मतदार हुशार झालेत ? दिल्ली मध्ये नुकत्याच झालेले राज्याचे ईलेक्शन व त्यानंतर आलेले निकाल पाहता आम आदमी पार्टी ने दणदणीत विजय मिळवला व तोही स्वबळावर. आप पक्षाने हा मिळवलेला विजय नक्कीच कौतुकास्पद आहे. असो, पन काही जन मात्र ह्या निकालाचे वृत्त करताना जणु हा निकाल आता भाजप संपवत आहे किंवा भाजप साठी फार मोठी धोक्याची घंटा आहे असा काही बोलत आहेत किंवा बोलत होते . आता असे वृत्तकथन करणारे लोकांवर हसावे कि त्यांचा बुद्धी वर किव करावी हा मोठा प्रश्न आहे. कारण वृत्त कथन करणारेंना मतदार किती कळाला? ह्याचे फार मोठे रहस्य आहे. जर तो कळाला असता तर असे विश्लेषन केले नसते किंबहुना परिस्थिती मधील फरक नक्कीच केला असता. पन ह्या सगळ्या वृत्त कथनात भाजपचा कायमच विरोध करणारे एका पत्रकार राजदिप सरदेसाई यांचे एक ट्विट खुप बोलके आहे व ज्यावर आजचा हा मेसेज मला करावासा वाटतो अर्थात तो ट्विट मि शेवटी टाकतो मतदार हुशार झाला का ? हो. मतदार हुशार झाला आहे व एकदम समजदार पन झाला आहे. मतदार राजा हा प्रत्येक निवडणुकीत आपला मतदान करताना एक ठराविक पॅटर्न ने मतदान करत आहे मग ती निवडणुक ग्रामपंचायत,जिल्हा परिषद, राज्याची असो वा देशाची * त्या निवडणुकीत मुख्य प्रतिस्पर्धी कोण आहे ? * मुख्य प्रतिस्पर्धी मधील लोकांचा मागील काळात केलेली काम कोणती * निवडुन आलेला लोकांचा कामातुन व्यक्तीगत ,समूहाला,जातीला झालेला फायदा व त्या पलिकडे देशाला झालेला फायदा तो ह्या सर्व फॅक्टर मनात ठेवुन मतदान करतो व प्रत्येक निवडणुकीत ह्या वरील गोष्टी विचारात घेतो पन निवडणुकी प्रमाणे त्याचे हे फॅक्टर कमी अधिक होत असता उदाहरण द्यायचे झाले म्हणजे * ग्रामपंचायतीचा ईलेक्शन असताना माझा समुह माझी जात भाऊबंदकी फॅक्टर जास्त असते व महत्वाचे असते माझा फायदा कोण करवुन देणार माझा भाऊबंदकी मध्ये,समुह,जाती,समाजपैकी ह्याचा विचार जास्त असतो व देशाचा विचार थोडा कमी असतो पन * राज्यांचा निवडणुकीत दोन प्रतिस्पर्धी पैकी राज्याचा हिताच कोण, राज्यामधील प्रतिस्पर्धी , पार्टींची विशिष्ट समूहाने झालेली ओळख ह्या पद्धतीने जास्त विचार केला जातो व ह्या निवडणुकीत पन देशाचा विचारापेक्षा राज्याचा विचार जास्त केला जातो व व्यक्तीगत फायदा कोन जास्त करून देईल ह्यावर लक्ष असते * देशाचा निवडणुकीत मात्र मतदार देश आणि देशाचा विचार करतात त्यात समुह,जात,राज्याचे नेतृत्व हे विषय गौण असता पन देश,धर्म व प्रतिस्पर्धी पैकी देशा साठी कोन चांगले हा विचार केला जातो हि मानसिकता सर्वप्रथम वाचकांचा नजरेत आणुन द्यायची आहे आता हे एवढे सांगण्यामागे तात्पर्य एवढेच आहे कि आता मतदार झाला आहे जागृक व तो आता ह्या पुर्वीचा जात पंथ धर्म ह्याचा सिमा ओलांडायला लागला आहे त्याला महत्व कमी द्यायला लागला आहे व आपल्यासाठी (देश व स्वतः) उपलब्ध पर्यायांपैकी कोण जास्त चांगले ह्याचा विचार तो करत आहे दिल्ली राज्याचा विधानसभा व लोकसभेचा ईलेक्शन निमित्त तो पॅटर्न दिसला. # 2019 लोकसभेचा निवडणुकीत भाजपने 2014 प्रमाणे 7 सीट घेत दिल्लीत 7-0 अशी धुळ विरोधकांना चारली विशेष म्हणजे 56.68% टक्के मतदान भाजप क्रमांक एकचा पक्ष बनला तर 22.46% घेत कांग्रेस दुसरा तर 18% मतदान घेत आप तिसरा कारण लोकसभेत मुकाबला होता तो नरेंद्र मोदी Vs राहुल गांधी व मतदारांना ह्या दोघापैकी कोन चांगला तो निवडायचा होता दिल्ली चा मतदारांनी नरेंद्र मोदी एक सक्षम ऑप्शन स्विकारून 7 शीट मोदींचा नावाखाली भाजप ला दिल्यात मात्र तेच दिल्लीचे मतदार,तीच यंत्रणा,तेच पक्ष व 6 महिन्याचा अवधीनंतर झालेला विधानसभा ईलेक्शन मध्ये आप पक्षाचा विजय होतो व 54% मतदान घेऊन आप पक्ष क्रमांक एकचा पक्ष होतो 40% मतदान घेऊन भाजप 2 नंबर तर कांग्रेस फक्त 5% मत घेऊन 3 नंबर मिळवते म्हणजे लोकसभेतील क्रमांक एकचा भाजप विधानसभेत 2 नंबर जातो लोकसभेत क्रमांक 2 चा कांग्रेस विधानसभेत 3 नंबर ला जात लोकसभेत क्रमांक 3 चा आप पक्ष विधानसभेत क्रमांक एकचा होतो असा का झाल ? कारण विधानसभेत लढत झाली ते अरविंद केजरीवाल विरूद्ध ईतर ज्यात केजरीवाल समोर अतिशय कमजोर स्थानिक दिल्ली भाजप चे अध्यक्ष मनोज तिवारी व शोधुन पन सापडणार नाही लवकर असे कांग्रेस चे नेतृत्व मतदारांनी नेहमीच एक सक्षम व कणखर नेतृत्व स्विकारले आहे म्हणुन ते वेगवेगळ्या निवडणुकीत उपलब्ध पर्यायांपैकी जो उत्तम पर्याय आहे त्याला निवडता पक्ष न बघता ह्याला जोडुनच उदाहरण द्यायचे म्हणजे 2018 मध्ये राजस्थान , मध्य प्रदेश , छत्तीसगड निवडणुकीत भाजप चा सपशेल पराभव स्थानिक नेतृत्वा विरूद्ध असलेला नाराजी मुळे झाला. घोषणा दिल्या गेल्या वसुंधरा तेरी खैर नाही पर मोदी तुझसे बैर नाही 6 महिन्यानंतर 2019 मध्ये त्याच राज्यांमध्ये लोकसभेत राजस्थान - भाजप 24 कांग्रेस 1 मध्य प्रदेश- भाजप 28 कांग्रेस 1 छत्तीसगड- भाजप 6 कांग्रेस 5 एवढा दणदणीत विजय मिळवत भाजप ला सीट देऊन बहुमताकडे हे राज्य घेऊन गेले हे सगळे सांगणे ह्या करिता आहे कि मतदार राजा हा फार हुशार झाला आहे त्यामुळे तो प्रत्येक निवडणुकीत आपला मतदानाचा पॅटर्न वेगळा ठेवतो व एक सक्षम नेतृत्व निवडतो व तो प्रत्येक गोष्टीचा हिशोब ठेवतो व ईव्हीम मध्ये मत देऊन हिशोब चुकता करतो हे आज आपल्या देशातील मोठ्या मोठ्या पत्रकारांना कळु नये? मोठ्या मोठ्या पंतप्रधान चे स्वप्न पाहणारेंना कळत नाहीये का ? जनतेशी नाळ जोडली गेली असेल तर ह्यापुढे आपण जनतेत रहाल. जनतेसाठी काम कराल तरच जनता मतदान करेल त्यामुळे आता सर्व राजकिय पक्षांनी आपला गिअर बदलला पाहिजे ज्यांनी तो बदलला ते आज सिंहासनावर आहेत. बाकीच्यांनी तो लवकर बदलायचा प्रयत्न करावा नाहि तर ह्या विकासाचा बदलत्या काळात दिसेनासे व्हाल व जनतेची फसवणुक करणारेंनी तर हे लक्षात ठेवावे राजदिप सरदेसाई ट्विट करून म्हणतात " To those who see this AAP win as the beginning of the end of MO-Shah, here is a statutory warning ;have LS election today and every chance that BJP will dominate Delhi. Voter is making a clear distinction between LS and VS polls " हे ट्विट निकालाचे दिवसाचे आहे आपलाच मित्र विवेक बधान 9420003175

फारसे झालेत असे वाटत नाही तसं असता तर महाराष्ट्रात असा त्रिशंकू नसत केलं स्वतःचं पायावर धोंडा ..अरे काँग्रेस तर कॉग्रेस ला १५० द्यायचे ना भरपूर व्यक्तिपूजा, जात आणि धर्मवर आधारित मतदान हीच सर्वात मोठ्या लोकशाही ची लक्षणे आहेत

हे आपण म्हणता तसे उघडकीला आले हे जरी खरे असले तरी माझा अर्थ वेगळाच होता ... लोकशाही आणि मतदाता सुजाण आहे का याचं वर चर्चआ चालली होती "त्यात काँग्रेस कि दुसऱ्या कोणाला १५०" याचा शब्दशः अर्थ घेतलात कि काय? स्पष्ट बहुमत किंवा द्विपक्षीय तुल्यबळ हे सर्वसाधारण अनेक वेस्टमिनिस्टर संसदीय लोकशाहीत जगात बघायला मिळत ते ना दिसत असे त्रांगडे म्हणेज अपरिपक्वता असे मला वाटते ....आणि ते मी मांडत होतो बरं ते बाजूला ठेवू माफ करा पण आपल्यासारखा जेव्हा म्हणतो कि :केंद्रात मोदींच" याचा अर्थ व्यक्तीला मत? कि पक्षाला? आणि पक्षाच्या धोरणाला... ?संसदीय लोकशाहीत जरी आजकाल पंतप्रधानांची निव्द्नुक जणू काही अमेरिकेतील अध्यक्षीय पद्धती प्रमाणे होत असली तरी तांत्रिक दृष्ट्या आपण पक्षाच्या धोरणांना मत देत असतो.. ना? निदान केन्द्र पातळीवर तरी त्यामुळे अगदी भले भले म्हणजे परेश रावलं सारखे "मी मोदींचं बाजूने " असे म्हणतो तेव्हा मला आश्चर्य वाटते ..कारण शिकलेल्या माणसाने तरी "मी आधी पक्षाला पाठिंबा देतो" असे म्हणे अपेक्षित असते, परिपक्व मतदार असेल तर ! आणि मग "व्यक्ती पण चांगली असल्यामुळे त्याला पण" असे म्हणावे हवेतर ... आपल्या समाजातील घराणेशाही आणि व्यक्तिपूजा हि जर बाहेरून पाहिलं तर खरंच खूप हास्यास्पद वाटते ,, "साहेब जिथे तिथे आम्ही" आणि मग एका रात्रीत जर "साहेबानी" १८०° पक्ष बदलला तर त्याचे आपल्याला काहीही वाटत नाही... काय हे ! हि कसली परिपकवता आणि सुजाण पणा?

गणू एक चीज पॉपकॉर्न आण रे, धाग्याचं चीज करायचं आहे

आजचा मतदार शहाणा झाला आहे असे वाटत नाही. स्वतःचे हित कशात आहे हेच मतदार ना माहीत नाही मग शिक्षित मतदार असतील किंवा अशिक्षित. निवडणुकीचा प्रचार जेव्हा राजकीय पक्ष करतात तेव्हा लोकांची मानसिकता काय आहे ह्याचा पूर्ण अभ्यास केला जातो शास्त्रीय पने. मग लोकांना जे आवडेल त्याची यादी केली जाते. पण ती एकच नसते प्रत्येक भागातील ,जाती मधील,धर्मा मधील,आर्थिक वर्गा नुसार प्रयेकाची अपेक्षा वेगळी असते पण ह्या सर्व वर्गातील अपेक्षा ह्या कॉमन नसतात. इथेच खरी मेख आहे. मतदार हा विभागलेला असतो त्यांना एकमेकांना समोर उभे करून आणि कोणाचीच गरज पूर्ण न करता फक्त भावनिक आव्हान करून निवडणूक आरामात जिंकता येते .

प्रत्येक ठिकाणी प्रत्येक वेळी मतदार वेगळ्या प्रकारे विचार करतो. मात्र मतदार टोकाच्या विखारी, विषारी प्रचाराला सहसा बळी पडत नाही असे दिसून येते.लोकांना त्यांच्या कपड्यावरुन ओळखा, निदर्शन करणार्या लोकांना करंट लागु द्या.. असली विखारी भाषा दिल्लिकर मतदाराला आवडलेली दिसत नाही.

जो समाज/ मतदाता केवळ भावने पोटी एखाद्य पक्षाला केंद्रात ४०० एवढे अति टोकाचे बाहुबल देतो ( राजीव गांधी , इंदिराजींच्या हत्येनंतर ) तो कसा काय सुजाण? अजित पवारांनी जे काय इकडवून तिकडे केले ( स्वतःच्याच पक्षाला अडचणीत टाकले) त्यांना परत उप मुख्यमंत्री पदावर बसवल्यावर सुद्धा समाजाला काहीच वाटत नाही तो मतदार कसा सुजाण? जिथे युनियन ( कामगार चळवळ ) हि मूळ तत्वापेक्षा व्यक्तीवर चालते ( डॉक्टर सामंत सेने) तो समाज कसा काय सुजाण? एखाद्याला पोलिसांनी गुन्हा केल्याचं संदर्भत आरोप म्हणून पकडले तर तो लगेच दोषी आहेच असे गृहीत धरून समाज आणि माध्यमे वक्तवये करतात तो समाज कसा काय सुजाण? गुन्हा नायलायात सिद्ध होई पर्यंत आरोपी हा / हि निर्दोष समजली जाते हे माहित नाही? "पुढच्या पिढीला राजकारणात एकाद्या nata सारखे "लाँच केले जाते आणि लगेच त्या अनुभव नसलेल्या केवळ वडिलोपार्जित खुर्चीत येऊन बसलेला किंवा बसलेली व्यक्तीला डोकयावर घेतो तो कसलं सुजाण मतदार?? आपली लोकशाही घराणेंशी आणि व्यक्तिपूजेवर आधारित आहे ते कमी होत नाही तो पर्यंत मतदार हुशार आहे असे गृहीत धरणे बरोबर वाटत नाही

https://youtu.be/v-wEqgs5IrM

देशाचं खंबीर नेतृत्व करणारा नेता चांगला का तुमचे वीज/ पाणी बील अर्धे करणारा नेता चांगला? लोकल लेवलला हाच विचार असतो. पक्ष गेले उडत.

एकेका भागाचा स्वार्थ असतो. तिथले मतदार तो स्वार्थ जपतात. मतदिर हचशार झालेले नाहीत, हुशारच आहेत.

*मतदार हुशार झालेले नाहीत, *हुशारच आहेत.

मतदार हुशार झालेत ? दिल्ली मध्ये नुकत्याच झालेले राज्याचे ईलेक्शन व त्यानंतर आलेले निकाल पाहता आम आदमी पार्टी ने दणदणीत विजय मिळवला व तोही स्वबळावर. आप पक्षाने हा मिळवलेला विजय नक्कीच कौतुकास्पद आहे. असो, पन काही जन मात्र ह्या निकालाचे वृत्त करताना जणु हा निकाल आता भाजप संपवत आहे किंवा भाजप साठी फार मोठी धोक्याची घंटा आहे असा काही बोलत आहेत किंवा बोलत होते . आता असे वृत्तकथन करणारे लोकांवर हसावे कि त्यांचा बुद्धी वर किव करावी हा मोठा प्रश्न आहे. कारण वृत्त कथन करणारेंना मतदार किती कळाला? ह्याचे फार मोठे रहस्य आहे. जर तो कळाला असता तर असे विश्लेषन केले नसते किंबहुना परिस्थिती मधील फरक नक्कीच केला असता. पन ह्या सगळ्या वृत्त कथनात भाजपचा कायमच विरोध करणारे एका पत्रकार राजदिप सरदेसाई यांचे एक ट्विट खुप बोलके आहे व ज्यावर आजचा हा मेसेज मला करावासा वाटतो अर्थात तो ट्विट मि शेवटी टाकतो मतदार हुशार झाला का ? हो. मतदार हुशार झाला आहे व एकदम समजदार पन झाला आहे. मतदार राजा हा प्रत्येक निवडणुकीत आपला मतदान करताना एक ठराविक पॅटर्न ने मतदान करत आहे मग ती निवडणुक ग्रामपंचायत,जिल्हा परिषद, राज्याची असो वा देशाची * त्या निवडणुकीत मुख्य प्रतिस्पर्धी कोण आहे ? * मुख्य प्रतिस्पर्धी मधील लोकांचा मागील काळात केलेली काम कोणती * निवडुन आलेला लोकांचा कामातुन व्यक्तीगत ,समूहाला,जातीला झालेला फायदा व त्या पलिकडे देशाला झालेला फायदा तो ह्या सर्व फॅक्टर मनात ठेवुन मतदान करतो व प्रत्येक निवडणुकीत ह्या वरील गोष्टी विचारात घेतो पन निवडणुकी प्रमाणे त्याचे हे फॅक्टर कमी अधिक होत असता उदाहरण द्यायचे झाले म्हणजे * ग्रामपंचायतीचा ईलेक्शन असताना माझा समुह माझी जात भाऊबंदकी फॅक्टर जास्त असते व महत्वाचे असते माझा फायदा कोण करवुन देणार माझा भाऊबंदकी मध्ये,समुह,जाती,समाजपैकी ह्याचा विचार जास्त असतो व देशाचा विचार थोडा कमी असतो पन * राज्यांचा निवडणुकीत दोन प्रतिस्पर्धी पैकी राज्याचा हिताच कोण, राज्यामधील प्रतिस्पर्धी , पार्टींची विशिष्ट समूहाने झालेली ओळख ह्या पद्धतीने जास्त विचार केला जातो व ह्या निवडणुकीत पन देशाचा विचारापेक्षा राज्याचा विचार जास्त केला जातो व व्यक्तीगत फायदा कोन जास्त करून देईल ह्यावर लक्ष असते * देशाचा निवडणुकीत मात्र मतदार देश आणि देशाचा विचार करतात त्यात समुह,जात,राज्याचे नेतृत्व हे विषय गौण असता पन देश,धर्म व प्रतिस्पर्धी पैकी देशा साठी कोन चांगले हा विचार केला जातो हि मानसिकता सर्वप्रथम वाचकांचा नजरेत आणुन द्यायची आहे आता हे एवढे सांगण्यामागे तात्पर्य एवढेच आहे कि आता मतदार झाला आहे जागृक व तो आता ह्या पुर्वीचा जात पंथ धर्म ह्याचा सिमा ओलांडायला लागला आहे त्याला महत्व कमी द्यायला लागला आहे व आपल्यासाठी (देश व स्वतः) उपलब्ध पर्यायांपैकी कोण जास्त चांगले ह्याचा विचार तो करत आहे दिल्ली राज्याचा विधानसभा व लोकसभेचा ईलेक्शन निमित्त तो पॅटर्न दिसला. # 2019 लोकसभेचा निवडणुकीत भाजपने 2014 प्रमाणे 7 सीट घेत दिल्लीत 7-0 अशी धुळ विरोधकांना चारली विशेष म्हणजे 56.68% टक्के मतदान भाजप क्रमांक एकचा पक्ष बनला तर 22.46% घेत कांग्रेस दुसरा तर 18% मतदान घेत आप तिसरा कारण लोकसभेत मुकाबला होता तो नरेंद्र मोदी Vs राहुल गांधी व मतदारांना ह्या दोघापैकी कोन चांगला तो निवडायचा होता दिल्ली चा मतदारांनी नरेंद्र मोदी एक सक्षम ऑप्शन स्विकारून 7 शीट मोदींचा नावाखाली भाजप ला दिल्यात मात्र तेच दिल्लीचे मतदार,तीच यंत्रणा,तेच पक्ष व 6 महिन्याचा अवधीनंतर झालेला विधानसभा ईलेक्शन मध्ये आप पक्षाचा विजय होतो व 54% मतदान घेऊन आप पक्ष क्रमांक एकचा पक्ष होतो 40% मतदान घेऊन भाजप 2 नंबर तर कांग्रेस फक्त 5% मत घेऊन 3 नंबर मिळवते म्हणजे लोकसभेतील क्रमांक एकचा भाजप विधानसभेत 2 नंबर जातो लोकसभेत क्रमांक 2 चा कांग्रेस विधानसभेत 3 नंबर ला जात लोकसभेत क्रमांक 3 चा आप पक्ष विधानसभेत क्रमांक एकचा होतो असा का झाल ? कारण विधानसभेत लढत झाली ते अरविंद केजरीवाल विरूद्ध ईतर ज्यात केजरीवाल समोर अतिशय कमजोर स्थानिक दिल्ली भाजप चे अध्यक्ष मनोज तिवारी व शोधुन पन सापडणार नाही लवकर असे कांग्रेस चे नेतृत्व मतदारांनी नेहमीच एक सक्षम व कणखर नेतृत्व स्विकारले आहे म्हणुन ते वेगवेगळ्या निवडणुकीत उपलब्ध पर्यायांपैकी जो उत्तम पर्याय आहे त्याला निवडता पक्ष न बघता ह्याला जोडुनच उदाहरण द्यायचे म्हणजे 2018 मध्ये राजस्थान , मध्य प्रदेश , छत्तीसगड निवडणुकीत भाजप चा सपशेल पराभव स्थानिक नेतृत्वा विरूद्ध असलेला नाराजी मुळे झाला. घोषणा दिल्या गेल्या वसुंधरा तेरी खैर नाही पर मोदी तुझसे बैर नाही 6 महिन्यानंतर 2019 मध्ये त्याच राज्यांमध्ये लोकसभेत राजस्थान - भाजप 24 कांग्रेस 1 मध्य प्रदेश- भाजप 28 कांग्रेस 1 छत्तीसगड- भाजप 6 कांग्रेस 5 एवढा दणदणीत विजय मिळवत भाजप ला सीट देऊन बहुमताकडे हे राज्य घेऊन गेले हे सगळे सांगणे ह्या करिता आहे कि मतदार राजा हा फार हुशार झाला आहे त्यामुळे तो प्रत्येक निवडणुकीत आपला मतदानाचा पॅटर्न वेगळा ठेवतो व एक सक्षम नेतृत्व निवडतो व तो प्रत्येक गोष्टीचा हिशोब ठेवतो व ईव्हीम मध्ये मत देऊन हिशोब चुकता करतो हे आज आपल्या देशातील मोठ्या मोठ्या पत्रकारांना कळु नये? मोठ्या मोठ्या पंतप्रधान चे स्वप्न पाहणारेंना कळत नाहीये का ? जनतेशी नाळ जोडली गेली असेल तर ह्यापुढे आपण जनतेत रहाल. जनतेसाठी काम कराल तरच जनता मतदान करेल त्यामुळे आता सर्व राजकिय पक्षांनी आपला गिअर बदलला पाहिजे ज्यांनी तो बदलला ते आज सिंहासनावर आहेत. बाकीच्यांनी तो लवकर बदलायचा प्रयत्न करावा नाहि तर ह्या विकासाचा बदलत्या काळात दिसेनासे व्हाल व जनतेची फसवणुक करणारेंनी तर हे लक्षात ठेवावे राजदिप सरदेसाई ट्विट करून म्हणतात " To those who see this AAP win as the beginning of the end of MO-Shah, here is a statutory warning ;have LS election today and every chance that BJP will dominate Delhi. Voter is making a clear distinction between LS and VS polls " हे ट्विट निकालाचे दिवसाचे आहे आपलाच मित्र विवेक बधान 9420003175

