कधी दुष्काळजन्य परिस्थिती आली की तिला पर्जन्यसूक्त लागत नसे, पोटतिडकीने ती त्याला बोलावे, 'ये की रे आता, किती दिवस झाले आपल्याला भेटून' आणि तो विरघळलाचं म्हणून समजा. अप्रतिम.

चित्र आवडलं...

मस्त . एखादी कविता वाचवी इतक छान

या सगळ्या आठवणी पावसाच्या धारांसारख्याच झरझर तिच्या डोळ्यासमोरून गेल्या. तेवढ्यात मागून येऊन तिच्या लेकीने तिला क्षणभर मिठी मारली आणि पावसाला बिलगायला ती गेली सुध्दा. पावसामध्ये मनसोक्त भिजणाऱ्या लेकीला बघून 'एक जलचक्र पूर्ण झालं' असं तिलाही वाटलं आणि त्यालाही शाळेत असताना कलिंगड नावाची कथा अभ्यासाला होती. मला वाटतं लेखिका गौरी देशपांडे. तुमची कथा वाचल्यावर अगदी तसंच वाटलं. खूपच छान

कधी दुष्काळजन्य परिस्थिती आली की तिला पर्जन्यसूक्त लागत नसे, पोटतिडकीने ती त्याला बोलावे, 'ये की रे आता, किती दिवस झाले आपल्याला भेटून' आणि तो विरघळलाचं म्हणून समजा. अप्रतिम.

चित्र आवडलं...

मस्त . एखादी कविता वाचवी इतक छान

या सगळ्या आठवणी पावसाच्या धारांसारख्याच झरझर तिच्या डोळ्यासमोरून गेल्या. तेवढ्यात मागून येऊन तिच्या लेकीने तिला क्षणभर मिठी मारली आणि पावसाला बिलगायला ती गेली सुध्दा. पावसामध्ये मनसोक्त भिजणाऱ्या लेकीला बघून 'एक जलचक्र पूर्ण झालं' असं तिलाही वाटलं आणि त्यालाही शाळेत असताना कलिंगड नावाची कथा अभ्यासाला होती. मला वाटतं लेखिका गौरी देशपांडे. तुमची कथा वाचल्यावर अगदी तसंच वाटलं. खूपच छान

वा अस्त आहे . खिसखिशीत.......... आपलं! खुसखुशीत आहे लेख

वा! मला ही कलेपनाच फार आवडलीए. विळी चे पत्रही आवडले होते.

वा अस्त आहे . खिसखिशीत.......... आपलं! खुसखुशीत आहे लेख

वा! मला ही कलेपनाच फार आवडलीए. विळी चे पत्रही आवडले होते.

मस्त

मस्त कथा ! कथा ‘Just got the reports. HIV positive.’ इथेच थांबली असती तर जास्त प्रभावी झाली असती असे वाटले.

जव्हेरगंज यांच्या कथा अशाच गविंनी सांगितल्या प्रमाणे असतात. रिकाम्या जागा भरा टाईप. पण त्या जागा भरता भरता जेव्हा कथेचा अर्थ उलगडत जातो तेव्हा एकदम भन्नाट वाटते कथा.

मस्तच जमलंय!! लय आवडली कथा!

मस्त

मस्त कथा ! कथा ‘Just got the reports. HIV positive.’ इथेच थांबली असती तर जास्त प्रभावी झाली असती असे वाटले.

जव्हेरगंज यांच्या कथा अशाच गविंनी सांगितल्या प्रमाणे असतात. रिकाम्या जागा भरा टाईप. पण त्या जागा भरता भरता जेव्हा कथेचा अर्थ उलगडत जातो तेव्हा एकदम भन्नाट वाटते कथा.

मस्तच जमलंय!! लय आवडली कथा!

लेखात अनेक पैलूंचा उहापोह छान केला आहे. पहिल्या भागाला आलेले रतिसाद देखील बोलके आणि वाचनीय आहेत. आणखी एक म्हणजे. कागदावर लिहिणे ही बर्‍याच जणांना न आवडणारी गोष्ट आहे. मी पण त्यातलाच एक. तेव्हा माझे लेखन हे महाजालावर मासिके सुरू झाल्यावरच सुरू झाले. मिपावरच पहिले. तेव्हा कळफलक हे लेखणीपेक्षा जास्त लोकप्रिय माध्यम आहे असे म्हणायला हरकत नाही. लिखित मजकूर वाचण्याबद्दल म्हणाल तर लॅपटॉप वा टॅबपेक्षा मोठी पुस्तके उदा. पानिपत, नाझी भस्मासुराचा उदयास्त मी बसमध्ये वाचलेली आहेत. तेव्हा मोबाईल वा डोंगल द्वारा जालसेवा उपलब्ध नसे. मांडीवर बॅग आणि बॅअगवर पुस्तक असे ठेवल्यामुळे डोळ्यापासून योग्य अंतर राहते आणि पुस्तकाचा भार जाणवत नाही. डोळ्यांच्या त्रासाबद्दल म्हणाल. तर ब्राईटनेस कॉन्ट्रास्ट बरोबर केला की फारसा त्रास होत नाही. टेबलाची मॉनिटरची उंची आणि आसनव्यवस्था नीट असेल तर मानही दुखत नाही.कार्यालयात वयाच्या पन्नाशीनंतरही मी डेस्कटॉपवर सकाळी ८ पासून चांगले सात आठवाजेपर्यंत काम करीत असे. फक्त दर अर्ध्या तासांनी पाच मिनिटांचा ब्रेक न चुकता घेऊन उभे राहून हातपाय ताणून कमरेत वाकून वळून वगैरे करून कण्याला व्यायाम देऊन नंतर बुबुळे गोल फिरवून चोळत असे. गेल्या वर्षी तर संगणकावरचे तातडीचे काम दिवसभर शेतावर उभा राहिल्यानंतर संध्याकाळी ७ ते १० असे तीन तास चक्क आरामखुर्चीत बसून लॅपटॉपवर काम केले होते. आरामही झाला आणि कामही झाले. तेव्हा जर व्यवस्थित खबरदारी घेतली आणि द अर्ध्या तासाने पाच मिनिटांचा विश्राम घेऊन हातपाय, कणा मोकळे करून बंद डोळ्यांना तळव्याने हलक्या हाताने गोल फिरवून मालिश केले तर फारसा त्रास होत नाही. अखेर स्टॅमिना राखून काम करणे ही पण एक कला आहे. तेव्हा माझे जास्त आवडते माध्यम कळफलक हेच आहे. आणि मोबाईलचे वा टॅबचे वजन याचा भार शरीरावर न घेता खुबीने वापर करायला पाहिजे. असो नव्या विचारांना चालना देणारा लेख आवडला.

