या वेळी आम्ही नेहमीच शेण खातो... फारसे काही लिहीता येत नाही. तेव्हा एवढं शेण गोड मानून घ्यावे. तेवढी प्रत पाठवता आली तर बघा हो! आपला हावरट(शेण खायला)-इनोबा

ह्या पुस्तकाची प्रत शोधायचा खूप प्रयत्न केला.... पण अपयश आले. बाकी पुस्तकाची ओळख मात्र झकास आहे... बिपिन.

तुमचं हे पुस्तक न मिळवण्याचा यशस्वी प्रयत्न करेन म्हणते.. :))) म्हणजे बरोबर शेण खाले जाईल.. (आवांतर : विनोदी ढंगाचे लेखन आवडले.) - प्राजु

सवडीने नीट वाचेन व प्रतिक्रिया लिहीन. तूर्तास शीर्षकावरून एक विनोद आठवला तो लिहितो. नवरा: काय हा स्वयंपाक बनवला आहे. त्यापेक्षा शेण चांगले. बायको: देवा, काय म्हणावे ह्यांना आता. शेणाचीही चव घेऊन बघितली?

हा तर शासकीय कामाचा मुलमंत्रच आहे.सहकार्‍यांच्या सुचनेनुसार याचे पाठांतर करुन तो जपण्याचा आम्ही खुपच प्रयत्न केला. पण आम्हाला त्यात अपयश आले. मग आम्हि अनिच्छेने कामाला अकाली सोडचिट्ठी दिली आनी त्याला स्वेच्छानिवृत्ती म्हणले. आता आम्ही लोकांना पेढे कसे खावे असा सल्ला देत फिरतो. (श्रावणीत पंचगव्य खाल्लेला) प्रकाश घाटपांडे

'शेण कसे खावे' हे सांगणारा यशस्वी लेख. (त्यामुळे स्वतः शेण खाण्यात लेखक अपयशी ठरल्याने त्याला शेण खाण्यात शेवटी यश आलेच! - म्हणजे काय? ;-) )

ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या २०-२० सामन्यात आता या घडीला आपण जसे खातो आहोत तसे खावे. (भारत ३५ / ५, ७.२ षटके) (समालोचक)बेसनलाडू

मित्रहो, धन्यवाद! असेच प्रेम राहू द्या. त्यातूनच नव्या लेखनाची उर्मी (मातोंडकर नव्हे!) मिळेल. -आपला, अभिजित पेंढारकर.