फारसे झालेत असे वाटत नाही तसं असता तर महाराष्ट्रात असा त्रिशंकू नसत केलं स्वतःचं पायावर धोंडा ..अरे काँग्रेस तर कॉग्रेस ला १५० द्यायचे ना भरपूर व्यक्तिपूजा, जात आणि धर्मवर आधारित मतदान हीच सर्वात मोठ्या लोकशाही ची लक्षणे आहेत

हे आपण म्हणता तसे उघडकीला आले हे जरी खरे असले तरी माझा अर्थ वेगळाच होता ... लोकशाही आणि मतदाता सुजाण आहे का याचं वर चर्चआ चालली होती "त्यात काँग्रेस कि दुसऱ्या कोणाला १५०" याचा शब्दशः अर्थ घेतलात कि काय? स्पष्ट बहुमत किंवा द्विपक्षीय तुल्यबळ हे सर्वसाधारण अनेक वेस्टमिनिस्टर संसदीय लोकशाहीत जगात बघायला मिळत ते ना दिसत असे त्रांगडे म्हणेज अपरिपक्वता असे मला वाटते ....आणि ते मी मांडत होतो बरं ते बाजूला ठेवू माफ करा पण आपल्यासारखा जेव्हा म्हणतो कि :केंद्रात मोदींच" याचा अर्थ व्यक्तीला मत? कि पक्षाला? आणि पक्षाच्या धोरणाला... ?संसदीय लोकशाहीत जरी आजकाल पंतप्रधानांची निव्द्नुक जणू काही अमेरिकेतील अध्यक्षीय पद्धती प्रमाणे होत असली तरी तांत्रिक दृष्ट्या आपण पक्षाच्या धोरणांना मत देत असतो.. ना? निदान केन्द्र पातळीवर तरी त्यामुळे अगदी भले भले म्हणजे परेश रावलं सारखे "मी मोदींचं बाजूने " असे म्हणतो तेव्हा मला आश्चर्य वाटते ..कारण शिकलेल्या माणसाने तरी "मी आधी पक्षाला पाठिंबा देतो" असे म्हणे अपेक्षित असते, परिपक्व मतदार असेल तर ! आणि मग "व्यक्ती पण चांगली असल्यामुळे त्याला पण" असे म्हणावे हवेतर ... आपल्या समाजातील घराणेशाही आणि व्यक्तिपूजा हि जर बाहेरून पाहिलं तर खरंच खूप हास्यास्पद वाटते ,, "साहेब जिथे तिथे आम्ही" आणि मग एका रात्रीत जर "साहेबानी" १८०° पक्ष बदलला तर त्याचे आपल्याला काहीही वाटत नाही... काय हे ! हि कसली परिपकवता आणि सुजाण पणा?

गणू एक चीज पॉपकॉर्न आण रे, धाग्याचं चीज करायचं आहे

आजचा मतदार शहाणा झाला आहे असे वाटत नाही. स्वतःचे हित कशात आहे हेच मतदार ना माहीत नाही मग शिक्षित मतदार असतील किंवा अशिक्षित. निवडणुकीचा प्रचार जेव्हा राजकीय पक्ष करतात तेव्हा लोकांची मानसिकता काय आहे ह्याचा पूर्ण अभ्यास केला जातो शास्त्रीय पने. मग लोकांना जे आवडेल त्याची यादी केली जाते. पण ती एकच नसते प्रत्येक भागातील ,जाती मधील,धर्मा मधील,आर्थिक वर्गा नुसार प्रयेकाची अपेक्षा वेगळी असते पण ह्या सर्व वर्गातील अपेक्षा ह्या कॉमन नसतात. इथेच खरी मेख आहे. मतदार हा विभागलेला असतो त्यांना एकमेकांना समोर उभे करून आणि कोणाचीच गरज पूर्ण न करता फक्त भावनिक आव्हान करून निवडणूक आरामात जिंकता येते .

प्रत्येक ठिकाणी प्रत्येक वेळी मतदार वेगळ्या प्रकारे विचार करतो. मात्र मतदार टोकाच्या विखारी, विषारी प्रचाराला सहसा बळी पडत नाही असे दिसून येते.लोकांना त्यांच्या कपड्यावरुन ओळखा, निदर्शन करणार्या लोकांना करंट लागु द्या.. असली विखारी भाषा दिल्लिकर मतदाराला आवडलेली दिसत नाही.

जो समाज/ मतदाता केवळ भावने पोटी एखाद्य पक्षाला केंद्रात ४०० एवढे अति टोकाचे बाहुबल देतो ( राजीव गांधी , इंदिराजींच्या हत्येनंतर ) तो कसा काय सुजाण? अजित पवारांनी जे काय इकडवून तिकडे केले ( स्वतःच्याच पक्षाला अडचणीत टाकले) त्यांना परत उप मुख्यमंत्री पदावर बसवल्यावर सुद्धा समाजाला काहीच वाटत नाही तो मतदार कसा सुजाण? जिथे युनियन ( कामगार चळवळ ) हि मूळ तत्वापेक्षा व्यक्तीवर चालते ( डॉक्टर सामंत सेने) तो समाज कसा काय सुजाण? एखाद्याला पोलिसांनी गुन्हा केल्याचं संदर्भत आरोप म्हणून पकडले तर तो लगेच दोषी आहेच असे गृहीत धरून समाज आणि माध्यमे वक्तवये करतात तो समाज कसा काय सुजाण? गुन्हा नायलायात सिद्ध होई पर्यंत आरोपी हा / हि निर्दोष समजली जाते हे माहित नाही? "पुढच्या पिढीला राजकारणात एकाद्या nata सारखे "लाँच केले जाते आणि लगेच त्या अनुभव नसलेल्या केवळ वडिलोपार्जित खुर्चीत येऊन बसलेला किंवा बसलेली व्यक्तीला डोकयावर घेतो तो कसलं सुजाण मतदार?? आपली लोकशाही घराणेंशी आणि व्यक्तिपूजेवर आधारित आहे ते कमी होत नाही तो पर्यंत मतदार हुशार आहे असे गृहीत धरणे बरोबर वाटत नाही

https://youtu.be/v-wEqgs5IrM

देशाचं खंबीर नेतृत्व करणारा नेता चांगला का तुमचे वीज/ पाणी बील अर्धे करणारा नेता चांगला? लोकल लेवलला हाच विचार असतो. पक्ष गेले उडत.

एकेका भागाचा स्वार्थ असतो. तिथले मतदार तो स्वार्थ जपतात. मतदिर हचशार झालेले नाहीत, हुशारच आहेत.

*मतदार हुशार झालेले नाहीत, *हुशारच आहेत.

.

चित्रपट ओळख आवडली. -- १९१७ मधे डिजीटल रिस्ट वॉचचा शोध लागला होता का ? कारण ह्या चित्रपटात काही सैनिकांच्या हातावर ते घड्याळ बांधलेले दिसले.

हिंदीमध्ये पण आलाय का ?

.

चित्रपट ओळख आवडली. -- १९१७ मधे डिजीटल रिस्ट वॉचचा शोध लागला होता का ? कारण ह्या चित्रपटात काही सैनिकांच्या हातावर ते घड्याळ बांधलेले दिसले.

हिंदीमध्ये पण आलाय का ?

मी सुद्धा तलवार आणि राझी बघितले होते , खरंच उत्तम सिनेमे होते यात काहीच वाद नाही . "मेघना गुलजार एक प्रगल्भ दिग्दर्शिका आहे हे तिने यापूर्वीच दाखवून दिले आहे . दीपिका आणि रणवीर चे एक ही सिनेमे मी सोडत नाही पण छपाक ची बात च और !!! इतक्या महत्वाच्या विषयाला हात घालणे म्हणजे विषाची परीक्षा ! भारतात मसालेदार च सिनेमे चालतात हे माहीत असूनदेखील ' ऍसिड हल्ल्या ' वर बनवावा म्हणजे खरचं ग्रेट . महत्वाचे म्हणजे हे सगळे मी तानाजी चा शो नुकताच बघून आलोय : ) : ) दीपिका ने छपाक चा गल्ला घालवला हे निश्चित . तरण आदर्श च्या ट्विट नुसार काल रविवार पर्यंत तान्हाजी 61 करोड आणि छपाक 21 करोड चे कलेक्शन !!! सरळ सरळ बऱ्याच लोकांनीं छपाक ला काट मारलेली दिसतेय !!!

कलेला पैशाच्या तराजूत तोलून धरले तर ते अन्यायकारक ठरेल. सिनेमा यथावकाश पाहू. पण आपण केलेल्या सुंदर समीक्षेची तारीफ करावी तेवढी थोडीच आहे. सिनेमा 'असुंदर' सत्य कथनावर आधारित असून त्यात सौंदर्यस्थळे दाखवण्याची हातोटी अप्रतीम!

जे एन यु ला भेट देऊन हात दाखवून अवलक्षण केलं दीपिका ने !! दीपिकाच्या 10 / 15 प्रोडक्ट च्या जाहिराती संबंधित कंपन्यांनी दोन आठवडे स्थगित केल्या आहेत . आता इथून पुढे तिला सिनेमा किंवा जाहिराती साइन करून घेण्याअगोदर निर्माते ' कुठल्याही सामाजिक विषयावर भूमिका मांडायची नाही ' असा क्लॉज टाकण्याची शक्यता आहे . दीपिका चा दर -- जाहिरात 6 करोड सिनेमा 10 करोड .

वा मस्त परिक्षण...

दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच. ( तसे पाहिल्यास बऱ्याचशा बॉलिवूड मधील प्रेक्षणीय चेहऱ्यांची हीच स्थिती आहे) एका हुशार अभिनेत्रीने मुंबईत ताज मधील हल्ल्यावर बोलताना फार वाईट वाटले असे सांगितले कारण काय तर तिची व्हॅनिटी बॅग( मेक अप करण्याची) तिथे आगीत नष्ट झाली. परंतु आपण मिठाई खावी कारखाना पाहण्याच्या फंदात पडू नये हेही तितकेच सत्य आहे. असो मी एकंदर सिनेमे फारसे पाहत नाही.पण जनेयु मध्ये गेल्यामुळे दीपिका ताईंची बाजारातील किंमत कमी झाली याबद्दल अजिबात वाईट वाटत नाही.

२०१० मध्ये दीपिका ताईंनी श्री राहुल गांधी यांच्यात असं काय पाहिलं होतं (गांधी घराण्यात जन्म घेण्याव्यतिरिक्त) कि ते पंतप्रधान होण्याच्या लायकीचे आहेत. म्हणूनच त्यांच्या बौद्धिक पातळीची कल्पना येते असे मी म्हटले आहे.

कधीच सोडून दिले आहे.

मी सुद्धा तलवार आणि राझी बघितले होते , खरंच उत्तम सिनेमे होते यात काहीच वाद नाही . "मेघना गुलजार एक प्रगल्भ दिग्दर्शिका आहे हे तिने यापूर्वीच दाखवून दिले आहे . दीपिका आणि रणवीर चे एक ही सिनेमे मी सोडत नाही पण छपाक ची बात च और !!! इतक्या महत्वाच्या विषयाला हात घालणे म्हणजे विषाची परीक्षा ! भारतात मसालेदार च सिनेमे चालतात हे माहीत असूनदेखील ' ऍसिड हल्ल्या ' वर बनवावा म्हणजे खरचं ग्रेट . महत्वाचे म्हणजे हे सगळे मी तानाजी चा शो नुकताच बघून आलोय : ) : ) दीपिका ने छपाक चा गल्ला घालवला हे निश्चित . तरण आदर्श च्या ट्विट नुसार काल रविवार पर्यंत तान्हाजी 61 करोड आणि छपाक 21 करोड चे कलेक्शन !!! सरळ सरळ बऱ्याच लोकांनीं छपाक ला काट मारलेली दिसतेय !!!

कलेला पैशाच्या तराजूत तोलून धरले तर ते अन्यायकारक ठरेल. सिनेमा यथावकाश पाहू. पण आपण केलेल्या सुंदर समीक्षेची तारीफ करावी तेवढी थोडीच आहे. सिनेमा 'असुंदर' सत्य कथनावर आधारित असून त्यात सौंदर्यस्थळे दाखवण्याची हातोटी अप्रतीम!

जे एन यु ला भेट देऊन हात दाखवून अवलक्षण केलं दीपिका ने !! दीपिकाच्या 10 / 15 प्रोडक्ट च्या जाहिराती संबंधित कंपन्यांनी दोन आठवडे स्थगित केल्या आहेत . आता इथून पुढे तिला सिनेमा किंवा जाहिराती साइन करून घेण्याअगोदर निर्माते ' कुठल्याही सामाजिक विषयावर भूमिका मांडायची नाही ' असा क्लॉज टाकण्याची शक्यता आहे . दीपिका चा दर -- जाहिरात 6 करोड सिनेमा 10 करोड .

वा मस्त परिक्षण...

दीपिका ताईंनी आपल्याला सर्वात धडाडीचा नेता म्हणून श्री राहुल गांधी यांचं निवड केल्यामुळे त्यांच्या एकंदर बौद्धिक पातळीची कल्पना आलीच. ( तसे पाहिल्यास बऱ्याचशा बॉलिवूड मधील प्रेक्षणीय चेहऱ्यांची हीच स्थिती आहे) एका हुशार अभिनेत्रीने मुंबईत ताज मधील हल्ल्यावर बोलताना फार वाईट वाटले असे सांगितले कारण काय तर तिची व्हॅनिटी बॅग( मेक अप करण्याची) तिथे आगीत नष्ट झाली. परंतु आपण मिठाई खावी कारखाना पाहण्याच्या फंदात पडू नये हेही तितकेच सत्य आहे. असो मी एकंदर सिनेमे फारसे पाहत नाही.पण जनेयु मध्ये गेल्यामुळे दीपिका ताईंची बाजारातील किंमत कमी झाली याबद्दल अजिबात वाईट वाटत नाही.

२०१० मध्ये दीपिका ताईंनी श्री राहुल गांधी यांच्यात असं काय पाहिलं होतं (गांधी घराण्यात जन्म घेण्याव्यतिरिक्त) कि ते पंतप्रधान होण्याच्या लायकीचे आहेत. म्हणूनच त्यांच्या बौद्धिक पातळीची कल्पना येते असे मी म्हटले आहे.

कधीच सोडून दिले आहे.

धन्यवाद

ज्या मनस्वी पणे सगळ्यांनी परफॉर्म केलंय, मजा आ गया!

अप्रतिम वादक! अप्रतिम संगीत! आणि अप्रतिम जॅम! धन्यवाद!

काय परफॉर्मन्स होता!! अप्रतिम!!

Bluegrass is an amazing genre. Check out this song "In Hell I'll Be In Good Company" by "The Dead South". https://www.youtube.com/watch?v=B9FzVhw8_bY

धन्यवाद

ज्या मनस्वी पणे सगळ्यांनी परफॉर्म केलंय, मजा आ गया!

अप्रतिम वादक! अप्रतिम संगीत! आणि अप्रतिम जॅम! धन्यवाद!

काय परफॉर्मन्स होता!! अप्रतिम!!

Bluegrass is an amazing genre. Check out this song "In Hell I'll Be In Good Company" by "The Dead South". https://www.youtube.com/watch?v=B9FzVhw8_bY

तुम्ही एक एक रुग्ण बरा करून त्यांचे आशीर्वाद मिळवून तुमच्या जवळची पुंजी वाढवत आहात. आम्हाला तुमचा अभिमान आहे.

तुमचे रुग्णानुभव वाचनीय तर असतातच पण मननीय देखील असतात. रुग्णांच्या प्रतिक्रिया ऐकून तुम्हाला जसे बरे वाटते तसे अशा प्रतिक्रिया येण्या करता तुम्ही त्या रुग्णांना कशी सेवा दिली असेल हे विचार मनात येतात. तुम्ही कुशल धन्वंतरी तर आहातच पण त्याहून अधिक प्रेमळ माणूस आहात हे जाणवते. रुग्णांच्या शरीरावर औषध योजना करण्याबरोबरच तुम्ही त्यांच्या मनावर उपचार करता. तुमच्या व्यवसायात तुम्हाला उदंड यश मिळतेच आहे, निरामय आरोग्याचाही लाभ तुम्हाला निरंतर होवो या सदिच्छा. _/\_

सुंदर लेख डॉक्टर !!!

डाॅक्टर - पेशंट हे नातं व्यावसायिक न राहता जवळकीचं असायला हवं! आणि दोन्ही बाजूकडून तसा प्रयत्न कसोशीने व्हायला हवा! - (जीव वाचवलेल्या डाॅक्टरचा ऋणी असलेला) सोकाजी

जुने रुग्ण आवर्जून तुम्हाला भेटून धन्यवाद देतात याचे समाधान वेगळेच असते. त्याची किंमत पैशात करता येणार नाही.

तुम्ही डॉक्टर लोक राव देव आहात देव, एक शब्द कमी जास्त नाही. तोलून मापून बोलतोय पण खरं बोलतोय मी साहेब. अद्भुत आहात तुम्ही लोक. पुणे जिल्ह्यातील एका सुप्रसिद्ध ग्रामीण सरकारी रुग्णालयात मित्राची ओबीजीवाय लागलेली. गड्यानं एका दिवसात सहा डिलिव्हरी केल्या अन सायंकाळी आमच्यासोबत जरा मौज म्हणून हॉटेल मध्ये जेवायला आला होता, हॉटेलात पाय टाकल्याबरोबर फोन, डॉक्टर प्रायमी आली आहे एक, म्हणते फक्त डॉक्टर अबक दादा हवेत, याल का? गडी लगेच गाडी वळवून हॉस्पिटल मध्ये तिला स्टेबल केले, ताई नको चिंता करुस हा स्त्रीत्वाचा आशीर्वाद आहे बयो बघ मी आलोय आता म्हणत फटकन मोकळी केली, नॉर्मल डिलिव्हरी! दीड तासाने आला, समोर केलेली बिअर नाकारून म्हणतो "आज आयुष्याची नशा आहे बिअर नको"

तुमच्या डॉक्टर मित्राला आमचा नमस्कार कळवा .

डॉक, या वेळेचा लेख नेहमीप्रमाणे मस्त आहे. जबरदस्त अनुभव आणि पेशंटचे आशिर्वाद तुमच्या पाठीशी आहेत.

हल्ली डॉक्टरांच्या पेशाकडे लोक संशयाने पाहात पुन्हा पुन्हा त्यांच्यकडेच जात असतात इलाज म्हणून नाईलाज म्हणून ! पण डॉकटर असणे हा एक अत्यंत मानाचा ,कृतकृत्यतेचा "व्यवसाय " आहे ! आपल्याला अशी सार्थक झाल्याची भावना अनुभवास येणे हे भाग्याचे आहे ! कलावंतास असा अनुभव येतो ! भारत देशात कमालीची अग्रेसिव्ह व अगदी शास्रीय पद्धतीची ( १०० टक्के डिफरंशियल डायग्नोसिस ) ट्रीटमेंट अवघड आहे असे माझे फिजिशन म्हणत असतात . ते माझ्या थोड्याफार अभ्यासानुसार ही खरे आहे ! अशा वेळी तर अनुभवाची कसोटी लागून कमीतकमी खर्चात अचूक निदान होणे अशी क्षमता असणाऱ्या डॉ ना जास्त मान मिळत जातो. आपल्याला असेच आशीर्वाद लोकांचे मिळावेत अशी शुभेच्छा !

नेहमीप्रमाणेच हृदयस्पर्शी..

