मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

इंद्रायणी काठी

मेघमल्हार ·

छोटासा वृतांत आवडला. माझी अत्यंत आवडती जागा. कितीही वेळा गेलो तरी समाधान होतच नाही दर वेळी माउली नव्यानेच भेटतात आणि एक नवी उर्जा देउन जातात. आजकाल गर्दी जरा जास्तच असते, त्यामुळे नीटसे दर्शन होत नाही. मग बराच वेळ वीणामंडपात बसतो किंवा मागच्या नंदी समोर. पैजारबुवा,

लई भारी 19/02/2019 - 15:15
प्रसन्न वाटलं, वाचूनच! आता तुम्ही केलंय तस एकदा लवकर सकाळी जायला पाहिजे.

आनन्दा 20/02/2019 - 10:14
मला वाटलं होतं की कृष्णाकाठचे बापलेक इंद्रायणीला आलेत की काय. अंमळ निराशाच झाली. पण तुमचा लेख छानच आहे. परवाच आळंदीला जाऊन आलो त्यामुळे ते सगळं परत आठवलं

In reply to by आनन्दा

मेघमल्हार 21/02/2019 - 10:10
धन्यवाद. आभारी आहे. पण हे समजलं नाही "मला वाटलं होतं की कृष्णाकाठचे बापलेक इंद्रायणीला आलेत की काय."

विशुमित 21/02/2019 - 13:00
मला आळंदीतील संध्याकाळचा हरिपाठ खूप आवडतो..!! "रामकृष्ण हरी" ची सुरवात करताना मृदंगावर सुरवातीची थाप पडली ना तर माझ्या अंगातच येते. खरंच! लहान-थोर वारकरी मनसोक्त नाचतात. === सुफी, राजस्थानी, पंजाबी लोकगीतांच्या धर्तीवर, "पारंपरिक वारकरी चाली" चे महत्व देखील जागतिक पातळीवर पोहचावे अशी मनीषा आहे. कोणाला या संदर्भात काही अधिक माहिती आहे का ?

चौथा कोनाडा 03/03/2019 - 12:50
सुरेख लिहिलंय. प्रसन्न वाटलं, आवडलं. संतांचा जिथे वास असतो तिथल्या अनुभुती अत्यच्च असतात.

छोटासा वृतांत आवडला. माझी अत्यंत आवडती जागा. कितीही वेळा गेलो तरी समाधान होतच नाही दर वेळी माउली नव्यानेच भेटतात आणि एक नवी उर्जा देउन जातात. आजकाल गर्दी जरा जास्तच असते, त्यामुळे नीटसे दर्शन होत नाही. मग बराच वेळ वीणामंडपात बसतो किंवा मागच्या नंदी समोर. पैजारबुवा,

लई भारी 19/02/2019 - 15:15
प्रसन्न वाटलं, वाचूनच! आता तुम्ही केलंय तस एकदा लवकर सकाळी जायला पाहिजे.

आनन्दा 20/02/2019 - 10:14
मला वाटलं होतं की कृष्णाकाठचे बापलेक इंद्रायणीला आलेत की काय. अंमळ निराशाच झाली. पण तुमचा लेख छानच आहे. परवाच आळंदीला जाऊन आलो त्यामुळे ते सगळं परत आठवलं

In reply to by आनन्दा

मेघमल्हार 21/02/2019 - 10:10
धन्यवाद. आभारी आहे. पण हे समजलं नाही "मला वाटलं होतं की कृष्णाकाठचे बापलेक इंद्रायणीला आलेत की काय."

विशुमित 21/02/2019 - 13:00
मला आळंदीतील संध्याकाळचा हरिपाठ खूप आवडतो..!! "रामकृष्ण हरी" ची सुरवात करताना मृदंगावर सुरवातीची थाप पडली ना तर माझ्या अंगातच येते. खरंच! लहान-थोर वारकरी मनसोक्त नाचतात. === सुफी, राजस्थानी, पंजाबी लोकगीतांच्या धर्तीवर, "पारंपरिक वारकरी चाली" चे महत्व देखील जागतिक पातळीवर पोहचावे अशी मनीषा आहे. कोणाला या संदर्भात काही अधिक माहिती आहे का ?

चौथा कोनाडा 03/03/2019 - 12:50
सुरेख लिहिलंय. प्रसन्न वाटलं, आवडलं. संतांचा जिथे वास असतो तिथल्या अनुभुती अत्यच्च असतात.
सूर्यनारायण काही अंतर वर सरकलाय. पण ते तेज अजून तितकसं प्रखर झालं नाहीये. दूरवर नदीपात्रात काहीसं धुकं आहे. हवेत प्रचंड गारठा आहे. या अशा बोचऱ्या थंडीतही लोक नदीत स्नान करत आहेत. पैलतीरावर कोणी एक सूर्याला अर्घ्य देत आहे. ऐलतीर तसा रिकामाच आहे. भल्या सकाळी मी आळंदीत इंद्रायणीच्या काठावर उभा आहे. हातापायांवर पाणी घ्यावं म्हणून घाट उतरून थोडं खाली गेलो. कधी एके काळी, समृद्ध रूपात इंद्रायणी इथून खळाळली असेल, काठावर हिरवीगार झाडी असेल, संत महात्मे इथे रोज स्नानार्थ येत असतील. आता गतकाळाच्या सुखद स्मृती तिच्या डोहात खोलवर कुठेतरी जपून, संथपणे, केवळ ती वाहते आहे.

ते दोघे

शिव कन्या ·
पानगळीने रेखीव झालेल्या त्या प्रचंड वृक्षातळी ते दोघे होते मघामघाशी तर! मी पाहीले त्यांना बराच वेळ खाली मान घालून एकमेकांमध्ये साखरेइतके अंतर ठेवून चालताना, कुठेही न थांबता त्यांना एकमेकांकडे बघताना, अन् तेव्हा रस्ता हसताना... मी पाहिले त्या दोघांना , हात हातात घेताना 'बाहों के बाहर नजरों से ओझल होना ही लकिरों पे लिखा है तो वो लकिरे ही मिटा देते हैं' त्याने एवढेच म्हणलेले मला ऐकायला आले नंतर मला ते दिसले नाहीत... पानगळीने रेखीव झालेल्या प्रचंड वृक्षामागे मला नंतर कुणीच दिसले नाही... -शिवकन्या

‘एक शून्य मी’ : शून्याचा अर्थपूर्ण अनुभव

हेमंतकुमार ·

वन 04/02/2019 - 18:00
अर्थातच लेख आवडला. आपण सवडीने या पुस्तकातील इतर लेखांचाही परिचय करून द्यावा ही विनंती. पु ले शु

आपली निवड छान आहे. १. मराठी माणूस आता बदलला आहे. निदान मुंबईचा तरी. २. छान पिकत जाणारे म्हातारपण एक सुरेख हिंदी सिनेमातले गाणे आठवले. दिल मे सनम की मूरत, आंखों मे अशिकी, दे दे मेरे खुदा....... , इक औ.......र जिंदगी दे. ३. माझे स्वतःचे लग्न पौषात झालेले आहे. अमावस्येच्या दिवशी लग्नाचे सारे हॉल रिकामे असतात. पुण्यात पौषात दुचाक्या विकल्या जात नाहीत. काही वर्षांपूर्वी एकच विकली गेली. मा. जयंत नारळीकरांनी आपल्या कन्येसाठी घेतलेली.
“ मला कुठल्याही संतापेक्षा अ‍ॅनेस्थेशियाचा शोध लावून वैद्यकीय शस्त्रक्रिया वेदनाहीन करणारा संशोधक हा अधिक मोठा वाटतो”...
सहस्त्रकाचे वाक्य. ४. यातले मात्र पुलंचे विचार अजिबात पटले नाहीत. सुरेख लेखाबद्दल धन्यवाद.

वन 06/02/2019 - 07:50
मराठी बोलण्याच्या संदर्भात पुलंचे अजून एक वाक्य मार्मिक आहे. “ आपल्याकडे पाईल्स, इंटरकोर्स वगैरे शब्द आपण लाज लपवायला इंग्लिशमधून वापरतो”.

हेमंतकुमार 06/02/2019 - 13:02
तुमच्यातील काहींकडे हे पुस्तक संग्रही आहे हे वाचून आनंद झाला. पुस्तकातील अन्य १६ लेखांबद्दल आपण कोणी काही लिहिल्यास मला चर्चा करायला आवडेल.

लई भारी 06/02/2019 - 16:09
लेख आवडला! पुस्तक संग्रही आहे. आणि मला तरी हे लिखाण इतर लिखाणा पेक्षा जास्त आवडलं. आणि पहिल्यांदा वाचताना हेच मनात आलं होत कि, हे सगळं आता सुद्धा अगदी तसच लागू आहे. कालातीत लिखाण!

हेमंतकुमार 06/02/2019 - 17:38
टर्मिनेटर व ल भा, अभिप्रायाबद्दल धन्यवाद ! हे सगळं आता सुद्धा अगदी तसच लागू आहे. >> +११

हेमंतकुमार 12/06/2020 - 08:45
१२ जून हा पुलंचा स्मृतिदिन. आज त्यांना जाऊन वीस वर्षे झाली. या अवलियास पुन्हा एकवार सलाम ! ‘ एक शून्य मी’ चे पुनर्वाचन नेहमीच आनंद देते.

वीणा३ 12/06/2020 - 21:09
लेखाच्या नावामुळे धागा उघडू कि नाही विचार करत होते, पण लेखकाच्या नावामुळे उघडला, असो. पुस्तक परिचय छान केलाय, नव्हतं वाचलं हे पुस्तक. मिळालं तर नक्की वाचेन.

हेमंतकुमार 13/12/2021 - 09:46
पुलंच्या लेखनाची चिकित्सा करणारा हा एक चांगला लेख वाचला: पुलंनी एका संपत आलेल्या काळखंडाचा आलेख आपल्यासमोर ठेवला आहे, त्याचा ‘लुत्फ’ घेणारे आजही आहेतच... वरील शीर्षकात 'लुत्फ’ हा एक नवा शब्द शिकायला मिळाला. आवडला. त्याचा अर्थ कृपा/ मेहरबानी असा आहे.

हेमंतकुमार 25/04/2022 - 10:40
पु ल देशपांडे यांच्या संदर्भात लिहीताना बऱ्याचदा आपल्यातील अनेकांकडून एक साधी अनुस्वाराची चूक होत असते. त्यावर इथे छान प्रकाश टाकला आहे
पु.लं. म्हणाले की..’आणि ‘पु.लं.नी असे म्हटले आहे की..’ या वाक्यांपैकी ‘पु.लं. नी’ हे योग्य आहे. पण ‘पु.लं. म्हणाले’ हे अत्यंत चुकीचे लेखन आहे.

