पैसा ह्यांचा 'सुख आहे तरी कुठे - शशिकांत पानट' हा लेख आठवला. 'सुखा'प्रमाणेच 'आनंद'ही आपल्या आजूबाजूलाच असतो फक्त तो शोधण्याची आणि उपभोगण्याची दृष्टी हवी. ह्या छायाचित्रात त्या चिमुकल्यापाशी 'ती' दृष्टी आहे. अभिनंदन.

पैसा ह्यांचा 'सुख आहे तरी कुठे - शशिकांत पानट' हा लेख आठवला. 'सुखा'प्रमाणेच 'आनंद'ही आपल्या आजूबाजूलाच असतो फक्त तो शोधण्याची आणि उपभोगण्याची दृष्टी हवी. ह्या छायाचित्रात त्या चिमुकल्यापाशी 'ती' दृष्टी आहे. अभिनंदन.

रूपक आवडले. पुढे वाचायला आवडले असते.

नीटसे कांही कळले नाही.

उत्तम लिहिलंय. समाजात अनेक क्षेत्रात चालणारी व्यक्तिपूजा, दांभिकता, समूहामागे जाण्याची वृत्ती रूपकात्मक मांडलीय.

कटू वास्तवाची झळझळीत अभिव्यक्ती. कथा अधुरी वाटली

रूपक आवडले. पुढे वाचायला आवडले असते.

नीटसे कांही कळले नाही.

उत्तम लिहिलंय. समाजात अनेक क्षेत्रात चालणारी व्यक्तिपूजा, दांभिकता, समूहामागे जाण्याची वृत्ती रूपकात्मक मांडलीय.

कटू वास्तवाची झळझळीत अभिव्यक्ती. कथा अधुरी वाटली

लेख आवडला. असेच लिहीत रहा मस्तपैकी!

डायरेक सीईओ? परिकथा वाटली.

कथा चांगली आहे पण 'ज्येष्ठांचा' निर्णय भावनिक वाटला. प्रत्यक्षात असे कधी घडत असेल ह्यावर विश्वास बसणे कठीण आहे.

आदर्शाची सुरेख कथा. प्रत्यक्षात असे घडेल तो सुदिन.

आवडली कथा !!

कथा आवडली!

वाटली

लेख आवडला. असेच लिहीत रहा मस्तपैकी!

डायरेक सीईओ? परिकथा वाटली.

कथा चांगली आहे पण 'ज्येष्ठांचा' निर्णय भावनिक वाटला. प्रत्यक्षात असे कधी घडत असेल ह्यावर विश्वास बसणे कठीण आहे.

आदर्शाची सुरेख कथा. प्रत्यक्षात असे घडेल तो सुदिन.

आवडली कथा !!

कथा आवडली!

वाटली

'सुख हे मानण्यावर असते' असे म्हणतात ते उगीच नाही. त्या मागे धावावे लागत नाही. आपल्या आजूबाजूलाच असते पण दुर्दैवाने दु:खालाच कवटाळून बसणार्‍या आपल्याला ते जाणवत नाही.

सरळ साधी छान कविता आवडली

तुझे आहे सारे तुझ्यापाशी १००% सत्य... आपल्यापाशी काय नाही आहे, ह्या पेक्षा काय आहे? ह्याची यादी मोठी असते.

आवडली

कविता आवडली.

छान आहे कविता

'सुख हे मानण्यावर असते' असे म्हणतात ते उगीच नाही. त्या मागे धावावे लागत नाही. आपल्या आजूबाजूलाच असते पण दुर्दैवाने दु:खालाच कवटाळून बसणार्‍या आपल्याला ते जाणवत नाही.

सरळ साधी छान कविता आवडली

तुझे आहे सारे तुझ्यापाशी १००% सत्य... आपल्यापाशी काय नाही आहे, ह्या पेक्षा काय आहे? ह्याची यादी मोठी असते.

आवडली

कविता आवडली.

छान आहे कविता

द्वारपालाचे पोट व दोन वक्ष यातून नंदीच्या मुखाचा होणारा भास खराच आहे. अप्रतिम शिल्पकला पाहून मन प्रसन्न झाले. गाडीत चक्क तीन कंडक्टर होते !(हि गोष्ट पीएमटी ला कधी लक्षात येईल, देव जाणे! येथे फक्त तीन दरवाजे हवे असतात!!!)

किती सुंदर , सहज ओघवते प्रवास वर्णन :) एका वेगळ्याच ठिकाणाचा परिचय दिल्याबद्दल धन्यवाद ४३ किमी ला ४तास लागलेले पाहून इथे हपिसातच घाम फुटला :)

नवीन माहिती मिळाली तुमच्या द्वारे.... धन्यवाद.

खरं तर या तलकडुची माहिती या आगोदर मी डीस्कवरी चॅनलवर जुलै महिन्यात दाखवलेली पाहिलेली होती. नदी वळण घेते त्याच्या आतल्याकडेला गाळ साठवण होते व बाहेरील बाजुला गाळ पसरवत नेते असा काहीसा त्यांचा माहितीचा आढावा होता. पण गावकर्यांनी त्याला दंत कथेचे रुप दिले असे तो माहिती देणारा सांगत होता.

मोठी आहे कथा किंवा वर्णन, काही म्हणा. देवळांची छायाचित्रे मस्त आहेत. लहानपणापासून मनांत 'तकलादू' हा शब्द घर करून आहे त्यामुळे 'तलकाडू' स्थापित करणयास जरा वेळ लागला. असो. प्रत्यक्ष 'तलकाडू' गावात राहायची वगैरे व्यवस्था आहे का? तिथे २ दिवस राहून निवांत फिरायचे म्हंटल्यास शक्य आहे का? वगैरे प्रश्न मनात पडले आहेत.

छायाचित्रे पाहून हे तलकाडू पाहण्याची इच्छा झाली आहे. एखाद्या दिवशी नक्कीच प्लॅन केला जाईल.

फोटो व वर्णन इतके छान केले आहेत की तुमच्याबरोबर मीही फिरत असल्यासारखे वाटले. शेवटी घरी पोहोचायला १ वाजला म्हणून "झाले कल्याण!" असेही म्हटले. ;)

नक्की जाणार.... मुंबई सोडल्यास इतर सगळ्या ठिकाणी प्रायव्हेट जीप करणेच योग्य. वेळ वाचतो आणि खाण्या-पिण्याची सोय चांगली होते.

एका नविन प्रेक्षणिय ठिकाणाची माहिती कळली ! एक एक करत यादी मारुतीच्या शेपटीसारखी वाढतच जात आहे... अख्खा भारत बघून होईल की नाही अशी धास्ती पडली आहे !

धन्यवाद, मित्रानो ! लेख आवडला व छान प्रतिसाद मिळाले, त्यामुळे या वर्षी माझ्या दिवाळी सणाचा आनंद द्विगुणीत झाला !

मंदिरांना रंग न फासल्याबद्दल कर्नाटक सरकारचे अभिनंदन!! फार छान झालय वर्णन अन मार्गदर्शनपर रेखाटन.

सुरेख आणि माहितीपूर्ण लेखन.

श्री. चौ.कोनाडा साहेब, अतिशय सुंदर आणि ओघवत्या शैलीत रेखाटलेले प्रवासवर्णन. खूप आवडले. अगदी तिथे फिरून आल्यासारखे वाटले. फोटोही छान आहेत. मंदिरे, द्वारपाल आणि नंदीमुख अप्रतिमच. कोण होते हे अज्ञात कलावंत कोणास ठाऊक. पण अलौकीक असा कायमचा ठेवा ठेवून गेलेत - पुढच्या अनेक पिढ्यांसाठी. पण आपण नतद्रष्ट ! साधे वेरूळ, अजिंठा नीट सांभाळता आले नाही.

प्रवासवर्णन सहज आणि ओघवते आहे. नवीन ठिकाण कळले. कधी पाहायला मिळेल, माहिती नाही!

प्रवासवर्णन आवडले, फोटो ही सुरेख आहेत :)

अतिशय ओघवत्या शैलीत लिहिलंय आणि फोटो पाहून प्रत्यक्ष जायची इच्छा झाली आहे!

वरील सर्वांप्रमाणेच म्हणते. अगदी ओघवते प्रवासवर्णन आणि छान फोटो. आवडले.

फोटो आवडले :)

धन्यवाद, वल्ली, बबन ताम्बे, आतिवास, सानिकास्वप्निल, पैसा, मधुरा देशपांडे आणी जुइ !

सुन्दर लेख आणि फोटो

मस्तच झालीये तुमची भटकंती. पण वयस्कर लोक आणि लहान मुलांना बरोबर घेउन सरकारी सेवेच्या भरवशावर असे धाडस परमुलुखात केलेत ह्याचे जास्त आश्चर्य वाटत राहिले वाचताना. एकटे फिरताना किंवा मित्रमंडळींबरोबर फिरताना फार प्लॅनिंग न करता असे फिरु शकतो. पण सहकूटूंब फिरताना बस चुकणे, जेवणाला उशीर होणे, फार उन लागणे, प्रवासात फसवले जाणे या गोष्टिंचा फार ताप होतो. म्हणजे या सगळ्यांचे खापर आपल्यावर फुटायची शक्यता असते/ वाढते.आणि त्यामुळे सहलीच्या आनंदाला उगीचच गालबोट लागते.

मस्त लिहिले आहेत. फोटोही आवडले.

हा लेख पाहिला गेला नाही. जबरी ठिकाण दिसतेय आणि गड-किल्ला नसल्याने कौटुंबीक सहलीस उत्तम. चांगला भक्कम/टिकाऊ लेख "तकलाडू"वर. नितवाचक नाखु

तलकाडू, तलकावेरीला चारेक वर्षांपूर्वी जाऊन आलो होतो, त्या आठवणी ताज्या झाल्या. हा सर्वच परिसर आणि मंदिरे अतिशय सुरेख आहेत. त्या वाळूच्या मार्गिकेतून अनवाणी जातांना अगदी शांत आणि प्रसन्न वाटले होते. किर्तीनारायण मंदिर अवशेष जुळवणीचे काम तेव्हाही सुरू होते. याप्रमाणेच कर्नाटकातील श्रवणबेळगोळ, बेलूर, हळेबीडू, ऐहोळ, पट्टडकल इ.ठिकाणे, तेथील मंदिर समूहे पहायलाच हवीत अशी आहेत, हंपी-बदामी बद्दल बोलायचे तर वेगळा लेख लिहावा लागेल.

लेख पुन्हा वाचायलायही तितकेच छान वाटले. कावेरी नदी व तिच्या पात्राभोवतीचे वाळवंट पाहून सुबुक्तिनच्या चिंचणी ताम्रपटातील नमनाची आठवण झाली. गिरिसुताहरयोरविभिन्नयो विहरतार्नियमार्थमवन्तु व:| सरसयावकभस्मविचित्रता स्त्रिपथगापुलिने पदपंक्तय: ||

धन्यवाद, प्रचेतस ! ताम्रपटाचा संदर्भ भारीय. शेवटी दिलेल्या संस्कृत ओळींचा अर्थ काय आहे ?

स्थळवर्णनाबरोबरच प्रवासवर्णनही छान आहे!

अतिशय सुरेख प्रकाशचित्रे आणि लिखाणाची शैली तर अप्रतिम. खूप काही शिकण्या सारखा आहे. असच मार्गदर्शन करत राहा, धन्यवाद.