तुम्ही एक एक रुग्ण बरा करून त्यांचे आशीर्वाद मिळवून तुमच्या जवळची पुंजी वाढवत आहात. आम्हाला तुमचा अभिमान आहे.

तुमचे रुग्णानुभव वाचनीय तर असतातच पण मननीय देखील असतात. रुग्णांच्या प्रतिक्रिया ऐकून तुम्हाला जसे बरे वाटते तसे अशा प्रतिक्रिया येण्या करता तुम्ही त्या रुग्णांना कशी सेवा दिली असेल हे विचार मनात येतात. तुम्ही कुशल धन्वंतरी तर आहातच पण त्याहून अधिक प्रेमळ माणूस आहात हे जाणवते. रुग्णांच्या शरीरावर औषध योजना करण्याबरोबरच तुम्ही त्यांच्या मनावर उपचार करता. तुमच्या व्यवसायात तुम्हाला उदंड यश मिळतेच आहे, निरामय आरोग्याचाही लाभ तुम्हाला निरंतर होवो या सदिच्छा. _/\_

सुंदर लेख डॉक्टर !!!

डाॅक्टर - पेशंट हे नातं व्यावसायिक न राहता जवळकीचं असायला हवं! आणि दोन्ही बाजूकडून तसा प्रयत्न कसोशीने व्हायला हवा! - (जीव वाचवलेल्या डाॅक्टरचा ऋणी असलेला) सोकाजी

जुने रुग्ण आवर्जून तुम्हाला भेटून धन्यवाद देतात याचे समाधान वेगळेच असते. त्याची किंमत पैशात करता येणार नाही.

तुम्ही डॉक्टर लोक राव देव आहात देव, एक शब्द कमी जास्त नाही. तोलून मापून बोलतोय पण खरं बोलतोय मी साहेब. अद्भुत आहात तुम्ही लोक. पुणे जिल्ह्यातील एका सुप्रसिद्ध ग्रामीण सरकारी रुग्णालयात मित्राची ओबीजीवाय लागलेली. गड्यानं एका दिवसात सहा डिलिव्हरी केल्या अन सायंकाळी आमच्यासोबत जरा मौज म्हणून हॉटेल मध्ये जेवायला आला होता, हॉटेलात पाय टाकल्याबरोबर फोन, डॉक्टर प्रायमी आली आहे एक, म्हणते फक्त डॉक्टर अबक दादा हवेत, याल का? गडी लगेच गाडी वळवून हॉस्पिटल मध्ये तिला स्टेबल केले, ताई नको चिंता करुस हा स्त्रीत्वाचा आशीर्वाद आहे बयो बघ मी आलोय आता म्हणत फटकन मोकळी केली, नॉर्मल डिलिव्हरी! दीड तासाने आला, समोर केलेली बिअर नाकारून म्हणतो "आज आयुष्याची नशा आहे बिअर नको"

तुमच्या डॉक्टर मित्राला आमचा नमस्कार कळवा .

डॉक, या वेळेचा लेख नेहमीप्रमाणे मस्त आहे. जबरदस्त अनुभव आणि पेशंटचे आशिर्वाद तुमच्या पाठीशी आहेत.

हल्ली डॉक्टरांच्या पेशाकडे लोक संशयाने पाहात पुन्हा पुन्हा त्यांच्यकडेच जात असतात इलाज म्हणून नाईलाज म्हणून ! पण डॉकटर असणे हा एक अत्यंत मानाचा ,कृतकृत्यतेचा "व्यवसाय " आहे ! आपल्याला अशी सार्थक झाल्याची भावना अनुभवास येणे हे भाग्याचे आहे ! कलावंतास असा अनुभव येतो ! भारत देशात कमालीची अग्रेसिव्ह व अगदी शास्रीय पद्धतीची ( १०० टक्के डिफरंशियल डायग्नोसिस ) ट्रीटमेंट अवघड आहे असे माझे फिजिशन म्हणत असतात . ते माझ्या थोड्याफार अभ्यासानुसार ही खरे आहे ! अशा वेळी तर अनुभवाची कसोटी लागून कमीतकमी खर्चात अचूक निदान होणे अशी क्षमता असणाऱ्या डॉ ना जास्त मान मिळत जातो. आपल्याला असेच आशीर्वाद लोकांचे मिळावेत अशी शुभेच्छा !

नेहमीप्रमाणेच हृदयस्पर्शी..

"सकाळचा चहा" ह्या पुढील जिल्बी वर विशेष प्रताधिकार लागू करण्यात आला आहे याची नोंद घ्यावी तेव्हा हा विषय कोणासही घेता येणार नाही. मात्र एक पतियाळा मिळाला तर हक्क सोडण्यास तयार आहे :))

संध्याकाळची हुरहुर पोहोचली आहे. ;) श्रावणात असे त्रासदायक विषय घेऊ नये हो. लेखन आवडले हे सांगणे न लगे. खा कर ठोकर ज़माने की, फिर लौट आये मयखाने में, मुझे देख कर मेरे ग़म बोले, बड़ी देर लगा दी आने में..!! -दिलीप बिरुटे

हे असे नको ते छंद लावून घेतल्यामुळेच तुमची हवाई सफर मागे पडली आहे वाटते... की रोज संध्याकाळी पतियाळामार्गे Hawaii ला जाऊन येत आहात ? :) झोप येण्यापूर्वी, काय ते एकदा स्पष्ट करा बुवा. ;)

थोरले हैत ओ तुम्ही तर... पण श्रावणात असं काही नको. :) लेख एकदम भारी आहे. "म्हणजे डायरेक्ट ढोसायची नाही रे. उगीच जरा ओठ ओले करायचे. सकाळपासून कामं चालली आहेत न! तुला तर माहीत आहेच माझी सवय." हे बऱ्याचदा बोलून झालंय.

वनस यु कॅच क्लस्टर हेडएक, यु विल नेव्हर टच प्याला. बॅड बाॅय.

दुपारच्या झोपेचं विडंबन मसत जमलय!

मला पण लेखाच्या शेवटी शेवटी कळाल..नाहीतर मलापण समविचारी भेटल्याचा आनन्द झालेला. मला आवडेल रोज एक पेग प्यायला..पण आपण दारुडे होउ कि काय अशी भिती वाटते...आणि पतियाला म्हणजे किती? ९०?

एकदम आवडेश

"सकाळचा चहा" ह्या पुढील जिल्बी वर विशेष प्रताधिकार लागू करण्यात आला आहे याची नोंद घ्यावी तेव्हा हा विषय कोणासही घेता येणार नाही. मात्र एक पतियाळा मिळाला तर हक्क सोडण्यास तयार आहे :))

संध्याकाळची हुरहुर पोहोचली आहे. ;) श्रावणात असे त्रासदायक विषय घेऊ नये हो. लेखन आवडले हे सांगणे न लगे. खा कर ठोकर ज़माने की, फिर लौट आये मयखाने में, मुझे देख कर मेरे ग़म बोले, बड़ी देर लगा दी आने में..!! -दिलीप बिरुटे

हे असे नको ते छंद लावून घेतल्यामुळेच तुमची हवाई सफर मागे पडली आहे वाटते... की रोज संध्याकाळी पतियाळामार्गे Hawaii ला जाऊन येत आहात ? :) झोप येण्यापूर्वी, काय ते एकदा स्पष्ट करा बुवा. ;)

थोरले हैत ओ तुम्ही तर... पण श्रावणात असं काही नको. :) लेख एकदम भारी आहे. "म्हणजे डायरेक्ट ढोसायची नाही रे. उगीच जरा ओठ ओले करायचे. सकाळपासून कामं चालली आहेत न! तुला तर माहीत आहेच माझी सवय." हे बऱ्याचदा बोलून झालंय.

वनस यु कॅच क्लस्टर हेडएक, यु विल नेव्हर टच प्याला. बॅड बाॅय.

दुपारच्या झोपेचं विडंबन मसत जमलय!

मला पण लेखाच्या शेवटी शेवटी कळाल..नाहीतर मलापण समविचारी भेटल्याचा आनन्द झालेला. मला आवडेल रोज एक पेग प्यायला..पण आपण दारुडे होउ कि काय अशी भिती वाटते...आणि पतियाला म्हणजे किती? ९०?

एकदम आवडेश

एका सिव्हिल इंजिनियरने केलेली कमाल ! आज आपल्या आजु बाजूला जर बघितले तर चिरटाचे व डासांचे साम्राज्य आहे पण तेच नष्ट झाले तर.... ✅डासांना हद्दपार करणारी गावं!✅ शहरं असोत वा खेडी किंवा वाड्या-वस्त्या...‘डास आमच्याकडं नाहीत’, असं कुणालाही खात्रीनं सांगता येणार नाही. मात्र, मराठवाड्यातल्या काही गावांनी हा चमत्कार घडवून आणला आहे. तिथं डासच काय, पण दुर्गंधीयुक्त पाण्यामुळं निर्माण होणारे कसलेही कीटक नाहीत. कसा घडवला गावकऱ्यांनी हा चमत्कार, कोणतं तंत्र वापरलं याची ही रोचक कथा... मुक्काम टेंभुर्णी (ता. हिमायतनगर, जि. नांदेड). वेळ संध्याकाळची. पैजेचा विडा उचलूनच आम्ही या गावात डेरेदाखल झालो होतो. ‘आमच्या गावात एकही डास नाही; चावायचे दूरच, कानात नुसता आवाज आला तरी वाट्टेल ती पैज हरायला तयार आहोत’, सरपंच प्रल्हाद पाटलांचं हे आव्हान स्वीकारलं होतं. कारण डासाविना गाव, कुणालाही केवळ बाताच वाटतील. टेंभुर्णी ग्रामपंचायतीच्या जवळच हातपंप आहे. तेथील कोरडेठाकपणा पाहून सहजच विचारलं, ‘याला पाणी नाही का येत?’ तेवढ्यात एक चड्डीतलं पोर पुढं आलं आणि हापसू लागलं. काही सेकंदांतच पाणी वाहू लागले. पाण्याच्या स्रोताभोवती एवढा कोरडेपणा कसा काय, असा सवाल पाटलांना केला असता, चला ग्रामपंचायतीत बसून सांगतो, असे म्हणत ते चालू लागले. टेंभुर्णी गाव : येथील रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना गटारे नाहीत. ‘मॅजिक पिट’मुळे गटारांवरील खर्च वाचला. टेंभुर्णी हे १९५४ च्या पुरानंतर या ठिकाणी पुनवर्सित झालेले गाव. पूर्वीपेक्षा जागा कमी मिळाली, तरीदेखील आम्ही ‘ॲडजेस्ट’ करून राहू लागलो, अशी गावकऱ्यांची व्यथा. पूर्वीपासून गावात पाण्याचं दुर्भिक्ष. गावात बोअरवेल खोदल्या तरी त्या कोरड्याच जायच्या. दूरवरून पाणी आणावं लागायचं. १९८६-८७ च्या दरम्यान गावातला एक तरुण इंजिनिअर (बी.ई.) झाला. तो गावचा पहिला उच्चशिक्षित. खूप प्रयत्न करूनदेखील त्याला नोकरी लागली नाही. कारण तेव्हाचं ‘झिरो बजेट’ आडवं आलं. शेवटी गावातच राहून विकासकामांना जुंपण्याची त्यानं प्रतिज्ञा केली. तो तरुण म्हणजेच गावचे सरंपच प्रल्हाद पाटील. गेल्या २० वर्षांपासून निर्विवादपणे ते गावासाठी राबत आहेत. 'मॅजिक पिट’ची माहिती देताना नांदेड जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे. गाव स्वच्छ ठेवण्याचा पहिला संकल्प त्यांनी केला. प्रत्येक घराच्या मोरीतून वाहणारं पाणी हा कळीचा विषय होता. पाटलांनी शोषखड्ड्याबाबत खूप वाचलं होतं. त्यांनी हा प्रयोग राबवला. मात्र काही दिवसांनी शोषखड्डे भरले आणि पुन्हा दुर्गंधी. त्यावर पाटलांनी नवी शक्कल लढवली, संशोधन केलं असं म्हटलं तरी चालेल. त्यामुळं हा प्रश्‍न कायमचा सुटला. गेल्या सहा वर्षांपासून मोरीच्या पाण्याचा थेंबदेखील रस्त्यावर आलेला नाही. आज प्रत्येक कुटुंबानं नव्या पद्धतीचे शोषखड्डे करून अख्खं गाव गटारमुक्त केले आहे. गाव गटारमुक्त झाल्यानं डास गायब झाले. पाटील सांगतात, ‘‘साऱ्या गावाला यासाठी राजी करणं खूप अवघड काम होतं. आधी मी माझ्या घरी हा प्रयोग केला. तरीही आमच्या भिंतीत पाणी मुरेल, घर पडेल अशी भीती व्यक्त केली जायची. मात्र माझ्या प्रयोगाला काही काळ लोटल्यानंतर लोकांना अखेर पटलं आणि त्यांनी स्वखर्चाने हा प्रयोग राबवला.’’ डासांना गावातून पिटाळणं हा चमत्कारच नव्हे का? त्याचे इतरही अनेक फायदे गावाला झाले. डासजन्य आजार संपले, गावाला गटारांची गरजच उरली नाही आणि जमिनीतून पाणी मुरल्यामुळं गावातल्या कुपनलिका आणि विहिरीला पाणी आलं. २००८ पासून गावात टॅंकर सुरू होते; मात्र २०१३ पासून त्याची गरजच संपली. असे चमत्कारावर चमत्कार एका आधुनिक शोषखड्ड्यानं केले. चारशेंवर गावांमध्ये प्रयोग पाटलांचा हा प्रयोग हिमायतनगर, हदगाव, भोकर, लोहा आदी तालुक्‍यांतील चारशेंवर गावांमध्ये पोचल्याची माहिती मिळाली. या साऱ्यामागे कोण आहे याचा शोध घेण्याचे ठरवले आणि एक अत्यंत उत्साही व प्रचंड धडपड्या अशा वरिष्ठ अधिकाऱ्याची भेट झाली. पाटलांचा प्रयोग डोक्‍यावर घेऊन त्याची तोंडभरून तारीफ करताना त्याला देशपातळीवर कसे पोचवलं याची इत्यंभूत माहिती त्यांनी दिली. हे अधिकारी म्हणजे नांदेड जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे. चारशेंवर गावे येत्या तीन महिन्यांत डासमुक्त करण्याचा संकल्प सोडून संपूर्ण जिल्हा डासमुक्त करण्याचं स्वप्न पाहणारे अधिकारी. त्यांना या चमत्कारामागील पार्श्‍वभूमी विचारली असता, अधिक न बोलता त्यांनी प्रत्यक्ष परिस्थितीच अवगत करून देतो म्हणून थेट गावांना भेटी घडवून आणल्या. भालकी, कारवाडी (ता. नांदेड), लहान, लहान तांडा (ता. अर्धापूर), अमदरी (ता. भोकर), टेंभुर्णी, मोरगाव (ता. हिमायतनगर), धन्याची वाडी (ता. हदगाव) आदी गावांचा फेरफटका आम्ही मारला. प्रत्येक गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख होती. पण एक समान धागा होता, प्रत्येक घराची मोरी शोषखड्ड्यांना जोडलेली होती. साधा शोषखड्डा ते मॅजिक पिट साध्या शोषखड्ड्यांची योजना यापूर्वीही महाराष्ट्रात राबविण्यात आली होती, अगदी शासकीय परिपत्रक काढून. मात्र ही योजना फार काळ टिकली नाही. त्यातले दोष पाटील यांनी दूर केले आणि काळे यांनी तिला आधुनिक रूप दिलं आणि त्यांनी तिचं नामकरण केलं ‘मॅजिक पिट’. खरोखरच हा नव्या स्वरूपातील खड्डा जादूई असाच म्हणावा लागेल. त्यामुळं नांदेडच्या ग्रामीण भागातून नव्या क्रांतीचा उदय होत आहे. ही क्रांती आहे गटारमुक्ती अन्‌ डासमुक्तीची. या क्रांतीचा ध्यास घेऊन ‘अभिमन्यू’ आपल्या सहकाऱ्यांसमवेत लढत आहे. डासमुक्तीच्या जोडीलाच घरोघरी स्वच्छतागृह, प्रत्येक मूल शाळेत हे उपक्रमदेखील अभिनव पद्धतीने राबवले जात आहेत. ही मोहीम जनतेच्या सहभागाशिवाय शक्‍य नव्हती. त्यांचं मनपरिवर्तन घडवून आणणं मोठं आव्हान होते. लोकांचे अनेक प्रश्‍न आणि शंका होत्या. परंतु डोईला गाडगे, हातामध्ये झाडू स्वच्छतेने गाडू अंधश्रद्धा या संत गाडगेमहाराजांच्या विचारांप्रमाणे ते शंका-कुशंकांचं निरसन करत गेले आणि ही मोहीम आता मोठी चळवळ बनली आहे. त्याची दखल केंद्र सरकार, राज्य सरकारनंच नव्हे, तर कर्नाटक, तेलंगणा, तमिळनाडू, आंध्र प्रदेश, ओरिसा इत्यादी राज्यांनी घेतली आहे. त्यांची शिष्टमंडळे डासमुक्त गावांना भेटी देऊन ‘मॅजिक पिट’चा पॅटर्न आपल्या राज्यांकडे घेऊन जात आहेत. नेमका फरक काय? शोषखड्डे आणि या मॅजिक पिटमध्ये नेमका फरक काय, हे समजावून सांगण्यासाठीही काळे यांनी प्रत्यक्ष कृतीची जोड दिली. लहान नावाच्या गावामध्ये त्यांनी एक खड्डा उकरायला सांगितला आणि ते स्वत: त्यात उतरले आणि हातात फावडे घेऊन मॅजिक पिट्‌सचा उलगडाच केला. पूर्वीच्या शोषखड्ड्यांमध्ये खड्डे घेऊन त्यात वाळू, विटा, मोठे दगड भरले जात. मात्र ते गाळाने लवकर भरत आणि पाणी मुरण्याऐवजी वर येऊन रस्त्यावर वाहत असे. ‘मॅजिक पिट’मध्ये चार बाय चार वर्तुळाकार खड्डा घेऊन त्यात सिमेंटची टाकी बसवतात. टाकीच्या बाजूचा भाग दगडगोट्यांनीच भरलेला असतो. मोरीचा पाइप टाकीत सोडून ती बंद केली जाते आणि त्यावरून मातीचा थर दिला जातो. त्यामुळे येथे मॅजिक पिट आहे हे कोणाला सांगितल्याशिवाय समजणारही नाही. टाकीच्या वरच्या बाजूला छिद्रे असल्यानं पाणी त्याद्वारे जमिनीत मुरते. गाळ खाली जाऊन बसतो. तीन-चार वर्षांनी टाकी स्वच्छ केली म्हणजे झाले. अत्यंत कमी खर्चात खूप मोठा परिणाम ‘मॅजिक पिट’मुळं साधला जात आहे. हा उपक्रम काळे यांनी शासकीय योजनेमध्ये बसवून त्यासाठी प्रत्येकी दोन हजार रुपये अनुदान देऊ केल्याने त्याला आता मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. घरचे सांडपाणी जमिनीत मुरवल्यानं बोअरवेल आणि विहिरीचे पाणी वाढले खरे; पण ते कितपत पिण्यायोग्य किंवा वापरण्यायोग्य आहे, असा प्रश्‍न अर्थातच पडला. ही शंका दूर करण्यासाठी नांदेडच्या भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेचे (जीएसडीए) अभियंता एच. एम. संगनोर यांच्याशी चर्चा केली. टेंभुर्णीतील पाण्याच्या त्यांनी सर्व चाचण्या घेतल्या असता, त्यांनीही आश्‍चर्याने तोंडात बोट घातले. हे पाणी केवळ वापरण्यायोग्यच नव्हे, तर पिण्यायोग्यही होते. मात्र तरीही गावकऱ्यांच्या मनात कसलीही शंका राहू नये म्हणून ‘मॅजिक पिट’ योजना राबविणाऱ्या ४१० गावांमध्ये ‘आरओ वॉटर प्युरिफायर’ दिले जाणार असून, तीन महिन्यांत ते बसवले जाणार आहेत. टेंभुर्णी गावचे वॉटर प्युरिफायर गेल्याच महिन्यात कार्यान्वित झाले. एका ‘मॅजिक पिट’मुळे किती फायदे झाले पाहा. डास गेले, आजार कमी झाले, गटारांची गरज संपली, त्यावरील लाखोंचा खर्च वाचला आणि पाणी समस्यादेखील सुटली. याला क्रांती म्हणायचे नाही तर काय? --------------------------------------------------------------- कुणी विश्‍वास ठेवायलाच तयार नव्हतं मॅजिक पिट्‌सचं सादरीकरण दिल्ली, मुंबई आदी ठिकाणी केलं. सर्वांच्या बुद्धीला सारे पटायचे; परंतु त्यावर कोणी विश्‍वासच ठेवायला तयार होत नव्हतं, अशी खंत आहे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे यांची. अनेक अधिकाऱ्यांनी स्वत: जाऊन गावांची पाहणी केली, तरीदेखील त्यांचा स्वत:च्या डोळ्यांवर विश्‍वास बसत नव्हता. ग्रामविकास खात्याचे प्रधान सचिव व्ही. गिरीराज यांनी डासमुक्त गावांचा नुकताच दौरा केला. सादरीकरणावर सादरीकरण आणि अधिकाऱ्यांच्या भेटी वाढल्या, राज्य; तसेच देशपातळीवरील संबंधित अधिकाऱ्यांमध्ये चर्चा सुरू झाली. अखेरीस सरकारनं दखल घेतली आणि ‘मॅजिक पिट पॅटर्न’चा महात्मा गांधी रोजगार हमी योजनेमध्ये समावेश करण्यात आला. तसेच चौदाव्या वित्त आयोगाच्या मार्गदर्शक सूचीमध्येही त्याचा समावेश झाला. --------------------------------------------------------------- केंद्रीय स्वच्छता मंत्र्यांवरही मोहिनी या ‘नांदेड पॅटर्न’ची खबर केंद्रीय पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतामंत्री राव वीरेंद्र सिंह यांच्या कानावर गेली. त्यांनी हरियाना सरकारला योजनेची पाहणी करण्याची सूचना केली. त्यानुसार हरियानाच्या मुख्य अतिरिक्त सचिव नौराज सिंधू यांच्यासमोर अभिमन्यू काळे यांनी सादरीकरण केल्यानंतर त्यांचे उच्चस्तरीय शिष्टमंडळ नुकतेच नांदेड भेटीवर आले होते. त्यांनी या योजनेचे खूप कौतुक केले. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1063736650335094&set=pcb.1063736857001740&type=3&__tn__=HH-R&eid=ARCfKFumcs9uy9dYGTk2G9sTchFcYURGF0y11Up5ENDrbiNnRWcVJMAbPf_0EK366j5ejB78AUk_hvAP

लेख वाचला. प्रश्नोत्तरे देऊन शंकांची उत्तरे दिली आहेत, हे उत्तम केले आहेत. धन्यवाद.

