शेवटी प्रत्येकजण आपापला राग, चीड, संताप व्यक्त करायचा मार्ग आपापल्या परीने शोधतो. हे ठीक आहे. फक्त असे करताना, "आपण स्वतःच्याच देशाची आणि नागरिकांची अनावश्यक व बेहिशेबी (unproportionate) नाचक्की करू नये", किमान इतका सारासारविवेक बाळगावा ही अपेक्षा अवाजवी नाही. एखाद्या दुर्दैवी घटनेसाठी सगळ्या देशाला जबाबदार धरून, तो परदेशी प्रवाश्यांसाठी असुरक्षित आहे, अशी अतिशयोक्ती करणे कितीसे बरोबर आहे ? प्रत्येक प्रवासी/अनिवासी व्यक्ती, प्रवास/वास्तव्य करत असलेल्या देशात, आपापल्या देशाची अनधिकृत (unofficial) प्रतिनिधी असते. तिच्या वागण्या-बोलण्यावरून इतरांच्या मनात तिच्या देशाची भली-बुरी प्रतिमा तयार होत असते. या जबाबदारीची जाणीव असणे ही सुजाण नागरीकत्वाची खूण आहे.

पण ओमान gender ineqality इंडेक्स मध्ये युनो आकडेवारीत भारताहून वरच्या नंबरला आहे. एकूण लोकसंख्या फक्त ४४ लाख. याहून जास्त लोक मुंबईत राहतात. गुन्ह्यांच्या प्रमाणात तुलना अशक्य आहे. तुम्ही ओमानला गेलात. तुमच्या बाकी नातेवाईक मित्र मैत्रिणींचे काय? त्यातल्या ज्या स्त्रिया आहेत त्या तुमच्या मते या नरकात राहत आहेत. कोणी सुहृद पुरुष असतील त्यांनाही आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे करणार का? आरोपी पकडले गेलेत. तपास करणारा स्वतः बेघर झालेला हिंदू पंडित आहे. जात धर्म मध्ये कोण आणतोय? गुन्हेगारांना शिक्षा होईल. एवढी वाट तर न्यायपालिकेवर विश्वास ठेवून बघितली पाहिजे. आपल्या देशात कसाबला सुद्धा बचावाची संधी पुरेपूर दिली गेली होती.

शिव कन्या तुम्ही म्हटल्याप्रमाणे ओमान शांती प्रिय आहे हे ठीक तसेच शांतिदूतांची भूमिका साकारणारा देश आहे तेही योग्य आहे पण ओमान मध्येही मुली आणि विशेषतः स्थानिक सोडून इतर देशीय स्त्रिया सुरक्षित नाहीत. तेथे हुकूमशाही असल्यामुळे असले झालेले प्रकार वार्तापात्रात चर्चिले जात नाहीत. सलालाह च्या नर्सची हत्या व बलात्कार विसरलात का? तिच्या हत्येवरून तिच्या नवऱ्यालाच ६ महिने कैदेत ठेवले होते शेवटी सुषमा स्वराज ना मध्यस्थी करून त्याला सोडवावे लागले. घाला मधील फिलिपिनो हत्या व बलात्कारासाठी तिच्या मित्रालाच अटक करून त्याच्यावर गुन्हा दाखल केला गेला. मुक्त विचारांच्या फिलिपिनो स्त्री पुरुषांना बलात्कार करायची गरज नसते, सर्वाना माहित आहे कि हे गुन्हे स्थानिकांनी केले होते पण देशाचे नाव खराब होते म्हणून भारतीय/बांगलादेशी/पाकिस्तानी इत्यादींवर हे गुन्हे टाकले जातात दगडाने चेचणे हात पाय छाटणे तर दूरच राहिले तुम्ही तुमच्या ओमानी मैत्रिणीला एक गोष्ट जरूर विचारा कि ओमानमध्ये असली शिक्षा किती वर्षांपूर्वी दिली होती. तुम्ही कधी ओमान मध्ये ऑरेंज टॅक्सीने ड्राइवर च्या बाजूला बसून प्रवास केला आहे का? अशावेळी ९०% टॅक्सीवाले स्त्रीवर हात फिरवतातच यामध्ये त्यांना स्वतःच्या (८० +) किंवा स्त्री व मुलगी हिच्या वयाचहि (५ ते ६०) बंधन नसते कधी कधी तर जाणून बुजून आडबाजूला घेऊन जातात अशा वेळी कित्येक भगिनींनी चालत्या गाडीतून उडया घेतल्या आहेत. कधीतरी रुवी मध्ये शुक्रवारी फिरणाऱ्या घरकाम करणाऱ्या स्त्रियांची कैफियत ऐका म्हणजे येथे या बायकांवर त्यांचे स्थानिक मालक कोणत्या थराचे अत्याचार करतात ते समजेल बिचार्या भारतातील कुटुंब सांभाळायचे असते म्हणून मुकाट्याने सहन करत असतात. अशा दुधाने न्हालेल्या देशात (येथे मला ओमानची बदनामी करायची नाही आहे) स्वतःच्या सवंग प्रसिद्धी साठी तुम्ही आपल्या देशाची बदनामी करत फिरत आहात . मान्य आहे कि आसिफावर झालेला अत्याचार घृणास्पद व निंदनीय आहे व कायदा तिला योग्य न्याय मिळवून देईल व अपराध्याला कठोरातील कठोर शासन व्हायलाच पाहिजे. पण त्याच्यासाठी माझ्या देशाचे नाव बदनाम करत फिरणे मलातरी योग्य वाटत नाही.

सहमत.