वन 04/02/2019 - 18:00
अर्थातच लेख आवडला. आपण सवडीने या पुस्तकातील इतर लेखांचाही परिचय करून द्यावा ही विनंती. पु ले शु

आपली निवड छान आहे. १. मराठी माणूस आता बदलला आहे. निदान मुंबईचा तरी. २. छान पिकत जाणारे म्हातारपण एक सुरेख हिंदी सिनेमातले गाणे आठवले. दिल मे सनम की मूरत, आंखों मे अशिकी, दे दे मेरे खुदा....... , इक औ.......र जिंदगी दे. ३. माझे स्वतःचे लग्न पौषात झालेले आहे. अमावस्येच्या दिवशी लग्नाचे सारे हॉल रिकामे असतात. पुण्यात पौषात दुचाक्या विकल्या जात नाहीत. काही वर्षांपूर्वी एकच विकली गेली. मा. जयंत नारळीकरांनी आपल्या कन्येसाठी घेतलेली.
“ मला कुठल्याही संतापेक्षा अ‍ॅनेस्थेशियाचा शोध लावून वैद्यकीय शस्त्रक्रिया वेदनाहीन करणारा संशोधक हा अधिक मोठा वाटतो”...
सहस्त्रकाचे वाक्य. ४. यातले मात्र पुलंचे विचार अजिबात पटले नाहीत. सुरेख लेखाबद्दल धन्यवाद.

वन 06/02/2019 - 07:50
मराठी बोलण्याच्या संदर्भात पुलंचे अजून एक वाक्य मार्मिक आहे. “ आपल्याकडे पाईल्स, इंटरकोर्स वगैरे शब्द आपण लाज लपवायला इंग्लिशमधून वापरतो”.

हेमंतकुमार 06/02/2019 - 13:02
तुमच्यातील काहींकडे हे पुस्तक संग्रही आहे हे वाचून आनंद झाला. पुस्तकातील अन्य १६ लेखांबद्दल आपण कोणी काही लिहिल्यास मला चर्चा करायला आवडेल.

लई भारी 06/02/2019 - 16:09
लेख आवडला! पुस्तक संग्रही आहे. आणि मला तरी हे लिखाण इतर लिखाणा पेक्षा जास्त आवडलं. आणि पहिल्यांदा वाचताना हेच मनात आलं होत कि, हे सगळं आता सुद्धा अगदी तसच लागू आहे. कालातीत लिखाण!

हेमंतकुमार 06/02/2019 - 17:38
टर्मिनेटर व ल भा, अभिप्रायाबद्दल धन्यवाद ! हे सगळं आता सुद्धा अगदी तसच लागू आहे. >> +११

हेमंतकुमार 12/06/2020 - 08:45
१२ जून हा पुलंचा स्मृतिदिन. आज त्यांना जाऊन वीस वर्षे झाली. या अवलियास पुन्हा एकवार सलाम ! ‘ एक शून्य मी’ चे पुनर्वाचन नेहमीच आनंद देते.

वीणा३ 12/06/2020 - 21:09
लेखाच्या नावामुळे धागा उघडू कि नाही विचार करत होते, पण लेखकाच्या नावामुळे उघडला, असो. पुस्तक परिचय छान केलाय, नव्हतं वाचलं हे पुस्तक. मिळालं तर नक्की वाचेन.

हेमंतकुमार 13/12/2021 - 09:46
पुलंच्या लेखनाची चिकित्सा करणारा हा एक चांगला लेख वाचला: पुलंनी एका संपत आलेल्या काळखंडाचा आलेख आपल्यासमोर ठेवला आहे, त्याचा ‘लुत्फ’ घेणारे आजही आहेतच... वरील शीर्षकात 'लुत्फ’ हा एक नवा शब्द शिकायला मिळाला. आवडला. त्याचा अर्थ कृपा/ मेहरबानी असा आहे.

हेमंतकुमार 25/04/2022 - 10:40
पु ल देशपांडे यांच्या संदर्भात लिहीताना बऱ्याचदा आपल्यातील अनेकांकडून एक साधी अनुस्वाराची चूक होत असते. त्यावर इथे छान प्रकाश टाकला आहे
पु.लं. म्हणाले की..’आणि ‘पु.लं.नी असे म्हटले आहे की..’ या वाक्यांपैकी ‘पु.लं. नी’ हे योग्य आहे. पण ‘पु.लं. म्हणाले’ हे अत्यंत चुकीचे लेखन आहे.
यंदा पुलंचे जन्मशताब्दी वर्ष आहे. त्यानिमित्ताने त्यांच्यासंबंधी बरेच लेखन प्रसिद्ध होत आहे. त्यामुळे जुन्या आठवणीना उजाळा मिळतो आहे. अशातच मिपावर ‘ प्युअरसोतम - ला – देस्पांद’ हा धागा वाचनात आला. त्यात पुलंच्या आपल्याला आवडलेल्या वाक्यांची नोंद वाचकांनी केलेली आहे. त्यातून मला हा लेख लिहिण्याची स्फूर्ती मिळाली. एकंदरीत पुलंसंबंधित लेखन वाचताना मला एक गोष्ट जाणवली. ती म्हणजे बरीचशी चर्चा ही पुलंच्या हयातीत प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या पुस्तकांबद्दल असते. त्यातही त्यांचे विनोदी लेखन, व्यक्तीचित्रण आणि शाब्दिक कोट्या हे बहुचर्चित विषय आहेत.

एका चंद्रभासासाठी : एक आस्वाद

डॉ. सुधीर राजाराम देवरे ·
- डॉ. सुधीर रा.

तुझी कविता

शिव कन्या ·
तुझ्यापाशी जन्मलेली माझी हट्टी, खोडकर, अल्लड कविता तू डोळ्यांत सांभाळून घेऊन ये.... येता येता वाट चुकली तर मला जागं कर...पण मी माझ्याच तंद्रीत असेन तर माझ्या कवितेला वाट विचार.... ती आधी मस्करी करेल, तुला चकवा घालेल, घनघोर गप्पा मारेल, निळावंती होऊन, वाटेवरले झाडमाड प्राणीपक्षी दाखवेल, लपूछपू म्हणत पाठीत गुद्दे घालेल, मिठीत शिरता शिरता एकदम वारा होऊन तुझ्या गळ्यात पडेल, शेवटी थकून तुझ्या दुमडलेल्या हातावर निर्धास्त झोपी जाईल, तेव्हा तू तिला परत डोळ्यांत साठव.... अशी थकून झोपलेली, झोपेतही तुझ्याच डोळ्यांत राहणारी माझी कविता सांभाळून घेऊन ये.... मी असेनच कवितेच्या आसपास. -शिवकन्या

गावाची रचना

डॉ. सुधीर राजाराम देवरे ·

हे वाक्य सगळ्यात महत्त्वाचं. ते वाक्य वाचेपर्यंत लेख नेहमीच्या-गेले ते दिवस राहिल्या त्या आठवणी-नॉस्टॅल्जिक मार्गे जातो की काय असं वाटलं. शेवटचा परिच्छेद तिकडे वळला देखील होता.

कपिलमुनी 02/01/2019 - 12:10
1.वरील वर्णनाचा काळ कोणता आहे? 2. वरील वर्णनाचे भौगोलिक स्थान कोणते आहे? कोकणात असे कोट दरवाजे पाहायला मिळाले नाहीत म्हणून प्रश्न.

In reply to by मार्मिक गोडसे

गाव हिवरे (सासवड-कोंढवा रस्ता) तालुका पुरंदर, जिल्हा पुणे पूर्ण तटबंदी, एक वेस (ट्रक आरामात जाईल एवढी) अन त्याच्या बरोबर विरुद्ध बाजूला तटबंदीत एक दरवाजा(एकावेळी दोन माणसे जाऊ शकतील असा) ***** गाव हडपसर पुणे इथे किंचित तटबंदी आणि एक पूर्ण वेस आहे. वेशीच्या वरती साने गुरुजी वाचनालय आहे.

डँबिस००७ 04/01/2019 - 01:32
पांदीत भैटलस, आंगाक खोटलस, अंधार किनाट, घैतलस हातात हात अकस्मात आणि झालो झिनझानाट !! हि मालवणी भाषैतली कविता आहै त्या कवितैतील पांदी म्हणजे गावाच्या शैतामधली वाट जी दोन्ही बाजुने गर्द झाडीत वैढलेली असते !!

हे वाक्य सगळ्यात महत्त्वाचं. ते वाक्य वाचेपर्यंत लेख नेहमीच्या-गेले ते दिवस राहिल्या त्या आठवणी-नॉस्टॅल्जिक मार्गे जातो की काय असं वाटलं. शेवटचा परिच्छेद तिकडे वळला देखील होता.

कपिलमुनी 02/01/2019 - 12:10
1.वरील वर्णनाचा काळ कोणता आहे? 2. वरील वर्णनाचे भौगोलिक स्थान कोणते आहे? कोकणात असे कोट दरवाजे पाहायला मिळाले नाहीत म्हणून प्रश्न.

In reply to by मार्मिक गोडसे

गाव हिवरे (सासवड-कोंढवा रस्ता) तालुका पुरंदर, जिल्हा पुणे पूर्ण तटबंदी, एक वेस (ट्रक आरामात जाईल एवढी) अन त्याच्या बरोबर विरुद्ध बाजूला तटबंदीत एक दरवाजा(एकावेळी दोन माणसे जाऊ शकतील असा) ***** गाव हडपसर पुणे इथे किंचित तटबंदी आणि एक पूर्ण वेस आहे. वेशीच्या वरती साने गुरुजी वाचनालय आहे.

डँबिस००७ 04/01/2019 - 01:32
पांदीत भैटलस, आंगाक खोटलस, अंधार किनाट, घैतलस हातात हात अकस्मात आणि झालो झिनझानाट !! हि मालवणी भाषैतली कविता आहै त्या कवितैतील पांदी म्हणजे गावाच्या शैतामधली वाट जी दोन्ही बाजुने गर्द झाडीत वैढलेली असते !!
- डॉ. सुधीर रा. देवरे कोणत्याही गावाला पूर्वी शीव असायची. गावातून बाहेर पडायला दरजा असायचा. गावाच्या आजूबाजूला कोट म्हणजे भिंत असायची. अथवा गावांतील घरांची रचनाच अशी असायची की घराच्या पुढच्या दारातून गावात प्रवेश व्हायचा तर मागच्या दारातून गावाबाहेर मळ्यात- खळ्यात वा प्रात:र्विधींसाठी जाता येत असे. या व्यतिरिक्‍त गावाला कुठे कुठे‍ खिंडी असत. या खिंडींमधून पांदीने शेतात बैलगाडीतून जाता येत असे. गावात येणार्‍या व्यक्‍तीला गावाच्या मुख्य दरवाजातूनच गावात प्रवेश करावा लागे. आणि गावाबाहेर जाण्यासाठी सुध्दा. गावाची शीव वेगळी आणि दरजा वेगळा.