उत्तम माहिती. यामुळे लोकांच्या मनातिल अनेक प्रश्नांची उत्तरे मिळून सहभाग वाढायला मद्त होईल यात शंका नाही.

एका सिव्हिल इंजिनियरने केलेली कमाल ! आज आपल्या आजु बाजूला जर बघितले तर चिरटाचे व डासांचे साम्राज्य आहे पण तेच नष्ट झाले तर.... ✅डासांना हद्दपार करणारी गावं!✅ शहरं असोत वा खेडी किंवा वाड्या-वस्त्या...‘डास आमच्याकडं नाहीत’, असं कुणालाही खात्रीनं सांगता येणार नाही. मात्र, मराठवाड्यातल्या काही गावांनी हा चमत्कार घडवून आणला आहे. तिथं डासच काय, पण दुर्गंधीयुक्त पाण्यामुळं निर्माण होणारे कसलेही कीटक नाहीत. कसा घडवला गावकऱ्यांनी हा चमत्कार, कोणतं तंत्र वापरलं याची ही रोचक कथा... मुक्काम टेंभुर्णी (ता. हिमायतनगर, जि. नांदेड). वेळ संध्याकाळची. पैजेचा विडा उचलूनच आम्ही या गावात डेरेदाखल झालो होतो. ‘आमच्या गावात एकही डास नाही; चावायचे दूरच, कानात नुसता आवाज आला तरी वाट्टेल ती पैज हरायला तयार आहोत’, सरपंच प्रल्हाद पाटलांचं हे आव्हान स्वीकारलं होतं. कारण डासाविना गाव, कुणालाही केवळ बाताच वाटतील. टेंभुर्णी ग्रामपंचायतीच्या जवळच हातपंप आहे. तेथील कोरडेठाकपणा पाहून सहजच विचारलं, ‘याला पाणी नाही का येत?’ तेवढ्यात एक चड्डीतलं पोर पुढं आलं आणि हापसू लागलं. काही सेकंदांतच पाणी वाहू लागले. पाण्याच्या स्रोताभोवती एवढा कोरडेपणा कसा काय, असा सवाल पाटलांना केला असता, चला ग्रामपंचायतीत बसून सांगतो, असे म्हणत ते चालू लागले. टेंभुर्णी गाव : येथील रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंना गटारे नाहीत. ‘मॅजिक पिट’मुळे गटारांवरील खर्च वाचला. टेंभुर्णी हे १९५४ च्या पुरानंतर या ठिकाणी पुनवर्सित झालेले गाव. पूर्वीपेक्षा जागा कमी मिळाली, तरीदेखील आम्ही ‘ॲडजेस्ट’ करून राहू लागलो, अशी गावकऱ्यांची व्यथा. पूर्वीपासून गावात पाण्याचं दुर्भिक्ष. गावात बोअरवेल खोदल्या तरी त्या कोरड्याच जायच्या. दूरवरून पाणी आणावं लागायचं. १९८६-८७ च्या दरम्यान गावातला एक तरुण इंजिनिअर (बी.ई.) झाला. तो गावचा पहिला उच्चशिक्षित. खूप प्रयत्न करूनदेखील त्याला नोकरी लागली नाही. कारण तेव्हाचं ‘झिरो बजेट’ आडवं आलं. शेवटी गावातच राहून विकासकामांना जुंपण्याची त्यानं प्रतिज्ञा केली. तो तरुण म्हणजेच गावचे सरंपच प्रल्हाद पाटील. गेल्या २० वर्षांपासून निर्विवादपणे ते गावासाठी राबत आहेत. 'मॅजिक पिट’ची माहिती देताना नांदेड जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे. गाव स्वच्छ ठेवण्याचा पहिला संकल्प त्यांनी केला. प्रत्येक घराच्या मोरीतून वाहणारं पाणी हा कळीचा विषय होता. पाटलांनी शोषखड्ड्याबाबत खूप वाचलं होतं. त्यांनी हा प्रयोग राबवला. मात्र काही दिवसांनी शोषखड्डे भरले आणि पुन्हा दुर्गंधी. त्यावर पाटलांनी नवी शक्कल लढवली, संशोधन केलं असं म्हटलं तरी चालेल. त्यामुळं हा प्रश्‍न कायमचा सुटला. गेल्या सहा वर्षांपासून मोरीच्या पाण्याचा थेंबदेखील रस्त्यावर आलेला नाही. आज प्रत्येक कुटुंबानं नव्या पद्धतीचे शोषखड्डे करून अख्खं गाव गटारमुक्त केले आहे. गाव गटारमुक्त झाल्यानं डास गायब झाले. पाटील सांगतात, ‘‘साऱ्या गावाला यासाठी राजी करणं खूप अवघड काम होतं. आधी मी माझ्या घरी हा प्रयोग केला. तरीही आमच्या भिंतीत पाणी मुरेल, घर पडेल अशी भीती व्यक्त केली जायची. मात्र माझ्या प्रयोगाला काही काळ लोटल्यानंतर लोकांना अखेर पटलं आणि त्यांनी स्वखर्चाने हा प्रयोग राबवला.’’ डासांना गावातून पिटाळणं हा चमत्कारच नव्हे का? त्याचे इतरही अनेक फायदे गावाला झाले. डासजन्य आजार संपले, गावाला गटारांची गरजच उरली नाही आणि जमिनीतून पाणी मुरल्यामुळं गावातल्या कुपनलिका आणि विहिरीला पाणी आलं. २००८ पासून गावात टॅंकर सुरू होते; मात्र २०१३ पासून त्याची गरजच संपली. असे चमत्कारावर चमत्कार एका आधुनिक शोषखड्ड्यानं केले. चारशेंवर गावांमध्ये प्रयोग पाटलांचा हा प्रयोग हिमायतनगर, हदगाव, भोकर, लोहा आदी तालुक्‍यांतील चारशेंवर गावांमध्ये पोचल्याची माहिती मिळाली. या साऱ्यामागे कोण आहे याचा शोध घेण्याचे ठरवले आणि एक अत्यंत उत्साही व प्रचंड धडपड्या अशा वरिष्ठ अधिकाऱ्याची भेट झाली. पाटलांचा प्रयोग डोक्‍यावर घेऊन त्याची तोंडभरून तारीफ करताना त्याला देशपातळीवर कसे पोचवलं याची इत्यंभूत माहिती त्यांनी दिली. हे अधिकारी म्हणजे नांदेड जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे. चारशेंवर गावे येत्या तीन महिन्यांत डासमुक्त करण्याचा संकल्प सोडून संपूर्ण जिल्हा डासमुक्त करण्याचं स्वप्न पाहणारे अधिकारी. त्यांना या चमत्कारामागील पार्श्‍वभूमी विचारली असता, अधिक न बोलता त्यांनी प्रत्यक्ष परिस्थितीच अवगत करून देतो म्हणून थेट गावांना भेटी घडवून आणल्या. भालकी, कारवाडी (ता. नांदेड), लहान, लहान तांडा (ता. अर्धापूर), अमदरी (ता. भोकर), टेंभुर्णी, मोरगाव (ता. हिमायतनगर), धन्याची वाडी (ता. हदगाव) आदी गावांचा फेरफटका आम्ही मारला. प्रत्येक गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख होती. पण एक समान धागा होता, प्रत्येक घराची मोरी शोषखड्ड्यांना जोडलेली होती. साधा शोषखड्डा ते मॅजिक पिट साध्या शोषखड्ड्यांची योजना यापूर्वीही महाराष्ट्रात राबविण्यात आली होती, अगदी शासकीय परिपत्रक काढून. मात्र ही योजना फार काळ टिकली नाही. त्यातले दोष पाटील यांनी दूर केले आणि काळे यांनी तिला आधुनिक रूप दिलं आणि त्यांनी तिचं नामकरण केलं ‘मॅजिक पिट’. खरोखरच हा नव्या स्वरूपातील खड्डा जादूई असाच म्हणावा लागेल. त्यामुळं नांदेडच्या ग्रामीण भागातून नव्या क्रांतीचा उदय होत आहे. ही क्रांती आहे गटारमुक्ती अन्‌ डासमुक्तीची. या क्रांतीचा ध्यास घेऊन ‘अभिमन्यू’ आपल्या सहकाऱ्यांसमवेत लढत आहे. डासमुक्तीच्या जोडीलाच घरोघरी स्वच्छतागृह, प्रत्येक मूल शाळेत हे उपक्रमदेखील अभिनव पद्धतीने राबवले जात आहेत. ही मोहीम जनतेच्या सहभागाशिवाय शक्‍य नव्हती. त्यांचं मनपरिवर्तन घडवून आणणं मोठं आव्हान होते. लोकांचे अनेक प्रश्‍न आणि शंका होत्या. परंतु डोईला गाडगे, हातामध्ये झाडू स्वच्छतेने गाडू अंधश्रद्धा या संत गाडगेमहाराजांच्या विचारांप्रमाणे ते शंका-कुशंकांचं निरसन करत गेले आणि ही मोहीम आता मोठी चळवळ बनली आहे. त्याची दखल केंद्र सरकार, राज्य सरकारनंच नव्हे, तर कर्नाटक, तेलंगणा, तमिळनाडू, आंध्र प्रदेश, ओरिसा इत्यादी राज्यांनी घेतली आहे. त्यांची शिष्टमंडळे डासमुक्त गावांना भेटी देऊन ‘मॅजिक पिट’चा पॅटर्न आपल्या राज्यांकडे घेऊन जात आहेत. नेमका फरक काय? शोषखड्डे आणि या मॅजिक पिटमध्ये नेमका फरक काय, हे समजावून सांगण्यासाठीही काळे यांनी प्रत्यक्ष कृतीची जोड दिली. लहान नावाच्या गावामध्ये त्यांनी एक खड्डा उकरायला सांगितला आणि ते स्वत: त्यात उतरले आणि हातात फावडे घेऊन मॅजिक पिट्‌सचा उलगडाच केला. पूर्वीच्या शोषखड्ड्यांमध्ये खड्डे घेऊन त्यात वाळू, विटा, मोठे दगड भरले जात. मात्र ते गाळाने लवकर भरत आणि पाणी मुरण्याऐवजी वर येऊन रस्त्यावर वाहत असे. ‘मॅजिक पिट’मध्ये चार बाय चार वर्तुळाकार खड्डा घेऊन त्यात सिमेंटची टाकी बसवतात. टाकीच्या बाजूचा भाग दगडगोट्यांनीच भरलेला असतो. मोरीचा पाइप टाकीत सोडून ती बंद केली जाते आणि त्यावरून मातीचा थर दिला जातो. त्यामुळे येथे मॅजिक पिट आहे हे कोणाला सांगितल्याशिवाय समजणारही नाही. टाकीच्या वरच्या बाजूला छिद्रे असल्यानं पाणी त्याद्वारे जमिनीत मुरते. गाळ खाली जाऊन बसतो. तीन-चार वर्षांनी टाकी स्वच्छ केली म्हणजे झाले. अत्यंत कमी खर्चात खूप मोठा परिणाम ‘मॅजिक पिट’मुळं साधला जात आहे. हा उपक्रम काळे यांनी शासकीय योजनेमध्ये बसवून त्यासाठी प्रत्येकी दोन हजार रुपये अनुदान देऊ केल्याने त्याला आता मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. घरचे सांडपाणी जमिनीत मुरवल्यानं बोअरवेल आणि विहिरीचे पाणी वाढले खरे; पण ते कितपत पिण्यायोग्य किंवा वापरण्यायोग्य आहे, असा प्रश्‍न अर्थातच पडला. ही शंका दूर करण्यासाठी नांदेडच्या भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणेचे (जीएसडीए) अभियंता एच. एम. संगनोर यांच्याशी चर्चा केली. टेंभुर्णीतील पाण्याच्या त्यांनी सर्व चाचण्या घेतल्या असता, त्यांनीही आश्‍चर्याने तोंडात बोट घातले. हे पाणी केवळ वापरण्यायोग्यच नव्हे, तर पिण्यायोग्यही होते. मात्र तरीही गावकऱ्यांच्या मनात कसलीही शंका राहू नये म्हणून ‘मॅजिक पिट’ योजना राबविणाऱ्या ४१० गावांमध्ये ‘आरओ वॉटर प्युरिफायर’ दिले जाणार असून, तीन महिन्यांत ते बसवले जाणार आहेत. टेंभुर्णी गावचे वॉटर प्युरिफायर गेल्याच महिन्यात कार्यान्वित झाले. एका ‘मॅजिक पिट’मुळे किती फायदे झाले पाहा. डास गेले, आजार कमी झाले, गटारांची गरज संपली, त्यावरील लाखोंचा खर्च वाचला आणि पाणी समस्यादेखील सुटली. याला क्रांती म्हणायचे नाही तर काय? --------------------------------------------------------------- कुणी विश्‍वास ठेवायलाच तयार नव्हतं मॅजिक पिट्‌सचं सादरीकरण दिल्ली, मुंबई आदी ठिकाणी केलं. सर्वांच्या बुद्धीला सारे पटायचे; परंतु त्यावर कोणी विश्‍वासच ठेवायला तयार होत नव्हतं, अशी खंत आहे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अभिमन्यू काळे यांची. अनेक अधिकाऱ्यांनी स्वत: जाऊन गावांची पाहणी केली, तरीदेखील त्यांचा स्वत:च्या डोळ्यांवर विश्‍वास बसत नव्हता. ग्रामविकास खात्याचे प्रधान सचिव व्ही. गिरीराज यांनी डासमुक्त गावांचा नुकताच दौरा केला. सादरीकरणावर सादरीकरण आणि अधिकाऱ्यांच्या भेटी वाढल्या, राज्य; तसेच देशपातळीवरील संबंधित अधिकाऱ्यांमध्ये चर्चा सुरू झाली. अखेरीस सरकारनं दखल घेतली आणि ‘मॅजिक पिट पॅटर्न’चा महात्मा गांधी रोजगार हमी योजनेमध्ये समावेश करण्यात आला. तसेच चौदाव्या वित्त आयोगाच्या मार्गदर्शक सूचीमध्येही त्याचा समावेश झाला. --------------------------------------------------------------- केंद्रीय स्वच्छता मंत्र्यांवरही मोहिनी या ‘नांदेड पॅटर्न’ची खबर केंद्रीय पाणीपुरवठा आणि स्वच्छतामंत्री राव वीरेंद्र सिंह यांच्या कानावर गेली. त्यांनी हरियाना सरकारला योजनेची पाहणी करण्याची सूचना केली. त्यानुसार हरियानाच्या मुख्य अतिरिक्त सचिव नौराज सिंधू यांच्यासमोर अभिमन्यू काळे यांनी सादरीकरण केल्यानंतर त्यांचे उच्चस्तरीय शिष्टमंडळ नुकतेच नांदेड भेटीवर आले होते. त्यांनी या योजनेचे खूप कौतुक केले. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1063736650335094&set=pcb.1063736857001740&type=3&__tn__=HH-R&eid=ARCfKFumcs9uy9dYGTk2G9sTchFcYURGF0y11Up5ENDrbiNnRWcVJMAbPf_0EK366j5ejB78AUk_hvAP

लेख वाचला. प्रश्नोत्तरे देऊन शंकांची उत्तरे दिली आहेत, हे उत्तम केले आहेत. धन्यवाद.

उत्तम माहिती. यामुळे लोकांच्या मनातिल अनेक प्रश्नांची उत्तरे मिळून सहभाग वाढायला मद्त होईल यात शंका नाही.

Hello Aatish, I saw your article about India enduring Modi's govt for another 5 yrs. The url is : http://time.com/5586415/india-election-narendra-modi-2019/ Here are my comments : 1.

.... leader of the Hindu nationalist Bharatiya Janata Party (BJP), ....

Sorry to say, but there is no word Hindu in BJP. The BJP was never a Hindu party in a traditional sense. 2.

.... why the advent of Modi is at once an inevitability and a calamity for India.

Modi not a calamity for india. It is a calamity for Lutyen's Delhi. 3.

The country offers a unique glimpse into both the validity and the fantasy of populism.

Indian voter is quite practical. He doesn't like to engage in political fantasies. They are reserved for Bollywood. 4.

It forces us to reckon with how in India, as well as in societies as far apart as Turkey and Brazil, Britain and the U.S., populism has given voice to a sense of grievance among majorities that is too widespread to be ignored, while at the same time bringing into being a world that is neither more just, nor more appealing.

Please split long sentences into short ones. This statement has no valid ground, therefore is utterly meaningless. A popular demand for national expression is not populism. Indira's slogan 'Garibi Hatao' is populism. She nationalised banks. Both these things made nodifference to ordinary people. That is populism. Modi never makes exorbitant promises. Modi made difference, he created an impact. That's NOT populism. 5.

.... the ideology Nehru bequeathed to the newly independent nation was secularism.

But it is not official. Ambedkar compiled the constitution. The word secular or secularism does not appear anywhere. 6.

.... that could translate into Orwell’s maxim of some being more equal than others.

You are right. The term secular is undefined. Muslims are appeased under the guise of secularism. Whereas a Hindu wants to assimilate with an equal footing. 7.

Nehru’s political heirs (....) established a feudal dynasty, while outwardly proclaiming democratic norms and principles.

Very true indeed! 8.

.... but what Modi’s election revealed was a cultural chasm.

Chasm? Between whom? I don't think Modi's election revealed any chasm. In fact Modi is far more unifying. 9.

The cherished achievements of independent India–secularism, liberalism, a free press–came to be seen in the eyes of many as part of a grand conspiracy in which a deracinated Hindu elite, in cahoots with minorities from the monotheistic faiths, such as Christianity and Islam, maintained its dominion over India’s Hindu majority.

Please understand that these are not achievements. Secularism is muslim's appeasement. Liberalism is Hindu bashing. And free press is no more free. It's sold to its owners. The indian elite are deracinated en masse. Not just Hindu elite. 10.

He attacked once unassailable founding fathers, such as Nehru, then sacred state ideologies, such as Nehruvian secularism and socialism; ....

Secularism was never nehruvian. Nobody heard of that term. But there is something called as nehruvian socialism. Modi didn't challange it because it was disposed off when India adopted market economy in 1990s. 11.

.... he spoke of a “Congress-free” India; ....

This is not Modi's idea. It was originally proposed by MK Gandhi in 1946. 12.

.... he demonstrated no desire to foster brotherly feeling between Hindus and Muslims.

WRONG! Modi awarded Shabbir Sayyad who is a muslim, for cow nurturing (ref : https://en.wikipedia.org/wiki/Shabbir_Sayyad ) 13.

Most of all, his ascension showed that beneath the surface of what the elite had believed was a liberal syncretic culture, India was indeed a cauldron of religious nationalism, anti-Muslim sentiment and deep-seated caste bigotry.

The elite are deracinated, due to which they don't understand the masses. Therefore they accuse masses for not fitting in elite view. That's the problem, isn't it? 14.

The country had a long history of politically instigated sectarian riots, ....

But Modi stopped them. 15.

Modi, by his deafening silences after more recent atrocities, such as the killing of more than 1,000 people, mostly Muslims, in his home state of Gujarat in 2002, proved himself a friend of the mob.

Absolutely baseless allegation. Do you know why Modi was never exonearated by the coutrs? The reason is, he was never charged for the alleged offence. The courts believe that Modi should NOT be charged at all in first place. 16.

Modi, without offering an alternative moral compass, rubbished the standards India had, and made all moral judgment seem subject to conditions of class and culture warfare.

Can you explain any of those so called standards India had ? 17.

The high ideals of the past have come under his reign to seem like nothing but the hollow affectations of an entrenched power elite.

That is exactly they are. Hollow shells of power elite. 18.

.... he is trying to resurrect the spirit of 2014, which was the spirit of revolution.

This so called spirit of revolution is due to Congress's mismanagement and corruption. 19.

.... –the country had centuries of Muslim rule before the British took over in 1858– ....

Utterly wrong perspective. The muslim rule in Delhi was never acknowledged by the Hindu rulers. 20.

.... Ayodhya, a place where Hindu nationalist mobs in 1992 had destroyed a 16th century mosque, ....

Another fakery by india's elite. There was no babri mosque. The disputed structure was the old temple. Babar did NOT construct any mosque. For the reason it is an extreme insult upon islam to build a mosque over a non-islamic shrine. I hope you can see through the babri mosque's scam ! 21.

.... Modi’s economic miracle failed to materialize, ....

Modi never promised any miracle. 22.

.... he has also helped create an atmosphere of poisonous religious nationalism in India. ....

In past have you ever seen India gaining a vast international recognation she enjoys today? Is it not due to Modi's efforts? Hindus need an expression and Modi gave it. Fullstop. What you call poison is actually a nectar for us Hindus. 23.

.... If you are not with Modi, then you are strengthening anti-India forces. ....

Fortunately or unfortunately some 500 million indians exactly think so. I would suggest you to find out reasons behind this mindset. So many people can't be fooled at once, can they be? 24.