+१

परत गल्ली चुकली ! देशी बायकांसाठी तरी सरसकट सेफ आहे का? पब्लिक ट्रांसपोर्ट ने प्रवास केलेल्या कुठल्याही बाईला विचारा! १, पर्यटनासाठी भारतात आलेले किती परदेशी लोक पब्लिक ट्रांसपोर्टने प्रवास करतात ? २. पब्लिक ट्रांसपोर्टमधल्या समस्येचा उपाय काय ? इथे देशात असे प्रसंग होऊ नयेत यासाठी प्रयत्न करायचे, की त्याचे सरसकटीकरण करून आपला देश अत्यंत धोकादायक आहे अशी परदेशात जाहिरात करायची ? "आग रामेश्वरी सोमेश्वरी आणि बंब रामेश्वरी" असा प्रकार नाही काय हा ?! विकृत लोक ही काही केवळ भारताची खासियत नाही. अश्या दुर्दैवी घटनेबद्दल सर्वच सुजाण लोकांच्या मनात चीड आहे, परंतू, त्यामुळे सर्व देशाची (आणि पर्यायाने सर्व भारतियांची ज्यात लेखिका, तुम्ही व आम्ही सर्वच गणले जातो) प्रतिमा मलिन करण्याने काय साधणार आहे ??? तसे करणे समतोल विचार/कृती करणे होईल का ? भारताची परदेशात नाचक्की करून परिस्थिती सुधारणार आहे की मुळ समस्या तशीच राहील आणि त्यावर अजून भारताची प्रतिमा खराब झाल्यामुळे अनेक नवीन समस्या निर्माण होतील ? किंबहुना, अशी नाचक्की करणार्‍या भारतियांकडे परदेशी लोकांनी संशयाने/तिरस्काराने/चेष्टेने पहायला सुरुवात केली तर ते त्यांच्या स्वतःच्या चुकीमुळे असेल... पण अश्या कृतीमुळे इतर भारतियांना झळ पोचली तर त्याची जबाबदारीही नि:संशय नाचक्की करणार्‍यांवरच असेल. विशेषतः, संस्कारक्षम वयाच्या परदेशी नागरिक मुलीसमोर आपल्या देशाची प्रतिमा खराब करण्याच्या कृतीत कितीसा समतोलपणा आहे ? अशी अस्थायी आणि अप्रमाणबध्द (out of proportion) स्वताडन कृती करून वर तिची प्रसिद्धी करणे व तिचे समर्थन करत राहणे, यामुळे अश्या कृतीमागच्या कारणपरंपरेबाबत लोकांच्या मनात अनेक प्रश्न निर्माण झाले तर आश्चर्य वाटू नये !

बाकी मुद्द्यांबद्दल मतभेत नाहीतच. पण... मात्र, "परदेशात भारताची नाचक्की करणे हा त्यावरचा दुरान्वयानेही उपाय होऊ शकत नाही" हे माझे म्हणणे आहे. त्यापुढे जाऊन, अशी नाचक्की एका संस्कारक्षम वयाच्या परदेशी मुलीपुढे करणे म्हणजे,... असो.

मी एक स्त्री आहे. हे होताना दिसत तेव्हा आतून काय वाटत ते कदाचित पुरुषान्ना त्या प्रमाणात कळत नसाव अस वरच्या रिअ‍ॅक्शन्स वरून वाट ले. उद्वी ग्न. I read this need first when I read this article (limited tv, news paper). Felt so devastated,couldn't sleep! Irrespective of what they do in Oman, irrespective of any details about involved , this is terrible. Can't express what I feel.

गाडी नको नको म्हणता राजकारणावर आलीच ना शेवटी ?! (कपाळावर हात मारणारी स्मायली) वादासाठी तुमच्या मनात काय आहे ते खरे मानले तरी, दुसर्‍या चुकीने पहिली चुक सुधारते का... विशेषतः त्यांचे संदर्भ फार वेगवेगळे असले तरी केवळ मुद्दा जिंकण्यासाठी त्यांची तुलना करण्याच्या मोहात पडावे काय ? नाही असे माझे मत आहे. तुमचे काय म्हणणे आहे ?

मा.गो., 'भारत हा असुरक्षित देश वाटंत असेल तर खुशाल सोडून जावे' असा आडमुठा प्रतिसाद देणं सोपं आहे. मात्र तसा देत नाही. जे तुम्ही बघितलंय तेच मीही बघितलंय. पण चर्चा करतांना भावनांच्या आधारे करता येत नाही ना. त्यासाठी ठोस आकडेवारी लागते. सर्वात गंभीर अपराध अधोरेखित होईल अशी आकडेवारीच जमवायला हवी ना? जेणेकरून सत्वर तोडगा निघेल. अशी आकडेवारी जमवतांना प्रस्तुत स्त्रीकडे वैयक्तिक लक्ष देणं जमणार नाही. पण तो काही मलीन हेतू नव्हे. तसंच स्त्रियांविरुद्धच्या गुन्ह्याच्या दरडोई आकडेवारीनुसार भारतात जास्त सुरक्षितता आहे हे देखील मलीन विधान धरण्यात येऊ नये. आ.न., -गा.पै.

कोणीही स्वतःच्या भावना व्यक्त करताना तुम्हाला हवे तेच शब्द तोलून मापूनच बोलावं या हेका का असावा?

