मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

Chatbot : डॉक्टर व रुग्णांचा संवादी यंत्रमित्र ?

हेमंतकुमार ·

टर्मीनेटर 20/02/2023 - 15:39
छान लेख! ह्या तंत्रज्ञानाचा वैद्यकीय दृष्टीकोनातुन दाखवलेला पैलूही आवडला 👍 थोडे अवांतर :
विदा हा शब्द data साठी कुणी वा का आणला यापेक्षा महत्वाचं म्हणजे डेटा याला संस्कृतमध्ये पाचएक हजारवर्षापासुन शब्द उपलब्ध आहे हे कदाचीत विदा शब्द वापरनार्यांना माहीत नसावे. असो, कपिलमुनींनी उपनिशदात महादेवाच्या सांगन्यावरुन एकुण सहा दर्शनशास्त्रांंपैकी दोन दर्शनशास्त्रे लिहीली त्यातील एक न्यायदर्शन व दुसरे सांख्यदर्शन. या सांख्यदर्शन पासुनच गितेत एकाा अध्यायाचं शिर्षक सांख्ययोग असं केलं आहे व ज्ञानेश्वारानी ज्ञानेश्वरीत ते तसंच वापरलं. तसेच, आजकाल सांख्यशास्त्र वा सांख्यिकी हे शब्द statistics साठी याच संदर्भाने वापरले जातात. संस्कृतात सांख्यचा अर्थ व संख्याचा अर्थ वेगवेगळा दिला आहे. संख्या म्हणजे फक्त अंक पण सांख्य हे संख्यांच्या समुहात गुढार्थ लपलेले असल्यास त्याला सांख्य म्हणावं अशी व्याख्या आहे. गुढार्थला पॅटर्न किंवा लपलेली माहीती असं ढोबळ मानानं म्हणता येउ शकतं. मग प्रश्न हाच की data ला सांख्या हा शब्द मराठी व संस्कृतात वापरला असतांना नविन अगम्य शब्दांची कसरत कशाला?
मला व्यक्तिश: विदा हा शब्द अतिशय गीळगिळीत, मिळमिळीत वाटतो त्यामुळे (मुळातच तांत्रिक/वैज्ञानिक टर्म्सचे विनाकारण मराठीकरण करण्याच्या विरोधात असल्याने) डाटा किंवा डेटा असाच बोलीभाषेतला शब्दप्रयोग मी वापरतो 😀 त्यामुळे 'डेटा' साठी 'सांख्य' हा पूर्वापार वापरात असलेला शब्द असतानाही 'विदा' हा भंकस शब्द डेटा साठी ओढूनताणून रुजवायचा अट्टाहास कशासाठी हा प्रश्न मला नेहमी पडतो! असो, आतापासुन शक्यतो 'सांख्य' हाच शब्द वापरण्याचा संकल्प करुन माझा प्रतिसाद आवरता घेतो 😂

टर्मीनेटर 23/02/2023 - 16:06
लेख विषयाशी संबंधित हेल्थकेअर चॅट्बॉट्सच्या ५ युज केसेसची सोदाहरण माहिती देणारा एक लेख! https://www.kommunicate.io/blog/top-5-use-cases-of-chatbots-in-healthcare/

कुमार सर , छान विवेचन केले आहे तुम्ही. आर्टिफिशियल ईंटेलिजन्स, मशिन लर्निंग, बॉट्स्,ऑग्मेंटेड रिअ‍ॅलिटी, व्हर्चुअल रिअ‍ॅलिटी,चॅटगपट आणि ईतर सगळीच नवीन तंत्रे सगळ्याच क्षेत्रांना येत्या काळात आव्हानात्मक ठरणार आहेत हे नक्कीच. वैद्यकीय दृष्ट्या घेतलेला त्याचा धांडोळा आवडला.

In reply to by हेमंतकुमार

आता जीपीटी ४ चित्रे आणि व्हिडिओ सुद्धा ओळखु किवा वाचु शकतो आणि त्यावर उत्तरे देउ शकतो. माही तंत्रज्ञान क्षेत्रातील काही अग्रणीनी पुढे येउन हे संशोधन किमान ६ महीने स्थगित करावे आणि त्याच्या वापराबद्दलचे कायदे बनवायला वेळ द्यावा असे मत मांडले आहे. https://www.theguardian.com/technology/2023/may/16/ceo-openai-chatgpt-ai-tech-regulations

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

चित्रगुप्त 02/06/2023 - 04:32
बरेचदा सिनेमा वा विडियो बघत असताना त्यातले पार्श्वसंगीत आवडते. काही ठिकाणी त्याबद्दल व्यवस्थित माहिती दिलेलीही असते, परंतु तसे नसेल तेंव्हा ते जीपीटी वगैरे चा वापर करून ओळखता येईल का ? आत्ताच जालवर शोध घेता Shazam: Music Discovery या नावाचे अ‍ॅप आहेसे दिसले. त्याबद्दल कुणाला माहीत आहे का ?

हेमंतकुमार 01/06/2023 - 10:02
भारतातील पहिले AI-विद्यापीठ कर्जत येथे स्थापन होणार आहे .. काल हा लेख वाचला: आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे निर्माण होऊ शकणारे धोके
मानवी मेंदूपेक्षा अधिक क्षमता असलेले, स्वतः विचार करू शकणारे आणि प्राप्त परिस्थितीनुसार निर्णय घेऊ शकणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स भविष्यात कायम मानवी हिताचे निर्णय घेतील, याची शाश्वती नाही. त्या वेळी आपल्यापेक्षा अधिक बुद्धिमान असलेल्या आणि त्या बुद्धीत घातांक दराने वाढ होत असलेल्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सिस्टिम्सला थांबवणे मानवाला शक्य होणार नाही. त्यामुळे मानवी अस्तित्वापुढील धोका कित्येक पटीने वाढू शकतो.

In reply to by हेमंतकुमार

गवि 06/06/2023 - 08:31
मानवी मेंदूपेक्षा अधिक क्षमता असलेले, स्वतः विचार करू शकणारे आणि प्राप्त परिस्थितीनुसार निर्णय घेऊ शकणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स भविष्यात कायम मानवी हिताचे निर्णय घेतील, याची शाश्वती नाही. त्या वेळी आपल्यापेक्षा अधिक बुद्धिमान असलेल्या आणि त्या बुद्धीत घातांक दराने वाढ होत असलेल्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सिस्टिम्सला थांबवणे मानवाला शक्य होणार नाही. त्यामुळे मानवी अस्तित्वापुढील धोका कित्येक पटीने वाढू शकतो.
नाही हो.. उगीच फोबिया नको.

In reply to by गवि

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 08:37
या विषयावर दोन्ही बाजूंनी मते मांडली जात आहेत; त्यातली काही संयमित आहेत तर काही टोकाची. सध्या फक्त त्यांची दखल घेऊन नोंद करीत आहे.

वैयक्तिक सांगायचे तर, डाॅक्टर गूगल आणि डाॅक्टर विकीपेडीया यांच्या कडे मी कधीच जात नाही .... आपले मिपाकर डाॅक्टर खरे, तुम्ही आणि डाॅक्टर म्हात्रे, जास्त भरवशाचे वाटतात....

छान लेख. जर अंगठ्याच्या ठशावरून मोबाईलसाठी सिम कार्ड घेण्यासाठी ओळख पटू शकते तर असे अनंत पर्याय उपलब्ध होऊं शकतात. आपल्या लेखातून विविध तंत्रांचे दर्शन झाले. पण एक गोष्ट नक्की की योग्य निदान आणि उपचारांसाठी वैद्यकीय अर्हताप्राप्त व्यक्ती आवश्यकच आहे. जसे रहदारीचे नियम वाचून आणि मोटारगाडी कशी चालवावी यावरील पुस्तक वाचून मोटारगाडी चालवायला जमणार नाही तसेच हे आहे. परंतु लेखात आपण म्हटल्याप्रमाणे आपल्याला कोणत्या विशेष डॉक्टरकडे जायचे आहे नेफ्रॉलॉजिस्ट की यूरॉलॉजिस्ट याचा निर्णय घेणे सोपे जाईल आणि रोगी आणि डॉक्टर अशा दोघांचाही वेळ वाचेल. चांगल्या लेखाबद्दल धन्यवाद.

हेमंतकुमार 04/06/2023 - 11:07
धन्यवाद. ................... Chatbot या मालिकेतील एक अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरण म्हणजे Pillbot. ते आता लवकरच येऊ घातले आहे. मुळात हा एक सूक्ष्म यंत्रमानव आहे. त्याचा आकार एका सामान्य औषधी गोळीइतका आहे. रुग्णाने तो पाण्याबरोबर गिळून टाकायचा.. पचनसंस्थेत गेल्यानंतर तो स्वतःच शोधकाचे (scopy ) काम करतो. अर्थात त्याच्यावर संबंधित डॉक्टरचे दूरस्थ नियंत्रण असते. अशा तऱ्हेने, रुग्ण त्याच्या घरी आणि डॉक्टर रुग्णालयात असताना देखील त्या रुग्णाची endoscopy करता येईल ! बघूया प्रत्यक्षात काय होतंय ते…

In reply to by हेमंतकुमार

शास्त्रीय विषय आणि स्पेशल इफेक्ट्स मस्तच आहेत ... ------ माझा आणि बायोलाॅजीचा काहीही संबंध नसल्याने, भविष्यात नॅनो टेक्नालॉजी प्रत्यक्षांत आली तर, काय होऊ शकते? ह्याची एक सकारात्मक बाजू बघण्यासाठी, हा सिनेमा 1981 मध्ये बघीतला.... -------

In reply to by हेमंतकुमार

अमेरिकन, युरोपियन जे काही करतात, ते ते उत्तम, असे मानणारे पण काही परमपूज्य आहेत.... ते पण असे लग्न करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही .... उद्या अशी पण म्हण तयार होईल की, लग्न चाटबोट बरोबर आणि शृंगार सेक्स टाॅईज बरोबर ...

In reply to by मुक्त विहारि

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 11:22
उद्या अशी पण म्हण तयार होईल की, लग्न चाटबोट बरोबर आणि शृंगार सेक्स टाॅईज बरोबर ...
🙂 .. f. voyage युट्युब वर पाहण्याचा काही योग नाही. तिथे मोठे चित्र तर आहे परंतु टिचकी मारल्यानंतर सगळा अंधारी पडदा आहे..

In reply to by हेमंतकुमार

महाराष्ट्र किंवा भारतात काही वर्षांपूर्वीपर्यंत बोर्डाची मेरिट लिस्ट लागत असे. सीईटी येण्यापूर्वी मेडिकल मध्ये प्रवेश घ्यायचा असेल तर बोर्डाचेच मार्क धरले जात की नाही? बोर्डात येण्यासाठी विद्यार्थ्याकडे इन्फॉर्मेशन होल्डिंग आणि रिझनिंग अ‍ॅप्टिट्यूड हे दोन स्किल लागतात. परंतु, विद्यार्थ्याला झालेले ज्ञान(माहिती), त्याची ज्ञान साठवण्याची क्षमता, आणि त्याची ज्ञान प्रोसेस करण्याची क्षमता या बाबी तेवढ्याच तीव्रतेने तपासल्या जात का? ज्ञान प्रोसेस करण्याची क्षमता देखील पढतमूर्ख पद्धतीनेच परीक्षेत जोखली जात असे. एखाद्या व्यक्तीकडे माहिती असते तेव्हा त्याला अनेक बाबी कारणीभूत असतात. माहिती देणार्‍या केंद्रांचा अ‍ॅक्सेस, माहिती मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेले रिसोर्स, माहिती मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रेरणा अशा अनेक बाबी. बोर्डाच्या परीक्षांमध्ये ज्ञान प्रोसेस करण्याची परीक्षा घेणारा भाग (उदा. गणितातील ड गटाची गणिते) हा सुद्धा घोटून घोटून पक्का करता येतो. हा ही एकाप्रकारे मेमोराईझेशनचाच भाग आहे. हे घोटणे अजून टोकदार करायचे असेल तर मागील वर्षांचे पेपर पाहून त्याच आणि तशाच पद्धतीच्या गणितांचा अभ्यास करणे, त्यावरून आराखडे बांधून व्यूहरचना करणे हा एक उपाय. यालाही पुन्हा रिसोर्सेस लागतातच. सरतेशेवटी रोट मेमोराइझेशनशिवाय बोर्डात चमकणे मुश्कील होते. उदा. लातूर पॅटर्न. पुण्यातल्या एका नामांकित शाळेत शिकणारा मुलगा (उदा. एक नाव : सुबोध खोटे) आणि आणि आमच्या रावळगुंडवाडीच्या जिल्हा परिषदेच्या शाळेत शिकणारा (उदा. एक नाव : सुदामा जंगम) या दोघांच्या बारावीच्या बोर्डाच्या परीक्षेचे निकाल आपण तपासू. त्यावरून असे म्हणू की सुबोध खोटे ह्याला खूप माहिती आहे. आणि तो एक उत्तम माहिती संकलक आहे. सुदामा जंगमचे रिझनिंग अ‍ॅप्टिट्यूड आणि माहिती साठवून ठेवण्याची क्षमता कितीही चांगले असले तरी सुदामाला मूळातच माहिती मिळत नव्हती, तश्या प्रेरणा नव्हत्या म्हणून सुदामा जंगम बारावीत यथा तथाच पास होतो. सरकारी कॉलेजांमधून डॉक्टर झालेले बहुतेक डॉक्टर हे उत्तम माहिती संकलक आहेत. डॉक्टरी पेशाला आवश्यक असलेला अनुभव त्यांना यथावकाश मिळतोच. किंबहुना एखादा यशस्वी डॉक्टर त्याच्या अनुभवाच्या मगदुरावरच यशस्वी झालेला आपल्याला समाजात दिसतो. ( ते डॉक्टर फक्त माहिती संकलक आहेत असे मी अजिबात म्हणत नाही. माहिती ग्रहण करत राहण्याला, पचवत राहण्याला आणि तिचे उपयोजन करत राहण्याला जे आवश्यक गुण लागतात ते ते सर्व त्यांच्यात आहेत असे म्हणतो. ) वरील लिंक माहिती संकलनाची, ग्रहण करण्याची आणि ती योग्य वक्ताला वेचण्याची सगळी प्रचंड क्षमता एखाद्या माणसाच्या अनेक पटींनी ठासून भरलेली एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता आहे. सुदामा जंगम सारखा कोणताही बर्‍या वकुबाचा माणूस अनुभवाच्या मगदुरावर चांगला डॉक्टर होऊ शकतो. घाबरू नका, तुम्ही रिप्लेस नक्कीच व्हाल पण लगेच नाही. अभी तो बस झांकी है.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

गवि 06/06/2023 - 20:21
लै मार्मिक. आजच्या मेडिकल विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा ज्या गोष्टींचा कस पाहण्यासाठी बनल्या आहेत त्या गोष्टी पाठ करून लक्षात ठेवणे अनावश्यक होत जाणार आहे. पावकी निमकी सवायकी vs calculator हे अगदी सुलभीकरण केलेले उदाहरण सर्वत्र खरे ठरेल. पण हे ' कॅलक्युलेटर ' वेगळे असतील.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

मी बारावीच्या परीक्षांचे आणि सीईटीचे उदाहरण यासाठी दिले की कुमार१ ज्या सूज्ञपणाची (विज्डम) भलामण करीत आहेत तो गुण कोणत्या व्यक्तींमध्ये हे वयाच्या १६-१७व्या-वर्षी-पढवलेले-पोपट-वेचण पद्धतीने जर वेगळे केले जात असतील तर त्यातला विरोधाभास लक्षात यावा. सूज्ञपणा अनुभवांनीच येत असेल थोड्या बर्‍या माहिती संकलकाला अनुभवच पुरेसा आहे. माहिती देण्यासाठी ए आय वापरलेले जास्त सयुक्तिक आहे.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 20:57
मुद्दा समजला. माझ्या मते कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही ज्यूरीप्रमाणे आहे. अंतिम न्यायाधीश मानवी डॉक्टरच राहील असे मला आज तरी वाटते. भविष्यात काय होईल ते आज सांगता येणे अवघड आहे. एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे मानवी डॉक्टरच अधिक सक्षम असेल असे आपले माझे मत.

In reply to by हेमंतकुमार

गवि 06/06/2023 - 21:26
एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे मानवी डॉक्टरच अधिक सक्षम असेल असे आपले माझे मत.
एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे सक्षम मानवी डॉक्टर उपलब्ध असेलच असे नाही. किंबहुना नसेल ही शक्यता जास्त. अशा वेळी सामान्य डॉक्टर AI च्या मदतीने अधिक सक्षमतेने काम करू शकतील (असे आपले माझे मत.) :-)) अगदीच बेअर फीट डॉक्टर प्राथमिक उपकरण घेऊन गावागावात वैद्यकीय मदत करत असणे या संकल्पनेपेक्षा ही अधिक इफेक्टिव्ह असेल. अधिक स्पष्ट करायचा मुद्दा असा की प्रत्यक्ष execution करायला माणसे लागतील. ती तितकी अधिक शिकलेली नसली तरी चालतील. काय करायचे त्याचे गाईड AI बनेल. आणि बिलिव्ह मी एक दिवस पुरेसा ट्रेनिंग डाटा मिळून मॉडेल्स इतकी परिपक्व होतील की रोगनिदान या बाबतीत मानवी डॉक्टरपेक्षा ती नक्की जास्त विश्वासार्ह असतील. ती फक्त प्रत्यक्ष action घेऊ शकणार नाहीत. डीप ब्लू विरुद्ध कास्पारोव हा ऐतिहासिक सामना. त्या आधी आणि आता. तुलना करा. आता कोणत्याही चेस वर्ल्ड चॅम्पियनला देखील AI मॉडेलचा बुद्धिबळात पराभव करणे जवळपास अशक्य आहे.