.... Hindu mobs, often with what seems to be the state’s tacit support, have carried out a series of public lynchings in the name of the holy cow, that ready symbol of Hindu piety.

Cow slaughter is an offence in most of India. These incidences are viewed as law breaking. Muslims are disproportionately represented in criminal activities. What you call as mob lynching is actually people helping to restore law and order. 25.

Hardly a month goes by without the nation watching agog on their smartphones as yet another enraged Hindu mob falls upon a defenseless Muslim.

Hardly a month goes by without love jihad, land jihad, muslims attacking hindus for petty reasons. Remember Savan Rathod? Ankit Saxena? Dhruv Raj Tyagi? Go and google! 26.

.... the same people who are willing to attack Muslims are only too willing to attack lower-caste Hindus as well.

How do you claim that same people attack everywhare and everyone? Anyways, these attacks are exceptions. Hindus live peacefully with eachother. 27.

The party cannot afford to lose the lower-caste vote, ....

Again you are wrong, my friend. BJP can afford to lose dalit ( = lower castes) votes. But this doesn't make Modi anti-dalit. 28.

.... but one of the ugliest incidents occurred in Modi’s home state of Gujarat, in July 2016, when upper-caste men stripped four lower-caste tanners, paraded them in the streets and beat them with iron rods for allegedly skinning a cow.

Skinning dead cattles is the traditional business of those tanners. That's precisely the reason they became untouchable. In a way the high caste men, by objecting to publicly skinning the cattles, were preventing untouchability. However, I agree that they should've done it in a more humane way! 29.

Modi’s record on women’s issues is spotty.

It isn't. 30.

.... Sheikh Hasina, Bangladesh’s Prime Minister, had a good record on terrorism, “despite being a woman”; ....

Every man from subcontinent knows how hard a woman fights! She is not like her western counterpart. She works hard all the day and then looks after her family in the evening. The evening chores are as demanding as the corporate environment. Modi's praising Sheikh Hasina for efficiently managing her affairs despite being a woman, is a spontaneous expression. Indians do not viewe it as a derogatory remark. 31.

Yet Modi also appointed a woman Defense Minister.

What an ignorence ! Modi never doubted women's abilities. 32.

.... it must be said that under Modi minorities of every stripe–from liberals and lower castes to Muslims and Christians–have come under assault.

That's what you want to believe. But Modi finished triple talaq. Who do you think is under attack here? I never came across any avarage christian or dalit lower caste person complaining against Modi. On the contarary the nuns are coming forward to complain against clergy's sexual exploitation. That's women's empowerment. Modi did it. 33.

.... he has achieved a state in which Indians are increasingly obsessed with their differences.

That's not a problem. Unity in diversity is the motto. You call it as differences, we say it's diversity. 34.

.... Modi will never again represent the myriad dreams and aspirations of 2014.

He never intended to in first place ! 35.

Then he was a messiah, ushering in a future too bright to behold, ....

Again messiah ( or Moshiach as some call it ) is a western semetic concept. It holds no value to indians. 36.

Now he is merely a politician who has failed to deliver, ....

Wrong! He has delivered! Look at the infrastructure projects. I am sure you never heard of 'Jandhan' a.k.a. 'Public Wealth' bank accounts. Till now govt money spent for the poor was siphoned off by the indermidiary agents. Now the poor get subsidy in their accounts straightaway. No middlemen. That's what people want. Not some petty thieves complaining agains Modi for loss of their heist. 37.

.... city of Varanasi, which Modi had chosen as his constituency, repurposing its power over the Hindu imagination, akin to that of Jerusalem, Rome or Mecca, ....

Big blunder, Brother! Varanasi is neither Mecca, nor Rome, nor Jerusalem to Hindus. Hindus like to view their nearby holy places as local Varanasi. Go figure, what that means ! 38.

.... the country Modi would bring into being would have no place for me; ....

Absolutely wrong. You DO have a place. Kick off those lutyenians and you will be all set to explore new India. You might be a muslim or an english speaker, that simply doesn't count. 39.

India was not going to become a modern country by being more authentically itself.

Wrong assertion. Hindus are a modern race. That's because modern science is not contradictory with Vedic Principles. Nehru is plainly wrong in this regard. 40.

It needed the West; it needed science and technology; it needed, above all, to embrace “the scientific temper” and to eschew the obscurantism and magic that was at the heart of its traditional life.

India never needed the West. Science and technology were already a part of indian psyche. Magic was never at the heart of traditional life. It was the british rule that took technology and education away from the masses. 41.

“There must have been some plastic surgeon at that time who got an elephant’s head on the body of a human being and began the practice of plastic surgery.”

You precisely got the indian psyche. Being curious about our glorious past and investigating thereoff. Magic has no plce in investigation. 42.

.... leading India down the road to a profound anti-intellectualism.

According to you what's pro-intellectualism ? I doubt if such a thing ever exists. But I am giving you a chance to explain yourself. 43.

.... the renowned Columbia economist Jagdish Bhagwati said, “If he’s an economist, I’m a Bharatanatyam dancer.”

Manmohan Singh was a renowned scholar. But look at his regime. He's done far more harm than good. India and indians do not need bookish stooges. 44.

.... BJP appointed a hate-mongering priest in robes of saffron, the color of Hindu nationalism, ....

Do you have any proof that Yogi Adityanath is a hate monger ? 45.

.... Modi attacked the idea of qualification itself.

Manmohan Singh, a great scholar, was in fact a dumbhead. So, what's the criteria for his selection? Modi needs to question such criteria. But that doesn't mean idea of qualification is attacked. You may not like Yogi, but he has another set of qualifications. They just don't match with your expectations. Never mind, people of Utter Pradesh are happy with Yogi ! 46.

.... India’s places of learning have been hollowed out, ....

They like Jawaharlal Nehru University were already hollow shells. 47.

.... the administration and professors chosen for their political ideology rather than basic levels of proficiency.

That's what the left does, isn't it ? Why blame Modi ? 48.

What Modi cannot–or will not–do is tell India the hard truth that if she wishes to be a great power, and not a Hindu theocracy, the medieval Indian past, mired in superstition and magic, must go under.

This is an utterly ignorent remark. I am disappointed. The Hindu literature does not have even a word for Theocracy. And you accuse indians of medieval Hindu theocracy? What a shame indeed. By the way, magic and superstition are a part of semetic religions. Not Hindu tradition. 49.

“In India, as in Europe,” wrote the great Sri Lankan historian A.K. Coomaraswamy, “the vestiges of ancient civilization must be renounced: we are called from the past and must make our home in the future. But to understand, to endorse with passionate conviction, and to love what we have left behind us is the only possible foundation for power.”

Very bold statement indeed. But what about the two super bloody world wars, eh ? Let's say India leaves behind its past. What's the guarantee that the result won't be a bloody mess like Europe ? 50.

The desperation that underlies Modi’s India is that of people clinging to the past, ill-equipped for the modern world, people in whom the zealous love of country stands in for real confidence.

Indians are well-equipped for the modern world. Don't you know the success rate of ISRO (Indian Space Research Organisation)? Wake up my bro! 51.

The question of what is hers, and what has come from the outside, is a constant source of anxiety in India.

Finally a correct statement ! The solution is developing a process of adopting and customising the outside influence. We need a Hindu think tank. Modi is well aware of the need. 52.

Last month, Amit Shah compared Muslim immigrants to “termites,” and the BJP’s official Twitter handle no longer bothers with dog whistles: “We will remove every single infiltrator from the country, except Buddha [sic], Hindus and Sikhs.”

What you call as immigrants are, in reality, invaders. I think Europe should learn from Mr Amit Shah. 53.

.... rich Muslim history and a Muslim population of over 25%, ....

I bet you don't know that Bhopal royalty is Shia. And Shia's don't like sunni infiltrators. Amit Shah knows what he is speaking. But you don't. Get a grasp on reality, mate. I am sure you can. I know you are intelligent. I've read at least one article from your blog. 54.

.... a saffron-clad female saint, who stands accused of masterminding a terrorist attack in which six people were killed near a mosque.

Well, the courts think she is not even a suspect. What to speak of a case against her! 55.

Modi’s India feels like a place where the existing order of things has passed away, without any credible new order having come into being.

Please do not worry about the incoming new order. Intellectuals like me will ensure that India is heading in the right direction. Why don't you join us ? Just get rid of the lutyenian stupidity. You've nothing to lose and everything to gain. 56.

India’s oldest party has no more political imagination than to send Priyanka Gandhi–Rahul’s sister–to join her brother’s side.

Very true. 57.

Modi is lucky to be blessed with so weak an opposition–a ragtag coalition of parties, led by the Congress, with no agenda other than to defeat him.

Very true. 58.

.... he must know he has not delivered on the promise of 2014.

He delivered. Nobody in the opposition is referring to BJP's 2014 manifesto. They know that Modi will give a fitting reply to allegations based on the manifesto. 59.

Like other populists, he sits in his white house tweeting out his resentment against the sultanate of “them.”

The sultanate is a hard fact rather than Modi's invention. 60.

.... one cannot help but tremble at what he might yet do to punish the world for his own failures.

I digress. If Modi fails, I won't tremble. Instead I will help him restore the order. Why don't you join our side ? I know you are intelligent. I've read at least one article from your blog. Your observations about deracinated elite are spot on.I agree with you regarding careful infusion of Sanskrit (https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20141215-aatish-taseer-sanskrit-the-way-things-were-806209-2014-12-05). You have got a lot to contribute. I would love to see India benefit from your knowledge and insight. ---- end of comments ---- Thanks for reading. Humbly yours, -Gamma Pailvan

जबरदस्त !!

समर्पक उत्तरे लगे रहो पैलवान भाई

मला वाटत पाकिस्तानी पितृत्व लाभलेल्या या महान बुद्धीवन्तानी या लेखाच शीर्षक Can the World's Largest Democracy Endure Another Five Years of a Modi Government? ऐवजी Can India's Secular's and lutyens Delhi Endure Another Five Years of a Modi Government? अस ठेवायला पाहिजे होत. बुद्धीजीवी असल्याच्या बाता मारून लिहिलेला एककल्ली लेख आहे हा. राहुल आणी प्रियांकाला थोडा दोष दिलाय भाड्याने. पण नेहरुची चाटूगिरी सोडली नाही पट्ठ्याने. अनुदानावर पोसला गेलेला जीव असेल बिच्चारा.

बिच्यार्‍याच्या वडीलांना मुस्लिम अतिरेक्याने मारले. त्यात पाकीस्तानात रहातो. झिम्मी आहे, स्वत:चा जीव, संपत्ती वाचवायची आहे. त्यात vaticanचा अजेंडा चालवायचा आहे. एकाच parishचे आहेतना brother Robert आणी family lutyans मधील काय करणार पोटासाठी लिहावच लागत.. थोड समजुन घ्या. शेवटी जगभर प्रसिध्दी दिलीच ना ऐन निवडणुकीच्या काळात front pageवर.! लोक कुठे वाचतायत आतमधले?

Can India's Secular's and lutyens Delhi Endure Another Five Years of a Modi Government? दिल्लीतल्या लुटीयन्स तर आहेतच पण मायबोलीवरचे बांडगुळ खड्डेकर गेले पाच वर्षे दुःखात आहेत ! येत्या २३ तारखेला त्यांच्यावर दुःख्खाचा डोंगर कोसळणार आहे ! रुदाली सुरु झालेली आहेच !!

डँबिस००७ आणि भंकस बाबा, प्रोत्साहनानिमित्त धन्यवाद! :-) आ.न., -गा.पै.

हे भाष्य आतिष तोसार पर्यंत पोचवलं आहे ना?

ज्या स्वरूपात आपण प्रतिसाद लिहिला आहे तो वाचणे कठीण आहे. प्रत्येक वाक्याला पुढे प्रतिवाद म्हणून नवीन वाक्य लिहिण्यापेक्षा एकसंध प्रतिक्रिया दिलीत तर निदान पूर्ण वाचली जाऊ शकते. सध्या ज्या स्वरूपात लिहिलं आहेत त्यात १० वाक्यंही सलग वाचता येत नाहीत. अनेक मुद्द्यांना तुम्ही फक्त "नाही, हे खोटं आहे" प्रकारे विरोध केलेला आहे - तो थोडा बाळबोध वाटतो.

पुर्व इतिहास पहाता मोदीन्मधे खरोखर आन्तरिक बदल झाला आहे कि ते नाटक करतात याबद्दल काही पुरोगमि साशन्क आहेत. १४ साली पुरोगाम्यान्ची धरपकड होईल असे वाटत होते

बहुतांश मुद्दे पटले.

परत सांगतो, मसीहा ( काहीजण मोशीयाश म्हणतात) ही पाश्चात्य संकल्पना आहे. भारतीयांच्या दृष्टीने ती कवडीमोल आहे.

तुम्हाला पाश्चात्य संकल्पनांविषयी अढी आहे असे दिसते. वरील उत्तर, मला आशा आहे, तुम्ही भारतात बसून, भारतीय कंपनी/सरकार यांचे येथे इमाने-इतबारे काम करून किंवा भारतभूमीत तन मन धनाने पूर्णत: मिसळून गेलेल्या अवस्थेत लिहित आहात. परक्याचं मीठ खाऊन इथला पुळका येत नसावा अशी अपेक्षा आहे. नाहीतर तुम्ही कितीही त्वेषाने/चातुर्याने हे मुद्दे मांडा, माझ्यासाठी ते निरर्थक ठरतील.

मतभेदाचे मुद्दे अनेक आहेत. पण आपला एक प्रतिवाद वाचला आणि पुढे काही बोलण्याचा उपयोग होईल असे वाटले नाही. बहुतांश भारतात गोहत्या हा अपराध आहे. गोहत्या हे कायदा तोडणे आहे. गुन्हेगारीत मुस्लिम प्रमाणाबाहेर अधिक संख्येने आढळून येतात. तुम्ही ज्याला जमावी हत्या म्हणता ती खरंतर कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी लोकांनी केलेली उत्स्फूर्त मदत आहे. एवढे अतर्क्य विधान वाचून थक्क झालो. कोणत्याही नागरिकाला , मग तो कोणताही धर्माचा असेना त्याला कायदा हातात घेण्याचा अधिकार नाही. हत्येचे कसल्याही प्रकारे समर्थन होऊच शकत नाही. त्या समूह हत्या हा धार्मिक उत्माद होता आणि आहे. याला उघड उघड गुन्हेगारी म्हणतात. कायदा राखायला संस्था उभ्या आहेत. तुम्ही पुरावे गोळा करा , पोलिसात जा आणि गुन्हा दाखल करा. कायदा मोडला जातो आहे की नाही हे ठरवण्याचा अधिकार त्या लोकांना कुणी दिला ? पोलिस पकडील , न्यायलये निकाल देतील आणि मग पुढे कारवाई होईल. यांना डावलून कोणत्यातरी संशयावरून जमावाने घुसून खुन पाडणे याचेही समर्थन इथे मिपावर होऊ शकते असे वाटले नव्हते. अशा विधानाचा जाहिर निषेध !

फक्त भिती माणसाला आदर करायला भाग पाडते. मग ती कायद्याची, पोलीसांची, जमावाच्या हिंसेची कशाची ही असु द्यात. भारतीय समाज शिस्तीसाठी कधीही प्रसिध्द नव्हता आणी नाही आणी भारतीय न्याय व्यवस्था त्यांच्या कार्यक्षमतेबद्दल प्रसिध्द नाही. त्यामुळे कायदा हातात घेतला जातो आणी तो सर्व ग्रुपकडुन केले जाते. आणी कायदे काय आकाशातुन पडलेले नसतात माणसांनीच बनवलेले असतात.. त्यामुळे अशा कृत्यांना गुन्हेगारी नाम्हणता जमावाचा न्याय संबोधावे.

Hello Aatish, I saw your article about India enduring Modi's govt for another 5 yrs. The url is : http://time.com/5586415/india-election-narendra-modi-2019/ Here are my comments : 1.

.... leader of the Hindu nationalist Bharatiya Janata Party (BJP), ....

Sorry to say, but there is no word Hindu in BJP. The BJP was never a Hindu party in a traditional sense. 2.

.... why the advent of Modi is at once an inevitability and a calamity for India.

Modi not a calamity for india. It is a calamity for Lutyen's Delhi. 3.

The country offers a unique glimpse into both the validity and the fantasy of populism.

Indian voter is quite practical. He doesn't like to engage in political fantasies. They are reserved for Bollywood. 4.

It forces us to reckon with how in India, as well as in societies as far apart as Turkey and Brazil, Britain and the U.S., populism has given voice to a sense of grievance among majorities that is too widespread to be ignored, while at the same time bringing into being a world that is neither more just, nor more appealing.

Please split long sentences into short ones. This statement has no valid ground, therefore is utterly meaningless. A popular demand for national expression is not populism. Indira's slogan 'Garibi Hatao' is populism. She nationalised banks. Both these things made nodifference to ordinary people. That is populism. Modi never makes exorbitant promises. Modi made difference, he created an impact. That's NOT populism. 5.

.... the ideology Nehru bequeathed to the newly independent nation was secularism.

But it is not official. Ambedkar compiled the constitution. The word secular or secularism does not appear anywhere. 6.

.... that could translate into Orwell’s maxim of some being more equal than others.

You are right. The term secular is undefined. Muslims are appeased under the guise of secularism. Whereas a Hindu wants to assimilate with an equal footing. 7.

Nehru’s political heirs (....) established a feudal dynasty, while outwardly proclaiming democratic norms and principles.

Very true indeed! 8.

.... but what Modi’s election revealed was a cultural chasm.

Chasm? Between whom? I don't think Modi's election revealed any chasm. In fact Modi is far more unifying. 9.

The cherished achievements of independent India–secularism, liberalism, a free press–came to be seen in the eyes of many as part of a grand conspiracy in which a deracinated Hindu elite, in cahoots with minorities from the monotheistic faiths, such as Christianity and Islam, maintained its dominion over India’s Hindu majority.

Please understand that these are not achievements. Secularism is muslim's appeasement. Liberalism is Hindu bashing. And free press is no more free. It's sold to its owners. The indian elite are deracinated en masse. Not just Hindu elite. 10.

He attacked once unassailable founding fathers, such as Nehru, then sacred state ideologies, such as Nehruvian secularism and socialism; ....

Secularism was never nehruvian. Nobody heard of that term. But there is something called as nehruvian socialism. Modi didn't challange it because it was disposed off when India adopted market economy in 1990s. 11.

.... he spoke of a “Congress-free” India; ....

This is not Modi's idea. It was originally proposed by MK Gandhi in 1946. 12.

.... he demonstrated no desire to foster brotherly feeling between Hindus and Muslims.

WRONG! Modi awarded Shabbir Sayyad who is a muslim, for cow nurturing (ref : https://en.wikipedia.org/wiki/Shabbir_Sayyad ) 13.

Most of all, his ascension showed that beneath the surface of what the elite had believed was a liberal syncretic culture, India was indeed a cauldron of religious nationalism, anti-Muslim sentiment and deep-seated caste bigotry.

The elite are deracinated, due to which they don't understand the masses. Therefore they accuse masses for not fitting in elite view. That's the problem, isn't it? 14.

The country had a long history of politically instigated sectarian riots, ....

But Modi stopped them. 15.

Modi, by his deafening silences after more recent atrocities, such as the killing of more than 1,000 people, mostly Muslims, in his home state of Gujarat in 2002, proved himself a friend of the mob.

Absolutely baseless allegation. Do you know why Modi was never exonearated by the coutrs? The reason is, he was never charged for the alleged offence. The courts believe that Modi should NOT be charged at all in first place. 16.

Modi, without offering an alternative moral compass, rubbished the standards India had, and made all moral judgment seem subject to conditions of class and culture warfare.

Can you explain any of those so called standards India had ? 17.

The high ideals of the past have come under his reign to seem like nothing but the hollow affectations of an entrenched power elite.

That is exactly they are. Hollow shells of power elite. 18.

.... he is trying to resurrect the spirit of 2014, which was the spirit of revolution.

This so called spirit of revolution is due to Congress's mismanagement and corruption. 19.

.... –the country had centuries of Muslim rule before the British took over in 1858– ....

Utterly wrong perspective. The muslim rule in Delhi was never acknowledged by the Hindu rulers. 20.

.... Ayodhya, a place where Hindu nationalist mobs in 1992 had destroyed a 16th century mosque, ....

Another fakery by india's elite. There was no babri mosque. The disputed structure was the old temple. Babar did NOT construct any mosque. For the reason it is an extreme insult upon islam to build a mosque over a non-islamic shrine. I hope you can see through the babri mosque's scam ! 21.

.... Modi’s economic miracle failed to materialize, ....

Modi never promised any miracle. 22.

.... he has also helped create an atmosphere of poisonous religious nationalism in India. ....

In past have you ever seen India gaining a vast international recognation she enjoys today? Is it not due to Modi's efforts? Hindus need an expression and Modi gave it. Fullstop. What you call poison is actually a nectar for us Hindus. 23.

.... If you are not with Modi, then you are strengthening anti-India forces. ....

Fortunately or unfortunately some 500 million indians exactly think so. I would suggest you to find out reasons behind this mindset. So many people can't be fooled at once, can they be? 24.

.... Hindu mobs, often with what seems to be the state’s tacit support, have carried out a series of public lynchings in the name of the holy cow, that ready symbol of Hindu piety.

Cow slaughter is an offence in most of India. These incidences are viewed as law breaking. Muslims are disproportionately represented in criminal activities. What you call as mob lynching is actually people helping to restore law and order. 25.

Hardly a month goes by without the nation watching agog on their smartphones as yet another enraged Hindu mob falls upon a defenseless Muslim.

Hardly a month goes by without love jihad, land jihad, muslims attacking hindus for petty reasons. Remember Savan Rathod? Ankit Saxena? Dhruv Raj Tyagi? Go and google! 26.

.... the same people who are willing to attack Muslims are only too willing to attack lower-caste Hindus as well.