कथा विविधा

टर्मीनेटर ·

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

श्वेता२४ 11/12/2018 - 12:02
तुमच्या लेखनाची चाहती आहेच. तुमच्या पुढील वाटचालीस खूप खूप शुभेच्छा. तुमच्या या पुस्तकास भरभरून प्रतिसाद मिळेल यात शन्का नाही। अश्या सुंदर प्रकाशनसोहळ्याची क्षणचित्रे उपलब्ध करून दिल्याबद्दल टर्मिनेटरजी आपले खूप आभार

अनिंद्य 11/12/2018 - 18:39
ज्योति अळवणी यांचे अगत्याचे आमंत्रण असूनही कार्यक्रमाला प्रत्यक्ष उपस्थिती साधता आली नाही. टर्मिनेटर यांनी रेखीव - नेटक्या प्रकाशन सोहळ्याचा सचित्र वृत्तांत सादर करून बहार आणली आहे. ज्योति अळवणी यांचे पुनःश्च अभिनंदन आणि टर्मिनेटर यांचे आभार ! अनिंद्य

प्रचेतस 12/12/2018 - 08:25
अभिनंदन ज्योतीजी. पुढील पुस्तकांसाठीही खूप सार्‍या शुभेच्छा. टर्मिनेटर ह्यांचेही आभार, त्यांनी हा सचित्र वृत्तांत अगदी तपशीलवार पोहोचवला.

In reply to by प्रचेतस

पुढील पुस्तकांसाठीही खूप सार्‍या शुभेच्छा.
मायमराठीच्या चरणी तुमच्या हातून अशीच सेवा घडत राहू दे एवढीच इच्छा.
टर्मिनेटर ह्यांचेही आभार, त्यांनी हा सचित्र वृत्तांत अगदी तपशीलवार पोहोचवला.
अगदी. Sandy

टर्मीनेटर 12/12/2018 - 11:29
श्वेता२४, सिरुसेरि, पैजारबुवा, यशोधरा, जागु, विनिता००२, स्मिता., अनिंद्य, नूतन, प्रचेतस आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार...

अरे वा ! ज्योति अळवणी यांचे मन:पूर्वक अभिनंदन ! त्या मिपावर नियमित लेखन करणार्‍या मिपाकर असल्याने तर अधिकच आनंद झाला !! त्यांची वांङमयिन कामगिरी भविष्यात उत्तरोत्तर वर्धिष्णू व्हावी यासाठी अनेक शुभेच्छा !!!

तेजस आठवले 12/12/2018 - 16:33
अरे वा ! अभिनंदन. हा वृत्तांत वाचल्यानंतर असाच सचित्र वृत्तांत मिपाकर प्राजु ह्यांच्या कवितासंग्रह प्रकाशनाच्या वेळचा वाचलेला आठवतो.

निओ 20/12/2018 - 14:57
सोहळा मोठा दिमाखदार झालाय. छान वृत्तांत. पुस्तक प्रदर्शनाबद्दल अभिनंदन. स्वत:च्या कथांचे पुस्तक असणे म्हणजे समाधानाची गोष्ट. आपल्या पुढील वाटचालीस अनेक शुभेच्छा!!

नाखु 21/12/2018 - 10:54
अभिनंदन,अगदी जबरदस्त वृत्तांत. आणि ही मांदियाळी मिपाकर ज्योतीताईंसाठी , मिपाकर मंडळी साठी आनंदाची गोष्ट आहे. मिपाकरांचा झेंडा सर्व क्षेत्रात उंचावत राहो हीच सदिच्छा. कधीकाळी आपल्या कवितांचं विडंबन केलेला वाचकांची पत्रेवाला नाखु

टर्मीनेटर 27/12/2018 - 10:46
डॉ सुहास म्हात्रे, तेजस आठवले, निओ, जव्हेरगंज, नाखु, जेडी आणि सविता००१ आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार _/\_

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

टर्मिनेटर जी यांनी हा वृत्तांत लिहिण्याबद्दल मला विचारले त्यावेळी मला खरच खूप आवडले. माझ्या पहिल्या पुस्तक प्रकाशनसंदर्भात मिपाकरांना सांगण्याची इच्छा होती. त्यामुळे मी टर्मिनेटरजींना लगेच हो म्हंटले. तुम्ही इतके सुंदर वर्णन लिहिले आहात; त्याबद्दल मनापासून आभार

श्वेता२४ 11/12/2018 - 12:02
तुमच्या लेखनाची चाहती आहेच. तुमच्या पुढील वाटचालीस खूप खूप शुभेच्छा. तुमच्या या पुस्तकास भरभरून प्रतिसाद मिळेल यात शन्का नाही। अश्या सुंदर प्रकाशनसोहळ्याची क्षणचित्रे उपलब्ध करून दिल्याबद्दल टर्मिनेटरजी आपले खूप आभार

अनिंद्य 11/12/2018 - 18:39
ज्योति अळवणी यांचे अगत्याचे आमंत्रण असूनही कार्यक्रमाला प्रत्यक्ष उपस्थिती साधता आली नाही. टर्मिनेटर यांनी रेखीव - नेटक्या प्रकाशन सोहळ्याचा सचित्र वृत्तांत सादर करून बहार आणली आहे. ज्योति अळवणी यांचे पुनःश्च अभिनंदन आणि टर्मिनेटर यांचे आभार ! अनिंद्य

प्रचेतस 12/12/2018 - 08:25
अभिनंदन ज्योतीजी. पुढील पुस्तकांसाठीही खूप सार्‍या शुभेच्छा. टर्मिनेटर ह्यांचेही आभार, त्यांनी हा सचित्र वृत्तांत अगदी तपशीलवार पोहोचवला.

In reply to by प्रचेतस

पुढील पुस्तकांसाठीही खूप सार्‍या शुभेच्छा.
मायमराठीच्या चरणी तुमच्या हातून अशीच सेवा घडत राहू दे एवढीच इच्छा.
टर्मिनेटर ह्यांचेही आभार, त्यांनी हा सचित्र वृत्तांत अगदी तपशीलवार पोहोचवला.
अगदी. Sandy

टर्मीनेटर 12/12/2018 - 11:29
श्वेता२४, सिरुसेरि, पैजारबुवा, यशोधरा, जागु, विनिता००२, स्मिता., अनिंद्य, नूतन, प्रचेतस आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार...

अरे वा ! ज्योति अळवणी यांचे मन:पूर्वक अभिनंदन ! त्या मिपावर नियमित लेखन करणार्‍या मिपाकर असल्याने तर अधिकच आनंद झाला !! त्यांची वांङमयिन कामगिरी भविष्यात उत्तरोत्तर वर्धिष्णू व्हावी यासाठी अनेक शुभेच्छा !!!

तेजस आठवले 12/12/2018 - 16:33
अरे वा ! अभिनंदन. हा वृत्तांत वाचल्यानंतर असाच सचित्र वृत्तांत मिपाकर प्राजु ह्यांच्या कवितासंग्रह प्रकाशनाच्या वेळचा वाचलेला आठवतो.

निओ 20/12/2018 - 14:57
सोहळा मोठा दिमाखदार झालाय. छान वृत्तांत. पुस्तक प्रदर्शनाबद्दल अभिनंदन. स्वत:च्या कथांचे पुस्तक असणे म्हणजे समाधानाची गोष्ट. आपल्या पुढील वाटचालीस अनेक शुभेच्छा!!

नाखु 21/12/2018 - 10:54
अभिनंदन,अगदी जबरदस्त वृत्तांत. आणि ही मांदियाळी मिपाकर ज्योतीताईंसाठी , मिपाकर मंडळी साठी आनंदाची गोष्ट आहे. मिपाकरांचा झेंडा सर्व क्षेत्रात उंचावत राहो हीच सदिच्छा. कधीकाळी आपल्या कवितांचं विडंबन केलेला वाचकांची पत्रेवाला नाखु

टर्मीनेटर 27/12/2018 - 10:46
डॉ सुहास म्हात्रे, तेजस आठवले, निओ, जव्हेरगंज, नाखु, जेडी आणि सविता००१ आपणा सर्वांचे मनःपूर्वक आभार _/\_
नमस्कार मिपाकरांनो, विविध विषयांवरील लेखन आणि कवितांमुळे आपल्या सर्वांच्या परिचयाच्या असलेल्या मिपा सदस्या ज्योती अळवणी यांच्या सात निवडक कथांचा समावेश असलेल्या ‘कथा विविधा’ ह्या त्यांच्या पहिल्या कथा संग्रहाच्या प्रकाशन सोहळ्यास सपत्नीक उपस्थित राहण्याचा योग काल जुळून आला. मुळात पुस्तक प्रकाशनाच्या कार्यक्रमात सहभागी होण्याची माझी हि पहिलीच वेळ होती, त्यामुळे चिन्मयी सुमीत, सतीश राजवाडे, चिन्मय मांडलेकर, स्वप्नील जोशी, मुक्ता बर्वे, डॉ. स्नेहलताताई देशमुख, खा. पूनम महाजन, प्रदीप वेलणकर, रजनी वेलणकर, समीरा गुजर आणि प्रा.

नंदिनीची डायरी - तेव्हा आता पुढे

aanandinee ·

जाणीवे नेणीवेच्या सीमेवर असणारी माणसे रोजचे साधे व्यवहार कसे पार पाडत असतील? त्यांच्या घरचे त्यांना कसे सांभाळत असतील? त्यांचे काय हाल होत असतील? हे बरे होण्याचे चान्सेस किती? किवा किती टक्के? असे अनेक प्रश्न मनात येउ लागलेत.

स्मिता. 11/12/2018 - 16:55
लेख वाचतांना मधूनच डोळे पाणावले तर शेवटाला अंगावर रोमांच आले! साधं व्हायरल इन्फेक्शन होवून ५-७ दिवस आजारी असलं तरी मानसिक स्थिती ढासळते तर आयुष्य बदलून टाकणारे अपघात घडल्यावर होणारी हानी किती जास्त असते त्याचा हा लेख वाचून पुन्र्प्रत्यय आला. अश्या लोकांना तुम्ही जगण्यासाठे नवी उमेद देता हे खूपच छान आहे. तुम्हाला आणि तुमच्याकडे मार्गदर्शनासाठी येणार्‍यांना शुभेच्छा!

राघव 14/12/2018 - 14:58
हृद्य लेखन. भिडणारं. पण मला एक प्रश्न भेडसावतो नेहमी. डॉक्टर म्हणून इतक्या लोकांबरोबर तुमचा मानसिक संबंध येतो. त्यांचं दु:ख, त्रास, त्रागा.. हे सगळं तुम्ही बरचसं अनुभवता. त्यानंतर त्यांची प्रगती पाहून मन आनंदतंही. पण त्या वेळेस जेव्हा सुरुवातीचे हे कढ अंगावर येतात.. तेव्हा त्यांचा स्वतःच्या मनावर उलटा परिणाम न होऊ देण्यासाठी तुम्ही काय करता? आपलं मन तेवढ अलिप्त ठेवणं खरंच कितपत शक्य असेल? आणि तसं ते करणं योग्य आहे का रुग्णाच्या दृष्टीनं? मानसिक आधाराची गरज असणार्‍यांना अलिप्त मनानं मदत करणं अशक्यच वाटतं..