तंत्रज्ञान वैद्यकीय क्षेत्रात येण्यासाठी वेळ लागेल. आजुनही हाॅस्पीटल सुचना प्रणाली मर्यादित आहे. लेख माहितीपूर्ण व विचारांना चालना देणारा आहे.

हेमंतकुमार 19/03/2024 - 10:38
काही बिगर-इंग्लिश भाषांमध्ये प्रसिद्ध होणारे मूळ संशोधन जेव्हा इंग्लिश विज्ञानपत्रिकेत अनुवादित केले जाते तेव्हा खालील प्रकारची टीप दिलेली एका ठिकाणी आढळली. ती उल्लेखनीय आहे :
This article was translated from “XYZ” using several editorial tools, including AI, as part of the process. Human editors reviewed this content before publication.

हेमंतकुमार 19/12/2025 - 18:28
Chatbots मधील एक प्रगत अवतार म्हणून याकडे बघता येईल. याचा उपयोग आपली प्रिय व्यक्ती मरण पावल्यानंतर तिच्या आठवणींनी जेव्हा आपल्याला असह्य दुःख होते तेव्हा लोक करत आहेत. संबंधित मृताच्या जिवंतपणीच्या शाब्दिक तसेच दृकश्राव्य माध्यमातून साठवलेल्या सगळ्याआठवणी AI ला पुरविल्या जातात आणि त्यातून निर्माण होणारी जी आभासी प्रतिमा असते तिला versona असे नाव दिलेले आहे. मग जिवंत व्यक्ती या प्रतिमेशी संवाद साधू शकते. हॅरीसन नामक व्यक्तीने त्यासाठी You only Vitual हे एक व्यासपीठ सुरू केलेले आहे : https://www.myyov.com/ या प्रकारचा ‘मृता’शी केलेला संवाद मानसिकदृष्ट्या उपयुक्त आहे की घातक आहे यावर तज्ञांमध्ये मतभेद असून मानसशास्त्रज्ञ यावर अधिक अभ्यास करत आहेत. . . . याच विषयावरचा अच्युत गोडबोले आणि रोहित पांढारकर यांचा ‘डिजिटल अमरत्वाच्या दिशेने ‘ हा लेख 14 डिसेंबरच्या सकाळ सप्तरंगमध्ये वाचला. त्यातील हे वाक्य मार्मिक वाटले : “ आता एक प्रश्न सतत मनात रेंगाळतो, मृत्यू हा खरोखरच आपल्या आयुष्याचा शेवट आहे का? की ते एका नव्या डिजिटल अस्तित्वाची सुरुवात आहे?”

टर्मीनेटर 20/02/2023 - 15:39
छान लेख! ह्या तंत्रज्ञानाचा वैद्यकीय दृष्टीकोनातुन दाखवलेला पैलूही आवडला 👍 थोडे अवांतर :
विदा हा शब्द data साठी कुणी वा का आणला यापेक्षा महत्वाचं म्हणजे डेटा याला संस्कृतमध्ये पाचएक हजारवर्षापासुन शब्द उपलब्ध आहे हे कदाचीत विदा शब्द वापरनार्यांना माहीत नसावे. असो, कपिलमुनींनी उपनिशदात महादेवाच्या सांगन्यावरुन एकुण सहा दर्शनशास्त्रांंपैकी दोन दर्शनशास्त्रे लिहीली त्यातील एक न्यायदर्शन व दुसरे सांख्यदर्शन. या सांख्यदर्शन पासुनच गितेत एकाा अध्यायाचं शिर्षक सांख्ययोग असं केलं आहे व ज्ञानेश्वारानी ज्ञानेश्वरीत ते तसंच वापरलं. तसेच, आजकाल सांख्यशास्त्र वा सांख्यिकी हे शब्द statistics साठी याच संदर्भाने वापरले जातात. संस्कृतात सांख्यचा अर्थ व संख्याचा अर्थ वेगवेगळा दिला आहे. संख्या म्हणजे फक्त अंक पण सांख्य हे संख्यांच्या समुहात गुढार्थ लपलेले असल्यास त्याला सांख्य म्हणावं अशी व्याख्या आहे. गुढार्थला पॅटर्न किंवा लपलेली माहीती असं ढोबळ मानानं म्हणता येउ शकतं. मग प्रश्न हाच की data ला सांख्या हा शब्द मराठी व संस्कृतात वापरला असतांना नविन अगम्य शब्दांची कसरत कशाला?
मला व्यक्तिश: विदा हा शब्द अतिशय गीळगिळीत, मिळमिळीत वाटतो त्यामुळे (मुळातच तांत्रिक/वैज्ञानिक टर्म्सचे विनाकारण मराठीकरण करण्याच्या विरोधात असल्याने) डाटा किंवा डेटा असाच बोलीभाषेतला शब्दप्रयोग मी वापरतो 😀 त्यामुळे 'डेटा' साठी 'सांख्य' हा पूर्वापार वापरात असलेला शब्द असतानाही 'विदा' हा भंकस शब्द डेटा साठी ओढूनताणून रुजवायचा अट्टाहास कशासाठी हा प्रश्न मला नेहमी पडतो! असो, आतापासुन शक्यतो 'सांख्य' हाच शब्द वापरण्याचा संकल्प करुन माझा प्रतिसाद आवरता घेतो 😂

टर्मीनेटर 23/02/2023 - 16:06
लेख विषयाशी संबंधित हेल्थकेअर चॅट्बॉट्सच्या ५ युज केसेसची सोदाहरण माहिती देणारा एक लेख! https://www.kommunicate.io/blog/top-5-use-cases-of-chatbots-in-healthcare/

कुमार सर , छान विवेचन केले आहे तुम्ही. आर्टिफिशियल ईंटेलिजन्स, मशिन लर्निंग, बॉट्स्,ऑग्मेंटेड रिअ‍ॅलिटी, व्हर्चुअल रिअ‍ॅलिटी,चॅटगपट आणि ईतर सगळीच नवीन तंत्रे सगळ्याच क्षेत्रांना येत्या काळात आव्हानात्मक ठरणार आहेत हे नक्कीच. वैद्यकीय दृष्ट्या घेतलेला त्याचा धांडोळा आवडला.

In reply to by हेमंतकुमार

आता जीपीटी ४ चित्रे आणि व्हिडिओ सुद्धा ओळखु किवा वाचु शकतो आणि त्यावर उत्तरे देउ शकतो. माही तंत्रज्ञान क्षेत्रातील काही अग्रणीनी पुढे येउन हे संशोधन किमान ६ महीने स्थगित करावे आणि त्याच्या वापराबद्दलचे कायदे बनवायला वेळ द्यावा असे मत मांडले आहे. https://www.theguardian.com/technology/2023/may/16/ceo-openai-chatgpt-ai-tech-regulations

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

चित्रगुप्त 02/06/2023 - 04:32
बरेचदा सिनेमा वा विडियो बघत असताना त्यातले पार्श्वसंगीत आवडते. काही ठिकाणी त्याबद्दल व्यवस्थित माहिती दिलेलीही असते, परंतु तसे नसेल तेंव्हा ते जीपीटी वगैरे चा वापर करून ओळखता येईल का ? आत्ताच जालवर शोध घेता Shazam: Music Discovery या नावाचे अ‍ॅप आहेसे दिसले. त्याबद्दल कुणाला माहीत आहे का ?

हेमंतकुमार 01/06/2023 - 10:02
भारतातील पहिले AI-विद्यापीठ कर्जत येथे स्थापन होणार आहे .. काल हा लेख वाचला: आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे निर्माण होऊ शकणारे धोके
मानवी मेंदूपेक्षा अधिक क्षमता असलेले, स्वतः विचार करू शकणारे आणि प्राप्त परिस्थितीनुसार निर्णय घेऊ शकणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स भविष्यात कायम मानवी हिताचे निर्णय घेतील, याची शाश्वती नाही. त्या वेळी आपल्यापेक्षा अधिक बुद्धिमान असलेल्या आणि त्या बुद्धीत घातांक दराने वाढ होत असलेल्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सिस्टिम्सला थांबवणे मानवाला शक्य होणार नाही. त्यामुळे मानवी अस्तित्वापुढील धोका कित्येक पटीने वाढू शकतो.

In reply to by हेमंतकुमार

गवि 06/06/2023 - 08:31
मानवी मेंदूपेक्षा अधिक क्षमता असलेले, स्वतः विचार करू शकणारे आणि प्राप्त परिस्थितीनुसार निर्णय घेऊ शकणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स भविष्यात कायम मानवी हिताचे निर्णय घेतील, याची शाश्वती नाही. त्या वेळी आपल्यापेक्षा अधिक बुद्धिमान असलेल्या आणि त्या बुद्धीत घातांक दराने वाढ होत असलेल्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स सिस्टिम्सला थांबवणे मानवाला शक्य होणार नाही. त्यामुळे मानवी अस्तित्वापुढील धोका कित्येक पटीने वाढू शकतो.
नाही हो.. उगीच फोबिया नको.

In reply to by गवि

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 08:37
या विषयावर दोन्ही बाजूंनी मते मांडली जात आहेत; त्यातली काही संयमित आहेत तर काही टोकाची. सध्या फक्त त्यांची दखल घेऊन नोंद करीत आहे.

वैयक्तिक सांगायचे तर, डाॅक्टर गूगल आणि डाॅक्टर विकीपेडीया यांच्या कडे मी कधीच जात नाही .... आपले मिपाकर डाॅक्टर खरे, तुम्ही आणि डाॅक्टर म्हात्रे, जास्त भरवशाचे वाटतात....

छान लेख. जर अंगठ्याच्या ठशावरून मोबाईलसाठी सिम कार्ड घेण्यासाठी ओळख पटू शकते तर असे अनंत पर्याय उपलब्ध होऊं शकतात. आपल्या लेखातून विविध तंत्रांचे दर्शन झाले. पण एक गोष्ट नक्की की योग्य निदान आणि उपचारांसाठी वैद्यकीय अर्हताप्राप्त व्यक्ती आवश्यकच आहे. जसे रहदारीचे नियम वाचून आणि मोटारगाडी कशी चालवावी यावरील पुस्तक वाचून मोटारगाडी चालवायला जमणार नाही तसेच हे आहे. परंतु लेखात आपण म्हटल्याप्रमाणे आपल्याला कोणत्या विशेष डॉक्टरकडे जायचे आहे नेफ्रॉलॉजिस्ट की यूरॉलॉजिस्ट याचा निर्णय घेणे सोपे जाईल आणि रोगी आणि डॉक्टर अशा दोघांचाही वेळ वाचेल. चांगल्या लेखाबद्दल धन्यवाद.

हेमंतकुमार 04/06/2023 - 11:07
धन्यवाद. ................... Chatbot या मालिकेतील एक अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरण म्हणजे Pillbot. ते आता लवकरच येऊ घातले आहे. मुळात हा एक सूक्ष्म यंत्रमानव आहे. त्याचा आकार एका सामान्य औषधी गोळीइतका आहे. रुग्णाने तो पाण्याबरोबर गिळून टाकायचा.. पचनसंस्थेत गेल्यानंतर तो स्वतःच शोधकाचे (scopy ) काम करतो. अर्थात त्याच्यावर संबंधित डॉक्टरचे दूरस्थ नियंत्रण असते. अशा तऱ्हेने, रुग्ण त्याच्या घरी आणि डॉक्टर रुग्णालयात असताना देखील त्या रुग्णाची endoscopy करता येईल ! बघूया प्रत्यक्षात काय होतंय ते…

In reply to by हेमंतकुमार

शास्त्रीय विषय आणि स्पेशल इफेक्ट्स मस्तच आहेत ... ------ माझा आणि बायोलाॅजीचा काहीही संबंध नसल्याने, भविष्यात नॅनो टेक्नालॉजी प्रत्यक्षांत आली तर, काय होऊ शकते? ह्याची एक सकारात्मक बाजू बघण्यासाठी, हा सिनेमा 1981 मध्ये बघीतला.... -------

In reply to by हेमंतकुमार

अमेरिकन, युरोपियन जे काही करतात, ते ते उत्तम, असे मानणारे पण काही परमपूज्य आहेत.... ते पण असे लग्न करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही .... उद्या अशी पण म्हण तयार होईल की, लग्न चाटबोट बरोबर आणि शृंगार सेक्स टाॅईज बरोबर ...

In reply to by मुक्त विहारि

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 11:22
उद्या अशी पण म्हण तयार होईल की, लग्न चाटबोट बरोबर आणि शृंगार सेक्स टाॅईज बरोबर ...
🙂 .. f. voyage युट्युब वर पाहण्याचा काही योग नाही. तिथे मोठे चित्र तर आहे परंतु टिचकी मारल्यानंतर सगळा अंधारी पडदा आहे..

In reply to by हेमंतकुमार

महाराष्ट्र किंवा भारतात काही वर्षांपूर्वीपर्यंत बोर्डाची मेरिट लिस्ट लागत असे. सीईटी येण्यापूर्वी मेडिकल मध्ये प्रवेश घ्यायचा असेल तर बोर्डाचेच मार्क धरले जात की नाही? बोर्डात येण्यासाठी विद्यार्थ्याकडे इन्फॉर्मेशन होल्डिंग आणि रिझनिंग अ‍ॅप्टिट्यूड हे दोन स्किल लागतात. परंतु, विद्यार्थ्याला झालेले ज्ञान(माहिती), त्याची ज्ञान साठवण्याची क्षमता, आणि त्याची ज्ञान प्रोसेस करण्याची क्षमता या बाबी तेवढ्याच तीव्रतेने तपासल्या जात का? ज्ञान प्रोसेस करण्याची क्षमता देखील पढतमूर्ख पद्धतीनेच परीक्षेत जोखली जात असे. एखाद्या व्यक्तीकडे माहिती असते तेव्हा त्याला अनेक बाबी कारणीभूत असतात. माहिती देणार्‍या केंद्रांचा अ‍ॅक्सेस, माहिती मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेले रिसोर्स, माहिती मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रेरणा अशा अनेक बाबी. बोर्डाच्या परीक्षांमध्ये ज्ञान प्रोसेस करण्याची परीक्षा घेणारा भाग (उदा. गणितातील ड गटाची गणिते) हा सुद्धा घोटून घोटून पक्का करता येतो. हा ही एकाप्रकारे मेमोराईझेशनचाच भाग आहे. हे घोटणे अजून टोकदार करायचे असेल तर मागील वर्षांचे पेपर पाहून त्याच आणि तशाच पद्धतीच्या गणितांचा अभ्यास करणे, त्यावरून आराखडे बांधून व्यूहरचना करणे हा एक उपाय. यालाही पुन्हा रिसोर्सेस लागतातच. सरतेशेवटी रोट मेमोराइझेशनशिवाय बोर्डात चमकणे मुश्कील होते. उदा. लातूर पॅटर्न. पुण्यातल्या एका नामांकित शाळेत शिकणारा मुलगा (उदा. एक नाव : सुबोध खोटे) आणि आणि आमच्या रावळगुंडवाडीच्या जिल्हा परिषदेच्या शाळेत शिकणारा (उदा. एक नाव : सुदामा जंगम) या दोघांच्या बारावीच्या बोर्डाच्या परीक्षेचे निकाल आपण तपासू. त्यावरून असे म्हणू की सुबोध खोटे ह्याला खूप माहिती आहे. आणि तो एक उत्तम माहिती संकलक आहे. सुदामा जंगमचे रिझनिंग अ‍ॅप्टिट्यूड आणि माहिती साठवून ठेवण्याची क्षमता कितीही चांगले असले तरी सुदामाला मूळातच माहिती मिळत नव्हती, तश्या प्रेरणा नव्हत्या म्हणून सुदामा जंगम बारावीत यथा तथाच पास होतो. सरकारी कॉलेजांमधून डॉक्टर झालेले बहुतेक डॉक्टर हे उत्तम माहिती संकलक आहेत. डॉक्टरी पेशाला आवश्यक असलेला अनुभव त्यांना यथावकाश मिळतोच. किंबहुना एखादा यशस्वी डॉक्टर त्याच्या अनुभवाच्या मगदुरावरच यशस्वी झालेला आपल्याला समाजात दिसतो. ( ते डॉक्टर फक्त माहिती संकलक आहेत असे मी अजिबात म्हणत नाही. माहिती ग्रहण करत राहण्याला, पचवत राहण्याला आणि तिचे उपयोजन करत राहण्याला जे आवश्यक गुण लागतात ते ते सर्व त्यांच्यात आहेत असे म्हणतो. ) वरील लिंक माहिती संकलनाची, ग्रहण करण्याची आणि ती योग्य वक्ताला वेचण्याची सगळी प्रचंड क्षमता एखाद्या माणसाच्या अनेक पटींनी ठासून भरलेली एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता आहे. सुदामा जंगम सारखा कोणताही बर्‍या वकुबाचा माणूस अनुभवाच्या मगदुरावर चांगला डॉक्टर होऊ शकतो. घाबरू नका, तुम्ही रिप्लेस नक्कीच व्हाल पण लगेच नाही. अभी तो बस झांकी है.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

गवि 06/06/2023 - 20:21
लै मार्मिक. आजच्या मेडिकल विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा ज्या गोष्टींचा कस पाहण्यासाठी बनल्या आहेत त्या गोष्टी पाठ करून लक्षात ठेवणे अनावश्यक होत जाणार आहे. पावकी निमकी सवायकी vs calculator हे अगदी सुलभीकरण केलेले उदाहरण सर्वत्र खरे ठरेल. पण हे ' कॅलक्युलेटर ' वेगळे असतील.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

मी बारावीच्या परीक्षांचे आणि सीईटीचे उदाहरण यासाठी दिले की कुमार१ ज्या सूज्ञपणाची (विज्डम) भलामण करीत आहेत तो गुण कोणत्या व्यक्तींमध्ये हे वयाच्या १६-१७व्या-वर्षी-पढवलेले-पोपट-वेचण पद्धतीने जर वेगळे केले जात असतील तर त्यातला विरोधाभास लक्षात यावा. सूज्ञपणा अनुभवांनीच येत असेल थोड्या बर्‍या माहिती संकलकाला अनुभवच पुरेसा आहे. माहिती देण्यासाठी ए आय वापरलेले जास्त सयुक्तिक आहे.

