मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

दिवाळी विशेष - ‘सागरी पक्ष्यां’चं संग्रहालय

पराग१२२६३ ·
गोवा जवळ असूनही जाऊ-जाऊ करत राहतच होतं. गोव्यात नौदलाच्या हवाई शाखेचं संग्रहालय असल्याचं बऱ्याच वर्षांपूर्वी वाचनात आलं होतं. त्यातच नौदलाच्या हवाई शाखेबद्दल आणि त्यातही विमानवाहू जहाजांबद्दल आकर्षण असल्यामुळं ते संग्रहालय पाहावं अशी खूप इच्छा होती.
वावर
संस्कृती
इतिहास
प्रवास
सामुद्रिक
प्रकटन
समीक्षा
लेख
अनुभव
शिफारस
माहिती
विरंगुळा

इस्रायल-पॅलेस्टाईन युद्ध आणि IMEC चे भवितव्य!

टर्मीनेटर ·

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 18:12
४८ बाय १२ किलोमीटरची चिंचोळी पट्टी मिटवणं म्हणजे इस्राईलसाठी व्याख्या विख्खी वूख्खू. पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना. एवढा मोठा हल्ला होनार हे इस्राईलला माहीत नसेल हे खरं वाटत नाही. मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं. गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी. मानवतावादी संघटना वगैरे असतील तर त्यांना भीक घालू नये. आपले लोक मरत असतील तर इस्राईल ला संपुर्ण अधिकार आहे गाझापट्टी संपवण्याचा. त्यानंतर मोर्चा वेस्टबॅंक कडे वळवावा नी तो भागही इस्राईलला जोडून घ्यावा. इस्राईल पुढे जाऊन अख्खा लेवांट गीळो नी अरबांना हकलून लावो अशी मी आकाशातल्या देवाकडे प्रार्थना करतो. आमीन.

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 20:35
अ.बा. आपल्या प्रतिसादासाठी धन्यवाद 🙏
"पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना"
तितकं सोपं नाहीये हो ते... तथाकथित 'मानवाधिकार' संघटना, संयुक्त राष्ट्रसंघ, अरब लीग आणि संपूर्ण इस्लामिक जगत असे अनेक अडथळे आहेत त्यात. इस्रायल संरक्षणात्मकदृष्ट्या कितीही ताकदवान असला आणि त्याच्या बलाढ्य पाश्चिमात्य देशांचा त्याला कितीही पाठिंबा असला तरी त्या देशाची भौगोलिक स्थिती पहाता सर्व बाजूंनी शत्रूराष्ट्रांनी घेरलेल्या इस्रायलच्या सर्व शत्रुंनी एकजुटीने त्याच्यावर चहूबाजूंनी आक्रमण केल्यास त्यापुढे इस्त्रायल फारकाळ टिकाव नाही धरू शकणार. पॅलेस्टाईनची राखरांगोळी करणे हा खरंच त्यांच्यासाठी पोरखेळ असला तरी त्याच्या परिणामी इस्रायल पण जगाच्या नकाशावरून गायब होईल हे त्यांनाही पक्के ठाऊक आहे.
"मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं."
सौदी अरेबिया आणि यु.ए.ई. शी अगदी मैत्रीपूर्ण झाले नसले तरी थोडेफार का होइना पण बऱ्यापैकी व्यापारी-धोरणात्मक संबंध निर्माण होण्यास सुरुवात झाली असताना इस्त्रायल असला मूर्खपणा करण्याची शक्यता जवळपास नाहीच. त्यात आपल्या प्रत्येक नागरिकाच्या जीविताविषयी तो देश किती संवेदनशील आहे हे देखील सर्वश्रुत आहे!
"गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी."
८ ऑक्टोबरला इस्त्रायलच्या पंतप्रधानांनी लष्कराकडून गाझा पट्टीचे 'निर्जन बेटात' रूपांतर केले जाण्यापूर्वी तिथल्या सुमारे २३ लाख नागरिकांना तिथून निघून जाण्याचा इशारा दिला आहे पण वस्तुस्थिती अशी आहे कि २००७ पासून इस्त्रायलने गाझा पट्टीची 'जमिन, हवाई आणि समुद्र' अशा सर्वबाजूंनी अशी काही नाकेबंदी केली आहे कि त्यांना तिथून बाहेर पाडण्यासाठी मार्गच ठेवला नाहीये. खालची दोन चित्रे पाहून ह्या नाकाबंदीची बऱ्यापैकी कल्पना येईल. gaza barrier Gaza Strip Blockade गाझा पट्टीच्या उत्तरेकडील आणि पूर्वेकडील इस्रायलच्या सीमेवर 'गाझा-इस्राएल बॅरिअर' हि तटबंदी आहे आणि पश्चिमेकडील बाजूला भूमध्य समुद्र आहे आणि त्या समुद्रावर आणि गाझा पट्टीच्या हवाई क्षेत्रावर इस्रायलचे नियंत्रण आहे. नाही म्हणायला गाझा पट्टीच्या दक्षिणेकडील बाजूला इजिप्तने आपल्या आणि गाझा पट्टीच्या सीमेवर बांधलेल्या कुंपणातून ते इजिप्त मध्ये प्रवेश करू शकतात पण त्यासाठी इजिप्तने ह्या निर्वासितांच्या लोंढ्यांसाठी कुंपणाचा दरवाजा उघडला पाहिजे. गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या ह्या चक्रम पॅलेस्टिनी रहिवास्यांना आपल्या देशात प्रवेश देऊन आपल्या नागरिकांची सुरक्षितता धोक्यात आणण्याचा गाढवपणा इजिप्त करेल असे वाटत नसल्याने तसे होण्याची शक्यता कमीच आहे.

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 16:44
गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या ह्या चक्रम पॅलेस्टिनी रहिवास्यांना आपल्या देशात प्रवेश देऊन आपल्या नागरिकांची सुरक्षितता धोक्यात आणण्याचा गाढवपणा इजिप्त करेल असे वाटत नसल्याने तसे होण्याची शक्यता कमीच आहे.
गाझा पट्टीत अडकलेल्या परदेशी नागरिकांना तिथुन बाहेर पडण्यासाठी इजिप्तच्या सीमेवरील 'राफा क्रॉसींग पॉईंट' खुला करण्यावर इजिप्त, इस्रायल आणि अमेरिकेमध्ये एकमत झाले आहे, ह्या वाटाघाटीमध्ये कतारचाही सहभाग होता. परंतु गाझा पट्टीतुन बाहेर पडण्यास उत्सुक असलेल्या पॅलेस्टीनी लोकांसाठी हा दरवाजा उघडण्याची संयुक्त राष्ट्र संघाची विनंती इजिप्तने फेटाळुन लावली आहे. हे अपेक्षीतच असले तरी हे युद्ध चिघळत गेल्यास पुढे वाढत जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय दबावापुढे इजिप्त सरकार झुकते कि आपल्या नागरीकांची सुरक्षितता जपण्यासाठी आपल्या निर्णयावर ठाम रहाते हे बघणे रोचक ठरेल! Rahfah Crossing Point गाझा पट्टीची आणि इस्त्रायलची सीमा इजिप्तच्या सिनाई प्रांताला (द्वीपकल्पाला) लागुन आहेत. १९६७ च्या युद्धात (सिक्स डे वॉर) इजिप्तचा पराभव झाल्यावर हा प्रदेश इस्त्रायलच्या ताब्यात गेला होता. इस्रायलव्याप्त सिनाईमध्ये इस्रायलने सुमारे १८ नागरी वसाहती, दोन वायुदलाचे तळ आणि एक नौदलाचा तळ स्थापन केला होता. इजिप्तसाठी अत्यंत महत्वाचा असलेल्या सुवेझ कालव्याचा पश्चिम किनारा इस्रायलव्याप्त सिनाई प्रदेशात असल्याने युद्धात झालेल्या पराभवापेक्षाही हा प्रदेश गमवावा लागणे इजिप्तच्या जिव्हारी लागले होते. शेवटी इजिप्तने इस्त्रायलला 'सर्वभौम राष्ट्र' म्हणुन मान्यता देण्याच्या अटीवर इजिप्त आणि इस्त्रायलमध्ये १९७९ साली शांतता करार झाल्यावर इस्त्रायलने टप्प्या टप्प्याने आपल्या ज्युईश वसाहती बंद करत १९८२ साली सिनाईमधुन संपुर्ण माघार घेत हा प्रदेश पुन्हा इजिप्तच्या हवाली केला. आज पाकव्याप्त काश्मिर परत मिळवणे हा विषय भारतीयांसाठी जितका जिव्हाळ्याचा आहे, तशाच किंबहुना त्यापेक्षाही तीव्र भावना सिनाईच्या बाबतीत त्याकाळी इजिप्शियन लोकांच्या होत्या आणि ह्या लोकभावनेला प्राधान्य देत, समस्त इस्लामिक जगताच्या रोषाची पर्वा न करता २६ मार्च १९७९ रोजी अमेरिकेतील वॉशिंग्टन डी.सी. येथे इजिप्तचे अध्यक्ष अन्वर सादत, इस्त्रायलचे पंतप्रधान मनाहेम बिगिन आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष जिमि कार्टर अशा तत्कालीन नेत्यांनी ह्या शांतता करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. इजिप्तचा बहुतांश भाग हा उत्तर आफ्रिकेत आहे पण तांबड्या समुद्रातील सिनाई द्वीपकल्प मात्र आशिया खंडात येतो. इस्त्रायलकडुन हा प्रदेश परत मिळाला असला तरी इजिप्तसाठी अद्याप ते एक अवघड जागेचे दुखणे ठरले आहे. जवळपास १२-१५ वर्षे इस्त्रायलच्या अधिपत्याखाली अनिच्छेने रहावे लागल्यामुळे आणि गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या लोकांबरोबर जवळीक निर्माण झाल्या कारणाने तिथल्या सिनाई स्थानिक इजिप्शियन लोकांच्या विचारसरणीत अमुलाग्र बदल झाला. इस्त्रायलने आपल्या सीमेवर कडेकोट तटबंदी उभारुन गाझा पट्टीला अपल्यापासुन वेगळे ठेवले असले तरी ह्या सिनाई प्रांतातुन गाझा पट्टीत जमिनीखाली बोगदे / भुयारे खणुन त्यातुन इराण आणि अन्य पॅलेस्टाईन समर्थक देशांकडुन गाझा पट्टीतील दहशतवाद्यांसाठी तस्करी करुन इजिप्तमध्ये आणलेली शस्त्रास्त्रे आणि पैसा त्यांच्यापर्यंत पोचवला जातो, आणि पॅलेस्टीनी दहशतवाद्यांशी निर्माण झालेल्या बंधुभावापोटी ह्या 'धर्मकार्यासाठी' सिनाईतले बदललेल्या मानसिकतेचे स्थानिक इजिप्शियन लोकं संपुर्ण मदत करतात. आपल्या भुमीतुन गाझा पट्टीत होणारी ही तस्करी आणि पॅलेस्टीनी दहशतवाद्यांची ये-जा रोखण्यासाठी इजिप्तकडुन प्रामाणिकपणे प्रयत्न सुरु असतात (हे इस्त्रायलसुद्धा मान्य करतो आणि अनेक प्रसंगी हे प्रयत्न ते परस्पर सहकार्याने किंवा संयुक्तपणेही करतात). पण पोलीसांकडुन आणि सुरक्षा दलांकडुन सातत्याने तिथे होणाऱ्या छापेमारीच्या घटना आणि चकमकींच्या परिणामी रस्तेमार्गे प्रवास करणे अत्यंत धोकादायक झाल्याने सिनाई द्वीपकल्पाच्या दक्षीणेला असलेल्या 'शर्म अल शेख' ह्या जगभरातील आणि विषेशतः युरोपियन पर्यटकांमध्ये अतिशय लोकप्रिय असलेल्या नितांत सुंदर पर्यटन स्थळाला भेट देणाऱ्या पर्यटकांच्या संख्येत गेल्या तिनेक दशकांत प्रचंड घट झाल्याने तिथल्या पर्यटनातुन इजिप्तला मिळणारे उत्पन्नही लक्षणीय प्रमाणात घटले. आजही तिथे युरोपियन पर्यटक आवर्जुन जातात पण रस्तेमार्गे जाणे सुरक्षीत नसल्याने विमानप्रवासाचा एकमेव पर्याय उप्लब्ध आहे. अर्थात गेल्या दिडेक दशकात 'हुरघाडा' हे तांबड्या समुद्राच्या किनाऱ्यावरील शर्म अल शेखच्या तोडीस तोड असे पर्यटनस्थळ चांगले विकसित आणि लोकप्रिय झाल्याने ह्या नुकसानाची काही प्रमाणात भरपाई होत आहे आणि सुरक्षेच्या कारणासाठीच माझ्या इजिप्त सफरीत 'शर्म अल शेख' ऐवजी मी 'हुरघाडा'ची निवड केली होती. तसेच त्या सफरीवर सव्वा पाच वर्षांपुर्वी लिहिलेल्या मालिकेच्या पहिल्या भागावर एका मिपा सदस्याने विचारलेल्या इजिप्तमधील सुरक्षेविषयक प्रश्नाला उत्तर देताना त्या प्रतिसादात मी ह्या सिनाई प्रांताचा त्रोटक उल्लेख केला होता. खरंतर वरीलपैकी काही माहिती त्या प्रतिसादात द्यावी असाही विचार त्यावेळी डोक्यात आला होता पण ती अस्थानी ठरेल असे वाटल्याने केवळ सिनाईची काश्मिरसोबत तुलना करुन एका वाक्यात उत्तर देउन आवरते घेतले होते 😀

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 17:00
छान माहीतीपुर्ण प्रतिसाद. इस्रायलने गाझाच्या तीन बाजू आवळल्या आहेत. चौथी बाजूजी इजिप्तच्या बाजूने ऊघडीय तिथे हमासकडून शस्त्रात्रे आयात केली जातात. ही चौथी बाजू इस्रायलने ताब्यात घेऊन हमासच्या नी गाझाच्या चारही बाजूने मूसक्या आवळाव्यात. हळूहळू गाझाची गावेच्या गावे ताब्याच घ्यावीत, गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी. नी गाझा स्वराज्यात (इस्रायलच्या) सामील करावे. सततच्या हल्लांपासूनहा मूक्ती मिळेल नी युध्दावरील खर्चही वाचेल. ह्यावेळेस तशी संधी आलीच आहे. अमेरीका नी शक्य होईलतर रशीयाची मदत घेऊन गाझा नावाचा काटा कायमचा संपवावा.

Trump 15/10/2023 - 17:11
गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी.
मग कोणत्या तोंडाने होलोकॉस्टच्या नावाने गळे काढुन जगाची सहानुभुती मिळवणार??

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 18:27
जगाची सहानूभूती घेऊन जगायला ज्यू काही लेचेपेचे नाहीत. जर एकही ज्यू गाझांच्या लोकांमूळे मरत असेल तर ज्यूंना पुर्ण अधिकार आहे गाझा संपवायचा.

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 19:47
श्री श्री श्री Trump महोदय... धाग्यावरील तुमचे सर्व प्रतिसाद वाचले आणि तुम्हाला ते विध्वत्तापुर्ण वगैरे वाटत असले तरी ते अत्यंत भंपक असुन हास्यास्पद ते केविलवाणे आणि केविलवाणे ते किळसवाणे असा त्यांचा प्रवास होत चालला आहे असे खेदाने नमुद करतो. तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही आणि तुमचे वैचारीक स्वातंत्र्य हिरावुन घेण्याचा कोणाला अधिकारही नाही! पण समाज माध्य्मांवर आपले विचार व्यक्त करताना लेखकाने किमान आपण कशाचे आणि कुठ्ल्या पातळीवर जाउन समर्थन करत आहोत ह्याचे तारतम्य बाळगावे इतकी माफक अपेक्षा ठेवण्याचा अधिकार त्या माध्यमाचे वापरकर्ते म्हणुन आम्हाला आहे, आणि हे तुम्हालाही अमान्य नसावे. इत्यलम.

Trump 15/10/2023 - 23:09
श्री टर्मीनेटर, प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद.
तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही
बर्याच देशात पुराव्याशिवाय कोणावरही हिटलर / नाझीं समर्थकाचा आरोप लावणे हा मोठा अपराध आहे. त्यामुळे जरा जपुन. उगाच आक्रसताळेपणाने आरोप करुन काहीच सिद्ध होत नाही. मला श्री हिटलर यांच्याबद्दल ना तर प्रेम आणि ना तिरस्कार आहे. तसेच मला ज्युंबद्दल ना प्रेम आहे ना द्वेष. माझी भुमिका तटस्थ आहे. श्री हिटलर यांच्यामुळे भारताचे किंवा हिंदु समाजाचे कोणतेही नुकसान झाल्याचे मला माहिती नाही. (तुम्हाला माहिती असल्यास कृपया माहिती द्यावी.) दुसरे महायुध्दात अगोर्‍याचा फायदाच झाला आहे. त्यामुळे उगाच गोरे सांगतात म्हणुन अगोर्यांनी प्रचारतंत्रात यायची गरज नाही. अजुन तरी भारतीय कायद्यानुसार प्रत्येकाने श्री हिटलर यांचा द्वेष करावा, किंवा सत्य उजेडात आणु नये असा कायदा आला नाही. -
तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही आणि तुमचे वैचारीक स्वातंत्र्य हिरावुन घेण्याचा कोणाला अधिकारही नाही!
धन्यवाद -- आता तुमचे प्रतिसादाबद्दल बोलुया. श्री अमरेंद्र बाहुबली गाझामध्ये सरळ सरळ नरसंहार करावा असे सुचवत आहेत. ("गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी." याचा अर्थ न समजण्यासारखे तुम्ही दुधखुळे, ना मी आहे.) त्याचा तुम्ही निषेध/विरोध न करता अप्रत्यक्ष सहमती दाखवुन ते कसे शक्य नाही ते उपप्रतिसादामधुन दाखवत आहात. गाझामधील बहुसंख्य लोक जेहादी कसे आणि सुक्याबरोबर ओलेही करे जळणार ते तुम्हाला मान्य आहे. म्हणजे थोड्क्यात ज्युंचा नरसहांर झाला, त्याचा तुम्हाला त्रास आहे पण इतरांचा चालतो आहे; ह्या दुटप्पीपणाला/दाभिंकपणाला काय म्हणणार ? तुम्हाला जर माझ्या "हास्यास्पद ते केविलवाणे आणि केविलवाणे ते किळसवाणे " मुद्द्यांचा प्रतिवाद करणे जमत नसेल तर श्री नेत्यान्याहु यांच्या मुद्द्याचा करा. मग बघुया. कधी वेळ भेटला तर जनरल पॅटन युध्दानंतर काय म्हटला ते वाचा, पश्चिम जर्मनीच्या नेतेमंडळीत, अधिकारी वर्गात, गुप्तहेरसंस्थेत कोण होते याची माहिती मिळवा.

कॉमी 15/10/2023 - 23:54
आता तुमचे प्रतिसादाबद्दल बोलुया. श्री अमरेंद्र बाहुबली गाझामध्ये सरळ सरळ नरसंहार करावा असे सुचवत आहेत. ("गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी." याचा अर्थ न समजण्यासारखे तुम्ही दुधखुळे, ना मी आहे.) त्याचा तुम्ही निषेध/विरोध न करता अप्रत्यक्ष सहमती दाखवुन ते कसे शक्य नाही ते उपप्रतिसादामधुन दाखवत आहात. गाझामधील बहुसंख्य लोक जेहादी कसे आणि सुक्याबरोबर ओलेही करे जळणार ते तुम्हाला मान्य आहे. म्हणजे थोड्क्यात ज्युंचा नरसहांर झाला, त्याचा तुम्हाला त्रास आहे पण इतरांचा चालतो आहे; ह्या दुटप्पीपणाला/दाभिंकपणाला काय म्हणणार ?

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 19:18
अमेरीका नी शक्य होईलतर रशीयाची मदत घेऊन गाझा नावाचा काटा कायमचा संपवावा.
रशीया सध्या स्वतःच युक्रेन युद्धात गुंतलेला आहे आणि मला वाटतं काल कि परवा आता युक्रेनला शस्त्रास्त्रे आणि दारुगोळा पुरवणे शक्य नसल्याचे सांगत अमेरिकेने आपला मदतीचा सगळा ओघ इस्त्रायलकडे वळवला आहे, हि गोष्ट पुतिन ह्यांच्या पथ्यावर पडणारी असल्याने ते आता ह्या संधीचा फायदा घेउन इस्त्रायल-पॅलेस्टाईन युद्धाकडे विषेश लक्ष न देता लवकरात लवकर युक्रेनचा बाजार उठवण्याचा प्रयत्न करणार असा अंदाज लावायला हरकत नाही. आताच्या युद्धात गाझा पट्टीचे जे व्हायचे ते होइलच, तसेही आज तिथले बहुसंख्य लोकं जिहादी मनसिकतेचे आहेत त्यामुळे भरपुर प्रमाणात असलेल्या सुक्या बरोबर थोडे ओलेही जळणे अपरिहार्य आहे, पण युक्रेनच्या फाजिल आत्मविश्वास बाळगणाऱ्या विदुषकाने मात्र नको त्या लोकांच्या नादी लागुन जवळपास गेले पावणेदोन वर्षे सुरु असलेल्या युद्धामुळे तिथल्या लाखो निरपराध नागरिकांचे आयुष्य धोक्यात तर घातले आहेच पण देशालाही कितीतरी वर्षे मागे नेउन ठेवण्याचा पराक्रम करुन दाखवला आहे.

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 19:55
युक्रेनचा बाजार उठवण्याचा प्रयत्न करणार असा अंदाज लावायला हरकत नाही. मला वाटतंय युक्रेनचा बाजार ऊठवणं रशीयाला कठीण नाही. त्यांनी मुद्दाम प्रश्न चिघळत ठेवलाय. बाकी ऊत्तर गाझा रिकामं करायला सांगीतलंय इस्रायलने. जितके हल्ले होतील त्याच्या बदल्यात मोठी जमीन इस्राईलने लाटत जावा तेव्हाच हे हमासी अतिरेकी सरळ होतील.

सुबोध खरे 17/10/2023 - 11:54
गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी. गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे त्याचिच पुरवणी म्हणजे काश्मीर खोऱ्यातील ६० लाख मुसलमान मारून टाकून काश्मीर खोरे शुद्ध करून टाकावे असे आपले म्हणणे आहे का? किंवा मणिपूर मधील ८ लाख कुकी लोकांना मारून टाकून मणिपूर चा प्रश्न कायमचा सोडवून टाकावा काय? न रहेगा बांस न बजेगी बांसुरी

अमरेंद्र बाहुबली 17/10/2023 - 11:59
गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे सर आपण नीट वाचत नाहीत. आपल्या सोयीने हवं तेवढं वाक्य गाळून वाचलंय का?? पुन्हा वाचा पाहू.