ओघवत्या भाषेत लिहिलेले वर्णन सुंदर. दोन्ही दंतकथा रंजक. प्रचि पाहून जावेसे वाटते की वर्णन वाचून जावेसे वाटते हे सांगता नाही येणार. तिन्ही कंडक्टर्सना आणि वरच्या मजल्यावरून प्रवास करणार्‍यांना सलाम. आम्ही अजूनही कारवारला गेलो की अगोदर बसमध्ये बसतो आणि मग सहप्रवाशाला 'सुकेरी वयतां?' म्हणून विचारतों आणि हो म्हणाला तर बसतो नाहीतर उतरतो. हा लेख नजरेतून कसा काय सुटला याचे आश्चर्य करीत होतो. तारीख पाहिल्यावर उलगडा झाला. धागा वर काढणार्‍यांना धन्यवाद. मस्त लेखाबद्दल 'चौथा कोनाडां'ना धन्यवाद.

द्वारपालाचे पोट व दोन वक्ष यातून नंदीच्या मुखाचा होणारा भास खराच आहे. अप्रतिम शिल्पकला पाहून मन प्रसन्न झाले. गाडीत चक्क तीन कंडक्टर होते !(हि गोष्ट पीएमटी ला कधी लक्षात येईल, देव जाणे! येथे फक्त तीन दरवाजे हवे असतात!!!)

किती सुंदर , सहज ओघवते प्रवास वर्णन :) एका वेगळ्याच ठिकाणाचा परिचय दिल्याबद्दल धन्यवाद ४३ किमी ला ४तास लागलेले पाहून इथे हपिसातच घाम फुटला :)

नवीन माहिती मिळाली तुमच्या द्वारे.... धन्यवाद.

खरं तर या तलकडुची माहिती या आगोदर मी डीस्कवरी चॅनलवर जुलै महिन्यात दाखवलेली पाहिलेली होती. नदी वळण घेते त्याच्या आतल्याकडेला गाळ साठवण होते व बाहेरील बाजुला गाळ पसरवत नेते असा काहीसा त्यांचा माहितीचा आढावा होता. पण गावकर्यांनी त्याला दंत कथेचे रुप दिले असे तो माहिती देणारा सांगत होता.

मोठी आहे कथा किंवा वर्णन, काही म्हणा. देवळांची छायाचित्रे मस्त आहेत. लहानपणापासून मनांत 'तकलादू' हा शब्द घर करून आहे त्यामुळे 'तलकाडू' स्थापित करणयास जरा वेळ लागला. असो. प्रत्यक्ष 'तलकाडू' गावात राहायची वगैरे व्यवस्था आहे का? तिथे २ दिवस राहून निवांत फिरायचे म्हंटल्यास शक्य आहे का? वगैरे प्रश्न मनात पडले आहेत.

छायाचित्रे पाहून हे तलकाडू पाहण्याची इच्छा झाली आहे. एखाद्या दिवशी नक्कीच प्लॅन केला जाईल.

फोटो व वर्णन इतके छान केले आहेत की तुमच्याबरोबर मीही फिरत असल्यासारखे वाटले. शेवटी घरी पोहोचायला १ वाजला म्हणून "झाले कल्याण!" असेही म्हटले. ;)

नक्की जाणार.... मुंबई सोडल्यास इतर सगळ्या ठिकाणी प्रायव्हेट जीप करणेच योग्य. वेळ वाचतो आणि खाण्या-पिण्याची सोय चांगली होते.

एका नविन प्रेक्षणिय ठिकाणाची माहिती कळली ! एक एक करत यादी मारुतीच्या शेपटीसारखी वाढतच जात आहे... अख्खा भारत बघून होईल की नाही अशी धास्ती पडली आहे !

धन्यवाद, मित्रानो ! लेख आवडला व छान प्रतिसाद मिळाले, त्यामुळे या वर्षी माझ्या दिवाळी सणाचा आनंद द्विगुणीत झाला !

मंदिरांना रंग न फासल्याबद्दल कर्नाटक सरकारचे अभिनंदन!! फार छान झालय वर्णन अन मार्गदर्शनपर रेखाटन.

सुरेख आणि माहितीपूर्ण लेखन.

श्री. चौ.कोनाडा साहेब, अतिशय सुंदर आणि ओघवत्या शैलीत रेखाटलेले प्रवासवर्णन. खूप आवडले. अगदी तिथे फिरून आल्यासारखे वाटले. फोटोही छान आहेत. मंदिरे, द्वारपाल आणि नंदीमुख अप्रतिमच. कोण होते हे अज्ञात कलावंत कोणास ठाऊक. पण अलौकीक असा कायमचा ठेवा ठेवून गेलेत - पुढच्या अनेक पिढ्यांसाठी. पण आपण नतद्रष्ट ! साधे वेरूळ, अजिंठा नीट सांभाळता आले नाही.

प्रवासवर्णन सहज आणि ओघवते आहे. नवीन ठिकाण कळले. कधी पाहायला मिळेल, माहिती नाही!

प्रवासवर्णन आवडले, फोटो ही सुरेख आहेत :)

अतिशय ओघवत्या शैलीत लिहिलंय आणि फोटो पाहून प्रत्यक्ष जायची इच्छा झाली आहे!

वरील सर्वांप्रमाणेच म्हणते. अगदी ओघवते प्रवासवर्णन आणि छान फोटो. आवडले.

फोटो आवडले :)

धन्यवाद, वल्ली, बबन ताम्बे, आतिवास, सानिकास्वप्निल, पैसा, मधुरा देशपांडे आणी जुइ !

सुन्दर लेख आणि फोटो

मस्तच झालीये तुमची भटकंती. पण वयस्कर लोक आणि लहान मुलांना बरोबर घेउन सरकारी सेवेच्या भरवशावर असे धाडस परमुलुखात केलेत ह्याचे जास्त आश्चर्य वाटत राहिले वाचताना. एकटे फिरताना किंवा मित्रमंडळींबरोबर फिरताना फार प्लॅनिंग न करता असे फिरु शकतो. पण सहकूटूंब फिरताना बस चुकणे, जेवणाला उशीर होणे, फार उन लागणे, प्रवासात फसवले जाणे या गोष्टिंचा फार ताप होतो. म्हणजे या सगळ्यांचे खापर आपल्यावर फुटायची शक्यता असते/ वाढते.आणि त्यामुळे सहलीच्या आनंदाला उगीचच गालबोट लागते.

मस्त लिहिले आहेत. फोटोही आवडले.

हा लेख पाहिला गेला नाही. जबरी ठिकाण दिसतेय आणि गड-किल्ला नसल्याने कौटुंबीक सहलीस उत्तम. चांगला भक्कम/टिकाऊ लेख "तकलाडू"वर. नितवाचक नाखु

तलकाडू, तलकावेरीला चारेक वर्षांपूर्वी जाऊन आलो होतो, त्या आठवणी ताज्या झाल्या. हा सर्वच परिसर आणि मंदिरे अतिशय सुरेख आहेत. त्या वाळूच्या मार्गिकेतून अनवाणी जातांना अगदी शांत आणि प्रसन्न वाटले होते. किर्तीनारायण मंदिर अवशेष जुळवणीचे काम तेव्हाही सुरू होते. याप्रमाणेच कर्नाटकातील श्रवणबेळगोळ, बेलूर, हळेबीडू, ऐहोळ, पट्टडकल इ.ठिकाणे, तेथील मंदिर समूहे पहायलाच हवीत अशी आहेत, हंपी-बदामी बद्दल बोलायचे तर वेगळा लेख लिहावा लागेल.

लेख पुन्हा वाचायलायही तितकेच छान वाटले. कावेरी नदी व तिच्या पात्राभोवतीचे वाळवंट पाहून सुबुक्तिनच्या चिंचणी ताम्रपटातील नमनाची आठवण झाली. गिरिसुताहरयोरविभिन्नयो विहरतार्नियमार्थमवन्तु व:| सरसयावकभस्मविचित्रता स्त्रिपथगापुलिने पदपंक्तय: ||

धन्यवाद, प्रचेतस ! ताम्रपटाचा संदर्भ भारीय. शेवटी दिलेल्या संस्कृत ओळींचा अर्थ काय आहे ?

स्थळवर्णनाबरोबरच प्रवासवर्णनही छान आहे!

अतिशय सुरेख प्रकाशचित्रे आणि लिखाणाची शैली तर अप्रतिम. खूप काही शिकण्या सारखा आहे. असच मार्गदर्शन करत राहा, धन्यवाद.

ओघवत्या भाषेत लिहिलेले वर्णन सुंदर. दोन्ही दंतकथा रंजक. प्रचि पाहून जावेसे वाटते की वर्णन वाचून जावेसे वाटते हे सांगता नाही येणार. तिन्ही कंडक्टर्सना आणि वरच्या मजल्यावरून प्रवास करणार्‍यांना सलाम. आम्ही अजूनही कारवारला गेलो की अगोदर बसमध्ये बसतो आणि मग सहप्रवाशाला 'सुकेरी वयतां?' म्हणून विचारतों आणि हो म्हणाला तर बसतो नाहीतर उतरतो. हा लेख नजरेतून कसा काय सुटला याचे आश्चर्य करीत होतो. तारीख पाहिल्यावर उलगडा झाला. धागा वर काढणार्‍यांना धन्यवाद. मस्त लेखाबद्दल 'चौथा कोनाडां'ना धन्यवाद.

अजूनही मिरासदारी वाचताना तेवढेच हसू फुटते , आणि तेवढेच अंतर्मुख व्हायला होते मिरासदारीची जादू काही वेगळीच हे नक्की

'दमां'चे लिखाण मन गुंतवून ठेवणारे असते. एकदा सुरु केलेले पुस्तक संपवत नाही तो पर्यंत अस्वस्थ वाटते. ग्रामीण जीवनाची फार जवळून ओळख होते. खेडेगावातील चित्र वेगळे असले तरी परके वाटत नाही उलट त्यांच्या साधेपणाचा हेवाच वाटतो.

फार ओघवते लिहिले आहे. दमा हे आवडते लेखक आहेतच. पण

काहींना कदाचित त्यामुळे त्यांच्या कथेत साहित्यिक मूल्य कमी आहे असे वाटू शकते. मुळात प्रत्येक साहित्यात काहीतरी तत्वज्ञान असले पाहिजे, काहीतरी संदेश असला पाहिजे हा अट्टहासच का? काही साहित्य केवळ निखळ आनंदासाठी सुद्धा असू शकते. तसेही माणसाला जगण्यासाठी शंभरात नव्याण्णव वेळा या निखळ आनंदाची गरज असते आणि कधी एखादे वेळेस तत्वज्ञानाची गरज भासते. मिरासदार निखळ आनंदाची गरज व्यवस्थित पूर्ण करतात.

ह्याच्या अनुषंगाने येणारे मुद्दे म्हणजे 'दमां'ची कथा हे करत नाही, ते करत नाही हे किंचित जास्तवेळा येते आणि थोडासा रसभंग होतो. 'दमा' आणि इतरही विनोदी लेखनप्रकार हाताळणार्‍या लेखकांना साहित्यिक म्हणून अभिजनांनी काहीशी नाके मुरडली. पण तुम्हांआम्हांसारख्या त्यांच्या चाहत्यांना त्यामुळे काहीच फरक पडत नाही हे जास्त महत्त्वाचे. बाकी लेख प्रचंड सुंदर लिहिलाय हेवेसांनल! धन्यवाद!