In reply to by हणमंतअण्णा शंक…

हेमंतकुमार 06/06/2023 - 20:57
मुद्दा समजला. माझ्या मते कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही ज्यूरीप्रमाणे आहे. अंतिम न्यायाधीश मानवी डॉक्टरच राहील असे मला आज तरी वाटते. भविष्यात काय होईल ते आज सांगता येणे अवघड आहे. एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे मानवी डॉक्टरच अधिक सक्षम असेल असे आपले माझे मत.

In reply to by हेमंतकुमार

गवि 06/06/2023 - 21:26
एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे मानवी डॉक्टरच अधिक सक्षम असेल असे आपले माझे मत.
एखाद्या नाजूक शस्त्रक्रियेच्या बाबतीत रुग्ण टेबलावर असताना अचानक काही गंभीर गुंतागुंत वगैरे निर्माण झाली तर तिथे सक्षम मानवी डॉक्टर उपलब्ध असेलच असे नाही. किंबहुना नसेल ही शक्यता जास्त. अशा वेळी सामान्य डॉक्टर AI च्या मदतीने अधिक सक्षमतेने काम करू शकतील (असे आपले माझे मत.) :-)) अगदीच बेअर फीट डॉक्टर प्राथमिक उपकरण घेऊन गावागावात वैद्यकीय मदत करत असणे या संकल्पनेपेक्षा ही अधिक इफेक्टिव्ह असेल. अधिक स्पष्ट करायचा मुद्दा असा की प्रत्यक्ष execution करायला माणसे लागतील. ती तितकी अधिक शिकलेली नसली तरी चालतील. काय करायचे त्याचे गाईड AI बनेल. आणि बिलिव्ह मी एक दिवस पुरेसा ट्रेनिंग डाटा मिळून मॉडेल्स इतकी परिपक्व होतील की रोगनिदान या बाबतीत मानवी डॉक्टरपेक्षा ती नक्की जास्त विश्वासार्ह असतील. ती फक्त प्रत्यक्ष action घेऊ शकणार नाहीत. डीप ब्लू विरुद्ध कास्पारोव हा ऐतिहासिक सामना. त्या आधी आणि आता. तुलना करा. आता कोणत्याही चेस वर्ल्ड चॅम्पियनला देखील AI मॉडेलचा बुद्धिबळात पराभव करणे जवळपास अशक्य आहे.

तंत्रज्ञान वैद्यकीय क्षेत्रात येण्यासाठी वेळ लागेल. आजुनही हाॅस्पीटल सुचना प्रणाली मर्यादित आहे. लेख माहितीपूर्ण व विचारांना चालना देणारा आहे.

हेमंतकुमार 19/03/2024 - 10:38
काही बिगर-इंग्लिश भाषांमध्ये प्रसिद्ध होणारे मूळ संशोधन जेव्हा इंग्लिश विज्ञानपत्रिकेत अनुवादित केले जाते तेव्हा खालील प्रकारची टीप दिलेली एका ठिकाणी आढळली. ती उल्लेखनीय आहे :
This article was translated from “XYZ” using several editorial tools, including AI, as part of the process. Human editors reviewed this content before publication.

हेमंतकुमार 19/12/2025 - 18:28
Chatbots मधील एक प्रगत अवतार म्हणून याकडे बघता येईल. याचा उपयोग आपली प्रिय व्यक्ती मरण पावल्यानंतर तिच्या आठवणींनी जेव्हा आपल्याला असह्य दुःख होते तेव्हा लोक करत आहेत. संबंधित मृताच्या जिवंतपणीच्या शाब्दिक तसेच दृकश्राव्य माध्यमातून साठवलेल्या सगळ्याआठवणी AI ला पुरविल्या जातात आणि त्यातून निर्माण होणारी जी आभासी प्रतिमा असते तिला versona असे नाव दिलेले आहे. मग जिवंत व्यक्ती या प्रतिमेशी संवाद साधू शकते. हॅरीसन नामक व्यक्तीने त्यासाठी You only Vitual हे एक व्यासपीठ सुरू केलेले आहे : https://www.myyov.com/ या प्रकारचा ‘मृता’शी केलेला संवाद मानसिकदृष्ट्या उपयुक्त आहे की घातक आहे यावर तज्ञांमध्ये मतभेद असून मानसशास्त्रज्ञ यावर अधिक अभ्यास करत आहेत. . . . याच विषयावरचा अच्युत गोडबोले आणि रोहित पांढारकर यांचा ‘डिजिटल अमरत्वाच्या दिशेने ‘ हा लेख 14 डिसेंबरच्या सकाळ सप्तरंगमध्ये वाचला. त्यातील हे वाक्य मार्मिक वाटले : “ आता एक प्रश्न सतत मनात रेंगाळतो, मृत्यू हा खरोखरच आपल्या आयुष्याचा शेवट आहे का? की ते एका नव्या डिजिटल अस्तित्वाची सुरुवात आहे?”
गेले काही महिने कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या Chatbot या नव्या अवतारामुळे तंत्रजगतात धुमशान चालू आहे. एका संगणक उद्योगाने त्यांची संबंधित प्रणाली बाजारात आणली. त्यानंतर थोड्याच काळात अन्य बलाढ्य उद्योगाने पण या क्षेत्रात उडी घेतली आणि त्याच तोलामोलाचा किंबहुना अधिक सरस नवा अवतार आपण तयार करणार असल्याचे जाहीर केले. सध्या बऱ्याच जणांनी कुतूहलापोटी ही यंत्रणा वापरून पाहिली आहे. त्या अनुभवातून बऱ्याच जणांचे असे मत झाले आहे, की ही यंत्रणा सध्या बाल्यावस्थेत आहे. कालौघात जसा जसा अधिकाधिक अनुभवसंपन्न विदा या यंत्रणेमध्ये भरला जाईल त्यानुसार ती अधिक उपयुक्त आणि विश्वासार्ह ठरेल.

कथा अधिकच्या गुणसूत्राची

हेमंतकुमार ·

टर्मीनेटर 25/01/2023 - 14:27
क्या बात! नेहमीप्रमाणेच उत्तम माहितीपूर्ण लेख 👍 अशा सर्व जन्मजात बिघाडांवर कायमस्वरूपी इलाज नजीकच्या भविष्यात अस्तित्वात यावा अशी ईश्वरचरणी प्रार्थना 🙏

In reply to by टर्मीनेटर

हेमंतकुमार 25/01/2023 - 16:24
कायमस्वरूपी इलाज नजीकच्या भविष्यात अस्तित्वात यावा
>>> जरुर यावा. निदान काही आजारांच्या बाबतीत आशेचा किरण दिसतो आहे. काही आजार मात्र भयंकर गुंतागुंतीचे आहेत.

गवि 25/01/2023 - 14:46
माहितीपूर्ण. डाऊन सिंड्रोमच्या व्यक्तींच्या हाताच्या बोटांबद्दलही कुठेतरी वाचले होते. एक पेर कमी असते किंवा पेरांना विभागणारी एक रेषा कमी असते असे काहीतरी.

In reply to by गवि

हेमंतकुमार 25/01/2023 - 16:27
डाऊन सिंड्रोमच्या व्यक्तींच्या हाताच्या बोटांबद्दलही
>> होय, त्या व्यक्तीचे हात लहान व रुंद असतात. करंगळी वळलेली असते आणि 60% रुग्णांमध्ये तळहातावर एकच आडवी मोठी रेष असते: ok

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 06:10
आज (21 मार्च ) आंतरराष्ट्रीय डाऊन सिंड्रोम दिन आहे. त्यानिमित्त सर्व संबंधित बाधित आणि त्यांच्या पालकांना शुभेच्छा ! हा दिन अठरा वर्षांपूर्वीपासून संयुक्त राष्ट्रसंघातर्फे आयोजित केला जातो. यंदाच्या दिनासाठीचे ब्रीदवाक्य “ With us Not For us” असे आहे. या संदर्भात काम करणाऱ्या सर्व सामाजिक संस्थांचे अभिनंदन !

आणि शिस्तबद्ध लेख, आवडलाच. हाताचा फोटो पाहून थोडीफार भिती वाटली. लिहिलेले वाचले नसते तर काय वेगळे आहे हे कळले नसते. पण भिती वाटलीच. जीएंच्या 'कवठे' या कथेत धडधाकट मनस्वी किशोरी मंदबुद्धी मुलावर प्रेम करते ते आठवले. चित्र्यंच्या वेडगळ कथेचा उल्लेख यापूर्वी कधीतरी प्रतिसादात मी केलेला आहेच. या कथेची आणि 'चौकट राजा' मराठी सिनेमाचीही पुन्हा आठवण झाली. छान लेखाबद्दल अनेक, अनेक धन्यवाद.

In reply to by सुधीर कांदळकर

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 12:02
माहितीपूर्ण प्रतिसाद आवडला.
'चौकट राजा' मराठी सिनेमाची
>>> खरंय, उत्तम चित्रपट आहे.
जीएंच्या 'कवठे' या कथेत
>>>> याबद्दल माहित नव्हते.

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 12:34
मंगोलियन डिसीज
>> होय, या आजाराचे ते फार पूर्वीचे (चुकीचे) नाव होते. 21व्या शतकात आजारांना नावे देण्याबाबत वैद्यकात काही नीतीतत्वे आणली गेली. त्यानुसार हे पूर्वीचे विशिष्ट वंशाचा उल्लेख करणारे अवमानकारक नाव रद्दबातल ठरवले गेले.

Bhakti 21/03/2023 - 13:02
खुपचं परिपूर्ण माहिती. यंदाच्या दिनासाठीचे ब्रीदवाक्य “ With us Not For us” असे आहे. या संदर्भात काम करणाऱ्या सर्व सामाजिक संस्थांचे अभिनंदन ! +१

टर्मीनेटर 25/01/2023 - 14:27
क्या बात! नेहमीप्रमाणेच उत्तम माहितीपूर्ण लेख 👍 अशा सर्व जन्मजात बिघाडांवर कायमस्वरूपी इलाज नजीकच्या भविष्यात अस्तित्वात यावा अशी ईश्वरचरणी प्रार्थना 🙏

In reply to by टर्मीनेटर

हेमंतकुमार 25/01/2023 - 16:24
कायमस्वरूपी इलाज नजीकच्या भविष्यात अस्तित्वात यावा
>>> जरुर यावा. निदान काही आजारांच्या बाबतीत आशेचा किरण दिसतो आहे. काही आजार मात्र भयंकर गुंतागुंतीचे आहेत.

गवि 25/01/2023 - 14:46
माहितीपूर्ण. डाऊन सिंड्रोमच्या व्यक्तींच्या हाताच्या बोटांबद्दलही कुठेतरी वाचले होते. एक पेर कमी असते किंवा पेरांना विभागणारी एक रेषा कमी असते असे काहीतरी.

In reply to by गवि

हेमंतकुमार 25/01/2023 - 16:27
डाऊन सिंड्रोमच्या व्यक्तींच्या हाताच्या बोटांबद्दलही
>> होय, त्या व्यक्तीचे हात लहान व रुंद असतात. करंगळी वळलेली असते आणि 60% रुग्णांमध्ये तळहातावर एकच आडवी मोठी रेष असते: ok

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 06:10
आज (21 मार्च ) आंतरराष्ट्रीय डाऊन सिंड्रोम दिन आहे. त्यानिमित्त सर्व संबंधित बाधित आणि त्यांच्या पालकांना शुभेच्छा ! हा दिन अठरा वर्षांपूर्वीपासून संयुक्त राष्ट्रसंघातर्फे आयोजित केला जातो. यंदाच्या दिनासाठीचे ब्रीदवाक्य “ With us Not For us” असे आहे. या संदर्भात काम करणाऱ्या सर्व सामाजिक संस्थांचे अभिनंदन !

आणि शिस्तबद्ध लेख, आवडलाच. हाताचा फोटो पाहून थोडीफार भिती वाटली. लिहिलेले वाचले नसते तर काय वेगळे आहे हे कळले नसते. पण भिती वाटलीच. जीएंच्या 'कवठे' या कथेत धडधाकट मनस्वी किशोरी मंदबुद्धी मुलावर प्रेम करते ते आठवले. चित्र्यंच्या वेडगळ कथेचा उल्लेख यापूर्वी कधीतरी प्रतिसादात मी केलेला आहेच. या कथेची आणि 'चौकट राजा' मराठी सिनेमाचीही पुन्हा आठवण झाली. छान लेखाबद्दल अनेक, अनेक धन्यवाद.

In reply to by सुधीर कांदळकर

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 12:02
माहितीपूर्ण प्रतिसाद आवडला.
'चौकट राजा' मराठी सिनेमाची
>>> खरंय, उत्तम चित्रपट आहे.
जीएंच्या 'कवठे' या कथेत
>>>> याबद्दल माहित नव्हते.

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

हेमंतकुमार 21/03/2023 - 12:34
मंगोलियन डिसीज
>> होय, या आजाराचे ते फार पूर्वीचे (चुकीचे) नाव होते. 21व्या शतकात आजारांना नावे देण्याबाबत वैद्यकात काही नीतीतत्वे आणली गेली. त्यानुसार हे पूर्वीचे विशिष्ट वंशाचा उल्लेख करणारे अवमानकारक नाव रद्दबातल ठरवले गेले.

Bhakti 21/03/2023 - 13:02
खुपचं परिपूर्ण माहिती. यंदाच्या दिनासाठीचे ब्रीदवाक्य “ With us Not For us” असे आहे. या संदर्भात काम करणाऱ्या सर्व सामाजिक संस्थांचे अभिनंदन ! +१

डाउन सिंड्रोम

ok जन्मजात शारीरिक दोषांच्या विविध कारणांमध्ये गुणसूत्रांमधील बिघाड हे एक महत्त्वाचे कारण आहे. अशा प्रकारच्या आजारांमध्ये डाऊन सिंड्रोम(DS) हा सर्वाधिक आढळणारा आजार आहे. मुलांमधील आकलनदुर्बलतेचे ते सर्वाधिक महत्त्वाचे कारण आहे. जॉन डाऊन या ब्रिटिश डॉक्टरवरून नाव दिलेल्या या आजाराचा आधुनिक वैदयकात सुमारे 175 वर्षे अभ्यास झालेला आहे. सुमारे 800 नवजातांपैकी एकाला हा आजार असतो. अशा या बहुपरिचित आजाराचा सविस्तर आढावा या लेखात घेतो.

जन्मजात दुखणे येता (३) : ओठ व टाळू

हेमंतकुमार ·

पहिला लेख वाचतांना थॅलिसेमिया आणि थॅलिडोमईड बेबीज या वेगवेगळ्या रोगांची आठवण झाली. साहित्यात देखील जन्मजात विकृतींचे वा रोगंचे प्रतिबिंब दिसते. चि. त्र्यं खानोलकरांच्या 'अजागळ' या कादंबरीत मंदबुद्धी बालकाचे हृदयद्रावक वर्णन आहे. 'चौकट राजा' या मराठी चित्रपटात अशाच दिव्यांग बालकाचे चित्रण आहे. मी नोकरी करीत असलेल्या कंपनीचे एक संचालक NORD (नॅशनल ऑर्गनयझेशन फॉर रेअर डिसीझेस) या संस्थेला दरवर्षी ठराविक रकमेची मदत करीत. कठीण प्रसंगातून जातांना निसर्गाने मला धडधाकट शरीर आणि कणखर मन दिले म्हणून मी निसर्गाचे आभार मानतो. उत्कृष्ट लेखांबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद.

टर्मीनेटर 09/01/2023 - 12:07
शाळेत माझ्या वर्गात होता असा एक मुलगा, त्याचे दुभंगलेले ओठ शिवलेले होते त्यामुळे त्याचा आवाज खुप विचित्र झाला होता. वर्गातली मुले त्याला 'गेंगाणा' म्हणुन चिडवायची तेव्हा वाईट वाटायचे!