अमरेंद्र बाहुबली 17/10/2023 - 12:21
गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे सर हे वाक्य आपण कुठून ऊचलले ते माहीत नाही असो. तरीही ऊत्तर देतो. हमास ही गाझापट्टीतील संस्था आहे ना तिथल्याच लोकांनी तीच्या राजकीय भूमीकेला पाठिंबा देऊन निवडूण दिलंय. म्हणजे गाझाचे लोक बिच्चारे वगैरे नाहीत. दुसरी गोष्ट इस्रायलने का म्हणून सतत गाझाच्या हल्ल्याच्या भितीने जगत कहावे नी लाखो रूपये खर्च करावेत? गाझात माणसे राहतात तर इस्राईलात जनावरे राहतात का? कि इस्राइलच्या लोकांना माणूस म्हणून जगण्याचा अधिकार नाही?? जर गाझाच्या हल्ल्यात एकही इस्रायली मरत असेल तर इस्रायल ने संपुर्ण गाझापट्टी बेतिराख करावी. स्वतच्या नागरीकांची सुरक्षीतता महत्वाची. आता कश्मीर बद्दल, कश्मीर हा भारचाचा भाग आहे. कश्मीरातील मुस्लिमही भारतीय आहेत. ते आंगोलनं करतात राॅकेट वगैरे डागत नाहीत. पण हो सिमेपलिकडून पाकिस्तानातून होणार्या हल्ल्यात जर एकही भारतीय मरत असेल तर भारताला ही अधीकार आहे संपुर्ण पाकिस्तान बेचिराख करायचा.

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 18:12
४८ बाय १२ किलोमीटरची चिंचोळी पट्टी मिटवणं म्हणजे इस्राईलसाठी व्याख्या विख्खी वूख्खू. पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना. एवढा मोठा हल्ला होनार हे इस्राईलला माहीत नसेल हे खरं वाटत नाही. मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं. गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी. मानवतावादी संघटना वगैरे असतील तर त्यांना भीक घालू नये. आपले लोक मरत असतील तर इस्राईल ला संपुर्ण अधिकार आहे गाझापट्टी संपवण्याचा. त्यानंतर मोर्चा वेस्टबॅंक कडे वळवावा नी तो भागही इस्राईलला जोडून घ्यावा. इस्राईल पुढे जाऊन अख्खा लेवांट गीळो नी अरबांना हकलून लावो अशी मी आकाशातल्या देवाकडे प्रार्थना करतो. आमीन.

कंजूस 12/10/2023 - 19:14
दुसरे लेख मागे पडणार (कोकण,गोवा,हिंग-वगैरे,नाईन-इलेवन.) आणि आगामी नेपाळ सुद्धा. इकडे काय होणार? भारतातातली चाळीस टक्के जनता हमासच्या बाजूने आहे म्हणे. बॉलिवूड कलाकार निम्मे निम्मे. निवडणुकीला हा मुद्दा होणार. (मला वाटते).

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 23:39
कंकाका आणि राघव, प्रतिसादासाठी आपले मनःपुर्वक आभार 🙏
दुसरे लेख मागे पडणार
हो, तसं होणार आहे खरं 😀 पण हा ताजा विषय मला जास्त महत्वाचा वाटल्याने त्याला आधी हात घातला!
भारतातातली चाळीस टक्के जनता हमासच्या बाजूने आहे म्हणे.
असु शकेल! बाकिच्यांबद्दल काय बोलणार? खुद्द मी पण साधारणपणे दिडेक दशकापुर्वी पर्यंत पॅलेस्टाईन आणि पर्यायाने हमास सारख्या दह्शतवादी संघटनेचा सहानुभुतीदार होतो, अज्ञानीच होतो म्हणा ना 😀 अर्थात त्या अज्ञानामागे आपल्याकडील माध्यमांतुन चालवला जाणारा इस्त्रायल विरोधी 'इस्लामिक' आणि 'डाव्यांचा' प्रोपगंडा कारणीभुत होता. पण पुढे आंतरजालाच्या वाढत्या प्रसारामुळे ह्या संघर्षाची दुसरी बाजु समजु लागली, तसेच विविध देशांमध्ये भेटलेल्या मध्यपुर्वेच्या नागरिकांकडुन समजत गेलेली वस्तुस्थिती आणि उत्तरोत्तर विस्तारत गेलेल्या अनुभवविश्वातुन विचार आणि दृष्टिकोन बदलत गेले. असो, आज ना उद्या जास्तीत जास्त जनतेला सत्यपरिस्थितीची जाणीव झाल्यावर हे प्रमाणही ४० टक्यांवरुन कमी होउन १८ ते २० टक्यांवर येइल अशी अपेक्षा करुयात, अजुन काय!

विजुभाऊ 13/10/2023 - 10:46
भारतातले तथाकथीत पुरोगामी जर भारत चीन किंवा भारत पाक युद्ध झाले तर कोणाच्या बाजूने बोलतील हे त्यांच्या वर्तनावरून सांगणे कठीण आहे. त्याना अजूनही गंगाजमुनी तेहजीब चे उमाळे येत असतात. अमयु तील त्या लोकाना हमास ने केलेले वर्तन दिसले नाही मात्र इस्राईलचा सम्हार दिसला

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 10:55
भारतातले पुरोगामी देशप्रेमी आहेत म्हणूनच ते गेल्या २००-२५० वर्षांपासून सनातनींशी लढताहेत. सर्व सुधारणा पुरोगामींनाच करवून घेतल्या त्यामुळेच देश आज इतका प्रगत आहे. पुरोगामी वसतो तर देश आज हिंदू तालिबान असता. त्यामुळे पुरोगामींचं देशप्रेम वादातीत आहे. बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात. ह्या देशात अब्दुल कलाम, अब्दुल हमीद, दलवाई वगैरे लोक झाले हे विसरू नका. त्यामुळे देशप्रेमी पुरोगाम्यांबद्दल नेहमीच वाईट लिहीणे बंदं करावे अशी विनंती करून खाली बसतो. लिहीता आलं तर सनातनी प्रतिगाम्यांबद्दलही लिहीत चला.

सर टोबी 13/10/2023 - 12:17
सरसकट मुस्लिम द्वेष करीत नाहीत हे पुरोगम्यांच फारच साधं वैशिष्ठ्य आहे. मुळात देशप्रेम ही बोलण्याची गोष्ट नसते तर चांगलं सहजीवन जगण्याच्या कल्पनेशी एकरूप झालेली गोष्ट असते. कोणताही देशप्रेमी उन्मादी वृत्तीने संस्कृतीचे गोडवे गाणार नाही. दुष्काळ येत्या काही दिवसातच आपलं विक्राळ रूप दाखविणार आहे पण त्याकडे डोळेझाक करून वाघनखं काही दिवस महाराष्ट्रात आणणं याला कोणी देशप्रेम म्हणणार नाही. अप्रिय, वेदनादायक भूतकाळ मागे टाकून अनेक देशांनी अगदी कालच्या शत्रूच्या सहाय्याने प्रगती केलेली दिसेल. आणि हेच कदाचित सुसंस्कृत समाजाचं वैशिष्ठ्य असू शकते.

प्रसाद गोडबोले 13/10/2023 - 12:29
देशप्रेमी उन्मादी वृत्ती
मला हा वक्प्रचार फार आवडतो =)))) ह्या निमित्ताने सर्जिकल स्ट्राईक वर आधारित उरी ह्या चित्रपटातील गीत आठवले . तो चित्रपट आलेला तेव्हाही लोकांनी त्याला " राष्ट्रभक्तीचे हिडीस प्रदर्शन" असे म्हणले होते ते स्मरते !! https://www.youtube.com/watch?v=g62J-8nV5FI

Trump 15/10/2023 - 23:12
. बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात.
एका बाजुला गाझा पट्टी पुर्ण संपवावी म्हणत आहात, दुसरीकडे "बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात." म्हणत आहात. कोणती तरी एकच गल्ली पकडा.

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 23:23
गाझा पट्टी संपवावी कारण त्या बाजूने इस्राईलवर भरमसाठ हल्ले होताहेत नी लोक मरताहेत. गाझापट्टीत मुसलमान आहेत म्हणून संपवावी असं मी कुठेही म्हटलेलं नाही. गाझा पट्टीतील लोक कुणीही xyz (खरंतर yz) असो. त्यांना इस्रायली लोक मारायचा काहीही अधिकार नाही नी जर एक जरी इस्रायली मरत असेल तर अख्खं गाझा बेचिराख करावं असं मी पुन्हा सांगतो. बायदवे, आपलं म्हणणं तरी काय आहे गाझात मुस्लिम राहतात म्हणून त्यांच्यावर हल्ले करू नये नी त्यांनी केलेले हल्ले इस्राइलने सहण करावेत? कारण काय तर तुमच्या सारख्या मानवतावाद्यांची मने दुखावू नयेत म्हणून?

टर्मीनेटर 19/10/2023 - 21:58
भारतातले तथाकथीत पुरोगामी जर भारत चीन किंवा भारत पाक युद्ध झाले तर कोणाच्या बाजूने बोलतील हे त्यांच्या वर्तनावरून सांगणे कठीण आहे.
त्याचं उत्तर तसं सोपं आहे! हे लोकं पहिले ज्याने कोणी युद्ध छेडले असेल त्याचा नावापुरता निषेध करतील आणि मग भारताची भूमिका कशी चुकीची होती किंवा आहे ह्यावर तत्वज्ञान झाडत बसतील. अर्थात ह्याबाबतीत जास्ती बोलणे एका गोष्टीसाठी उचित होणार नाही कारण मिपावर राजकीय चर्चाना मनाई आहे... अन्यथा विद्यमान सरकारच्या आधीच्या भूमिकेविषयी समाधानी असलो तरी (कालांतराने वाजवलेल्या) डबल ढोलकीवर पण भाष्य केले असते.. असो... सगळ्यांचे पाय मातीचे, अजून काय? थोडक्यात सांगायचे तर भारताचे पॅलेस्टाईन आणि इस्त्रायल विषयक धोरण पूर्वी अत्यंत घाणेरडे राहिले आहे असे माझे वैयक्तिक मत, काहींना ते योग्य वाटत असल्याचे त्यांनी खाली प्रतिसादात म्हंटले आहे, त्या प्रतिसादापर्यंत पोचलो की माझे मत मांडतोच!

मुक्त विहारि 12/10/2023 - 20:24
वाखूसा आपले केंद्र सरकार, इस्रायलच्या पाठीशी आहेत काँग्रेस , हमासच्या पाठीशी आहेत ----- इस्रायल मधील विरोधी पक्ष, त्यांच्या केंद्र सरकारला संपूर्ण पाठिंबा देत आहेत राष्ट्र भक्ती, म्हणजे नेमके काय? ह्याचे उत्तम उदाहरण, इस्रायल जनता नेहमीच दाखवून देते , मग ते व्योम कप्पुर युद्ध असो किंवा म्युनिक हत्याकांड असो

मुक्त विहारि 12/10/2023 - 20:49
"आधी इस्रायलवरील हल्ल्याचा निषेध, आता काँग्रेसचा पॅलेस्टाईनला पाठिंबा - Marathi News | Israel-Palestine: First Condemnation of Attack on Israel, Now Congress Supports Palestine | Latest national News at Lokmat.com" https://www.lokmat.com/national/israel-palestine-first-condemnation-of-attack-on-israel-now-congress-supports-palestine-a-a732/amp/ https://mpcnews.in/congresss-support-for-hamas-remains-decision-against-pm-modis-stance-378999/ https://www.mahamtb.com/Encyc/2023/10/9/Congress-extends-support-for-Palestinians.html

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 21:14
"मिपावर राजकीय चर्चांना अद्याप बंदी आहे!"
मुविकाका आणि अ.बा. धागाविषय आंतरराष्ट्रीय राजकारणाशी संबंधीत असल्याने कृपया प्रतिसादांत देशी राजकारण (काँगेस, भाजप, गांधी, मोदी वगैरे) आणू नये हि नम्र विनंती 🙏

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:19
सहमत. काकांनी जे खोटं लिहीलं होतं त्याला प्रतिवाद केला फक्त. आता काहीही राजकीय लिहीनार नाही.

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:02
इस्राईलवरील हल्ल्याचा निषेध ही केलाय हे सोयास्कररीत्या लिहीलंलं नाहीये मुवीकाका आपण वरील प्रतिसादात. :)

कॉमी 13/10/2023 - 15:11
ह्यात हमासला सपोर्ट कुठे दिसला ? खुद्द भारत सरकारने आतंकवादी हल्ल्याचा निषेध करून त्यानंतर आपला दविराष्ट्र सूचनेला पाठींबा असल्याचे जाहीर केले आहे. मग काय भारत सरकार पण हमासला पाठींबा देते आहे काय ?

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:04
काँग्रेस , हमासच्या पाठीशी आहेत काॅंग्रेसने पॅलेस्टाईनला पाठिबा दिलाय हमासला नाही. हमास ही अतिरेकी संघटना आहे तर पॅलेस्टाईन हा देश आहे. टंकायच्या आधी थोडातरी माहीती घेत चला काका. किती खोटं लिहीनार? :) काॅंग्रेस द्वेषात आपण खोटं लिहीत हे देखील आपल्या लक्षात येत नाही? कठीण आहे.

धर्मराजमुटके 12/10/2023 - 21:51
या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला (आणि बर्‍याच जणांना न पटलेला ) सिद्धांत पुन्हा उगाळतो. मुळात ज्यूंना पहिल्या / दुसर्‍या महायुद्धात देशोधडीस लावणारे बहुसंख्य युरोपियन (आणि ख्रिश्चन) आहेत. जर्मनीने एवढे अत्याचार केले त्याचे पापक्षालन म्हणून रिपरेशनचा ब्लड मनी न घेता जर्मनीचा एखादा तुकडा तोडून तिथे ज्यूंनी आपले राष्ट्र स्थापन केले असते तर त्या निमित्ताने त्यांच्याबरोबर थोडा तरी न्याय झाला असता. पवित्र भुमी च्या गोंडस नावाखाली ज्युंनी गवताचे पाते उगवत नसलेली जमीन आणि आजूबाजूची मुस्लीम राष्ट्रे हे फुकटचे शत्रू निर्माण करुन घेतले. गोरे फुकटात सुटले.ज्युंनी फुकटात xxx गाढवं अंगावर घेतली. पॅलेस्टीनी जनतेचीही काही बाजू आहे (दहशतवाद्यांची नव्हे) हे भारतीय जनतेला तर अजिबातच समजत नाही. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). जगभरातल्या मुस्लीमांचे पहिले प्रेम इस्लाम आणि जगभरातल्या ज्यूंचे पहिले प्रेम इस्त्रायल असते). तसे पाहिले तर ख्रिश्चन, मुस्लीम आणि ज्यु एकाच देवाला वेगवेगळ्या नावाने भजतात म्हणजे ते धर्मबंधूच आहेत पण सगळ्यात जास्त एकमेकांचे वैरी देखील आहेत. शेवटी भाऊबंदकी काही सुटत नाही. तिन्ही भावांनी मिळून पवित्र भूमी सांभाळली असती तर अजून काय पाहिजे होते. ब्रिटिशांनी पाचर मारली म्हणता पण अमेरीकनांनी त्या फटीत जास्त काड्या सारल्या असे म्हटले तर वावगे ठरु नये. असो. पुढील लेखनास शुभेच्छा !

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 23:31
प्रतिसाद पटला नाही. महायुद्धात देशोधडीस लावणारे बहुसंख्य युरोपियन (आणि ख्रिश्चन) आहेत. फक्त जर्मनी नी त्यातही नाझी सोडले तर खिश्चनांचा ज्यूंना विरोध नव्हता नी नाहीये. नाझींचा विरोधही धार्मीकपेक्षा राजकीय होता. सटकेल हिटलर सोडला तर इतर कुणीही ज्यूंविरूध्द नव्हता. जर्मनीने एवढे अत्याचार केले त्याचे पापक्षालन म्हणून रिपरेशनचा ब्लड मनी न घेता जर्मनीचा एखादा तुकडा तोडून तिथे ज्यूंनी आपले राष्ट्र स्थापन केले असते तर त्या निमित्ताने त्यांच्याबरोबर थोडा तरी न्याय झाला असता ज्यूंचं इस्रायली भूमीवर प्रेम असण्यामागे ती जमीन त्यांच्यासाठी पवित्र आहे हे धार्मीक कारण आहे, जर्मनीचा तूकडा त्यांच्या पवित्र भूमीत मोडला नसता. हिंदूंना रामजन्मभूमावरच मंदीर का हवंय? अख्खा भारत पडून असताना त्याच जागेवर मंदीर का ऊभारायचंय?? ह्याचं जे ऊत्तर आहे तेच पवित्र ईस्रायली नी जेरूसलेमबद्दल ज्यूंचं आहे. मुस्लीम राष्ट्रे हे फुकटचे शत्रू निर्माण करुन घेतले. मुस्लिम राष्ट्रे असेही नवनवे शत्रू शोधतच असतात. कुणी नसेल तर आपसांत लढतात. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). का करू नये? मूळात आपल्या भूमीसाठी तीनच राष्ट्रे मुस्लिमांशी लढली असं मला वाटतं. पहीलं स्पेन ज्यांनी संपुर्ण भूमी निर्मूस्लिम करून घेतली. दुसरा भारत ज्याने आपला बराचसा भाग गमावून भूमी त्रासापासून मूक्त करून घेतली नी तिसरं इस्राईल जे आजही आपल्या भूमीसाठी अरबी मुस्लिमांशी लढतंय. पाकिस्तानची अणूभट्टी ऊडवायला इस्राइलच्या मोसादने भारताबरोबर प्लान आखला होता. पण आपल्याच पंतप्रधानाच्या चुकीमूळं सर्व एजंट्स मारले गेले. इस्राईल तंत्रन्यानातही प्रगत आहे नी त्याचा भारताला फायदाच होईल पण पॅलेस्टाईन किंवी इतर राष्ट्रांकडून तेल सोडले तर भारताला काहीही फायदा नाही. कश्मीर प्रशनावर किती मुस्लिम राष्ट्रे भारताच्या बाजूने असतात हा मोठा प्रश्नच आहे. तस्मात इस्राइल वाढतच रहावा नी भारतीयांनी नी भारताने होईल तेवढी मदत नी पाठिंबा इस्राईल ला द्यायलाच हवा. आणी महत्वाचं राहीलं. डायबेटीसवर रामबाण औषध इस्राईलकडेच आहे हे विसरू नका. :)

धर्मराजमुटके 13/10/2023 - 08:02
काही हरकत नाही. म्हणूनच प्रतिसादाच्या पहिल्या वाक्यात हा ढिसक्लेमर दिलाय ना :)
या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला (आणि बर्‍याच जणांना न पटलेला ) सिद्धांत पुन्हा उगाळतो.

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 15:19
खोटं असेल तर ते पुराव्यानीशी खोडून काढावं लागतं. ऊगाच साप म्हणून भूई थोपटण्याला काहीही अर्थ नाही.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 16:26
"फक्त जर्मनी नी त्यातही नाझी सोडले तर खिश्चनांचा ज्यूंना विरोध नव्हता नी नाहीये."
अरे बापरे, फारच धाडसी विधान केले आहेत अ बा तुम्ही! नाझींचा उदय आणि अस्त विसाव्या शतकात झाला, पण खिश्चनांच्या युरोपमधील ज्यू द्वेष / विरोधाला पंधराव्या शतकापासूनचा इतिहास आहे. आणि तो जाणून घ्यायचा असेल तर 'Spanish Inquisition' , 'Portuguese Inquisition' हे वाचा. अजुनही बरंच काही आहे, पण मला वाटतं एवढ्याने तुमचे शंका निरसन होइल. बाकी ख्रिश्चनांच्या ज्यू विरोधाबद्दल म्हणाल तर त्याचा इतिहास पार ख्रिस्ती धर्माच्या जन्मापर्यंत म्हणजे, २००० वर्षांहून थोडा अधिक इतका मागे जातो. ज्यू मध्यपुर्वेतील त्यांच्या मूळ भूमीतून (सोयीसाठी आजचा इस्त्रायल किंवा पॅलेस्टाईन म्हणूयात) विस्थापित होण्यास त्याच काळात सुरुवात झाली होती, पुढे रोमन लोकांनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारल्यावर त्याचे प्रमाण आणखीन वाढले आणि सातव्या शतकात इस्लामचा उदय झाल्यावर तर विस्थापनाच्या प्रमाणात विलक्षण वाढ होत गेली.
"नाझींचा विरोधही धार्मीकपेक्षा राजकीय होता. सटकेल हिटलर सोडला तर इतर कुणीही ज्यूंविरूध्द नव्हता."
नाझींचा ज्यू द्वेष / विरोधामागे धार्मीक पेक्षा राजकीय उद्देश होता ह्याच्याशी काही प्रमाणात सहमत आहे, आणि त्याची प्रेरणा हिटलरने अन्य युरोपियन देशांकडूनच घेतली होती. काहीही असले तरी नाझींनी केलेल्या अमानुष ज्यू हत्याकांडाचे समर्थन कोणीच करू शकत नाही, पण त्याआधी आपण केलेली पापकर्म झाकण्यासाठी नाझींनी केलेल्या 'होलोकॉस्ट' चा पुढे दोस्तराष्ट्रांनी (विशेषतः ब्रिटनने) इतका गवगवा केला की त्याआधी संपूर्ण युरोपात घडलेल्या अशा ज्यू द्वेषाच्या / हत्याकांडाच्या घटना लोकांच्या विस्मृतीत गेल्या आणि त्यातून 'नाझी = ज्यू द्वेष', ' हिटलर = ज्यूंचा एकमेव कर्दनकाळ' अशी समीकरणेच लोकांच्या मनावर ठसवली गेली. उदाहरणासाठी 'The Times Of Israel' मधला हा लेख वाचा! "१९१८ ते १९२१ पर्यंत, आताच्या युक्रेन मध्ये ११०० हून अधिक पोग्रोम्स (ज्यू द्वेष्ट्या संघटना/टोळीचे सभासद) १,००,००० ज्यूंना ठार केले. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर झालेल्या हिंसाचारामुळे संपूर्ण युरोपातील साठ लाख ज्यू लोकांच्या जीवाला ह्या ज्यू द्वेषामुळे धोका असल्याची भीती निर्माण झाली होती." 20 years before the Holocaust, pogroms killed 100,000 Jews – then were forgotten

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 16:34
सहमत आहे. ज्यू विरोध २ हजार वर्षांपासून होताच. पण मी हे दुसर्या महायुध्दाबद्दल लिहीलंय.