मिरासदार कथा सांगत नाहीत तर ते कथा दाखवितात. त्यांचे निवेदन हे दृक माध्यमाच्या अधिक जवळ जाणारे असते. कदाचित याच कारणाने मिरासदार ‘एक डाव भुताचा’ किंवा ‘गोष्ट धमाल नाम्याची’ यासारख्या धमाल विनोदी चित्रपटांची पटकथा सहज लिहू शकले असतील. सासु सुनेच्या दुष्ट चक्रात अडकलेल्या टिव्हीला सोडवायला पटकथेसारख्या लिहिलेल्या मिरासदारांच्या कथा कदाचित उपयोगी पडू शकतील. शंभर टक्के सहमत. सध्या विनोदाच्या नावाखाली जो हास्यास्पद गोंधळ सगळ्या वाहिन्यांवर चाललेला असतो, त्याला मिरासदारांच्या कथा नक्कीच सुसह्य करू शकतील. पण कोणत्याही वाहिन्यांच्या कार्यक्रम निवड करणा-या अधिका-यांचा अाणि अकलेचा काही संबंध नसला पाहिजे अशी प्राथमिक अट असल्यामुळे तसे होणे कठीणच दिसते.

कथा एकेक करून आठवत गेल्या. छान वाटले.

'मिरासदारी' चे सुबक रसग्रहण ! 'माझ्या बापाची पेन्ड' सर्वात जास्त आवडीची. अजूनही वारंवार वाचायला आवडते.

सुंदर रसग्रहण, माझ्या काकुला मिरासदार शिकवायला होते (कदाचित गरवारे कॉलेज) ती अजुनही त्यांच्या आठवणी सांगत असते. ग्रामीण विनोदी कथांमधे मिरासदारांचा हातखंडा आहेच. मात्र मिरासदारीमधल्याच 'कोणे एके काळी', 'स्पर्श', 'गवत' वगैरे गंभीर कथा वाचल्या तरी त्यादेखिल तितक्याच ताकदीने लिहिल्या आहेत. तेवढ्याच परिणामकारक आहेत.

१ नंबर... मला त्यांची एक कथा खूप आवडते.सुदैवाने त्यांचे कथाकथन "यु ट्युब" वर उपलब्ध असल्याने कधी कंटाळा आलाच तर लगेच कथेच आस्वाद पण घेता येतो. तुम्हाला पण ही कथा नक्की आवडेल. लिंक देत आहे... https://www.youtube.com/watch?v=pQnXz7IcCBo

माझेसुद्धा आवडते लेखक :)

मिरासदार स्वतः त्यांची कथा फार सफाईने सादर करीत. एकूणात त्यांचे " ते" त्रिकूट फार उच्च दर्जाचे होते. सलाम !

मिरासदार अत्यंत आवडते लेखक. द.मा., शंकर पाटील आणि व्यंकटेश माडगुळकर यांना प्रत्यक्ष पाहण्यचे भाग्य लाभले आहे. त्यानंतर मिरासदारांच्या कथांनी खूप हसवले आहे. त्यातली एकाच वेळी बेरकी आणि निरागस असणारी पात्रे अत्यंत जिवंत वाटतात. मिरासदारांच्या सगळ्या कथा अतिशय चित्रदर्शी असल्या तरी त्यांना पडद्यावर न्याय देईल असा समर्थ निर्माता दिग्दर्शक मराठीत आहे का, असेल तरी व्यावसायिक गणिते जुळवताना त्या कथांचे काय होईल असे अनेक प्रश्न पडतात. लिखाण अतिशय सुंदर झालंय. धन्यवाद!

माझ्या बापाची पेंड ऑल टाईम फेव्हरीट आहे :) मस्तं लिहिले आहे, लेख आवडला.

चांगला लेख. द. मा. हे आवडत्या लेखकांपैकी एक आहेत.

छान लेख. अगदी नेमकेपणाने मांडलं आहे. :) मला (नागु गवळी आणि त्याची) झोप ही कथा वाचताना चक्क हसुन हसुन बेजार होउन मध्येच वाचन थांबवाव लागलेलं. झोपेचा व्हायरल फेव्हर आमच्या चारही रुम पार्टनरना झालेला.

धन्यवाद झकासराव काल झोप ही कथा परत वाचली. साऱ्या वाचकांचे धन्यवाद आजही मिरासदारांच्या कथा आणि त्यांच्या कथेविषयी वाचले जाते हेच मिरासदारांच्या कथेचे यश आहे.

अजूनही मिरासदारी वाचताना तेवढेच हसू फुटते , आणि तेवढेच अंतर्मुख व्हायला होते मिरासदारीची जादू काही वेगळीच हे नक्की

'दमां'चे लिखाण मन गुंतवून ठेवणारे असते. एकदा सुरु केलेले पुस्तक संपवत नाही तो पर्यंत अस्वस्थ वाटते. ग्रामीण जीवनाची फार जवळून ओळख होते. खेडेगावातील चित्र वेगळे असले तरी परके वाटत नाही उलट त्यांच्या साधेपणाचा हेवाच वाटतो.

फार ओघवते लिहिले आहे. दमा हे आवडते लेखक आहेतच. पण

काहींना कदाचित त्यामुळे त्यांच्या कथेत साहित्यिक मूल्य कमी आहे असे वाटू शकते. मुळात प्रत्येक साहित्यात काहीतरी तत्वज्ञान असले पाहिजे, काहीतरी संदेश असला पाहिजे हा अट्टहासच का? काही साहित्य केवळ निखळ आनंदासाठी सुद्धा असू शकते. तसेही माणसाला जगण्यासाठी शंभरात नव्याण्णव वेळा या निखळ आनंदाची गरज असते आणि कधी एखादे वेळेस तत्वज्ञानाची गरज भासते. मिरासदार निखळ आनंदाची गरज व्यवस्थित पूर्ण करतात.

ह्याच्या अनुषंगाने येणारे मुद्दे म्हणजे 'दमां'ची कथा हे करत नाही, ते करत नाही हे किंचित जास्तवेळा येते आणि थोडासा रसभंग होतो. 'दमा' आणि इतरही विनोदी लेखनप्रकार हाताळणार्‍या लेखकांना साहित्यिक म्हणून अभिजनांनी काहीशी नाके मुरडली. पण तुम्हांआम्हांसारख्या त्यांच्या चाहत्यांना त्यामुळे काहीच फरक पडत नाही हे जास्त महत्त्वाचे. बाकी लेख प्रचंड सुंदर लिहिलाय हेवेसांनल! धन्यवाद!

मिरासदार कथा सांगत नाहीत तर ते कथा दाखवितात. त्यांचे निवेदन हे दृक माध्यमाच्या अधिक जवळ जाणारे असते. कदाचित याच कारणाने मिरासदार ‘एक डाव भुताचा’ किंवा ‘गोष्ट धमाल नाम्याची’ यासारख्या धमाल विनोदी चित्रपटांची पटकथा सहज लिहू शकले असतील. सासु सुनेच्या दुष्ट चक्रात अडकलेल्या टिव्हीला सोडवायला पटकथेसारख्या लिहिलेल्या मिरासदारांच्या कथा कदाचित उपयोगी पडू शकतील. शंभर टक्के सहमत. सध्या विनोदाच्या नावाखाली जो हास्यास्पद गोंधळ सगळ्या वाहिन्यांवर चाललेला असतो, त्याला मिरासदारांच्या कथा नक्कीच सुसह्य करू शकतील. पण कोणत्याही वाहिन्यांच्या कार्यक्रम निवड करणा-या अधिका-यांचा अाणि अकलेचा काही संबंध नसला पाहिजे अशी प्राथमिक अट असल्यामुळे तसे होणे कठीणच दिसते.

कथा एकेक करून आठवत गेल्या. छान वाटले.

'मिरासदारी' चे सुबक रसग्रहण ! 'माझ्या बापाची पेन्ड' सर्वात जास्त आवडीची. अजूनही वारंवार वाचायला आवडते.

सुंदर रसग्रहण, माझ्या काकुला मिरासदार शिकवायला होते (कदाचित गरवारे कॉलेज) ती अजुनही त्यांच्या आठवणी सांगत असते. ग्रामीण विनोदी कथांमधे मिरासदारांचा हातखंडा आहेच. मात्र मिरासदारीमधल्याच 'कोणे एके काळी', 'स्पर्श', 'गवत' वगैरे गंभीर कथा वाचल्या तरी त्यादेखिल तितक्याच ताकदीने लिहिल्या आहेत. तेवढ्याच परिणामकारक आहेत.

१ नंबर... मला त्यांची एक कथा खूप आवडते.सुदैवाने त्यांचे कथाकथन "यु ट्युब" वर उपलब्ध असल्याने कधी कंटाळा आलाच तर लगेच कथेच आस्वाद पण घेता येतो. तुम्हाला पण ही कथा नक्की आवडेल. लिंक देत आहे... https://www.youtube.com/watch?v=pQnXz7IcCBo

माझेसुद्धा आवडते लेखक :)

मिरासदार स्वतः त्यांची कथा फार सफाईने सादर करीत. एकूणात त्यांचे " ते" त्रिकूट फार उच्च दर्जाचे होते. सलाम !

मिरासदार अत्यंत आवडते लेखक. द.मा., शंकर पाटील आणि व्यंकटेश माडगुळकर यांना प्रत्यक्ष पाहण्यचे भाग्य लाभले आहे. त्यानंतर मिरासदारांच्या कथांनी खूप हसवले आहे. त्यातली एकाच वेळी बेरकी आणि निरागस असणारी पात्रे अत्यंत जिवंत वाटतात. मिरासदारांच्या सगळ्या कथा अतिशय चित्रदर्शी असल्या तरी त्यांना पडद्यावर न्याय देईल असा समर्थ निर्माता दिग्दर्शक मराठीत आहे का, असेल तरी व्यावसायिक गणिते जुळवताना त्या कथांचे काय होईल असे अनेक प्रश्न पडतात. लिखाण अतिशय सुंदर झालंय. धन्यवाद!

माझ्या बापाची पेंड ऑल टाईम फेव्हरीट आहे :) मस्तं लिहिले आहे, लेख आवडला.

चांगला लेख. द. मा. हे आवडत्या लेखकांपैकी एक आहेत.

छान लेख. अगदी नेमकेपणाने मांडलं आहे. :) मला (नागु गवळी आणि त्याची) झोप ही कथा वाचताना चक्क हसुन हसुन बेजार होउन मध्येच वाचन थांबवाव लागलेलं. झोपेचा व्हायरल फेव्हर आमच्या चारही रुम पार्टनरना झालेला.

धन्यवाद झकासराव काल झोप ही कथा परत वाचली. साऱ्या वाचकांचे धन्यवाद आजही मिरासदारांच्या कथा आणि त्यांच्या कथेविषयी वाचले जाते हेच मिरासदारांच्या कथेचे यश आहे.