हेमंतकुमार 16/01/2023 - 08:59
( हा भाग लहान असल्याने स्वतंत्र धागा काढत नाही) पचनसंस्थेतील विकासदोष या भागात आपण पचनसंस्थेतील जन्मजात बिघाडांचा आढावा घेऊ. पचनसंस्थेचे मुख्य घटक म्हणजे अन्ननलिका, जठर, लहान व मोठी आतडी, गुदाशय आणि गुदद्वार. यापैकी अन्ननलिका आणि गुदाशय-गुदद्वार या भागांमधील दोष बऱ्यापैकी आढळतात. अशा दोन महत्त्वाच्या दोषांबद्दल पाहू. १. अवरोधित अन्ननलिका (Esophageal atresia) अन्ननलिका ही तोंड व जठर यांना जोडणारी नळी. ती आतून सलग पोकळ (patent) असायलाच हवी. परंतु गर्भावस्थेत तिची वाढ होत असताना जर का त्या प्रक्रियेत काही अडथळा आला, तर मात्र ती एका बिंदूपाशी खुंटते आणि बंद होते. त्यामुळे तिच्यातून खाली आलेले अन्न पुढे जठरात जाऊ शकत नाही. साधारणपणे गर्भावस्थेच्या चौथ्या आठवड्यात अन्ननलिका आणि श्वासनलिका एकमेकांपासून वेगळ्या होतात आणि पुढे त्यांचा स्वतंत्र विकास होतो. परंतु काही गर्भाच्या बाबतीत या प्रक्रियेत अडथळा येतो. काही वेळेस याच्या जोडीने अन्ननलिका आणि श्वासनलिका या देखील जोडलेल्या राहतात. या प्रकारचा दोष सुमारे ३,००० नवजात बालकांपैकी एकात दिसून येतो. (हा दोष असणार्‍या सुमारे निम्म्या बालकांमध्ये हृदय व पाठीच्या मणक्याचे दोष देखील असू शकतात). या दोषामुळे जन्मताच काय कटकटी उद्भवतात ते पाहू. ok वरकरणी आपल्याला काही समजत नसल्याने बाळाला दूध पाजले जाते. ते तोंडातून खाली जाऊन जिथे अडथळा असतो तिथपर्यंत जाऊन थांबते आणि मग ते उलट्या दिशेने वर येते. तसे येत असताना ते श्वासनलिकेत घुसून पुढे फुफ्फुसात देखील जाते. त्यातून बाळाला न्यूमोनिया होतो. हे सर्व धोके पाहता अशा नवजात बालकावर लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असते. अशा शस्त्रक्रियांमध्ये अन्ननलिकेचा वरचा आणि खालचा रोधलेला भाग हे विशिष्ट तंत्राने जोडले जातात. शस्त्रक्रिया केल्यानंतरही प्रगती फारशी समाधानकारक असत नाही. शिथिल अन्ननलिकेत अन्न साठून राहण्याच्या तक्रारी उद्भवतात. काही बालकांमध्ये साठून राहिलेल्या अन्नामुळे शेजारील श्वासनलिकेवर दाब पडतो. शस्त्रक्रिया केलेल्या एकूण बालकांपैकी सुमारे 20% पुढे न्यूमोनिया होऊन मरण पावतात. जिवंत राहिलेल्या अन्य जणांना मोठेपणी ब्रोंकाइटिस, दमा आणि वारंवार जंतुसंसर्गाचा सामना करावा लागतो. .................................... २ . अवरोधित गुदद्वार (Imperforate Anus) गुदद्वार हे पचनसंस्थेचे शेवटचे टोक, जिथून आपले शौच गरजेनुसार बाहेर पडत असते. गुदद्वाराची वाढ गर्भावस्थेच्या 8 ते 12 व्या आठवड्यात होत असते. त्यात बिघाड झाल्यास या भागातील विविध प्रकारचे दोष उद्भवतात. काही बालकांमध्ये जन्मताच गुदद्वाराला भोकच नसते. त्यामुळे पहिल्या 24 तासांतच काही लक्षणे दिसू लागतात. बाळाचे पोट फुगते. तसेच ते कुठल्याच प्रकारची शी (meconium) किंवा शौच करीत नाही. हा दोष असणार्‍या बालकांमध्ये बऱ्याच बालकांमध्ये मूत्रमार्ग, योनिमार्ग आणि मणक्याचे दोष देखील आढळतात. हा दोष मुलग्यामध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो. सुमारे 5000 नवजात बालकांपैकी एकात हा दोष असतो. ok या दोषाचे निदान झाल्यानंतर अगदी तातडीने शस्त्रक्रियेची गरज नसते. पहिल्या 24 ते 36 तासात बालकाला रक्तवाहिनीतून विविध पोषकद्रव्ये आणि प्रतिजैविके दिली जातात. नंतर शस्त्रक्रियेचा निर्णय घेतला जातो. सुरुवातीस मोठ्या आठवड्यातून शौच बाहेर येण्यासाठी एक विशिष्ट शल्यरचना (colostomy) केली जाते. त्यानंतर plasty प्रकारची शस्त्रक्रिया करतात. यापैकी काही मुलांना मोठेपणी बद्धकोष्ठता किंवा नकळत शौचास होण्याचा त्रास होत राहतो. त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन सतत करावे लागते. .. .. .. ....................................................................................................................................................................................

पहिला लेख वाचतांना थॅलिसेमिया आणि थॅलिडोमईड बेबीज या वेगवेगळ्या रोगांची आठवण झाली. साहित्यात देखील जन्मजात विकृतींचे वा रोगंचे प्रतिबिंब दिसते. चि. त्र्यं खानोलकरांच्या 'अजागळ' या कादंबरीत मंदबुद्धी बालकाचे हृदयद्रावक वर्णन आहे. 'चौकट राजा' या मराठी चित्रपटात अशाच दिव्यांग बालकाचे चित्रण आहे. मी नोकरी करीत असलेल्या कंपनीचे एक संचालक NORD (नॅशनल ऑर्गनयझेशन फॉर रेअर डिसीझेस) या संस्थेला दरवर्षी ठराविक रकमेची मदत करीत. कठीण प्रसंगातून जातांना निसर्गाने मला धडधाकट शरीर आणि कणखर मन दिले म्हणून मी निसर्गाचे आभार मानतो. उत्कृष्ट लेखांबद्दल अनेक अनेक धन्यवाद.

टर्मीनेटर 09/01/2023 - 12:07
शाळेत माझ्या वर्गात होता असा एक मुलगा, त्याचे दुभंगलेले ओठ शिवलेले होते त्यामुळे त्याचा आवाज खुप विचित्र झाला होता. वर्गातली मुले त्याला 'गेंगाणा' म्हणुन चिडवायची तेव्हा वाईट वाटायचे!

हेमंतकुमार 16/01/2023 - 08:59
( हा भाग लहान असल्याने स्वतंत्र धागा काढत नाही) पचनसंस्थेतील विकासदोष या भागात आपण पचनसंस्थेतील जन्मजात बिघाडांचा आढावा घेऊ. पचनसंस्थेचे मुख्य घटक म्हणजे अन्ननलिका, जठर, लहान व मोठी आतडी, गुदाशय आणि गुदद्वार. यापैकी अन्ननलिका आणि गुदाशय-गुदद्वार या भागांमधील दोष बऱ्यापैकी आढळतात. अशा दोन महत्त्वाच्या दोषांबद्दल पाहू. १. अवरोधित अन्ननलिका (Esophageal atresia) अन्ननलिका ही तोंड व जठर यांना जोडणारी नळी. ती आतून सलग पोकळ (patent) असायलाच हवी. परंतु गर्भावस्थेत तिची वाढ होत असताना जर का त्या प्रक्रियेत काही अडथळा आला, तर मात्र ती एका बिंदूपाशी खुंटते आणि बंद होते. त्यामुळे तिच्यातून खाली आलेले अन्न पुढे जठरात जाऊ शकत नाही. साधारणपणे गर्भावस्थेच्या चौथ्या आठवड्यात अन्ननलिका आणि श्वासनलिका एकमेकांपासून वेगळ्या होतात आणि पुढे त्यांचा स्वतंत्र विकास होतो. परंतु काही गर्भाच्या बाबतीत या प्रक्रियेत अडथळा येतो. काही वेळेस याच्या जोडीने अन्ननलिका आणि श्वासनलिका या देखील जोडलेल्या राहतात. या प्रकारचा दोष सुमारे ३,००० नवजात बालकांपैकी एकात दिसून येतो. (हा दोष असणार्‍या सुमारे निम्म्या बालकांमध्ये हृदय व पाठीच्या मणक्याचे दोष देखील असू शकतात). या दोषामुळे जन्मताच काय कटकटी उद्भवतात ते पाहू. ok वरकरणी आपल्याला काही समजत नसल्याने बाळाला दूध पाजले जाते. ते तोंडातून खाली जाऊन जिथे अडथळा असतो तिथपर्यंत जाऊन थांबते आणि मग ते उलट्या दिशेने वर येते. तसे येत असताना ते श्वासनलिकेत घुसून पुढे फुफ्फुसात देखील जाते. त्यातून बाळाला न्यूमोनिया होतो. हे सर्व धोके पाहता अशा नवजात बालकावर लवकरात लवकर शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असते. अशा शस्त्रक्रियांमध्ये अन्ननलिकेचा वरचा आणि खालचा रोधलेला भाग हे विशिष्ट तंत्राने जोडले जातात. शस्त्रक्रिया केल्यानंतरही प्रगती फारशी समाधानकारक असत नाही. शिथिल अन्ननलिकेत अन्न साठून राहण्याच्या तक्रारी उद्भवतात. काही बालकांमध्ये साठून राहिलेल्या अन्नामुळे शेजारील श्वासनलिकेवर दाब पडतो. शस्त्रक्रिया केलेल्या एकूण बालकांपैकी सुमारे 20% पुढे न्यूमोनिया होऊन मरण पावतात. जिवंत राहिलेल्या अन्य जणांना मोठेपणी ब्रोंकाइटिस, दमा आणि वारंवार जंतुसंसर्गाचा सामना करावा लागतो. .................................... २ . अवरोधित गुदद्वार (Imperforate Anus) गुदद्वार हे पचनसंस्थेचे शेवटचे टोक, जिथून आपले शौच गरजेनुसार बाहेर पडत असते. गुदद्वाराची वाढ गर्भावस्थेच्या 8 ते 12 व्या आठवड्यात होत असते. त्यात बिघाड झाल्यास या भागातील विविध प्रकारचे दोष उद्भवतात. काही बालकांमध्ये जन्मताच गुदद्वाराला भोकच नसते. त्यामुळे पहिल्या 24 तासांतच काही लक्षणे दिसू लागतात. बाळाचे पोट फुगते. तसेच ते कुठल्याच प्रकारची शी (meconium) किंवा शौच करीत नाही. हा दोष असणार्‍या बालकांमध्ये बऱ्याच बालकांमध्ये मूत्रमार्ग, योनिमार्ग आणि मणक्याचे दोष देखील आढळतात. हा दोष मुलग्यामध्ये अधिक प्रमाणात आढळतो. सुमारे 5000 नवजात बालकांपैकी एकात हा दोष असतो. ok या दोषाचे निदान झाल्यानंतर अगदी तातडीने शस्त्रक्रियेची गरज नसते. पहिल्या 24 ते 36 तासात बालकाला रक्तवाहिनीतून विविध पोषकद्रव्ये आणि प्रतिजैविके दिली जातात. नंतर शस्त्रक्रियेचा निर्णय घेतला जातो. सुरुवातीस मोठ्या आठवड्यातून शौच बाहेर येण्यासाठी एक विशिष्ट शल्यरचना (colostomy) केली जाते. त्यानंतर plasty प्रकारची शस्त्रक्रिया करतात. यापैकी काही मुलांना मोठेपणी बद्धकोष्ठता किंवा नकळत शौचास होण्याचा त्रास होत राहतो. त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन सतत करावे लागते. .. .. .. ....................................................................................................................................................................................
भाग २ इथे गर्भावस्थेच्या चौथ्या ते सातव्या आठवड्यादरम्यान ओठ तयार होतात. किंबहुना या काळातच खऱ्या अर्थाने चेहरा तयार होत असतो. ही प्रक्रिया होत असताना जर संबंधित पेशीसंयोगात काही बिघाड झाले तर बाळाचा वरचा ओठ दुभंगलेला राहतो. ओठाला पडलेली फट काही वेळेस छोटी असते तर अन्य काही वेळेस ती मोठी होऊन थेट नाकात घुसलेली असते. ह्या प्रकारचे दुभंगणे शरीराच्या एका किंवा दोन्ही बाजूंनाही असू शकते.

जन्मजात दुखणे येता (2) : हात व पाय

हेमंतकुमार ·

शेखरमोघे 12/12/2022 - 09:33
(नेहेमीसारखाच) अभ्यासपूर्ण लेख. अभिनन्दन. नवजात अर्भकात शारिरिक (आणि इतरही) दोष घडवणार्‍या मानवनिर्मित कारणात जगभर खळबळ उडवून देणारे thalidomide हे औषध जसे सामिल आहे तसेच जपानमधील मिनामाता (Minamata) भागातल्या समुद्रात पर्‍यामुळे झालेले प्रदूषण आणि अमेरिकेतल्या PTFE/Teflon चा वापर या दोन्हीही मधून बरेच दुष्परिणाम झाल्यानन्तरच त्यान्चा "बन्दोबस्त" करण्याकरता काही पावले उचलली गेली.

शेखरमोघे 12/12/2022 - 09:33
(नेहेमीसारखाच) अभ्यासपूर्ण लेख. अभिनन्दन. नवजात अर्भकात शारिरिक (आणि इतरही) दोष घडवणार्‍या मानवनिर्मित कारणात जगभर खळबळ उडवून देणारे thalidomide हे औषध जसे सामिल आहे तसेच जपानमधील मिनामाता (Minamata) भागातल्या समुद्रात पर्‍यामुळे झालेले प्रदूषण आणि अमेरिकेतल्या PTFE/Teflon चा वापर या दोन्हीही मधून बरेच दुष्परिणाम झाल्यानन्तरच त्यान्चा "बन्दोबस्त" करण्याकरता काही पावले उचलली गेली.
भाग-1 इथे : ……………. या भागापासून जन्मजात शारीरिक दोषांची शरीरभागानुसार उदा. पाहू. या भागात हात व पायाच्या अशा दोषांचे विवेचन करतो. हे दोष मुख्यतः तीन प्रकारचे आहेत: १. हात किंवा पायाचा पूर्ण अभाव अथवा खुरटलेली वाढ. या दोषांचे प्रमाण दर 10,000 जन्मांमध्ये ८ इतके आहे. पायांच्या तुलनेत हातांचे दोष अधिक प्रमाणात दिसतात. खालील प्रकारचे दोष बऱ्यापैकी आढळतात : • Forearm मध्ये रेडियस हे हाड नसणे. • गुडघा ते घोटा या पायाच्या भागातील fibula हे हाड नसणे. कारणमीमांसा: A.

जन्मजात दुखणे येता...(१)

हेमंतकुमार ·

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 05/12/2022 - 12:43
तुमचा मुद्दा बरोबर आहे. यासंदर्भात शासकीय आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या मार्फत विविध स्तरांवर प्रयत्न चालू असतातच; ते कदाचित कमी पडत असतील. नुकतीच महाराष्ट्रात एक चांगली घडामोड झालेली आहे. 3 डिसेंबर २०२२ रोजी महाराष्ट्र शासनाने दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र मंत्रालयाची स्थापना केलेली आहे. त्यासाठी अकराशे त्रेचाळीस कोटी रुपयांची तरतूदही केलेली आहे. त्यानुसार आता प्रत्येक जिल्ह्यात दिव्यांग भवन उभारले जाणार आहे. दिव्यांग या शब्दाची व्याप्ती खूप मोठी आहे. जन्मजात व्यंग असलेल्या काही व्यक्ती हा त्याचा एक भाग असू शकतात.

खुप महत्वाचा विषय!! दिव्यांग मुलांच्या पालकांसाठी आणि पुढे आयुष्यात त्या मुलांसाठीही!! दुर्दैवाने आपल्यासारख्या पुढारलेल्या देशात सुद्धा बहुतेक ठिकाणी दिव्यांग लोकांसाठी पुरेशा सोयी नसतात (हे फक्त शारीरीक व्यंग असलेल्या लोकांसाठी म्हणतोय, मानसिक तर दुरचीच बात) तज्ञ लोकांच्या प्रतिक्रिया वाचण्यासाठी उत्सुक.

nutanm 08/12/2022 - 05:46
दिव्यांगांसाठी खरोखरच खूप कमी सोयी, सवलती त्यांचे त्रास कमी होणे सोयी वाढविणे बद्दल समाजात खूप कमी जागरूकता. त्यांच्या मानसिकते बददल जाणीव असणे व त्यांना न दुखावता वागणे तर खूप लांबची गोष्ट. अगदी आकाशा इतकी दूर. उलट मुद्दाम दुखविणे, त्याबद्द्ल किंवा दुसर्या गोष्टी/ दोष त्यांच्यातल्या काढून मुद्दाम दुखविणे. याबाबत शिकलेले ,बिनशिकलेले , श्रीमंत ,गरीब सर्व सारखेच एक नंबर.

nutanm 08/12/2022 - 05:46
दिव्यांगांसाठी खरोखरच खूप कमी सोयी, सवलती त्यांचे त्रास कमी होणे सोयी वाढविणे बद्दल समाजात खूप कमी जागरूकता. त्यांच्या मानसिकते बददल जाणीव असणे व त्यांना न दुखावता वागणे तर खूप लांबची गोष्ट. अगदी आकाशा इतकी दूर. उलट मुद्दाम दुखविणे, त्याबद्द्ल किंवा दुसर्या गोष्टी/ दोष त्यांच्यातल्या काढून मुद्दाम दुखविणे. याबाबत शिकलेले ,बिनशिकलेले , श्रीमंत ,गरीब सर्व सारखेच एक नंबर.

nutanm 08/12/2022 - 06:23
त्यात आधी नॉर्मल असून पुढे अपंग होणे , त्यामुळे पुढील आयुष्यात गंभीर/मोठे परिणाम होणे हे जवळच्या व त्या व्यक्तीला फारच जीवघेणे होते, त्यातून लौकर बाहेर पडणे सर्वांसाठी (घरातल्या) कठीण होऊनही बाहेर पडावेच लागते. अशांसाठी सरकारने /खाजगी संस्थांनी सवलतीत समुपदेशनाची केन्द्रे असावी त. व त्यातून (दुःखातून) लौकर बाहेर पडून सामान्य जीवन‌ जगण्याची सोय असावी.