कॉमी 13/10/2023 - 16:46
आणखी, जर १८७०-९० मध्ये युरोपियन लोकांना विचारले असते की "ज्युंविरुद्ध भलेमोठे शिरकाण कोणत्या देशातले लोक करतील ?" तर लोकांनी फ्रान्स कडे बोट दाखवले असते. जर्मनी, सुशिक्षित आणि सभ्य जर्मनी कोणाच्या डोक्यात सुद्धा आली नसती. हिटलर येण्याच्या आधी सुद्धा जर्मनीमध्ये आणि एकंदर युरोपात ज्यूंना खूप तिरस्कार सोसावा लागला. हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 17:32
हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.
करेक्टो! त्यासाठीच अबांच्या त्या विधानाशी 'काही प्रमाणात सहमत' असे लिहिले आहे. हिटलरने जर्मनांमध्ये राष्ट्रवादाचे स्फुल्लिंग पेटवण्यासाठी आणि Racial hygiene, ज्यावर त्याची गाढ श्रद्धा होती ती संकल्पना जनतेच्या मनावर बिंबवण्यासाठी ज्युद्वेषाचा वापर एक साधन म्हणुन केला होता. पुढे 'फायनल सोल्युशन' ची अंमलबजावणी करण्यासाठी जनतेकडुन पैसे जमा करायला जर्मनीत मुतारी पासुन हॉटेल्स, रेल्वे स्टेशन, बागा अशा सर्व ठिकाणी ठेवण्यात आलेल्या भांड्यांमध्ये (कुठलीही पाटी वगैरे लिहीलेली नसतानाही) आपण कशासाठी वर्गणी देत आहोत ह्याची व्यवस्थीत कल्पना असुनही जर्मन लोकं थंडपणे, स्वेच्छेने पैसे टाकत होते ह्यावरुन ते साधन किती प्रभावी ठरले होते ते लक्षात येते.

Trump 13/10/2023 - 22:24
हिटलर येण्याच्या आधी सुद्धा जर्मनीमध्ये आणि एकंदर युरोपात ज्यूंना खूप तिरस्कार सोसावा लागला. हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.
खरे तर हे विधान पुर्णतः खरे नाही. श्री हिटलर यांचा ज्यु लोकांच्या वृत्तीचा / वर्तनाचा तिरस्कार होता. जर्मन सैन्यात किती तरी अर्ध-ज्यु लोकांना श्री हिटलर यांनी आणि मंत्रीमडळातील इतर लोकांनी सहभागी करुन घेतले होते. श्री हिटलर यांचे विरोधात लढणारे लोकही तितकेच वंशद्वेष्टे होते, अर्थात त्याचे बळी हे अगोरे असल्यामुळे त्यांचे गुन्हे बहुसंख्य वैचारीक गुलामांना स्वीकारार्ह आहेत.

कॉमी 13/10/2023 - 22:37
सहा मिलियन ज्यू लोकांना मारले ते काय प्रत्येकाच्या स्वभावाची चाचणी करून का ?

Trump 14/10/2023 - 17:02
सहा मिलियन ज्यू लोकांना मारले ते काय प्रत्येकाच्या स्वभावाची चाचणी करून का ?
श्री कॉमी, तुमचा मुद्दा फक्त तपशीलात फरक आहे, मुळ मुद्दा श्री हिटलर वंशद्वेषी होते का हा आहे. श्री हिटलर यांना ज्युंना न मारता मदागास्कार येथे पाठवायचे होते. पण त्या योजनेला युध्द सुरु झाल्यामुळे आणि विरोधी लढणार्‍याचा पाठींबा न मिळाल्याने ज्यु मेले. तुम्ही त्याच हत्याकांडात मेलेले रोमी, समलिंगी, साम्यवादी इ. यांना सोयीस्कररीत्या विसरलात. कधीतरी अगोरे आणि इतर लोकांसाठीही भांडा. नीट बारकाईने विचार केलात तर ज्युंना त्या हत्याकांडाचा फायदा झाला आहे. १. एक देश मिळाला. २. पाश्चिमात्य देशांची आर्थिक मदत मिळाली, लुटलेली संपत्ती परत मिळाली. ३. जगभरात कोठेही ज्यु विरोधात काही लिहु आणि बोलु शकत नाही. ४. कोठेही ज्यु कार्ड दाखवले की लगेच सहानुभुती मिळते.

कॉमी 14/10/2023 - 18:15
श्री ट्रम्प तुमचे हिटलरचे समर्थन घृणास्पद आहे. १. ज्यूंना उचलून हलवणे हा वंशव्देश नाही ? २. समलिंगी आणि सम्यावाद्यांना मारले म्हणजे काय वंशद्वेश नाही असे सिद्ध होते का ? ३. इथे कोणी कोणासाठी भांडत नाहीये. तुम्हीच मध्ये येऊन हिटलर कसा वंशव्देशी नव्हता असे मांडणे चालू केले. तुम्ही उगाच निर्दयी हत्याकांड करणाऱ्यांची तळी उचल थांबवा. ४.
नीट बारकाईने विचार केलात तर ज्युंना त्या हत्याकांडाचा फायदा झाला आहे.
कोपरापासून नमस्कार. साठ लाख लोक मेले आणि त्यामुळे उसळलेल्या आक्रोषाला तुम्ही फायदा म्हणत असाल तर बोलणे खुंटले. मुळात हिटलर वंशद्वेशी नव्हता हे खुद्द हिटलर मान्य करणार नाही. हिटलर केवळ ज्यू वंश नाही, तर इतर अनेक वंशाचा विरोधक होता आणि सो कॉल्ड आर्यन वंशाच्या सत्तेसाठी झगडत होता. इतकी बेसिक माहिती तुम्हाला नसेल तर उगाच मत देणे टाळा.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:29
हिटलरने लाजून दुसऱ्यांदा आत्महत्या केली असेल. हिटलरने आत्महत्या केलीच नव्हती. हिटलरची म्हणून जी कवटी सांभाळून ठेवली होती ती एका स्त्रीची निघाली असं कुठेतरा वाचलं होतं. - मूळ धाग्याला फाटे फोडू संघटना.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:42
त्याच्या बायकुची असेल... आता बायका नवर्याची कवटी कधी जागेवर ठेवतात काय? - फाट्यांना अजुन फाटे फोडू संघटना

Trump 14/10/2023 - 23:44
श्री ट्रम्प तुमचे हिटलरचे समर्थन घृणास्पद आहे.
तुमच्या भावना मी समजु शकतो. श्री हिटलर यांचे कोणतेही समर्थन येथे होत नाही. फक्त त्या घटनांकडे एक तटस्थ भावनेतुन बघावे अशी अपेक्षा आहे. पण श्री हिटलर यांना आताचे मानवी हक्कांच्या अर्हता लावत आहात. त्या काळात जर जाऊन तुम्ही तुलनात्मक विचार केलात तर श्री हिटलर हे सर्वसामान्य युरोपियन होते असे जाणवेल. (फळ हे झाडापासुन खुप दुर पडत नाही.) ज्यु लोकांचा वंश आणि युरोपियन लोकांचा वंश सरमिसळीमुळे जवळपास एकच आहे. श्री हिटलर हे स्वत:च ज्युचे वंशज होते का ह्याबद्दल अजुन प्रवाद आहेत. https://www.history.com/news/study-suggests-adolf-hitler-had-jewish-and-african-ancestors
मुळात हिटलर वंशद्वेशी नव्हता हे खुद्द हिटलर मान्य करणार नाही. हिटलर केवळ ज्यू वंश नाही, तर इतर अनेक वंशाचा विरोधक होता आणि सो कॉल्ड आर्यन वंशाच्या सत्तेसाठी झगडत होता. इतकी बेसिक माहिती तुम्हाला नसेल तर उगाच मत देणे टाळा.
ते फक्त मते मिळण्यासाठी होते. जेवढी विविधता जर्मनीच्या दुसर्या महायुध्दातील सैन्यात होती तेवढी आताही नाही. वंश ह्या जन्मतः मिळतो. जर नाझी जर वंशभेदी असतील तर त्यांनी ज्यु, पुर्व युरोपियन मुलांचे अपहरण करुन जर्मनीत का आणले असते ? https://www.dw.com/en/the-children-the-nazis-stole-in-poland-forgotten-victims/a-52739589 https://warfarehistorynetwork.com/article/hitlers-lebensborn-children-kidnappings-in-german-occupied-poland/ https://topdocumentaryfilms.com/stolen-children-kidnapping-campaign-nazi-germany/ सगळेच ज्यु श्री नाझीच्या विरोधात नव्हते. उदा. https://en.wikipedia.org/wiki/More_German_than_the_Germans https://en.wikipedia.org/wiki/Association_of_German_National_Jews https://www.tabletmag.com/sections/arts-letters/articles/ellen-feldman-nazi-germany
कोपरापासून नमस्कार. साठ लाख लोक मेले आणि त्यामुळे उसळलेल्या आक्रोषाला तुम्ही फायदा म्हणत असाल तर बोलणे खुंटले.
हा आक्रोश फक्त गोरे मेले म्हणुन आहे. जर हेच अगोरे असते तर सगळे युरोपियन श्री हिटलर यांचे गुणगाण कसत बसले असते. जवळपास तेवढेच लोक भारतात कृत्रिम दुष्काळ पाडुन मेलेत, त्याबद्दल काही लोकांना काहीच वाटत नाही.

Trump 15/10/2023 - 00:05
श्री नेत्यान्याहु श्री हिटलर यांच्याबद्दल म्हणत आहेत ते पहा. Netanyahu says Hitler didn't want to kill the Jews, but a Muslim convinced him to do it https://www.youtube.com/watch?v=f9HmkRYlVZw आता गेला बाजार, श्री नेत्यान्याहुवर ज्युद्वेषी किंवा नाझी असल्याचा आरोप करु नका म्हणजे झाले.

Trump 17/11/2023 - 03:11
जेवढी विविधता जर्मनीच्या दुसर्या महायुध्दातील सैन्यात होती तेवढी आताही नाही. श्री हिटलर आणि तात्कालिन जर्मन सैन्याचे बहुविधतेला असलेले प्राधान्य आणि त्याचा एक आढावा येथे दिसते आहे. https://www.goodreads.com/book/show/56417885-triumph-of-diversity Triumph of Diversity: A New Look at Hitler's Armed Forces
https://www.amazon.com/product-reviews/1935590316 According to this book the Nazis were not the bloodthirsty racists that almost every person in the world says they were. In fact, Veronica Clarke's research shows the Nazis were probably the very first who truly celebrated diversity. The Nazis were such non-racists they even allowed dark skinned men in their army! In fact, Hitler was the originator of Affirmative Action, several decades before LBJ. Hitler's philosophy was about promoting his "Rainbow Reich". This was Hitler's dream of getting all of Germany together and going to all the European nations with Hitler's (and Himmler's and Goebbels') humanitarian message of "peace love and diversity" to all of the vibrant cultures they could find. Then, they gathered all these people and the Nazis set up these outdoorsy recreational camps for them - mostly in lovely Poland - where all the different cultures of the world could live together and share their diverse ethnic heritages, and have fun too, all guests of Herr Hitler for as long as they liked. (They did have to do some chores, though!) A truly ground-breaking re-assesment of Nazism and Hitler's meaning in history! Five multi-colored stars!

Trump 23/02/2024 - 23:07
अजुन एक उदाहरण. श्री हिटलर यांनी जनरल एरीक हॉंपनेर यांना १९४२ मध्ये सैन्यामध्ये काढुन टाकले, त्यांची पेन्शनचा हक्क बंद केला. जनरल एरीक हॉंपनेर यांनी जर्मनीविरोधात खटला भरला; आणि तो जिकंला सुध्दा. कोर्टाने श्री हिटलर यांचा निर्णय श्री हिटलर यांच्या राज्यात बदलला.
In January 1942, Hoepner requested permission from Kluge, the new commander of Army Group Centre, to withdraw his over-extended forces. Kluge advised him that he would discuss the matter with Hitler and ordered Hoepner to get ready. Assuming that Hitler's permission was on the way and not wanting to risk the matter any longer, Hoepner ordered his troops to withdraw on 8 January 1942. Afraid of what Hitler might think, Kluge immediately reported Hoepner, causing Hitler's fury. Hoepner was dismissed from the Wehrmacht on the same day.[42] Hitler directed that Hoepner be deprived of his pension and denied the right to wear his uniform and medals, contravening the law and Wehrmacht regulations.[43] Hoepner filed a lawsuit against the Reich to reclaim his pension. Judges at the time could not be dismissed, even by Hitler, and Hoepner won his case.[44] https://en.wikipedia.org/wiki/Erich_Hoepner#CITEREFKershaw2009

Trump 27/10/2023 - 14:01
श्री हिटलर यांचे विरोधात लढणारे लोकही तितकेच वंशद्वेष्टे होते, अर्थात त्याचे बळी हे अगोरे असल्यामुळे त्यांचे गुन्हे बहुसंख्य वैचारीक गुलामांना स्वीकारार्ह आहेत.
श्री हॅरी ट्रुमन, अमेरीकेचे युध्दकालीन राष्ट्राध्यक्ष.
I think one man is just as good as another so long as he's honest and decent and not a nigger or a Chinaman. Uncle Wills says that the Lord made a white man from dust, a nigger from mud, and then threw what was left and it came down a Chinaman. He does hate Chinese and Japs. So do I. It is race prejudice I guess. But I am strongly of the opinion that negroes ought to be in Arica, yellow men in Asia, and white men in Europe and America. https://www.trumanlibrary.gov/library/truman-papers/correspondence-harry-s-truman-bess-wallace-1910-1919/june-22-1911

रामचंद्र 17/10/2023 - 19:29
ख्रिश्चनांच्या आत्यंतिक द्वेषामुळे वेळोवेळी ज्यूंना राहता देश सोडून स्थलांतर करावे लागले असेच वाचायला मिळते. अगदी शेक्सपिअरच्या मर्चंट ऑफ व्हेनिसमधलंही खलपात्र हे ज्यूच आहे. आणि सावकारी करणाऱ्या अथवा धनिक पण अल्पसंख्य वर्गाबद्दल लोकभावना ही सर्वसाधारणपणे नकारात्मकच असते. खुद्द अमेरिकेतही अगदी दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी ज्यूंबद्दल कशी भावना होती याबद्दलचा किस्सा अभिनेता कर्क डग्लसच्या आठवणींत वाचायला मिळतो. पूर्व युरोप आणि रशियातही त्यांची स्थिती काही बरी नव्हतीच. आज अमेरिका इस्राईलच्या पाठीशी आहे याचं कारण तिथल्या ज्यूंची (मुख्यतः आर्थिक आणि राजकीय) ताकद आणि एकजूट. स्वकष्टाने प्राप्त केलेली जबरदस्त क्षमता आणि जशास तसे या धोरणाचा पुरेपूर अवलंब यामुळे तिथल्या त्यातल्या त्यात मवाळ मताच्या लोकांना तिथले जहाल लोक थेट वर पोहोचवतात त्यामुळे सतत युद्धाच्या तयारीत राहण्याशिवाय त्यांना दुसरा पर्याय नाही. आणि आपलंही काही (बरंच!) चुकलं आहे हे मानण्याची दोन्ही बाजूंची तयारी नाही.

Trump 15/10/2023 - 00:16
नाझींचा ज्यू द्वेष / विरोधामागे धार्मीक पेक्षा राजकीय उद्देश होता ह्याच्याशी काही प्रमाणात सहमत आहे, आणि त्याची प्रेरणा हिटलरने अन्य युरोपियन देशांकडूनच घेतली होती. काहीही असले तरी नाझींनी केलेल्या अमानुष ज्यू हत्याकांडाचे समर्थन कोणीच करू शकत नाही, पण त्याआधी आपण केलेली पापकर्म झाकण्यासाठी नाझींनी केलेल्या 'होलोकॉस्ट' चा पुढे दोस्तराष्ट्रांनी (विशेषतः ब्रिटनने) इतका गवगवा केला की त्याआधी संपूर्ण युरोपात घडलेल्या अशा ज्यू द्वेषाच्या / हत्याकांडाच्या घटना लोकांच्या विस्मृतीत गेल्या आणि त्यातून 'नाझी = ज्यू द्वेष', ' हिटलर = ज्यूंचा एकमेव कर्दनकाळ' अशी समीकरणेच लोकांच्या मनावर ठसवली गेली.
श्री हिटलर यांना व्यकिशः रिलिजनबरोबर काही देणे घेणे नव्हते. त्यांनी युरोपियन लोकांमध्ये असलेल्या ज्युद्वेषाचा राजकीय पोळी भाजण्यासाठी वापर करुन घेतला. श्री हिटलर यांना फार तर सेक्युलर हुमॅनिस्ट असे म्हणता येतील. ज्युद्वेष हे युरोपियन समाजाचे अंग आहे, फक्त श्री हिटलर यांनी त्याच्यावर फुंकर घातली. पोलंड, फ्रान्स, पुर्व युरोप मधील नाझी पक्षाबरोबर काही संबध नसलेले लोक ज्युंच्या छळाला जबाबदार होते.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 16:07
"या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला"
कोणाला पटो किंवा न पटो, पण तुमचा सिद्धांत वाईट नक्कीच नाहीये आणि भले तो प्रॅक्टिकल नसला तरी "दिल को बहलाने को ये ख्याल अच्छा है..." 😀
पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले
वरील वाक्यातील ठळक केलेल्या मजकुराशी संपुर्णपणे सहमत आहे. त्यांच्या ह्या 'बिझनेस फर्स्ट' विषयी मागे परदेशात ऐकलेली (भारतातील २६/११ हल्ल्याशी संबधीत) एक कहाणी आहे, ती नंतर फुरसत मध्ये टंकतो. अनेक लोकांच्या ती पचनी पडणे अवघड असले तरी मनोमन विचार करायला लावणारी नक्की आहे!
पण अमेरीकनांनी त्या फटीत जास्त काड्या सारल्या असे म्हटले तर वावगे ठरु नये.
अर्थातच, ह्यात वावगे काहीच नाही! त्यांच्या तेलाच्या राजकारणातुन त्यांनी मध्यपुर्वेचे अतोनात नुकसान केले आहे हे जगजाहिर आहे. मध्यंतरी अपघाताने कुठल्यातरी न्युज पोर्टलवर एका माजी वरिष्ठ सी.आय.ए. अधिकाऱ्याची मुलाखत बघितली होती त्यात त्याने सांगितलेली एक गोष्ट चांगलीच लक्षात राहिली आहे. तो म्हणाला होता "मध्यपुर्वेतीलच नाही तर जगातील एकही दहशतवादी संघटना अशी नाहीये कि जीचा वापर सी.आय.ए. ने पैसा पुरवुन किंवा हत्यारे पुरवुन कुठे ना कुठे केला नाही!"

धर्मराजमुटके 13/10/2023 - 23:26
पण तुमचा सिद्धांत वाईट नक्कीच नाहीये आणि भले तो प्रॅक्टिकल नसला तरी
सिद्धांत प्रॅक्टीकल आहेच पण जगातील बरेच लोक प्रॅक्टीकल विचार न करता भावनातिरेकाने विचार करतात हेच खरे. सिद्धांत तपासून पाहायचा तर जगातील ज्यूंची एकूण लोकसंख्या कोणत्या देशात जास्त आहे याचा अभ्यास करावा लागेल. आता याचे एकदम सोपे उत्तर म्हणजे "इस्त्रायल'. मात्र जगातील एकूण ज्यूं पैकी (४५-४७ %) इस्त्रायल मधे राहतात तर साधारण तेवढेच (४५-४७%) अमेरीकेत राहतात. कॅनडा, फ्रान्सच्या जवळपास २ ते २% लोकसंख्या ज्यूं ची आहे तर इंग्लंड आणि जर्मनीमधे साधारण २% ते १.७५% टक्याच्या आसपास आहे. जर ४०-४५% टक्के ज्यू इस्त्रायल ऐवजी अमेरीकेत राहत असेल तर पवित्र भूमीतच युद्धछायेत रहावे की इतर ठिकाणी सुखाने राहून आपापल्या धर्माची उपासना करावी यापैकी काय जास्त प्रॅक्टीकल आहे हे ठरविणे सोपे आहे. ख्रिश्चन काही कमी धर्मांध आहेत असे नाही पण त्यांच्या चुकांना विरोध करणारे धर्मबंधू त्यांच्यात शेकड्याने / हजारोने / लाखोने सापडतील मात्र मुस्लिम धर्माबद्दल तसे म्हणता येत नाही. तिथे आपले धर्मांध बांधव चूकताहेत हे कदाचित काहिंना माहित असेल देखील पण त्याचा विरोध करणारे पुढे येत नाहीत. “A known devil is better than an unknown angel” अशी एक म्हण आहे तिला अनुसरुन ज्युंना नवीन शत्रुपेक्षा जुने शत्रू परवडले असते असा विचार करणे नक्कीच प्रॅक्टीकल आहे. असो. माझ्याच प्रतिसादांचे समर्थन करण्यासाठी कळफलक बडविण्याचा मला कंटाळा येतो.

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 23:55
पवित्र भूमीतच युद्धछायेत रहावे की इतर ठिकाणी सुखाने राहून आपापल्या धर्माची उपासना करावी यापैकी काय जास्त प्रॅक्टीकल आहे हे ठरविणे सोपे आहे.धर्मराजसाहेब, तुमच्या मते पवित्र शहर, पवित्र भूमी सोडून जिवाचा भितीने ज्यूंनी अमेरीका वगैरे सुरक्षीत स्थळ गाठावं. माझ्या मते ज्यू इतके बुळचट नाहीत आणी राहूही नये. आपल्या मायभूमीसाठी सर्वस्व पणाला लावून त्यांनी लढायला हवे. पवित्र भूमी नाहीतरी त्यांनी लढून जिंकलीच आहे. थोडा दमदार मारा करून गाझा नी वेस्टबॅंक संपवावी. नंतर जोर्डन सिरीया लेबनाॅन अति करू लागले तर आजिबात दयामाया न दाखवता त्यांनाही ७२ हुरांकडे स्पीडपोस्टाने पाठवावे. आपल्या धर्मासाठी लढावे हा जास्त प्रॅक्टीकल विचार आहे.

Trump 14/10/2023 - 17:08
थोडा दमदार मारा करून गाझा नी वेस्टबॅंक संपवावी. नंतर जोर्डन सिरीया लेबनाॅन अति करू लागले तर आजिबात दयामाया न दाखवता त्यांनाही ७२ हुरांकडे स्पीडपोस्टाने पाठवावे.
तुमच्या सारख्या पुरोगामीकडुन ही अपेक्षा नव्हती.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:16
>>>आपल्या धर्मासाठी लढावे हा जास्त प्रॅक्टीकल विचार आहे. अखेर पुरोगामित्वाचा बुरखा फाटलाच म्हणायचा ! मजा आहे... चालू द्या!

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:18
बुरखा? कधी घातला? कुणी? कसा फाटला? धर्मासाठी लढावं, नी धर्माच्या नावाखाली तुंबडी भरनार्यांशी जास्त लढावे.

Trump 14/10/2023 - 17:03
पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले
ज्यु लोकांवर पैश्याचे लोभी असल्याचा आरोप खुप जुना आहे.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 17:42
मी पुरोगामी व सनातनी दोन्हीही नाही. ज्या वेळी जे योग्य त्याची बाजू घेतो. पण सनातनींचा पुरोगामी द्वेष ऊफाळून येत असेल तर त्याना सत्य दाखवून देतो.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:17
>>>सनातनींचा पुरोगामी द्वेष ऊफाळून येत असेल तर त्याना सत्य दाखवून देतो. आणि पुरोगाम्यांचा सनातनी द्वेष उफाळून आला की मुग गिळून गप्प बसता !! मजा आहे... चालु द्या !!!