In reply to by राघव

aanandinee 20/12/2018 - 06:40
आपलं म्हणणं अगदी खरं आहे. कित्येक वेळा नंतर रुग्णाचा विचार करतानासुद्धा माझं मन सुन्न होतं. एका अर्थाने ते गणगोतच बनून जातात. मन अलिप्त राहणं शक्यच नसतं. किमान माझं तरी मन अलिप्त नसतं. आपली प्रतिक्रिया रुग्णाला discouraging झाली नाही म्हणजे पुरे एवढंच मी पाळू शकते. इथे युकेमध्ये अशी कामं करणार्याना स्वतःला सुपरव्हिजन घ्यायला सांगितलं जातं. साधारण दर महिन्यात एकदा मी माझ्या कौन्सेलरला भेटते. त्यांच्याशी बोलून हलकं वाटतं . तसाच माझ्या घरी माझा हक्काचा 'कौन्सेलर' आहे.

In reply to by aanandinee

राघव 20/12/2018 - 18:23
साधारण दर महिन्यात एकदा मी माझ्या कौन्सेलरला भेटते. त्यांच्याशी बोलून हलकं वाटतं . तसाच माझ्या घरी माझा हक्काचा 'कौन्सेलर' आहे. बापरे.. खरंच दिव्य आहे! अदृश्य मनाचं दडपण किती असावं याची पुसटशी का होईना कल्पना येते. शुभेच्छा. अवांतरः आपले संतही एकप्रकारे कौन्सलिंगच करत असत असं म्हणणं संयुक्तिक राहील काय?

पलाश 20/12/2018 - 12:20
वाचकाला विचार करायला लावणारं व त्यायोगे रस्ता दाखवणारं लेखन आवडलं. तुमची सरळ, साधं, मनमोकळं लिहिण्याची पद्धतपण छान आहे. पुढील लेखनासाठी शुभेच्छा.

aanandinee 21/12/2018 - 16:33
आपले संतही एकप्रकारे कौन्सलिंगच करत असत असं म्हणणं संयुक्तिक राहील काय? >>>>> नक्कीच ! पलाश आपल्या प्रतिक्रियेकरिता आणि शुभेच्छांकरिता मनःपूर्वक आभार. नाखु माझी प्रवासाची सुरुवात अशीच होती. समोरच्याचं दुःख पाहून आधी मी किती सुरक्षित आहे ही भावना जागी होते, नंतर त्यांच्या दुःखाने आपलं मन पिळवटायला लागतं. आणि पुढची अवस्था जी आमटेंसारख्या थोरामोठयांची असते की जिथे समोरच्याचं दुःख इतकं भिडतं की त्याच्यापुढे स्वतःच्या सुखदुःखाची पर्वा वाटेनाशी होते, आणि मग आपण स्वतःला त्यात झोकून देतो. मला अजून खूप पल्ला गाठायचा आहे. Some day .....

In reply to by aanandinee

शाम भागवत 11/08/2020 - 10:41
रात्री झोपताना मी देवाची प्रार्थना करते. मी आता तुझ्याकड़े काय मागू? माझ्या करण्याला मर्यादा आहे रे, पण तू सगळं करू शकतोस. तुझ्या शक्तीला आणि तुझ्या कृपेला काहीच मर्यादा नाही. तुझी थोडी शक्ती मला दे. Help me heal them. 'तुम्ही सूर्य, आम्हा दिला कवडसा' मला तुझा कवडसा दे, मला तुझा कवडसा दे......
खरंच अप्रतीम. असं जगणं! मीपणाचं असं वितळणं!! शक्तिसाठीची अशी निस्वार्थी प्रार्थना!!! याहून आणखी काय हवं? सगळंच आदर्शवत वाटतंय. प्रणाम. _/\_

शाम भागवत 11/08/2020 - 10:24
"माझी ओळख काय आहे? मी कोण आहे? हा तर अगदी फिलॉसॉफिकल प्रश्न आहे ना?" फिलने मला विचारलं. त्याचं म्हणणं खरं होतं. युगानुयुगं मनुष्य 'कोहम'चं उत्तर शिधतोय ! "अगदी बरोबर आहे फिल. पण आत्ता आपण अगदी प्रॅक्टिकल दृष्टीने या प्रश्नाचा विचार करूया. की रोजच्या आयुष्यात काय फरक पडला आहे. पटतंय?"
अध्यात्मिक चर्चा करणार्यांनी हे खरच लक्षात ठेवायला पाहिजे.

वीणा३ 12/08/2020 - 01:47
हा लेख मागे वाचला होता पण तुमचं नाव विसरले . बहुतेक तेव्हाही तुमच्या १-२ लेखावर प्रतिक्रिया दिली होती. लिहीत राहा. जिथे समोरच्याचं दुःख इतकं भिडतं की त्याच्यापुढे स्वतःच्या सुखदुःखाची पर्वा वाटेनाशी होते>> अशांनाच संत म्हणतात. खरंच अप्रतिम !!!

वर राघव ने लिहिलेल्याप्रमाणे ह्या वेगवेगळ्या अनुभवांपासुन स्वतःला अलिप्त ठेवणे फार कौशल्याचे काम आहे. लेख आवडलाच हे.वे.सां.न.ल.

aanandinee 13/08/2020 - 04:26
नवीन प्रतिक्रिया आज वाचल्या. आपल्या प्रतिक्रिया वाचून खूप आनंद झाला. मनापासून आभार . शरीराच्या एक दशांशसुद्धा काळजी बहुतेक लोक मनांची करत नाहीत. मनांची दुखणी वरवर दिसतातच असं नाही. आणि असे रोगी आपल्या वागण्याने उलट इतरांना दूर लोटतात. माझं काम करायला , लोकांच्या आयुष्यात असे बदल घडवून आणायला ही संधी मला मिळते हे माझं भाग्य आहे. मी निस्वार्थी आहे असंही नाही म्हणणार. मी हे करतेय कारण मला त्यात खूप समाधान मिळतं. शेवटी सगळा आटापिटा त्यासाठीच असतो ना?

जाणीवे नेणीवेच्या सीमेवर असणारी माणसे रोजचे साधे व्यवहार कसे पार पाडत असतील? त्यांच्या घरचे त्यांना कसे सांभाळत असतील? त्यांचे काय हाल होत असतील? हे बरे होण्याचे चान्सेस किती? किवा किती टक्के? असे अनेक प्रश्न मनात येउ लागलेत.

स्मिता. 11/12/2018 - 16:55
लेख वाचतांना मधूनच डोळे पाणावले तर शेवटाला अंगावर रोमांच आले! साधं व्हायरल इन्फेक्शन होवून ५-७ दिवस आजारी असलं तरी मानसिक स्थिती ढासळते तर आयुष्य बदलून टाकणारे अपघात घडल्यावर होणारी हानी किती जास्त असते त्याचा हा लेख वाचून पुन्र्प्रत्यय आला. अश्या लोकांना तुम्ही जगण्यासाठे नवी उमेद देता हे खूपच छान आहे. तुम्हाला आणि तुमच्याकडे मार्गदर्शनासाठी येणार्‍यांना शुभेच्छा!

राघव 14/12/2018 - 14:58
हृद्य लेखन. भिडणारं. पण मला एक प्रश्न भेडसावतो नेहमी. डॉक्टर म्हणून इतक्या लोकांबरोबर तुमचा मानसिक संबंध येतो. त्यांचं दु:ख, त्रास, त्रागा.. हे सगळं तुम्ही बरचसं अनुभवता. त्यानंतर त्यांची प्रगती पाहून मन आनंदतंही. पण त्या वेळेस जेव्हा सुरुवातीचे हे कढ अंगावर येतात.. तेव्हा त्यांचा स्वतःच्या मनावर उलटा परिणाम न होऊ देण्यासाठी तुम्ही काय करता? आपलं मन तेवढ अलिप्त ठेवणं खरंच कितपत शक्य असेल? आणि तसं ते करणं योग्य आहे का रुग्णाच्या दृष्टीनं? मानसिक आधाराची गरज असणार्‍यांना अलिप्त मनानं मदत करणं अशक्यच वाटतं..

In reply to by राघव

aanandinee 20/12/2018 - 06:40
आपलं म्हणणं अगदी खरं आहे. कित्येक वेळा नंतर रुग्णाचा विचार करतानासुद्धा माझं मन सुन्न होतं. एका अर्थाने ते गणगोतच बनून जातात. मन अलिप्त राहणं शक्यच नसतं. किमान माझं तरी मन अलिप्त नसतं. आपली प्रतिक्रिया रुग्णाला discouraging झाली नाही म्हणजे पुरे एवढंच मी पाळू शकते. इथे युकेमध्ये अशी कामं करणार्याना स्वतःला सुपरव्हिजन घ्यायला सांगितलं जातं. साधारण दर महिन्यात एकदा मी माझ्या कौन्सेलरला भेटते. त्यांच्याशी बोलून हलकं वाटतं . तसाच माझ्या घरी माझा हक्काचा 'कौन्सेलर' आहे.

In reply to by aanandinee

राघव 20/12/2018 - 18:23
साधारण दर महिन्यात एकदा मी माझ्या कौन्सेलरला भेटते. त्यांच्याशी बोलून हलकं वाटतं . तसाच माझ्या घरी माझा हक्काचा 'कौन्सेलर' आहे. बापरे.. खरंच दिव्य आहे! अदृश्य मनाचं दडपण किती असावं याची पुसटशी का होईना कल्पना येते. शुभेच्छा. अवांतरः आपले संतही एकप्रकारे कौन्सलिंगच करत असत असं म्हणणं संयुक्तिक राहील काय?

पलाश 20/12/2018 - 12:20
वाचकाला विचार करायला लावणारं व त्यायोगे रस्ता दाखवणारं लेखन आवडलं. तुमची सरळ, साधं, मनमोकळं लिहिण्याची पद्धतपण छान आहे. पुढील लेखनासाठी शुभेच्छा.

aanandinee 21/12/2018 - 16:33
आपले संतही एकप्रकारे कौन्सलिंगच करत असत असं म्हणणं संयुक्तिक राहील काय? >>>>> नक्कीच ! पलाश आपल्या प्रतिक्रियेकरिता आणि शुभेच्छांकरिता मनःपूर्वक आभार. नाखु माझी प्रवासाची सुरुवात अशीच होती. समोरच्याचं दुःख पाहून आधी मी किती सुरक्षित आहे ही भावना जागी होते, नंतर त्यांच्या दुःखाने आपलं मन पिळवटायला लागतं. आणि पुढची अवस्था जी आमटेंसारख्या थोरामोठयांची असते की जिथे समोरच्याचं दुःख इतकं भिडतं की त्याच्यापुढे स्वतःच्या सुखदुःखाची पर्वा वाटेनाशी होते, आणि मग आपण स्वतःला त्यात झोकून देतो. मला अजून खूप पल्ला गाठायचा आहे. Some day .....