१) आपणच चुकीचा गोलपोस्ट उभा केला तर गोल करणारे त्या दिशेने येतात त्यावर टिका केली तरी तार्कीकता शिल्लक रहत नाही. योग्य गोल पोस्टचा नवा चर्चा धागा मी काढला आहे तिकडे चर्चा सहभागाचे स्वागत आहे . २) भावनांचा आदर न करणारे इथे कुणीच नाही. भावना आहेत म्हणून त्यातील अज्ञान आणि चुकीच्या माहिती आणि चुकीच्या दृष्टीकोणांची चिकित्सा एकदा पब्लिक फोरम मध्ये होणार नाही होऊ नये अशी अपेक्षा चुकीची असावी . सदर लेखिका स्ट्राँग चर्चांना तोंड देऊ शकणार्‍ञा जुन्या मिपाकर आहेत तेव्हा चिकित्सेत काहीही गैर नाही.

या शिक्षा इतर मुस्लिम देशात आहेत, वा शरियतमध्येआहेत या माहितीवरून त्या मुलीने हा प्रश्न केला अस्ण्याची शक्यता नाही वाटत का?

लेखिका अप्रत्यक्सपणे अवजवी शिक्षांचे आणि अवाजवी स्त्रीयांवर अन्याय्य संस्कृती आणि ग्रंथाचे समर्थन करत आहेत

@अंतरा आनंद, जे घडलंय त्याबद्दल सात्त्विक संताप, लाज वाटणं सगळं मान्य. तुमच्या भावनाही पोचलेल्या. पटल्या. पण जेव्हा तुलना होते तेव्हा ती योग्य अयोग्य अशा प्रतिक्रिया येणारच. " कोणीही स्वतःच्या भावना व्यक्त करताना तुम्हाला हवे तेच शब्द तोलून मापूनच बोलावं या हेका का असावा?" हेका नाहीच. पण त्याविरोधात कुणी बोलूच नये असाही हेका नसावा. इथे तर या घटनेबद्दल, आपल्या समाजाला सुधारणेची अत्यंत गरज आहे इ.वर कुणाचेही दुमत नाही. तुलना चुकीची आहे असं म्हणणं आहे. उदा. " तुमच्या गावात दारू पिऊन नव-याने बायकोचा गळा दाबून जीव घेतला. त्यापेक्षा आमच्याकडे बरं , दारू पिऊन नवरा बायकोला मारझोड करतो, कोंडून ठेवतो पण जीव नाही घेत हो." असं म्हणण्यासारखं आहे. तेही भयंकर पण हेही भयंकरच.

तस बघायला गेल तर काथ्याकूटमधी लेख नसताना इतकी चर्चा कशापायी?

अंशतःच बरोबर , सार्वजनिक मंच आहे, प्रतिसाद सुविधा समीक्षेसाठीच दिलेली आहे . आमचा आक्षेप नसलेला स्वतंत्र धागा चर्चा सुद्धा चालू केली आहे . आक्षेप तुलनेचा चुकीचा मुद्दा लावून धरण्यावर आहे . लेखिका चर्चेत अनुभवी आहेत ज्यांना तुलनेचा मुद्दा लावून धरायचा आहे त्यांच्या मुद्याची योथोचीत चिकित्सा ओघाने येतेच . आज माझ्या घरातील स्त्रिया बाहेर सुरक्षित पाने वावरून आल्या आहेतच बाकीच्यां कोट्यावधी स्त्रिया बाहेर या क्षणी भारतात सुरक्षित पाने वावरत असतील , काळजीच्या गोष्टी भारतात नाही असे नाही पण काळजीच्या गोष्टींची काळजी सुरक्षे विषयी चर्चा करून करणार कि stereotype तयार करून भीती चे वातावरण वाढवण्यात हात भार लावणार नेमके काय तर्क सुसंगत आहे ? हे आपणच सांगा

काही अंशी सहमत. पण मुळात ते पण तेच करतात असं म्हणणं तितकंच चूक आहे जितकं इथले पुरुष करतात असं म्हणणं आहे. अर्थात हे माझे वैयक्तिक मत आहे. -------------------------------- ही अशी सरसकटीकरण आणि एक प्रकारचा उपहास यांनी भरलेली वाक्ये ऐकली की वाटतं "इतर स्त्रियांकडे, माझा भाऊ फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो, माझे वडील फार वखवखलेल्या बघतात, माझा नवरा फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो, माझा मुलगा फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो" वगैरे वाक्ये सर्रास कानावर पडू लागतील की काय. आणि मग एक खिन्नता आणि उदासीनता वाटते.

शेवटी प्रत्येकजण आपापला राग, चीड, संताप व्यक्त करायचा मार्ग आपापल्या परीने शोधतो. हे ठीक आहे. फक्त असे करताना, "आपण स्वतःच्याच देशाची आणि नागरिकांची अनावश्यक व बेहिशेबी (unproportionate) नाचक्की करू नये", किमान इतका सारासारविवेक बाळगावा ही अपेक्षा अवाजवी नाही. एखाद्या दुर्दैवी घटनेसाठी सगळ्या देशाला जबाबदार धरून, तो परदेशी प्रवाश्यांसाठी असुरक्षित आहे, अशी अतिशयोक्ती करणे कितीसे बरोबर आहे ? प्रत्येक प्रवासी/अनिवासी व्यक्ती, प्रवास/वास्तव्य करत असलेल्या देशात, आपापल्या देशाची अनधिकृत (unofficial) प्रतिनिधी असते. तिच्या वागण्या-बोलण्यावरून इतरांच्या मनात तिच्या देशाची भली-बुरी प्रतिमा तयार होत असते. या जबाबदारीची जाणीव असणे ही सुजाण नागरीकत्वाची खूण आहे.