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:24
पुरोगाम्यांचे पोइंट्स वॅलीड असतात. सनातनींसारखे आम्हीच ग्रेट असं पोथी पुरानांचे दाखले देत पुरोगामी फिरत नाहीत.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:30
अनेक पुरोगाम्यांकडे कोणतेही पॉईंट नसतात. त्यांना त्यांची मळमळ फक्त काढायची असते. दा़खले पोथीपुरानांचे देत नाही.. मार्क्सचे देत असतात. बाकी पुरोगामी पणा म्ह़णजे काय आहे हे एका पुरोगाम्याने दाखवून दिले आहे.. आयुष्यभर पोथीपुरानांवर टीका केली आणि पोराची मुंज लावली. सत्यनारायणाच्या पूजा घातल्या. :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:45
अनेक पुरोगाम्यांकडे कोणतेही पॉईंट नसतात. पोइंट नसते तर एवढ्या सुधारणा झाल्या असत्या का? सनातनींना सळो की पळो करून सोडले असते का? चळवळ एवढी फोफावली असती का? भारताला हिंदू तालिबान बणन्या पासून वाचवले असते का? त्यांना त्यांची मळमळ फक्त काढायची असते. असं फक्त सनातनींना वाटतं. समाजाला माहीतीय की पुरोगामींनी काय केलंय ते. काहींच्या पोटावर लाथ पडल्याने ते पुरोगाम्यांच्या समाजसेवेला मळमळ म्हणतात. दा़खले पोथीपुरानांचे देत नाही.. मार्क्सचे देत असतात. पोथीपुरानांत दाखले देण्यासारखं काहीही नाही.दाखले फकित सनातनी देतात. बाकी पुरोगामी पणा म्ह़णजे काय आहे हे एका पुरोगाम्याने दाखवून दिले आहे.. आयुष्यभर पोथीपुरानांवर टीका केली आणि पोराची मुंज लावली. सत्यनारायणाच्या पूजा घातल्या. :) पुरोगाम्याने वयक्तिक काय करावे तो त्याचा प्रश्न. मुंज लावल्याने किंवा सत्यनारायण घातल्याने समाजाला त्रास होत नाही ना?

अहिरावण 14/10/2023 - 19:49
>>> पोइंट नसते तर एवढ्या सुधारणा झाल्या असत्या का? अच्छा सगळे क्रेडीत पुरोगाम्यांचे का? बर बर >>सनातनींना सळो की पळो करून सोडले असते का? >>>चळवळ एवढी फोफावली असती का? >>>भारताला हिंदू तालिबान बणन्या पासून वाचवले असते का? हिंदू तालीबान ? अक्कल गहाण आहे का तुमची? असेल असेल अनेक पुरोगाम्यांची असते हे आम्ही स्वत: पाहिले आहे >>काहींच्या पोटावर लाथ पडल्याने ते पुरोगाम्यांच्या समाजसेवेला मळमळ म्हणतात. काहींच्या ना? मग सगळे सनातनी का पुरोगाम्यंना डिवचतात? >>मुंज लावल्याने किंवा सत्यनारायण घातल्याने समाजाला त्रास होत नाही ना? हेच सनातन्याने विचारले तर??

अहिरावण 14/10/2023 - 19:51
ओ एक काम करा... ते हमास आणि इस्त्रायल राहिलं बाजुला... आपलंच नेहमीचं सुरु झालं. वेगळा धागा काढा. तिथे हाणामारी करु... इथे सध्या इस्त्रायलला पाठींबा देऊ

मुक्त विहारि 14/10/2023 - 20:40
मान्य..... ------- ज्यू धर्मीयांना, असे म्हणायचे आहे का? कारण, इस्रायल म्हणजेच ज्यू , आणि पाकिस्तान म्हणजेच मुस्लिम, अशी माझी विचारसरणी आहे . पाकिस्तानला, इतर धर्मीय मान्य नाहीत....

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:02
ओ एक काम करा... ते हमास आणि इस्त्रायल राहिलं बाजुला... आपलंच नेहमीचं सुरु झालं. वेगळा धागा काढा. तिथे हाणामारी करु... इथे सध्या इस्त्रायलला पाठींबा देऊ आमचा पाठिंबा आधीच देऊन झालाय, आम्ही तर सांगत आहोत की पॅलेस्टाईन बेचिराख करावा. गाझापट्टीवर गाढवाचा नांगर फिरवून स्वराज्यात (इस्राइलच्या) सामील करावी. एकेक हमासी वेचून वेचून ठाक मारावा. फक्त इथे जे हमासशी काहीबाही संबंधं जडून पुरोगाम्यांना बदनाम करायचे सनातनींचे प्रयत्न आहेत ते प्रयत्न हाणून पाडतोय.

कॉमी 14/10/2023 - 21:07
पन्नास लाख लोकांना बेघर करून मारण्याची भाषा करताय आणि स्वताला पुरोगामी समजताय... तुम्ही पण सनातनी लोकांच्यात बसले तर सुत जुळेल.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:19
तेच म्हटवं काॅमींनी अजून बाजू कशी घेतली नाही “त्यांची.” काॅमी साहेब, त्या पन्नास लाखांमूळे इस्राईलचा एकही माणूस मरत असेल तर पन्नासलाखच काय एक कोटी मारावेत इस्राइलने. बाकी तुम्ही हमास वाल्यांसोबत कींवा जिहादींसोबत बसल्यास चांगले सूत जुळेल. (तसे जुळलेही असावे म्हणा. )

कॉमी 14/10/2023 - 21:22
तुमच्याकडून ह्यापेक्षा जास्त अपेक्षा नाहीच आहे. बालवडीतल्या मुलासारखी समज आहे तुमची. तोंड दिले आहे त्यामुळे मत द्यायला का जाते होय की नाही ? :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:25
पळ काढायचा चांगला मार्ग शोधलात. इस्राइलची बाजू घेणार्यांची बुध्दी बालवाडी सारखी असते नी अतिरेक्यांची बाजू घेणार्यांची ग्रॅज्यएटची असावी. हो की नाही ग्रॅज्यूएट काॅमी सर? :)

कॉमी 14/10/2023 - 21:28
छे छे गैरसमज झाला बाहुबली साहेब. मी इस्त्राईल समर्थकांच्या बुद्धीबाबत नाही बोललो. तुमच्या बुद्धी बद्दल स्पेसिफिकली बोलत होतो. गैरसमज नसावा :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:32
असो. तुम्ही कितीही काहीही कुणालाही बोला. इस्राईल काही सूट्टी देत नाही गाझाला. तुमच्या दुखात मी सहभागी नाही हे आधीच सांगून ठेवतो. :)

Trump 15/10/2023 - 23:29
पॅलेस्टीनी जनतेचीही काही बाजू आहे (दहशतवाद्यांची नव्हे) हे भारतीय जनतेला तर अजिबातच समजत नाही. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). जगभरातल्या मुस्लीमांचे पहिले प्रेम इस्लाम आणि जगभरातल्या ज्यूंचे पहिले प्रेम इस्त्रायल असते).
+१ काही लोकांना इतरांसाठी शीरा विनाकारण ताणायला आवडतात, भले समोरचा माणुस काहीही किंमत देतो नसो.

कर्नलतपस्वी 12/10/2023 - 22:21
तुमचा प्रतिसाद म्हणजे साध्या सोप्या भाषेतील प्रतिसाद थोडक्यात व सटिक वाटला. टर्मिनेटर भौ नी सुद्धा सोप्या शब्दात सद्यस्थितीचा आढावा घेतला आहे. माझ्या मते IMEC वर फारसा परीणाम होईल असे वाटत नाही कारण हे धर्मयुद्ध बरेच वर्षापासून चालू आहे व चालू रहाणार आहे.

अथांग आकाश 15/10/2023 - 21:58
+१ अभ्यासपूर्ण लेख! प्रतिसादांतुन पण चांगली माहिती मिळत आहे!! imecच्या माहितीची प्रतिक्षा करतोय!!!

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 18:12
४८ बाय १२ किलोमीटरची चिंचोळी पट्टी मिटवणं म्हणजे इस्राईलसाठी व्याख्या विख्खी वूख्खू. पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना. एवढा मोठा हल्ला होनार हे इस्राईलला माहीत नसेल हे खरं वाटत नाही. मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं. गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी. मानवतावादी संघटना वगैरे असतील तर त्यांना भीक घालू नये. आपले लोक मरत असतील तर इस्राईल ला संपुर्ण अधिकार आहे गाझापट्टी संपवण्याचा. त्यानंतर मोर्चा वेस्टबॅंक कडे वळवावा नी तो भागही इस्राईलला जोडून घ्यावा. इस्राईल पुढे जाऊन अख्खा लेवांट गीळो नी अरबांना हकलून लावो अशी मी आकाशातल्या देवाकडे प्रार्थना करतो. आमीन.

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 20:35
अ.बा. आपल्या प्रतिसादासाठी धन्यवाद 🙏
"पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना"
तितकं सोपं नाहीये हो ते... तथाकथित 'मानवाधिकार' संघटना, संयुक्त राष्ट्रसंघ, अरब लीग आणि संपूर्ण इस्लामिक जगत असे अनेक अडथळे आहेत त्यात. इस्रायल संरक्षणात्मकदृष्ट्या कितीही ताकदवान असला आणि त्याच्या बलाढ्य पाश्चिमात्य देशांचा त्याला कितीही पाठिंबा असला तरी त्या देशाची भौगोलिक स्थिती पहाता सर्व बाजूंनी शत्रूराष्ट्रांनी घेरलेल्या इस्रायलच्या सर्व शत्रुंनी एकजुटीने त्याच्यावर चहूबाजूंनी आक्रमण केल्यास त्यापुढे इस्त्रायल फारकाळ टिकाव नाही धरू शकणार. पॅलेस्टाईनची राखरांगोळी करणे हा खरंच त्यांच्यासाठी पोरखेळ असला तरी त्याच्या परिणामी इस्रायल पण जगाच्या नकाशावरून गायब होईल हे त्यांनाही पक्के ठाऊक आहे.
"मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं."
सौदी अरेबिया आणि यु.ए.ई. शी अगदी मैत्रीपूर्ण झाले नसले तरी थोडेफार का होइना पण बऱ्यापैकी व्यापारी-धोरणात्मक संबंध निर्माण होण्यास सुरुवात झाली असताना इस्त्रायल असला मूर्खपणा करण्याची शक्यता जवळपास नाहीच. त्यात आपल्या प्रत्येक नागरिकाच्या जीविताविषयी तो देश किती संवेदनशील आहे हे देखील सर्वश्रुत आहे!
"गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी."
८ ऑक्टोबरला इस्त्रायलच्या पंतप्रधानांनी लष्कराकडून गाझा पट्टीचे 'निर्जन बेटात' रूपांतर केले जाण्यापूर्वी तिथल्या सुमारे २३ लाख नागरिकांना तिथून निघून जाण्याचा इशारा दिला आहे पण वस्तुस्थिती अशी आहे कि २००७ पासून इस्त्रायलने गाझा पट्टीची 'जमिन, हवाई आणि समुद्र' अशा सर्वबाजूंनी अशी काही नाकेबंदी केली आहे कि त्यांना तिथून बाहेर पाडण्यासाठी मार्गच ठेवला नाहीये. खालची दोन चित्रे पाहून ह्या नाकाबंदीची बऱ्यापैकी कल्पना येईल. gaza barrier Gaza Strip Blockade गाझा पट्टीच्या उत्तरेकडील आणि पूर्वेकडील इस्रायलच्या सीमेवर 'गाझा-इस्राएल बॅरिअर' हि तटबंदी आहे आणि पश्चिमेकडील बाजूला भूमध्य समुद्र आहे आणि त्या समुद्रावर आणि गाझा पट्टीच्या हवाई क्षेत्रावर इस्रायलचे नियंत्रण आहे. नाही म्हणायला गाझा पट्टीच्या दक्षिणेकडील बाजूला इजिप्तने आपल्या आणि गाझा पट्टीच्या सीमेवर बांधलेल्या कुंपणातून ते इजिप्त मध्ये प्रवेश करू शकतात पण त्यासाठी इजिप्तने ह्या निर्वासितांच्या लोंढ्यांसाठी कुंपणाचा दरवाजा उघडला पाहिजे. गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या ह्या चक्रम पॅलेस्टिनी रहिवास्यांना आपल्या देशात प्रवेश देऊन आपल्या नागरिकांची सुरक्षितता धोक्यात आणण्याचा गाढवपणा इजिप्त करेल असे वाटत नसल्याने तसे होण्याची शक्यता कमीच आहे.

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 16:44
गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या ह्या चक्रम पॅलेस्टिनी रहिवास्यांना आपल्या देशात प्रवेश देऊन आपल्या नागरिकांची सुरक्षितता धोक्यात आणण्याचा गाढवपणा इजिप्त करेल असे वाटत नसल्याने तसे होण्याची शक्यता कमीच आहे.
गाझा पट्टीत अडकलेल्या परदेशी नागरिकांना तिथुन बाहेर पडण्यासाठी इजिप्तच्या सीमेवरील 'राफा क्रॉसींग पॉईंट' खुला करण्यावर इजिप्त, इस्रायल आणि अमेरिकेमध्ये एकमत झाले आहे, ह्या वाटाघाटीमध्ये कतारचाही सहभाग होता. परंतु गाझा पट्टीतुन बाहेर पडण्यास उत्सुक असलेल्या पॅलेस्टीनी लोकांसाठी हा दरवाजा उघडण्याची संयुक्त राष्ट्र संघाची विनंती इजिप्तने फेटाळुन लावली आहे. हे अपेक्षीतच असले तरी हे युद्ध चिघळत गेल्यास पुढे वाढत जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय दबावापुढे इजिप्त सरकार झुकते कि आपल्या नागरीकांची सुरक्षितता जपण्यासाठी आपल्या निर्णयावर ठाम रहाते हे बघणे रोचक ठरेल! Rahfah Crossing Point गाझा पट्टीची आणि इस्त्रायलची सीमा इजिप्तच्या सिनाई प्रांताला (द्वीपकल्पाला) लागुन आहेत. १९६७ च्या युद्धात (सिक्स डे वॉर) इजिप्तचा पराभव झाल्यावर हा प्रदेश इस्त्रायलच्या ताब्यात गेला होता. इस्रायलव्याप्त सिनाईमध्ये इस्रायलने सुमारे १८ नागरी वसाहती, दोन वायुदलाचे तळ आणि एक नौदलाचा तळ स्थापन केला होता. इजिप्तसाठी अत्यंत महत्वाचा असलेल्या सुवेझ कालव्याचा पश्चिम किनारा इस्रायलव्याप्त सिनाई प्रदेशात असल्याने युद्धात झालेल्या पराभवापेक्षाही हा प्रदेश गमवावा लागणे इजिप्तच्या जिव्हारी लागले होते. शेवटी इजिप्तने इस्त्रायलला 'सर्वभौम राष्ट्र' म्हणुन मान्यता देण्याच्या अटीवर इजिप्त आणि इस्त्रायलमध्ये १९७९ साली शांतता करार झाल्यावर इस्त्रायलने टप्प्या टप्प्याने आपल्या ज्युईश वसाहती बंद करत १९८२ साली सिनाईमधुन संपुर्ण माघार घेत हा प्रदेश पुन्हा इजिप्तच्या हवाली केला. आज पाकव्याप्त काश्मिर परत मिळवणे हा विषय भारतीयांसाठी जितका जिव्हाळ्याचा आहे, तशाच किंबहुना त्यापेक्षाही तीव्र भावना सिनाईच्या बाबतीत त्याकाळी इजिप्शियन लोकांच्या होत्या आणि ह्या लोकभावनेला प्राधान्य देत, समस्त इस्लामिक जगताच्या रोषाची पर्वा न करता २६ मार्च १९७९ रोजी अमेरिकेतील वॉशिंग्टन डी.सी. येथे इजिप्तचे अध्यक्ष अन्वर सादत, इस्त्रायलचे पंतप्रधान मनाहेम बिगिन आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष जिमि कार्टर अशा तत्कालीन नेत्यांनी ह्या शांतता करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. इजिप्तचा बहुतांश भाग हा उत्तर आफ्रिकेत आहे पण तांबड्या समुद्रातील सिनाई द्वीपकल्प मात्र आशिया खंडात येतो. इस्त्रायलकडुन हा प्रदेश परत मिळाला असला तरी इजिप्तसाठी अद्याप ते एक अवघड जागेचे दुखणे ठरले आहे. जवळपास १२-१५ वर्षे इस्त्रायलच्या अधिपत्याखाली अनिच्छेने रहावे लागल्यामुळे आणि गाझा पट्टीतील जिहादी मानसिकतेच्या लोकांबरोबर जवळीक निर्माण झाल्या कारणाने तिथल्या सिनाई स्थानिक इजिप्शियन लोकांच्या विचारसरणीत अमुलाग्र बदल झाला. इस्त्रायलने आपल्या सीमेवर कडेकोट तटबंदी उभारुन गाझा पट्टीला अपल्यापासुन वेगळे ठेवले असले तरी ह्या सिनाई प्रांतातुन गाझा पट्टीत जमिनीखाली बोगदे / भुयारे खणुन त्यातुन इराण आणि अन्य पॅलेस्टाईन समर्थक देशांकडुन गाझा पट्टीतील दहशतवाद्यांसाठी तस्करी करुन इजिप्तमध्ये आणलेली शस्त्रास्त्रे आणि पैसा त्यांच्यापर्यंत पोचवला जातो, आणि पॅलेस्टीनी दहशतवाद्यांशी निर्माण झालेल्या बंधुभावापोटी ह्या 'धर्मकार्यासाठी' सिनाईतले बदललेल्या मानसिकतेचे स्थानिक इजिप्शियन लोकं संपुर्ण मदत करतात. आपल्या भुमीतुन गाझा पट्टीत होणारी ही तस्करी आणि पॅलेस्टीनी दहशतवाद्यांची ये-जा रोखण्यासाठी इजिप्तकडुन प्रामाणिकपणे प्रयत्न सुरु असतात (हे इस्त्रायलसुद्धा मान्य करतो आणि अनेक प्रसंगी हे प्रयत्न ते परस्पर सहकार्याने किंवा संयुक्तपणेही करतात). पण पोलीसांकडुन आणि सुरक्षा दलांकडुन सातत्याने तिथे होणाऱ्या छापेमारीच्या घटना आणि चकमकींच्या परिणामी रस्तेमार्गे प्रवास करणे अत्यंत धोकादायक झाल्याने सिनाई द्वीपकल्पाच्या दक्षीणेला असलेल्या 'शर्म अल शेख' ह्या जगभरातील आणि विषेशतः युरोपियन पर्यटकांमध्ये अतिशय लोकप्रिय असलेल्या नितांत सुंदर पर्यटन स्थळाला भेट देणाऱ्या पर्यटकांच्या संख्येत गेल्या तिनेक दशकांत प्रचंड घट झाल्याने तिथल्या पर्यटनातुन इजिप्तला मिळणारे उत्पन्नही लक्षणीय प्रमाणात घटले. आजही तिथे युरोपियन पर्यटक आवर्जुन जातात पण रस्तेमार्गे जाणे सुरक्षीत नसल्याने विमानप्रवासाचा एकमेव पर्याय उप्लब्ध आहे. अर्थात गेल्या दिडेक दशकात 'हुरघाडा' हे तांबड्या समुद्राच्या किनाऱ्यावरील शर्म अल शेखच्या तोडीस तोड असे पर्यटनस्थळ चांगले विकसित आणि लोकप्रिय झाल्याने ह्या नुकसानाची काही प्रमाणात भरपाई होत आहे आणि सुरक्षेच्या कारणासाठीच माझ्या इजिप्त सफरीत 'शर्म अल शेख' ऐवजी मी 'हुरघाडा'ची निवड केली होती. तसेच त्या सफरीवर सव्वा पाच वर्षांपुर्वी लिहिलेल्या मालिकेच्या पहिल्या भागावर एका मिपा सदस्याने विचारलेल्या इजिप्तमधील सुरक्षेविषयक प्रश्नाला उत्तर देताना त्या प्रतिसादात मी ह्या सिनाई प्रांताचा त्रोटक उल्लेख केला होता. खरंतर वरीलपैकी काही माहिती त्या प्रतिसादात द्यावी असाही विचार त्यावेळी डोक्यात आला होता पण ती अस्थानी ठरेल असे वाटल्याने केवळ सिनाईची काश्मिरसोबत तुलना करुन एका वाक्यात उत्तर देउन आवरते घेतले होते 😀

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 17:00
छान माहीतीपुर्ण प्रतिसाद. इस्रायलने गाझाच्या तीन बाजू आवळल्या आहेत. चौथी बाजूजी इजिप्तच्या बाजूने ऊघडीय तिथे हमासकडून शस्त्रात्रे आयात केली जातात. ही चौथी बाजू इस्रायलने ताब्यात घेऊन हमासच्या नी गाझाच्या चारही बाजूने मूसक्या आवळाव्यात. हळूहळू गाझाची गावेच्या गावे ताब्याच घ्यावीत, गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी. नी गाझा स्वराज्यात (इस्रायलच्या) सामील करावे. सततच्या हल्लांपासूनहा मूक्ती मिळेल नी युध्दावरील खर्चही वाचेल. ह्यावेळेस तशी संधी आलीच आहे. अमेरीका नी शक्य होईलतर रशीयाची मदत घेऊन गाझा नावाचा काटा कायमचा संपवावा.

Trump 15/10/2023 - 17:11
गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी.
मग कोणत्या तोंडाने होलोकॉस्टच्या नावाने गळे काढुन जगाची सहानुभुती मिळवणार??

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 18:27
जगाची सहानूभूती घेऊन जगायला ज्यू काही लेचेपेचे नाहीत. जर एकही ज्यू गाझांच्या लोकांमूळे मरत असेल तर ज्यूंना पुर्ण अधिकार आहे गाझा संपवायचा.

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 19:47
श्री श्री श्री Trump महोदय... धाग्यावरील तुमचे सर्व प्रतिसाद वाचले आणि तुम्हाला ते विध्वत्तापुर्ण वगैरे वाटत असले तरी ते अत्यंत भंपक असुन हास्यास्पद ते केविलवाणे आणि केविलवाणे ते किळसवाणे असा त्यांचा प्रवास होत चालला आहे असे खेदाने नमुद करतो. तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही आणि तुमचे वैचारीक स्वातंत्र्य हिरावुन घेण्याचा कोणाला अधिकारही नाही! पण समाज माध्य्मांवर आपले विचार व्यक्त करताना लेखकाने किमान आपण कशाचे आणि कुठ्ल्या पातळीवर जाउन समर्थन करत आहोत ह्याचे तारतम्य बाळगावे इतकी माफक अपेक्षा ठेवण्याचा अधिकार त्या माध्यमाचे वापरकर्ते म्हणुन आम्हाला आहे, आणि हे तुम्हालाही अमान्य नसावे. इत्यलम.