In reply to by aanandinee

शाम भागवत 11/08/2020 - 10:41
रात्री झोपताना मी देवाची प्रार्थना करते. मी आता तुझ्याकड़े काय मागू? माझ्या करण्याला मर्यादा आहे रे, पण तू सगळं करू शकतोस. तुझ्या शक्तीला आणि तुझ्या कृपेला काहीच मर्यादा नाही. तुझी थोडी शक्ती मला दे. Help me heal them. 'तुम्ही सूर्य, आम्हा दिला कवडसा' मला तुझा कवडसा दे, मला तुझा कवडसा दे......
खरंच अप्रतीम. असं जगणं! मीपणाचं असं वितळणं!! शक्तिसाठीची अशी निस्वार्थी प्रार्थना!!! याहून आणखी काय हवं? सगळंच आदर्शवत वाटतंय. प्रणाम. _/\_

शाम भागवत 11/08/2020 - 10:24
"माझी ओळख काय आहे? मी कोण आहे? हा तर अगदी फिलॉसॉफिकल प्रश्न आहे ना?" फिलने मला विचारलं. त्याचं म्हणणं खरं होतं. युगानुयुगं मनुष्य 'कोहम'चं उत्तर शिधतोय ! "अगदी बरोबर आहे फिल. पण आत्ता आपण अगदी प्रॅक्टिकल दृष्टीने या प्रश्नाचा विचार करूया. की रोजच्या आयुष्यात काय फरक पडला आहे. पटतंय?"
अध्यात्मिक चर्चा करणार्यांनी हे खरच लक्षात ठेवायला पाहिजे.

वीणा३ 12/08/2020 - 01:47
हा लेख मागे वाचला होता पण तुमचं नाव विसरले . बहुतेक तेव्हाही तुमच्या १-२ लेखावर प्रतिक्रिया दिली होती. लिहीत राहा. जिथे समोरच्याचं दुःख इतकं भिडतं की त्याच्यापुढे स्वतःच्या सुखदुःखाची पर्वा वाटेनाशी होते>> अशांनाच संत म्हणतात. खरंच अप्रतिम !!!

वर राघव ने लिहिलेल्याप्रमाणे ह्या वेगवेगळ्या अनुभवांपासुन स्वतःला अलिप्त ठेवणे फार कौशल्याचे काम आहे. लेख आवडलाच हे.वे.सां.न.ल.

aanandinee 13/08/2020 - 04:26
नवीन प्रतिक्रिया आज वाचल्या. आपल्या प्रतिक्रिया वाचून खूप आनंद झाला. मनापासून आभार . शरीराच्या एक दशांशसुद्धा काळजी बहुतेक लोक मनांची करत नाहीत. मनांची दुखणी वरवर दिसतातच असं नाही. आणि असे रोगी आपल्या वागण्याने उलट इतरांना दूर लोटतात. माझं काम करायला , लोकांच्या आयुष्यात असे बदल घडवून आणायला ही संधी मला मिळते हे माझं भाग्य आहे. मी निस्वार्थी आहे असंही नाही म्हणणार. मी हे करतेय कारण मला त्यात खूप समाधान मिळतं. शेवटी सगळा आटापिटा त्यासाठीच असतो ना?
नंदिनीची डायरी - तेव्हा आता पुढे थोडं वैतागून, थोडं निराशेने मी फोन ठेवला. एका एजन्सीची नवीन ब्रांच आमच्या शहरात उघडणार होती. वेगवेगळ्या मेंटल हेल्थ एजन्सीसबरोबर काम करणं मला सोयीचं वाटतं. एकाच ठिकाणी पाच दिवस काम करण्यापेक्षा हे variation मला आवडतं. एकाच जागी बांधल्यासारखं वाटत नाही. प्रत्येक ठिकाणी वेगवेगळे अनुभव मिळतात आणि flexibility ही राहते. या नवीन एजन्सीबरोबर काम करणंही मला आवडलं असतं. पण ते होण्यातलं दिसत नव्हतं. या घोळात घरून निघायलाही उशीर झाला. पेशंट्सबरोबर सेशन सुरू करण्याआधी थोडा वेळ पोहोचलं तर मला स्वतःचं मन शांत करायलाही काही वेळ मिळतो.

एकच प्याला !!!

किल्लेदार ·

सोत्रि 08/12/2018 - 06:58
  • झक्कास
  • कडक
ग्लासातल्या बर्फाच्या खड्यावरून ओघळत जाणाऱया स्काॅचसारखाच ओघवता लेख! - (साकिया) सोकाजी

In reply to by सोत्रि

किल्लेदार 09/12/2018 - 13:05
या लेखाच्या प्रतिसादांमध्ये तुमची मद्यगुरु म्हणून ओळख झाली आणि तुमचे मागचे लेख वाचले. वाचताना वाटलं की आपल्या मेंदूचा कुठला तरी कम्पोनन्ट एकाच मेक चा असावा. कारण बऱ्याच ठिकाणी तेच शब्द आणि त्याच कल्पना. व्वा !!! शास्त्रोक्त माहिती असणारे आणि रसिकतेने पिणारे फारच कमी लोक मला भेटले आहेत. पण तुमचा "दारू म्हणजे काय रे भाऊ" हा लेख वाचला आणि प्रतिसादांमध्ये उडालेल्या चकमकी पाहून पोटात गेलेली दोन पेग चांगली व्हिस्की उतरली. त्यामुळे माझा बिअरवरचा लेख लिहावा की नाही याबद्दल आता संभ्रम निर्माण झाला आहे. त्याचवेळी तुम्ही बिअरला दारू म्हणणे म्हणजे ताकाला मठ्ठा म्हंणण्यासारखे आहे असे विधान केल्यामुळे तो लेख लिहिणे अनिवार्य आहे असेही एका बाजूने वाटते.

वाक्या वाक्याला सोकाजीरावांची आठवण आली. आणि पहिला प्रतिसाद तोही कौतुकाचा, स्वये सोकाजींचा!! हाच तो दुग्धशर्करा (किंवा फॉर दॅट मॅटर, स्कॉच-बर्फ) योग!! बाकी स्वतः पीत नसलो तरी मद्याचं आणि ते कौतुकाने आणि शालीनतेने पिणाऱ्यांचं मला लै कौतुक आहे. -चखनेश्वर पैलवान

वा ! मस्त लिहीलंय !! वर पैलवान बोलले तसं सोकाजीची आठवण येत होती वाचताना थोडा लेख वाचल्यावर एकदा वर जाऊन बघितलं की लेखक सोकाजी आहे का ते ;-) . आपल्याकडे मद्य संस्कृती लवकर रुजावी व सभ्य पणे पिणा-याला सरसगटपणे बेवडा म्हणून हिणवण्यात येऊ नये हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना !

मित्रहो 08/12/2018 - 11:01
असे काही लिखाण आले की वाचनाची रंगत वाढते. मागे वाचले होते अाचर्य अत्रेंनी एकच प्याला नावाचे नाटक लिहिले होते. त्यात गडकरींनी एकाच प्याल्यावरुन जे वादळ उठते असे लिहिले होते त्यावर टिका होती आणि एकच प्यालामुळे येवढ काही घडत नाही असे काही होते. लेख वाचल्यावर त्याची आठवण झाली. ह्रुषिकेश जोशीचे वाचन देखील आठवले की मद्य प्यायचे नाही हे सांगण्यापेक्षा ते प्रमाणात कसे प्यायचे हे शिकवायला हवे. वेगवेगळ्यात तऱ्हा आवडल्या. घोळून घोळून वाइन पिणारे विदेशी खूप बघितले मला कधीच कळले नाही हे असे का घोळतात ते. त्या बाँडला जाउ द्या पण मार्टिनीची चव लय भारी. तिच गोष्ट मार्गारिटाची. माझा एक बॉस रमला ट्रक ड्रायव्हरचे ड्रिंक म्हणायचा तेही आठवले. एकच प्याला आणि अनंत आठवणी याचे फार जवळचे नाते आहे. पितानाही आठवणी येतात आणि तीच चर्चा मग एक छान आठवण म्हणून राहते.

गवि 08/12/2018 - 11:19
बेसिक प्रश्न असा की भारतातच अतिमद्यपान हा अवगुण फारच जास्त आहे आणि युरोप अथवा अमेरिकेत अतिमद्यपी अतिशयच कमी प्रमाणात आहेत ही समजूत कितपत खरी आहे? तिथेही अल्कोहॉलिझम भरपूर आहे आणि युरोपात तर खूपच जास्त संख्येने लोकांना मद्याशी संबंधित प्रॉब्लेम्स आहेत असं कुठेतरी पूर्वी वाचलं आहे. दुसरं म्हणजे "प्रमाणात कसं प्यायचं" हे असं सोबत बसून शिकवता येत असल्यास ते कितपत टिकाऊ ज्ञान असतं? जे वाचलं ऐकलं आहे त्यानुसार मद्यासक्ती हे बऱ्याच प्रमाणात जनुकीय आणि व्यक्तीच्या शारीरिक रचनेत दडलेलं कॉम्प्लिकेशन आहे. नुसतं शिकून समजून घेऊन वर्षानुवर्षे मर्यादित राहता येत असेल का सर्वांना? म्हणजे असं की खरंच आयुष्यभर मर्यादेत प्रमाण असलेले लोक पुष्कळ असू शकतात, पण त्यात नुसती शिकवण, संयम, सेल्फकंट्रोल, समजूतदारपणा हा कितपत सहभागी फॅक्टर असतो आणि सुदैवाने आसक्तीची , थांबू न शकण्याची जनुकीय, जैवरासायनिक, आनुवंशिक टेंडन्सी "नसणे" आणि त्यामुळे मर्यादा राहणं शक्य होणे हा भाग कितपत कारणीभूत असतो हे ठरवणं कठीण आहे.

In reply to by गवि

किल्लेदार 09/12/2018 - 11:49
जगात बऱ्याच गोष्टी आहेत ज्या ज्याच्या त्याला ठरवाव्या लागतात. आपली सद्सदविकेकबुद्धी जागृत ठेवली म्हणजे झालं!