लेखनप्रवासाचा उत्तम लेखाजोखा घेणारी ही द्विलेखमालिका आवडली !

अभिप्रायाबद्दल आभार ! सुधीर, इ-वाचन करण्यासंबंधीच्या तुमच्या सूचना मौलिक आहेत. अनुकरणीय.

लिखित मजकूर वाचण्याबद्दल म्हणाल तर लॅपटॉप वा टॅबपेक्षा मोठी पुस्तके उदा. पानिपत, नाझी भस्मासुराचा उदयास्त मी बसमध्ये वाचलेली आहेत. >>>> या निमित्ताने चालत्या वाहनातून वाचनाबद्दल एक मुद्दा. नेत्र तज्ज्ञांच्या मते असे दीर्घ वाचन करू नये कारण इथे पुस्तक सतत हलत्या स्थितीत असते.

आवडला लेख, मी पण प्रयत्न करीत आहे असा!

मार्मिक ! किंबहुना, या नव्या माध्यमाने लेखकाची व्याख्या ही ‘काहीही लिहू शकतो (म्हणजेच कळफलकावर बडवू शकतो)’ तो लेखक, इतकी सोपी करून टाकली >>>> + 111 .. दोन्ही माध्यमांचा सुंदर आढावा. आवडला.

समाजमाध्यमांतील लेखनाचे फायदे/तोटे विशद करणारा साहित्य संमेलनातील एक व्याख्यान-लेख : https://www.aksharnama.com/client/article_detail/6550

समाजमाध्यमांनी एक प्रमुख गोष्ट केली- जी अगदी महत्त्वाची आहे, आणि माध्यमाच्या दुष्परिणामांबद्दल आपण कितीही बोललो, तरी त्याने या एका गोष्टीचं महत्त्व कमी होत नाही. आणि ती गोष्ट म्हणजे ‘लेखणीचं लोकशाहीकरण’. समाजमाध्यमांनी प्रत्येकाला आवाज दिला, प्रत्येकाला व्यक्त होण्याची संधी दिली, प्रत्येकाला आपण लिहू शकतो, याची जाणीव करून दिली.

लेखात अनेक पैलूंचा उहापोह छान केला आहे. पहिल्या भागाला आलेले रतिसाद देखील बोलके आणि वाचनीय आहेत. आणखी एक म्हणजे. कागदावर लिहिणे ही बर्‍याच जणांना न आवडणारी गोष्ट आहे. मी पण त्यातलाच एक. तेव्हा माझे लेखन हे महाजालावर मासिके सुरू झाल्यावरच सुरू झाले. मिपावरच पहिले. तेव्हा कळफलक हे लेखणीपेक्षा जास्त लोकप्रिय माध्यम आहे असे म्हणायला हरकत नाही. लिखित मजकूर वाचण्याबद्दल म्हणाल तर लॅपटॉप वा टॅबपेक्षा मोठी पुस्तके उदा. पानिपत, नाझी भस्मासुराचा उदयास्त मी बसमध्ये वाचलेली आहेत. तेव्हा मोबाईल वा डोंगल द्वारा जालसेवा उपलब्ध नसे. मांडीवर बॅग आणि बॅअगवर पुस्तक असे ठेवल्यामुळे डोळ्यापासून योग्य अंतर राहते आणि पुस्तकाचा भार जाणवत नाही. डोळ्यांच्या त्रासाबद्दल म्हणाल. तर ब्राईटनेस कॉन्ट्रास्ट बरोबर केला की फारसा त्रास होत नाही. टेबलाची मॉनिटरची उंची आणि आसनव्यवस्था नीट असेल तर मानही दुखत नाही.कार्यालयात वयाच्या पन्नाशीनंतरही मी डेस्कटॉपवर सकाळी ८ पासून चांगले सात आठवाजेपर्यंत काम करीत असे. फक्त दर अर्ध्या तासांनी पाच मिनिटांचा ब्रेक न चुकता घेऊन उभे राहून हातपाय ताणून कमरेत वाकून वळून वगैरे करून कण्याला व्यायाम देऊन नंतर बुबुळे गोल फिरवून चोळत असे. गेल्या वर्षी तर संगणकावरचे तातडीचे काम दिवसभर शेतावर उभा राहिल्यानंतर संध्याकाळी ७ ते १० असे तीन तास चक्क आरामखुर्चीत बसून लॅपटॉपवर काम केले होते. आरामही झाला आणि कामही झाले. तेव्हा जर व्यवस्थित खबरदारी घेतली आणि द अर्ध्या तासाने पाच मिनिटांचा विश्राम घेऊन हातपाय, कणा मोकळे करून बंद डोळ्यांना तळव्याने हलक्या हाताने गोल फिरवून मालिश केले तर फारसा त्रास होत नाही. अखेर स्टॅमिना राखून काम करणे ही पण एक कला आहे. तेव्हा माझे जास्त आवडते माध्यम कळफलक हेच आहे. आणि मोबाईलचे वा टॅबचे वजन याचा भार शरीरावर न घेता खुबीने वापर करायला पाहिजे. असो नव्या विचारांना चालना देणारा लेख आवडला.