Trump 15/10/2023 - 23:09
श्री टर्मीनेटर, प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद.
तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही
बर्याच देशात पुराव्याशिवाय कोणावरही हिटलर / नाझीं समर्थकाचा आरोप लावणे हा मोठा अपराध आहे. त्यामुळे जरा जपुन. उगाच आक्रसताळेपणाने आरोप करुन काहीच सिद्ध होत नाही. मला श्री हिटलर यांच्याबद्दल ना तर प्रेम आणि ना तिरस्कार आहे. तसेच मला ज्युंबद्दल ना प्रेम आहे ना द्वेष. माझी भुमिका तटस्थ आहे. श्री हिटलर यांच्यामुळे भारताचे किंवा हिंदु समाजाचे कोणतेही नुकसान झाल्याचे मला माहिती नाही. (तुम्हाला माहिती असल्यास कृपया माहिती द्यावी.) दुसरे महायुध्दात अगोर्‍याचा फायदाच झाला आहे. त्यामुळे उगाच गोरे सांगतात म्हणुन अगोर्यांनी प्रचारतंत्रात यायची गरज नाही. अजुन तरी भारतीय कायद्यानुसार प्रत्येकाने श्री हिटलर यांचा द्वेष करावा, किंवा सत्य उजेडात आणु नये असा कायदा आला नाही. -
तुमच्या मनात हिटलर / नाझीं बद्दल अपार प्रेम, आस्था, आपुलकी आणि ज्युं बद्दल पराकोटीचा द्वेष असला तरी कोणाला त्याबद्दल आक्षेप असण्याचे काहिही कारण नाही आणि तुमचे वैचारीक स्वातंत्र्य हिरावुन घेण्याचा कोणाला अधिकारही नाही!
धन्यवाद -- आता तुमचे प्रतिसादाबद्दल बोलुया. श्री अमरेंद्र बाहुबली गाझामध्ये सरळ सरळ नरसंहार करावा असे सुचवत आहेत. ("गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी." याचा अर्थ न समजण्यासारखे तुम्ही दुधखुळे, ना मी आहे.) त्याचा तुम्ही निषेध/विरोध न करता अप्रत्यक्ष सहमती दाखवुन ते कसे शक्य नाही ते उपप्रतिसादामधुन दाखवत आहात. गाझामधील बहुसंख्य लोक जेहादी कसे आणि सुक्याबरोबर ओलेही करे जळणार ते तुम्हाला मान्य आहे. म्हणजे थोड्क्यात ज्युंचा नरसहांर झाला, त्याचा तुम्हाला त्रास आहे पण इतरांचा चालतो आहे; ह्या दुटप्पीपणाला/दाभिंकपणाला काय म्हणणार ? तुम्हाला जर माझ्या "हास्यास्पद ते केविलवाणे आणि केविलवाणे ते किळसवाणे " मुद्द्यांचा प्रतिवाद करणे जमत नसेल तर श्री नेत्यान्याहु यांच्या मुद्द्याचा करा. मग बघुया. कधी वेळ भेटला तर जनरल पॅटन युध्दानंतर काय म्हटला ते वाचा, पश्चिम जर्मनीच्या नेतेमंडळीत, अधिकारी वर्गात, गुप्तहेरसंस्थेत कोण होते याची माहिती मिळवा.

कॉमी 15/10/2023 - 23:54
आता तुमचे प्रतिसादाबद्दल बोलुया. श्री अमरेंद्र बाहुबली गाझामध्ये सरळ सरळ नरसंहार करावा असे सुचवत आहेत. ("गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी." याचा अर्थ न समजण्यासारखे तुम्ही दुधखुळे, ना मी आहे.) त्याचा तुम्ही निषेध/विरोध न करता अप्रत्यक्ष सहमती दाखवुन ते कसे शक्य नाही ते उपप्रतिसादामधुन दाखवत आहात. गाझामधील बहुसंख्य लोक जेहादी कसे आणि सुक्याबरोबर ओलेही करे जळणार ते तुम्हाला मान्य आहे. म्हणजे थोड्क्यात ज्युंचा नरसहांर झाला, त्याचा तुम्हाला त्रास आहे पण इतरांचा चालतो आहे; ह्या दुटप्पीपणाला/दाभिंकपणाला काय म्हणणार ?

टर्मीनेटर 15/10/2023 - 19:18
अमेरीका नी शक्य होईलतर रशीयाची मदत घेऊन गाझा नावाचा काटा कायमचा संपवावा.
रशीया सध्या स्वतःच युक्रेन युद्धात गुंतलेला आहे आणि मला वाटतं काल कि परवा आता युक्रेनला शस्त्रास्त्रे आणि दारुगोळा पुरवणे शक्य नसल्याचे सांगत अमेरिकेने आपला मदतीचा सगळा ओघ इस्त्रायलकडे वळवला आहे, हि गोष्ट पुतिन ह्यांच्या पथ्यावर पडणारी असल्याने ते आता ह्या संधीचा फायदा घेउन इस्त्रायल-पॅलेस्टाईन युद्धाकडे विषेश लक्ष न देता लवकरात लवकर युक्रेनचा बाजार उठवण्याचा प्रयत्न करणार असा अंदाज लावायला हरकत नाही. आताच्या युद्धात गाझा पट्टीचे जे व्हायचे ते होइलच, तसेही आज तिथले बहुसंख्य लोकं जिहादी मनसिकतेचे आहेत त्यामुळे भरपुर प्रमाणात असलेल्या सुक्या बरोबर थोडे ओलेही जळणे अपरिहार्य आहे, पण युक्रेनच्या फाजिल आत्मविश्वास बाळगणाऱ्या विदुषकाने मात्र नको त्या लोकांच्या नादी लागुन जवळपास गेले पावणेदोन वर्षे सुरु असलेल्या युद्धामुळे तिथल्या लाखो निरपराध नागरिकांचे आयुष्य धोक्यात तर घातले आहेच पण देशालाही कितीतरी वर्षे मागे नेउन ठेवण्याचा पराक्रम करुन दाखवला आहे.

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 19:55
युक्रेनचा बाजार उठवण्याचा प्रयत्न करणार असा अंदाज लावायला हरकत नाही. मला वाटतंय युक्रेनचा बाजार ऊठवणं रशीयाला कठीण नाही. त्यांनी मुद्दाम प्रश्न चिघळत ठेवलाय. बाकी ऊत्तर गाझा रिकामं करायला सांगीतलंय इस्रायलने. जितके हल्ले होतील त्याच्या बदल्यात मोठी जमीन इस्राईलने लाटत जावा तेव्हाच हे हमासी अतिरेकी सरळ होतील.

सुबोध खरे 17/10/2023 - 11:54
गाझाची लोकसंख्या शक्य ते सर्व मार्ग वापरून संपवून टाकावी. गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे त्याचिच पुरवणी म्हणजे काश्मीर खोऱ्यातील ६० लाख मुसलमान मारून टाकून काश्मीर खोरे शुद्ध करून टाकावे असे आपले म्हणणे आहे का? किंवा मणिपूर मधील ८ लाख कुकी लोकांना मारून टाकून मणिपूर चा प्रश्न कायमचा सोडवून टाकावा काय? न रहेगा बांस न बजेगी बांसुरी

अमरेंद्र बाहुबली 17/10/2023 - 11:59
गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे सर आपण नीट वाचत नाहीत. आपल्या सोयीने हवं तेवढं वाक्य गाळून वाचलंय का?? पुन्हा वाचा पाहू.

अमरेंद्र बाहुबली 17/10/2023 - 12:21
गाझा चे २३ लाख लोक मारून टाकावेत असे आपले म्हणणे आहे सर हे वाक्य आपण कुठून ऊचलले ते माहीत नाही असो. तरीही ऊत्तर देतो. हमास ही गाझापट्टीतील संस्था आहे ना तिथल्याच लोकांनी तीच्या राजकीय भूमीकेला पाठिंबा देऊन निवडूण दिलंय. म्हणजे गाझाचे लोक बिच्चारे वगैरे नाहीत. दुसरी गोष्ट इस्रायलने का म्हणून सतत गाझाच्या हल्ल्याच्या भितीने जगत कहावे नी लाखो रूपये खर्च करावेत? गाझात माणसे राहतात तर इस्राईलात जनावरे राहतात का? कि इस्राइलच्या लोकांना माणूस म्हणून जगण्याचा अधिकार नाही?? जर गाझाच्या हल्ल्यात एकही इस्रायली मरत असेल तर इस्रायल ने संपुर्ण गाझापट्टी बेतिराख करावी. स्वतच्या नागरीकांची सुरक्षीतता महत्वाची. आता कश्मीर बद्दल, कश्मीर हा भारचाचा भाग आहे. कश्मीरातील मुस्लिमही भारतीय आहेत. ते आंगोलनं करतात राॅकेट वगैरे डागत नाहीत. पण हो सिमेपलिकडून पाकिस्तानातून होणार्या हल्ल्यात जर एकही भारतीय मरत असेल तर भारताला ही अधीकार आहे संपुर्ण पाकिस्तान बेचिराख करायचा.

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 18:12
४८ बाय १२ किलोमीटरची चिंचोळी पट्टी मिटवणं म्हणजे इस्राईलसाठी व्याख्या विख्खी वूख्खू. पण तरीही इस्राईल का मिटवत नव्हतं कळेना. एवढा मोठा हल्ला होनार हे इस्राईलला माहीत नसेल हे खरं वाटत नाही. मला वाटतंय हा हल्ला इस्राईलने “होऊ” दिला असावा, ह्याचं भांडवल करून गाझापट्टी पुर्णपणे नेस्तनाबूत करण्याचं ईस्राईलचं धोरण असावं. गाझापट्टीतील लोकांना एक वेळ द्यावी पळून जाण्यासाठी नसेल जात तर सरळ गोळ्या घालाव्यात पण गाझापट्टी संपुर्णपणे पॅलीस्टीनीमूक्त करून घ्यावी. मानवतावादी संघटना वगैरे असतील तर त्यांना भीक घालू नये. आपले लोक मरत असतील तर इस्राईल ला संपुर्ण अधिकार आहे गाझापट्टी संपवण्याचा. त्यानंतर मोर्चा वेस्टबॅंक कडे वळवावा नी तो भागही इस्राईलला जोडून घ्यावा. इस्राईल पुढे जाऊन अख्खा लेवांट गीळो नी अरबांना हकलून लावो अशी मी आकाशातल्या देवाकडे प्रार्थना करतो. आमीन.

कंजूस 12/10/2023 - 19:14
दुसरे लेख मागे पडणार (कोकण,गोवा,हिंग-वगैरे,नाईन-इलेवन.) आणि आगामी नेपाळ सुद्धा. इकडे काय होणार? भारतातातली चाळीस टक्के जनता हमासच्या बाजूने आहे म्हणे. बॉलिवूड कलाकार निम्मे निम्मे. निवडणुकीला हा मुद्दा होणार. (मला वाटते).

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 23:39
कंकाका आणि राघव, प्रतिसादासाठी आपले मनःपुर्वक आभार 🙏
दुसरे लेख मागे पडणार
हो, तसं होणार आहे खरं 😀 पण हा ताजा विषय मला जास्त महत्वाचा वाटल्याने त्याला आधी हात घातला!
भारतातातली चाळीस टक्के जनता हमासच्या बाजूने आहे म्हणे.
असु शकेल! बाकिच्यांबद्दल काय बोलणार? खुद्द मी पण साधारणपणे दिडेक दशकापुर्वी पर्यंत पॅलेस्टाईन आणि पर्यायाने हमास सारख्या दह्शतवादी संघटनेचा सहानुभुतीदार होतो, अज्ञानीच होतो म्हणा ना 😀 अर्थात त्या अज्ञानामागे आपल्याकडील माध्यमांतुन चालवला जाणारा इस्त्रायल विरोधी 'इस्लामिक' आणि 'डाव्यांचा' प्रोपगंडा कारणीभुत होता. पण पुढे आंतरजालाच्या वाढत्या प्रसारामुळे ह्या संघर्षाची दुसरी बाजु समजु लागली, तसेच विविध देशांमध्ये भेटलेल्या मध्यपुर्वेच्या नागरिकांकडुन समजत गेलेली वस्तुस्थिती आणि उत्तरोत्तर विस्तारत गेलेल्या अनुभवविश्वातुन विचार आणि दृष्टिकोन बदलत गेले. असो, आज ना उद्या जास्तीत जास्त जनतेला सत्यपरिस्थितीची जाणीव झाल्यावर हे प्रमाणही ४० टक्यांवरुन कमी होउन १८ ते २० टक्यांवर येइल अशी अपेक्षा करुयात, अजुन काय!

विजुभाऊ 13/10/2023 - 10:46
भारतातले तथाकथीत पुरोगामी जर भारत चीन किंवा भारत पाक युद्ध झाले तर कोणाच्या बाजूने बोलतील हे त्यांच्या वर्तनावरून सांगणे कठीण आहे. त्याना अजूनही गंगाजमुनी तेहजीब चे उमाळे येत असतात. अमयु तील त्या लोकाना हमास ने केलेले वर्तन दिसले नाही मात्र इस्राईलचा सम्हार दिसला

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 10:55
भारतातले पुरोगामी देशप्रेमी आहेत म्हणूनच ते गेल्या २००-२५० वर्षांपासून सनातनींशी लढताहेत. सर्व सुधारणा पुरोगामींनाच करवून घेतल्या त्यामुळेच देश आज इतका प्रगत आहे. पुरोगामी वसतो तर देश आज हिंदू तालिबान असता. त्यामुळे पुरोगामींचं देशप्रेम वादातीत आहे. बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात. ह्या देशात अब्दुल कलाम, अब्दुल हमीद, दलवाई वगैरे लोक झाले हे विसरू नका. त्यामुळे देशप्रेमी पुरोगाम्यांबद्दल नेहमीच वाईट लिहीणे बंदं करावे अशी विनंती करून खाली बसतो. लिहीता आलं तर सनातनी प्रतिगाम्यांबद्दलही लिहीत चला.

सर टोबी 13/10/2023 - 12:17
सरसकट मुस्लिम द्वेष करीत नाहीत हे पुरोगम्यांच फारच साधं वैशिष्ठ्य आहे. मुळात देशप्रेम ही बोलण्याची गोष्ट नसते तर चांगलं सहजीवन जगण्याच्या कल्पनेशी एकरूप झालेली गोष्ट असते. कोणताही देशप्रेमी उन्मादी वृत्तीने संस्कृतीचे गोडवे गाणार नाही. दुष्काळ येत्या काही दिवसातच आपलं विक्राळ रूप दाखविणार आहे पण त्याकडे डोळेझाक करून वाघनखं काही दिवस महाराष्ट्रात आणणं याला कोणी देशप्रेम म्हणणार नाही. अप्रिय, वेदनादायक भूतकाळ मागे टाकून अनेक देशांनी अगदी कालच्या शत्रूच्या सहाय्याने प्रगती केलेली दिसेल. आणि हेच कदाचित सुसंस्कृत समाजाचं वैशिष्ठ्य असू शकते.

प्रसाद गोडबोले 13/10/2023 - 12:29
देशप्रेमी उन्मादी वृत्ती
मला हा वक्प्रचार फार आवडतो =)))) ह्या निमित्ताने सर्जिकल स्ट्राईक वर आधारित उरी ह्या चित्रपटातील गीत आठवले . तो चित्रपट आलेला तेव्हाही लोकांनी त्याला " राष्ट्रभक्तीचे हिडीस प्रदर्शन" असे म्हणले होते ते स्मरते !! https://www.youtube.com/watch?v=g62J-8nV5FI

Trump 15/10/2023 - 23:12
. बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात.
एका बाजुला गाझा पट्टी पुर्ण संपवावी म्हणत आहात, दुसरीकडे "बाकी सरसकट मुसलमांनांना देशद्रोही धरावे ह्या विरोधात पुरोगामी असतात." म्हणत आहात. कोणती तरी एकच गल्ली पकडा.

अमरेंद्र बाहुबली 15/10/2023 - 23:23
गाझा पट्टी संपवावी कारण त्या बाजूने इस्राईलवर भरमसाठ हल्ले होताहेत नी लोक मरताहेत. गाझापट्टीत मुसलमान आहेत म्हणून संपवावी असं मी कुठेही म्हटलेलं नाही. गाझा पट्टीतील लोक कुणीही xyz (खरंतर yz) असो. त्यांना इस्रायली लोक मारायचा काहीही अधिकार नाही नी जर एक जरी इस्रायली मरत असेल तर अख्खं गाझा बेचिराख करावं असं मी पुन्हा सांगतो. बायदवे, आपलं म्हणणं तरी काय आहे गाझात मुस्लिम राहतात म्हणून त्यांच्यावर हल्ले करू नये नी त्यांनी केलेले हल्ले इस्राइलने सहण करावेत? कारण काय तर तुमच्या सारख्या मानवतावाद्यांची मने दुखावू नयेत म्हणून?

टर्मीनेटर 19/10/2023 - 21:58
भारतातले तथाकथीत पुरोगामी जर भारत चीन किंवा भारत पाक युद्ध झाले तर कोणाच्या बाजूने बोलतील हे त्यांच्या वर्तनावरून सांगणे कठीण आहे.
त्याचं उत्तर तसं सोपं आहे! हे लोकं पहिले ज्याने कोणी युद्ध छेडले असेल त्याचा नावापुरता निषेध करतील आणि मग भारताची भूमिका कशी चुकीची होती किंवा आहे ह्यावर तत्वज्ञान झाडत बसतील. अर्थात ह्याबाबतीत जास्ती बोलणे एका गोष्टीसाठी उचित होणार नाही कारण मिपावर राजकीय चर्चाना मनाई आहे... अन्यथा विद्यमान सरकारच्या आधीच्या भूमिकेविषयी समाधानी असलो तरी (कालांतराने वाजवलेल्या) डबल ढोलकीवर पण भाष्य केले असते.. असो... सगळ्यांचे पाय मातीचे, अजून काय? थोडक्यात सांगायचे तर भारताचे पॅलेस्टाईन आणि इस्त्रायल विषयक धोरण पूर्वी अत्यंत घाणेरडे राहिले आहे असे माझे वैयक्तिक मत, काहींना ते योग्य वाटत असल्याचे त्यांनी खाली प्रतिसादात म्हंटले आहे, त्या प्रतिसादापर्यंत पोचलो की माझे मत मांडतोच!

मुक्त विहारि 12/10/2023 - 20:24
वाखूसा आपले केंद्र सरकार, इस्रायलच्या पाठीशी आहेत काँग्रेस , हमासच्या पाठीशी आहेत ----- इस्रायल मधील विरोधी पक्ष, त्यांच्या केंद्र सरकारला संपूर्ण पाठिंबा देत आहेत राष्ट्र भक्ती, म्हणजे नेमके काय? ह्याचे उत्तम उदाहरण, इस्रायल जनता नेहमीच दाखवून देते , मग ते व्योम कप्पुर युद्ध असो किंवा म्युनिक हत्याकांड असो

मुक्त विहारि 12/10/2023 - 20:49
"आधी इस्रायलवरील हल्ल्याचा निषेध, आता काँग्रेसचा पॅलेस्टाईनला पाठिंबा - Marathi News | Israel-Palestine: First Condemnation of Attack on Israel, Now Congress Supports Palestine | Latest national News at Lokmat.com" https://www.lokmat.com/national/israel-palestine-first-condemnation-of-attack-on-israel-now-congress-supports-palestine-a-a732/amp/ https://mpcnews.in/congresss-support-for-hamas-remains-decision-against-pm-modis-stance-378999/ https://www.mahamtb.com/Encyc/2023/10/9/Congress-extends-support-for-Palestinians.html

टर्मीनेटर 12/10/2023 - 21:14
"मिपावर राजकीय चर्चांना अद्याप बंदी आहे!"
मुविकाका आणि अ.बा. धागाविषय आंतरराष्ट्रीय राजकारणाशी संबंधीत असल्याने कृपया प्रतिसादांत देशी राजकारण (काँगेस, भाजप, गांधी, मोदी वगैरे) आणू नये हि नम्र विनंती 🙏

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:19
सहमत. काकांनी जे खोटं लिहीलं होतं त्याला प्रतिवाद केला फक्त. आता काहीही राजकीय लिहीनार नाही.

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:02
इस्राईलवरील हल्ल्याचा निषेध ही केलाय हे सोयास्कररीत्या लिहीलंलं नाहीये मुवीकाका आपण वरील प्रतिसादात. :)

कॉमी 13/10/2023 - 15:11
ह्यात हमासला सपोर्ट कुठे दिसला ? खुद्द भारत सरकारने आतंकवादी हल्ल्याचा निषेध करून त्यानंतर आपला दविराष्ट्र सूचनेला पाठींबा असल्याचे जाहीर केले आहे. मग काय भारत सरकार पण हमासला पाठींबा देते आहे काय ?

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 21:04
काँग्रेस , हमासच्या पाठीशी आहेत काॅंग्रेसने पॅलेस्टाईनला पाठिबा दिलाय हमासला नाही. हमास ही अतिरेकी संघटना आहे तर पॅलेस्टाईन हा देश आहे. टंकायच्या आधी थोडातरी माहीती घेत चला काका. किती खोटं लिहीनार? :) काॅंग्रेस द्वेषात आपण खोटं लिहीत हे देखील आपल्या लक्षात येत नाही? कठीण आहे.

धर्मराजमुटके 12/10/2023 - 21:51
या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला (आणि बर्‍याच जणांना न पटलेला ) सिद्धांत पुन्हा उगाळतो. मुळात ज्यूंना पहिल्या / दुसर्‍या महायुद्धात देशोधडीस लावणारे बहुसंख्य युरोपियन (आणि ख्रिश्चन) आहेत. जर्मनीने एवढे अत्याचार केले त्याचे पापक्षालन म्हणून रिपरेशनचा ब्लड मनी न घेता जर्मनीचा एखादा तुकडा तोडून तिथे ज्यूंनी आपले राष्ट्र स्थापन केले असते तर त्या निमित्ताने त्यांच्याबरोबर थोडा तरी न्याय झाला असता. पवित्र भुमी च्या गोंडस नावाखाली ज्युंनी गवताचे पाते उगवत नसलेली जमीन आणि आजूबाजूची मुस्लीम राष्ट्रे हे फुकटचे शत्रू निर्माण करुन घेतले. गोरे फुकटात सुटले.ज्युंनी फुकटात xxx गाढवं अंगावर घेतली. पॅलेस्टीनी जनतेचीही काही बाजू आहे (दहशतवाद्यांची नव्हे) हे भारतीय जनतेला तर अजिबातच समजत नाही. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). जगभरातल्या मुस्लीमांचे पहिले प्रेम इस्लाम आणि जगभरातल्या ज्यूंचे पहिले प्रेम इस्त्रायल असते). तसे पाहिले तर ख्रिश्चन, मुस्लीम आणि ज्यु एकाच देवाला वेगवेगळ्या नावाने भजतात म्हणजे ते धर्मबंधूच आहेत पण सगळ्यात जास्त एकमेकांचे वैरी देखील आहेत. शेवटी भाऊबंदकी काही सुटत नाही. तिन्ही भावांनी मिळून पवित्र भूमी सांभाळली असती तर अजून काय पाहिजे होते. ब्रिटिशांनी पाचर मारली म्हणता पण अमेरीकनांनी त्या फटीत जास्त काड्या सारल्या असे म्हटले तर वावगे ठरु नये. असो. पुढील लेखनास शुभेच्छा !