पण ओमान gender ineqality इंडेक्स मध्ये युनो आकडेवारीत भारताहून वरच्या नंबरला आहे. एकूण लोकसंख्या फक्त ४४ लाख. याहून जास्त लोक मुंबईत राहतात. गुन्ह्यांच्या प्रमाणात तुलना अशक्य आहे. तुम्ही ओमानला गेलात. तुमच्या बाकी नातेवाईक मित्र मैत्रिणींचे काय? त्यातल्या ज्या स्त्रिया आहेत त्या तुमच्या मते या नरकात राहत आहेत. कोणी सुहृद पुरुष असतील त्यांनाही आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे करणार का? आरोपी पकडले गेलेत. तपास करणारा स्वतः बेघर झालेला हिंदू पंडित आहे. जात धर्म मध्ये कोण आणतोय? गुन्हेगारांना शिक्षा होईल. एवढी वाट तर न्यायपालिकेवर विश्वास ठेवून बघितली पाहिजे. आपल्या देशात कसाबला सुद्धा बचावाची संधी पुरेपूर दिली गेली होती.

शिव कन्या तुम्ही म्हटल्याप्रमाणे ओमान शांती प्रिय आहे हे ठीक तसेच शांतिदूतांची भूमिका साकारणारा देश आहे तेही योग्य आहे पण ओमान मध्येही मुली आणि विशेषतः स्थानिक सोडून इतर देशीय स्त्रिया सुरक्षित नाहीत. तेथे हुकूमशाही असल्यामुळे असले झालेले प्रकार वार्तापात्रात चर्चिले जात नाहीत. सलालाह च्या नर्सची हत्या व बलात्कार विसरलात का? तिच्या हत्येवरून तिच्या नवऱ्यालाच ६ महिने कैदेत ठेवले होते शेवटी सुषमा स्वराज ना मध्यस्थी करून त्याला सोडवावे लागले. घाला मधील फिलिपिनो हत्या व बलात्कारासाठी तिच्या मित्रालाच अटक करून त्याच्यावर गुन्हा दाखल केला गेला. मुक्त विचारांच्या फिलिपिनो स्त्री पुरुषांना बलात्कार करायची गरज नसते, सर्वाना माहित आहे कि हे गुन्हे स्थानिकांनी केले होते पण देशाचे नाव खराब होते म्हणून भारतीय/बांगलादेशी/पाकिस्तानी इत्यादींवर हे गुन्हे टाकले जातात दगडाने चेचणे हात पाय छाटणे तर दूरच राहिले तुम्ही तुमच्या ओमानी मैत्रिणीला एक गोष्ट जरूर विचारा कि ओमानमध्ये असली शिक्षा किती वर्षांपूर्वी दिली होती. तुम्ही कधी ओमान मध्ये ऑरेंज टॅक्सीने ड्राइवर च्या बाजूला बसून प्रवास केला आहे का? अशावेळी ९०% टॅक्सीवाले स्त्रीवर हात फिरवतातच यामध्ये त्यांना स्वतःच्या (८० +) किंवा स्त्री व मुलगी हिच्या वयाचहि (५ ते ६०) बंधन नसते कधी कधी तर जाणून बुजून आडबाजूला घेऊन जातात अशा वेळी कित्येक भगिनींनी चालत्या गाडीतून उडया घेतल्या आहेत. कधीतरी रुवी मध्ये शुक्रवारी फिरणाऱ्या घरकाम करणाऱ्या स्त्रियांची कैफियत ऐका म्हणजे येथे या बायकांवर त्यांचे स्थानिक मालक कोणत्या थराचे अत्याचार करतात ते समजेल बिचार्या भारतातील कुटुंब सांभाळायचे असते म्हणून मुकाट्याने सहन करत असतात. अशा दुधाने न्हालेल्या देशात (येथे मला ओमानची बदनामी करायची नाही आहे) स्वतःच्या सवंग प्रसिद्धी साठी तुम्ही आपल्या देशाची बदनामी करत फिरत आहात . मान्य आहे कि आसिफावर झालेला अत्याचार घृणास्पद व निंदनीय आहे व कायदा तिला योग्य न्याय मिळवून देईल व अपराध्याला कठोरातील कठोर शासन व्हायलाच पाहिजे. पण त्याच्यासाठी माझ्या देशाचे नाव बदनाम करत फिरणे मलातरी योग्य वाटत नाही.

सहमत.

+१

परत गल्ली चुकली ! देशी बायकांसाठी तरी सरसकट सेफ आहे का? पब्लिक ट्रांसपोर्ट ने प्रवास केलेल्या कुठल्याही बाईला विचारा! १, पर्यटनासाठी भारतात आलेले किती परदेशी लोक पब्लिक ट्रांसपोर्टने प्रवास करतात ? २. पब्लिक ट्रांसपोर्टमधल्या समस्येचा उपाय काय ? इथे देशात असे प्रसंग होऊ नयेत यासाठी प्रयत्न करायचे, की त्याचे सरसकटीकरण करून आपला देश अत्यंत धोकादायक आहे अशी परदेशात जाहिरात करायची ? "आग रामेश्वरी सोमेश्वरी आणि बंब रामेश्वरी" असा प्रकार नाही काय हा ?! विकृत लोक ही काही केवळ भारताची खासियत नाही. अश्या दुर्दैवी घटनेबद्दल सर्वच सुजाण लोकांच्या मनात चीड आहे, परंतू, त्यामुळे सर्व देशाची (आणि पर्यायाने सर्व भारतियांची ज्यात लेखिका, तुम्ही व आम्ही सर्वच गणले जातो) प्रतिमा मलिन करण्याने काय साधणार आहे ??? तसे करणे समतोल विचार/कृती करणे होईल का ? भारताची परदेशात नाचक्की करून परिस्थिती सुधारणार आहे की मुळ समस्या तशीच राहील आणि त्यावर अजून भारताची प्रतिमा खराब झाल्यामुळे अनेक नवीन समस्या निर्माण होतील ? किंबहुना, अशी नाचक्की करणार्‍या भारतियांकडे परदेशी लोकांनी संशयाने/तिरस्काराने/चेष्टेने पहायला सुरुवात केली तर ते त्यांच्या स्वतःच्या चुकीमुळे असेल... पण अश्या कृतीमुळे इतर भारतियांना झळ पोचली तर त्याची जबाबदारीही नि:संशय नाचक्की करणार्‍यांवरच असेल. विशेषतः, संस्कारक्षम वयाच्या परदेशी नागरिक मुलीसमोर आपल्या देशाची प्रतिमा खराब करण्याच्या कृतीत कितीसा समतोलपणा आहे ? अशी अस्थायी आणि अप्रमाणबध्द (out of proportion) स्वताडन कृती करून वर तिची प्रसिद्धी करणे व तिचे समर्थन करत राहणे, यामुळे अश्या कृतीमागच्या कारणपरंपरेबाबत लोकांच्या मनात अनेक प्रश्न निर्माण झाले तर आश्चर्य वाटू नये !