लेखनप्रवासाचा उत्तम लेखाजोखा घेणारी ही द्विलेखमालिका आवडली !

अभिप्रायाबद्दल आभार ! सुधीर, इ-वाचन करण्यासंबंधीच्या तुमच्या सूचना मौलिक आहेत. अनुकरणीय.

लिखित मजकूर वाचण्याबद्दल म्हणाल तर लॅपटॉप वा टॅबपेक्षा मोठी पुस्तके उदा. पानिपत, नाझी भस्मासुराचा उदयास्त मी बसमध्ये वाचलेली आहेत. >>>> या निमित्ताने चालत्या वाहनातून वाचनाबद्दल एक मुद्दा. नेत्र तज्ज्ञांच्या मते असे दीर्घ वाचन करू नये कारण इथे पुस्तक सतत हलत्या स्थितीत असते.

आवडला लेख, मी पण प्रयत्न करीत आहे असा!

मार्मिक ! किंबहुना, या नव्या माध्यमाने लेखकाची व्याख्या ही ‘काहीही लिहू शकतो (म्हणजेच कळफलकावर बडवू शकतो)’ तो लेखक, इतकी सोपी करून टाकली >>>> + 111 .. दोन्ही माध्यमांचा सुंदर आढावा. आवडला.

समाजमाध्यमांतील लेखनाचे फायदे/तोटे विशद करणारा साहित्य संमेलनातील एक व्याख्यान-लेख : https://www.aksharnama.com/client/article_detail/6550

समाजमाध्यमांनी एक प्रमुख गोष्ट केली- जी अगदी महत्त्वाची आहे, आणि माध्यमाच्या दुष्परिणामांबद्दल आपण कितीही बोललो, तरी त्याने या एका गोष्टीचं महत्त्व कमी होत नाही. आणि ती गोष्ट म्हणजे ‘लेखणीचं लोकशाहीकरण’. समाजमाध्यमांनी प्रत्येकाला आवाज दिला, प्रत्येकाला व्यक्त होण्याची संधी दिली, प्रत्येकाला आपण लिहू शकतो, याची जाणीव करून दिली.

सांगोपांग माहिती दिल्याने लेख उत्तम लिहिला गेला आहे. काळासोबत संवयी बदलत राहिले पाहिजे हे जेव्हढे खरे त्याचबरोबर जुन्यातील जे जे चांगले ते ते निव्वळ " जुनाट " म्हणुन टाकून देणे ही अयोग्य. त्यामुळेच किमान आम्हा ज्येष्ठांना अजुनही छापील पुस्तकांचा मोह असतोच.छापील पुस्तके हाताळण्याचा आनंद हा वेगळाच असतो.

अनेक आभार आणि सहमती .

पुस्तकाचा सर्वात मोठा फायदा की त्यात शब्द हेच माध्याम असल्याने आपल्या मनाला कल्पनाशक्ती वापरून त्यातील मजकूर अनुभवावा लागतो. चित्रात हे काम तितकेसे नीट होत नाही . पण त्यात दृश्य माध्यमातील काही सामर्थ्याशाली गोष्टी जसे ... पहाण्याचा कोन, प्रकाश योजना , पार्श्वसंगीत ई नसल्याने परिणामकारक अनुभवात साहित्य कमी पडते . वैचारिक उहापोह साहित्य या माध्यमातच अधिक स्पष्टपणे करता येतो. मिपा चा हा तर खास उपयोग आहे !!

दोन्ही माध्यमांत काही गोष्टी अधिक / उणे आहेत.प्रत्येकाची आपापली मजा आहे खरी

संपादक-लेखक संबंधाबद्दल नवीन माहिती मिळाली. इ-माध्यमांचे फायदे असले तरी पुस्तक/नियतकालिक/वर्तमानपत्र हातात घेऊन वाचण्याची मजा औरच आहे. त्यामुळे रेडिओ सारखं हे पण टिकून राहील असं वाटत.

लेखनपरंपरेचा सुंदर धावता आढावा !