अमरेंद्र बाहुबली 12/10/2023 - 23:31
प्रतिसाद पटला नाही. महायुद्धात देशोधडीस लावणारे बहुसंख्य युरोपियन (आणि ख्रिश्चन) आहेत. फक्त जर्मनी नी त्यातही नाझी सोडले तर खिश्चनांचा ज्यूंना विरोध नव्हता नी नाहीये. नाझींचा विरोधही धार्मीकपेक्षा राजकीय होता. सटकेल हिटलर सोडला तर इतर कुणीही ज्यूंविरूध्द नव्हता. जर्मनीने एवढे अत्याचार केले त्याचे पापक्षालन म्हणून रिपरेशनचा ब्लड मनी न घेता जर्मनीचा एखादा तुकडा तोडून तिथे ज्यूंनी आपले राष्ट्र स्थापन केले असते तर त्या निमित्ताने त्यांच्याबरोबर थोडा तरी न्याय झाला असता ज्यूंचं इस्रायली भूमीवर प्रेम असण्यामागे ती जमीन त्यांच्यासाठी पवित्र आहे हे धार्मीक कारण आहे, जर्मनीचा तूकडा त्यांच्या पवित्र भूमीत मोडला नसता. हिंदूंना रामजन्मभूमावरच मंदीर का हवंय? अख्खा भारत पडून असताना त्याच जागेवर मंदीर का ऊभारायचंय?? ह्याचं जे ऊत्तर आहे तेच पवित्र ईस्रायली नी जेरूसलेमबद्दल ज्यूंचं आहे. मुस्लीम राष्ट्रे हे फुकटचे शत्रू निर्माण करुन घेतले. मुस्लिम राष्ट्रे असेही नवनवे शत्रू शोधतच असतात. कुणी नसेल तर आपसांत लढतात. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). का करू नये? मूळात आपल्या भूमीसाठी तीनच राष्ट्रे मुस्लिमांशी लढली असं मला वाटतं. पहीलं स्पेन ज्यांनी संपुर्ण भूमी निर्मूस्लिम करून घेतली. दुसरा भारत ज्याने आपला बराचसा भाग गमावून भूमी त्रासापासून मूक्त करून घेतली नी तिसरं इस्राईल जे आजही आपल्या भूमीसाठी अरबी मुस्लिमांशी लढतंय. पाकिस्तानची अणूभट्टी ऊडवायला इस्राइलच्या मोसादने भारताबरोबर प्लान आखला होता. पण आपल्याच पंतप्रधानाच्या चुकीमूळं सर्व एजंट्स मारले गेले. इस्राईल तंत्रन्यानातही प्रगत आहे नी त्याचा भारताला फायदाच होईल पण पॅलेस्टाईन किंवी इतर राष्ट्रांकडून तेल सोडले तर भारताला काहीही फायदा नाही. कश्मीर प्रशनावर किती मुस्लिम राष्ट्रे भारताच्या बाजूने असतात हा मोठा प्रश्नच आहे. तस्मात इस्राइल वाढतच रहावा नी भारतीयांनी नी भारताने होईल तेवढी मदत नी पाठिंबा इस्राईल ला द्यायलाच हवा. आणी महत्वाचं राहीलं. डायबेटीसवर रामबाण औषध इस्राईलकडेच आहे हे विसरू नका. :)

धर्मराजमुटके 13/10/2023 - 08:02
काही हरकत नाही. म्हणूनच प्रतिसादाच्या पहिल्या वाक्यात हा ढिसक्लेमर दिलाय ना :)
या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला (आणि बर्‍याच जणांना न पटलेला ) सिद्धांत पुन्हा उगाळतो.

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 15:19
खोटं असेल तर ते पुराव्यानीशी खोडून काढावं लागतं. ऊगाच साप म्हणून भूई थोपटण्याला काहीही अर्थ नाही.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 16:26
"फक्त जर्मनी नी त्यातही नाझी सोडले तर खिश्चनांचा ज्यूंना विरोध नव्हता नी नाहीये."
अरे बापरे, फारच धाडसी विधान केले आहेत अ बा तुम्ही! नाझींचा उदय आणि अस्त विसाव्या शतकात झाला, पण खिश्चनांच्या युरोपमधील ज्यू द्वेष / विरोधाला पंधराव्या शतकापासूनचा इतिहास आहे. आणि तो जाणून घ्यायचा असेल तर 'Spanish Inquisition' , 'Portuguese Inquisition' हे वाचा. अजुनही बरंच काही आहे, पण मला वाटतं एवढ्याने तुमचे शंका निरसन होइल. बाकी ख्रिश्चनांच्या ज्यू विरोधाबद्दल म्हणाल तर त्याचा इतिहास पार ख्रिस्ती धर्माच्या जन्मापर्यंत म्हणजे, २००० वर्षांहून थोडा अधिक इतका मागे जातो. ज्यू मध्यपुर्वेतील त्यांच्या मूळ भूमीतून (सोयीसाठी आजचा इस्त्रायल किंवा पॅलेस्टाईन म्हणूयात) विस्थापित होण्यास त्याच काळात सुरुवात झाली होती, पुढे रोमन लोकांनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारल्यावर त्याचे प्रमाण आणखीन वाढले आणि सातव्या शतकात इस्लामचा उदय झाल्यावर तर विस्थापनाच्या प्रमाणात विलक्षण वाढ होत गेली.
"नाझींचा विरोधही धार्मीकपेक्षा राजकीय होता. सटकेल हिटलर सोडला तर इतर कुणीही ज्यूंविरूध्द नव्हता."
नाझींचा ज्यू द्वेष / विरोधामागे धार्मीक पेक्षा राजकीय उद्देश होता ह्याच्याशी काही प्रमाणात सहमत आहे, आणि त्याची प्रेरणा हिटलरने अन्य युरोपियन देशांकडूनच घेतली होती. काहीही असले तरी नाझींनी केलेल्या अमानुष ज्यू हत्याकांडाचे समर्थन कोणीच करू शकत नाही, पण त्याआधी आपण केलेली पापकर्म झाकण्यासाठी नाझींनी केलेल्या 'होलोकॉस्ट' चा पुढे दोस्तराष्ट्रांनी (विशेषतः ब्रिटनने) इतका गवगवा केला की त्याआधी संपूर्ण युरोपात घडलेल्या अशा ज्यू द्वेषाच्या / हत्याकांडाच्या घटना लोकांच्या विस्मृतीत गेल्या आणि त्यातून 'नाझी = ज्यू द्वेष', ' हिटलर = ज्यूंचा एकमेव कर्दनकाळ' अशी समीकरणेच लोकांच्या मनावर ठसवली गेली. उदाहरणासाठी 'The Times Of Israel' मधला हा लेख वाचा! "१९१८ ते १९२१ पर्यंत, आताच्या युक्रेन मध्ये ११०० हून अधिक पोग्रोम्स (ज्यू द्वेष्ट्या संघटना/टोळीचे सभासद) १,००,००० ज्यूंना ठार केले. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर झालेल्या हिंसाचारामुळे संपूर्ण युरोपातील साठ लाख ज्यू लोकांच्या जीवाला ह्या ज्यू द्वेषामुळे धोका असल्याची भीती निर्माण झाली होती." 20 years before the Holocaust, pogroms killed 100,000 Jews – then were forgotten

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 16:34
सहमत आहे. ज्यू विरोध २ हजार वर्षांपासून होताच. पण मी हे दुसर्या महायुध्दाबद्दल लिहीलंय.

कॉमी 13/10/2023 - 16:46
आणखी, जर १८७०-९० मध्ये युरोपियन लोकांना विचारले असते की "ज्युंविरुद्ध भलेमोठे शिरकाण कोणत्या देशातले लोक करतील ?" तर लोकांनी फ्रान्स कडे बोट दाखवले असते. जर्मनी, सुशिक्षित आणि सभ्य जर्मनी कोणाच्या डोक्यात सुद्धा आली नसती. हिटलर येण्याच्या आधी सुद्धा जर्मनीमध्ये आणि एकंदर युरोपात ज्यूंना खूप तिरस्कार सोसावा लागला. हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 17:32
हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.
करेक्टो! त्यासाठीच अबांच्या त्या विधानाशी 'काही प्रमाणात सहमत' असे लिहिले आहे. हिटलरने जर्मनांमध्ये राष्ट्रवादाचे स्फुल्लिंग पेटवण्यासाठी आणि Racial hygiene, ज्यावर त्याची गाढ श्रद्धा होती ती संकल्पना जनतेच्या मनावर बिंबवण्यासाठी ज्युद्वेषाचा वापर एक साधन म्हणुन केला होता. पुढे 'फायनल सोल्युशन' ची अंमलबजावणी करण्यासाठी जनतेकडुन पैसे जमा करायला जर्मनीत मुतारी पासुन हॉटेल्स, रेल्वे स्टेशन, बागा अशा सर्व ठिकाणी ठेवण्यात आलेल्या भांड्यांमध्ये (कुठलीही पाटी वगैरे लिहीलेली नसतानाही) आपण कशासाठी वर्गणी देत आहोत ह्याची व्यवस्थीत कल्पना असुनही जर्मन लोकं थंडपणे, स्वेच्छेने पैसे टाकत होते ह्यावरुन ते साधन किती प्रभावी ठरले होते ते लक्षात येते.

Trump 13/10/2023 - 22:24
हिटलर येण्याच्या आधी सुद्धा जर्मनीमध्ये आणि एकंदर युरोपात ज्यूंना खूप तिरस्कार सोसावा लागला. हिटलर खुद्द अधार्मिक होता आणि त्याचे ज्यू द्वेषाचे कारण वांशिक होते. पण वांशिक ज्यू द्वेषाचा उगम ख्रिश्चनांच्या धार्मिक ज्यू द्वेषातून झाला.
खरे तर हे विधान पुर्णतः खरे नाही. श्री हिटलर यांचा ज्यु लोकांच्या वृत्तीचा / वर्तनाचा तिरस्कार होता. जर्मन सैन्यात किती तरी अर्ध-ज्यु लोकांना श्री हिटलर यांनी आणि मंत्रीमडळातील इतर लोकांनी सहभागी करुन घेतले होते. श्री हिटलर यांचे विरोधात लढणारे लोकही तितकेच वंशद्वेष्टे होते, अर्थात त्याचे बळी हे अगोरे असल्यामुळे त्यांचे गुन्हे बहुसंख्य वैचारीक गुलामांना स्वीकारार्ह आहेत.

कॉमी 13/10/2023 - 22:37
सहा मिलियन ज्यू लोकांना मारले ते काय प्रत्येकाच्या स्वभावाची चाचणी करून का ?

Trump 14/10/2023 - 17:02
सहा मिलियन ज्यू लोकांना मारले ते काय प्रत्येकाच्या स्वभावाची चाचणी करून का ?
श्री कॉमी, तुमचा मुद्दा फक्त तपशीलात फरक आहे, मुळ मुद्दा श्री हिटलर वंशद्वेषी होते का हा आहे. श्री हिटलर यांना ज्युंना न मारता मदागास्कार येथे पाठवायचे होते. पण त्या योजनेला युध्द सुरु झाल्यामुळे आणि विरोधी लढणार्‍याचा पाठींबा न मिळाल्याने ज्यु मेले. तुम्ही त्याच हत्याकांडात मेलेले रोमी, समलिंगी, साम्यवादी इ. यांना सोयीस्कररीत्या विसरलात. कधीतरी अगोरे आणि इतर लोकांसाठीही भांडा. नीट बारकाईने विचार केलात तर ज्युंना त्या हत्याकांडाचा फायदा झाला आहे. १. एक देश मिळाला. २. पाश्चिमात्य देशांची आर्थिक मदत मिळाली, लुटलेली संपत्ती परत मिळाली. ३. जगभरात कोठेही ज्यु विरोधात काही लिहु आणि बोलु शकत नाही. ४. कोठेही ज्यु कार्ड दाखवले की लगेच सहानुभुती मिळते.

कॉमी 14/10/2023 - 18:15
श्री ट्रम्प तुमचे हिटलरचे समर्थन घृणास्पद आहे. १. ज्यूंना उचलून हलवणे हा वंशव्देश नाही ? २. समलिंगी आणि सम्यावाद्यांना मारले म्हणजे काय वंशद्वेश नाही असे सिद्ध होते का ? ३. इथे कोणी कोणासाठी भांडत नाहीये. तुम्हीच मध्ये येऊन हिटलर कसा वंशव्देशी नव्हता असे मांडणे चालू केले. तुम्ही उगाच निर्दयी हत्याकांड करणाऱ्यांची तळी उचल थांबवा. ४.
नीट बारकाईने विचार केलात तर ज्युंना त्या हत्याकांडाचा फायदा झाला आहे.
कोपरापासून नमस्कार. साठ लाख लोक मेले आणि त्यामुळे उसळलेल्या आक्रोषाला तुम्ही फायदा म्हणत असाल तर बोलणे खुंटले. मुळात हिटलर वंशद्वेशी नव्हता हे खुद्द हिटलर मान्य करणार नाही. हिटलर केवळ ज्यू वंश नाही, तर इतर अनेक वंशाचा विरोधक होता आणि सो कॉल्ड आर्यन वंशाच्या सत्तेसाठी झगडत होता. इतकी बेसिक माहिती तुम्हाला नसेल तर उगाच मत देणे टाळा.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:29
हिटलरने लाजून दुसऱ्यांदा आत्महत्या केली असेल. हिटलरने आत्महत्या केलीच नव्हती. हिटलरची म्हणून जी कवटी सांभाळून ठेवली होती ती एका स्त्रीची निघाली असं कुठेतरा वाचलं होतं. - मूळ धाग्याला फाटे फोडू संघटना.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:42
त्याच्या बायकुची असेल... आता बायका नवर्याची कवटी कधी जागेवर ठेवतात काय? - फाट्यांना अजुन फाटे फोडू संघटना

Trump 14/10/2023 - 23:44
श्री ट्रम्प तुमचे हिटलरचे समर्थन घृणास्पद आहे.
तुमच्या भावना मी समजु शकतो. श्री हिटलर यांचे कोणतेही समर्थन येथे होत नाही. फक्त त्या घटनांकडे एक तटस्थ भावनेतुन बघावे अशी अपेक्षा आहे. पण श्री हिटलर यांना आताचे मानवी हक्कांच्या अर्हता लावत आहात. त्या काळात जर जाऊन तुम्ही तुलनात्मक विचार केलात तर श्री हिटलर हे सर्वसामान्य युरोपियन होते असे जाणवेल. (फळ हे झाडापासुन खुप दुर पडत नाही.) ज्यु लोकांचा वंश आणि युरोपियन लोकांचा वंश सरमिसळीमुळे जवळपास एकच आहे. श्री हिटलर हे स्वत:च ज्युचे वंशज होते का ह्याबद्दल अजुन प्रवाद आहेत. https://www.history.com/news/study-suggests-adolf-hitler-had-jewish-and-african-ancestors
मुळात हिटलर वंशद्वेशी नव्हता हे खुद्द हिटलर मान्य करणार नाही. हिटलर केवळ ज्यू वंश नाही, तर इतर अनेक वंशाचा विरोधक होता आणि सो कॉल्ड आर्यन वंशाच्या सत्तेसाठी झगडत होता. इतकी बेसिक माहिती तुम्हाला नसेल तर उगाच मत देणे टाळा.
ते फक्त मते मिळण्यासाठी होते. जेवढी विविधता जर्मनीच्या दुसर्या महायुध्दातील सैन्यात होती तेवढी आताही नाही. वंश ह्या जन्मतः मिळतो. जर नाझी जर वंशभेदी असतील तर त्यांनी ज्यु, पुर्व युरोपियन मुलांचे अपहरण करुन जर्मनीत का आणले असते ? https://www.dw.com/en/the-children-the-nazis-stole-in-poland-forgotten-victims/a-52739589 https://warfarehistorynetwork.com/article/hitlers-lebensborn-children-kidnappings-in-german-occupied-poland/ https://topdocumentaryfilms.com/stolen-children-kidnapping-campaign-nazi-germany/ सगळेच ज्यु श्री नाझीच्या विरोधात नव्हते. उदा. https://en.wikipedia.org/wiki/More_German_than_the_Germans https://en.wikipedia.org/wiki/Association_of_German_National_Jews https://www.tabletmag.com/sections/arts-letters/articles/ellen-feldman-nazi-germany
कोपरापासून नमस्कार. साठ लाख लोक मेले आणि त्यामुळे उसळलेल्या आक्रोषाला तुम्ही फायदा म्हणत असाल तर बोलणे खुंटले.
हा आक्रोश फक्त गोरे मेले म्हणुन आहे. जर हेच अगोरे असते तर सगळे युरोपियन श्री हिटलर यांचे गुणगाण कसत बसले असते. जवळपास तेवढेच लोक भारतात कृत्रिम दुष्काळ पाडुन मेलेत, त्याबद्दल काही लोकांना काहीच वाटत नाही.

Trump 15/10/2023 - 00:05
श्री नेत्यान्याहु श्री हिटलर यांच्याबद्दल म्हणत आहेत ते पहा. Netanyahu says Hitler didn't want to kill the Jews, but a Muslim convinced him to do it https://www.youtube.com/watch?v=f9HmkRYlVZw आता गेला बाजार, श्री नेत्यान्याहुवर ज्युद्वेषी किंवा नाझी असल्याचा आरोप करु नका म्हणजे झाले.

Trump 17/11/2023 - 03:11
जेवढी विविधता जर्मनीच्या दुसर्या महायुध्दातील सैन्यात होती तेवढी आताही नाही. श्री हिटलर आणि तात्कालिन जर्मन सैन्याचे बहुविधतेला असलेले प्राधान्य आणि त्याचा एक आढावा येथे दिसते आहे. https://www.goodreads.com/book/show/56417885-triumph-of-diversity Triumph of Diversity: A New Look at Hitler's Armed Forces
https://www.amazon.com/product-reviews/1935590316 According to this book the Nazis were not the bloodthirsty racists that almost every person in the world says they were. In fact, Veronica Clarke's research shows the Nazis were probably the very first who truly celebrated diversity. The Nazis were such non-racists they even allowed dark skinned men in their army! In fact, Hitler was the originator of Affirmative Action, several decades before LBJ. Hitler's philosophy was about promoting his "Rainbow Reich". This was Hitler's dream of getting all of Germany together and going to all the European nations with Hitler's (and Himmler's and Goebbels') humanitarian message of "peace love and diversity" to all of the vibrant cultures they could find. Then, they gathered all these people and the Nazis set up these outdoorsy recreational camps for them - mostly in lovely Poland - where all the different cultures of the world could live together and share their diverse ethnic heritages, and have fun too, all guests of Herr Hitler for as long as they liked. (They did have to do some chores, though!) A truly ground-breaking re-assesment of Nazism and Hitler's meaning in history! Five multi-colored stars!

Trump 23/02/2024 - 23:07
अजुन एक उदाहरण. श्री हिटलर यांनी जनरल एरीक हॉंपनेर यांना १९४२ मध्ये सैन्यामध्ये काढुन टाकले, त्यांची पेन्शनचा हक्क बंद केला. जनरल एरीक हॉंपनेर यांनी जर्मनीविरोधात खटला भरला; आणि तो जिकंला सुध्दा. कोर्टाने श्री हिटलर यांचा निर्णय श्री हिटलर यांच्या राज्यात बदलला.
In January 1942, Hoepner requested permission from Kluge, the new commander of Army Group Centre, to withdraw his over-extended forces. Kluge advised him that he would discuss the matter with Hitler and ordered Hoepner to get ready. Assuming that Hitler's permission was on the way and not wanting to risk the matter any longer, Hoepner ordered his troops to withdraw on 8 January 1942. Afraid of what Hitler might think, Kluge immediately reported Hoepner, causing Hitler's fury. Hoepner was dismissed from the Wehrmacht on the same day.[42] Hitler directed that Hoepner be deprived of his pension and denied the right to wear his uniform and medals, contravening the law and Wehrmacht regulations.[43] Hoepner filed a lawsuit against the Reich to reclaim his pension. Judges at the time could not be dismissed, even by Hitler, and Hoepner won his case.[44] https://en.wikipedia.org/wiki/Erich_Hoepner#CITEREFKershaw2009

Trump 27/10/2023 - 14:01
श्री हिटलर यांचे विरोधात लढणारे लोकही तितकेच वंशद्वेष्टे होते, अर्थात त्याचे बळी हे अगोरे असल्यामुळे त्यांचे गुन्हे बहुसंख्य वैचारीक गुलामांना स्वीकारार्ह आहेत.
श्री हॅरी ट्रुमन, अमेरीकेचे युध्दकालीन राष्ट्राध्यक्ष.
I think one man is just as good as another so long as he's honest and decent and not a nigger or a Chinaman. Uncle Wills says that the Lord made a white man from dust, a nigger from mud, and then threw what was left and it came down a Chinaman. He does hate Chinese and Japs. So do I. It is race prejudice I guess. But I am strongly of the opinion that negroes ought to be in Arica, yellow men in Asia, and white men in Europe and America. https://www.trumanlibrary.gov/library/truman-papers/correspondence-harry-s-truman-bess-wallace-1910-1919/june-22-1911

रामचंद्र 17/10/2023 - 19:29
ख्रिश्चनांच्या आत्यंतिक द्वेषामुळे वेळोवेळी ज्यूंना राहता देश सोडून स्थलांतर करावे लागले असेच वाचायला मिळते. अगदी शेक्सपिअरच्या मर्चंट ऑफ व्हेनिसमधलंही खलपात्र हे ज्यूच आहे. आणि सावकारी करणाऱ्या अथवा धनिक पण अल्पसंख्य वर्गाबद्दल लोकभावना ही सर्वसाधारणपणे नकारात्मकच असते. खुद्द अमेरिकेतही अगदी दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी ज्यूंबद्दल कशी भावना होती याबद्दलचा किस्सा अभिनेता कर्क डग्लसच्या आठवणींत वाचायला मिळतो. पूर्व युरोप आणि रशियातही त्यांची स्थिती काही बरी नव्हतीच. आज अमेरिका इस्राईलच्या पाठीशी आहे याचं कारण तिथल्या ज्यूंची (मुख्यतः आर्थिक आणि राजकीय) ताकद आणि एकजूट. स्वकष्टाने प्राप्त केलेली जबरदस्त क्षमता आणि जशास तसे या धोरणाचा पुरेपूर अवलंब यामुळे तिथल्या त्यातल्या त्यात मवाळ मताच्या लोकांना तिथले जहाल लोक थेट वर पोहोचवतात त्यामुळे सतत युद्धाच्या तयारीत राहण्याशिवाय त्यांना दुसरा पर्याय नाही. आणि आपलंही काही (बरंच!) चुकलं आहे हे मानण्याची दोन्ही बाजूंची तयारी नाही.