बाकी मुद्द्यांबद्दल मतभेत नाहीतच. पण... मात्र, "परदेशात भारताची नाचक्की करणे हा त्यावरचा दुरान्वयानेही उपाय होऊ शकत नाही" हे माझे म्हणणे आहे. त्यापुढे जाऊन, अशी नाचक्की एका संस्कारक्षम वयाच्या परदेशी मुलीपुढे करणे म्हणजे,... असो.

मी एक स्त्री आहे. हे होताना दिसत तेव्हा आतून काय वाटत ते कदाचित पुरुषान्ना त्या प्रमाणात कळत नसाव अस वरच्या रिअ‍ॅक्शन्स वरून वाट ले. उद्वी ग्न. I read this need first when I read this article (limited tv, news paper). Felt so devastated,couldn't sleep! Irrespective of what they do in Oman, irrespective of any details about involved , this is terrible. Can't express what I feel.

गाडी नको नको म्हणता राजकारणावर आलीच ना शेवटी ?! (कपाळावर हात मारणारी स्मायली) वादासाठी तुमच्या मनात काय आहे ते खरे मानले तरी, दुसर्‍या चुकीने पहिली चुक सुधारते का... विशेषतः त्यांचे संदर्भ फार वेगवेगळे असले तरी केवळ मुद्दा जिंकण्यासाठी त्यांची तुलना करण्याच्या मोहात पडावे काय ? नाही असे माझे मत आहे. तुमचे काय म्हणणे आहे ?

मा.गो., 'भारत हा असुरक्षित देश वाटंत असेल तर खुशाल सोडून जावे' असा आडमुठा प्रतिसाद देणं सोपं आहे. मात्र तसा देत नाही. जे तुम्ही बघितलंय तेच मीही बघितलंय. पण चर्चा करतांना भावनांच्या आधारे करता येत नाही ना. त्यासाठी ठोस आकडेवारी लागते. सर्वात गंभीर अपराध अधोरेखित होईल अशी आकडेवारीच जमवायला हवी ना? जेणेकरून सत्वर तोडगा निघेल. अशी आकडेवारी जमवतांना प्रस्तुत स्त्रीकडे वैयक्तिक लक्ष देणं जमणार नाही. पण तो काही मलीन हेतू नव्हे. तसंच स्त्रियांविरुद्धच्या गुन्ह्याच्या दरडोई आकडेवारीनुसार भारतात जास्त सुरक्षितता आहे हे देखील मलीन विधान धरण्यात येऊ नये. आ.न., -गा.पै.

कोणीही स्वतःच्या भावना व्यक्त करताना तुम्हाला हवे तेच शब्द तोलून मापूनच बोलावं या हेका का असावा?

१) आपणच चुकीचा गोलपोस्ट उभा केला तर गोल करणारे त्या दिशेने येतात त्यावर टिका केली तरी तार्कीकता शिल्लक रहत नाही. योग्य गोल पोस्टचा नवा चर्चा धागा मी काढला आहे तिकडे चर्चा सहभागाचे स्वागत आहे . २) भावनांचा आदर न करणारे इथे कुणीच नाही. भावना आहेत म्हणून त्यातील अज्ञान आणि चुकीच्या माहिती आणि चुकीच्या दृष्टीकोणांची चिकित्सा एकदा पब्लिक फोरम मध्ये होणार नाही होऊ नये अशी अपेक्षा चुकीची असावी . सदर लेखिका स्ट्राँग चर्चांना तोंड देऊ शकणार्‍ञा जुन्या मिपाकर आहेत तेव्हा चिकित्सेत काहीही गैर नाही.

या शिक्षा इतर मुस्लिम देशात आहेत, वा शरियतमध्येआहेत या माहितीवरून त्या मुलीने हा प्रश्न केला अस्ण्याची शक्यता नाही वाटत का?