छान लिहिलंय. आवडलं. पुढील भागाच्या प्रतीक्षेत.

लई भारी, डॉ सुहास व सचिन, अभिप्रायाबद्दल आभार

पुस्तकांबाबत काही आठवणी,प्रसंग निगडित असतात आणि पुस्तकांचे पुन्हा वाचन नव्या जागा अर्थ लावून देतात,डीजीटल मध्ये तितकेच पुनर्वाचन होत नाही. मोबाईल वरती तर कंटाळवाणे वाटत असतं. अर्थात दोन्ही बाजूंनी फायदे तोटे आहेत हेच खरे. दिवाळी अंक नियमित हुकुमी वाचक नाखु

पुस्तकांचे पुन्हा वाचन नव्या जागा अर्थ लावून देतात,>>>> सहमत. दिवाळी अंकांची मजाही वेगळीच

सुंदर आढावा घेतलाय. लेख आवडला. शेवटी ज्या त्या माध्यमांची वेगवेगळी बलस्थानं असतात !

आज भ्रमणध्वनीचा आकार लहान आहे आणि टॅबलेट अजून तरी जड आहेत. उद्या ( कदाचित एक दोन वर्षातही) मासिकाच्या आकाराचे आणि वजनाचे टॅबलेट बाजारात आले तर छापील पुस्तकांची गरज अजूनच कमी होईल. निदान पुढच्या ३० वर्षात तरी छापील पुस्तके पूर्णपणे जाणार नाहीत कारण दोन पिढ्या ज्या छापील पुस्तके वाचून मोठ्या झाल्या आहेत त्यातील बहुसंख्य लोक अजूनही कागदावरच विश्वास ठेवून आहेत. त्यामुळे हि पिढी आजही राष्ट्रीयीकृत बँकेत रांग लावून पासबुक भरून घेण्यात धन्यता मानते. माझ्या सारखे लोक आता राष्ट्रीयीकृत बँक हि नको आणि पासबुकही नको म्हणत केवळ संगणकावर खाजगी बँकेत व्यवहार करतात. अगदीच गरज असेल तेंव्हा पीडीएफ वर पासबुक डाउनलोड करून घेतात( उदा गृह कर्ज घ्यायचे असेल तर गेल्या तीन वर्षाचे बँक स्टेटमेंट लागते) पण त्यानंतरची पिढी मात्र इलेक्ट्रॉनिक माध्यमावरच जास्त विसंबून असतील. ज्या तर्हेने एल पी रेकॉर्ड, त्यानंतर टेप नंतर सीडी कालबाह्य झाल्या होत आहेत हीच स्थिती छापील पुस्तकांची होणार आहे यात मला शंका नाही. कि बोर्डचा सगळ्यात मोठा फायदा काय तर कोंबडीचे पाय हस्ताक्षर असलेल्या लोकांचे लेखन वाचावे लागत नाही नि अत्यंत सुंदर आणि कलात्मक फॉन्ट मध्ये आपल्याला पाहिजे ती गोष्ट लिहिता/ वाचता येते.

'चौ को' यांनी म्हटल्याप्रमाणे : शेवटी ज्या त्या माध्यमांची वेगवेगळी बलस्थानं असतात ! यावर या चर्चेचा समारोप करतो. लवकरच उत्तरार्ध प्रकाशित करत आहे.

इथे आहे: https://www.misalpav.com/node/42862

खूपच छान लेख आहे नेहेमीप्रमाणे! भ्रमणभाषाच्या यंत्रावर मराठी बोललेलं टंकलेखीत करता येते हा एक फायदा असावा.

मराठी बोललेलं टंकलेखीत करता येते >>>>> होय, अजून शिकायचे आहे मला .

तेच ते प्रस्थापित लेखक हाताशी धरून त्यांचा साहित्यप्रपंच चालू असतो. एकप्रकारे अशी नियतकालिके त्यांची ‘पाळीव लेखकांची’ फौज पदरी बाळगून असतात. >>>> छापील दिवाळी अंकांवर नजर टाकली तर हा मुद्दा अगदीच पटतो. त्या तुलनेत फक्त online प्रकाशित होणाऱ्या अंकांत अनेक अप्रसिद्ध पण चांगले लेखक वाचकाला भेटतात. लांब कशाला, यंदाचा आपला मिपाचाच दिवाळी अंक पाहाना !

एक वाचनीय व रोचक लेख : वाचकाच्या शोधात लेखक-प्रकाशक! https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/dinkar-gangal-articl... त्यातील हे भारीच : 'निर्णयसागर'च्या जावजी दादाजी यांनी मराठी मुद्रणाचे आरंभकार्य केले, त्यांनी तुपाच्या शाईचा शोध लावला. ‘छपाईसाठी तुपाची शाई’ हे भलतेच रोचक !

एक चांगला लेख: 'पारंपरिक माध्यमेच विश्वासार्ह' त्यातील हे महत्त्वाचे :

नवमाध्यमांच्या झगमगाटात, जाहिरात पाहण्यासाठी वृत्तपत्रे आणि पारंपरिक श्राव्य व दृकश्राव्य माध्यमांना पसंती मिळत असल्याचे नुकतेच एका संशोधनातून पुढे आले. वृत्तपत्रातील जाहिराती सर्वांत विश्वासार्ह असतात आणि डिजिटल विश्वातील जाहिराती प्रेक्षकांना आवडत नाहीत, असाही ठोस निष्कर्ष हा अहवाल मांडतो.