Trump 15/10/2023 - 00:16
नाझींचा ज्यू द्वेष / विरोधामागे धार्मीक पेक्षा राजकीय उद्देश होता ह्याच्याशी काही प्रमाणात सहमत आहे, आणि त्याची प्रेरणा हिटलरने अन्य युरोपियन देशांकडूनच घेतली होती. काहीही असले तरी नाझींनी केलेल्या अमानुष ज्यू हत्याकांडाचे समर्थन कोणीच करू शकत नाही, पण त्याआधी आपण केलेली पापकर्म झाकण्यासाठी नाझींनी केलेल्या 'होलोकॉस्ट' चा पुढे दोस्तराष्ट्रांनी (विशेषतः ब्रिटनने) इतका गवगवा केला की त्याआधी संपूर्ण युरोपात घडलेल्या अशा ज्यू द्वेषाच्या / हत्याकांडाच्या घटना लोकांच्या विस्मृतीत गेल्या आणि त्यातून 'नाझी = ज्यू द्वेष', ' हिटलर = ज्यूंचा एकमेव कर्दनकाळ' अशी समीकरणेच लोकांच्या मनावर ठसवली गेली.
श्री हिटलर यांना व्यकिशः रिलिजनबरोबर काही देणे घेणे नव्हते. त्यांनी युरोपियन लोकांमध्ये असलेल्या ज्युद्वेषाचा राजकीय पोळी भाजण्यासाठी वापर करुन घेतला. श्री हिटलर यांना फार तर सेक्युलर हुमॅनिस्ट असे म्हणता येतील. ज्युद्वेष हे युरोपियन समाजाचे अंग आहे, फक्त श्री हिटलर यांनी त्याच्यावर फुंकर घातली. पोलंड, फ्रान्स, पुर्व युरोप मधील नाझी पक्षाबरोबर काही संबध नसलेले लोक ज्युंच्या छळाला जबाबदार होते.

टर्मीनेटर 13/10/2023 - 16:07
"या निमित्ताने मी अनेकवेळा उगाळलेला"
कोणाला पटो किंवा न पटो, पण तुमचा सिद्धांत वाईट नक्कीच नाहीये आणि भले तो प्रॅक्टिकल नसला तरी "दिल को बहलाने को ये ख्याल अच्छा है..." 😀
पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले
वरील वाक्यातील ठळक केलेल्या मजकुराशी संपुर्णपणे सहमत आहे. त्यांच्या ह्या 'बिझनेस फर्स्ट' विषयी मागे परदेशात ऐकलेली (भारतातील २६/११ हल्ल्याशी संबधीत) एक कहाणी आहे, ती नंतर फुरसत मध्ये टंकतो. अनेक लोकांच्या ती पचनी पडणे अवघड असले तरी मनोमन विचार करायला लावणारी नक्की आहे!
पण अमेरीकनांनी त्या फटीत जास्त काड्या सारल्या असे म्हटले तर वावगे ठरु नये.
अर्थातच, ह्यात वावगे काहीच नाही! त्यांच्या तेलाच्या राजकारणातुन त्यांनी मध्यपुर्वेचे अतोनात नुकसान केले आहे हे जगजाहिर आहे. मध्यंतरी अपघाताने कुठल्यातरी न्युज पोर्टलवर एका माजी वरिष्ठ सी.आय.ए. अधिकाऱ्याची मुलाखत बघितली होती त्यात त्याने सांगितलेली एक गोष्ट चांगलीच लक्षात राहिली आहे. तो म्हणाला होता "मध्यपुर्वेतीलच नाही तर जगातील एकही दहशतवादी संघटना अशी नाहीये कि जीचा वापर सी.आय.ए. ने पैसा पुरवुन किंवा हत्यारे पुरवुन कुठे ना कुठे केला नाही!"

धर्मराजमुटके 13/10/2023 - 23:26
पण तुमचा सिद्धांत वाईट नक्कीच नाहीये आणि भले तो प्रॅक्टिकल नसला तरी
सिद्धांत प्रॅक्टीकल आहेच पण जगातील बरेच लोक प्रॅक्टीकल विचार न करता भावनातिरेकाने विचार करतात हेच खरे. सिद्धांत तपासून पाहायचा तर जगातील ज्यूंची एकूण लोकसंख्या कोणत्या देशात जास्त आहे याचा अभ्यास करावा लागेल. आता याचे एकदम सोपे उत्तर म्हणजे "इस्त्रायल'. मात्र जगातील एकूण ज्यूं पैकी (४५-४७ %) इस्त्रायल मधे राहतात तर साधारण तेवढेच (४५-४७%) अमेरीकेत राहतात. कॅनडा, फ्रान्सच्या जवळपास २ ते २% लोकसंख्या ज्यूं ची आहे तर इंग्लंड आणि जर्मनीमधे साधारण २% ते १.७५% टक्याच्या आसपास आहे. जर ४०-४५% टक्के ज्यू इस्त्रायल ऐवजी अमेरीकेत राहत असेल तर पवित्र भूमीतच युद्धछायेत रहावे की इतर ठिकाणी सुखाने राहून आपापल्या धर्माची उपासना करावी यापैकी काय जास्त प्रॅक्टीकल आहे हे ठरविणे सोपे आहे. ख्रिश्चन काही कमी धर्मांध आहेत असे नाही पण त्यांच्या चुकांना विरोध करणारे धर्मबंधू त्यांच्यात शेकड्याने / हजारोने / लाखोने सापडतील मात्र मुस्लिम धर्माबद्दल तसे म्हणता येत नाही. तिथे आपले धर्मांध बांधव चूकताहेत हे कदाचित काहिंना माहित असेल देखील पण त्याचा विरोध करणारे पुढे येत नाहीत. “A known devil is better than an unknown angel” अशी एक म्हण आहे तिला अनुसरुन ज्युंना नवीन शत्रुपेक्षा जुने शत्रू परवडले असते असा विचार करणे नक्कीच प्रॅक्टीकल आहे. असो. माझ्याच प्रतिसादांचे समर्थन करण्यासाठी कळफलक बडविण्याचा मला कंटाळा येतो.

अमरेंद्र बाहुबली 13/10/2023 - 23:55
पवित्र भूमीतच युद्धछायेत रहावे की इतर ठिकाणी सुखाने राहून आपापल्या धर्माची उपासना करावी यापैकी काय जास्त प्रॅक्टीकल आहे हे ठरविणे सोपे आहे.धर्मराजसाहेब, तुमच्या मते पवित्र शहर, पवित्र भूमी सोडून जिवाचा भितीने ज्यूंनी अमेरीका वगैरे सुरक्षीत स्थळ गाठावं. माझ्या मते ज्यू इतके बुळचट नाहीत आणी राहूही नये. आपल्या मायभूमीसाठी सर्वस्व पणाला लावून त्यांनी लढायला हवे. पवित्र भूमी नाहीतरी त्यांनी लढून जिंकलीच आहे. थोडा दमदार मारा करून गाझा नी वेस्टबॅंक संपवावी. नंतर जोर्डन सिरीया लेबनाॅन अति करू लागले तर आजिबात दयामाया न दाखवता त्यांनाही ७२ हुरांकडे स्पीडपोस्टाने पाठवावे. आपल्या धर्मासाठी लढावे हा जास्त प्रॅक्टीकल विचार आहे.

Trump 14/10/2023 - 17:08
थोडा दमदार मारा करून गाझा नी वेस्टबॅंक संपवावी. नंतर जोर्डन सिरीया लेबनाॅन अति करू लागले तर आजिबात दयामाया न दाखवता त्यांनाही ७२ हुरांकडे स्पीडपोस्टाने पाठवावे.
तुमच्या सारख्या पुरोगामीकडुन ही अपेक्षा नव्हती.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:16
>>>आपल्या धर्मासाठी लढावे हा जास्त प्रॅक्टीकल विचार आहे. अखेर पुरोगामित्वाचा बुरखा फाटलाच म्हणायचा ! मजा आहे... चालू द्या!

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:18
बुरखा? कधी घातला? कुणी? कसा फाटला? धर्मासाठी लढावं, नी धर्माच्या नावाखाली तुंबडी भरनार्यांशी जास्त लढावे.

Trump 14/10/2023 - 17:03
पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले
ज्यु लोकांवर पैश्याचे लोभी असल्याचा आरोप खुप जुना आहे.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 17:42
मी पुरोगामी व सनातनी दोन्हीही नाही. ज्या वेळी जे योग्य त्याची बाजू घेतो. पण सनातनींचा पुरोगामी द्वेष ऊफाळून येत असेल तर त्याना सत्य दाखवून देतो.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:17
>>>सनातनींचा पुरोगामी द्वेष ऊफाळून येत असेल तर त्याना सत्य दाखवून देतो. आणि पुरोगाम्यांचा सनातनी द्वेष उफाळून आला की मुग गिळून गप्प बसता !! मजा आहे... चालु द्या !!!

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:24
पुरोगाम्यांचे पोइंट्स वॅलीड असतात. सनातनींसारखे आम्हीच ग्रेट असं पोथी पुरानांचे दाखले देत पुरोगामी फिरत नाहीत.

अहिरावण 14/10/2023 - 19:30
अनेक पुरोगाम्यांकडे कोणतेही पॉईंट नसतात. त्यांना त्यांची मळमळ फक्त काढायची असते. दा़खले पोथीपुरानांचे देत नाही.. मार्क्सचे देत असतात. बाकी पुरोगामी पणा म्ह़णजे काय आहे हे एका पुरोगाम्याने दाखवून दिले आहे.. आयुष्यभर पोथीपुरानांवर टीका केली आणि पोराची मुंज लावली. सत्यनारायणाच्या पूजा घातल्या. :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 19:45
अनेक पुरोगाम्यांकडे कोणतेही पॉईंट नसतात. पोइंट नसते तर एवढ्या सुधारणा झाल्या असत्या का? सनातनींना सळो की पळो करून सोडले असते का? चळवळ एवढी फोफावली असती का? भारताला हिंदू तालिबान बणन्या पासून वाचवले असते का? त्यांना त्यांची मळमळ फक्त काढायची असते. असं फक्त सनातनींना वाटतं. समाजाला माहीतीय की पुरोगामींनी काय केलंय ते. काहींच्या पोटावर लाथ पडल्याने ते पुरोगाम्यांच्या समाजसेवेला मळमळ म्हणतात. दा़खले पोथीपुरानांचे देत नाही.. मार्क्सचे देत असतात. पोथीपुरानांत दाखले देण्यासारखं काहीही नाही.दाखले फकित सनातनी देतात. बाकी पुरोगामी पणा म्ह़णजे काय आहे हे एका पुरोगाम्याने दाखवून दिले आहे.. आयुष्यभर पोथीपुरानांवर टीका केली आणि पोराची मुंज लावली. सत्यनारायणाच्या पूजा घातल्या. :) पुरोगाम्याने वयक्तिक काय करावे तो त्याचा प्रश्न. मुंज लावल्याने किंवा सत्यनारायण घातल्याने समाजाला त्रास होत नाही ना?

अहिरावण 14/10/2023 - 19:49
>>> पोइंट नसते तर एवढ्या सुधारणा झाल्या असत्या का? अच्छा सगळे क्रेडीत पुरोगाम्यांचे का? बर बर >>सनातनींना सळो की पळो करून सोडले असते का? >>>चळवळ एवढी फोफावली असती का? >>>भारताला हिंदू तालिबान बणन्या पासून वाचवले असते का? हिंदू तालीबान ? अक्कल गहाण आहे का तुमची? असेल असेल अनेक पुरोगाम्यांची असते हे आम्ही स्वत: पाहिले आहे >>काहींच्या पोटावर लाथ पडल्याने ते पुरोगाम्यांच्या समाजसेवेला मळमळ म्हणतात. काहींच्या ना? मग सगळे सनातनी का पुरोगाम्यंना डिवचतात? >>मुंज लावल्याने किंवा सत्यनारायण घातल्याने समाजाला त्रास होत नाही ना? हेच सनातन्याने विचारले तर??

अहिरावण 14/10/2023 - 19:51
ओ एक काम करा... ते हमास आणि इस्त्रायल राहिलं बाजुला... आपलंच नेहमीचं सुरु झालं. वेगळा धागा काढा. तिथे हाणामारी करु... इथे सध्या इस्त्रायलला पाठींबा देऊ

मुक्त विहारि 14/10/2023 - 20:40
मान्य..... ------- ज्यू धर्मीयांना, असे म्हणायचे आहे का? कारण, इस्रायल म्हणजेच ज्यू , आणि पाकिस्तान म्हणजेच मुस्लिम, अशी माझी विचारसरणी आहे . पाकिस्तानला, इतर धर्मीय मान्य नाहीत....

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:02
ओ एक काम करा... ते हमास आणि इस्त्रायल राहिलं बाजुला... आपलंच नेहमीचं सुरु झालं. वेगळा धागा काढा. तिथे हाणामारी करु... इथे सध्या इस्त्रायलला पाठींबा देऊ आमचा पाठिंबा आधीच देऊन झालाय, आम्ही तर सांगत आहोत की पॅलेस्टाईन बेचिराख करावा. गाझापट्टीवर गाढवाचा नांगर फिरवून स्वराज्यात (इस्राइलच्या) सामील करावी. एकेक हमासी वेचून वेचून ठाक मारावा. फक्त इथे जे हमासशी काहीबाही संबंधं जडून पुरोगाम्यांना बदनाम करायचे सनातनींचे प्रयत्न आहेत ते प्रयत्न हाणून पाडतोय.

कॉमी 14/10/2023 - 21:07
पन्नास लाख लोकांना बेघर करून मारण्याची भाषा करताय आणि स्वताला पुरोगामी समजताय... तुम्ही पण सनातनी लोकांच्यात बसले तर सुत जुळेल.

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:19
तेच म्हटवं काॅमींनी अजून बाजू कशी घेतली नाही “त्यांची.” काॅमी साहेब, त्या पन्नास लाखांमूळे इस्राईलचा एकही माणूस मरत असेल तर पन्नासलाखच काय एक कोटी मारावेत इस्राइलने. बाकी तुम्ही हमास वाल्यांसोबत कींवा जिहादींसोबत बसल्यास चांगले सूत जुळेल. (तसे जुळलेही असावे म्हणा. )

कॉमी 14/10/2023 - 21:22
तुमच्याकडून ह्यापेक्षा जास्त अपेक्षा नाहीच आहे. बालवडीतल्या मुलासारखी समज आहे तुमची. तोंड दिले आहे त्यामुळे मत द्यायला का जाते होय की नाही ? :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:25
पळ काढायचा चांगला मार्ग शोधलात. इस्राइलची बाजू घेणार्यांची बुध्दी बालवाडी सारखी असते नी अतिरेक्यांची बाजू घेणार्यांची ग्रॅज्यएटची असावी. हो की नाही ग्रॅज्यूएट काॅमी सर? :)

कॉमी 14/10/2023 - 21:28
छे छे गैरसमज झाला बाहुबली साहेब. मी इस्त्राईल समर्थकांच्या बुद्धीबाबत नाही बोललो. तुमच्या बुद्धी बद्दल स्पेसिफिकली बोलत होतो. गैरसमज नसावा :)

अमरेंद्र बाहुबली 14/10/2023 - 21:32
असो. तुम्ही कितीही काहीही कुणालाही बोला. इस्राईल काही सूट्टी देत नाही गाझाला. तुमच्या दुखात मी सहभागी नाही हे आधीच सांगून ठेवतो. :)

Trump 15/10/2023 - 23:29
पॅलेस्टीनी जनतेचीही काही बाजू आहे (दहशतवाद्यांची नव्हे) हे भारतीय जनतेला तर अजिबातच समजत नाही. इस्त्रायलच्या सामरीक प्रगतीवर भारतीय फार खूश असतात आणि ते इस्त्रायलवर मनापासून (भाबडे) प्रेम करतात (पण काही इस्त्रायलींचा जवळुन अनुभव घेतलाय त्यामुळे बिझनेस फस्ट याव्यतिरीक्त त्यांच्या भारत प्रेमाला फारसा अर्थ नाही हे समजले). जगभरातल्या मुस्लीमांचे पहिले प्रेम इस्लाम आणि जगभरातल्या ज्यूंचे पहिले प्रेम इस्त्रायल असते).
+१ काही लोकांना इतरांसाठी शीरा विनाकारण ताणायला आवडतात, भले समोरचा माणुस काहीही किंमत देतो नसो.

कर्नलतपस्वी 12/10/2023 - 22:21
तुमचा प्रतिसाद म्हणजे साध्या सोप्या भाषेतील प्रतिसाद थोडक्यात व सटिक वाटला. टर्मिनेटर भौ नी सुद्धा सोप्या शब्दात सद्यस्थितीचा आढावा घेतला आहे. माझ्या मते IMEC वर फारसा परीणाम होईल असे वाटत नाही कारण हे धर्मयुद्ध बरेच वर्षापासून चालू आहे व चालू रहाणार आहे.

अथांग आकाश 15/10/2023 - 21:58
+१ अभ्यासपूर्ण लेख! प्रतिसादांतुन पण चांगली माहिती मिळत आहे!! imecच्या माहितीची प्रतिक्षा करतोय!!!

७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी स्थानिक वेळेनुसार पहाटे साडे सहाच्या सुमारास 'हमास' (Hamas) ह्या पॅलेस्टाईन मधील 'सत्ताधारी' दहशतवादी संघटनेने गाझा पट्टीतून (Gaza Strip) अवघ्या वीस मिनिटांत सुमारे ४ ते ५ हजार रॉकेट्स डागून इस्रायलवर हल्ला केला.

अर्थकारण
लेख
माहिती

हांगचौमध्ये आपलं स्वागत!

पराग१२२६३ ·

कर्नलतपस्वी 22/09/2023 - 15:52
विवेक देशपांडे,औरंगाबाद यांची या खेळासाठी पंच म्हणून नेमणूक झाली आहे.तो स्वता: अंतर राष्ट्रीय खेळाडू आहे. माझ्या मेव्हण्याचा मुलगा. वयाच्या चार वर्षांपासून खेळत आहे. आई वडिलांकडून सतत प्रोत्साहन मिळत गेले.

वामन देशमुख 23/09/2023 - 17:20
तुमचे वेगळ्या विषयांवरचे लेख नेहमीच आवडतात. आशियाई स्पर्धा खेळाडू चाहते व प्रेक्षक यांना शुभेच्छा. --- यासंदर्भातील ही बातमी वाचण्यात आली. चीनने अरुणाचलमधील 3 खेळाडूंना हँगझोऊ येथे आशियाई खेळांसाठी प्रवेश नाकारल्याने भारताने तीव्र निषेध नोंदवला, क्रीडामंत्र्यांनी भेट रद्द केली

कर्नलतपस्वी 22/09/2023 - 15:52
विवेक देशपांडे,औरंगाबाद यांची या खेळासाठी पंच म्हणून नेमणूक झाली आहे.तो स्वता: अंतर राष्ट्रीय खेळाडू आहे. माझ्या मेव्हण्याचा मुलगा. वयाच्या चार वर्षांपासून खेळत आहे. आई वडिलांकडून सतत प्रोत्साहन मिळत गेले.

वामन देशमुख 23/09/2023 - 17:20
तुमचे वेगळ्या विषयांवरचे लेख नेहमीच आवडतात. आशियाई स्पर्धा खेळाडू चाहते व प्रेक्षक यांना शुभेच्छा. --- यासंदर्भातील ही बातमी वाचण्यात आली. चीनने अरुणाचलमधील 3 खेळाडूंना हँगझोऊ येथे आशियाई खेळांसाठी प्रवेश नाकारल्याने भारताने तीव्र निषेध नोंदवला, क्रीडामंत्र्यांनी भेट रद्द केली
Team India हांगचौ आशियाई क्रीडा स्पर्धांसाठी रवाना झालेलं भारतीय क्रीडापटूंचं पहिलं पथक कोरोनामुळं एक वर्ष लांबणीवर पडलेल्या 19व्या आशियाई क्रीडा स्पर्धा 23 सप्टेंबरपासून 8 ऑक्टोबरपर्यंत चीनमधल्या हांगझाऊमध्ये (चिनी भाषेतील उच्चार - हांगचौ) पार पडत आहेत.
मांडणी
वावर
क्रीडा
प्रकटन
लेख
बातमी
माहिती
विरंगुळा

२४० वर्षांचं परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय

पराग१२२६३ ·

पराग१२२६३ 14/09/2023 - 15:34
प्राचीन काळापासून भारतातील राज्यांचे परकीय राज्यांशी व्यवहार होत होते. शिवाजी महाराजांच्या काळात अष्टप्रधान मंडळात सुमंताकडे परराज्य व्यवहाराची जबाबदारी असे. पण आजच्या आपल्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाचं मूळ ईस्ट इंडिया कंपनीच्या परराष्ट्र मंत्रालयात मानलं जातं.

अहिरावण 15/09/2023 - 10:31
चुकीची मान्यता आहे ती. ज्या गोष्टींचे ब्रिटीशांना क्रेडीट द्यायचे ते जरुर देऊ पण हे चुकीचे क्रेडीट आहे. सुधारणा आवश्यक आहे.

विजुभाऊ 14/09/2023 - 19:52
वेगळ्या पारराष्ट्र मंत्रालयाची संकल्पना कौटिल्याने मांडलेली होती. शिवाजी महाराजांच्या अष्ट्प्रधानांधे परराष्ट्र व्यवहारासंबंधी वेगळा प्रधान होता. संभाजी महाराजानी राजव्यवहारकोष तयार करून घेतला होता. दुर्दैवाने आपल्या इतिहासात ब्रिटिशांनी राजव्यवहार आणला असेच शिकवले जाते. मुघलांना व्यवहार म्हणजे लुलूट आणि दगाबाजी हेच माहीत होते. खरेतर त्यांच्या इतके विषेशतः औरंग्या इतके भारताचे नुकसान इतर कोणत्याही लुटारूने केले नाही.

कर्नलतपस्वी 14/09/2023 - 16:16
सातवाहन कालापासून किंबहुना आगोदर पासूनच परराष्ट्र व्यवहार चालू होते. तेर ते तगर या पुस्तकात धाराशिव व रोम यांचे संबंध होते असे वाचल्याचे आठवतेय.

पराग१२२६३ 14/09/2023 - 15:34
प्राचीन काळापासून भारतातील राज्यांचे परकीय राज्यांशी व्यवहार होत होते. शिवाजी महाराजांच्या काळात अष्टप्रधान मंडळात सुमंताकडे परराज्य व्यवहाराची जबाबदारी असे. पण आजच्या आपल्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाचं मूळ ईस्ट इंडिया कंपनीच्या परराष्ट्र मंत्रालयात मानलं जातं.

अहिरावण 15/09/2023 - 10:31
चुकीची मान्यता आहे ती. ज्या गोष्टींचे ब्रिटीशांना क्रेडीट द्यायचे ते जरुर देऊ पण हे चुकीचे क्रेडीट आहे. सुधारणा आवश्यक आहे.

विजुभाऊ 14/09/2023 - 19:52
वेगळ्या पारराष्ट्र मंत्रालयाची संकल्पना कौटिल्याने मांडलेली होती. शिवाजी महाराजांच्या अष्ट्प्रधानांधे परराष्ट्र व्यवहारासंबंधी वेगळा प्रधान होता. संभाजी महाराजानी राजव्यवहारकोष तयार करून घेतला होता. दुर्दैवाने आपल्या इतिहासात ब्रिटिशांनी राजव्यवहार आणला असेच शिकवले जाते. मुघलांना व्यवहार म्हणजे लुलूट आणि दगाबाजी हेच माहीत होते. खरेतर त्यांच्या इतके विषेशतः औरंग्या इतके भारताचे नुकसान इतर कोणत्याही लुटारूने केले नाही.