In reply to by गवि

सुबोध खरे 11/12/2018 - 12:03
१) https://www.who.int/gho/substance_abuse/burden/alcohol_prevalence/en/ http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/substance_abuse/bod_alcohol_prevalence/atlas.html जगभरात मद्यपान संबंधित प्रश्नाचा जागतिक आरोग्य संघटनेचा आलेख दाखवला आहे. त्यात अर्थात युरोपात मद्यपानामुळे निर्माण होणारी समस्या अर्थात जास्त प्रमाणात आहे असे दिसते आहे.त्यातही पूर्वीच्या सोव्हिएत युनियनमधील देशात हे प्रमाण बरेच जास्त आहे. २) अतिमद्यपान किंवा मद्याच्या आहारी जाणे (हा आजार आहे) आणि दारू पिऊन तमाशा करणे या दोन भिन्न गोष्टी आहेत. सुसंस्कृत देशात मद्यप्राशनाला कोणी नावे ठेवत नाही उलट पाहुण्यांना आनंदापुरते "माफक" मद्य देणे हा संस्कृतीचा भाग आहे पण दारू पिऊन तमाशा केल्यास त्या देशात अतिशय बदनामी होते आणि दारू पिऊन तमाशा करणे याचे उदात्तीकरण अजिबात केले जात नाही. याउलट भारतात दारू पिऊन तमाशा करणारे लोक त्याबद्दल शरम वाटण्याऐवजी त्याचा बोलबाला करताना आढळतात. शिवाय मद्य पिणार्यांना "मर्द" म्हणणे आणि ते ना पिणार्यांना "हिणवणे" असले भंपक प्रकार भारतातच आढळतात. मद्य पिणे किंवा न पिणे हा त्या माणसाच्या निवडीचा/ पसंतीचा हक्क (choice) आहे हेच आपल्याकडे मान्य केले जात नाही. यामुळे मद्यपानातील शालीनता आणि रुची जाऊन त्याचे बाजारीकरण झाल्याचे आढळते. प्रत्येक वेळेस शुक्रवार/शनिवार आला कि कुठे बसायचे असाच विचार ज्याच्या मनात येत असेल असा माणूस मद्याच्या आहारी जाण्याची शक्यता बरीच जास्त असते. एखाद्यास मद्य प्यायचे नसेल तर त्याला हिणवले जाते आणि त्याला प्रतिकार म्हणून माणूस "दारुडा" आहे म्हणून त्याची बदनामी करणे हे दोन्ही टोकाचे प्रकार आढळतात. ३) जेंव्हा मद्यप्राशनाचे उदात्तीकरण आणि बाजारीकरण हे दोन्ही थांबवले तर त्याकडे एक निखळ आनंद देणारा उपचार म्हणून पाहता येईल. ४) लष्करात पार्टी मध्ये दारू पिऊन एखादा अधिकारी झिंगला तर दुसऱ्या दिवशी त्याला सौम्यआणि प्रकार परत झाला तर कडक शब्दात समज दिली जाते. यानंतर त्याच्या मद्यावर नियंत्रण आणले जाते आणि तरीही तो सुधारला नाही तर पार्टीत त्याला मद्य दिले जात नाही. अशा चाली रितीमुळे लष्करातील माणसे नागरी जीवनापेक्षा जास्त वेळेस/ प्रमाणात मद्य घेत असली तरी सहसा मद्य पिऊन झिंगून पडलेली आढळत नाहीत. ५) माणसाचे विमान हवेत तरंगू लागल्यावर त्याने मद्य पिणे थांबवले पाहिजे कारण पोटात असलेले मद्य पुढे शोषले जाऊन रक्तातील पातळी वाढू लागते अशा वेळेस थांबले नाही तर हि पातळी मर्यादेच्या बाहेर जाऊन माणसाचा तोल जाऊ शकतो. शिवाय रिकाम्या पोटी मद्य घेतले तर ते पटकन रक्तात शोषले जाऊन डोक्यात चढते. यासाठी मद्य घेताना थोडे फार तरी खाल्ले पाहिजे अन्यथा फार लवकर "वकार युनूस" होण्याची शक्यता असते. ६) आपल्या यकृतात मद्याचे विघटन होत असते. हि प्रक्रिया ज्याची जास्त तीव्रतेने होते त्याला मद्य चढत नाही. आणि ज्याच्या यकृतात हि प्रक्रिया मंदगतीने होते त्याच्या रक्तात मद्याची पातळी पटकन वाढते. अशा माणसांनी सावकाश मद्य प्राशन करायला शिकले पाहिजे. स्त्रियांच्या बाबतीत यकृतात हि प्रक्रिया मंदगतीने होते शिवाय त्यांचा मेंदू जास्त संवेदनशील असल्याने रक्तात मद्याची मात्रा कमी असताना सुद्धा नशा येते आणि स्वतःवरील नियंत्रण पटकन जाते. या दोन्ही कारणासाठी जगभरातील सर्व संस्कृती मध्ये स्त्रियांनी अनोळखी ठिकाणी मद्य घेऊ नये आणि परिचित सुरक्षित ठिकाणी कमी प्रमाणात आणि सावकाश मद्य प्राशन करावे असाच सल्ला दिला जातो. ७) हि प्रक्रिया तीव्र/ मंदगतीने होणे हि गोष्ट आनुवंशिक आणि जनुकीय आहे. त्यावर माणसाचे नियंत्रण नाही परंतु आपल्या हातातील प्याला कसा रिचवायचा/ रिकामा करायचा हे तर हातात असते. पार्टीत फुकट मिळते आहे किंवा दुसरा पैसे देतो आहे किंवा आज मी पैसे दिले उद्या तू देणार म्हणून उद्या मी दाबून पिईन अशा मनोवृत्तीच्या लोकांबद्दल काय बोलणार? हा विषय गहन आहे यामुळे मूळ विषयाला बाधा येऊ नये यासाठी इथेच थांबतो. मद्यप्राशन करणे/ न करणे हा आपला चॉईस असला पाहिजे. पार्टीत प्यायला लागते म्हणून पिणे( किंवा तसे समर्थन करणे) किंवा आतून वाटतंय पण "लोक काय म्हणतील" म्हणून न पिणे हे दोन्ही "माझ्या दृष्टीने" चूक आहे.

कंजूस 08/12/2018 - 18:09
सोप्या सहज लेखाला फार गंभीर/कडक/कोरडे प्रतिसाद वाचून विचित्र वाटतय. दारु पिणे मर्दाची लक्षणं हा विचार काहींनी फारच मनावर घेतलेला असतो.

In reply to by कंजूस

गवि 08/12/2018 - 19:52
इतर कोणाचे तसे नाहीयेत. मी लेखातल्याच खालील मजकुरावरून ते म्हटलं / विचारलं.
आपल्याकडे मात्र देवांचे पेय म्हणून समजली जाणारी ही सुरा, असुरासारखी पितात . फक्त "टाईट" होण्यासाठी पिण्याची आपली प्रकृती म्हणूनच पूर्वीपासून वाईट ठरत आली आहे. आपल्या खाद्य-संस्कृतीएवढीच मद्यसंस्कृतीही कधीतरी प्रगल्भ होईल अशी आशा करणे आणि वाट बघणे तेवढेच ते काय सध्या शक्य आहे.
आणि प्रतिसादात एके ठिकाणी
की मद्य प्यायचे नाही हे सांगण्यापेक्षा ते प्रमाणात कसे प्यायचे हे शिकवायला हवे.
यावरुनही असो.

In reply to by गवि

कंजूस 08/12/2018 - 23:00
माझा प्रतिसाद मागे घेतो॥ तुम्ही काही मजेदार लिहिणार या अपेक्षेत होतो, म्हणजे आहेच॥ बाकी आम्हा पामरांना यातले काय कळणार?

In reply to by गवि

किल्लेदार 09/12/2018 - 11:53
"मद्यसंस्कृतीही कधीतरी प्रगल्भ होईल अशी आशा करणे" या वाक्यात जबाबदारीने आणि आस्वाद घेत पिणे हेच अध्यारूत आहे.

अभ्या.. 08/12/2018 - 21:06
नुसतीच कोरी रम बेदम झालेल्या गात्रांवर हळुवार फुंकर घालते आणि हळूहळू थोपटत झोपवते. रमचा आस्वाद घ्यायला आजूबाजूला गर्दी लागत नाही. एखादा जिवाभावाचा मित्र असला तर उत्तमच पण नसेल तरीही खुद्द रमदेखील उत्तम सोबत करू शकते. म्हणूनच कदाचित लष्कराचीही सगळ्यात आवडती, रांगडी अशी रमच. रम प्यावी मर्दांनीच.
अहाहाहा, जिओ किल्लेदार, जुन्या आठवणी जागवल्या की तुम्ही.

In reply to by अभ्या..

रम म्हणजे रम म्हणजे रमच असते तुमची आणि आमची सेमच असते.... आणि त्यातही बुढ्या बाबाची रम ही अमृतासमअसते लेख वाचताना मद्यगुरु सोकाजीची आठवण आली होती, त्यांचा पहिला प्रतिसाद पाहुनही बरे वाटले पैजारबुवा,

केशवसुतांची कविता आठवली: काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! प्राशन करिता रंग जगाचे क्षणोक्षणी ते बदलू द्या ! अमुच्या भाळी कटकट लिहिली सदैव वटवट करण्याची, म्हणेल जग आम्हास मद्यपी, पर्वा कसली मग याची ! जिव्हेची बंधने तर ढिली करा तीव्र या पेयाने, यदुष्णतेने द्यावापृथ्वी द्रवुनि मिसळती वेगाने ! होउनिया मग दंग मनी, व्हावे ते आणा ध्यानी, गा मग सुचतिल ती गाणी; परिसुनी त्यांचे शब्द, रूढीचे दास झणी ते खवळू द्या! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! सोमाचा रस वेदकाळच्या ऋषिवर्यांनी उकळीला, शेष तयाचा द्या तर लौकर पिपासु जे त्या आम्हाला ! औचित्याच्या फोल विवेका! जा निघ त्या दुरवस्थेने अम्हा घेरिले म्हणुनी घेतो झिंगुनिया या पानाने ! क्लृप्तीची मग करुनी नौका व्योमसागरावरि जाऊ, उडुरत्ने ती गरिब धरेला तेथुनि फेकुनिया देऊ ! अडवतील जर देव, तरी झगडू त्यांच्याशी निकरी हार न खाऊ रतीभरी ! देवदानवा नरे निर्मीले, हे मत लोकां कळवू द्या ! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! पद्यपंक्तीची तरफ आमुच्या करी विधीने दिली असे, टेकुनि ती जनताशीर्षावरि जग उलथुन या देउ कसे ! बंडाचा तो झेंडा उभवुनी धामधूम जिकडे तिकडे. उडवुनि देऊनि जुलुमाचे या करू पहा तुकडे तुकडे ! ‘महादेव ! हरहर !’ समराचा गर्जत तो वाऱ्यावरती येउनि घुमतो अमुच्या कर्णी- “निजती ते ठारचि मरती!” उठा उठा बांधा कमरा मारा किंवा लढत मरा सत्वाचा ‘उदयोsस्तु’ करा ! छंद फंद उच्छृंखल अमुचे स्तिमित जगाला ढवळू द्या! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! —केशवसुत

अनाहूतपणे विकांताच्या अंती रमरंगी असता इतका सुंदर लेख वाचण्यात आला... मस्त लिहिलाय बुवा(Y) चिअर्स!