ज्ञानोदय मासिकाला आज 180 वर्षे पूर्ण झाली आहेत. विद्यमान संपादक अशोक आंग्रे आहेत. अभिनंदन !

पुस्तके व डिजीटल या दोन्हींचा अनुभव घेतोय. अंतरजालावर कितीतरी दीडशे वर्ष दोनशे वर्षा पूर्वीचे डिजीटल साहित्य उपलब्ध आहेत. फुकट किंवा थोड्या मोबदल्यात मीळतात. खुप नविन माहीती कळते. नुकतेच १८८९ मधे प्रकाशित बापू गोखले यांचे चरित्र वाचले.भीमा कोरेगाव लढाई १८१७ ३१ डिसेंबरला झाली होती,नवीन माहीती कळाली.सत्तर वर्षे इतिहासाच्या मानाने ताजाच वृतांत. अशी पुस्तके मीळणे दुर्मीळच. प्रकाशन व प्रींट मीडिया टिकवण्या साठी आटोकाट प्रयत्न चालू आहेत. करोनाच्या काळात डिजीटल न्युज पेपर्स ने सुद्धा आपले बस्तान बसवण्यात चांगला प्रयत्न केला आणी वाचकांनी पण उचलून धरला. बदलाची नांदी. लेख छान, धन्यवाद.

**"पुस्तके व डिजीटल या दोन्हींचा अनुभव घेतोय. >>> हे छानच दोघांची आपापली मजा वेगळी...

कथा पहिल्या पत्रकाराची (जेम्स हिकी) भारतातील पहिले वृत्तपत्र :बंगाल गॅझेट लेख

कागदाच्या शोधापूर्वी पपायरस या वनस्पतीपासून तयार केलेल्या जाड सामग्रीचा वापर लेखनपृष्ठभाग म्हणून केला जात असे. त्याची माहिती देणारा चांगला लेख इथे

सांगोपांग माहिती दिल्याने लेख उत्तम लिहिला गेला आहे. काळासोबत संवयी बदलत राहिले पाहिजे हे जेव्हढे खरे त्याचबरोबर जुन्यातील जे जे चांगले ते ते निव्वळ " जुनाट " म्हणुन टाकून देणे ही अयोग्य. त्यामुळेच किमान आम्हा ज्येष्ठांना अजुनही छापील पुस्तकांचा मोह असतोच.छापील पुस्तके हाताळण्याचा आनंद हा वेगळाच असतो.

अनेक आभार आणि सहमती .

पुस्तकाचा सर्वात मोठा फायदा की त्यात शब्द हेच माध्याम असल्याने आपल्या मनाला कल्पनाशक्ती वापरून त्यातील मजकूर अनुभवावा लागतो. चित्रात हे काम तितकेसे नीट होत नाही . पण त्यात दृश्य माध्यमातील काही सामर्थ्याशाली गोष्टी जसे ... पहाण्याचा कोन, प्रकाश योजना , पार्श्वसंगीत ई नसल्याने परिणामकारक अनुभवात साहित्य कमी पडते . वैचारिक उहापोह साहित्य या माध्यमातच अधिक स्पष्टपणे करता येतो. मिपा चा हा तर खास उपयोग आहे !!

दोन्ही माध्यमांत काही गोष्टी अधिक / उणे आहेत.प्रत्येकाची आपापली मजा आहे खरी

संपादक-लेखक संबंधाबद्दल नवीन माहिती मिळाली. इ-माध्यमांचे फायदे असले तरी पुस्तक/नियतकालिक/वर्तमानपत्र हातात घेऊन वाचण्याची मजा औरच आहे. त्यामुळे रेडिओ सारखं हे पण टिकून राहील असं वाटत.

लेखनपरंपरेचा सुंदर धावता आढावा !

छान लिहिलंय. आवडलं. पुढील भागाच्या प्रतीक्षेत.

लई भारी, डॉ सुहास व सचिन, अभिप्रायाबद्दल आभार

पुस्तकांबाबत काही आठवणी,प्रसंग निगडित असतात आणि पुस्तकांचे पुन्हा वाचन नव्या जागा अर्थ लावून देतात,डीजीटल मध्ये तितकेच पुनर्वाचन होत नाही. मोबाईल वरती तर कंटाळवाणे वाटत असतं. अर्थात दोन्ही बाजूंनी फायदे तोटे आहेत हेच खरे. दिवाळी अंक नियमित हुकुमी वाचक नाखु

पुस्तकांचे पुन्हा वाचन नव्या जागा अर्थ लावून देतात,>>>> सहमत. दिवाळी अंकांची मजाही वेगळीच

सुंदर आढावा घेतलाय. लेख आवडला. शेवटी ज्या त्या माध्यमांची वेगवेगळी बलस्थानं असतात !