लेखिका अप्रत्यक्सपणे अवजवी शिक्षांचे आणि अवाजवी स्त्रीयांवर अन्याय्य संस्कृती आणि ग्रंथाचे समर्थन करत आहेत

@अंतरा आनंद, जे घडलंय त्याबद्दल सात्त्विक संताप, लाज वाटणं सगळं मान्य. तुमच्या भावनाही पोचलेल्या. पटल्या. पण जेव्हा तुलना होते तेव्हा ती योग्य अयोग्य अशा प्रतिक्रिया येणारच. " कोणीही स्वतःच्या भावना व्यक्त करताना तुम्हाला हवे तेच शब्द तोलून मापूनच बोलावं या हेका का असावा?" हेका नाहीच. पण त्याविरोधात कुणी बोलूच नये असाही हेका नसावा. इथे तर या घटनेबद्दल, आपल्या समाजाला सुधारणेची अत्यंत गरज आहे इ.वर कुणाचेही दुमत नाही. तुलना चुकीची आहे असं म्हणणं आहे. उदा. " तुमच्या गावात दारू पिऊन नव-याने बायकोचा गळा दाबून जीव घेतला. त्यापेक्षा आमच्याकडे बरं , दारू पिऊन नवरा बायकोला मारझोड करतो, कोंडून ठेवतो पण जीव नाही घेत हो." असं म्हणण्यासारखं आहे. तेही भयंकर पण हेही भयंकरच.

तस बघायला गेल तर काथ्याकूटमधी लेख नसताना इतकी चर्चा कशापायी?

अंशतःच बरोबर , सार्वजनिक मंच आहे, प्रतिसाद सुविधा समीक्षेसाठीच दिलेली आहे . आमचा आक्षेप नसलेला स्वतंत्र धागा चर्चा सुद्धा चालू केली आहे . आक्षेप तुलनेचा चुकीचा मुद्दा लावून धरण्यावर आहे . लेखिका चर्चेत अनुभवी आहेत ज्यांना तुलनेचा मुद्दा लावून धरायचा आहे त्यांच्या मुद्याची योथोचीत चिकित्सा ओघाने येतेच . आज माझ्या घरातील स्त्रिया बाहेर सुरक्षित पाने वावरून आल्या आहेतच बाकीच्यां कोट्यावधी स्त्रिया बाहेर या क्षणी भारतात सुरक्षित पाने वावरत असतील , काळजीच्या गोष्टी भारतात नाही असे नाही पण काळजीच्या गोष्टींची काळजी सुरक्षे विषयी चर्चा करून करणार कि stereotype तयार करून भीती चे वातावरण वाढवण्यात हात भार लावणार नेमके काय तर्क सुसंगत आहे ? हे आपणच सांगा

काही अंशी सहमत. पण मुळात ते पण तेच करतात असं म्हणणं तितकंच चूक आहे जितकं इथले पुरुष करतात असं म्हणणं आहे. अर्थात हे माझे वैयक्तिक मत आहे. -------------------------------- ही अशी सरसकटीकरण आणि एक प्रकारचा उपहास यांनी भरलेली वाक्ये ऐकली की वाटतं "इतर स्त्रियांकडे, माझा भाऊ फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो, माझे वडील फार वखवखलेल्या बघतात, माझा नवरा फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो, माझा मुलगा फार वखवखलेल्या नजरेने बघतो" वगैरे वाक्ये सर्रास कानावर पडू लागतील की काय. आणि मग एक खिन्नता आणि उदासीनता वाटते.

इथे लोकांना दीर्घकालीन उपाययोजना व त्यातुन होणारी प्रगती नकोय. त्यासाठी थोडी कळ काढायची तयारी नाहीये . इतर कोणत्या शैक्षणिक/बौद्धीक बाबतीत राजकारणी कमी असले तरी त्यांचा भावनिक भागफल (EQ उर्फ Emotional Quotient) फार मोठे असते. दीर्घकालीन उपाययोजनेसाठी खूप जास्त वेळ, श्रम आणि पैसे लागतात, त्यापेक्षा लोकांना थोडे काही पैसे देण्याने (किंवा, बहुतेक वेळेस पैसे देण्याच्या योजनेचे लालूच/आश्वासनही पुरेसे ठरते !) मते पदरात पडली, तर तो जास्त "कॉस्ट एफेक्टिव्ह" पर्याय नाही का ? कमीत कमी (किंवा शून्य) श्रमात जास्त फायदा मिळवणे हा मूळ मानवी स्वभावातला कमकुवतपणा आहे. वैयक्तिक राजकिय-सामाजिक-आर्थिक हितसंबंध मजबूत करण्यासाठी या गुणधर्माचा उपयोग करण्यात भारतिय राजकारण्यांचा हात धरणारे इतर कोणी जगभर सापडणे जरा कठीणच आहे. सर्वसामान्य जनतेला आपला दीर्घकालीन फायदा व विकास कळत नाही हे एक वेळ मानले, तरी जेव्हा तथाकथित विचारवंत अशा विसंगत आणि जनतेला भुलभुलैयात गुंतवून तिचा गैरफायदा घेणार्‍या व्यवस्थेची तळी उचलून धरतात तेव्हा, त्या विसंगतीचे जरासे आश्चर्य वाटते. पण जरासेच... कारण, जरा विचार केला की ध्यानात येते की त्या गटातले विचारवंत मुळात सामान्य मानवच असतात आणि "कमीत कमी (किंवा शून्य) श्रमात जास्त फायदा मिळवणे हा मूळ मानवी स्वभावातला कमकुवतपणा" त्यांच्याकडेही भरपूर प्रमाणात असतो. फक्त, त्याचबरोबर, आपले फसवे मत पटकन पटेल अश्या वेस्टनात गुंडाळून सर्वसामान्य लोकांची दिशाभूल करण्याचे असामान्य कसब त्यांच्यात असते आणि ते विकून फायदा कमावायला त्यांची तयारी असते... आणि त्याचबरोबर "वैयक्तिक फायद्यासाठी आपण इतर माणसांचे अक्षम्य नुकसान करत आहोत" अशी रुखरुख लावणार्‍या उच्च मानवी भावनेचा स्वतःच्या मनावर परिणाम न होऊ देण्याचे अजब कसबही त्यांच्यात असते. काही दिवसांच्या हे कसब "कायमच्या जाड कातडीत" रुपांतरीत होते आणि मग स्वतःच्या हितसंबंधांपुढे कशाचेच काही वाटणे बंद होते... बराच वेळ असे चालल्यावर एक वेळ अशी येते की "आता आपले खोटेपणाचे गुपित फुटले तर किती उंचावरून खाली पडू ?" या प्रश्नाने परतीचे सगळे मार्ग खुंटतात. अर्थातच, तथाकथित विचारवंतांच्या या कमकुवतपणाचा आणि कौशल्यांचा फायदा घेण्यातही राजकारणी तरबेज असतात. त्यासाठी, जनतेच्याच पैशाने तयार केलेली मानसन्मानाची आणि आर्थिक फायदे देणारी पदे, मानसिक गंड कुरवाळणारे किताब, इत्यादी अनेक बाण त्यांच्या भात्यात असतात. आपल्या बाजून लढणरी अशी दमदार फौज तयार केली की मग ती सामान्य जनतेच्या अनेक पिढ्यांच्या स्वाभिमानी मानसिकतेला गारद करून टाकते. एकदा ही "सिस्टिम" सर्वसामान्य जनतेच्या मानसिकतेतही पक्की रुजली/बसली की जनतेलाही फुकटफौजदारी गुलामगिरीची इतकी सवय लागते की आपण आपले सर्व आयुष्य दुसर्‍या कोणाच्या पायी गहाण टाकले आहे याचेही भान शिल्लक उरत नाही... नंतर तर त्याचा अभिमानही वाटू लागतो. असो.