How do you claim that same people attack everywhare and everyone? Anyways, these attacks are exceptions. Hindus live peacefully with eachother. 27.

The party cannot afford to lose the lower-caste vote, ....

Again you are wrong, my friend. BJP can afford to lose dalit ( = lower castes) votes. But this doesn't make Modi anti-dalit. 28.

.... but one of the ugliest incidents occurred in Modi’s home state of Gujarat, in July 2016, when upper-caste men stripped four lower-caste tanners, paraded them in the streets and beat them with iron rods for allegedly skinning a cow.

Skinning dead cattles is the traditional business of those tanners. That's precisely the reason they became untouchable. In a way the high caste men, by objecting to publicly skinning the cattles, were preventing untouchability. However, I agree that they should've done it in a more humane way! 29.

Modi’s record on women’s issues is spotty.

It isn't. 30.

.... Sheikh Hasina, Bangladesh’s Prime Minister, had a good record on terrorism, “despite being a woman”; ....

Every man from subcontinent knows how hard a woman fights! She is not like her western counterpart. She works hard all the day and then looks after her family in the evening. The evening chores are as demanding as the corporate environment. Modi's praising Sheikh Hasina for efficiently managing her affairs despite being a woman, is a spontaneous expression. Indians do not viewe it as a derogatory remark. 31.

Yet Modi also appointed a woman Defense Minister.

What an ignorence ! Modi never doubted women's abilities. 32.

.... it must be said that under Modi minorities of every stripe–from liberals and lower castes to Muslims and Christians–have come under assault.

That's what you want to believe. But Modi finished triple talaq. Who do you think is under attack here? I never came across any avarage christian or dalit lower caste person complaining against Modi. On the contarary the nuns are coming forward to complain against clergy's sexual exploitation. That's women's empowerment. Modi did it. 33.

.... he has achieved a state in which Indians are increasingly obsessed with their differences.

That's not a problem. Unity in diversity is the motto. You call it as differences, we say it's diversity. 34.

.... Modi will never again represent the myriad dreams and aspirations of 2014.

He never intended to in first place ! 35.

Then he was a messiah, ushering in a future too bright to behold, ....

Again messiah ( or Moshiach as some call it ) is a western semetic concept. It holds no value to indians. 36.

Now he is merely a politician who has failed to deliver, ....

Wrong! He has delivered! Look at the infrastructure projects. I am sure you never heard of 'Jandhan' a.k.a. 'Public Wealth' bank accounts. Till now govt money spent for the poor was siphoned off by the indermidiary agents. Now the poor get subsidy in their accounts straightaway. No middlemen. That's what people want. Not some petty thieves complaining agains Modi for loss of their heist. 37.

.... city of Varanasi, which Modi had chosen as his constituency, repurposing its power over the Hindu imagination, akin to that of Jerusalem, Rome or Mecca, ....

Big blunder, Brother! Varanasi is neither Mecca, nor Rome, nor Jerusalem to Hindus. Hindus like to view their nearby holy places as local Varanasi. Go figure, what that means ! 38.

.... the country Modi would bring into being would have no place for me; ....

Absolutely wrong. You DO have a place. Kick off those lutyenians and you will be all set to explore new India. You might be a muslim or an english speaker, that simply doesn't count. 39.

India was not going to become a modern country by being more authentically itself.

Wrong assertion. Hindus are a modern race. That's because modern science is not contradictory with Vedic Principles. Nehru is plainly wrong in this regard. 40.

It needed the West; it needed science and technology; it needed, above all, to embrace “the scientific temper” and to eschew the obscurantism and magic that was at the heart of its traditional life.

India never needed the West. Science and technology were already a part of indian psyche. Magic was never at the heart of traditional life. It was the british rule that took technology and education away from the masses. 41.

“There must have been some plastic surgeon at that time who got an elephant’s head on the body of a human being and began the practice of plastic surgery.”

You precisely got the indian psyche. Being curious about our glorious past and investigating thereoff. Magic has no plce in investigation. 42.

.... leading India down the road to a profound anti-intellectualism.

According to you what's pro-intellectualism ? I doubt if such a thing ever exists. But I am giving you a chance to explain yourself. 43.

.... the renowned Columbia economist Jagdish Bhagwati said, “If he’s an economist, I’m a Bharatanatyam dancer.”

Manmohan Singh was a renowned scholar. But look at his regime. He's done far more harm than good. India and indians do not need bookish stooges. 44.

.... BJP appointed a hate-mongering priest in robes of saffron, the color of Hindu nationalism, ....

Do you have any proof that Yogi Adityanath is a hate monger ? 45.

.... Modi attacked the idea of qualification itself.

Manmohan Singh, a great scholar, was in fact a dumbhead. So, what's the criteria for his selection? Modi needs to question such criteria. But that doesn't mean idea of qualification is attacked. You may not like Yogi, but he has another set of qualifications. They just don't match with your expectations. Never mind, people of Utter Pradesh are happy with Yogi ! 46.

.... India’s places of learning have been hollowed out, ....

They like Jawaharlal Nehru University were already hollow shells. 47.

.... the administration and professors chosen for their political ideology rather than basic levels of proficiency.

That's what the left does, isn't it ? Why blame Modi ? 48.

What Modi cannot–or will not–do is tell India the hard truth that if she wishes to be a great power, and not a Hindu theocracy, the medieval Indian past, mired in superstition and magic, must go under.

This is an utterly ignorent remark. I am disappointed. The Hindu literature does not have even a word for Theocracy. And you accuse indians of medieval Hindu theocracy? What a shame indeed. By the way, magic and superstition are a part of semetic religions. Not Hindu tradition. 49.

“In India, as in Europe,” wrote the great Sri Lankan historian A.K. Coomaraswamy, “the vestiges of ancient civilization must be renounced: we are called from the past and must make our home in the future. But to understand, to endorse with passionate conviction, and to love what we have left behind us is the only possible foundation for power.”

Very bold statement indeed. But what about the two super bloody world wars, eh ? Let's say India leaves behind its past. What's the guarantee that the result won't be a bloody mess like Europe ? 50.

The desperation that underlies Modi’s India is that of people clinging to the past, ill-equipped for the modern world, people in whom the zealous love of country stands in for real confidence.

Indians are well-equipped for the modern world. Don't you know the success rate of ISRO (Indian Space Research Organisation)? Wake up my bro! 51.

The question of what is hers, and what has come from the outside, is a constant source of anxiety in India.

Finally a correct statement ! The solution is developing a process of adopting and customising the outside influence. We need a Hindu think tank. Modi is well aware of the need. 52.

Last month, Amit Shah compared Muslim immigrants to “termites,” and the BJP’s official Twitter handle no longer bothers with dog whistles: “We will remove every single infiltrator from the country, except Buddha [sic], Hindus and Sikhs.”

What you call as immigrants are, in reality, invaders. I think Europe should learn from Mr Amit Shah. 53.

.... rich Muslim history and a Muslim population of over 25%, ....

I bet you don't know that Bhopal royalty is Shia. And Shia's don't like sunni infiltrators. Amit Shah knows what he is speaking. But you don't. Get a grasp on reality, mate. I am sure you can. I know you are intelligent. I've read at least one article from your blog. 54.

.... a saffron-clad female saint, who stands accused of masterminding a terrorist attack in which six people were killed near a mosque.

Well, the courts think she is not even a suspect. What to speak of a case against her! 55.

Modi’s India feels like a place where the existing order of things has passed away, without any credible new order having come into being.

Please do not worry about the incoming new order. Intellectuals like me will ensure that India is heading in the right direction. Why don't you join us ? Just get rid of the lutyenian stupidity. You've nothing to lose and everything to gain. 56.

India’s oldest party has no more political imagination than to send Priyanka Gandhi–Rahul’s sister–to join her brother’s side.

Very true. 57.

Modi is lucky to be blessed with so weak an opposition–a ragtag coalition of parties, led by the Congress, with no agenda other than to defeat him.

Very true. 58.

.... he must know he has not delivered on the promise of 2014.

He delivered. Nobody in the opposition is referring to BJP's 2014 manifesto. They know that Modi will give a fitting reply to allegations based on the manifesto. 59.

Like other populists, he sits in his white house tweeting out his resentment against the sultanate of “them.”

The sultanate is a hard fact rather than Modi's invention. 60.

.... one cannot help but tremble at what he might yet do to punish the world for his own failures.

I digress. If Modi fails, I won't tremble. Instead I will help him restore the order. Why don't you join our side ? I know you are intelligent. I've read at least one article from your blog. Your observations about deracinated elite are spot on.I agree with you regarding careful infusion of Sanskrit (https://www.indiatoday.in/magazine/leisure/story/20141215-aatish-taseer-sanskrit-the-way-things-were-806209-2014-12-05). You have got a lot to contribute. I would love to see India benefit from your knowledge and insight. ---- end of comments ---- Thanks for reading. Humbly yours, -Gamma Pailvan

जबरदस्त !!

समर्पक उत्तरे लगे रहो पैलवान भाई

मला वाटत पाकिस्तानी पितृत्व लाभलेल्या या महान बुद्धीवन्तानी या लेखाच शीर्षक Can the World's Largest Democracy Endure Another Five Years of a Modi Government? ऐवजी Can India's Secular's and lutyens Delhi Endure Another Five Years of a Modi Government? अस ठेवायला पाहिजे होत. बुद्धीजीवी असल्याच्या बाता मारून लिहिलेला एककल्ली लेख आहे हा. राहुल आणी प्रियांकाला थोडा दोष दिलाय भाड्याने. पण नेहरुची चाटूगिरी सोडली नाही पट्ठ्याने. अनुदानावर पोसला गेलेला जीव असेल बिच्चारा.

बिच्यार्‍याच्या वडीलांना मुस्लिम अतिरेक्याने मारले. त्यात पाकीस्तानात रहातो. झिम्मी आहे, स्वत:चा जीव, संपत्ती वाचवायची आहे. त्यात vaticanचा अजेंडा चालवायचा आहे. एकाच parishचे आहेतना brother Robert आणी family lutyans मधील काय करणार पोटासाठी लिहावच लागत.. थोड समजुन घ्या. शेवटी जगभर प्रसिध्दी दिलीच ना ऐन निवडणुकीच्या काळात front pageवर.! लोक कुठे वाचतायत आतमधले?

Can India's Secular's and lutyens Delhi Endure Another Five Years of a Modi Government? दिल्लीतल्या लुटीयन्स तर आहेतच पण मायबोलीवरचे बांडगुळ खड्डेकर गेले पाच वर्षे दुःखात आहेत ! येत्या २३ तारखेला त्यांच्यावर दुःख्खाचा डोंगर कोसळणार आहे ! रुदाली सुरु झालेली आहेच !!

डँबिस००७ आणि भंकस बाबा, प्रोत्साहनानिमित्त धन्यवाद! :-) आ.न., -गा.पै.

हे भाष्य आतिष तोसार पर्यंत पोचवलं आहे ना?

ज्या स्वरूपात आपण प्रतिसाद लिहिला आहे तो वाचणे कठीण आहे. प्रत्येक वाक्याला पुढे प्रतिवाद म्हणून नवीन वाक्य लिहिण्यापेक्षा एकसंध प्रतिक्रिया दिलीत तर निदान पूर्ण वाचली जाऊ शकते. सध्या ज्या स्वरूपात लिहिलं आहेत त्यात १० वाक्यंही सलग वाचता येत नाहीत. अनेक मुद्द्यांना तुम्ही फक्त "नाही, हे खोटं आहे" प्रकारे विरोध केलेला आहे - तो थोडा बाळबोध वाटतो.

पुर्व इतिहास पहाता मोदीन्मधे खरोखर आन्तरिक बदल झाला आहे कि ते नाटक करतात याबद्दल काही पुरोगमि साशन्क आहेत. १४ साली पुरोगाम्यान्ची धरपकड होईल असे वाटत होते

बहुतांश मुद्दे पटले.

परत सांगतो, मसीहा ( काहीजण मोशीयाश म्हणतात) ही पाश्चात्य संकल्पना आहे. भारतीयांच्या दृष्टीने ती कवडीमोल आहे.

तुम्हाला पाश्चात्य संकल्पनांविषयी अढी आहे असे दिसते. वरील उत्तर, मला आशा आहे, तुम्ही भारतात बसून, भारतीय कंपनी/सरकार यांचे येथे इमाने-इतबारे काम करून किंवा भारतभूमीत तन मन धनाने पूर्णत: मिसळून गेलेल्या अवस्थेत लिहित आहात. परक्याचं मीठ खाऊन इथला पुळका येत नसावा अशी अपेक्षा आहे. नाहीतर तुम्ही कितीही त्वेषाने/चातुर्याने हे मुद्दे मांडा, माझ्यासाठी ते निरर्थक ठरतील.

मतभेदाचे मुद्दे अनेक आहेत. पण आपला एक प्रतिवाद वाचला आणि पुढे काही बोलण्याचा उपयोग होईल असे वाटले नाही. बहुतांश भारतात गोहत्या हा अपराध आहे. गोहत्या हे कायदा तोडणे आहे. गुन्हेगारीत मुस्लिम प्रमाणाबाहेर अधिक संख्येने आढळून येतात. तुम्ही ज्याला जमावी हत्या म्हणता ती खरंतर कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी लोकांनी केलेली उत्स्फूर्त मदत आहे. एवढे अतर्क्य विधान वाचून थक्क झालो. कोणत्याही नागरिकाला , मग तो कोणताही धर्माचा असेना त्याला कायदा हातात घेण्याचा अधिकार नाही. हत्येचे कसल्याही प्रकारे समर्थन होऊच शकत नाही. त्या समूह हत्या हा धार्मिक उत्माद होता आणि आहे. याला उघड उघड गुन्हेगारी म्हणतात. कायदा राखायला संस्था उभ्या आहेत. तुम्ही पुरावे गोळा करा , पोलिसात जा आणि गुन्हा दाखल करा. कायदा मोडला जातो आहे की नाही हे ठरवण्याचा अधिकार त्या लोकांना कुणी दिला ? पोलिस पकडील , न्यायलये निकाल देतील आणि मग पुढे कारवाई होईल. यांना डावलून कोणत्यातरी संशयावरून जमावाने घुसून खुन पाडणे याचेही समर्थन इथे मिपावर होऊ शकते असे वाटले नव्हते. अशा विधानाचा जाहिर निषेध !

फक्त भिती माणसाला आदर करायला भाग पाडते. मग ती कायद्याची, पोलीसांची, जमावाच्या हिंसेची कशाची ही असु द्यात. भारतीय समाज शिस्तीसाठी कधीही प्रसिध्द नव्हता आणी नाही आणी भारतीय न्याय व्यवस्था त्यांच्या कार्यक्षमतेबद्दल प्रसिध्द नाही. त्यामुळे कायदा हातात घेतला जातो आणी तो सर्व ग्रुपकडुन केले जाते. आणी कायदे काय आकाशातुन पडलेले नसतात माणसांनीच बनवलेले असतात.. त्यामुळे अशा कृत्यांना गुन्हेगारी नाम्हणता जमावाचा न्याय संबोधावे.

वनस्पतींंचं प्रजनन हे एक भल्या मोठ्ठा आवाका असलेल्या गणिताचा आविष्कार वाटतो. मला तुम्ही केलेला कल्पना विलास आवडला.

सारखी माॅडर्न कविता आहे का ही?

हेट स्टोरी मधल्या एका गाण्यात असे शब्द आहेत... टूटे तो टूटे तेरी बाहो मे ऐसें के शाखो से पत्ते बेहया। हे वाचताना राहून राहून तेच आठवत होतं!!

शेवटच्या ओळीसाठी सलाम.

क्या बात!!

विसंगती नेमकी पकडलीत. :-)

वनस्पतींंचं प्रजनन हे एक भल्या मोठ्ठा आवाका असलेल्या गणिताचा आविष्कार वाटतो. मला तुम्ही केलेला कल्पना विलास आवडला.

सारखी माॅडर्न कविता आहे का ही?

हेट स्टोरी मधल्या एका गाण्यात असे शब्द आहेत... टूटे तो टूटे तेरी बाहो मे ऐसें के शाखो से पत्ते बेहया। हे वाचताना राहून राहून तेच आठवत होतं!!

शेवटच्या ओळीसाठी सलाम.

क्या बात!!

विसंगती नेमकी पकडलीत. :-)

हा फार गहन विषय आहे. सर्वच गोष्टी तपशिलात इथे लिहिणे शक्य होणार नाही, म्हणून काही थोडे जे आता आठवते ते लिहितो. औरंगझेब हा इतर बादशहापेक्षा कर्मठ अशी त्याची एक प्रतिमा तयार झाली आहे, पण शहाजहानच्या काळातही हिंदूंची अवस्था तशीच होती. किंबहुना संबंध मोगल राजवटीत गरीब हिंदूंना कोणीच वाली नव्हता. परकीय प्रवाश्यांच्या वर्णनात आपल्याला त्या काळाचे वर्णन सापडते. भारतातील जमीन सुपीक असूनही इथल्या शासनकर्त्यांच्या जुलूमामुळे प्रजा हैराण होत असे. गावाबाहेर रचलेले मुंडक्यांचे मिनार, झाडाला उलट टांगलेली प्रेते हे प्रकार नित्याचे होते. याउलट परकीय मुसलमानांशी वागणूक एकदम वेगळी होती. तो केवळ बाहेरून आला या कारणासाठी त्याला मनसब मिळू शकत होती. जहागिरीतून किती पैसे वसूल करायचे याला काही मर्यादा नव्हती. बादशहाची मर्जी हाच न्याय मग त्याला काही बंधन नव्हते.

औरंगजेबाने जिझिया कर वसूलीसाठी सधन हिंदूंना जिवंत ठेवले असावे, अशी शक्यता वाटते. जिझियाबद्दल मराठीत खालील माहिती मिळाली: २ एप्रिल १६७९ :- आलमगीर अर्थात औरंगजेबाने मोगल राजवटीतील मुस्लिमेतरांकडून जिझिया कर वसूल करण्यास पुनः चालू केले. आचार्य गोपालदास यांनी हा कर भरण्यास नकार दिला. त्यांना अटक करून औरंगजेबाच्या दरबारात आणले गेले. तिथेदेखील त्यांनी स्पष्ट शब्दांत आपली भूमिका मांडली आणि कर भरण्यास नकार दिला. औरंगजेबाने आपल्या मारेकऱ्यांना आचार्यांची हत्या करण्यास सांगितले.परंतु मारेकरी पोहोचण्यापूर्वीच गोपालदासांनी आपल्या कुबडीतील तलवार स्वतःच्या छातीत खुपसून आत्मसमर्पण केले. जिझिया कर म्हणजे इस्लामिक राज्याने इस्लामेतर एकेश्वर धार्मिक लोकांवर लावलेला कर. इस्लामिक राज्यांत ख्रिस्ती किंवा जू लोक हा कर देऊन जिवंत राहू शकतात. मूर्तिपूजक, अनेक-ईश्वर धर्मीय लोक हा कर भरून सुद्धा जिवंत राहू शकत नाहीत. आमच्या डाव्या इतिहासकारांच्या मते औरंगझेब हा थोर राजा होता कारण त्याने हिंदूंना सुद्धा जिझिया भरून जिवंत राहण्याची सोय केली नाहीतर त्याच्या ४ पैकी ३ सल्लागारांनी हिंदूंना धर्मांतर किंवा मृत्युदंड हीच शिक्षा सुनावली होती. इस्लामच्या सुरुवातिच्या काळात मुस्लिम राजवटीत राहणार्‍या बिगर-मुस्लिमांसमोर केवळ दोनच पर्याय असत. एक तर धर्मांतर करून इस्लामचा स्वीकार करणे अथवा मृत्यू. मात्र पुढील काळात अपवाद म्हणून जिझिया कर देऊन “जिम्मी” म्हणजे दुय्यम नागरिक म्हणून जगण्याची परवानगी दिली गेली. शेख हमदानीने लिहिलेल्या “जसीरात-ए-मुल्क” प्रमाणे जगण्यासाठी खलिफ़ा उमरने मुस्लिमेतरांना इस्लामी देशात पुढील अटी घातल्या. १) त्यांनी नवीन मंदीर अथवा प्रार्थनास्थळ बनवू नये. २) तोडलेल्या जुन्या इमारतीचे पुर्निर्माण करू नये. ३) मुस्लिम यात्रेकरूंना मुस्लिमेतरांच्या मंदीरात रहाण्यावर बंधन राहणार नाही. ४) कोणताही मुसलमान कोणत्याही बिगर मुस्लिम व्यक्तीच्या घरी ३ दिवस राहू शकेल. त्या काळात त्याने केलेले कोणतेही कृत्य गुन्हा मानला जाणार नाही. ५) जर मुस्लिमेतरांची सभा असेल त्या सभेत मुसलमानांना भाग घेण्यास प्रतिबंध न करणे. ६) मुस्लिमेतरांनी मुस्लिमांसारखी नावे ठेऊ नयेत. ७)त्यांनी मुस्लिमांसारखा पोषाख वापरू नये. ८) लगाम, खोगीर असलेला घोडा वापरू नये. ९) धनुष्य बाण व तलवार वापरू नये. १०) अंगठी वापरू नये. ११) त्यांनी दारू विकू नये वा पिऊ नये. १२)त्यांनी जुना पोषाख बदलू नये. १३) आपले रितीरिवाज व धर्म यांचा प्रचार करू नये. १४) आपल्या मृतांची शवे त्यांनी मुस्लिम कबस्तानाजवळ आणू नयेत. १५) आपल्या मृत व्यक्तीबद्दल शोक व्यक्त करू नये. १६)त्यांनी मुस्लिम नोकर ठेऊ नये. १७) त्यांनी हेरगिरी करू नये वा हेरांना मदत करू नये. यातील एखाद्या जरी अटीचा भंग झाला तर भंग करणार्‍याला मृत्यूदंड व त्याची मालमत्ता एखाद्या युद्धकैद्याप्रमाणे जप्त केली जाई. संदर्भ -पु ना ओक यांच्या पुस्तकातील जिझियाबद्दल संदर्भ