टर्मीनेटर 08/12/2022 - 11:47
फारच संवेदनशील विषयाची निवड केली आहेत ह्यावेळी! सुरुवात वाचून विषयाची व्याप्ती बरीच मोठी असल्याचे लक्षात येतंय. मालिका माहीतीपुर्ण होणार ह्यात शंकाच नाही, पण पुढिल भाग मात्र ब्राऊझर मध्ये इमेजेस ब्लॉक करुन वाचण्यात येतील, लहान मुलांचे असे फोटोज माझ्याच्याने बघवत नाहीत.

In reply to by टर्मीनेटर

हेमंतकुमार 08/12/2022 - 12:43
लहान मुलांचे असे फोटोज माझ्याच्याने बघवत नाहीत.
धन्यवाद ! मुद्दा समजला. इथून पुढच्या भागांमध्ये जिथे शक्य आहे तिथे मुलाचा चेहरा न येता फक्त शरीराच्या एखाद्या भागाचाच फोटो येईल. (काही ठिकाणी मात्र चेहरा अटळ असेल).

हेमंतकुमार 09/12/2022 - 16:55
लेखाच्या विषयाच्या संदर्भात एक कौतुकास्पद उपक्रम : बहुविकलांग मुलीला कोणाच्याही मदतीशिवाय जेवता यावे, यासाठी रोजंदारीवर काम करणाऱ्या बिपिन कदम यांनी रोबो तयार केला आहे. चित्रफीत

हेमंतकुमार 06/01/2023 - 09:35
सध्या भारतीय विज्ञान परिषदेचे अधिवेशन नागपूर येथे चालू आहे. त्यामध्ये जनुकीय वैद्यकशास्त्रातील तज्ञ डॉक्टर शुभा फडके यांनी काही विचार मांडले आहेत. बाळ गर्भावस्थेत असतानाच विविध चाचण्यांच्या मदतीने काही आनुवंशिक आजारांचे निदान करता येते. मात्र, ज्या आनुवंशिक आजारांवर सध्या उपचारच उपलब्ध नाहीत अशा आजाराबद्दल संबंधित पालकांना सांगावे का, हा एक नैतिक प्रश्न उपस्थित होतो. जर गर्भपात केला तर गर्भावस्थेतील बाळाचा जन्माला येण्याचा मूलभूत अधिकार हिरावून घेतला जाईल काय, अशा प्रश्नांवर विचारमंथन झाले पाहिजे, असे त्या म्हणाल्या. (बातमी : छापील सकाळ ६ जानेवारी, २०२३)

हेमंतकुमार 15/04/2024 - 12:23
जन्मताच डोक्याने जोडली गेलेली ( Conjoined twins) जॉर्ज व लोरी ही जुळी भावंडे नुकतीच 62 व्या वर्षी निधन पावली. त्यांची नोंद गिनीज बुकात झालेली आहे. बातमी व फोटो इथे पाहता येईल या जुळ्यांच्या शरीरात महत्त्वाच्या रक्तवाहिन्या आणि मेंदूचा 30% भाग सामायिक (shared) होता.

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 05/12/2022 - 12:43
तुमचा मुद्दा बरोबर आहे. यासंदर्भात शासकीय आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या मार्फत विविध स्तरांवर प्रयत्न चालू असतातच; ते कदाचित कमी पडत असतील. नुकतीच महाराष्ट्रात एक चांगली घडामोड झालेली आहे. 3 डिसेंबर २०२२ रोजी महाराष्ट्र शासनाने दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र मंत्रालयाची स्थापना केलेली आहे. त्यासाठी अकराशे त्रेचाळीस कोटी रुपयांची तरतूदही केलेली आहे. त्यानुसार आता प्रत्येक जिल्ह्यात दिव्यांग भवन उभारले जाणार आहे. दिव्यांग या शब्दाची व्याप्ती खूप मोठी आहे. जन्मजात व्यंग असलेल्या काही व्यक्ती हा त्याचा एक भाग असू शकतात.

खुप महत्वाचा विषय!! दिव्यांग मुलांच्या पालकांसाठी आणि पुढे आयुष्यात त्या मुलांसाठीही!! दुर्दैवाने आपल्यासारख्या पुढारलेल्या देशात सुद्धा बहुतेक ठिकाणी दिव्यांग लोकांसाठी पुरेशा सोयी नसतात (हे फक्त शारीरीक व्यंग असलेल्या लोकांसाठी म्हणतोय, मानसिक तर दुरचीच बात) तज्ञ लोकांच्या प्रतिक्रिया वाचण्यासाठी उत्सुक.

nutanm 08/12/2022 - 05:46
दिव्यांगांसाठी खरोखरच खूप कमी सोयी, सवलती त्यांचे त्रास कमी होणे सोयी वाढविणे बद्दल समाजात खूप कमी जागरूकता. त्यांच्या मानसिकते बददल जाणीव असणे व त्यांना न दुखावता वागणे तर खूप लांबची गोष्ट. अगदी आकाशा इतकी दूर. उलट मुद्दाम दुखविणे, त्याबद्द्ल किंवा दुसर्या गोष्टी/ दोष त्यांच्यातल्या काढून मुद्दाम दुखविणे. याबाबत शिकलेले ,बिनशिकलेले , श्रीमंत ,गरीब सर्व सारखेच एक नंबर.

nutanm 08/12/2022 - 05:46
दिव्यांगांसाठी खरोखरच खूप कमी सोयी, सवलती त्यांचे त्रास कमी होणे सोयी वाढविणे बद्दल समाजात खूप कमी जागरूकता. त्यांच्या मानसिकते बददल जाणीव असणे व त्यांना न दुखावता वागणे तर खूप लांबची गोष्ट. अगदी आकाशा इतकी दूर. उलट मुद्दाम दुखविणे, त्याबद्द्ल किंवा दुसर्या गोष्टी/ दोष त्यांच्यातल्या काढून मुद्दाम दुखविणे. याबाबत शिकलेले ,बिनशिकलेले , श्रीमंत ,गरीब सर्व सारखेच एक नंबर.

nutanm 08/12/2022 - 06:23
त्यात आधी नॉर्मल असून पुढे अपंग होणे , त्यामुळे पुढील आयुष्यात गंभीर/मोठे परिणाम होणे हे जवळच्या व त्या व्यक्तीला फारच जीवघेणे होते, त्यातून लौकर बाहेर पडणे सर्वांसाठी (घरातल्या) कठीण होऊनही बाहेर पडावेच लागते. अशांसाठी सरकारने /खाजगी संस्थांनी सवलतीत समुपदेशनाची केन्द्रे असावी त. व त्यातून (दुःखातून) लौकर बाहेर पडून सामान्य जीवन‌ जगण्याची सोय असावी.

टर्मीनेटर 08/12/2022 - 11:47
फारच संवेदनशील विषयाची निवड केली आहेत ह्यावेळी! सुरुवात वाचून विषयाची व्याप्ती बरीच मोठी असल्याचे लक्षात येतंय. मालिका माहीतीपुर्ण होणार ह्यात शंकाच नाही, पण पुढिल भाग मात्र ब्राऊझर मध्ये इमेजेस ब्लॉक करुन वाचण्यात येतील, लहान मुलांचे असे फोटोज माझ्याच्याने बघवत नाहीत.

In reply to by टर्मीनेटर

हेमंतकुमार 08/12/2022 - 12:43
लहान मुलांचे असे फोटोज माझ्याच्याने बघवत नाहीत.
धन्यवाद ! मुद्दा समजला. इथून पुढच्या भागांमध्ये जिथे शक्य आहे तिथे मुलाचा चेहरा न येता फक्त शरीराच्या एखाद्या भागाचाच फोटो येईल. (काही ठिकाणी मात्र चेहरा अटळ असेल).

हेमंतकुमार 09/12/2022 - 16:55
लेखाच्या विषयाच्या संदर्भात एक कौतुकास्पद उपक्रम : बहुविकलांग मुलीला कोणाच्याही मदतीशिवाय जेवता यावे, यासाठी रोजंदारीवर काम करणाऱ्या बिपिन कदम यांनी रोबो तयार केला आहे. चित्रफीत

हेमंतकुमार 06/01/2023 - 09:35
सध्या भारतीय विज्ञान परिषदेचे अधिवेशन नागपूर येथे चालू आहे. त्यामध्ये जनुकीय वैद्यकशास्त्रातील तज्ञ डॉक्टर शुभा फडके यांनी काही विचार मांडले आहेत. बाळ गर्भावस्थेत असतानाच विविध चाचण्यांच्या मदतीने काही आनुवंशिक आजारांचे निदान करता येते. मात्र, ज्या आनुवंशिक आजारांवर सध्या उपचारच उपलब्ध नाहीत अशा आजाराबद्दल संबंधित पालकांना सांगावे का, हा एक नैतिक प्रश्न उपस्थित होतो. जर गर्भपात केला तर गर्भावस्थेतील बाळाचा जन्माला येण्याचा मूलभूत अधिकार हिरावून घेतला जाईल काय, अशा प्रश्नांवर विचारमंथन झाले पाहिजे, असे त्या म्हणाल्या. (बातमी : छापील सकाळ ६ जानेवारी, २०२३)

हेमंतकुमार 15/04/2024 - 12:23
जन्मताच डोक्याने जोडली गेलेली ( Conjoined twins) जॉर्ज व लोरी ही जुळी भावंडे नुकतीच 62 व्या वर्षी निधन पावली. त्यांची नोंद गिनीज बुकात झालेली आहे. बातमी व फोटो इथे पाहता येईल या जुळ्यांच्या शरीरात महत्त्वाच्या रक्तवाहिन्या आणि मेंदूचा 30% भाग सामायिक (shared) होता.
ok एखाद्या संततीइच्छुक जोडप्याला मूल होणे ही त्यांच्या आयुष्यातील अत्यानंदाची घटना असते. जन्मलेले मूल वरकरणी निरोगी आणि निर्व्यंग असणे ही निसर्गाने मानवाला दिलेली अमूल्य भेट असते. दुर्दैवाने काही नवजात बालके जन्मताच एखादे शारीरिक व्यंग(birth defect) घेऊन येतात. यांपैकी काही सामान्य स्वरूपाची असतात तर काही गंभीर. सामान्य व्यंगामुळे संबंधित बालकाच्या पुढील आयुष्यात विशेष अडचण येत नाही; अर्थात काही तडजोडी कराव्या लागतात.

अस्वस्थ मनाचा ‘ताप’

हेमंतकुमार ·

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 16:26
हे आळखता येणं अवघड आहे.
संसर्गातून ताप येतो तेव्हा त्याच्या जोडीला सर्दी, खोकला/ पोट बिघडणे इत्यादी स्वरूपाची लक्षणे असू शकतात. मानसिक तापाच्या याबाबतीत अशी अन्य लक्षणे दिसणार नाहीत. पण लेखात वर्णन केलेली एखादी परिस्थिती असू शकेल

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 16:26
हे आळखता येणं अवघड आहे.
संसर्गातून ताप येतो तेव्हा त्याच्या जोडीला सर्दी, खोकला/ पोट बिघडणे इत्यादी स्वरूपाची लक्षणे असू शकतात. मानसिक तापाच्या याबाबतीत अशी अन्य लक्षणे दिसणार नाहीत. पण लेखात वर्णन केलेली एखादी परिस्थिती असू शकेल

नवीन माहिती समजली. धन्यवाद. सिनेमांमध्ये वगैरे पाहिलेलं, की एखाद्या व्यक्तीच्या विरहाने शक्यतो लहान मूल तापाने फणफणलेले दाखवायचे, त्याला शास्त्रीय आधार आहे तर.

स्मिताके 22/11/2022 - 20:38
शाळेत एका मुलीला काहीवेळा असा ताप आलेला पाहिला होता. एक शिक्षिका खूप कडक होत्या. गृहपाठ झाला नाही, वही घरी राहिली वगैरे कारणांनी ही मुलगी थरथर कापायची आणि ताप चढायचा.

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 20:47
सर्वांना धन्यवाद ! खरंय, शालेय मुलांच्या बाबतीत शिक्षकांची भिती, परीक्षेची भीती इत्यादी कारणांमुळे असे ताप येतात. अशा वेळी त्यांना गोंजारून आणि त्यांची विचारपूस करून धीर द्यावा लागतो.

In reply to by सुखी

हेमंतकुमार 23/11/2022 - 07:47
ताण तणाव हे सर्दी होण्याचे प्रस्थापित 'कारण' नाही. परंतु काही जणांना सततची सर्दी असू शकते. त्यांच्याबाबतीत अशा प्रसंगी तिची तीव्रता थोडीफार वाढू शकते.

चांगली माहीती दिलीत कुमार सर!! मानसिक आघात, तीव्र मतभेद, भांडणे, भिती वगैरे कारणांनी तात्पुरता ताप येउ शकतो असे ध्यानात आले होते, पण त्याचे शास्त्रीय विवेचन आता समजले.

असा मानसिक ताप काही वेळा अनुभवला आहे. तीव्र भीती, काळजी यामुळे असा तात्पुरता ताप दोन तीन वेळा आला आहे. पण एक शांत झोप झाली की भीती, काळजी कमी होऊन मन शांत झाले आणि तापही गायब झाला. त्यामागे एवढं सगळं असतं हे आज कळलं. धन्यवाद, डॉक्टरसाहेब!

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 16:26
हे आळखता येणं अवघड आहे.
संसर्गातून ताप येतो तेव्हा त्याच्या जोडीला सर्दी, खोकला/ पोट बिघडणे इत्यादी स्वरूपाची लक्षणे असू शकतात. मानसिक तापाच्या याबाबतीत अशी अन्य लक्षणे दिसणार नाहीत. पण लेखात वर्णन केलेली एखादी परिस्थिती असू शकेल

In reply to by श्वेता२४

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 16:26
हे आळखता येणं अवघड आहे.
संसर्गातून ताप येतो तेव्हा त्याच्या जोडीला सर्दी, खोकला/ पोट बिघडणे इत्यादी स्वरूपाची लक्षणे असू शकतात. मानसिक तापाच्या याबाबतीत अशी अन्य लक्षणे दिसणार नाहीत. पण लेखात वर्णन केलेली एखादी परिस्थिती असू शकेल

नवीन माहिती समजली. धन्यवाद. सिनेमांमध्ये वगैरे पाहिलेलं, की एखाद्या व्यक्तीच्या विरहाने शक्यतो लहान मूल तापाने फणफणलेले दाखवायचे, त्याला शास्त्रीय आधार आहे तर.

स्मिताके 22/11/2022 - 20:38
शाळेत एका मुलीला काहीवेळा असा ताप आलेला पाहिला होता. एक शिक्षिका खूप कडक होत्या. गृहपाठ झाला नाही, वही घरी राहिली वगैरे कारणांनी ही मुलगी थरथर कापायची आणि ताप चढायचा.

हेमंतकुमार 22/11/2022 - 20:47
सर्वांना धन्यवाद ! खरंय, शालेय मुलांच्या बाबतीत शिक्षकांची भिती, परीक्षेची भीती इत्यादी कारणांमुळे असे ताप येतात. अशा वेळी त्यांना गोंजारून आणि त्यांची विचारपूस करून धीर द्यावा लागतो.

In reply to by सुखी

हेमंतकुमार 23/11/2022 - 07:47
ताण तणाव हे सर्दी होण्याचे प्रस्थापित 'कारण' नाही. परंतु काही जणांना सततची सर्दी असू शकते. त्यांच्याबाबतीत अशा प्रसंगी तिची तीव्रता थोडीफार वाढू शकते.

चांगली माहीती दिलीत कुमार सर!! मानसिक आघात, तीव्र मतभेद, भांडणे, भिती वगैरे कारणांनी तात्पुरता ताप येउ शकतो असे ध्यानात आले होते, पण त्याचे शास्त्रीय विवेचन आता समजले.

असा मानसिक ताप काही वेळा अनुभवला आहे. तीव्र भीती, काळजी यामुळे असा तात्पुरता ताप दोन तीन वेळा आला आहे. पण एक शांत झोप झाली की भीती, काळजी कमी होऊन मन शांत झाले आणि तापही गायब झाला. त्यामागे एवढं सगळं असतं हे आज कळलं. धन्यवाद, डॉक्टरसाहेब!
ताप येणे हे बऱ्याच आजारांचे प्राथमिक व महत्त्वाचे लक्षण असते. शरीराचे तापमान नियंत्रण आणि ताप येण्याची मूलभूत प्रक्रिया आपण यापूर्वी “गरम आणि ‘ताप’दायक” या लेखात समजावून घेतली आहे. त्या लेखात संसर्गजन्य आणि अन्य शारीरिक आजारांमध्ये येणाऱ्या तापाचे विवेचन आहे. परंतु त्या व्यतिरिक्त, मानसिक बिघाड हे सुद्धा ताप येण्याचे एक महत्त्वाचे कारण आहे. या प्रकारचा ताप वैशिष्ट्यपूर्ण असतो. त्यासंबंधी स्वतंत्रपणे काही लिहावे अशी सूचना एका वाचकांनी नुकतीच केली.

मानवी कामजीवन:प्रश्न आणि उत्तर

राहुल ·

डॉ साहेब शीर्षकात अनुक्रमांकही लिहिला तर उत्तम होईल. मी तुमच्या मागच्याच लेखाचे विडंबन असेल ह्या हेतुने धागा उघडला. आणि पुन्हा सगळा वाचला! रच्याकने. मी पयला!

तर्कवादी 29/09/2022 - 15:52
सर्व धाग्यांचे शीर्षक एकच - "मानवी कामजीवन: प्रश्न आणि उत्तर" पण प्रश्नही डॉक्टरांचेच आणि उत्तरही त्यांचेच, आणि धाग्यावरील प्रतिसादांना डॉक्टर काही उत्तर देत नाहीत..