पेठकर काका..हा लेख लिहिण्यासाठी नक्की कोणाकोणाच्या घरी सर्व्हे करुन लिहीलाय ? बर्‍याच ठिकाणी बरोब्बर नेम धरुन हाणलय तुम्ही

व्वा! सगळेे काही डोळ्यासमोर घडत आहे असे मस्त लिखाण! एखाद्या चित्रपटाच्या पटकथा लेखकालाही लाजवेल असे...... आपल्या वजनदार व्यक्तिमत्वाचे छुपे राज कळले हो!

हाहा भारी लिहिलंय

मान गये उस्ताद !!

टॉम अँड जेरीकथा मस्त रवीवार व्रत कथा

क्लास. रविवारी दुपारी झोपायला मिळावे म्हणुन मीसुद्धा काहीही करायला तयार असतो. बाकी बायकोच्या असल्या गेमांमध्ये मी अजुन खुपच सहजपणे अडकतो, अडकताना कळतपण नाही आणि नंतर एकदम रेफरन्स लागतो. तुमच्या लेखातुन यावर मात करायचे थोडे धागे-दोरे, उपयुक्त शिकवणी मिळाली आहे त्यामुळे आभार. हॉटेलमधुन चापुन घरी काही न सांगता नेहमीसारखे जेवणे म्हणजे लई डेरिंगचे काम पण ते आता जमते असो. तुमचे प्रतिसाद आणि पाकृ नेहमी बघतो आणि आवडीने वाचतो. पण या लेखाच्या निमित्ताने तुम्ही असे लेख वरचेवर लिहावे अशी विनंती करतो.

रविवार सर्वार्थाने चांगला गेला.

सोमवार कसा गेला? ;-) मस्त आणि खुसखुशीत लेख. पण तुम्ही फारच पत्ते उघड केले आहेत राव. आता आमच्यासारख्यांचं काय व्हायचं? हाहाहाहा!

मस्त खुसखुषीत लेख! मजा आली. बर्‍याच वाचकांना खूप डावपेच (आणि तोंडघशी पडणं) ओळखीचे वाटले असणार! गेल्याच रविवारी पाहुण्यांच्या सोबतीने 'वार्‍यावरच्या वराती'चं शंभरावं पारायण झालं होतं, त्यामुळे रविवारचं वर्णन आधिक भावलं. (ओ शेठ, आंगोली करताव ना!)

खुसखुशीत झाले आहे लेखन.

खु खु खुळ्या रविवारची खु खुसखुशीत कहाणी

मस्तच... एकदम खुमासदार लेख :) :)

मस्त खुमासदार लिखाण ! तुमचा हा पैलूही खूप आवडला ! और आने देव.

वा !!

मस्त.

मला शाहरुख अजिबात आवडत नाही. मला पण..

खुसखुशीत

तुमचं निरीक्षण+लेखन शैली =ढासू. बाहेर मित्रांबरोबर जाऊन काही मौजमजा करण्यासाठी कुणाला इतक्या बुध्दिबळाच्या चाली रचाव्या लागत असतील तर त्यांच्याविषयी सहानुभूती वाटतेय. काही संवाद वाचतांना रेडिओवरच्या पुन्हा प्रपंच श्रुतिका, त्यातली मिनीटली टेकाडे, पंत, आणि रविंद्र पिंगे शंना, बाळ कुडतरकर या सर्वाँची आठवण झाली. माझ्या भटकंतीला माझी सौ नेहमीच प्रोत्साहन देतेच परंतू कधी "बऱ्याच दिवसांत कुठे गेला नाहीत ?"अशी सुरवात तिने केली की मी लगेच ओळखतो मैत्रिणींचा अड्डा जमणार आहे. नऊ दहा वाजले असतील तर मी लगेच पडत्या फळाची आज्ञा घेऊन सैक भरायला घेतो. तिकडे फोनवरचे बोलणे ऐकू येते "अगं आजच ग्रहण सुटतंय उद्या संध्याकाळी येतील."

अगं आजच ग्रहण सुटतंय उद्या संध्याकाळी येतील. हा: हा: हा: घरोघरी गॅसच्या चुली.. हे ललित लेखन आहे.

पाकृ विभागाबाहेर पण नियमीत लेखन करा. लै झक्कास लिहीलय.

आह्हा! अभ्यंगस्नान नि फराळासोबत असल्या खुसखुशीत लेखांशिवाय दिवाळी पूर्ण होतच नाही. उत्तम खुमासदार लेखनशैली. मजा आ गया! :)

खुसखुशीत लेख!

विजुभाऊ, आयुर्हित, स्पा, माम्लेदारचा पन्खा, नाद खुळा, सौंदाळा, स्वॅप्स, बहुगुणी, रेवती, स्नेहांकिता, सुहास झेले, इस्पीकचा एक्का, खटपट्या, जेपी, मुक्त विहारि, सविता००१, कंजूस, अत्रुप्त आत्मा, मेघवेडा आणि पैसा....सर्वांना मनःपूर्वक धन्यवाद. पाकृ विभागाबाहेर पण नियमीत लेखन करा. श्री. मन्द्या, पाकृविभागा बाहेर माझ्या अनेक आवडत्या विषयांवर (आणि ज्यात 'आपल्याला काही कळतं' असं मला वाटतं) मी प्रतिक्रिया देत असतोच. बाकी, वेळेची गणितं जमत नसल्याने, जास्त लेखन होत नाही. पण पुन्हा प्रयत्न करेनच. धन्यवाद.

आवडलाच! :) -रंगा

मस्त लेख महागाइ फार वाढत चालली असे दिसते. त्यातल्या त्याक बीयरची किंमत तर जरा जास्तीच. एक दोन बीयरसाठी चक्क शाहरुखला झेलायच म्हणजे काय? जरा जास्तच होते.

आवडला!!

ते 'अक्षय बिअर बार' हे नाव फारच आवडल्या गेल्या आहे हे सांगायचं राहिलंच! ;-)

मस्त खुसखुशीत लेखन काकांनी मनापासून लिहिले आहे.

बिचारा आत्मुस!! फुकटात त्याला फ्लॅट घ्यायला लागला असेल!! काय काय कलट्या मारता हो!

मस्त :)

लेखन आवडले काका खुसखुशीत :)

लेख आवडला, पेठकरकाका!

मस्तच लिहिलं आहे...और आने दो.

मस्त.

लेख आवडला

चतुरंग, मित्रहो, जुइ, निनाद मुक्काम प... , aparna akshay, ऋषिकेश, सानिकास्वप्निल, पिवळा डांबिस, दिपक.कुवेत, वैशाली हसमनीस आणि मोहनराव आपल्या प्रोत्साहनपर प्रतिक्रियांबद्दल अनेकानेक धन्यवाद. स्वॅप्स - ५ सेकंदात सुचलेलं नांव आहे ते. ह्यालाच 'आंतरीक उर्मी' म्हणत असावेत. *smile*

रविवारवरचा हा लेख रविवारी संध्याकाळी निवांतपणे वाचला. खूप आवडला.

मस्त खुसखुशीत लेखन..

श्रीरंग_जोशी आणि Maharani धन्यवाद.

मस्त

पेठकर काका..हा लेख लिहिण्यासाठी नक्की कोणाकोणाच्या घरी सर्व्हे करुन लिहीलाय ? बर्‍याच ठिकाणी बरोब्बर नेम धरुन हाणलय तुम्ही

व्वा! सगळेे काही डोळ्यासमोर घडत आहे असे मस्त लिखाण! एखाद्या चित्रपटाच्या पटकथा लेखकालाही लाजवेल असे...... आपल्या वजनदार व्यक्तिमत्वाचे छुपे राज कळले हो!

हाहा भारी लिहिलंय

मान गये उस्ताद !!

टॉम अँड जेरीकथा मस्त रवीवार व्रत कथा

क्लास. रविवारी दुपारी झोपायला मिळावे म्हणुन मीसुद्धा काहीही करायला तयार असतो. बाकी बायकोच्या असल्या गेमांमध्ये मी अजुन खुपच सहजपणे अडकतो, अडकताना कळतपण नाही आणि नंतर एकदम रेफरन्स लागतो. तुमच्या लेखातुन यावर मात करायचे थोडे धागे-दोरे, उपयुक्त शिकवणी मिळाली आहे त्यामुळे आभार. हॉटेलमधुन चापुन घरी काही न सांगता नेहमीसारखे जेवणे म्हणजे लई डेरिंगचे काम पण ते आता जमते असो. तुमचे प्रतिसाद आणि पाकृ नेहमी बघतो आणि आवडीने वाचतो. पण या लेखाच्या निमित्ताने तुम्ही असे लेख वरचेवर लिहावे अशी विनंती करतो.

रविवार सर्वार्थाने चांगला गेला.

सोमवार कसा गेला? ;-) मस्त आणि खुसखुशीत लेख. पण तुम्ही फारच पत्ते उघड केले आहेत राव. आता आमच्यासारख्यांचं काय व्हायचं? हाहाहाहा!

मस्त खुसखुषीत लेख! मजा आली. बर्‍याच वाचकांना खूप डावपेच (आणि तोंडघशी पडणं) ओळखीचे वाटले असणार! गेल्याच रविवारी पाहुण्यांच्या सोबतीने 'वार्‍यावरच्या वराती'चं शंभरावं पारायण झालं होतं, त्यामुळे रविवारचं वर्णन आधिक भावलं. (ओ शेठ, आंगोली करताव ना!)

खुसखुशीत झाले आहे लेखन.

खु खु खुळ्या रविवारची खु खुसखुशीत कहाणी

मस्तच... एकदम खुमासदार लेख :) :)

मस्त खुमासदार लिखाण ! तुमचा हा पैलूही खूप आवडला ! और आने देव.

वा !!

मस्त.

मला शाहरुख अजिबात आवडत नाही. मला पण..

खुसखुशीत

तुमचं निरीक्षण+लेखन शैली =ढासू. बाहेर मित्रांबरोबर जाऊन काही मौजमजा करण्यासाठी कुणाला इतक्या बुध्दिबळाच्या चाली रचाव्या लागत असतील तर त्यांच्याविषयी सहानुभूती वाटतेय. काही संवाद वाचतांना रेडिओवरच्या पुन्हा प्रपंच श्रुतिका, त्यातली मिनीटली टेकाडे, पंत, आणि रविंद्र पिंगे शंना, बाळ कुडतरकर या सर्वाँची आठवण झाली. माझ्या भटकंतीला माझी सौ नेहमीच प्रोत्साहन देतेच परंतू कधी "बऱ्याच दिवसांत कुठे गेला नाहीत ?"अशी सुरवात तिने केली की मी लगेच ओळखतो मैत्रिणींचा अड्डा जमणार आहे. नऊ दहा वाजले असतील तर मी लगेच पडत्या फळाची आज्ञा घेऊन सैक भरायला घेतो. तिकडे फोनवरचे बोलणे ऐकू येते "अगं आजच ग्रहण सुटतंय उद्या संध्याकाळी येतील."

अगं आजच ग्रहण सुटतंय उद्या संध्याकाळी येतील. हा: हा: हा: घरोघरी गॅसच्या चुली.. हे ललित लेखन आहे.

पाकृ विभागाबाहेर पण नियमीत लेखन करा. लै झक्कास लिहीलय.

आह्हा! अभ्यंगस्नान नि फराळासोबत असल्या खुसखुशीत लेखांशिवाय दिवाळी पूर्ण होतच नाही. उत्तम खुमासदार लेखनशैली. मजा आ गया! :)

खुसखुशीत लेख!