आज भ्रमणध्वनीचा आकार लहान आहे आणि टॅबलेट अजून तरी जड आहेत. उद्या ( कदाचित एक दोन वर्षातही) मासिकाच्या आकाराचे आणि वजनाचे टॅबलेट बाजारात आले तर छापील पुस्तकांची गरज अजूनच कमी होईल. निदान पुढच्या ३० वर्षात तरी छापील पुस्तके पूर्णपणे जाणार नाहीत कारण दोन पिढ्या ज्या छापील पुस्तके वाचून मोठ्या झाल्या आहेत त्यातील बहुसंख्य लोक अजूनही कागदावरच विश्वास ठेवून आहेत. त्यामुळे हि पिढी आजही राष्ट्रीयीकृत बँकेत रांग लावून पासबुक भरून घेण्यात धन्यता मानते. माझ्या सारखे लोक आता राष्ट्रीयीकृत बँक हि नको आणि पासबुकही नको म्हणत केवळ संगणकावर खाजगी बँकेत व्यवहार करतात. अगदीच गरज असेल तेंव्हा पीडीएफ वर पासबुक डाउनलोड करून घेतात( उदा गृह कर्ज घ्यायचे असेल तर गेल्या तीन वर्षाचे बँक स्टेटमेंट लागते) पण त्यानंतरची पिढी मात्र इलेक्ट्रॉनिक माध्यमावरच जास्त विसंबून असतील. ज्या तर्हेने एल पी रेकॉर्ड, त्यानंतर टेप नंतर सीडी कालबाह्य झाल्या होत आहेत हीच स्थिती छापील पुस्तकांची होणार आहे यात मला शंका नाही. कि बोर्डचा सगळ्यात मोठा फायदा काय तर कोंबडीचे पाय हस्ताक्षर असलेल्या लोकांचे लेखन वाचावे लागत नाही नि अत्यंत सुंदर आणि कलात्मक फॉन्ट मध्ये आपल्याला पाहिजे ती गोष्ट लिहिता/ वाचता येते.

'चौ को' यांनी म्हटल्याप्रमाणे : शेवटी ज्या त्या माध्यमांची वेगवेगळी बलस्थानं असतात ! यावर या चर्चेचा समारोप करतो. लवकरच उत्तरार्ध प्रकाशित करत आहे.

इथे आहे: https://www.misalpav.com/node/42862

खूपच छान लेख आहे नेहेमीप्रमाणे! भ्रमणभाषाच्या यंत्रावर मराठी बोललेलं टंकलेखीत करता येते हा एक फायदा असावा.

मराठी बोललेलं टंकलेखीत करता येते >>>>> होय, अजून शिकायचे आहे मला .

तेच ते प्रस्थापित लेखक हाताशी धरून त्यांचा साहित्यप्रपंच चालू असतो. एकप्रकारे अशी नियतकालिके त्यांची ‘पाळीव लेखकांची’ फौज पदरी बाळगून असतात. >>>> छापील दिवाळी अंकांवर नजर टाकली तर हा मुद्दा अगदीच पटतो. त्या तुलनेत फक्त online प्रकाशित होणाऱ्या अंकांत अनेक अप्रसिद्ध पण चांगले लेखक वाचकाला भेटतात. लांब कशाला, यंदाचा आपला मिपाचाच दिवाळी अंक पाहाना !

एक वाचनीय व रोचक लेख : वाचकाच्या शोधात लेखक-प्रकाशक! https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/dinkar-gangal-articl... त्यातील हे भारीच : 'निर्णयसागर'च्या जावजी दादाजी यांनी मराठी मुद्रणाचे आरंभकार्य केले, त्यांनी तुपाच्या शाईचा शोध लावला. ‘छपाईसाठी तुपाची शाई’ हे भलतेच रोचक !

एक चांगला लेख: 'पारंपरिक माध्यमेच विश्वासार्ह' त्यातील हे महत्त्वाचे :

नवमाध्यमांच्या झगमगाटात, जाहिरात पाहण्यासाठी वृत्तपत्रे आणि पारंपरिक श्राव्य व दृकश्राव्य माध्यमांना पसंती मिळत असल्याचे नुकतेच एका संशोधनातून पुढे आले. वृत्तपत्रातील जाहिराती सर्वांत विश्वासार्ह असतात आणि डिजिटल विश्वातील जाहिराती प्रेक्षकांना आवडत नाहीत, असाही ठोस निष्कर्ष हा अहवाल मांडतो.

ज्ञानोदय मासिकाला आज 180 वर्षे पूर्ण झाली आहेत. विद्यमान संपादक अशोक आंग्रे आहेत. अभिनंदन !

पुस्तके व डिजीटल या दोन्हींचा अनुभव घेतोय. अंतरजालावर कितीतरी दीडशे वर्ष दोनशे वर्षा पूर्वीचे डिजीटल साहित्य उपलब्ध आहेत. फुकट किंवा थोड्या मोबदल्यात मीळतात. खुप नविन माहीती कळते. नुकतेच १८८९ मधे प्रकाशित बापू गोखले यांचे चरित्र वाचले.भीमा कोरेगाव लढाई १८१७ ३१ डिसेंबरला झाली होती,नवीन माहीती कळाली.सत्तर वर्षे इतिहासाच्या मानाने ताजाच वृतांत. अशी पुस्तके मीळणे दुर्मीळच. प्रकाशन व प्रींट मीडिया टिकवण्या साठी आटोकाट प्रयत्न चालू आहेत. करोनाच्या काळात डिजीटल न्युज पेपर्स ने सुद्धा आपले बस्तान बसवण्यात चांगला प्रयत्न केला आणी वाचकांनी पण उचलून धरला. बदलाची नांदी. लेख छान, धन्यवाद.