पूर्वी तलवारीच्या जोरावर सक्तिची धर्मांतरण होई. आज मात्र ते शक्य नाही कारण बातम्या पसरण्यास लागणारा अत्यल्प कालावधी. ओरंगजेबला महात्मा बनवण्याचा हेतु क़ाय असावा? औरंगजेब हा शेवटचा मुघल बादशाह होता ज्याच्या कारकीर्दी नंतर मुघल साम्राज्याचा अस्त सुरु झाला. अतिशय तुटपुंज्या शस्त्रसामुग्रिने मराठा लश्कराने मुघल सैन्याला जेरिस आणले. मागचा इतिहास बघितला तर अत्यल्प असलेले मुसलमान राज्य करत होते. हिंदुस्तानी जनतेने हा राज्यकारभार जुलमाने का होईना पण स्वीकारला होता. शिवाजी महाराजानी जेव्हा मुघलाविरुद्ध लढा दिला तेव्हा अफाट असलेली मुघल सत्ता अगतिक झालेली दिसली. यामधुन भारतीय जनतेला हा संदेश गेला की मुगलांचे पाय देखील मातीचे आहेत. शिवाजी महाराजानंतर देशील दुसऱ्या छत्रपतिनी मुघलाना वर्चस्व गाजवन्याची संधि दिली नाही. नंतर टिपू सुलतान वगळता कोणीही धर्मप्रसार करण्यास तलवार वापरली नाही. टीपुला पण मराठा, निजाम व इंग्रज यांच्या आघाडिने मारले. जर औरंगजेबला इस्लामी इतिहासकार खलनायक म्हणून रंगवते तर इस्लामी प्रसाराला बाधा आली असती. हेच कारण असावे की दारा शिकोव व शाहजहांचा खून करून देखील ओरंगया इस्लामी इतिहासकारानी हीरो म्हणून दाखवला असावा

पूर्वी तलवारीच्या जोरावर सक्तिची धर्मांतरण होई. आज मात्र ते शक्य नाही कारण बातम्या पसरण्यास लागणारा अत्यल्प कालावधी. ओरंगजेबला महात्मा बनवण्याचा हेतु क़ाय असावा? औरंगजेब हा शेवटचा मुघल बादशाह होता ज्याच्या कारकीर्दी नंतर मुघल साम्राज्याचा अस्त सुरु झाला. अतिशय तुटपुंज्या शस्त्रसामुग्रिने मराठा लश्कराने मुघल सैन्याला जेरिस आणले. मागचा इतिहास बघितला तर अत्यल्प असलेले मुसलमान राज्य करत होते. हिंदुस्तानी जनतेने हा राज्यकारभार जुलमाने का होईना पण स्वीकारला होता. शिवाजी महाराजानी जेव्हा मुघलाविरुद्ध लढा दिला तेव्हा अफाट असलेली मुघल सत्ता अगतिक झालेली दिसली. यामधुन भारतीय जनतेला हा संदेश गेला की मुगलांचे पाय देखील मातीचे आहेत. शिवाजी महाराजानंतर देशील दुसऱ्या छत्रपतिनी मुघलाना वर्चस्व गाजवन्याची संधि दिली नाही. नंतर टिपू सुलतान वगळता कोणीही धर्मप्रसार करण्यास तलवार वापरली नाही. टीपुला पण मराठा, निजाम व इंग्रज यांच्या आघाडिने मारले. जर औरंगजेबला इस्लामी इतिहासकार खलनायक म्हणून रंगवते तर इस्लामी प्रसाराला बाधा आली असती. हेच कारण असावे की दारा शिकोव व शाहजहांचा खून करून देखील ओरंगया इस्लामी इतिहासकारानी हीरो म्हणून दाखवला असावा

मुसलमानी आक्रमणाच्या कालावधी मधे साथारण ६% लोकांनी धर्म परिवर्तन केले. त्यामागे मुख्यत: मिळणारी पेशंन व स्वधर्मात नसलेली किंमत ही कारणे होती. इराण वरील ईस्लामी आक्रमणा नंतर दोन वर्षामधे पुर्ण इराण मुस्लीम झाला उरलेले भारतात व इतर देशात पळुन गेले. व त्यांचा धर्म जिवंत ठेवला. ऊदा. पारशी. भारतामथे हे शक्य झाले नाही या मागे मुख्य कारणृ लोकसंख्येचाृ आकार. हजार वर्षापुर्वीच्या आणी आत्ताच्या परिस्थ्तीत फारसा बदल नाही आहे. आरक्षणाच्या फायद्यासाठी आजही मराठा कुणबी जात प्रमाणपत्र वापरतात विशेषत: निवडणुकीमधे. त्यामुळे आर्थिक लाभ आणी सुरक्षतीता हे दोन धर्मातंराचे driving force असावेत.

अ-ब्राम्हीक धर्मामधे हिंसेला अन्यन महत्व आहे. जुना करार मधे ज्याला तोराह पण म्हणतात त्यात एक वर्णन आहे जेव्हा इब्राहीम परमेश्वराच्या सात आज्ञा घेवुन डोंगरावरुन खाली आला तेव्हा त्याने पाहीले त्याचे लोक जुन्या धर्माचेच पालन करित आहेत तेव्हा त्याने त्यांना मारण्याची आज्ञा केली. त्या एका दिवसा मधेृ २५०० लोकृ मेले.

दारा - औरंगझेबवर एक इंग्रजी लेख लिहितो आहे. प्रकाशित झाला कि इथे टाकतो.

https://www.maayboli.com/node/48638

दार उल इस्लाम म्हणजे काय? ‘दार उल इस्लाम’ म्हणजे इस्लामची भूमी. ज्या प्रदेशावर इस्लामी कायदा म्हणजे शरियतचे राज्य आहे असा भूप्रदेश म्हणजे ‘दार उल इस्लाम’. ‘ईश्वर एकमेव आहे आणि तो म्हणजे अल्लाह, आणि मुहंमद पैगंबर हे त्या एकमेव ईश्वराचे शेवटचे प्रेषित आहेत’ यावर ज्यांची मनापासून श्रद्धा आहे असा ऐक्य असलेला समाज म्हणजे ‘दार उल इस्लाम.’ इस्लामच्या भूमीत मुसलमान माणसाचे सामाजिक, आर्थिक, राजकीय स्थान कोणतेही असेल तरी त्याला शरियत हा समान कायदा लागू होतो. इस्लामच्या राज्यात अशा श्रद्धावान माणसाच्या संपत्ती आणि धार्मिक संस्थांना राजाचे संरक्षण मिळते. इस्लामच्या भूमीत ‘इस्लामच्या आदर्श’ तत्वानुसार जीवन जगेल त्याला ‘स्वर्गाची’ हमी सुद्धा देण्यात आली आहे. इस्लामी धर्मशास्त्राने जगाची वाटणी दोन गटांत केलेली आहे. पहिला गट म्हणजे ‘दार उल इस्लाम’ आणि दुसरा गट आहे ‘दार उल हरब’ (म्हणजे युद्धभूमी). कुराणात अशी आज्ञा ईश्वराने दिलेली आहे कि, ज्या प्रदेशात इस्लामच्या तत्वानुसार जीवन जगता येत नाही अशा ठिकाणी शक्य त्या सर्व मार्गांनी लढा देऊन (जिहाद करून) तो प्रदेश इस्लामच्या तत्वानुसार जीवन जगण्यासाठी अनुकूल बनवावा. असा लढा देणे कोणत्याही कारणाने शक्य नसेल तर जिथे ‘दार उल इस्लाम’ आहे तिकडे स्थलांतर (हिजरत) करू जाणे. सामर्थ्य असतानाही बिगर इस्लामी प्रदेशात राहिलात तर अल्लाह तुम्हाला जाब विचारेल. सामर्थ्य असतानाही इस्लामी तत्वानुसार जगण्यासाठी प्रतिकूल प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांना नरकात जागा मिळेल असे सांगितले आहे. एक हनाफी परंपरा सोडली तर शरियतचा अन्वयार्थ लावणाऱ्या सर्व परंपरा ‘दार उल इस्लाम’ च्या तीन अटी सांगतात. पहिली – राज्य इस्लामी कायद्यानुसार चालणारे असले पाहिजे, दोन - राज्य करणारा मुसलमान असला पाहिजे आणि तीन – राज्यात मुसलमान आणि झिम्मींच्या अधिकाराचे संरक्षण झाले पाहिजे. जो दरडोई कर देऊन स्वतःचे संरक्षण करून घेतो त्याला कुराणने ‘झिम्मी’चा दर्जा दिला आहे. परंतु ‘झिम्मी’चा दर्जा केवळ एकेश्वरवादी (ज्यू, ख्रिश्चन आणि पारशी) धर्मांनाच मिळू शकतो असेही इस्लामी धर्मशास्त्र सांगते. हनफी परंपरा म्हणते कि इस्लामी राज्यानुसार चालणारा प्रदेश आणि मुसलमान आणि झिम्मींच्या अधिकाराचे रक्षण करणारा प्रदेश जिंकून घेणारा श्रद्धाहीन असला तरी ती भूमी ‘दार उल इस्लाम’च राहते. मुसलमानांना प्रेषित पैगंबर यांनी संपूर्ण जग ‘दार उल इस्लाम’ करण्याचे उद्दिष्ट घालून दिले आहे. संपूर्ण जगावर इस्लामचे राज्य स्थापन करावे याचा प्रेरणा मुसलमानांना प्रेषितांच्या हादीस मधून मिळतात. किंबहुन प्रत्येक मुसलमानाचे ‘दार उल इस्लाम’ साठी संघर्ष करणे कर्तव्य आहे.

शांततेचा अतिरेक .. शांततावादी - सहिष्णू लोकांनी पंजाब मधे सत्याग्रह आंदोलन सुरु केले आहे . ते तर त्यांचे धर्म कार्य करत आहेत . " जिहाद-बा-सैफ " हे तर श्रद्धाशील लोकांनी करावच लागत , तसेही " तबलीग " आणि " तरदीद " हा त्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे . " दिने कामिल " अशा धर्मासाठी ते किती दिवस " सबर " करणार ? हे सगळ " कादिरे मुतलक " आहे .. बाकी धर्मकार्य केल्याबद्दल कोणालाही कसलीही शिक्षा होता कामा नये , कारण सगळे धर्म सहिष्णू आहेत (" प्रेषिताला न्याय , समता , शांतता , बहुधर्मी राष्ट्र अभिप्रेत होते . पण तेराशे वर्षांची परंपरा असहिष्णूतेची , अन्यायाची , रक्तपाताची आहे " - मौलाना आझाद) . सध्या सुरु असलेल्या पंजाब मधील सत्याग्रही आंदोलनामधील आंदोलन कर्त्यांची नावे देखील जाहीर करू नयेत - त्यांनी केलेल्या धार्मिक कृत्यांबद्दल काहीही कुठेही आणि कोणीही लिहू - बोलू - दाखवू नये अशी मागणी करून लवकरच वेगवेगळ्या क्षेत्रातील दिग्गज सह्यांची मोहीम राबवणार आहेत . रात्री २ ह्या ध्यान-धारणेच्या वेळी समाधी अवस्थेत एखादा कलाकार देखील ह्या घटनेच आणि आंदोलनकर्त्यांच म्हणन प्रवक्ता म्हणून मांडू शकतो . त्यांनी केलेलं धर्मकार्य अन्यायी ठरवून शांततावादी आंदोलनकर्त्यांवर कोणतीही कारवाई करणे म्हणजे मध्ययुगीन न्याय झाला हे लक्षात घ्या . ----------*---------- हा देश काही शतकापूर्वी " दारेसलाम " ( जिंकलेला-राज्यकर्ते) होता , आपण सगळे " झिम्मी " असून देखील जगू शकतो हे त्यांचे उपकार आहेत आपल्यावर हे समजून घ्या . आता हा देश " दारूलहर्ब " (जिंकून हारलेला) आहे , आणि दारूलहर्बचे दारेसलाम मधे रुपांतर करणे हे ईश्वरी आज्ञेने प्राप्त झालेले पवित्र नैतिक कर्तव्य आहे . म्हणजे " फर्जे ऐन " आहे . " प्रथम तुम्हीच आक्रमण करा - मूर्तिपूजकांना लुटा - त्यांना संपवा " हा आदेशच प्रेषिताचा आहे . जिथे प्रेषितानेच तलवारीच्या जोरावर धर्मप्रसार केला तिथे तिथे अनुयायी काहीही वेगळे करत नाहीयेत . ----------*--------- औरंगजेबाला धर्मनिरपेक्ष ठरवणारे - आतंकवाद्यांची बाजू घेऊन लढणारे पुरोगामी म्हणून ओळखले जातात आपल्या इथे . चुका दाखवणे याला " ध्रुवीकरण " संबोधले जाते . शिक्षा दिल्याने गुन्हेगारी काही कमी होत नाही , अशा प्रकारचे युक्तिवाद केले जातात . अभिव्यक्तीस्वातंत्र्याच्या नावाखाली देशद्रोह्यांचे समर्थन केले जाते . कुठलेही संदर्भ कुठेही लावून देशद्रोह्यांचे वकीलपत्र घेतल्यासारखे प्रतिवाद केले जातात . हा देखील देशद्रोहच आहे . ( हे असे लिहिले-बोलले कि धर्मनिष्ठ मुसलमान किंवा सध्याचे विद्वान - विचारवंत - पुरोगामी असे लिहिणार्याला " जातीयवादी हिंदू " , बालीश , समज नसलेला वैगेरे ठरवून मोकळे होतात .. त्यांच्यासाठी नरहर कुरुंद्करांचे शब्द खाली वाचा ) ( खालील भाग हा नरहर कुरुंदकरांच्या शब्दात ) मुस्लीम जातीयवादाला जर वेळीच आवर घातला नाही , तर मुसलमानांचे काय होईल , या चिंतेपेक्षा बदलण्यास अत्यंत कठीण असलेल्या स्थितिवादी हिंदू समाजातील सुधारणावाद जर कोलमडून पडला , तर दोन हजार वर्षांच्या गुलामीनंतर नुकत्याच स्वतंत्र झालेल्या बहुसंख्यांक हिंदूंचे काय होईल , हि चिंता मला जास्त आहे . शेवटी लोकशाहीला केंव्हाही काळजी सर्वांची घ्यावी लागते , हित सर्वांचेच पहावे लागते . पण चिंता बहुसंख्यकांची करावी लागते ! कडवे धर्मनिष्ठ मुसलमान (आणि आत्ताचे पुरोगामी-विद्वान-विचारवंत) तर मुस्लीम इतिहासाने बिगरमुसलमानांवर काही अन्याय केला आहे , हे मान्यच करत नाहीत . त्यांना असे वाटते कि , हे सगळे जातीयवादी हिंदूंचे पवित्र इस्लामला बदनाम करण्याचे कारस्थान आहे ! पवित्र धर्मग्रंथाचे अनुयायी धर्मग्रंथांचा अर्थ जिहाद , दिने कामिल , खातमुल नबुवत या सिद्धांतांच्या अनुरोधाने लावतात ; तोच त्यांच्या आचरणात आहे . याबद्दल दोषांचे मुख्य वाटेकरी मानवी गुलामगिरीचे प्रतिनिधी असणारे मध्ययुग हेच आहे , असे कुणी म्हटले , तर मी इतकेच म्हणेन कि , हि अंधारी गुहा सोडून तिचा धिक्कार करीत तू उजेडात येण्यास तयार आहेस का ? तसा ये . मग आपण दोघे मिळून परस्परांना निर्दोष ठरवू आणि भूतकालीन मृत गुहा दोषी ठरवू . कारण गुहेतून बाहेर आल्यानंतर शिल्लक राहिलेली गुहा अंधेरी असली , तरी निरुपद्रवी असते !

मुस्लिम हे नेहमीच क्रूर पणे इतर धर्माशी वागले आहेत औरंगजेब पण त्यांचाच प्रतिनिधी. अकबर आपण जसा समजतो तसा नक्कीच नसणार पण त्या वेळी हिंदू मनानी पूर्ण खचले होते.महाराणा प्रताप,गुरु गोविंद सिंग यांनी प्रतिकार केला अन्यायाचा आणि हिंदूचा स्वाभिमान जगवण्याचा पाया रचला आणि महान मराठी योद्धा शिवाजी महाराजांनी त्या वर कळस चढवला . चारी patshahina हैराण करून सोडले . त्या साठी त्यांनी जातिभेदाचा नायनाट केला .सर्व जातीच्या लोकांना सन्मान दिला आणि हिंदू ची ऐकी निर्माण केली . आणि मुस्लिम राज्य सत्तेचा पूर्ण नायनाट त्यानंतर भारत मधून झालाच.ते अजुन 10, वर्ष जगले असते तर भारताचा इतिहास वेगळा असता .इंग्रज सुधा इथे राज्य करू शकले नसते. डाव्या लोकांना मुस्लिम विषयी सुधा प्रेम नाही भारतीय लोकशाहीत मुरखांची कमी नाही त्यामुळं औरंगजेब चा उदो उदो करून मुस्लिम ,आणि इतर ह्यांची vote bank तयार करणे ह्या साठी सर्व धडपड

अकबराला " द ग्रेट" हे विशषण लागले कारण अकबर याचा शब्दाचा अर्थच " द ग्रेट / थोर " असा होतो. अकबर हा तसा थोर नव्हता त्याने चित्तोडवर केलेला हल्ला / त्यातून म्हणे २४ मण जानवी वजन होईल इतक्या हिंदूंची राजपुतांची हत्या केली. व त्या जयाचे प्रतीक म्हणून फतेपूर सिक्रीला बुलंद दरवाजा बांधला . अकबरा / जोधा हे प्रकरण सिनेमावाल्यांनी जितके ग्लोरीफाय केले त्यापैकी किती खरे हा संशोधनाचा विषय आहे. शाहजहान ला औरंगजेबाने कैद केले याचे कारण आर्थीक होते. शहाजहान ने राज्याचा खजीना रीता केला . मात्र औरंगजेबाने केले तसे शहाजहान किंवा अकबराने मथुरे च्या मंदीराची मशीद बनवली नाही. किंवा कैलास लेणे तोडले नाही. औरंगजेबाच्या तुलनेत अकबर किंवा शहाजहान यांचा राजकीय वकूब कमीच असावा. भारताच्या इतिहासात औरंगजेब हा एकमेव राजा होता की त्याने अफगाण सीमेपासून ते म्यानमार पर्यंत भूभाग एका अमलाखाली आणला. मात्र तो गेल्या नंतर सारी व्यवस्था ढासळली. याचे कारण धर्मांधता नव्हे तर उत्तराधीकारी योग्य प्रकारे जोपासले गेले नाहीत. औरंगजेब हा त्याच्या इतर पूर्वजांप्रमाणे अय्याश नव्हता, तो राज्याच्या खजीन्यातून स्वतःच्या साठी कसलाही खर्च उचलायचा नाही. त्याने ज्या साम दाम दम्ड पद्धतीने राज्य वाढवले त्या ला तोड नाही

हा फार गहन विषय आहे. सर्वच गोष्टी तपशिलात इथे लिहिणे शक्य होणार नाही, म्हणून काही थोडे जे आता आठवते ते लिहितो. औरंगझेब हा इतर बादशहापेक्षा कर्मठ अशी त्याची एक प्रतिमा तयार झाली आहे, पण शहाजहानच्या काळातही हिंदूंची अवस्था तशीच होती. किंबहुना संबंध मोगल राजवटीत गरीब हिंदूंना कोणीच वाली नव्हता. परकीय प्रवाश्यांच्या वर्णनात आपल्याला त्या काळाचे वर्णन सापडते. भारतातील जमीन सुपीक असूनही इथल्या शासनकर्त्यांच्या जुलूमामुळे प्रजा हैराण होत असे. गावाबाहेर रचलेले मुंडक्यांचे मिनार, झाडाला उलट टांगलेली प्रेते हे प्रकार नित्याचे होते. याउलट परकीय मुसलमानांशी वागणूक एकदम वेगळी होती. तो केवळ बाहेरून आला या कारणासाठी त्याला मनसब मिळू शकत होती. जहागिरीतून किती पैसे वसूल करायचे याला काही मर्यादा नव्हती. बादशहाची मर्जी हाच न्याय मग त्याला काही बंधन नव्हते.