अनिंद्य 10/12/2018 - 12:00
@ किल्लेदार, शानदार-जानदार लेख ! खुश्क बातों में कहां ऐ शेख कैफ-ए-जिन्दगी, वो तो पीकर ही मिलेगा जो मजा पीने में है चियर्स !

लेख एकदम झक्कास झाला आहे, मला तुमची खुशखुशीत विनोदी शैली आवडते, आजीबाईचा बटवा आणि आजोबांचं कपाट ही तुलना आवडली, एकदम फक्कड बेत जमवला आहे, आम्ही घेत नाही पण आज तुमच्या मुले हे सगळे गुण कळाले

सोत्रि 08/12/2018 - 06:58
  • झक्कास
  • कडक
ग्लासातल्या बर्फाच्या खड्यावरून ओघळत जाणाऱया स्काॅचसारखाच ओघवता लेख! - (साकिया) सोकाजी

In reply to by सोत्रि

किल्लेदार 09/12/2018 - 13:05
या लेखाच्या प्रतिसादांमध्ये तुमची मद्यगुरु म्हणून ओळख झाली आणि तुमचे मागचे लेख वाचले. वाचताना वाटलं की आपल्या मेंदूचा कुठला तरी कम्पोनन्ट एकाच मेक चा असावा. कारण बऱ्याच ठिकाणी तेच शब्द आणि त्याच कल्पना. व्वा !!! शास्त्रोक्त माहिती असणारे आणि रसिकतेने पिणारे फारच कमी लोक मला भेटले आहेत. पण तुमचा "दारू म्हणजे काय रे भाऊ" हा लेख वाचला आणि प्रतिसादांमध्ये उडालेल्या चकमकी पाहून पोटात गेलेली दोन पेग चांगली व्हिस्की उतरली. त्यामुळे माझा बिअरवरचा लेख लिहावा की नाही याबद्दल आता संभ्रम निर्माण झाला आहे. त्याचवेळी तुम्ही बिअरला दारू म्हणणे म्हणजे ताकाला मठ्ठा म्हंणण्यासारखे आहे असे विधान केल्यामुळे तो लेख लिहिणे अनिवार्य आहे असेही एका बाजूने वाटते.

वाक्या वाक्याला सोकाजीरावांची आठवण आली. आणि पहिला प्रतिसाद तोही कौतुकाचा, स्वये सोकाजींचा!! हाच तो दुग्धशर्करा (किंवा फॉर दॅट मॅटर, स्कॉच-बर्फ) योग!! बाकी स्वतः पीत नसलो तरी मद्याचं आणि ते कौतुकाने आणि शालीनतेने पिणाऱ्यांचं मला लै कौतुक आहे. -चखनेश्वर पैलवान

वा ! मस्त लिहीलंय !! वर पैलवान बोलले तसं सोकाजीची आठवण येत होती वाचताना थोडा लेख वाचल्यावर एकदा वर जाऊन बघितलं की लेखक सोकाजी आहे का ते ;-) . आपल्याकडे मद्य संस्कृती लवकर रुजावी व सभ्य पणे पिणा-याला सरसगटपणे बेवडा म्हणून हिणवण्यात येऊ नये हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना !

मित्रहो 08/12/2018 - 11:01
असे काही लिखाण आले की वाचनाची रंगत वाढते. मागे वाचले होते अाचर्य अत्रेंनी एकच प्याला नावाचे नाटक लिहिले होते. त्यात गडकरींनी एकाच प्याल्यावरुन जे वादळ उठते असे लिहिले होते त्यावर टिका होती आणि एकच प्यालामुळे येवढ काही घडत नाही असे काही होते. लेख वाचल्यावर त्याची आठवण झाली. ह्रुषिकेश जोशीचे वाचन देखील आठवले की मद्य प्यायचे नाही हे सांगण्यापेक्षा ते प्रमाणात कसे प्यायचे हे शिकवायला हवे. वेगवेगळ्यात तऱ्हा आवडल्या. घोळून घोळून वाइन पिणारे विदेशी खूप बघितले मला कधीच कळले नाही हे असे का घोळतात ते. त्या बाँडला जाउ द्या पण मार्टिनीची चव लय भारी. तिच गोष्ट मार्गारिटाची. माझा एक बॉस रमला ट्रक ड्रायव्हरचे ड्रिंक म्हणायचा तेही आठवले. एकच प्याला आणि अनंत आठवणी याचे फार जवळचे नाते आहे. पितानाही आठवणी येतात आणि तीच चर्चा मग एक छान आठवण म्हणून राहते.

गवि 08/12/2018 - 11:19
बेसिक प्रश्न असा की भारतातच अतिमद्यपान हा अवगुण फारच जास्त आहे आणि युरोप अथवा अमेरिकेत अतिमद्यपी अतिशयच कमी प्रमाणात आहेत ही समजूत कितपत खरी आहे? तिथेही अल्कोहॉलिझम भरपूर आहे आणि युरोपात तर खूपच जास्त संख्येने लोकांना मद्याशी संबंधित प्रॉब्लेम्स आहेत असं कुठेतरी पूर्वी वाचलं आहे. दुसरं म्हणजे "प्रमाणात कसं प्यायचं" हे असं सोबत बसून शिकवता येत असल्यास ते कितपत टिकाऊ ज्ञान असतं? जे वाचलं ऐकलं आहे त्यानुसार मद्यासक्ती हे बऱ्याच प्रमाणात जनुकीय आणि व्यक्तीच्या शारीरिक रचनेत दडलेलं कॉम्प्लिकेशन आहे. नुसतं शिकून समजून घेऊन वर्षानुवर्षे मर्यादित राहता येत असेल का सर्वांना? म्हणजे असं की खरंच आयुष्यभर मर्यादेत प्रमाण असलेले लोक पुष्कळ असू शकतात, पण त्यात नुसती शिकवण, संयम, सेल्फकंट्रोल, समजूतदारपणा हा कितपत सहभागी फॅक्टर असतो आणि सुदैवाने आसक्तीची , थांबू न शकण्याची जनुकीय, जैवरासायनिक, आनुवंशिक टेंडन्सी "नसणे" आणि त्यामुळे मर्यादा राहणं शक्य होणे हा भाग कितपत कारणीभूत असतो हे ठरवणं कठीण आहे.

In reply to by गवि

किल्लेदार 09/12/2018 - 11:49
जगात बऱ्याच गोष्टी आहेत ज्या ज्याच्या त्याला ठरवाव्या लागतात. आपली सद्सदविकेकबुद्धी जागृत ठेवली म्हणजे झालं!

In reply to by गवि

सुबोध खरे 11/12/2018 - 12:03
१) https://www.who.int/gho/substance_abuse/burden/alcohol_prevalence/en/ http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/substance_abuse/bod_alcohol_prevalence/atlas.html जगभरात मद्यपान संबंधित प्रश्नाचा जागतिक आरोग्य संघटनेचा आलेख दाखवला आहे. त्यात अर्थात युरोपात मद्यपानामुळे निर्माण होणारी समस्या अर्थात जास्त प्रमाणात आहे असे दिसते आहे.त्यातही पूर्वीच्या सोव्हिएत युनियनमधील देशात हे प्रमाण बरेच जास्त आहे. २) अतिमद्यपान किंवा मद्याच्या आहारी जाणे (हा आजार आहे) आणि दारू पिऊन तमाशा करणे या दोन भिन्न गोष्टी आहेत. सुसंस्कृत देशात मद्यप्राशनाला कोणी नावे ठेवत नाही उलट पाहुण्यांना आनंदापुरते "माफक" मद्य देणे हा संस्कृतीचा भाग आहे पण दारू पिऊन तमाशा केल्यास त्या देशात अतिशय बदनामी होते आणि दारू पिऊन तमाशा करणे याचे उदात्तीकरण अजिबात केले जात नाही. याउलट भारतात दारू पिऊन तमाशा करणारे लोक त्याबद्दल शरम वाटण्याऐवजी त्याचा बोलबाला करताना आढळतात. शिवाय मद्य पिणार्यांना "मर्द" म्हणणे आणि ते ना पिणार्यांना "हिणवणे" असले भंपक प्रकार भारतातच आढळतात. मद्य पिणे किंवा न पिणे हा त्या माणसाच्या निवडीचा/ पसंतीचा हक्क (choice) आहे हेच आपल्याकडे मान्य केले जात नाही. यामुळे मद्यपानातील शालीनता आणि रुची जाऊन त्याचे बाजारीकरण झाल्याचे आढळते. प्रत्येक वेळेस शुक्रवार/शनिवार आला कि कुठे बसायचे असाच विचार ज्याच्या मनात येत असेल असा माणूस मद्याच्या आहारी जाण्याची शक्यता बरीच जास्त असते. एखाद्यास मद्य प्यायचे नसेल तर त्याला हिणवले जाते आणि त्याला प्रतिकार म्हणून माणूस "दारुडा" आहे म्हणून त्याची बदनामी करणे हे दोन्ही टोकाचे प्रकार आढळतात. ३) जेंव्हा मद्यप्राशनाचे उदात्तीकरण आणि बाजारीकरण हे दोन्ही थांबवले तर त्याकडे एक निखळ आनंद देणारा उपचार म्हणून पाहता येईल. ४) लष्करात पार्टी मध्ये दारू पिऊन एखादा अधिकारी झिंगला तर दुसऱ्या दिवशी त्याला सौम्यआणि प्रकार परत झाला तर कडक शब्दात समज दिली जाते. यानंतर त्याच्या मद्यावर नियंत्रण आणले जाते आणि तरीही तो सुधारला नाही तर पार्टीत त्याला मद्य दिले जात नाही. अशा चाली रितीमुळे लष्करातील माणसे नागरी जीवनापेक्षा जास्त वेळेस/ प्रमाणात मद्य घेत असली तरी सहसा मद्य पिऊन झिंगून पडलेली आढळत नाहीत. ५) माणसाचे विमान हवेत तरंगू लागल्यावर त्याने मद्य पिणे थांबवले पाहिजे कारण पोटात असलेले मद्य पुढे शोषले जाऊन रक्तातील पातळी वाढू लागते अशा वेळेस थांबले नाही तर हि पातळी मर्यादेच्या बाहेर जाऊन माणसाचा तोल जाऊ शकतो. शिवाय रिकाम्या पोटी मद्य घेतले तर ते पटकन रक्तात शोषले जाऊन डोक्यात चढते. यासाठी मद्य घेताना थोडे फार तरी खाल्ले पाहिजे अन्यथा फार लवकर "वकार युनूस" होण्याची शक्यता असते. ६) आपल्या यकृतात मद्याचे विघटन होत असते. हि प्रक्रिया ज्याची जास्त तीव्रतेने होते त्याला मद्य चढत नाही. आणि ज्याच्या यकृतात हि प्रक्रिया मंदगतीने होते त्याच्या रक्तात मद्याची पातळी पटकन वाढते. अशा माणसांनी सावकाश मद्य प्राशन करायला शिकले पाहिजे. स्त्रियांच्या बाबतीत यकृतात हि प्रक्रिया मंदगतीने होते शिवाय त्यांचा मेंदू जास्त संवेदनशील असल्याने रक्तात मद्याची मात्रा कमी असताना सुद्धा नशा येते आणि स्वतःवरील नियंत्रण पटकन जाते. या दोन्ही कारणासाठी जगभरातील सर्व संस्कृती मध्ये स्त्रियांनी अनोळखी ठिकाणी मद्य घेऊ नये आणि परिचित सुरक्षित ठिकाणी कमी प्रमाणात आणि सावकाश मद्य प्राशन करावे असाच सल्ला दिला जातो. ७) हि प्रक्रिया तीव्र/ मंदगतीने होणे हि गोष्ट आनुवंशिक आणि जनुकीय आहे. त्यावर माणसाचे नियंत्रण नाही परंतु आपल्या हातातील प्याला कसा रिचवायचा/ रिकामा करायचा हे तर हातात असते. पार्टीत फुकट मिळते आहे किंवा दुसरा पैसे देतो आहे किंवा आज मी पैसे दिले उद्या तू देणार म्हणून उद्या मी दाबून पिईन अशा मनोवृत्तीच्या लोकांबद्दल काय बोलणार? हा विषय गहन आहे यामुळे मूळ विषयाला बाधा येऊ नये यासाठी इथेच थांबतो. मद्यप्राशन करणे/ न करणे हा आपला चॉईस असला पाहिजे. पार्टीत प्यायला लागते म्हणून पिणे( किंवा तसे समर्थन करणे) किंवा आतून वाटतंय पण "लोक काय म्हणतील" म्हणून न पिणे हे दोन्ही "माझ्या दृष्टीने" चूक आहे.

