मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

शांतरस

"आई"

अन्नू ·
लेखनविषय:
काव्यरस
दहावी ला असताना आंम्हाला फकीरराव शिंदे यांची 'आई' ही कविता होती. शाळेत असताना आमच्या सर्वात जास्त आवडत्या कवितांमधीलच ही एक कविता! फ.मु. शिंदेंनी आपल्या प्रभावि अन् नेमक्या शब्दांत आई या शब्दाचा व्यापक अर्थ पटवुन दिला होता. तो खरोखरच हृदयाला स्पर्श करणारा होता. अशीच एक 'आई' या शिर्षकाची कविता याअगोदरच्या शालेय अभ्यासक्रमामध्ये होती, काळाच्या ओघाने ती विस्मरणात गेली होती, पण फ.मु. च्या कवितेने- त्या कवितेची आठवण पुन्हा ताजी केली. 'यशवंत' यांची होती ती कविता! फ.मु.ची कविता जेथे हृदयस्पर्शी होती तिथेच यशवंत यांची कविता मनाच्या खोल गर्तेत सलणारी, हृदयाला चटका देणारी होती.

प्रेमरस

चन्द्रशेखर गोखले ·
लेखनविषय:
काव्यरस
तुझे पायी, गळे अभिमान इथेच निधान, कैवल्याच शब्दही निमाले, अश्रु ओघळले कैसे हे उमाळे, अंतर्यामी कारुण्य वात्सल्य, सखे तुझे प्रति प्रिती की आसक्ती, ठाव नाही एक मज ठाव, अंतरी जो भाव त्याचे नाव गाव, पुसू नको हृदयाची भाषा, न जाणे मस्तक मौन मात्र एक, प्रकटन असा हा ईश्वरीय , अनुभव सारा प्रेममरस धारा, चिंब चिंब

भक्ती........

निशदे ·
लेखनविषय:
काव्यरस
उधळीत गुलाल, बडवीत मृदुंग, सोहळा भक्तीचा, सुंदर सजतो || नाव घेती कोणी, कोणी धुंद होता कल्लोळ भक्तीचा, दूर पसरतो || दूर पहा तिथे, बैसे कोणीतरी हातातील नाणी, उगीच मोजतो || पोटाचेच जिथे, रोजचे सायास कैसा भक्तीभाव, तयाला सुचतो || उडवती नाणी, ओवाळिती नोटा सारे त्या भगवंता, लाच दाखविती || येई कोणी शेट, मागाहून पुढे देवाहून जास्ती, सलाम ठोकिती || हा परी इथे, खातो शिळेपाके, देवाच्या वाटी, साधा नमस्कार || भक्ती मनी दाटे, परी भूक लागे, पोटापुढे नसतो, मनाचा विचार || कोणी मागी देवा, धनधान्य पुत्र कोणी आरोग्य, आयुही मागिती || सारी असली जरी, देवाचीच पोरं, एक दुजियाचा, नाशही मागिती || देव येई निघुनी,

कां वागतो माणूस असा?

मिसळलेला काव्यप्रेमी ·
काव्यरस
कां वागतो माणूस असा? कां नाही जगत माणूस म्हणून? . आयुष्यभर सावल्यांशी खेळतो, सावल्यांमध्येच रमतो सगळीच आंधळी कोशिंबीर, सावलीचा संसार सावलीशीच लख्ख सूर्यासारखे सत्य डावलून सावलीचा आभास आपलासा करतो कां? कां वागतो माणूस असा? सत्य तरी किती खरे, कुणास ठाऊक!! कुठेतरी मनात साठवलेले काही क्षण हे कां सत्य? कातड्याच्या डोळ्यांनी पाहिलेले, अन मांसाच्या कानाने ऐकलेले हे जर सत्य तर मग प्रत्येक माणूस "हरिश्चंद्र" कां नाही? उगाचं काही माणसे सत्य शोधण्यात आयुष्य वाया कां घालवतात? त्यांच्या आयुष्याचे हे सत्य त्यांना कळत कां नाही!! कां?