औरंगजेबाने जिझिया कर वसूलीसाठी सधन हिंदूंना जिवंत ठेवले असावे, अशी शक्यता वाटते. जिझियाबद्दल मराठीत खालील माहिती मिळाली: २ एप्रिल १६७९ :- आलमगीर अर्थात औरंगजेबाने मोगल राजवटीतील मुस्लिमेतरांकडून जिझिया कर वसूल करण्यास पुनः चालू केले. आचार्य गोपालदास यांनी हा कर भरण्यास नकार दिला. त्यांना अटक करून औरंगजेबाच्या दरबारात आणले गेले. तिथेदेखील त्यांनी स्पष्ट शब्दांत आपली भूमिका मांडली आणि कर भरण्यास नकार दिला. औरंगजेबाने आपल्या मारेकऱ्यांना आचार्यांची हत्या करण्यास सांगितले.परंतु मारेकरी पोहोचण्यापूर्वीच गोपालदासांनी आपल्या कुबडीतील तलवार स्वतःच्या छातीत खुपसून आत्मसमर्पण केले. जिझिया कर म्हणजे इस्लामिक राज्याने इस्लामेतर एकेश्वर धार्मिक लोकांवर लावलेला कर. इस्लामिक राज्यांत ख्रिस्ती किंवा जू लोक हा कर देऊन जिवंत राहू शकतात. मूर्तिपूजक, अनेक-ईश्वर धर्मीय लोक हा कर भरून सुद्धा जिवंत राहू शकत नाहीत. आमच्या डाव्या इतिहासकारांच्या मते औरंगझेब हा थोर राजा होता कारण त्याने हिंदूंना सुद्धा जिझिया भरून जिवंत राहण्याची सोय केली नाहीतर त्याच्या ४ पैकी ३ सल्लागारांनी हिंदूंना धर्मांतर किंवा मृत्युदंड हीच शिक्षा सुनावली होती. इस्लामच्या सुरुवातिच्या काळात मुस्लिम राजवटीत राहणार्‍या बिगर-मुस्लिमांसमोर केवळ दोनच पर्याय असत. एक तर धर्मांतर करून इस्लामचा स्वीकार करणे अथवा मृत्यू. मात्र पुढील काळात अपवाद म्हणून जिझिया कर देऊन “जिम्मी” म्हणजे दुय्यम नागरिक म्हणून जगण्याची परवानगी दिली गेली. शेख हमदानीने लिहिलेल्या “जसीरात-ए-मुल्क” प्रमाणे जगण्यासाठी खलिफ़ा उमरने मुस्लिमेतरांना इस्लामी देशात पुढील अटी घातल्या. १) त्यांनी नवीन मंदीर अथवा प्रार्थनास्थळ बनवू नये. २) तोडलेल्या जुन्या इमारतीचे पुर्निर्माण करू नये. ३) मुस्लिम यात्रेकरूंना मुस्लिमेतरांच्या मंदीरात रहाण्यावर बंधन राहणार नाही. ४) कोणताही मुसलमान कोणत्याही बिगर मुस्लिम व्यक्तीच्या घरी ३ दिवस राहू शकेल. त्या काळात त्याने केलेले कोणतेही कृत्य गुन्हा मानला जाणार नाही. ५) जर मुस्लिमेतरांची सभा असेल त्या सभेत मुसलमानांना भाग घेण्यास प्रतिबंध न करणे. ६) मुस्लिमेतरांनी मुस्लिमांसारखी नावे ठेऊ नयेत. ७)त्यांनी मुस्लिमांसारखा पोषाख वापरू नये. ८) लगाम, खोगीर असलेला घोडा वापरू नये. ९) धनुष्य बाण व तलवार वापरू नये. १०) अंगठी वापरू नये. ११) त्यांनी दारू विकू नये वा पिऊ नये. १२)त्यांनी जुना पोषाख बदलू नये. १३) आपले रितीरिवाज व धर्म यांचा प्रचार करू नये. १४) आपल्या मृतांची शवे त्यांनी मुस्लिम कबस्तानाजवळ आणू नयेत. १५) आपल्या मृत व्यक्तीबद्दल शोक व्यक्त करू नये. १६)त्यांनी मुस्लिम नोकर ठेऊ नये. १७) त्यांनी हेरगिरी करू नये वा हेरांना मदत करू नये. यातील एखाद्या जरी अटीचा भंग झाला तर भंग करणार्‍याला मृत्यूदंड व त्याची मालमत्ता एखाद्या युद्धकैद्याप्रमाणे जप्त केली जाई. संदर्भ -पु ना ओक यांच्या पुस्तकातील जिझियाबद्दल संदर्भ

पूर्वी तलवारीच्या जोरावर सक्तिची धर्मांतरण होई. आज मात्र ते शक्य नाही कारण बातम्या पसरण्यास लागणारा अत्यल्प कालावधी. ओरंगजेबला महात्मा बनवण्याचा हेतु क़ाय असावा? औरंगजेब हा शेवटचा मुघल बादशाह होता ज्याच्या कारकीर्दी नंतर मुघल साम्राज्याचा अस्त सुरु झाला. अतिशय तुटपुंज्या शस्त्रसामुग्रिने मराठा लश्कराने मुघल सैन्याला जेरिस आणले. मागचा इतिहास बघितला तर अत्यल्प असलेले मुसलमान राज्य करत होते. हिंदुस्तानी जनतेने हा राज्यकारभार जुलमाने का होईना पण स्वीकारला होता. शिवाजी महाराजानी जेव्हा मुघलाविरुद्ध लढा दिला तेव्हा अफाट असलेली मुघल सत्ता अगतिक झालेली दिसली. यामधुन भारतीय जनतेला हा संदेश गेला की मुगलांचे पाय देखील मातीचे आहेत. शिवाजी महाराजानंतर देशील दुसऱ्या छत्रपतिनी मुघलाना वर्चस्व गाजवन्याची संधि दिली नाही. नंतर टिपू सुलतान वगळता कोणीही धर्मप्रसार करण्यास तलवार वापरली नाही. टीपुला पण मराठा, निजाम व इंग्रज यांच्या आघाडिने मारले. जर औरंगजेबला इस्लामी इतिहासकार खलनायक म्हणून रंगवते तर इस्लामी प्रसाराला बाधा आली असती. हेच कारण असावे की दारा शिकोव व शाहजहांचा खून करून देखील ओरंगया इस्लामी इतिहासकारानी हीरो म्हणून दाखवला असावा

पूर्वी तलवारीच्या जोरावर सक्तिची धर्मांतरण होई. आज मात्र ते शक्य नाही कारण बातम्या पसरण्यास लागणारा अत्यल्प कालावधी. ओरंगजेबला महात्मा बनवण्याचा हेतु क़ाय असावा? औरंगजेब हा शेवटचा मुघल बादशाह होता ज्याच्या कारकीर्दी नंतर मुघल साम्राज्याचा अस्त सुरु झाला. अतिशय तुटपुंज्या शस्त्रसामुग्रिने मराठा लश्कराने मुघल सैन्याला जेरिस आणले. मागचा इतिहास बघितला तर अत्यल्प असलेले मुसलमान राज्य करत होते. हिंदुस्तानी जनतेने हा राज्यकारभार जुलमाने का होईना पण स्वीकारला होता. शिवाजी महाराजानी जेव्हा मुघलाविरुद्ध लढा दिला तेव्हा अफाट असलेली मुघल सत्ता अगतिक झालेली दिसली. यामधुन भारतीय जनतेला हा संदेश गेला की मुगलांचे पाय देखील मातीचे आहेत. शिवाजी महाराजानंतर देशील दुसऱ्या छत्रपतिनी मुघलाना वर्चस्व गाजवन्याची संधि दिली नाही. नंतर टिपू सुलतान वगळता कोणीही धर्मप्रसार करण्यास तलवार वापरली नाही. टीपुला पण मराठा, निजाम व इंग्रज यांच्या आघाडिने मारले. जर औरंगजेबला इस्लामी इतिहासकार खलनायक म्हणून रंगवते तर इस्लामी प्रसाराला बाधा आली असती. हेच कारण असावे की दारा शिकोव व शाहजहांचा खून करून देखील ओरंगया इस्लामी इतिहासकारानी हीरो म्हणून दाखवला असावा

मुसलमानी आक्रमणाच्या कालावधी मधे साथारण ६% लोकांनी धर्म परिवर्तन केले. त्यामागे मुख्यत: मिळणारी पेशंन व स्वधर्मात नसलेली किंमत ही कारणे होती. इराण वरील ईस्लामी आक्रमणा नंतर दोन वर्षामधे पुर्ण इराण मुस्लीम झाला उरलेले भारतात व इतर देशात पळुन गेले. व त्यांचा धर्म जिवंत ठेवला. ऊदा. पारशी. भारतामथे हे शक्य झाले नाही या मागे मुख्य कारणृ लोकसंख्येचाृ आकार. हजार वर्षापुर्वीच्या आणी आत्ताच्या परिस्थ्तीत फारसा बदल नाही आहे. आरक्षणाच्या फायद्यासाठी आजही मराठा कुणबी जात प्रमाणपत्र वापरतात विशेषत: निवडणुकीमधे. त्यामुळे आर्थिक लाभ आणी सुरक्षतीता हे दोन धर्मातंराचे driving force असावेत.

अ-ब्राम्हीक धर्मामधे हिंसेला अन्यन महत्व आहे. जुना करार मधे ज्याला तोराह पण म्हणतात त्यात एक वर्णन आहे जेव्हा इब्राहीम परमेश्वराच्या सात आज्ञा घेवुन डोंगरावरुन खाली आला तेव्हा त्याने पाहीले त्याचे लोक जुन्या धर्माचेच पालन करित आहेत तेव्हा त्याने त्यांना मारण्याची आज्ञा केली. त्या एका दिवसा मधेृ २५०० लोकृ मेले.

दारा - औरंगझेबवर एक इंग्रजी लेख लिहितो आहे. प्रकाशित झाला कि इथे टाकतो.

https://www.maayboli.com/node/48638

दार उल इस्लाम म्हणजे काय? ‘दार उल इस्लाम’ म्हणजे इस्लामची भूमी. ज्या प्रदेशावर इस्लामी कायदा म्हणजे शरियतचे राज्य आहे असा भूप्रदेश म्हणजे ‘दार उल इस्लाम’. ‘ईश्वर एकमेव आहे आणि तो म्हणजे अल्लाह, आणि मुहंमद पैगंबर हे त्या एकमेव ईश्वराचे शेवटचे प्रेषित आहेत’ यावर ज्यांची मनापासून श्रद्धा आहे असा ऐक्य असलेला समाज म्हणजे ‘दार उल इस्लाम.’ इस्लामच्या भूमीत मुसलमान माणसाचे सामाजिक, आर्थिक, राजकीय स्थान कोणतेही असेल तरी त्याला शरियत हा समान कायदा लागू होतो. इस्लामच्या राज्यात अशा श्रद्धावान माणसाच्या संपत्ती आणि धार्मिक संस्थांना राजाचे संरक्षण मिळते. इस्लामच्या भूमीत ‘इस्लामच्या आदर्श’ तत्वानुसार जीवन जगेल त्याला ‘स्वर्गाची’ हमी सुद्धा देण्यात आली आहे. इस्लामी धर्मशास्त्राने जगाची वाटणी दोन गटांत केलेली आहे. पहिला गट म्हणजे ‘दार उल इस्लाम’ आणि दुसरा गट आहे ‘दार उल हरब’ (म्हणजे युद्धभूमी). कुराणात अशी आज्ञा ईश्वराने दिलेली आहे कि, ज्या प्रदेशात इस्लामच्या तत्वानुसार जीवन जगता येत नाही अशा ठिकाणी शक्य त्या सर्व मार्गांनी लढा देऊन (जिहाद करून) तो प्रदेश इस्लामच्या तत्वानुसार जीवन जगण्यासाठी अनुकूल बनवावा. असा लढा देणे कोणत्याही कारणाने शक्य नसेल तर जिथे ‘दार उल इस्लाम’ आहे तिकडे स्थलांतर (हिजरत) करू जाणे. सामर्थ्य असतानाही बिगर इस्लामी प्रदेशात राहिलात तर अल्लाह तुम्हाला जाब विचारेल. सामर्थ्य असतानाही इस्लामी तत्वानुसार जगण्यासाठी प्रतिकूल प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांना नरकात जागा मिळेल असे सांगितले आहे. एक हनाफी परंपरा सोडली तर शरियतचा अन्वयार्थ लावणाऱ्या सर्व परंपरा ‘दार उल इस्लाम’ च्या तीन अटी सांगतात. पहिली – राज्य इस्लामी कायद्यानुसार चालणारे असले पाहिजे, दोन - राज्य करणारा मुसलमान असला पाहिजे आणि तीन – राज्यात मुसलमान आणि झिम्मींच्या अधिकाराचे संरक्षण झाले पाहिजे. जो दरडोई कर देऊन स्वतःचे संरक्षण करून घेतो त्याला कुराणने ‘झिम्मी’चा दर्जा दिला आहे. परंतु ‘झिम्मी’चा दर्जा केवळ एकेश्वरवादी (ज्यू, ख्रिश्चन आणि पारशी) धर्मांनाच मिळू शकतो असेही इस्लामी धर्मशास्त्र सांगते. हनफी परंपरा म्हणते कि इस्लामी राज्यानुसार चालणारा प्रदेश आणि मुसलमान आणि झिम्मींच्या अधिकाराचे रक्षण करणारा प्रदेश जिंकून घेणारा श्रद्धाहीन असला तरी ती भूमी ‘दार उल इस्लाम’च राहते. मुसलमानांना प्रेषित पैगंबर यांनी संपूर्ण जग ‘दार उल इस्लाम’ करण्याचे उद्दिष्ट घालून दिले आहे. संपूर्ण जगावर इस्लामचे राज्य स्थापन करावे याचा प्रेरणा मुसलमानांना प्रेषितांच्या हादीस मधून मिळतात. किंबहुन प्रत्येक मुसलमानाचे ‘दार उल इस्लाम’ साठी संघर्ष करणे कर्तव्य आहे.

शांततेचा अतिरेक .. शांततावादी - सहिष्णू लोकांनी पंजाब मधे सत्याग्रह आंदोलन सुरु केले आहे . ते तर त्यांचे धर्म कार्य करत आहेत . " जिहाद-बा-सैफ " हे तर श्रद्धाशील लोकांनी करावच लागत , तसेही " तबलीग " आणि " तरदीद " हा त्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे . " दिने कामिल " अशा धर्मासाठी ते किती दिवस " सबर " करणार ? हे सगळ " कादिरे मुतलक " आहे .. बाकी धर्मकार्य केल्याबद्दल कोणालाही कसलीही शिक्षा होता कामा नये , कारण सगळे धर्म सहिष्णू आहेत (" प्रेषिताला न्याय , समता , शांतता , बहुधर्मी राष्ट्र अभिप्रेत होते . पण तेराशे वर्षांची परंपरा असहिष्णूतेची , अन्यायाची , रक्तपाताची आहे " - मौलाना आझाद) . सध्या सुरु असलेल्या पंजाब मधील सत्याग्रही आंदोलनामधील आंदोलन कर्त्यांची नावे देखील जाहीर करू नयेत - त्यांनी केलेल्या धार्मिक कृत्यांबद्दल काहीही कुठेही आणि कोणीही लिहू - बोलू - दाखवू नये अशी मागणी करून लवकरच वेगवेगळ्या क्षेत्रातील दिग्गज सह्यांची मोहीम राबवणार आहेत . रात्री २ ह्या ध्यान-धारणेच्या वेळी समाधी अवस्थेत एखादा कलाकार देखील ह्या घटनेच आणि आंदोलनकर्त्यांच म्हणन प्रवक्ता म्हणून मांडू शकतो . त्यांनी केलेलं धर्मकार्य अन्यायी ठरवून शांततावादी आंदोलनकर्त्यांवर कोणतीही कारवाई करणे म्हणजे मध्ययुगीन न्याय झाला हे लक्षात घ्या . ----------*---------- हा देश काही शतकापूर्वी " दारेसलाम " ( जिंकलेला-राज्यकर्ते) होता , आपण सगळे " झिम्मी " असून देखील जगू शकतो हे त्यांचे उपकार आहेत आपल्यावर हे समजून घ्या . आता हा देश " दारूलहर्ब " (जिंकून हारलेला) आहे , आणि दारूलहर्बचे दारेसलाम मधे रुपांतर करणे हे ईश्वरी आज्ञेने प्राप्त झालेले पवित्र नैतिक कर्तव्य आहे . म्हणजे " फर्जे ऐन " आहे . " प्रथम तुम्हीच आक्रमण करा - मूर्तिपूजकांना लुटा - त्यांना संपवा " हा आदेशच प्रेषिताचा आहे . जिथे प्रेषितानेच तलवारीच्या जोरावर धर्मप्रसार केला तिथे तिथे अनुयायी काहीही वेगळे करत नाहीयेत . ----------*--------- औरंगजेबाला धर्मनिरपेक्ष ठरवणारे - आतंकवाद्यांची बाजू घेऊन लढणारे पुरोगामी म्हणून ओळखले जातात आपल्या इथे . चुका दाखवणे याला " ध्रुवीकरण " संबोधले जाते . शिक्षा दिल्याने गुन्हेगारी काही कमी होत नाही , अशा प्रकारचे युक्तिवाद केले जातात . अभिव्यक्तीस्वातंत्र्याच्या नावाखाली देशद्रोह्यांचे समर्थन केले जाते . कुठलेही संदर्भ कुठेही लावून देशद्रोह्यांचे वकीलपत्र घेतल्यासारखे प्रतिवाद केले जातात . हा देखील देशद्रोहच आहे . ( हे असे लिहिले-बोलले कि धर्मनिष्ठ मुसलमान किंवा सध्याचे विद्वान - विचारवंत - पुरोगामी असे लिहिणार्याला " जातीयवादी हिंदू " , बालीश , समज नसलेला वैगेरे ठरवून मोकळे होतात .. त्यांच्यासाठी नरहर कुरुंद्करांचे शब्द खाली वाचा ) ( खालील भाग हा नरहर कुरुंदकरांच्या शब्दात ) मुस्लीम जातीयवादाला जर वेळीच आवर घातला नाही , तर मुसलमानांचे काय होईल , या चिंतेपेक्षा बदलण्यास अत्यंत कठीण असलेल्या स्थितिवादी हिंदू समाजातील सुधारणावाद जर कोलमडून पडला , तर दोन हजार वर्षांच्या गुलामीनंतर नुकत्याच स्वतंत्र झालेल्या बहुसंख्यांक हिंदूंचे काय होईल , हि चिंता मला जास्त आहे . शेवटी लोकशाहीला केंव्हाही काळजी सर्वांची घ्यावी लागते , हित सर्वांचेच पहावे लागते . पण चिंता बहुसंख्यकांची करावी लागते ! कडवे धर्मनिष्ठ मुसलमान (आणि आत्ताचे पुरोगामी-विद्वान-विचारवंत) तर मुस्लीम इतिहासाने बिगरमुसलमानांवर काही अन्याय केला आहे , हे मान्यच करत नाहीत . त्यांना असे वाटते कि , हे सगळे जातीयवादी हिंदूंचे पवित्र इस्लामला बदनाम करण्याचे कारस्थान आहे ! पवित्र धर्मग्रंथाचे अनुयायी धर्मग्रंथांचा अर्थ जिहाद , दिने कामिल , खातमुल नबुवत या सिद्धांतांच्या अनुरोधाने लावतात ; तोच त्यांच्या आचरणात आहे . याबद्दल दोषांचे मुख्य वाटेकरी मानवी गुलामगिरीचे प्रतिनिधी असणारे मध्ययुग हेच आहे , असे कुणी म्हटले , तर मी इतकेच म्हणेन कि , हि अंधारी गुहा सोडून तिचा धिक्कार करीत तू उजेडात येण्यास तयार आहेस का ? तसा ये . मग आपण दोघे मिळून परस्परांना निर्दोष ठरवू आणि भूतकालीन मृत गुहा दोषी ठरवू . कारण गुहेतून बाहेर आल्यानंतर शिल्लक राहिलेली गुहा अंधेरी असली , तरी निरुपद्रवी असते !

मुस्लिम हे नेहमीच क्रूर पणे इतर धर्माशी वागले आहेत औरंगजेब पण त्यांचाच प्रतिनिधी. अकबर आपण जसा समजतो तसा नक्कीच नसणार पण त्या वेळी हिंदू मनानी पूर्ण खचले होते.महाराणा प्रताप,गुरु गोविंद सिंग यांनी प्रतिकार केला अन्यायाचा आणि हिंदूचा स्वाभिमान जगवण्याचा पाया रचला आणि महान मराठी योद्धा शिवाजी महाराजांनी त्या वर कळस चढवला . चारी patshahina हैराण करून सोडले . त्या साठी त्यांनी जातिभेदाचा नायनाट केला .सर्व जातीच्या लोकांना सन्मान दिला आणि हिंदू ची ऐकी निर्माण केली . आणि मुस्लिम राज्य सत्तेचा पूर्ण नायनाट त्यानंतर भारत मधून झालाच.ते अजुन 10, वर्ष जगले असते तर भारताचा इतिहास वेगळा असता .इंग्रज सुधा इथे राज्य करू शकले नसते. डाव्या लोकांना मुस्लिम विषयी सुधा प्रेम नाही भारतीय लोकशाहीत मुरखांची कमी नाही त्यामुळं औरंगजेब चा उदो उदो करून मुस्लिम ,आणि इतर ह्यांची vote bank तयार करणे ह्या साठी सर्व धडपड

अकबराला " द ग्रेट" हे विशषण लागले कारण अकबर याचा शब्दाचा अर्थच " द ग्रेट / थोर " असा होतो. अकबर हा तसा थोर नव्हता त्याने चित्तोडवर केलेला हल्ला / त्यातून म्हणे २४ मण जानवी वजन होईल इतक्या हिंदूंची राजपुतांची हत्या केली. व त्या जयाचे प्रतीक म्हणून फतेपूर सिक्रीला बुलंद दरवाजा बांधला . अकबरा / जोधा हे प्रकरण सिनेमावाल्यांनी जितके ग्लोरीफाय केले त्यापैकी किती खरे हा संशोधनाचा विषय आहे. शाहजहान ला औरंगजेबाने कैद केले याचे कारण आर्थीक होते. शहाजहान ने राज्याचा खजीना रीता केला . मात्र औरंगजेबाने केले तसे शहाजहान किंवा अकबराने मथुरे च्या मंदीराची मशीद बनवली नाही. किंवा कैलास लेणे तोडले नाही. औरंगजेबाच्या तुलनेत अकबर किंवा शहाजहान यांचा राजकीय वकूब कमीच असावा. भारताच्या इतिहासात औरंगजेब हा एकमेव राजा होता की त्याने अफगाण सीमेपासून ते म्यानमार पर्यंत भूभाग एका अमलाखाली आणला. मात्र तो गेल्या नंतर सारी व्यवस्था ढासळली. याचे कारण धर्मांधता नव्हे तर उत्तराधीकारी योग्य प्रकारे जोपासले गेले नाहीत. औरंगजेब हा त्याच्या इतर पूर्वजांप्रमाणे अय्याश नव्हता, तो राज्याच्या खजीन्यातून स्वतःच्या साठी कसलाही खर्च उचलायचा नाही. त्याने ज्या साम दाम दम्ड पद्धतीने राज्य वाढवले त्या ला तोड नाही