**"पुस्तके व डिजीटल या दोन्हींचा अनुभव घेतोय. >>> हे छानच दोघांची आपापली मजा वेगळी...

कथा पहिल्या पत्रकाराची (जेम्स हिकी) भारतातील पहिले वृत्तपत्र :बंगाल गॅझेट लेख

कागदाच्या शोधापूर्वी पपायरस या वनस्पतीपासून तयार केलेल्या जाड सामग्रीचा वापर लेखनपृष्ठभाग म्हणून केला जात असे. त्याची माहिती देणारा चांगला लेख इथे

सध्या अकलूजचे हलगी ग्रुप व लेझीम ग्रुप गाजतायेत महाराष्ट्रात.

सांबळ – पिंगाण्यांचा वाजा लावला जाई. पोटझोडे, टिंगरी (किंगरी), वाद्यांची ही नावे माहित नाहीत. यांचे फोटोज देता आले तर बघा... "लग्न लागण्याच्या आधल्या रात्री वराला स्त्रीचे कपडे नेसवून गावभर जी मिरवणूक काढली जाते तिला फुलकं काढणं असं म्हणतात" या बद्दलही कधी ऐकले वाचले नाही, त्याची अधिक माहिती दिलीत तर तीही नक्की वाचनीय होईल. खूप छान लिहिलंयत... खूप लिहित रहा... पुलेशु..

हो. प्रयत्न करतो. धन्यवाद.

सध्या अकलूजचे हलगी ग्रुप व लेझीम ग्रुप गाजतायेत महाराष्ट्रात.

सांबळ – पिंगाण्यांचा वाजा लावला जाई. पोटझोडे, टिंगरी (किंगरी), वाद्यांची ही नावे माहित नाहीत. यांचे फोटोज देता आले तर बघा... "लग्न लागण्याच्या आधल्या रात्री वराला स्त्रीचे कपडे नेसवून गावभर जी मिरवणूक काढली जाते तिला फुलकं काढणं असं म्हणतात" या बद्दलही कधी ऐकले वाचले नाही, त्याची अधिक माहिती दिलीत तर तीही नक्की वाचनीय होईल. खूप छान लिहिलंयत... खूप लिहित रहा... पुलेशु..

हो. प्रयत्न करतो. धन्यवाद.

मस्तच!! बेवाफा सनम पोरांनी कसे पांग फेडले नाहीत हे सांगणाऱ्या कथांचा कंटाळा आला होता. पोरं सुद्धा आई बापाला खूप जीव लावतात. सुंदर मांडलं आहे तुम्ही हे!

_/\_ !!

वाह! अशी मुले पाहिली आहेत. त्यामुळे कथा फारच आवडली.

वाह! वाह! सुंदर कथा..

राहील अशी "लक्ष"वेधी कथा!!! पुलेशु लक्षायनी नाखु

_/\_

खूप आवडली कथा..

मुलांचेही आईवडीलांवर प्रेम असतेच. त्यांनाही आईवडीलांना जपायचे असतेच. पण जीथे जोडीदार व आई वडील असा संघर्ष येतो त्यावेळी नात्याची दुसरीही हळवी बाजू दाखवणारी तुमची कथा उत्तमच आहे. ही दुसरी बाजू प्रकाशझोतात आणल्याबद्दस बरं वाटलं.

कथा आवडली, मन सावरीचे पीस झाले.

आवडली. आईचा मुलगा आणि बायकोचा नवरा एकाच वेळी असू शकतात हे सांगणारी कथा

छान

सुंदर

कथा आवडली . छान लिहिता

वा! सुरेख!

आहा __/\__

छान लेखन ! कथा आणि लिहिण्याची शैली आवडली !!

गोष्ट प्रचंड आवडली, पैजारबुवा,

‘ती अशीच तर आपला हात धरून शाळेत सोडवायला यायची. एकदा का आपण आपल्या वर्गात बसलो, कि तिचाही जीव असाच भांड्यात पडत असणार!’>>> ==>> अयो. काय जबरदस्त लिहलंय.

मनापासून आवडली , वेगळी बाजू मांडल्या बद्दल धन्यवाद

आवडली !!

पटला एकदम वास्तव

आईवडीलानी लहानपणी जीव लावला होता, आत्तादेखील 'मुद्दाम' त्रास देत नाहीत असे असेल तर घेतात मुलं काळजी. नसेल तरी सामाजिक दबावामुळे बऱ्याचदा मिनिमम काळजी घेतातच. अगदीच दुर्मिळ घटनांत चांगले आईवडील आणि दुष्टकपटी मुलं दिसू शकतात...

खूप सुरेख...

खूप दिवसांनी मिपावर आले आणि पहिलीच कथा हृदयस्पर्शी वाचली. खूप आवडली

काय बोलावं. भिडणारं लिखाण. अतिशय सुंदर.

खुप छान लेखन . +१००

भिडणारं लिखाण. +१

छान, आवडला __/\__

वाह !! कथा आवडली

या कथेच्या वाचकांचे मन:पूर्वक आभार.

सुरेख!

मस्तच!! बेवाफा सनम पोरांनी कसे पांग फेडले नाहीत हे सांगणाऱ्या कथांचा कंटाळा आला होता. पोरं सुद्धा आई बापाला खूप जीव लावतात. सुंदर मांडलं आहे तुम्ही हे!