काय डॉक्टर , आज लेख नाही आला ? ऐसे कैसे चलेगा ? महिन्याला २१ चं टारगेट आहे लक्षात आहे ना ? मजा येवो न येवो , दरमहा नित्यनेमाने २१ लेख पाडत राहिलं पाहिजे. =))))

डॉ साहेब शीर्षकात अनुक्रमांकही लिहिला तर उत्तम होईल. मी तुमच्या मागच्याच लेखाचे विडंबन असेल ह्या हेतुने धागा उघडला. आणि पुन्हा सगळा वाचला! रच्याकने. मी पयला!

तर्कवादी 29/09/2022 - 15:52
सर्व धाग्यांचे शीर्षक एकच - "मानवी कामजीवन: प्रश्न आणि उत्तर" पण प्रश्नही डॉक्टरांचेच आणि उत्तरही त्यांचेच, आणि धाग्यावरील प्रतिसादांना डॉक्टर काही उत्तर देत नाहीत..

काय डॉक्टर , आज लेख नाही आला ? ऐसे कैसे चलेगा ? महिन्याला २१ चं टारगेट आहे लक्षात आहे ना ? मजा येवो न येवो , दरमहा नित्यनेमाने २१ लेख पाडत राहिलं पाहिजे. =))))
कामजीवनावर डॉक्टरांची विविध मते असतात. नेमके कोणते सत्य मानावे ? विविध मते ही सर्वच विषयांत असतात. कामशास्त्रात आधुनिक व जुन्या काळातील असे प्रकार जर म्हटले तर संशोधनातून नवीन जे समजले ते सत्य मानावे. धर्म, संस्कृतीच्या पगड्याने कामजीवनाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदललेला असतो. डॉक्टर जर खूप धार्मिक असेल तर तो विज्ञान सांगण्यापेक्षा संस्कृती रक्षणाच्या नावाखाली खोटे सांगू शकतो व तसे काही डॉक्टर बिनधास्त सांगतातही. कामजीवनातल्या प्रत्येक क्रिया, पद्धतीमागे विशिष्ट वैज्ञानिक कारण असते.

मानवी कामजीवन: प्रश्न आणि उत्तर

राहुल ·

ह्यापूर्वीच्या लेखातही प्रश्न विचारला होता. बहुदा आपल्या ज्ञानाची खिल्ली न उडवाल्यानी आपण प्रतिसाद दिला नाहीत. शैक्षणिक डिग्री सार्वजनिक करायला हरकत नसावी (त्यात काय खासगी आहे?). हवंतर कॉलेजचं नाव किंवा उत्तीर्ण झाल्याचे गुण/ वर्ष नका सांगू.

In reply to by अनिकेत वैद्य

खर आहे अगदी वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा नुसत्या डॉ उपाधीने मॉडर्न मेडिसीन ( अ‍ॅलोपथी) होमिओपॅथी की आयुर्वेद शाखेतील डॉक्टर आहेत हे समजत नाही. दवाखान्यात पाटीवर डॉक्टरांची डिग्री लिहिणे हे बंधनकारक असते. मेडिकल एथिक्स बाबत नॅशनल मेडिकल कौन्सिल ने नवीन कोड ऑफ कंडक्ट चा मसुदा शासनाला दिला आहे. महत्वाची बातमी आहे. त्यानुसार आपापल्या पॆथी व्यतिरिक्त डॉक्टरांना अन्य पॆथीची औषधे देता येणार नाहीत. https://www.newindianexpress.com/nation/2022/may/30/nmc-prescribes-new-rules-for-ayush-doctors-2459600.html?fbclid=IwAR28OeAZdZiOl98LHMtyAYYHJ4F8dzirZg2vAvD1tQ5ZcrwsbtN4ud-k-Bs

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 17:54
+१ खरं आहे, असे लेख लिहिताना सुद्धा शैक्षणिक उपाधी लिहिणे गरजेचे वाटते. आजकाल या क्षेत्रात सुद्धा सुळसुळाट झाला आहे, बरेच विना नोंदणी / बोगस डॉक्टर्स पकडल्याच्या बातम्या येत असतात. या पार्श्वभुमीवर शैक्षणिक उपाधी आणि नोंदणी क्रमांक लिहिणे गरजेचे वाटते !

In reply to by चौथा कोनाडा

दिलेल्या लिंकवरुन डॉक्टर राहूल पाटील हे BAMS आहेत. म्हणजे आयुर्वेदिक डॉक्टर ना ? अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.

In reply to by माईसाहेब कुरसूंदीकर

अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.
पण उपचार करण्यासाठी आहे. शिवाय दिलेली माहितीचा स्त्रोत व विश्वासार्हता देखील वाचकांच्या दृष्टीने महत्वाची आहे असे प्रतिक्रियांवरुन दिसत आहे. त्यावेळी खुलासा लेखकाकडून अपेक्षित असतो. लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो हे देखील प्रतिक्रियेत आलेले आहे अशा वेळी जर लेखकाने खुलास केला तर विश्वासार्हता वाढते.

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

सुबोध खरे 29/09/2022 - 10:55
लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो - डॉ. राहुल पाटील, लैंगिक समस्या तज्ञ, कोल्हापूर (मोबाईल-9822534754) अधोरेखित गोष्टी हेच दर्शवतात. हे वैद्यकीय नीतितत्त्वात बसते का?

मला आजुनही वाटतयं की असल्या ज्ञानाची इथे मिपावर जरूर आहे का? १.बहुतेक सर्व सदस्य वयस्क आणी सर्वांनीच ती "जपानी रमलाची रात्र" अनुभवलेली आहे. बरेचसे सदस्य आयुष्याच्या विद्यापीठातून ही प्रश्न पत्रीका सोडवित प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण झाले आहेत.या विषयावर काही विद्यावाचस्पती सुद्धा असतील. "तुझे विजेचे चांदपाखरू दीप-राग गात रचीत होते शयनमहाली निळी चांदरात" २. बरेच सदस्य या क्षेत्रातील आपापली जबाबदारी पार पाडून निवृत्त झाले आहेत. २. स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. ३.बरेच सदस्य माझ्यासारखेच आनंदयात्री. मुक्कामाच्या शेवटच्या गाडीची वाट पहात आहेत. ५.महिला सदस्य सुद्धा आहेत व भारतीय महिलांना अशा विषयावर सार्वजनिक पणे व्यक्त होण्यास अडचण वाटते. ६.ह्या सर्व गोष्टी वाचकांना आकर्षित करण्यासाठी वर्तमानपत्रात नियमित वाचायला मीळतात. नवीन काहीच नाही. बाकी लोकशाही आहे त्यामुळे डाॅक्टरांनी लेख या विषयावर लिहावे अथवा नाही हा त्यांचा विषय आहे. डॉक्टर मानसोपचार तज्ज्ञ आहेत.(MD psychology असावेत असे गृहीत धरतो) फार चांगली गोष्ट आहे.Instead of Sexology, त्यांनी जर खालील विषयावर प्रकाश टाकला तर सदस्यांना फायदा होईल असे माझे मत आहे. Depression Schizophrenia and marital harmony Psychosis Phobia Intellectual Disability Psychological Disorders Developmental Disorders. Senile Depression Anxiety Disorders. इत्यादी.

In reply to by कर्नलतपस्वी

आग्या१९९० 28/09/2022 - 20:51
स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. कारण काय? वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुनची कशास म्हटले आहे?

सुबोध खरे 28/09/2022 - 19:51
जवळजवळ ८०% लोक संभोग अंधारात करतात. डोळे असल्याचा काय फायदा "स्वप्नरंजन" याचे मानवी जीवनात आणि लैंगिक सुखात अपरिमित महत्व आहे. सर्वांच्या बायका अप्सरा नसतात. त्यातून स्त्रीदेह सिनेमात, मासिकात जसा दाखवला जातो तो आदर्श असा असतो. सर्वाना अप्सरा बायको म्हणून मिळत नाही त्यातून स्त्री चिरतरुण नसते. तारुण्य काळानंतर स्त्रीदेहात बराच बदल होतो आणि तिशीनंतर हा बदल दर पाच वर्षात जाणवण्याइतका जास्त असतो. शिवाय ४५ च्या आसपास स्त्रियांची रजोनिवृत्ती होते त्यानंतर तर हे फारच वेगाने होऊ लागते. वस्त्राच्छादित आणि वस्त्रहीन स्त्रीदेह यात प्रचंड फरक असतो.यामुळे स्पर्श होणारा स्त्रीदेह आणि स्वप्नरंजनात दिसणारा स्त्रीदेह याची सांगड घालून पुरुष संबंधाचे सुख मिळवू शकतो. आता हा प्रश्न स्त्रियांमध्ये नाही का? आहेच परंतु समागमात स्त्री हि सक्रिय नसते. त्यामुळे पुरुषाचा देह आवडत नसला तरी स्त्रीला लिंग उथ्थानाची गरज नसल्यामुळे तिच्या सक्रियतेची गरज नसते. स्त्रीरोग शास्त्रात काम सुरुवात केल्यावर सुरुवातीच्या काही आठवड्यात स्त्रीदेहाबद्दल किळस निर्माण होते हा डॉक्टरांचा सार्वत्रिक अनुभव आहे. यानंतर माणसे हा कप्पा बंद करायला शिकतात.( compartmentalisation) (बाकी जीवनात सात्विक असणारी माणसे जशी व्यवसायात एकमेकांचा गळा कापू शकतात). स्त्रीसुखात समाधानीअसणारा माणूस बाहेरख्याली होण्याची शक्यता (अंशतः का होईना) कमी होते हे पतिपत्नीत संबंध दृढ होण्यासाठी महत्त्वाचे आहेच. त्यामुळे अंधारात समागम करणे हि अनेकांची गरज/ आवश्यकता असू शकते.

कपिलमुनी 28/09/2022 - 22:39
बेसिक असले तरि सगळ्यंना माहिती असेल असे नाही, अशी माहिती लिहिण्यात वाईट काही नाही. दरमहा घडामोडीचे धागे काढून राजकीय , धार्मिक पो टा़कण्या पेक्षा बरेच उत्तम.

ह्यापूर्वीच्या लेखातही प्रश्न विचारला होता. बहुदा आपल्या ज्ञानाची खिल्ली न उडवाल्यानी आपण प्रतिसाद दिला नाहीत. शैक्षणिक डिग्री सार्वजनिक करायला हरकत नसावी (त्यात काय खासगी आहे?). हवंतर कॉलेजचं नाव किंवा उत्तीर्ण झाल्याचे गुण/ वर्ष नका सांगू.

In reply to by अनिकेत वैद्य

खर आहे अगदी वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा नुसत्या डॉ उपाधीने मॉडर्न मेडिसीन ( अ‍ॅलोपथी) होमिओपॅथी की आयुर्वेद शाखेतील डॉक्टर आहेत हे समजत नाही. दवाखान्यात पाटीवर डॉक्टरांची डिग्री लिहिणे हे बंधनकारक असते. मेडिकल एथिक्स बाबत नॅशनल मेडिकल कौन्सिल ने नवीन कोड ऑफ कंडक्ट चा मसुदा शासनाला दिला आहे. महत्वाची बातमी आहे. त्यानुसार आपापल्या पॆथी व्यतिरिक्त डॉक्टरांना अन्य पॆथीची औषधे देता येणार नाहीत. https://www.newindianexpress.com/nation/2022/may/30/nmc-prescribes-new-rules-for-ayush-doctors-2459600.html?fbclid=IwAR28OeAZdZiOl98LHMtyAYYHJ4F8dzirZg2vAvD1tQ5ZcrwsbtN4ud-k-Bs

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 17:54
+१ खरं आहे, असे लेख लिहिताना सुद्धा शैक्षणिक उपाधी लिहिणे गरजेचे वाटते. आजकाल या क्षेत्रात सुद्धा सुळसुळाट झाला आहे, बरेच विना नोंदणी / बोगस डॉक्टर्स पकडल्याच्या बातम्या येत असतात. या पार्श्वभुमीवर शैक्षणिक उपाधी आणि नोंदणी क्रमांक लिहिणे गरजेचे वाटते !

In reply to by चौथा कोनाडा

दिलेल्या लिंकवरुन डॉक्टर राहूल पाटील हे BAMS आहेत. म्हणजे आयुर्वेदिक डॉक्टर ना ? अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.

In reply to by माईसाहेब कुरसूंदीकर

अर्थात वरील बहुतांशी माहिती देण्यासाठी डिग्रीचीही गरज नाही. पण असो.
पण उपचार करण्यासाठी आहे. शिवाय दिलेली माहितीचा स्त्रोत व विश्वासार्हता देखील वाचकांच्या दृष्टीने महत्वाची आहे असे प्रतिक्रियांवरुन दिसत आहे. त्यावेळी खुलासा लेखकाकडून अपेक्षित असतो. लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो हे देखील प्रतिक्रियेत आलेले आहे अशा वेळी जर लेखकाने खुलास केला तर विश्वासार्हता वाढते.

In reply to by प्रकाश घाटपांडे

सुबोध खरे 29/09/2022 - 10:55
लेख प्रचारकी वा जाहिरातबाजीसारखा वाटतो - डॉ. राहुल पाटील, लैंगिक समस्या तज्ञ, कोल्हापूर (मोबाईल-9822534754) अधोरेखित गोष्टी हेच दर्शवतात. हे वैद्यकीय नीतितत्त्वात बसते का?

मला आजुनही वाटतयं की असल्या ज्ञानाची इथे मिपावर जरूर आहे का? १.बहुतेक सर्व सदस्य वयस्क आणी सर्वांनीच ती "जपानी रमलाची रात्र" अनुभवलेली आहे. बरेचसे सदस्य आयुष्याच्या विद्यापीठातून ही प्रश्न पत्रीका सोडवित प्रथम श्रेणीत उत्तीर्ण झाले आहेत.या विषयावर काही विद्यावाचस्पती सुद्धा असतील. "तुझे विजेचे चांदपाखरू दीप-राग गात रचीत होते शयनमहाली निळी चांदरात" २. बरेच सदस्य या क्षेत्रातील आपापली जबाबदारी पार पाडून निवृत्त झाले आहेत. २. स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. ३.बरेच सदस्य माझ्यासारखेच आनंदयात्री. मुक्कामाच्या शेवटच्या गाडीची वाट पहात आहेत. ५.महिला सदस्य सुद्धा आहेत व भारतीय महिलांना अशा विषयावर सार्वजनिक पणे व्यक्त होण्यास अडचण वाटते. ६.ह्या सर्व गोष्टी वाचकांना आकर्षित करण्यासाठी वर्तमानपत्रात नियमित वाचायला मीळतात. नवीन काहीच नाही. बाकी लोकशाही आहे त्यामुळे डाॅक्टरांनी लेख या विषयावर लिहावे अथवा नाही हा त्यांचा विषय आहे. डॉक्टर मानसोपचार तज्ज्ञ आहेत.(MD psychology असावेत असे गृहीत धरतो) फार चांगली गोष्ट आहे.Instead of Sexology, त्यांनी जर खालील विषयावर प्रकाश टाकला तर सदस्यांना फायदा होईल असे माझे मत आहे. Depression Schizophrenia and marital harmony Psychosis Phobia Intellectual Disability Psychological Disorders Developmental Disorders. Senile Depression Anxiety Disorders. इत्यादी.

In reply to by कर्नलतपस्वी

आग्या१९९० 28/09/2022 - 20:51
स्वतः वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुन निषिद्ध सांगीतले आहे. कारण काय? वात्सायनाने अनैसर्गिक मैथुनची कशास म्हटले आहे?

सुबोध खरे 28/09/2022 - 19:51
जवळजवळ ८०% लोक संभोग अंधारात करतात. डोळे असल्याचा काय फायदा "स्वप्नरंजन" याचे मानवी जीवनात आणि लैंगिक सुखात अपरिमित महत्व आहे. सर्वांच्या बायका अप्सरा नसतात. त्यातून स्त्रीदेह सिनेमात, मासिकात जसा दाखवला जातो तो आदर्श असा असतो. सर्वाना अप्सरा बायको म्हणून मिळत नाही त्यातून स्त्री चिरतरुण नसते. तारुण्य काळानंतर स्त्रीदेहात बराच बदल होतो आणि तिशीनंतर हा बदल दर पाच वर्षात जाणवण्याइतका जास्त असतो. शिवाय ४५ च्या आसपास स्त्रियांची रजोनिवृत्ती होते त्यानंतर तर हे फारच वेगाने होऊ लागते. वस्त्राच्छादित आणि वस्त्रहीन स्त्रीदेह यात प्रचंड फरक असतो.यामुळे स्पर्श होणारा स्त्रीदेह आणि स्वप्नरंजनात दिसणारा स्त्रीदेह याची सांगड घालून पुरुष संबंधाचे सुख मिळवू शकतो. आता हा प्रश्न स्त्रियांमध्ये नाही का? आहेच परंतु समागमात स्त्री हि सक्रिय नसते. त्यामुळे पुरुषाचा देह आवडत नसला तरी स्त्रीला लिंग उथ्थानाची गरज नसल्यामुळे तिच्या सक्रियतेची गरज नसते. स्त्रीरोग शास्त्रात काम सुरुवात केल्यावर सुरुवातीच्या काही आठवड्यात स्त्रीदेहाबद्दल किळस निर्माण होते हा डॉक्टरांचा सार्वत्रिक अनुभव आहे. यानंतर माणसे हा कप्पा बंद करायला शिकतात.( compartmentalisation) (बाकी जीवनात सात्विक असणारी माणसे जशी व्यवसायात एकमेकांचा गळा कापू शकतात). स्त्रीसुखात समाधानीअसणारा माणूस बाहेरख्याली होण्याची शक्यता (अंशतः का होईना) कमी होते हे पतिपत्नीत संबंध दृढ होण्यासाठी महत्त्वाचे आहेच. त्यामुळे अंधारात समागम करणे हि अनेकांची गरज/ आवश्यकता असू शकते.