आणखी पुढे जाऊन मी हे म्हणू इच्छितो कॉर्पोरेट/ आय टी क्षेत्रात वातानुलुकीत सर्वसोयीयुक्त पॉश ऑफिसेस ची खरंच गरज आहे का ? या पॉश ऑफिसेस चे डेप्रीसिएशन आणि इतर खर्च प्रॉडक्टच्या माथी मारून महागाई वाढवली जाते असे कोणाच्या लक्ष्यात कसे येत नाही. ..... प्रायव्हेट कंपनीतील कर्मचारी कामानिमित्त इतर राज्यात ट्रेन ने प्रवास करताना स्लीपर क्लास ऐवजी ३ AC - २ AC चा हट्ट का करत असतात. अंतर राज्यिय विमान प्रवास तर वर्ज्य केला पाहिजे. ज्याला जास्त घाई आहे त्याने वयक्तिक खर्च करून जावे. मार्केटिंग टीमची सोय महागड्या हॉटेलात करण्याचे प्रयोजन काय आहे? कॉस्ट वाढत नाही का ? मी म्हणतो घर ते ऑफिस ट्रान्सपोर्ट फॅसिलिटी का म्हणून कंपनी ने द्यायची. कॉस्ट वाढत नाही का ? यांच्या लक्सेरि मुळे ग्राहकाला मग वस्तू महाग घ्यावी लागते. .......... (टीप : मी कंपनीने दिलेल्या वरील सगळ्या सोयी सुविधा नाईलाजास्तव वापरात आहे)

सरकारी नोकरदारांच्या बाबतीत पेन्शनचे अंशदान याआधी पूर्णपणे सरकारच करत असे. त्याला जुनी पेन्शन योजना म्हणतात. आता नव्या पेन्शन योजनेत जेवढा हप्ता कर्मचाऱ्याचा जातो तेवढेच अंशदान सरकारही करते. त्यामुळे सरकारवर आर्थिक भार येतोच.

जय जवान जय किसान ज्याला कळत नाही ,त्याने कीतीही अभ्यास केला तरी तो अपुराच पडेल. सरकार जेव्हा आयात करुन महाग झालेले अन्नधान्य स्वस्त करतो, ज्यामुळे शेतकर्‍याचे नुकसान होते तेव्हा ह्यांना मागणी पुरवट्याचा सोयिस्कर विसर पडतो. हमिभाव मागितला तर लगेच ईतर व्यावसायिकांशी तुलना करतात.

मधल्या दलालांची साखळी उच्चाटन करणे, तसेच शेतकऱ्यांना थेट शेतीमाल विकता येईल अशई व्यवस्था करणे.>> ==>> रोगा पेक्षा इलाज महाभयंकर वाटतो. शेतकऱ्यांचा मधल्या साखळी वरती सुद्धा जास्त आक्षेप नाही आहे. तेच खरे डिस्ट्रीबुट करतात शेत मालाला. त्यांची जोखीम सुद्धा मान्य केली पाहिजे. भारतीय शेतकऱ्याचे मूळ काम उत्पादन करणे आहे, मार्केटिंग आणि डिस्ट्रिबुटिंग नव्हे. त्याने ते औटसोअर्स करणेच त्यांच्यासाठी इष्ट आहे. डिस्ट्रिब्युशन चे काम शेतकऱ्याने हाती घेतले की तो शेती सोडून दलाली सुरु करतो.