_/\_ !!

वाह! अशी मुले पाहिली आहेत. त्यामुळे कथा फारच आवडली.

वाह! वाह! सुंदर कथा..

राहील अशी "लक्ष"वेधी कथा!!! पुलेशु लक्षायनी नाखु

_/\_

खूप आवडली कथा..

मुलांचेही आईवडीलांवर प्रेम असतेच. त्यांनाही आईवडीलांना जपायचे असतेच. पण जीथे जोडीदार व आई वडील असा संघर्ष येतो त्यावेळी नात्याची दुसरीही हळवी बाजू दाखवणारी तुमची कथा उत्तमच आहे. ही दुसरी बाजू प्रकाशझोतात आणल्याबद्दस बरं वाटलं.

कथा आवडली, मन सावरीचे पीस झाले.

आवडली. आईचा मुलगा आणि बायकोचा नवरा एकाच वेळी असू शकतात हे सांगणारी कथा

छान

सुंदर

कथा आवडली . छान लिहिता

वा! सुरेख!

आहा __/\__

छान लेखन ! कथा आणि लिहिण्याची शैली आवडली !!

गोष्ट प्रचंड आवडली, पैजारबुवा,

‘ती अशीच तर आपला हात धरून शाळेत सोडवायला यायची. एकदा का आपण आपल्या वर्गात बसलो, कि तिचाही जीव असाच भांड्यात पडत असणार!’>>> ==>> अयो. काय जबरदस्त लिहलंय.

मनापासून आवडली , वेगळी बाजू मांडल्या बद्दल धन्यवाद

आवडली !!

पटला एकदम वास्तव

आईवडीलानी लहानपणी जीव लावला होता, आत्तादेखील 'मुद्दाम' त्रास देत नाहीत असे असेल तर घेतात मुलं काळजी. नसेल तरी सामाजिक दबावामुळे बऱ्याचदा मिनिमम काळजी घेतातच. अगदीच दुर्मिळ घटनांत चांगले आईवडील आणि दुष्टकपटी मुलं दिसू शकतात...

खूप सुरेख...

खूप दिवसांनी मिपावर आले आणि पहिलीच कथा हृदयस्पर्शी वाचली. खूप आवडली

काय बोलावं. भिडणारं लिखाण. अतिशय सुंदर.

खुप छान लेखन . +१००

भिडणारं लिखाण. +१

छान, आवडला __/\__

वाह !! कथा आवडली

या कथेच्या वाचकांचे मन:पूर्वक आभार.

सुरेख!

गाण्याचा हा प्रकार आवडला आणि imagin ड्रॅगन ची गाणी आवडत असल्याने अजूनच मजा आली! बनवायला अवघड असेल ना पण हे?

मध्यंतरी अलावर्दी असाच प्रसिद्ध झालेला https://www.youtube.com/watch?v=WikcPREx0DM ए आर रेहमान समोर त्याच्या गाण्यांचे अका पेला : https://www.youtube.com/watch?v=B1vJYhVZmuY दिल से : https://www.youtube.com/watch?v=tv242qOnHJA पेन मसाला या ग्रुपने हा प्रकार खूपच वापरला .. अल्बमही आला होता त्यांचा बहुतेक.

फार छान आणि इंटरेस्टिंग प्रकार आहे हा. 'पिच परफेक्ट' नावाचा चित्रपट पण यावरती. गाणी आणि प्रेसेंटेशन चांगले आहे या चित्रपटात. याचा दुसरा भाग हि मध्यंतरी प्रदर्शित झाला. जाता जाता : या चित्रपटात Anna Kendrick ने कप सॉंग पण प्रेसेंट केलंय .

अशा नवीन प्रकारच्या संगीताची ओळख नाहीये. पण मागे एकदा एक टाळ्यांच्या ठेक्यावर ए आर रहमानची गाणी गायलेला एक व्हिडिओ पाहण्यात आला होता.

गाण्याचा हा प्रकार आवडला आणि imagin ड्रॅगन ची गाणी आवडत असल्याने अजूनच मजा आली! बनवायला अवघड असेल ना पण हे?

मध्यंतरी अलावर्दी असाच प्रसिद्ध झालेला https://www.youtube.com/watch?v=WikcPREx0DM ए आर रेहमान समोर त्याच्या गाण्यांचे अका पेला : https://www.youtube.com/watch?v=B1vJYhVZmuY दिल से : https://www.youtube.com/watch?v=tv242qOnHJA पेन मसाला या ग्रुपने हा प्रकार खूपच वापरला .. अल्बमही आला होता त्यांचा बहुतेक.

फार छान आणि इंटरेस्टिंग प्रकार आहे हा. 'पिच परफेक्ट' नावाचा चित्रपट पण यावरती. गाणी आणि प्रेसेंटेशन चांगले आहे या चित्रपटात. याचा दुसरा भाग हि मध्यंतरी प्रदर्शित झाला. जाता जाता : या चित्रपटात Anna Kendrick ने कप सॉंग पण प्रेसेंट केलंय .

अशा नवीन प्रकारच्या संगीताची ओळख नाहीये. पण मागे एकदा एक टाळ्यांच्या ठेक्यावर ए आर रहमानची गाणी गायलेला एक व्हिडिओ पाहण्यात आला होता.