विजुभाऊ, आयुर्हित, स्पा, माम्लेदारचा पन्खा, नाद खुळा, सौंदाळा, स्वॅप्स, बहुगुणी, रेवती, स्नेहांकिता, सुहास झेले, इस्पीकचा एक्का, खटपट्या, जेपी, मुक्त विहारि, सविता००१, कंजूस, अत्रुप्त आत्मा, मेघवेडा आणि पैसा....सर्वांना मनःपूर्वक धन्यवाद. पाकृ विभागाबाहेर पण नियमीत लेखन करा. श्री. मन्द्या, पाकृविभागा बाहेर माझ्या अनेक आवडत्या विषयांवर (आणि ज्यात 'आपल्याला काही कळतं' असं मला वाटतं) मी प्रतिक्रिया देत असतोच. बाकी, वेळेची गणितं जमत नसल्याने, जास्त लेखन होत नाही. पण पुन्हा प्रयत्न करेनच. धन्यवाद.

आवडलाच! :) -रंगा

मस्त लेख महागाइ फार वाढत चालली असे दिसते. त्यातल्या त्याक बीयरची किंमत तर जरा जास्तीच. एक दोन बीयरसाठी चक्क शाहरुखला झेलायच म्हणजे काय? जरा जास्तच होते.

आवडला!!

ते 'अक्षय बिअर बार' हे नाव फारच आवडल्या गेल्या आहे हे सांगायचं राहिलंच! ;-)

मस्त खुसखुशीत लेखन काकांनी मनापासून लिहिले आहे.

बिचारा आत्मुस!! फुकटात त्याला फ्लॅट घ्यायला लागला असेल!! काय काय कलट्या मारता हो!

मस्त :)

लेखन आवडले काका खुसखुशीत :)

लेख आवडला, पेठकरकाका!

मस्तच लिहिलं आहे...और आने दो.

मस्त.

लेख आवडला

चतुरंग, मित्रहो, जुइ, निनाद मुक्काम प... , aparna akshay, ऋषिकेश, सानिकास्वप्निल, पिवळा डांबिस, दिपक.कुवेत, वैशाली हसमनीस आणि मोहनराव आपल्या प्रोत्साहनपर प्रतिक्रियांबद्दल अनेकानेक धन्यवाद. स्वॅप्स - ५ सेकंदात सुचलेलं नांव आहे ते. ह्यालाच 'आंतरीक उर्मी' म्हणत असावेत. *smile*

रविवारवरचा हा लेख रविवारी संध्याकाळी निवांतपणे वाचला. खूप आवडला.

मस्त खुसखुशीत लेखन..

श्रीरंग_जोशी आणि Maharani धन्यवाद.

मस्त

अत्यंत स्तुत्य उपक्रम!! स्त्री सबला होवो म्हणजे नक्की काय होवो ह्याचे हे उदाहरण... पुस्तकी शिक्षणापेक्षा व्यवहारज्ञान जास्त महत्वाचे असते.. आपले पोस्ट ग्रॅजुएशन पर्यंतचे सगळे शिक्षण पाण्यात गेले आहे असं मला अनेकदा वाटतं.. हा लेख वाचुन परत एकदा आपण भिकार कामं करतो ह्याची जाणिव झाली... ह्या उपक्रमाशी आमची ओळख करुन दिल्या बद्दल मोदकचे शतशः आभार!!!

या प्रकल्पाची अतिशय सुरेख ओळख करून दिली आहेस मोदक! धन्यवाद.

एकदा वाचून प्रकल्पाचे गहिरे रंग उलगडणे अशक्य आहे. पुन्हा पुन्हा वाचावे लागेल. सर्वात शेवटचे चित्र अतिशय 'बोलके' आहे. संचित रॉय आणि त्यांच्या सहकार्‍यांना आदरपूर्वक नमस्कार.

भन्नाट मनुष्याने केलेले भन्नाट काम! शेवटचे छायाचित्र पाहून क्षणभर थबकले. या दिवाळीच्या भेटीबद्दल मोदकाचे आभार!

प्रशंसनिय हा शब्द खूsssप तोकडा पडत आहे इतके हे काम थोर आहे... __/\__

क्या बात है!

१६व्या फोटोतील (अंड्यांचे कॉर्‍यूगेटेड ट्रेज लावून भिंती sound-proof केल्यासारखं वाटतंय म्हणून) हा बहुतेक रेकॉर्डिंग स्टुडिओ वगैरे असावा, त्यातील स्त्रीच्या चेहेर्‍यावरील आत्मविश्वास सर्व प्रकल्पाचंच द्योतक असावं. शेवटचं ग्राफिकही अप्रतिम! सहभाग घेण्याच्या इच्छेने या कार्याची माहिती काही काळापूर्वी घेतली होती, तो अर्धा धागा पुन्हा पकडायला हवा याची आठवण करून दिल्याबद्दल मोदकरावांचे आभार. (अवांतरः या संस्थेशी संलग्न असलेल्या shoptelonia.com या हस्तकलेच्या वस्तूंच्या किंमती पाहून मात्र हबकलो होतो त्याची मात्र आठवण झाली :-) )

टेड talks मधून मला सर्वप्रथम ह्यांची माहिती मिळाली होती... अत्यंत स्तुत्य उपक्रम आणि त्याची उत्तमरित्या ओळख करून दिलीस रे. आवडला लेख :)

नेहमीप्रमाणेच एकदम वाचनीय आणि माहितीपुर्ण....

अत्यंत स्तुत्य उपक्रम!! स्त्री सबला होवो म्हणजे नक्की काय होवो ह्याचे हे उदाहरण... पुस्तकी शिक्षणापेक्षा व्यवहारज्ञान जास्त महत्वाचे असते.. आपले पोस्ट ग्रॅजुएशन पर्यंतचे सगळे शिक्षण पाण्यात गेले आहे असं मला अनेकदा वाटतं.. हा लेख वाचुन परत एकदा आपण भिकार कामं करतो ह्याची जाणिव झाली... ह्या उपक्रमाशी आमची ओळख करुन दिल्या बद्दल मोदकचे शतशः आभार!!!

या प्रकल्पाची अतिशय सुरेख ओळख करून दिली आहेस मोदक! धन्यवाद.

एकदा वाचून प्रकल्पाचे गहिरे रंग उलगडणे अशक्य आहे. पुन्हा पुन्हा वाचावे लागेल. सर्वात शेवटचे चित्र अतिशय 'बोलके' आहे. संचित रॉय आणि त्यांच्या सहकार्‍यांना आदरपूर्वक नमस्कार.

भन्नाट मनुष्याने केलेले भन्नाट काम! शेवटचे छायाचित्र पाहून क्षणभर थबकले. या दिवाळीच्या भेटीबद्दल मोदकाचे आभार!

प्रशंसनिय हा शब्द खूsssप तोकडा पडत आहे इतके हे काम थोर आहे... __/\__

क्या बात है!

१६व्या फोटोतील (अंड्यांचे कॉर्‍यूगेटेड ट्रेज लावून भिंती sound-proof केल्यासारखं वाटतंय म्हणून) हा बहुतेक रेकॉर्डिंग स्टुडिओ वगैरे असावा, त्यातील स्त्रीच्या चेहेर्‍यावरील आत्मविश्वास सर्व प्रकल्पाचंच द्योतक असावं. शेवटचं ग्राफिकही अप्रतिम! सहभाग घेण्याच्या इच्छेने या कार्याची माहिती काही काळापूर्वी घेतली होती, तो अर्धा धागा पुन्हा पकडायला हवा याची आठवण करून दिल्याबद्दल मोदकरावांचे आभार. (अवांतरः या संस्थेशी संलग्न असलेल्या shoptelonia.com या हस्तकलेच्या वस्तूंच्या किंमती पाहून मात्र हबकलो होतो त्याची मात्र आठवण झाली :-) )

टेड talks मधून मला सर्वप्रथम ह्यांची माहिती मिळाली होती... अत्यंत स्तुत्य उपक्रम आणि त्याची उत्तमरित्या ओळख करून दिलीस रे. आवडला लेख :)

नेहमीप्रमाणेच एकदम वाचनीय आणि माहितीपुर्ण....

सुंदर फोटो व माहिती. खमंग,खुसखुशीत बाकरवडी पाहून तोंडाला पाणी सुटले!

मस्तच! नक्की करून बघणार.

वा मस्त गं ईशा..करूँ बघीन एकदा...उकडून घ्यायचं माहीत नव्हतं..

पाकृच्या फोटोतील कोंथिंबिरीचे पान पाहिले की आमच्या मनात वेगळीच चलबिचल होते. नको त्या आठवणी! बाकी बाकरवडी हा एकदम आवडता प्रकार! कोणी करून खायला घातल्यास किती बरं होईल! बोलवा रे बोलवा मला जरा!

दिवाळी फराळातील वेगळेपण फार आवडलं. कधी बनविलेल्या नाहीत आता ह्या पाककृती बरहुकूम प्रयत्न केला पाहिजे.

वाचनखूण साठवता येत नाहीये याचं वाईट वाटलं.

पण प्रचंड नाजूक व निगुतीने करायचा पदार्थ आहे, त्यामुळे आमच्या घरी कधी ट्राय केला गेला नव्हता. हे दाखवून प्रयत्न करण्याविषयी सुचवता येईल.

सुंदर पाकृ व फोटू. खंमंग, खुसखुशीत झालीये हे कळते आहे.

सुंदर दिसताहेत. कधी खायला येउ?

मस्तं दिसतेय बाकरवडी एकदम खमंग, खुमासदार :)

नजाकतदार पाकृ. तपशील छान दिले आहेस गं इशा

नक्की करुन बघणार!!

सहीच... पहिल्यांदा मला बाकरवडी कशी बनवतात हे समजले. धन्यवाद यासाठी :)

पा.क्रु. नक्की करून बघणार...

कधी करून पाहिली नाहीय, सविस्तर पाकृ. वाचून करावीशी वाटतेय.

मस्त दिसतेय.. वेगळी कृती! वाफवून घ्यायची कृती माहित नव्हती.. अशा प्रकाराने करुन बघेन वेळ झाला की.. स्वाती

सगळ्यांचे खुप आभार.नक्की करून बघा.=) :smile: एक लिहायचे राहिले.हेच सारण आवरणासाठी भिजवलेल्या गोळ्याच्या पुर्‍या लाटून त्यात भरून चौकोनी बंद करायचे आणि तळायचे छान दिड तयार होतात.

फोटो अगदि तोंपासू आलेत. फोटोवरुन बाकरवड्या अत्यंत खमंग आणि खुशखुशीत झाल्या असणार ह्यात वाद नाहि. पण काहि ठिकाणी पारी/पोळीला चिंचेची आंबट-गोड चटणी लावून मग सारण पसरवतात ना? शीवाय वड्या डायरेक्ट तळल्याचं एकीवात आहे. वाफवल्याने काय होतं?

करुन बघण्यात येईल.

खमंग वास सुटला फोटो पाहिल्या बरोबर.

खूप आवडली बाकरवडी ..

धन्यवाद सगळ्यांना.

हा प्रकार घरी करता येतो हे तुझ्यामुळे कळले! मस्त सादरीकरण!

तुमचे विशेष धन्यवाद पैसाताई!

सुंदर फोटो व माहिती. खमंग,खुसखुशीत बाकरवडी पाहून तोंडाला पाणी सुटले!