इथे लोकांना दीर्घकालीन उपाययोजना व त्यातुन होणारी प्रगती नकोय. त्यासाठी थोडी कळ काढायची तयारी नाहीये . इतर कोणत्या शैक्षणिक/बौद्धीक बाबतीत राजकारणी कमी असले तरी त्यांचा भावनिक भागफल (EQ उर्फ Emotional Quotient) फार मोठे असते. दीर्घकालीन उपाययोजनेसाठी खूप जास्त वेळ, श्रम आणि पैसे लागतात, त्यापेक्षा लोकांना थोडे काही पैसे देण्याने (किंवा, बहुतेक वेळेस पैसे देण्याच्या योजनेचे लालूच/आश्वासनही पुरेसे ठरते !) मते पदरात पडली, तर तो जास्त "कॉस्ट एफेक्टिव्ह" पर्याय नाही का ? कमीत कमी (किंवा शून्य) श्रमात जास्त फायदा मिळवणे हा मूळ मानवी स्वभावातला कमकुवतपणा आहे. वैयक्तिक राजकिय-सामाजिक-आर्थिक हितसंबंध मजबूत करण्यासाठी या गुणधर्माचा उपयोग करण्यात भारतिय राजकारण्यांचा हात धरणारे इतर कोणी जगभर सापडणे जरा कठीणच आहे. सर्वसामान्य जनतेला आपला दीर्घकालीन फायदा व विकास कळत नाही हे एक वेळ मानले, तरी जेव्हा तथाकथित विचारवंत अशा विसंगत आणि जनतेला भुलभुलैयात गुंतवून तिचा गैरफायदा घेणार्‍या व्यवस्थेची तळी उचलून धरतात तेव्हा, त्या विसंगतीचे जरासे आश्चर्य वाटते. पण जरासेच... कारण, जरा विचार केला की ध्यानात येते की त्या गटातले विचारवंत मुळात सामान्य मानवच असतात आणि "कमीत कमी (किंवा शून्य) श्रमात जास्त फायदा मिळवणे हा मूळ मानवी स्वभावातला कमकुवतपणा" त्यांच्याकडेही भरपूर प्रमाणात असतो. फक्त, त्याचबरोबर, आपले फसवे मत पटकन पटेल अश्या वेस्टनात गुंडाळून सर्वसामान्य लोकांची दिशाभूल करण्याचे असामान्य कसब त्यांच्यात असते आणि ते विकून फायदा कमावायला त्यांची तयारी असते... आणि त्याचबरोबर "वैयक्तिक फायद्यासाठी आपण इतर माणसांचे अक्षम्य नुकसान करत आहोत" अशी रुखरुख लावणार्‍या उच्च मानवी भावनेचा स्वतःच्या मनावर परिणाम न होऊ देण्याचे अजब कसबही त्यांच्यात असते. काही दिवसांच्या हे कसब "कायमच्या जाड कातडीत" रुपांतरीत होते आणि मग स्वतःच्या हितसंबंधांपुढे कशाचेच काही वाटणे बंद होते... बराच वेळ असे चालल्यावर एक वेळ अशी येते की "आता आपले खोटेपणाचे गुपित फुटले तर किती उंचावरून खाली पडू ?" या प्रश्नाने परतीचे सगळे मार्ग खुंटतात. अर्थातच, तथाकथित विचारवंतांच्या या कमकुवतपणाचा आणि कौशल्यांचा फायदा घेण्यातही राजकारणी तरबेज असतात. त्यासाठी, जनतेच्याच पैशाने तयार केलेली मानसन्मानाची आणि आर्थिक फायदे देणारी पदे, मानसिक गंड कुरवाळणारे किताब, इत्यादी अनेक बाण त्यांच्या भात्यात असतात. आपल्या बाजून लढणरी अशी दमदार फौज तयार केली की मग ती सामान्य जनतेच्या अनेक पिढ्यांच्या स्वाभिमानी मानसिकतेला गारद करून टाकते. एकदा ही "सिस्टिम" सर्वसामान्य जनतेच्या मानसिकतेतही पक्की रुजली/बसली की जनतेलाही फुकटफौजदारी गुलामगिरीची इतकी सवय लागते की आपण आपले सर्व आयुष्य दुसर्‍या कोणाच्या पायी गहाण टाकले आहे याचेही भान शिल्लक उरत नाही... नंतर तर त्याचा अभिमानही वाटू लागतो. असो.

आणखी पुढे जाऊन मी हे म्हणू इच्छितो कॉर्पोरेट/ आय टी क्षेत्रात वातानुलुकीत सर्वसोयीयुक्त पॉश ऑफिसेस ची खरंच गरज आहे का ? या पॉश ऑफिसेस चे डेप्रीसिएशन आणि इतर खर्च प्रॉडक्टच्या माथी मारून महागाई वाढवली जाते असे कोणाच्या लक्ष्यात कसे येत नाही. ..... प्रायव्हेट कंपनीतील कर्मचारी कामानिमित्त इतर राज्यात ट्रेन ने प्रवास करताना स्लीपर क्लास ऐवजी ३ AC - २ AC चा हट्ट का करत असतात. अंतर राज्यिय विमान प्रवास तर वर्ज्य केला पाहिजे. ज्याला जास्त घाई आहे त्याने वयक्तिक खर्च करून जावे. मार्केटिंग टीमची सोय महागड्या हॉटेलात करण्याचे प्रयोजन काय आहे? कॉस्ट वाढत नाही का ? मी म्हणतो घर ते ऑफिस ट्रान्सपोर्ट फॅसिलिटी का म्हणून कंपनी ने द्यायची. कॉस्ट वाढत नाही का ? यांच्या लक्सेरि मुळे ग्राहकाला मग वस्तू महाग घ्यावी लागते. .......... (टीप : मी कंपनीने दिलेल्या वरील सगळ्या सोयी सुविधा नाईलाजास्तव वापरात आहे)

सरकारी नोकरदारांच्या बाबतीत पेन्शनचे अंशदान याआधी पूर्णपणे सरकारच करत असे. त्याला जुनी पेन्शन योजना म्हणतात. आता नव्या पेन्शन योजनेत जेवढा हप्ता कर्मचाऱ्याचा जातो तेवढेच अंशदान सरकारही करते. त्यामुळे सरकारवर आर्थिक भार येतोच.