कपिलमुनी 28/09/2022 - 22:39
बेसिक असले तरि सगळ्यंना माहिती असेल असे नाही, अशी माहिती लिहिण्यात वाईट काही नाही. दरमहा घडामोडीचे धागे काढून राजकीय , धार्मिक पो टा़कण्या पेक्षा बरेच उत्तम.
स्त्रियांना गुदमैथुन आवडते का ? त्यातून कोणते आजार होतात का? भारतासहित काही देशात याला विकृत मानले गेले आहे. तरी दोघांच्या इच्छेने कोणताही आजार पसरत नसेल अशी खबरदारी घेऊन जर कोणी त्याचा आनंद त्यांच्या खाजगी आयुष्यात घेत असेल तर त्याला तिसरा कोणताही व्यक्ती विरोध करु शकत नाही. स्त्रीयांना गुदमैथुन आवडते असे नाही. यांचे प्रमाण कमी आहे. तसेच पुरूषांनाही फार आवडते असेही नाही. फक्त होमोसेक्श्युयल लोकच गुदमैथुन करतात हा गैरसमज आहे. आणि सर्व होमोसेक्शुयल हे करतातच असेही नाही.

मानवी कामजीवन: प्रश्न आणि उत्तर

राहुल ·

हे लेख म्हणजे अक्षरशः वंध्यामैथुन अर्थात वांझेशी रतिक्रिडा आहेत . एकदम अनुत्पादक , व्यर्थ , निष्फळ , श्रम ; निष्फळ व्यापार . काहीकाही सल्ले तर सरळ सरळ चुकीचे वाटताहेत .
विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करा
भारतातील सर्वच्या सर्व कायदे स्त्रीयांना बायसड आहेत. त्यामुळे अविवाहित असताना सेक्स करणे हा एक मोठ्ठा जुगार आहे पुरुषांच्यासाठी. अगदी स्त्रीची संपुर्ण संमती असली तरी पुढे मागे पीरीयड्स मध्ये मूड फ्लक्चुएशन्स झाल्यावर तीचे विचार बदलणार नाहीत कशावरुन ? आणि समजा तिने मारली पलटी की पुरुष बिचारा बसेल तुरुंगाची हवा खात . बलात्काराचा खोटा आरोप केला म्हणुन स्त्री तुरुंगात बसली आहे अशी एकही बातमी पाहण्यात आलेली नाहीये. तस्मात अविवाहित असताना सेक्स हा पुरुषांच्यासाठी आगीशी खेळ आहे , ज्याला व्यवस्थित जमत असेल त्यानेच करावा नाहीतर उगाच भाजुन घ्याल हे निश्चित.
दररोज सेक्स करणे चांगले की वाईट ? दोघांचीही इच्छा असेल तर उत्तम.
दररोज ? महिन्यातुन २१ वेळा ? आर यु किडींग मी ? अगदी जवानीच्या ऐन जोशातही महिन्यातुन २१ वेळा सेक्स करावा असे वाटणारी एकही मुलगी पाहण्यात आलेली नाहीये आमच्या . तुम्ही डॉक्टर असल्याने कदाचित तुम्हाला असले ऑऊट्लायर्स भेटले असतील पण ते अफवाद झाले . "अभ्यासु" "जाणकार" मिपाकरांच्या अनुभवात असे कोणी पाहण्यात आलेले असेल तर त्याविषयी जाणुन घेण्याबाबत उत्सुक आहे ;)
पेपरमधील वा इंटरनेटवरील जाहिरातींवर विश्वास ठेऊ नका.
>>> मिसळपाव वरील लेखांच्याबाबत काय ?

In reply to by राहुल

अभ्यास ? ह्याला तुम्ही अभ्यास म्हणता ? =)))) बाकी कामजीवनाच्या धाग्यावर समर्थांच्या दासबोधातील सुवचन ! उत्तम विरोधाभास आहे हा =))))

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 27/09/2022 - 13:40
२१ हा शब्द वाचून उरलेले शब्द वाचून, समजून घेण्याची तसदी न घेता बोट उचलले आणि ताड ताड टाईप केले असे दिसते आहे :) बाकी ते
अगदी स्त्रीची संपुर्ण संमती असली तरी पुढे मागे पीरीयड्स मध्ये मूड फ्लक्चुएशन्स झाल्यावर तीचे विचार बदलणार नाहीत कशावरुन ?
वाचून भरपूर हसलो.

In reply to by कॉमी

कॉमी , तुअमचे प्रतिसाद असे कायम भरकटलेले का असतात की हेही तुमच्या क्लासिकल कम्युनिझम चे किंव्वा निओमॉडर्निझम व्यवच्छेदक लक्षण आहे ?
२१ हा शब्द वाचून उरलेले शब्द वाचून, समजून घेण्याची तसदी न घेता बोट उचलले आणि ताड ताड टाईप केले असे दिसते आहे
तुम्ही महिन्यातील २१ दिवस कामोपभोग घेतला आहे का कधी ? बरं घेतला असेल तर कितीदा ? एक महिना , दोन महिने की नित्यनेमाने दर महिन्यात २१ वेळा तुम्ही वीर्यपतन करवता ? किमान माझ्या पाहण्यात तरी असे कोणीही नाही .
वाचून भरपूर हसलो.
हां , विनोद हा नेहमीच अज्ञानमुलक असतो. प्रॉपर म्युच्युअल कन्सेंट ने सेक्स केले अन नंतर विचार पालटले म्हणुन बलात्काराचा आरोप दाखल केला अश्या कित्येक केसेस दाखवता येतील. ह्या नादात धनुभाऊंचे अख्खं करीयर उध्वस्त होता होता राहिले. राठोड साहेबांचे मंत्रिपद गेले. ह्याच्या विरुध्द काही केस - म्हणजे पुरुषाने स्त्रीवर बलात्कार अन फसवणुकीचा आरोप केल्याचे एक जरी उदाहरण तुमच्या पाहण्यात असेल तर जरुर सांगा ! तस्मात रोमॅन्टिक एन्डेव्हर्स हा आगीशी खेळ आहे, आहेच , ज्याला जमतो त्यानेच करावा असे आमचे ठाम मत आहे . सगळ्यांच शशी थुरुर होता येत नसतं !

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 27/09/2022 - 14:31
हैला, मधनच क्लासिकल कम्युनिझम आणि काय मोडर्निझ्म आणायचे आणि भरकटलेले प्रतिसाद कोणाचे तर माझे ! मज्जा आहे ब्वा. महिन्यातून २१ वेळा वीर्यपतन सहज शक्य आहे- महिनोन महिने आणि वर्षानुवर्षे शक्य आहे- सेक्स किंवा हस्तमैथुनातून. ह्यापलीकडे कोणत्याही व्यक्तिगत पातळीवर उत्तर देण्याची माझी इच्छा नाही. मी सेक्शुअली काय आणि कितीवेळा करतो हे काय इथे कन्फर्म करण्याची माझी इच्छा नाही. बाकी मी हसलो ते काय बलात्काराचे खोटे आरोप होतात या कल्पनेमुळे नाही, तर प्रिरियड मध्ये मड चेंज झाला म्हणून बलात्काराचा आरोप या भंकस संकल्पनेवर मला हसू आले. आणि तुमचे तर्क कितो गंडके हे बघा. जर पिरियडमध्ये मूड चेंज होऊन स्त्री पोलीस केस करत असेल तर ती लग्नानंतर सुद्धा करू शकते. लग्नांनातर सेक्स करणे सुद्धा तुमच्या दृष्टीने धोक्याचे असायला हवे.

In reply to by कॉमी

लग्नांनातर सेक्स करणे सुद्धा तुमच्या दृष्टीने धोक्याचे असायला हवे.
होय , तेही धोक्याचे आहेच , मॅरीटल रेप विषयी सुप्रीम कोर्टात आणि विदेशात चाललेला वादविवाद फॉल्लॉ करत नाही का तुम्ही ? तुमचे नाव कॉमी आहे आणि तुमच्या विचारातुन निऑ मॉडर्निस्ट विचार झळकतात हे अगदी उघड आहे ! बाकी वर्षानुवर्षे, दर महिन्याला, न चुकता २१ तोफांची सलामी देणार्‍यांना कोपरापासुन ________________/\______________ मी इतकेच म्हणाअलो की किमान माझ्या पाहण्यात ऐकण्यात वाचण्यात तरी असे कोणी नाही. a 2017 study that appeared in the Archives of Sexual Behavior found that the average adult currently enjoys sex 54 times a year, which equates to about once a week. https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-017-0953-1

In reply to by प्रसाद गोडबोले

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:06
भारतातील सर्वच्या सर्व कायदे स्त्रीयांना बायसड आहेत. त्यामुळे अविवाहित असताना सेक्स करणे हा एक मोठ्ठा जुगार आहे पुरुषांच्यासाठी.
मला वाटतं डॉक्टर फक्त वैद्यकीय दृष्टीकोनातून लिहीत आहे. कायदेशीर गोष्टी , समाजात घडणारे गैरप्रकार या अनुषंगाने ते लिहित नाही. तसंही पुर्ण वाक्य होतं की "म्हणजे विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करा पण त्याचं ज्ञान दोघांना असणे आवश्यक आहे." याचा अर्थ " अविवाहित असताना सेक्स करा" असा सल्ला दिला आहे असं नसून "विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करत असाल तर त्याचं ज्ञान दोघांना असणे आवश्यक आहे " अशा प्रकारे त्याचा अर्थ ध्वनित होतो. तसंही विवाहपुर्व वा विवाहबाह्य संबंध यातून स्त्रीने बलात्काराचा आरोप केला तर पुरुषाकरिता अशा प्रकारचे संबंध ठेवण्यात कायदेशीर दृष्टीने धोका आहे असे जरी असले तरी त्याला मोठ्ठा जुगार म्हणता येणार नाही. जुगार ही अशी गोष्ट आहे ज्यात अनुकुल परिणामापेक्षा (पक्षी : जुगारात जिंकणे) प्रतिकूल परिणामांची (पक्षी: जुगारात हरणे) शक्यता जास्त किंबहूना खूप जास्त असते - आणि व्य्वहारातल्या अशाच गोष्टीला साधारणतः जुगाराची उपमा दिली जाते. विवाहपुर्व वा विवाहबाह्य संबंध यातून स्त्रीने बलात्काराचा आरोप करण्याची आणि त्यामुळे पुरुषाला तुरुंगात जावू लागण्याची शक्यता ही असे काही न घडण्याच्या शक्यतेपेक्षा बरीच कमी असते. नाहीतर आसपासच्या /माहितीतल्या तरुण ,अविवाहीत मुलांपैकी महिन्याला एखादा तरी तुरुंगात गेल्याच्या बातम्या कानी आल्या असत्या. रस्त्यावरुन दुचाकीने जाताना अपघात होवून मृत्यू ओढावतो तेव्हा रस्त्याने दुचाकीने फिरणे हा मोठ्ठा जुगार आहे म्हणणार का ? बाकी लेख / लेखमाला यातील उद्देश, विषय, आशय इत्यादींबद्दल सध्यातरी काही टिप्पणी नाही.

आग्या१९९० 27/09/2022 - 15:00
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे. हो, तीन दिवसांपूर्वी नेटवर ही बातमी वाचली. कठीण असले तरी अशक्य नाही अर्थात ह्यात सातत्य टिकविण्यासाठी फँटासी उपयोगी पडू शकते. छान माहिती मिळत आहे. मालिका चालू ठेवा.

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:08
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे.
हे कोणत्या वयोगटातील पुरुषांसाठी लागू आहे ?

In reply to by आग्या१९९०

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:19
५०+ वयोगटासाठी २१ वेळा , मग विशीतल्या पुरुषांसाठी किती वेळा ?

In reply to by तर्कवादी

आग्या१९९० 27/09/2022 - 17:28
प्रोस्टेटच्या आरोग्यासाठी, पन्नाशीनंतर प्रोस्टेट ग्रंथी वाढण्याची शक्यता जास्त असल्याने हा उपाय. https://www.webmd.com/prostate-cancer/ejaculation-prostate-cancer-risk

In reply to by तर्कवादी

तुर्रमखान 27/09/2022 - 22:59
५०+ वयोगटासाठी २१ वेळा , मग विशीतल्या पुरुषांसाठी किती वेळा ?
महिन्यातून २१वेळा मैथून केल्यावर विशीतच पन्नाशी येइल त्यामुळे त्यांची काळजी नको. :D

कपिलमुनी 28/09/2022 - 04:33
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे ये कूच ज्यादा ही है !

सनईचौघडा 28/09/2022 - 06:27
कसं ज्यादा? त्या औरंग्याच्या जनान्यात ५ हजार स्त्रियां होत्या म्हणजे २१ काय त्यापेक्षा जास्त वेळा रोजचं तो उपभोग घेत असणार. मोजा आता.

सुबोध खरे 28/09/2022 - 10:51
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे. हे विधान दिशाभूल करणारे आणि सरसकट आहे. जितक्या जास्त वेळेस वीर्यस्खलन केले जाते तितकी प्रोस्टेट ग्रंथीच्या कर्करोगाची शक्यता कमी होते. कर्करोग हे एकच मानक आहे का स्वास्थ्यासाठी? प्रोस्टॅट ग्रंथीचा दाह, वयाप्रमाणे होणारी ग्रंथीची वाढ (बिनाईन हायपर ट्रॉफी) हे प्रश्न/ रोग कर्करोगापेक्षा कितीतरी जास्त प्रमाणात आहेत. आग्या यांनी दिलेल्या दुव्यात खालील गोष्टी पण दिलेल्या आहेत Basically, the more men ejaculated in a month, the less likely they were to get prostate cancer. Ejaculation doesn’t seem to protect against the most deadly or advanced types of prostate cancer. Not all studies have found a benefit. The 2016 study got attention because of its size (almost 32,000 men) and length (18 years). A few even found that some men, specifically younger men, who masturbated more had slightly higher chances of prostate cancer कमीत कमी २१ वेळा वीर्यस्खलन करण्यासाठी पत्नीची तयारी पाहिजे. म्हणजे ४-५ दिवस पाळीचे सोडले तर महिन्यात जवळ जवळ रोजच अशा किती पत्नी तयार होतील ते सुद्धा कधी तरी पुढच्या ३० वर्षांनी होणाऱ्या कर्करोगाची शक्यता २० % नि कमी करण्यासाठी? ते शक्य नाही म्हणून माणसांनी हस्तमैथुन करायचे? यामुळे पत्नीला आपण कमी पडतो किंवा आपण नवऱ्याला आवडत नाही असा न्यूनगंड येण्याची मोठी शक्यता आहे. यामुळे १००० जोडप्यापैकी ५०० जोडप्यात बेबनाव निर्माण होण्याची शक्यता जास्त आहे. असे सरसकट विधान करणे टाळावे अशी माझी लेखकास विनंती आहे.

चौकस२१२ 28/09/2022 - 11:31
डॉक्टर , आपले बाकीचे पटले पण , "लग्न झालेले असताना हस्तमैथुन करणे आणि त्यातून नवरा बायकोत गैरसमजूत होयीलच" हे कसे? जर नीट संवाद असेल दोघांच्यात तर टाळता येईल ! आपण त्याला "सेमी सेमी ओपन रेलशनशिप म्हणूयात हवे तर " असो या सगळ्या संवादात मीपरवरील एक तरी स्त्री सभासद भाष्य करति झलि तर अर्थ ... किंवा कोणी डॉक्टर, स्त्री रोगी काय म्हणतात यावर प्रकाश टाकू शकले तर चर्चा सार्थकी लागेल!

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 12:17
तथाकथित एक्सपर्ट मसाला साईट वरून कॉपी करुन भाषांतर ( हो भाषांतरच्, अनुवाद नाही) करून इथे चिटकवला आहे असं वाटतंय ! उदा.
स्त्री सेक्सला नाही म्हणत असेल तरी पुरूष का दबाब करत असतो?
.. एकंदरीत स्वत: धागाकर्त्याने स्वतःचे विचार मांडलेत असं जाणवत नाही

सनईचौघडा 28/09/2022 - 13:01
यामुळे पत्नीला आपण कमी पडतो किंवा आपण नवऱ्याला आवडत नाही असा न्यूनगंड येण्याची मोठी शक्यता आहे. यामुळे १००० जोडप्यापैकी ५०० जोडप्यात बेबनाव निर्माण होण्याची शक्यता जास्त आहे.>>> आणि जर नीट संवाद असेल दोघांच्यात तर टाळता येईल !>>>> काय ति निरागसता? कशाला पाहिजे संवाद? अहो कोणता नवरा पत्नीला सांगतो की अगं आज किनई मी ह. मै. केलंय बर.