मस्तच! नक्की करून बघणार.

वा मस्त गं ईशा..करूँ बघीन एकदा...उकडून घ्यायचं माहीत नव्हतं..

पाकृच्या फोटोतील कोंथिंबिरीचे पान पाहिले की आमच्या मनात वेगळीच चलबिचल होते. नको त्या आठवणी! बाकी बाकरवडी हा एकदम आवडता प्रकार! कोणी करून खायला घातल्यास किती बरं होईल! बोलवा रे बोलवा मला जरा!

दिवाळी फराळातील वेगळेपण फार आवडलं. कधी बनविलेल्या नाहीत आता ह्या पाककृती बरहुकूम प्रयत्न केला पाहिजे.

वाचनखूण साठवता येत नाहीये याचं वाईट वाटलं.

पण प्रचंड नाजूक व निगुतीने करायचा पदार्थ आहे, त्यामुळे आमच्या घरी कधी ट्राय केला गेला नव्हता. हे दाखवून प्रयत्न करण्याविषयी सुचवता येईल.

सुंदर पाकृ व फोटू. खंमंग, खुसखुशीत झालीये हे कळते आहे.

सुंदर दिसताहेत. कधी खायला येउ?

मस्तं दिसतेय बाकरवडी एकदम खमंग, खुमासदार :)

नजाकतदार पाकृ. तपशील छान दिले आहेस गं इशा

नक्की करुन बघणार!!

सहीच... पहिल्यांदा मला बाकरवडी कशी बनवतात हे समजले. धन्यवाद यासाठी :)

पा.क्रु. नक्की करून बघणार...

कधी करून पाहिली नाहीय, सविस्तर पाकृ. वाचून करावीशी वाटतेय.

मस्त दिसतेय.. वेगळी कृती! वाफवून घ्यायची कृती माहित नव्हती.. अशा प्रकाराने करुन बघेन वेळ झाला की.. स्वाती

सगळ्यांचे खुप आभार.नक्की करून बघा.=) :smile: एक लिहायचे राहिले.हेच सारण आवरणासाठी भिजवलेल्या गोळ्याच्या पुर्‍या लाटून त्यात भरून चौकोनी बंद करायचे आणि तळायचे छान दिड तयार होतात.

फोटो अगदि तोंपासू आलेत. फोटोवरुन बाकरवड्या अत्यंत खमंग आणि खुशखुशीत झाल्या असणार ह्यात वाद नाहि. पण काहि ठिकाणी पारी/पोळीला चिंचेची आंबट-गोड चटणी लावून मग सारण पसरवतात ना? शीवाय वड्या डायरेक्ट तळल्याचं एकीवात आहे. वाफवल्याने काय होतं?

करुन बघण्यात येईल.

खमंग वास सुटला फोटो पाहिल्या बरोबर.

खूप आवडली बाकरवडी ..

धन्यवाद सगळ्यांना.

हा प्रकार घरी करता येतो हे तुझ्यामुळे कळले! मस्त सादरीकरण!

तुमचे विशेष धन्यवाद पैसाताई!

नि:शब्द आणि नतमस्तक...

सकारात्मक शेवट केल्याबद्दल मनापासून धन्यवाद. आणि म्हणूनच बहुधा हे काल्पनिक आहे पटलं.

खूप छान..........हॅट्स ऑफ..........swaps

अतिशय हृदयस्पर्शी कथा. काल्पनिक असली तरी विचारांना खिळवून ठेवणारी. विचार प्रवर्तक. अगदी मनापासून आनंद होणे म्हणजे काय हे त्या क्षणी अनुभवत होतो. गर्दीच्या लोंढ्याबरोबर मीही तसाच खाली ढकलला जात होतो, पण नजर सतत निलोफरकडेच होती. माझ्याही चेहर्‍यावर हसू उमटले. फलाटावर आल्याची जाणीव झाल्यावर परत एकदा वरती मान करून पाहिले. ती आता गर्दीबरोबर वरती चालली होती. तिची छोकरी आईच्या कडेवरून मागे वळून आता माझ्याकडेच पाहत होती. मला पाहून तिने हलकेच हात हलवला आणि पलिकडे अदृश्य झाली. काही बोलायची गरजच नव्हती. शब्देवीणच कळलं होतं, एक पणती छानपैकी तेवू लागली होती. कथेच्या अत्युच्य स्थानी डोळ्यात पाणी तरारले. आनंदाने आणि कष्टप्रद यश अक्षरशः खेचून आणणार्‍या भगीरथ प्रयत्नांना सलाम म्हणूनही.

प्रतिसाद देणं शक्य नाही पण कथा वाचल्याची पोहोच!

खूप छान कथा. शेवट खूप सुंदर. काल्पनिक असला तरी शेवट सुंदर. आशावाद मग तो कुणाच्याही जीवनात का असे ना हा लागतोच.

तुम्ही लाख म्हणाल 'संपूर्ण काल्पनिक', पण कथनातला जिवंत प्रवाहीपणा 'वास्तविक अनुभव आहे' असं सुचवेल इतकं सुंदर लेखन झालंय. आणि असलंही काल्पनिक, तरी ज्या कुणा 'सरां'वर बेतलेली कथा आहे, त्यांना, त्यांच्या धडपडीला सलाम! शेवट अप्रतिम, दिवाळी उजळून टाकणारा!

नतमस्तक...

सुरेख कथा - अजुन शब्द सुचत नाही. टकांळा न करता पूर्ण केल्याबद्द्ल धन्यवाद.

सुंदर... !! बहुगुणी म्हणतात तसेच कथा "काल्पनिक" जरी असली, तरी तिला वास्तविक जिवंत प्रवाहीपणा आहे. प्रत्येक शब्दागणिक तो जाणवतोय. सिंपली सुपर्ब :)

कथा अतिशय आवडली.__/\__

खूप छान !!!!

खूप सुंदर कथा !! शेवट सुरेख.

....मी ईस्टला जाण्यासाठी ओव्हरब्रिज पकडला. हे शहर अनोळखीपणा फार काळ चालवून घेत नाही. तुम्ही फार लवकर इथल्या गतीबरोबर धावू लागता. नॉनस्टॉप. जबरदस्त.... मस्त.... आवडले....

कथा आवडली. reportage आणि ललित ह्यांचं मिश्रण उत्तम झाल्यामुळे काल्पनिक आहे हे शेवटपर्यंत लक्षात येत नाही.

विधायक, सकारात्मक आणि सुंदर

"तिथलं" वातावरण उदास करणारं- समस्या अंधारात पणती लावणारा - संघर्ष. कुणातरी एकीचा का होईना उत्कर्ष - नाट्य अशी महत्वाची तीन मूल्ये असलेली कोणतीही कथा यशस्वी व स्मरणीय होते. ते इथं जमलंय !

कथा अतिशय आवडली. मात्र कथेत सत्यांश नाहीच असे म्हणता येणार नाही.

काल्पनिक कथांनाही सत्यात काहीतरी आधार असला तर त्या अशा जिवंत खर्‍याखुर्‍या वाटतात! अंधारात एकतरी पणती तेवणे गरजेचे. नाहीतर जगणं अशक्य होईल.

नि:शब्द!

नि:शब्द!

खुपच सुंदर कथा... बराच वेळ तर मला असंही वाटत होतं की तुम्ही खरंच स्वतः असं काम केलेलं आहे इतकं जिवंत वर्णन!

कथा खुप आवडली..

शेवट आवडला!

सुंदर !!! कथा काल्पनिक आहे हे लेखकाने स्वतः लिहीले नसते तर त्यावर विश्वास बसला नसता इतके जिवंत लेखन !!!

छानच!

स्वॅप्स कथा खूप आवडली. कथेचा शेवट +व केल्याबद्दल धन्यवाद.

खूपच आवडली कथा. अशाच कुणा सरांची आठवण झाली..

.......