कंजूस 08/12/2018 - 18:09
सोप्या सहज लेखाला फार गंभीर/कडक/कोरडे प्रतिसाद वाचून विचित्र वाटतय. दारु पिणे मर्दाची लक्षणं हा विचार काहींनी फारच मनावर घेतलेला असतो.

In reply to by कंजूस

गवि 08/12/2018 - 19:52
इतर कोणाचे तसे नाहीयेत. मी लेखातल्याच खालील मजकुरावरून ते म्हटलं / विचारलं.
आपल्याकडे मात्र देवांचे पेय म्हणून समजली जाणारी ही सुरा, असुरासारखी पितात . फक्त "टाईट" होण्यासाठी पिण्याची आपली प्रकृती म्हणूनच पूर्वीपासून वाईट ठरत आली आहे. आपल्या खाद्य-संस्कृतीएवढीच मद्यसंस्कृतीही कधीतरी प्रगल्भ होईल अशी आशा करणे आणि वाट बघणे तेवढेच ते काय सध्या शक्य आहे.
आणि प्रतिसादात एके ठिकाणी
की मद्य प्यायचे नाही हे सांगण्यापेक्षा ते प्रमाणात कसे प्यायचे हे शिकवायला हवे.
यावरुनही असो.

In reply to by गवि

कंजूस 08/12/2018 - 23:00
माझा प्रतिसाद मागे घेतो॥ तुम्ही काही मजेदार लिहिणार या अपेक्षेत होतो, म्हणजे आहेच॥ बाकी आम्हा पामरांना यातले काय कळणार?

In reply to by गवि

किल्लेदार 09/12/2018 - 11:53
"मद्यसंस्कृतीही कधीतरी प्रगल्भ होईल अशी आशा करणे" या वाक्यात जबाबदारीने आणि आस्वाद घेत पिणे हेच अध्यारूत आहे.

अभ्या.. 08/12/2018 - 21:06
नुसतीच कोरी रम बेदम झालेल्या गात्रांवर हळुवार फुंकर घालते आणि हळूहळू थोपटत झोपवते. रमचा आस्वाद घ्यायला आजूबाजूला गर्दी लागत नाही. एखादा जिवाभावाचा मित्र असला तर उत्तमच पण नसेल तरीही खुद्द रमदेखील उत्तम सोबत करू शकते. म्हणूनच कदाचित लष्कराचीही सगळ्यात आवडती, रांगडी अशी रमच. रम प्यावी मर्दांनीच.
अहाहाहा, जिओ किल्लेदार, जुन्या आठवणी जागवल्या की तुम्ही.

In reply to by अभ्या..

रम म्हणजे रम म्हणजे रमच असते तुमची आणि आमची सेमच असते.... आणि त्यातही बुढ्या बाबाची रम ही अमृतासमअसते लेख वाचताना मद्यगुरु सोकाजीची आठवण आली होती, त्यांचा पहिला प्रतिसाद पाहुनही बरे वाटले पैजारबुवा,

केशवसुतांची कविता आठवली: काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! प्राशन करिता रंग जगाचे क्षणोक्षणी ते बदलू द्या ! अमुच्या भाळी कटकट लिहिली सदैव वटवट करण्याची, म्हणेल जग आम्हास मद्यपी, पर्वा कसली मग याची ! जिव्हेची बंधने तर ढिली करा तीव्र या पेयाने, यदुष्णतेने द्यावापृथ्वी द्रवुनि मिसळती वेगाने ! होउनिया मग दंग मनी, व्हावे ते आणा ध्यानी, गा मग सुचतिल ती गाणी; परिसुनी त्यांचे शब्द, रूढीचे दास झणी ते खवळू द्या! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! सोमाचा रस वेदकाळच्या ऋषिवर्यांनी उकळीला, शेष तयाचा द्या तर लौकर पिपासु जे त्या आम्हाला ! औचित्याच्या फोल विवेका! जा निघ त्या दुरवस्थेने अम्हा घेरिले म्हणुनी घेतो झिंगुनिया या पानाने ! क्लृप्तीची मग करुनी नौका व्योमसागरावरि जाऊ, उडुरत्ने ती गरिब धरेला तेथुनि फेकुनिया देऊ ! अडवतील जर देव, तरी झगडू त्यांच्याशी निकरी हार न खाऊ रतीभरी ! देवदानवा नरे निर्मीले, हे मत लोकां कळवू द्या ! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! पद्यपंक्तीची तरफ आमुच्या करी विधीने दिली असे, टेकुनि ती जनताशीर्षावरि जग उलथुन या देउ कसे ! बंडाचा तो झेंडा उभवुनी धामधूम जिकडे तिकडे. उडवुनि देऊनि जुलुमाचे या करू पहा तुकडे तुकडे ! ‘महादेव ! हरहर !’ समराचा गर्जत तो वाऱ्यावरती येउनि घुमतो अमुच्या कर्णी- “निजती ते ठारचि मरती!” उठा उठा बांधा कमरा मारा किंवा लढत मरा सत्वाचा ‘उदयोsस्तु’ करा ! छंद फंद उच्छृंखल अमुचे स्तिमित जगाला ढवळू द्या! काठोकाठ भरू द्या पेला, फेस भराभर उसळू द्या ! —केशवसुत

अनाहूतपणे विकांताच्या अंती रमरंगी असता इतका सुंदर लेख वाचण्यात आला... मस्त लिहिलाय बुवा(Y) चिअर्स!

अनिंद्य 10/12/2018 - 12:00
@ किल्लेदार, शानदार-जानदार लेख ! खुश्क बातों में कहां ऐ शेख कैफ-ए-जिन्दगी, वो तो पीकर ही मिलेगा जो मजा पीने में है चियर्स !

लेख एकदम झक्कास झाला आहे, मला तुमची खुशखुशीत विनोदी शैली आवडते, आजीबाईचा बटवा आणि आजोबांचं कपाट ही तुलना आवडली, एकदम फक्कड बेत जमवला आहे, आम्ही घेत नाही पण आज तुमच्या मुले हे सगळे गुण कळाले
एकदा वाचण्यात आलं होतं की तुमचा आवडता मद्याचा प्याला तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाबद्दल थोडेफार सांगू शकतो... आणि मला एक जुना किस्सा आठवला. मित्राला खोकला झाला म्हणून त्याला घेऊन एकदा ब्रँडी आणायला वाईनशॉप मध्ये गेलो होतो. काउंटरवर ब्रँडी मागतांना, खुद्द गांधींनी केली नसती एवढी याची चुळबुळ चाललेली. बाटली घेऊन पैसे चुकते केल्यावर चेहऱ्यावर जमेल तितकी अजीजी आणून "हमे नशा नही करना है, दवा के लिये ले रहे है" असा डायलॉग जेव्हा त्याने दुकानदाराला मारला, तेव्हा मी मात्र स्वतःच्या कपाळावर हात मारून घेतला. तस्मात...ब्रँडी हे जरा पापभिरू लोकांचं मद्य असावं.

वाढदिवस

निओ ·

चौथा कोनाडा 07/12/2018 - 09:50
फर्मास लिहीलंय ! मस्त. आवडलं खूप ! आमच्या एका लग्नाच्या वाढदिवसाला मल्टी काझीन मध्ये गेलो होतो, तेंव्हा फ्या फ्या झाली होती ते आठवलं !

In reply to by मराठी कथालेखक

निओ 09/12/2018 - 11:15
+1 हो...खरंच .. कुटुंबासोबतचे असे हलके फुलके क्षण टिपून घ्यावेत.

चौथा कोनाडा 07/12/2018 - 09:50
फर्मास लिहीलंय ! मस्त. आवडलं खूप ! आमच्या एका लग्नाच्या वाढदिवसाला मल्टी काझीन मध्ये गेलो होतो, तेंव्हा फ्या फ्या झाली होती ते आठवलं !

In reply to by मराठी कथालेखक

निओ 09/12/2018 - 11:15
+1 हो...खरंच .. कुटुंबासोबतचे असे हलके फुलके क्षण टिपून घ्यावेत.
त्याचा आज वाढदिवस. सकाळी अंथरुणात उठून बसला. काल रात्री बारा पर्यंत जागाच होता. पण शुभेच्छा द्यायला तो सोडून कोणीच जागे नव्हते. whats app वरचे काही फुटकळ मेसेज तपासून हा पण शहाण्या सारखा गपचूप झोपी गेला. तर सकाळी उठून बसला. कोणाची काही चर्चा नाही, भेटवस्तू काय हवी विचारणा नाही, बाहेर कोठे जायचे काही तयारी नाही. आपला वाढदिवस विसरले कि काय हे लोक, असंच त्याला वाटून गेलं. इतक्यात आलीच ...लगबगीने हसत हसतच बायको आली. येऊन सरळ मांडीवरच बसली. आयला हे काय... ! म्हणजे एकीकडे बरे वाटले.