पांडूरंग माझा गरीब राहू द्या

पाषाणभेद ·
लेखनविषय:
काव्यरस
पांडूरंग माझा गरीब राहू द्या पांडूरंग माझा गरीब राहू द्या गरीब राहू द्या गरीबांना पाहू द्या पांडूरंग माझा गरीब राहू द्या ||धृ|| नका अर्पू त्याला सोने अन नाणे त्याला नसे त्याचे देणे घेणे आपलीच श्रीमंती आपलीच श्रीमंती उगा जगाला का दावता ||१|| नका लावू त्याला सुखाचे डोहाळे नका करू त्याचे उत्सवी सोहळे तोच दाता असता तोच दाता असता कशाला त्याला देणगी तुम्ही देता?

दत्त दत्त बोलत गेलो

पाषाणभेद ·
लेखनविषय:
काव्यरस
दत्त दत्त बोलत गेलो दत्त दत्त बोलत गेलो गेलो गेलो दत्त दत्त बोलत गेलो दत्ताला भजूनी धन्य झालो झालो झालो दत्ताला भजूनी धन्य झालो || दत्तनाम सदा राहे माझ्या मुखी जगामधे मीच आहे सर्व सुखी नकळे मला मी कोण होतो दत्ता समोर प्रत्यक्ष शरण आलो || गुरूदत्तावरी माझा राही विश्वास दत्त दत्त सदा घेई अंतरी श्वास विस्मये आश्चर्ये असे दत्त किर्ती वेळीअवेळी दत्ताला आठवित गेलो || चिंता क्लेश उणीवा असती माझ्यात प्रयत्न करणे केवळ असे हातात मागणे माझे काही नसता दत्तगुरू प्रसाद नित्य मुखी मिळो || - पाभे

ती पण माझ्यावर प्रेम करेल का...?

अन्नू ·
काव्यरस
तिच्या वेड्या हृदयाला, माझे प्रेम कळेल का? मित्रांनो, तुम्हीच सांगा, ती माझ्यावर प्रेम करेल का? पावसाळ्याच्या त्या रात्रीत, ती चिंSS ब भिजली होती; मला आठवते आमची, पहिली भेट तीच होती..! झाडाखाली ऊभी राहून ती, रिक्शाची वाट पाहत होती; अन् माझी वेडी नजर मात्र, तिच्यावरून हटत नव्हती. मनात फक्त एकच विचार..

तुला जमावे मला जमावे

सोनल कर्णिक वायकुळ ·
लेखनविषय:
काव्यरस
तुला जमावे मला जमावे त्रास जीवाचे सोडून देणे डोळ्यामधल्या पाण्यालाही जमून जावे वाहून जाणे दोन मनांच्या मधले अंतर आहे केवळ टोचत राहणे कसे कळावे खुळ्या मनाला निवडुंगाचे बहरून येणे भास जगाचे खासच फसवे त्यात जडावे दुर्धर रुसवे.. ओठांवरचे शब्द गरिबडे श्वासागणती खडतर होणे आठवणींचे गुलाब हळवे नको उशाशी काटे जपणे निर्माल्याचे प्राक्तन घेउनी जन्मा यावे आपले जगणे

कधीकाळी झालेल्या कविता

यकु ·
कधीकाळी झालेल्या कविता (1) वेळही अशी ती होती उगवती न फटफटलेली पक्षीही तुरळक जागे नुकतेच जरा फडफडले माणसे होऊन जागी चालली खाया वारा या शांत पहाट वेळी ती मला भेटते म्हटली आलीच पहा ती आली येताच तिला ओळखले मी मनात माझ्‍या गुपचूप सांगूच नको मी म्हटले ती बसली अगदी चुपचूप अशी दोघे गुपचूप बसता बोलणे खुंटले अ‍गदी पण बोलून काही ना येता ती कसली भेट म्हणावी सावरुन मी हे वदलो डोळ्यात तुला साठवण्‍या मी रात्र-पहाट ही केली पाहून घेऊ दे आता तुज सुंदर शांत सकाळी ते वस्त्र रंग गुलाबी मुखचंद्र अनावरण करता ह्रदयास हुडहूडी भरली नजरेस तिच्या त्या वरता बोलास काही ना सुचले ते मूक-मूक गल