     माधुरी विनायक, स्नेहांकिता, मधुरा देशपांडे, इनिगोय, नितिन पाठे, प्रभाकर पेठकर, रेवती, मित्रहो, बहुगुणी, उगा काहितरीच, सखी, सुहास झेले, अजया, खटपट्या, सानिकास्वप्निल, मुक्त विहारि, विशाखा पाटील, सौंदाळा, चौकटराजा, वल्ली, पैसा, वेल्लाभट, सविता००१, पिलीयन रायडर, Maharani, जुइ, इस्पीकचा एक्का, रामपुरी, प्रीत-मोहर, भृशुंडी, जेपी... आणि सर्व वाचकांना मनापासून धन्यवाद. काहींनी खरड करूनही आवर्जून कौतुक केले त्याबद्दलही आभार.      कथा कदाचित सूचनेत लिहिलंय तशी संपूर्ण काल्पनिक नसावी असे वाटले तर त्याबद्दल लेखनाचा संवेदनशील विषय पाहता दोन शब्द लिहिणे अनुचित ठरणार नाही. हे कथाबीज गेल्या कित्येक वर्षांपासून मनात घोळत होते. हेच नाही तर अशी अनेक कथाबीजे अजूनही अमूर्तच राहिली आहेत. मिपा दिवाळीअंकाच्या निमित्ताने निदान एक कथा लिहून पूर्ण केली. कथा संपादकांना पाठवताना थोडी धाकधूक होती. ह्या विषयावरील कथा दिवाळीअंकासारख्या प्रसन्नपणाची अपेक्षा असणार्‍या ठिकाणी कितपत योग्य ठरेल, कथेचा समावेश अंकात होईल का, तिचे स्वागत कसे होईल अशी शंका मनात होती. शेवटी म्हटलं, आपण आपले काम केले आहे. बाकी जे ठरवले जाईल ते पाहूया. तसे मी मेल करताना लिहिलेही होते. त्यावर मिपा संपादकांचा रिप्लाय आला की हे दिवाळी अंकात नाही घ्यायचं तर काय घ्यायचं? त्यामुळे ही कथा दिवाळीअंकात छापल्याबद्दल त्यांचे आभार. तसेच अंक प्रकाशित झाल्यावर कथा आवर्जून वाचून ती आवडल्याचे कळवणार्‍यांचेही मनापासून आभार.      असं म्हणता येईल की There is nothing completely imaginary and nothing completely real in literature as an art form. मग कुणी अगदी सायन्स फिक्शन लिहीत असेल किंवा अमूर्त अध्यात्मिक अनुभव असेल. त्याची कल्पनाशक्ती ही अनुभवपरीघाच्या फार दूर जाऊ शकत नाही. किंवा एक अदृश्य धागा तिथे उपस्थित असतोच. अर्थात ते अनुभवविश्व हे साहित्यकाराचे स्वतःचे असावे असे नसते. त्याच पद्धतीने वास्तवात एकमेकांशी संबंध नसलेल्या प्रेरणाही एकत्र गुंफून काही वेळा त्यातून वेगळीच रचना करता येते. डॉक्युमेंटरी किंवा रिपोर्ताज प्रकारात संबंधित विषयाची As is प्रकाराने ओळख करून द्यायची असते. Fiction मध्ये बर्‍याचदा असे धागे हे वास्तवातून दूर भरकटलेले आणि तरीही कुठेतरी वास्तवाशी जुळलेले आणि एकमेकांत गुंफलेले असू शकतात. प्रस्तुत कथा काहीशी अशाच प्रकारात मोडते.      ही कथा मला व्यक्तिशः तितकीशी आवडली नाही कारण खूपच फिल्मी झालीय. मूळ कथाबीज हे दुःखद शेवटाचं होतं. दिवाळीअंकासाठी उत्सवी अंक असल्यामुळे दुःखी, सणाच्या दृष्टीने अप्रिय, किळसवाणे, मृत्यूशी संबंधित, थेट ट्रॅजेडीने भरलेले असे प्रकार योग्य ठरले नसते. त्यामुळे मूळ कथाबीजातली बरीच टोकदार वळणे, काही प्रसंग, वर्णने बदलावी लागली. त्याचबरोबर शेवटही. शेवट काहीतरी सकारात्मक होणार हे ठरल्यावर मग आधीच्या भागात तसे बदल झाले. मूळ प्रेमकथेऐवजी शिक्षक आणि विद्यार्थिनी आली. शेवटचा सुखद धक्का अधिक ठळक होण्यासाठी त्यांचा संपर्क तुटणे आवश्यक होते. मग त्यासाठी अरूणभाईचे पात्र दूर जाणे आणि संपर्काचे दुवे तुटण्यासाठी शिक्षकाचे पात्र मग पांढरपेशी मध्यमवर्गीय दाखवणे क्रमप्राप्त ठरले. मग ती एनजीओ भ्रष्ट दाखवणे वगैरे बाबी आल्या. अरूणभाईंचे पात्र हे अशाच काही चळवळींमध्ये भेटलेल्या वेगवेगळ्या लोकांपासून प्रेरणा घेऊन केले आहे. एकजण परदेशातली नोकरी सोडून माहितीपटाच्या क्षेत्रात उतरलेला, एक तिकडे मेळघाटात कुठेतरी काम करणारा, अशा बर्‍याच प्रेरणांवरून अरूणभाईची व्यक्तिरेखा साकारली. कथेच्या सुरुवातीला जो तरूणपणी त्या रस्त्याने चुकून आल्यामुळे बसलेला सांस्कृतिक धक्का आहे तो अनुभव माझा स्वतःचा. तेव्हापासूनच ह्या स्त्रियांबद्दल एक प्रकारची कणव कुठेतरी खोल बसली असावी. नंतर या क्षेत्रात काम करणार्‍या काही स्वयंसेवी संस्थांचे कार्यही पाहिले. काही चित्रपट, माहितीपट, मुद्रितमाध्यमातले लेख, इत्यादी अनेक प्रकाराने ह्यासंबंधीची माहिती माझ्याकडे जमा होत राहिली. त्यात 'त्या कोवळ्या फुलांचा बाजार पाहिला मी...' ह्या कवी अनिल कांबळे यांच्या गझलेचा मला अंतर्मुख करण्यात फार मोठा वाटा होता. शिवाजीनगर स्टेशनला एक संस्था रस्त्यावरील मुलांच्या प्रश्नांवर काम करते. अशी मुलेही आजूबाजूला नेहमी पहात होतो. माझ्या अशाच अनुभवांतून अशा कथाबीजांच्या प्रेरणा कुठेतरी जन्मत गेल्या. त्यातील पात्रे, घटना ह्या काल्पनिक असतात. अर्थात कुठेतरी त्यांचा संबंध वास्तवातील प्रेरणांशी जोडलेला असतोच. पण म्हणून कथेतील पात्रे जशीच्या तशी कुठेतरी अस्तित्त्वात असतील असे समजणे चुकीचे ठरेल.      शिकवण्यातील ती भागाकाराची गंमत बर्‍याच वर्षांपूर्वी एका प्रौढशिक्षण वर्गाला शिकवत असताना थोड्या वेगळ्या पद्धतीने घडली होती. तेव्हा प्रौढसाक्षरता आणि सामाजिक वनीकरणासारखे सरकारी उपक्रम जोरात असत. हल्ली मागमूसही दिसत नाही. असो. मग अशाच काही घटनांचा समावेश कथेत थोड्या वेगळ्या पद्धतीने केला. ह्या हलक्याफुलक्या घटनेने कथेत निर्माण झालेला ताण हलका करण्याचे काम केले. त्याचबरोबर 'सब का हिसाब' ह्या ट्विस्टने वाचकांना पुन्हा धक्का देत बरेच काही सुचवण्याचेही जमून गेले. सांगायचा मुद्दा हा आहे की, हे सगळे वर्णन प्रत्ययकारी जरी वाटत असले तरी ते सगळे खरे आहे असे नाही. उदा. निलोफरच्या माडीचे वर्णन हे काल्पनिकच आहे. मी अशा वस्तीत कधी इकडून तिकडे जाण्यापलिकडे गेलो नाही. निलोफरचे पात्र तर संपूर्णपणे काल्पनिक. तिचे वर्णन मात्र रेल्वेप्रवासात पाहिलेल्या एका हैदराबादी मुस्लिम मुलीवरून घेतले. अशा खूपशा बाबी काल्पनिक असल्या तरी कथेत चपखलपणे बसल्यामुले खर्‍या वाटल्या. अजूनही अशी अनेक कथाबीजे मनात रेंगाळताहेत. कधीतरी मूर्त स्वरूप देईन त्यांना. एक परितक्त्या स्त्रीची ससेहोलपट आहे. एक असेच करपलेले बालपण आहे. एक नक्षली आणि पोलिस यांच्यात भरडलेले जोडपे आहे. पाहूयात.      जाताजाता अनिल कांबळेंची ती प्रसिद्ध गझल देत आहे - त्या कोवळ्या फुलांचा बाजार पाहिला मी पैशांत भावनेचा व्यापार पाहिला मी अंधार वेदनांनी आक्रंदतो तरीही नजरेत वासनेचा शृंगार पाहिला मी रस्ते उन्हात न्हाले सगळीकडे परंतु वस्तीतूनी दिव्यांच्या अंधार पाहिला मी थोडा उजेड ज्याला मागावयास गेलो तो सूर्यही जरासा लाचार पाहिला मी बाहेर सभ्यतेचे गातात गोडवे जे वेश्‍यागृहात त्यांचा दरबार पाहिला मी      - कवी अनिल कांबळे

हृदयस्पर्शी! अनेक लोक या निमित्ताने पुन्हा आठवले!

कथा आवडली. एक नोंद. 'वास्तव असलेल्याची कथा लिहिण्यापेक्षा कथेमध्ये वास्तवता असल्याची भावना निर्माण करणारं लेखन अधिक ताकदवान असतं.' तूर्तास इतकंच....

रेवाक्का सारखंच मलाही प्रतिसाद देण शक्य नाही. ख्युप वर्षापौर्वी मुंबईत खैरानी रोद ला एका रात्री एक अशीच सजलेली स्त्री रिक्षात बसताना पह्यली होती. जे जिव्हारी भिडल होतं अन आहे ते हे...की आत बसण्यापुर्ब्वी थबकलेली तिची पावलं. ते तिच क्षणभरच रेंगाळण बरच काही सांगुन गेलं त्या क्षणी.

काल्पनिक कथा असली तरी मनाला भिडली हे वे सां न कथेचा सकारात्मक शेवट आवडून गेला.

हम्म... कथा म्हणुन फारच आवडली असली तरी....जाउ दे... पैजारबुवा,

वाह

अतिशय सुं द र कथा. वाचायला सुरुवात केल्यावर शेवटालाच थांबलो. लेखनाचा जबरदस्तoओघ अन अफलातून शब्द कौशल्य! अ-प्र-ति-म !

उत्तम कथा.

शेवटी शर्टाचा पांढरेपणा जपून थोडाफार झाडू मारायला मिळणार असेल आणि त्याबदल्यात आपल्या 'सर्कल' मध्ये सामाजिक कार्यकर्ता म्हणून मिरवून घेता येत असेल तर आपण तयार असतोच ना. ...या सारखी अनेक वाक्ये आवडली खूप छान लिहिलं आहे.

तुमच्या प्रयत्नांना सलाम!

नि:शब्द आणि नतमस्तक...

सकारात्मक शेवट केल्याबद्दल मनापासून धन्यवाद. आणि म्हणूनच बहुधा हे काल्पनिक आहे पटलं.

खूप छान..........हॅट्स ऑफ..........swaps

अतिशय हृदयस्पर्शी कथा. काल्पनिक असली तरी विचारांना खिळवून ठेवणारी. विचार प्रवर्तक. अगदी मनापासून आनंद होणे म्हणजे काय हे त्या क्षणी अनुभवत होतो. गर्दीच्या लोंढ्याबरोबर मीही तसाच खाली ढकलला जात होतो, पण नजर सतत निलोफरकडेच होती. माझ्याही चेहर्‍यावर हसू उमटले. फलाटावर आल्याची जाणीव झाल्यावर परत एकदा वरती मान करून पाहिले. ती आता गर्दीबरोबर वरती चालली होती. तिची छोकरी आईच्या कडेवरून मागे वळून आता माझ्याकडेच पाहत होती. मला पाहून तिने हलकेच हात हलवला आणि पलिकडे अदृश्य झाली. काही बोलायची गरजच नव्हती. शब्देवीणच कळलं होतं, एक पणती छानपैकी तेवू लागली होती. कथेच्या अत्युच्य स्थानी डोळ्यात पाणी तरारले. आनंदाने आणि कष्टप्रद यश अक्षरशः खेचून आणणार्‍या भगीरथ प्रयत्नांना सलाम म्हणूनही.

प्रतिसाद देणं शक्य नाही पण कथा वाचल्याची पोहोच!

खूप छान कथा. शेवट खूप सुंदर. काल्पनिक असला तरी शेवट सुंदर. आशावाद मग तो कुणाच्याही जीवनात का असे ना हा लागतोच.

तुम्ही लाख म्हणाल 'संपूर्ण काल्पनिक', पण कथनातला जिवंत प्रवाहीपणा 'वास्तविक अनुभव आहे' असं सुचवेल इतकं सुंदर लेखन झालंय. आणि असलंही काल्पनिक, तरी ज्या कुणा 'सरां'वर बेतलेली कथा आहे, त्यांना, त्यांच्या धडपडीला सलाम! शेवट अप्रतिम, दिवाळी उजळून टाकणारा!

नतमस्तक...

सुरेख कथा - अजुन शब्द सुचत नाही. टकांळा न करता पूर्ण केल्याबद्द्ल धन्यवाद.

सुंदर... !! बहुगुणी म्हणतात तसेच कथा "काल्पनिक" जरी असली, तरी तिला वास्तविक जिवंत प्रवाहीपणा आहे. प्रत्येक शब्दागणिक तो जाणवतोय. सिंपली सुपर्ब :)

कथा अतिशय आवडली.__/\__

खूप छान !!!!

खूप सुंदर कथा !! शेवट सुरेख.

....मी ईस्टला जाण्यासाठी ओव्हरब्रिज पकडला. हे शहर अनोळखीपणा फार काळ चालवून घेत नाही. तुम्ही फार लवकर इथल्या गतीबरोबर धावू लागता. नॉनस्टॉप. जबरदस्त.... मस्त.... आवडले....

कथा आवडली. reportage आणि ललित ह्यांचं मिश्रण उत्तम झाल्यामुळे काल्पनिक आहे हे शेवटपर्यंत लक्षात येत नाही.