हे लेख म्हणजे अक्षरशः वंध्यामैथुन अर्थात वांझेशी रतिक्रिडा आहेत . एकदम अनुत्पादक , व्यर्थ , निष्फळ , श्रम ; निष्फळ व्यापार . काहीकाही सल्ले तर सरळ सरळ चुकीचे वाटताहेत .
विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करा
भारतातील सर्वच्या सर्व कायदे स्त्रीयांना बायसड आहेत. त्यामुळे अविवाहित असताना सेक्स करणे हा एक मोठ्ठा जुगार आहे पुरुषांच्यासाठी. अगदी स्त्रीची संपुर्ण संमती असली तरी पुढे मागे पीरीयड्स मध्ये मूड फ्लक्चुएशन्स झाल्यावर तीचे विचार बदलणार नाहीत कशावरुन ? आणि समजा तिने मारली पलटी की पुरुष बिचारा बसेल तुरुंगाची हवा खात . बलात्काराचा खोटा आरोप केला म्हणुन स्त्री तुरुंगात बसली आहे अशी एकही बातमी पाहण्यात आलेली नाहीये. तस्मात अविवाहित असताना सेक्स हा पुरुषांच्यासाठी आगीशी खेळ आहे , ज्याला व्यवस्थित जमत असेल त्यानेच करावा नाहीतर उगाच भाजुन घ्याल हे निश्चित.
दररोज सेक्स करणे चांगले की वाईट ? दोघांचीही इच्छा असेल तर उत्तम.
दररोज ? महिन्यातुन २१ वेळा ? आर यु किडींग मी ? अगदी जवानीच्या ऐन जोशातही महिन्यातुन २१ वेळा सेक्स करावा असे वाटणारी एकही मुलगी पाहण्यात आलेली नाहीये आमच्या . तुम्ही डॉक्टर असल्याने कदाचित तुम्हाला असले ऑऊट्लायर्स भेटले असतील पण ते अफवाद झाले . "अभ्यासु" "जाणकार" मिपाकरांच्या अनुभवात असे कोणी पाहण्यात आलेले असेल तर त्याविषयी जाणुन घेण्याबाबत उत्सुक आहे ;)
पेपरमधील वा इंटरनेटवरील जाहिरातींवर विश्वास ठेऊ नका.
>>> मिसळपाव वरील लेखांच्याबाबत काय ?

In reply to by राहुल

अभ्यास ? ह्याला तुम्ही अभ्यास म्हणता ? =)))) बाकी कामजीवनाच्या धाग्यावर समर्थांच्या दासबोधातील सुवचन ! उत्तम विरोधाभास आहे हा =))))

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 27/09/2022 - 13:40
२१ हा शब्द वाचून उरलेले शब्द वाचून, समजून घेण्याची तसदी न घेता बोट उचलले आणि ताड ताड टाईप केले असे दिसते आहे :) बाकी ते
अगदी स्त्रीची संपुर्ण संमती असली तरी पुढे मागे पीरीयड्स मध्ये मूड फ्लक्चुएशन्स झाल्यावर तीचे विचार बदलणार नाहीत कशावरुन ?
वाचून भरपूर हसलो.

In reply to by कॉमी

कॉमी , तुअमचे प्रतिसाद असे कायम भरकटलेले का असतात की हेही तुमच्या क्लासिकल कम्युनिझम चे किंव्वा निओमॉडर्निझम व्यवच्छेदक लक्षण आहे ?
२१ हा शब्द वाचून उरलेले शब्द वाचून, समजून घेण्याची तसदी न घेता बोट उचलले आणि ताड ताड टाईप केले असे दिसते आहे
तुम्ही महिन्यातील २१ दिवस कामोपभोग घेतला आहे का कधी ? बरं घेतला असेल तर कितीदा ? एक महिना , दोन महिने की नित्यनेमाने दर महिन्यात २१ वेळा तुम्ही वीर्यपतन करवता ? किमान माझ्या पाहण्यात तरी असे कोणीही नाही .
वाचून भरपूर हसलो.
हां , विनोद हा नेहमीच अज्ञानमुलक असतो. प्रॉपर म्युच्युअल कन्सेंट ने सेक्स केले अन नंतर विचार पालटले म्हणुन बलात्काराचा आरोप दाखल केला अश्या कित्येक केसेस दाखवता येतील. ह्या नादात धनुभाऊंचे अख्खं करीयर उध्वस्त होता होता राहिले. राठोड साहेबांचे मंत्रिपद गेले. ह्याच्या विरुध्द काही केस - म्हणजे पुरुषाने स्त्रीवर बलात्कार अन फसवणुकीचा आरोप केल्याचे एक जरी उदाहरण तुमच्या पाहण्यात असेल तर जरुर सांगा ! तस्मात रोमॅन्टिक एन्डेव्हर्स हा आगीशी खेळ आहे, आहेच , ज्याला जमतो त्यानेच करावा असे आमचे ठाम मत आहे . सगळ्यांच शशी थुरुर होता येत नसतं !

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 27/09/2022 - 14:31
हैला, मधनच क्लासिकल कम्युनिझम आणि काय मोडर्निझ्म आणायचे आणि भरकटलेले प्रतिसाद कोणाचे तर माझे ! मज्जा आहे ब्वा. महिन्यातून २१ वेळा वीर्यपतन सहज शक्य आहे- महिनोन महिने आणि वर्षानुवर्षे शक्य आहे- सेक्स किंवा हस्तमैथुनातून. ह्यापलीकडे कोणत्याही व्यक्तिगत पातळीवर उत्तर देण्याची माझी इच्छा नाही. मी सेक्शुअली काय आणि कितीवेळा करतो हे काय इथे कन्फर्म करण्याची माझी इच्छा नाही. बाकी मी हसलो ते काय बलात्काराचे खोटे आरोप होतात या कल्पनेमुळे नाही, तर प्रिरियड मध्ये मड चेंज झाला म्हणून बलात्काराचा आरोप या भंकस संकल्पनेवर मला हसू आले. आणि तुमचे तर्क कितो गंडके हे बघा. जर पिरियडमध्ये मूड चेंज होऊन स्त्री पोलीस केस करत असेल तर ती लग्नानंतर सुद्धा करू शकते. लग्नांनातर सेक्स करणे सुद्धा तुमच्या दृष्टीने धोक्याचे असायला हवे.

In reply to by कॉमी

लग्नांनातर सेक्स करणे सुद्धा तुमच्या दृष्टीने धोक्याचे असायला हवे.
होय , तेही धोक्याचे आहेच , मॅरीटल रेप विषयी सुप्रीम कोर्टात आणि विदेशात चाललेला वादविवाद फॉल्लॉ करत नाही का तुम्ही ? तुमचे नाव कॉमी आहे आणि तुमच्या विचारातुन निऑ मॉडर्निस्ट विचार झळकतात हे अगदी उघड आहे ! बाकी वर्षानुवर्षे, दर महिन्याला, न चुकता २१ तोफांची सलामी देणार्‍यांना कोपरापासुन ________________/\______________ मी इतकेच म्हणाअलो की किमान माझ्या पाहण्यात ऐकण्यात वाचण्यात तरी असे कोणी नाही. a 2017 study that appeared in the Archives of Sexual Behavior found that the average adult currently enjoys sex 54 times a year, which equates to about once a week. https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-017-0953-1

In reply to by प्रसाद गोडबोले

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:06
भारतातील सर्वच्या सर्व कायदे स्त्रीयांना बायसड आहेत. त्यामुळे अविवाहित असताना सेक्स करणे हा एक मोठ्ठा जुगार आहे पुरुषांच्यासाठी.
मला वाटतं डॉक्टर फक्त वैद्यकीय दृष्टीकोनातून लिहीत आहे. कायदेशीर गोष्टी , समाजात घडणारे गैरप्रकार या अनुषंगाने ते लिहित नाही. तसंही पुर्ण वाक्य होतं की "म्हणजे विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करा पण त्याचं ज्ञान दोघांना असणे आवश्यक आहे." याचा अर्थ " अविवाहित असताना सेक्स करा" असा सल्ला दिला आहे असं नसून "विवाहित वा अविवाहित असताना कधीही सेक्स करत असाल तर त्याचं ज्ञान दोघांना असणे आवश्यक आहे " अशा प्रकारे त्याचा अर्थ ध्वनित होतो. तसंही विवाहपुर्व वा विवाहबाह्य संबंध यातून स्त्रीने बलात्काराचा आरोप केला तर पुरुषाकरिता अशा प्रकारचे संबंध ठेवण्यात कायदेशीर दृष्टीने धोका आहे असे जरी असले तरी त्याला मोठ्ठा जुगार म्हणता येणार नाही. जुगार ही अशी गोष्ट आहे ज्यात अनुकुल परिणामापेक्षा (पक्षी : जुगारात जिंकणे) प्रतिकूल परिणामांची (पक्षी: जुगारात हरणे) शक्यता जास्त किंबहूना खूप जास्त असते - आणि व्य्वहारातल्या अशाच गोष्टीला साधारणतः जुगाराची उपमा दिली जाते. विवाहपुर्व वा विवाहबाह्य संबंध यातून स्त्रीने बलात्काराचा आरोप करण्याची आणि त्यामुळे पुरुषाला तुरुंगात जावू लागण्याची शक्यता ही असे काही न घडण्याच्या शक्यतेपेक्षा बरीच कमी असते. नाहीतर आसपासच्या /माहितीतल्या तरुण ,अविवाहीत मुलांपैकी महिन्याला एखादा तरी तुरुंगात गेल्याच्या बातम्या कानी आल्या असत्या. रस्त्यावरुन दुचाकीने जाताना अपघात होवून मृत्यू ओढावतो तेव्हा रस्त्याने दुचाकीने फिरणे हा मोठ्ठा जुगार आहे म्हणणार का ? बाकी लेख / लेखमाला यातील उद्देश, विषय, आशय इत्यादींबद्दल सध्यातरी काही टिप्पणी नाही.

आग्या१९९० 27/09/2022 - 15:00
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे. हो, तीन दिवसांपूर्वी नेटवर ही बातमी वाचली. कठीण असले तरी अशक्य नाही अर्थात ह्यात सातत्य टिकविण्यासाठी फँटासी उपयोगी पडू शकते. छान माहिती मिळत आहे. मालिका चालू ठेवा.

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:08
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे.
हे कोणत्या वयोगटातील पुरुषांसाठी लागू आहे ?

In reply to by आग्या१९९०

तर्कवादी 27/09/2022 - 16:19
५०+ वयोगटासाठी २१ वेळा , मग विशीतल्या पुरुषांसाठी किती वेळा ?

In reply to by तर्कवादी

आग्या१९९० 27/09/2022 - 17:28
प्रोस्टेटच्या आरोग्यासाठी, पन्नाशीनंतर प्रोस्टेट ग्रंथी वाढण्याची शक्यता जास्त असल्याने हा उपाय. https://www.webmd.com/prostate-cancer/ejaculation-prostate-cancer-risk

In reply to by तर्कवादी

तुर्रमखान 27/09/2022 - 22:59
५०+ वयोगटासाठी २१ वेळा , मग विशीतल्या पुरुषांसाठी किती वेळा ?
महिन्यातून २१वेळा मैथून केल्यावर विशीतच पन्नाशी येइल त्यामुळे त्यांची काळजी नको. :D

कपिलमुनी 28/09/2022 - 04:33
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे ये कूच ज्यादा ही है !

सनईचौघडा 28/09/2022 - 06:27
कसं ज्यादा? त्या औरंग्याच्या जनान्यात ५ हजार स्त्रियां होत्या म्हणजे २१ काय त्यापेक्षा जास्त वेळा रोजचं तो उपभोग घेत असणार. मोजा आता.

सुबोध खरे 28/09/2022 - 10:51
पुरुषांच्या प्रोस्टेट ग्रंथीच्या स्वास्थ्यासाठी महिन्यातून कमीत कमी २१ वेळा वीर्यपतन व्हावे असे निदर्शनास आले आहे. हे विधान दिशाभूल करणारे आणि सरसकट आहे. जितक्या जास्त वेळेस वीर्यस्खलन केले जाते तितकी प्रोस्टेट ग्रंथीच्या कर्करोगाची शक्यता कमी होते. कर्करोग हे एकच मानक आहे का स्वास्थ्यासाठी? प्रोस्टॅट ग्रंथीचा दाह, वयाप्रमाणे होणारी ग्रंथीची वाढ (बिनाईन हायपर ट्रॉफी) हे प्रश्न/ रोग कर्करोगापेक्षा कितीतरी जास्त प्रमाणात आहेत. आग्या यांनी दिलेल्या दुव्यात खालील गोष्टी पण दिलेल्या आहेत Basically, the more men ejaculated in a month, the less likely they were to get prostate cancer. Ejaculation doesn’t seem to protect against the most deadly or advanced types of prostate cancer. Not all studies have found a benefit. The 2016 study got attention because of its size (almost 32,000 men) and length (18 years). A few even found that some men, specifically younger men, who masturbated more had slightly higher chances of prostate cancer कमीत कमी २१ वेळा वीर्यस्खलन करण्यासाठी पत्नीची तयारी पाहिजे. म्हणजे ४-५ दिवस पाळीचे सोडले तर महिन्यात जवळ जवळ रोजच अशा किती पत्नी तयार होतील ते सुद्धा कधी तरी पुढच्या ३० वर्षांनी होणाऱ्या कर्करोगाची शक्यता २० % नि कमी करण्यासाठी? ते शक्य नाही म्हणून माणसांनी हस्तमैथुन करायचे? यामुळे पत्नीला आपण कमी पडतो किंवा आपण नवऱ्याला आवडत नाही असा न्यूनगंड येण्याची मोठी शक्यता आहे. यामुळे १००० जोडप्यापैकी ५०० जोडप्यात बेबनाव निर्माण होण्याची शक्यता जास्त आहे. असे सरसकट विधान करणे टाळावे अशी माझी लेखकास विनंती आहे.

चौकस२१२ 28/09/2022 - 11:31
डॉक्टर , आपले बाकीचे पटले पण , "लग्न झालेले असताना हस्तमैथुन करणे आणि त्यातून नवरा बायकोत गैरसमजूत होयीलच" हे कसे? जर नीट संवाद असेल दोघांच्यात तर टाळता येईल ! आपण त्याला "सेमी सेमी ओपन रेलशनशिप म्हणूयात हवे तर " असो या सगळ्या संवादात मीपरवरील एक तरी स्त्री सभासद भाष्य करति झलि तर अर्थ ... किंवा कोणी डॉक्टर, स्त्री रोगी काय म्हणतात यावर प्रकाश टाकू शकले तर चर्चा सार्थकी लागेल!

चौथा कोनाडा 28/09/2022 - 12:17
तथाकथित एक्सपर्ट मसाला साईट वरून कॉपी करुन भाषांतर ( हो भाषांतरच्, अनुवाद नाही) करून इथे चिटकवला आहे असं वाटतंय ! उदा.
स्त्री सेक्सला नाही म्हणत असेल तरी पुरूष का दबाब करत असतो?
.. एकंदरीत स्वत: धागाकर्त्याने स्वतःचे विचार मांडलेत असं जाणवत नाही

सनईचौघडा 28/09/2022 - 13:01
यामुळे पत्नीला आपण कमी पडतो किंवा आपण नवऱ्याला आवडत नाही असा न्यूनगंड येण्याची मोठी शक्यता आहे. यामुळे १००० जोडप्यापैकी ५०० जोडप्यात बेबनाव निर्माण होण्याची शक्यता जास्त आहे.>>> आणि जर नीट संवाद असेल दोघांच्यात तर टाळता येईल !>>>> काय ति निरागसता? कशाला पाहिजे संवाद? अहो कोणता नवरा पत्नीला सांगतो की अगं आज किनई मी ह. मै. केलंय बर.
सरोगेट पार्टनर आणि बॉडी वर्क थेरपी 'सरोगेट पार्टनर' म्हणजे असे पुरुष अथवा स्त्री की जे कामजीवनाविषयी प्रशिक्षण घेतलेले असतात व कामशास्त्रज्ञाकडे आलेल्या स्त्री-पुरुषांना कामजीवनाविषयी काहीवेळा प्रत्यक्ष कृती करून शिकवत असतात. स्त्री-पुरुष दोन्ही 'सरोगेट पार्टनर्स' असतात. स्त्री पेशंटसाठी पुरुष व पुरुष पेशंटसाठी स्त्री सरोगेट पार्टनर तयार असतो.LGBT साठी देखील असे सरोगेट ट्रेन केले असतात. प्रत्येकवेळी सेक्स केला जातोच असे नाही.

खरचं गरज आहे का?

कर्नलतपस्वी ·

पोलीसा पेक्षा पण बारीक निरीक्षण करताय की राव. खुनी,चोर,दरोडेखोर लगेच पकडताल. सॅल्युट. मोबाईल मुआ दांडीयामुळं बिथरलाय.

व!!कविता आवडली. पण तरीही वयाच्या काही टप्प्यांवर काही जणाना सेक्सॉलॉजिस्ट्ची मदत लागु शकते. जसे आपण ईतर डॉक्टरांकडे(डोळे/दात्/ईतर तक्रारी) त्या त्या वेळी जाउन सल्ला/ औषधे घेतो तसेच. त्यामुळे"खरच गरज आहे का?" याचे उत्तर होय असु शकते.

पोलीसा पेक्षा पण बारीक निरीक्षण करताय की राव. खुनी,चोर,दरोडेखोर लगेच पकडताल. सॅल्युट. मोबाईल मुआ दांडीयामुळं बिथरलाय.

व!!कविता आवडली. पण तरीही वयाच्या काही टप्प्यांवर काही जणाना सेक्सॉलॉजिस्ट्ची मदत लागु शकते. जसे आपण ईतर डॉक्टरांकडे(डोळे/दात्/ईतर तक्रारी) त्या त्या वेळी जाउन सल्ला/ औषधे घेतो तसेच. त्यामुळे"खरच गरज आहे का?" याचे उत्तर होय असु शकते.
ढवळ्या शेजारी पवळा बांधला वाण नाही पण गुण लागला पेरणा एकदा सुट्टीवर गेलो होतो. टाईमपास म्हणून डॉक्टर मित्राच्या दवाखान्यात बसलो होतो. बऱ्यापैकी गर्दी होती. रोगी येत होते, मित्र त्यांना तपासून औषधे गोळ्या, इंजेक्शन इ. देत होता. मला पण बर्‍यापैकी वैद्यकीय क्षेत्रात अनुभव म्हणून त्याच विषयावर अधून मधून गप्पा चालू होत्या. मित्र रोगी तपासत असताना मी रोडवर येणारे जाणारे बघत आपले मनोरंजन करत होतो. कुणी ओळखीचा आसेल तर हाय,हॅलो. कधी आला,कधी जाणार टाईप विचारपूस.