विधायक, सकारात्मक आणि सुंदर

"तिथलं" वातावरण उदास करणारं- समस्या अंधारात पणती लावणारा - संघर्ष. कुणातरी एकीचा का होईना उत्कर्ष - नाट्य अशी महत्वाची तीन मूल्ये असलेली कोणतीही कथा यशस्वी व स्मरणीय होते. ते इथं जमलंय !

कथा अतिशय आवडली. मात्र कथेत सत्यांश नाहीच असे म्हणता येणार नाही.

काल्पनिक कथांनाही सत्यात काहीतरी आधार असला तर त्या अशा जिवंत खर्‍याखुर्‍या वाटतात! अंधारात एकतरी पणती तेवणे गरजेचे. नाहीतर जगणं अशक्य होईल.

नि:शब्द!

नि:शब्द!

खुपच सुंदर कथा... बराच वेळ तर मला असंही वाटत होतं की तुम्ही खरंच स्वतः असं काम केलेलं आहे इतकं जिवंत वर्णन!

कथा खुप आवडली..

शेवट आवडला!

सुंदर !!! कथा काल्पनिक आहे हे लेखकाने स्वतः लिहीले नसते तर त्यावर विश्वास बसला नसता इतके जिवंत लेखन !!!

छानच!

स्वॅप्स कथा खूप आवडली. कथेचा शेवट +व केल्याबद्दल धन्यवाद.

खूपच आवडली कथा. अशाच कुणा सरांची आठवण झाली..

.......

     माधुरी विनायक, स्नेहांकिता, मधुरा देशपांडे, इनिगोय, नितिन पाठे, प्रभाकर पेठकर, रेवती, मित्रहो, बहुगुणी, उगा काहितरीच, सखी, सुहास झेले, अजया, खटपट्या, सानिकास्वप्निल, मुक्त विहारि, विशाखा पाटील, सौंदाळा, चौकटराजा, वल्ली, पैसा, वेल्लाभट, सविता००१, पिलीयन रायडर, Maharani, जुइ, इस्पीकचा एक्का, रामपुरी, प्रीत-मोहर, भृशुंडी, जेपी... आणि सर्व वाचकांना मनापासून धन्यवाद. काहींनी खरड करूनही आवर्जून कौतुक केले त्याबद्दलही आभार.      कथा कदाचित सूचनेत लिहिलंय तशी संपूर्ण काल्पनिक नसावी असे वाटले तर त्याबद्दल लेखनाचा संवेदनशील विषय पाहता दोन शब्द लिहिणे अनुचित ठरणार नाही. हे कथाबीज गेल्या कित्येक वर्षांपासून मनात घोळत होते. हेच नाही तर अशी अनेक कथाबीजे अजूनही अमूर्तच राहिली आहेत. मिपा दिवाळीअंकाच्या निमित्ताने निदान एक कथा लिहून पूर्ण केली. कथा संपादकांना पाठवताना थोडी धाकधूक होती. ह्या विषयावरील कथा दिवाळीअंकासारख्या प्रसन्नपणाची अपेक्षा असणार्‍या ठिकाणी कितपत योग्य ठरेल, कथेचा समावेश अंकात होईल का, तिचे स्वागत कसे होईल अशी शंका मनात होती. शेवटी म्हटलं, आपण आपले काम केले आहे. बाकी जे ठरवले जाईल ते पाहूया. तसे मी मेल करताना लिहिलेही होते. त्यावर मिपा संपादकांचा रिप्लाय आला की हे दिवाळी अंकात नाही घ्यायचं तर काय घ्यायचं? त्यामुळे ही कथा दिवाळीअंकात छापल्याबद्दल त्यांचे आभार. तसेच अंक प्रकाशित झाल्यावर कथा आवर्जून वाचून ती आवडल्याचे कळवणार्‍यांचेही मनापासून आभार.      असं म्हणता येईल की There is nothing completely imaginary and nothing completely real in literature as an art form. मग कुणी अगदी सायन्स फिक्शन लिहीत असेल किंवा अमूर्त अध्यात्मिक अनुभव असेल. त्याची कल्पनाशक्ती ही अनुभवपरीघाच्या फार दूर जाऊ शकत नाही. किंवा एक अदृश्य धागा तिथे उपस्थित असतोच. अर्थात ते अनुभवविश्व हे साहित्यकाराचे स्वतःचे असावे असे नसते. त्याच पद्धतीने वास्तवात एकमेकांशी संबंध नसलेल्या प्रेरणाही एकत्र गुंफून काही वेळा त्यातून वेगळीच रचना करता येते. डॉक्युमेंटरी किंवा रिपोर्ताज प्रकारात संबंधित विषयाची As is प्रकाराने ओळख करून द्यायची असते. Fiction मध्ये बर्‍याचदा असे धागे हे वास्तवातून दूर भरकटलेले आणि तरीही कुठेतरी वास्तवाशी जुळलेले आणि एकमेकांत गुंफलेले असू शकतात. प्रस्तुत कथा काहीशी अशाच प्रकारात मोडते.      ही कथा मला व्यक्तिशः तितकीशी आवडली नाही कारण खूपच फिल्मी झालीय. मूळ कथाबीज हे दुःखद शेवटाचं होतं. दिवाळीअंकासाठी उत्सवी अंक असल्यामुळे दुःखी, सणाच्या दृष्टीने अप्रिय, किळसवाणे, मृत्यूशी संबंधित, थेट ट्रॅजेडीने भरलेले असे प्रकार योग्य ठरले नसते. त्यामुळे मूळ कथाबीजातली बरीच टोकदार वळणे, काही प्रसंग, वर्णने बदलावी लागली. त्याचबरोबर शेवटही. शेवट काहीतरी सकारात्मक होणार हे ठरल्यावर मग आधीच्या भागात तसे बदल झाले. मूळ प्रेमकथेऐवजी शिक्षक आणि विद्यार्थिनी आली. शेवटचा सुखद धक्का अधिक ठळक होण्यासाठी त्यांचा संपर्क तुटणे आवश्यक होते. मग त्यासाठी अरूणभाईचे पात्र दूर जाणे आणि संपर्काचे दुवे तुटण्यासाठी शिक्षकाचे पात्र मग पांढरपेशी मध्यमवर्गीय दाखवणे क्रमप्राप्त ठरले. मग ती एनजीओ भ्रष्ट दाखवणे वगैरे बाबी आल्या. अरूणभाईंचे पात्र हे अशाच काही चळवळींमध्ये भेटलेल्या वेगवेगळ्या लोकांपासून प्रेरणा घेऊन केले आहे. एकजण परदेशातली नोकरी सोडून माहितीपटाच्या क्षेत्रात उतरलेला, एक तिकडे मेळघाटात कुठेतरी काम करणारा, अशा बर्‍याच प्रेरणांवरून अरूणभाईची व्यक्तिरेखा साकारली. कथेच्या सुरुवातीला जो तरूणपणी त्या रस्त्याने चुकून आल्यामुळे बसलेला सांस्कृतिक धक्का आहे तो अनुभव माझा स्वतःचा. तेव्हापासूनच ह्या स्त्रियांबद्दल एक प्रकारची कणव कुठेतरी खोल बसली असावी. नंतर या क्षेत्रात काम करणार्‍या काही स्वयंसेवी संस्थांचे कार्यही पाहिले. काही चित्रपट, माहितीपट, मुद्रितमाध्यमातले लेख, इत्यादी अनेक प्रकाराने ह्यासंबंधीची माहिती माझ्याकडे जमा होत राहिली. त्यात 'त्या कोवळ्या फुलांचा बाजार पाहिला मी...' ह्या कवी अनिल कांबळे यांच्या गझलेचा मला अंतर्मुख करण्यात फार मोठा वाटा होता. शिवाजीनगर स्टेशनला एक संस्था रस्त्यावरील मुलांच्या प्रश्नांवर काम करते. अशी मुलेही आजूबाजूला नेहमी पहात होतो. माझ्या अशाच अनुभवांतून अशा कथाबीजांच्या प्रेरणा कुठेतरी जन्मत गेल्या. त्यातील पात्रे, घटना ह्या काल्पनिक असतात. अर्थात कुठेतरी त्यांचा संबंध वास्तवातील प्रेरणांशी जोडलेला असतोच. पण म्हणून कथेतील पात्रे जशीच्या तशी कुठेतरी अस्तित्त्वात असतील असे समजणे चुकीचे ठरेल.      शिकवण्यातील ती भागाकाराची गंमत बर्‍याच वर्षांपूर्वी एका प्रौढशिक्षण वर्गाला शिकवत असताना थोड्या वेगळ्या पद्धतीने घडली होती. तेव्हा प्रौढसाक्षरता आणि सामाजिक वनीकरणासारखे सरकारी उपक्रम जोरात असत. हल्ली मागमूसही दिसत नाही. असो. मग अशाच काही घटनांचा समावेश कथेत थोड्या वेगळ्या पद्धतीने केला. ह्या हलक्याफुलक्या घटनेने कथेत निर्माण झालेला ताण हलका करण्याचे काम केले. त्याचबरोबर 'सब का हिसाब' ह्या ट्विस्टने वाचकांना पुन्हा धक्का देत बरेच काही सुचवण्याचेही जमून गेले. सांगायचा मुद्दा हा आहे की, हे सगळे वर्णन प्रत्ययकारी जरी वाटत असले तरी ते सगळे खरे आहे असे नाही. उदा. निलोफरच्या माडीचे वर्णन हे काल्पनिकच आहे. मी अशा वस्तीत कधी इकडून तिकडे जाण्यापलिकडे गेलो नाही. निलोफरचे पात्र तर संपूर्णपणे काल्पनिक. तिचे वर्णन मात्र रेल्वेप्रवासात पाहिलेल्या एका हैदराबादी मुस्लिम मुलीवरून घेतले. अशा खूपशा बाबी काल्पनिक असल्या तरी कथेत चपखलपणे बसल्यामुले खर्‍या वाटल्या. अजूनही अशी अनेक कथाबीजे मनात रेंगाळताहेत. कधीतरी मूर्त स्वरूप देईन त्यांना. एक परितक्त्या स्त्रीची ससेहोलपट आहे. एक असेच करपलेले बालपण आहे. एक नक्षली आणि पोलिस यांच्यात भरडलेले जोडपे आहे. पाहूयात.      जाताजाता अनिल कांबळेंची ती प्रसिद्ध गझल देत आहे - त्या कोवळ्या फुलांचा बाजार पाहिला मी पैशांत भावनेचा व्यापार पाहिला मी अंधार वेदनांनी आक्रंदतो तरीही नजरेत वासनेचा शृंगार पाहिला मी रस्ते उन्हात न्हाले सगळीकडे परंतु वस्तीतूनी दिव्यांच्या अंधार पाहिला मी थोडा उजेड ज्याला मागावयास गेलो तो सूर्यही जरासा लाचार पाहिला मी बाहेर सभ्यतेचे गातात गोडवे जे वेश्‍यागृहात त्यांचा दरबार पाहिला मी      - कवी अनिल कांबळे

हृदयस्पर्शी! अनेक लोक या निमित्ताने पुन्हा आठवले!

कथा आवडली. एक नोंद. 'वास्तव असलेल्याची कथा लिहिण्यापेक्षा कथेमध्ये वास्तवता असल्याची भावना निर्माण करणारं लेखन अधिक ताकदवान असतं.' तूर्तास इतकंच....