कर्नलतपस्वी 14/09/2023 - 16:16
सातवाहन कालापासून किंबहुना आगोदर पासूनच परराष्ट्र व्यवहार चालू होते. तेर ते तगर या पुस्तकात धाराशिव व रोम यांचे संबंध होते असे वाचल्याचे आठवतेय.
भारताचा बहुतांश प्रदेश ब्रिटिशांच्या अधिपत्त्याखाली आल्यावर ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला भारतात असलेल्या अन्य युरोपीय वसाहती आणि भारतीय संस्थानांबरोबरचा व्यवहार पाहण्यासाठी स्वतंत्र विभागाची गरज भासू लागली. तत्कालीन गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टिंग्जच्या कार्यकाळात कंपनीच्या कोलकत्यातील Board of Directors ने परवानगी दिल्यावर 13 सप्टेंबर 1783 ला कंपनीचा भारतीय परराष्ट्र विभाग स्थापन झाला. भारताच्या सध्याच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाचं (Ministry of External Affairs) ते मूळ मानलं जातं.
धोरण
इतिहास
राजकारण
समीक्षा
लेख
बातमी
माहिती
विरंगुळा

।। 'हिंग' पुराण - अध्याय तिसरा ।। (अंतिम)

टर्मीनेटर ·

अथांग आकाश 06/08/2023 - 13:22
खूप सुरेख झालंय हिंग पुराण! सर्व भागांची सुरवात जाहिरात किंवा सिनेमातील दृश्याने करण्याची कल्पना आवडली!! तीनही माहितीपूर्ण भाग वाचताना कुठे कंटाळा नाही आला आणि हिंग इतके गुणी असेल याची कल्पनापण कधी केली नव्हती!!!
अथक प्रयत्न करणाऱ्या भारतीय शास्त्रज्ञांची आणि त्यांना तेवढ्याच तोलामोलाची साथ देणाऱ्या शेतकरी बांधवांची मेहनत लवकरच फळाला येऊन ह्या प्रयोगाला घवघवीत यश मिळो अशी ईश्वरचरणी प्रार्थना
+१ त्यांची मेहनत लवकरच फळाला येवो! -

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:26
कर्नलतपस्वी | कंजूस | आंद्रे वडापाव | अथांग आकाश प्रतिसादांसाठी आपल्या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार 🙏 @ अथांग आकाश विषयाशी निगडीत GIF इमेजेस शोधुन काढण्याचे तुमचे कसब कौतुकास्पद आहे!

धर्मराजमुटके 06/08/2023 - 16:16
पुर्ण लेखमाला वाचली. लेखमाला अतिशय सुरेख झाली आहे. आपल्या मेहनतीच्या बळावर आम्हाला विनासायास अनमोल माहिती मिळते आहे त्याबद्द्ल आपले आभार !

सौंदाळा 06/08/2023 - 22:55
दंडवत स्वीकारा. ही लेखमाला लिहिणे म्हणजे सेमिनार साठी एखादा विषय घेऊन पेपर लिहायचो त्याची आठवण झाली. प्रत्येक ठिकाणी तुम्ही घेतलेले परिश्रम जाणवले. हिंगाबद्दल एवढी माहिती असेल आणि ती इतक्या रंजकपणे लिहिता येईल असे वाटले नव्हते. पुरातन काळ, संदर्भ, वेगवेगळे देश, उत्पादन प्रक्रिया, जाहिराती, संशोधन, स्वदेशी लागवड इतके वेगवेगळे टप्पे!! जबरदस्त 'मेकिंग ऑफ हिंगपुराण - बाय टर्मिनेटर' असा पण एक लेख किंवा सविस्तर प्रतिसाद आलाच पाहिजे.

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:35
@ धर्मराजमुटके | सौंदाळा प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ सौंदाळा,
सेमिनार साठी एखादा विषय घेऊन पेपर लिहायचो त्याची आठवण झाली.
हा देखील तसाच काहिसा प्रकार आहे 😀 'मेकिंग ऑफ हिंगपुराण' मध्ये लिहिण्यासारखं फार काही नाही, पण मागच्या भागावर दिलेल्या एका प्रतिसादात ह्या पुराणाच्या जन्माचे बिज कशातुन पेरले गेले ते लिहिलंय!

सुबोध खरे 07/08/2023 - 12:09
The scientist said that around 6,000 plants are now also being grown in other high-altitude areas of the state besides Lahaul, including parts of Kinnaur, Chamba and the Janjehli valley in Mandi. IHBT’s director Dr Sanjay Kumar said that India currently imports Hing worth nearly Rs 1,000 crore from Iran, Afghanistan and Uzbekistan. https://indianexpress.com/article/cities/shimla/taking-roots-in-high-hills-of-himachal-the-first-hing-plants-7341792/

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:46
हा पुढचा अपडेट “By now, we have planted F assafoetida over 3.5 ha in Himachal Pradesh (Lahaul and Spiti, Mandi, Kullu, Kinnaur and Chamba districts), Uttarakhand (Chamoli), Ladakh (Ranbirpur, Leh) and Jammu and Kashmir (Kistwar, Doda and Rajouri districts),” says Ashok Kumar, senior scientist at the agro-technology division of IHBT. https://www.downtoearth.org.in/news/agriculture/tantalising-wait-will-india-be-able-to-harvest-its-own-heeng--80577 आता ह्या प्रयोगांची व्याप्ती अजुन वाढवताना 'अरुणाचल प्रदेश' मध्येहि प्रयोगिक लागवड केल्याचे ऐकुन आहे पण त्याला दुजोरा देणारी बातमी वाचायला मिळाली नसल्याने त्याचा उल्लेख नाही केला!

प्रचेतस 07/08/2023 - 12:28
जबरदस्त लेखमाला झाली ही. हिंगाच्या अथपासून इतिपर्यंत सर्व माहिती तपशीलवार समजली. चिमूटभर हिंगाचे विविध देशांमधील उपयोग एकदम भारी. आपल्या देशामध्ये हिंग लागवडीला यश मिळेलच असे वाटते.

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 18:14
आपल्या देशामध्ये हिंग लागवडीला यश मिळेलच असे वाटते.
🙏 येस्स! यश मिळायलाच हवे अशी फार फार इच्छा आहे, पण स्वदेशी हिंग निर्मितीच्या प्रयोगाला सुरुवात झाल्यावर 'द डॉलर बिझनेस' ह्या मासिकने अनेक पिढ्यांपासुन हिंगाच्या आयात, प्रक्रिया आणि विक्रिचा अनुभव असलेल्या काही आघाडिच्या हिंग व्यावसयिकांच्या मुलखती घेतल्या होत्या त्यात त्यांनी व्यक्त केलेली मतेही विचारप्रवर्तक आहेत! त्यांच्या म्हणण्याचा एकत्रीत सारांश असा (स्वैर भाषांतर), "स्वदेशी हिंग निर्मितीचे प्रयोग नक्कीच प्रशंसनीय आहेत पण त्यांची सुरुवात मात्र खुप विलंबाने झाली. भारतात बहुतांश हिंगाची आयात अफगाणिस्तानातुन होते आणि हा देश भुवेष्टीत (Land Locked) असल्याने तिथुन एकतर थेट हवाईमार्गे किंवा इराणच्या बंदरांपर्यंत भुमार्गे आणि तिथुन समुद्रमार्गे त्याची आयात करावी लागत असल्याने वाहतुक खर्च जास्त होतो पर्यायाने हिंगाची किंमतही वाढते. त्यात तिथे राजकिय उलथापालथ, युध्दजन्य, अंतर्गत यादवी सारखी परिस्थिती उद्भवली की पर्यायी मार्गांची निवड करावी लागते त्याचा पुरवठ्यावर विपरीत परिणाम होतो, किमती वाढतात. अशा अनेक कारणांसाठी आम्ही गेल्या काही दशकांपासुन सरकार दरबारी ही मागणी लाउन धरली होती. त्यासाठी काही किरकोळ प्रयत्नही झाले नाही असे नाही, पण ह्या गोष्टीकडे फारसे गांभिर्याने पाहिले गेले नव्हते. २००७ ते २०१६ ह्या दहा आर्थिक वर्षांत भारतात हिंगाची आयात तब्बल ३८४.२६ टक्क्यांनी वाढल्यावर मात्र परिस्थिती बदलली. सध्या सुरु असलेल्या प्रयत्नांचे आम्ही स्वागत करतो आणि ते प्रयत्न यशस्वी होण्याची सदिच्छाही बाळगतो पण 'फेरुला असाफोटीडा' ही रानटी वनस्पती आपल्या इथल्या वातावरणात कितपत टिकाव धरु शकेल आणि प्रयोग यशस्वी झाल्यानंतर प्रत्यक्ष हिंगोत्पादनाला सुरुवात झाल्यावर तयार होणारा हिंग आपल्याकडे सर्वाधीक मागणी असलेल्या 'काबुली सुफैद' ह्या अफगाणी हिंगाच्या दर्जाची बरोबरी करु शकेल कि नाही ह्याविषयी साशंकही आहोत". बघुयात दोन वर्षांनी काय निकाल येतो ते, तो पर्यंत आशावादी रहाणे तेवढे आपल्या हातात आहे!

प्रचेतस 07/08/2023 - 20:20
त्या त्या ठिकाणच्या वातावरणात फरक असतोच तरीही भारतात सर्वच प्रकारचे वातावरण असल्याने हा प्रयोगही यशस्वी होईल असे वाटतेय.

टर्मीनेटर 08/08/2023 - 11:06
"भारतात सर्वच प्रकारचे वातावरण असल्याने हा प्रयोगही यशस्वी होईल असे वाटतेय."
हो, भारताला सर्व प्रकारच्या हवामानाची निसर्गदत्त देणगी लाभली आहे! पण सध्या निसर्ग फारच लहरी स्वभावाचा झाला आहे 😀 ह्या बहुवर्षीय वनस्पतीसाठी पोषक असलेल्या इराणच्या प्रदेशातील हवामानाशी मिळते जुळते हवामान असल्याने प्रथम प्राधान्य देण्यात आलेल्या लाहौल-स्पितीचे उदाहरण बघता निसर्ग आता ह्या प्रयोगात सहभागी झालेल्या शेतकऱ्यांची आणि शास्त्रज्ञांची परीक्षा बघतोय कि काय असे वाटते. लागवडीस सुरुवात झाल्यावर एप्रिल महिन्यात झालेला अवकाळी हिमवर्षाव, जुलै महिन्यात झालेली विक्रमी पावसाची नोंद अशा असामान्य गोष्टी ह्या वनस्पतीला मानवणाऱ्या नाहीत. अर्थात निसर्गाच्या कोपामुळे अनेक रोपे मेली असली तरी त्यामुळे खचून न जाता पुन्हा जिद्दीने नवीन रोपांची लागवड करून त्यातल्या सरासरी साठ टक्के रोपांची समाधानकारक वाढ करण्यात यशस्वी झालेल्या शेतकरी आणि शास्त्रज्ञांचे त्यासाठीच कौतुक वाटते!

Bhakti 07/08/2023 - 22:12
पुढची सुमारे दोन वर्षे 'इन्स्टिट्यूट ऑफ हिमालयन बायोरिसोर्स टेक्नॉलॉजी, पालमपूर' ह्या संस्थेचे संचालक डॉ. संजय कुमार आणि वरिष्ठ वैज्ञानिक डॉ. अशोक कुमार ह्या दोघांच्या अथक परिश्रमांचे फलस्वरूप म्हणून बीजांकुरणाचे प्रमाण शंभरपैकी दोन वरून साठ पर्यंत वाढवण्यात यश मिळाले
प्रचंड बौद्धिक मेहनत _/\_

टर्मीनेटर 08/08/2023 - 11:19
सदर संशोधन कमालीची गोपनीयता पाळून केले जात असल्याने त्याचे तपशील उपलब्ध नाहीत, केवळ चिलिंग आणि हॉर्मोनल ट्रीटमेंट बद्दलचे त्रोटक उल्लेख तेवढे वाचायला मिळाले आहेत त्यामुळे बॉटनी विषयक शून्य शास्त्रीय ज्ञान असलेल्या माझ्यासारख्या वाचकांना 'वनस्पती उती संवर्धनाबद्दल' आणखीन माहिती वाचायला आवडेल. प्रतिसादात ती माहिती देणे शक्य नसल्यास कृपया त्यावर स्वतंत्र लेख लिहावा अशी विनंती 🙏

टर्मीनेटर 09/08/2023 - 11:47
जेब्बात! पुरवणीत सोप्या भाषेत ग्राफ सहित उलगडून सांगितलेल्या शास्त्रीय माहितीसाठी आभार 🙏 पुरवणीची लिंक धाग्यात अपडेटवली आहे 👍

राजेंद्र मेहेंदळे 08/08/2023 - 11:40
प्रथम तुमच्य चिकाटी आणि अभ्यासु वृत्तीला दंडवत _/\_ चिमुटभर हिंगामागे ईतके मोठे पुराण असेल असे कधीच वाटले नव्हते. जरी जालावर सगळी माहिती उपलब्ध असली तरी ती सर्व एकत्रित करणे आणि क्रमवार लावुन रंजकतेने वाचकांसमोर सादर करणे हे एक मोठेच वेळखाउपणाचे काम आहे. ते तुम्ही जिद्दीने पार पाडलेत आणि आम्हाला ही मेजवानी दिलीत त्या बद्दल घन्यवाद!!

श्वेता व्यास 16/08/2023 - 17:15
हिंग पुराण खूपच आवडले. फोडणीतल्या चिमूटभर पदार्थामागे इतका इतिहास असेल असं कधी मनातसुद्धा आलं नाही. हिंग सैंधव मिठाचाच भाऊ असेल असं वाटलं होतं. इतकं अभ्यासपूर्ण लेखनसुद्धा ओघवतं लिहिणं कसं जमतं तुम्हाला, एका बैठकीत तिन्ही अध्याय वाचले.

टर्मीनेटर 20/08/2023 - 11:48
राजेंद्र मेहेंदळे | मदनबाण | रंगीला रतन | ज्ञानोबाचे पैजार | श्वेता व्यास उत्साहवर्धक प्रतिसादांसाठी आपल्या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार 🙏

अथांग आकाश 06/08/2023 - 13:22
खूप सुरेख झालंय हिंग पुराण! सर्व भागांची सुरवात जाहिरात किंवा सिनेमातील दृश्याने करण्याची कल्पना आवडली!! तीनही माहितीपूर्ण भाग वाचताना कुठे कंटाळा नाही आला आणि हिंग इतके गुणी असेल याची कल्पनापण कधी केली नव्हती!!!
अथक प्रयत्न करणाऱ्या भारतीय शास्त्रज्ञांची आणि त्यांना तेवढ्याच तोलामोलाची साथ देणाऱ्या शेतकरी बांधवांची मेहनत लवकरच फळाला येऊन ह्या प्रयोगाला घवघवीत यश मिळो अशी ईश्वरचरणी प्रार्थना
+१ त्यांची मेहनत लवकरच फळाला येवो! -

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:26
कर्नलतपस्वी | कंजूस | आंद्रे वडापाव | अथांग आकाश प्रतिसादांसाठी आपल्या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार 🙏 @ अथांग आकाश विषयाशी निगडीत GIF इमेजेस शोधुन काढण्याचे तुमचे कसब कौतुकास्पद आहे!

धर्मराजमुटके 06/08/2023 - 16:16
पुर्ण लेखमाला वाचली. लेखमाला अतिशय सुरेख झाली आहे. आपल्या मेहनतीच्या बळावर आम्हाला विनासायास अनमोल माहिती मिळते आहे त्याबद्द्ल आपले आभार !

सौंदाळा 06/08/2023 - 22:55
दंडवत स्वीकारा. ही लेखमाला लिहिणे म्हणजे सेमिनार साठी एखादा विषय घेऊन पेपर लिहायचो त्याची आठवण झाली. प्रत्येक ठिकाणी तुम्ही घेतलेले परिश्रम जाणवले. हिंगाबद्दल एवढी माहिती असेल आणि ती इतक्या रंजकपणे लिहिता येईल असे वाटले नव्हते. पुरातन काळ, संदर्भ, वेगवेगळे देश, उत्पादन प्रक्रिया, जाहिराती, संशोधन, स्वदेशी लागवड इतके वेगवेगळे टप्पे!! जबरदस्त 'मेकिंग ऑफ हिंगपुराण - बाय टर्मिनेटर' असा पण एक लेख किंवा सविस्तर प्रतिसाद आलाच पाहिजे.

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:35
@ धर्मराजमुटके | सौंदाळा प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ सौंदाळा,
सेमिनार साठी एखादा विषय घेऊन पेपर लिहायचो त्याची आठवण झाली.
हा देखील तसाच काहिसा प्रकार आहे 😀 'मेकिंग ऑफ हिंगपुराण' मध्ये लिहिण्यासारखं फार काही नाही, पण मागच्या भागावर दिलेल्या एका प्रतिसादात ह्या पुराणाच्या जन्माचे बिज कशातुन पेरले गेले ते लिहिलंय!

सुबोध खरे 07/08/2023 - 12:09
The scientist said that around 6,000 plants are now also being grown in other high-altitude areas of the state besides Lahaul, including parts of Kinnaur, Chamba and the Janjehli valley in Mandi. IHBT’s director Dr Sanjay Kumar said that India currently imports Hing worth nearly Rs 1,000 crore from Iran, Afghanistan and Uzbekistan. https://indianexpress.com/article/cities/shimla/taking-roots-in-high-hills-of-himachal-the-first-hing-plants-7341792/

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 16:46
हा पुढचा अपडेट “By now, we have planted F assafoetida over 3.5 ha in Himachal Pradesh (Lahaul and Spiti, Mandi, Kullu, Kinnaur and Chamba districts), Uttarakhand (Chamoli), Ladakh (Ranbirpur, Leh) and Jammu and Kashmir (Kistwar, Doda and Rajouri districts),” says Ashok Kumar, senior scientist at the agro-technology division of IHBT. https://www.downtoearth.org.in/news/agriculture/tantalising-wait-will-india-be-able-to-harvest-its-own-heeng--80577 आता ह्या प्रयोगांची व्याप्ती अजुन वाढवताना 'अरुणाचल प्रदेश' मध्येहि प्रयोगिक लागवड केल्याचे ऐकुन आहे पण त्याला दुजोरा देणारी बातमी वाचायला मिळाली नसल्याने त्याचा उल्लेख नाही केला!

प्रचेतस 07/08/2023 - 12:28
जबरदस्त लेखमाला झाली ही. हिंगाच्या अथपासून इतिपर्यंत सर्व माहिती तपशीलवार समजली. चिमूटभर हिंगाचे विविध देशांमधील उपयोग एकदम भारी. आपल्या देशामध्ये हिंग लागवडीला यश मिळेलच असे वाटते.

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 18:14
आपल्या देशामध्ये हिंग लागवडीला यश मिळेलच असे वाटते.
🙏 येस्स! यश मिळायलाच हवे अशी फार फार इच्छा आहे, पण स्वदेशी हिंग निर्मितीच्या प्रयोगाला सुरुवात झाल्यावर 'द डॉलर बिझनेस' ह्या मासिकने अनेक पिढ्यांपासुन हिंगाच्या आयात, प्रक्रिया आणि विक्रिचा अनुभव असलेल्या काही आघाडिच्या हिंग व्यावसयिकांच्या मुलखती घेतल्या होत्या त्यात त्यांनी व्यक्त केलेली मतेही विचारप्रवर्तक आहेत! त्यांच्या म्हणण्याचा एकत्रीत सारांश असा (स्वैर भाषांतर), "स्वदेशी हिंग निर्मितीचे प्रयोग नक्कीच प्रशंसनीय आहेत पण त्यांची सुरुवात मात्र खुप विलंबाने झाली. भारतात बहुतांश हिंगाची आयात अफगाणिस्तानातुन होते आणि हा देश भुवेष्टीत (Land Locked) असल्याने तिथुन एकतर थेट हवाईमार्गे किंवा इराणच्या बंदरांपर्यंत भुमार्गे आणि तिथुन समुद्रमार्गे त्याची आयात करावी लागत असल्याने वाहतुक खर्च जास्त होतो पर्यायाने हिंगाची किंमतही वाढते. त्यात तिथे राजकिय उलथापालथ, युध्दजन्य, अंतर्गत यादवी सारखी परिस्थिती उद्भवली की पर्यायी मार्गांची निवड करावी लागते त्याचा पुरवठ्यावर विपरीत परिणाम होतो, किमती वाढतात. अशा अनेक कारणांसाठी आम्ही गेल्या काही दशकांपासुन सरकार दरबारी ही मागणी लाउन धरली होती. त्यासाठी काही किरकोळ प्रयत्नही झाले नाही असे नाही, पण ह्या गोष्टीकडे फारसे गांभिर्याने पाहिले गेले नव्हते. २००७ ते २०१६ ह्या दहा आर्थिक वर्षांत भारतात हिंगाची आयात तब्बल ३८४.२६ टक्क्यांनी वाढल्यावर मात्र परिस्थिती बदलली. सध्या सुरु असलेल्या प्रयत्नांचे आम्ही स्वागत करतो आणि ते प्रयत्न यशस्वी होण्याची सदिच्छाही बाळगतो पण 'फेरुला असाफोटीडा' ही रानटी वनस्पती आपल्या इथल्या वातावरणात कितपत टिकाव धरु शकेल आणि प्रयोग यशस्वी झाल्यानंतर प्रत्यक्ष हिंगोत्पादनाला सुरुवात झाल्यावर तयार होणारा हिंग आपल्याकडे सर्वाधीक मागणी असलेल्या 'काबुली सुफैद' ह्या अफगाणी हिंगाच्या दर्जाची बरोबरी करु शकेल कि नाही ह्याविषयी साशंकही आहोत". बघुयात दोन वर्षांनी काय निकाल येतो ते, तो पर्यंत आशावादी रहाणे तेवढे आपल्या हातात आहे!

प्रचेतस 07/08/2023 - 20:20
त्या त्या ठिकाणच्या वातावरणात फरक असतोच तरीही भारतात सर्वच प्रकारचे वातावरण असल्याने हा प्रयोगही यशस्वी होईल असे वाटतेय.

टर्मीनेटर 08/08/2023 - 11:06
"भारतात सर्वच प्रकारचे वातावरण असल्याने हा प्रयोगही यशस्वी होईल असे वाटतेय."
हो, भारताला सर्व प्रकारच्या हवामानाची निसर्गदत्त देणगी लाभली आहे! पण सध्या निसर्ग फारच लहरी स्वभावाचा झाला आहे 😀 ह्या बहुवर्षीय वनस्पतीसाठी पोषक असलेल्या इराणच्या प्रदेशातील हवामानाशी मिळते जुळते हवामान असल्याने प्रथम प्राधान्य देण्यात आलेल्या लाहौल-स्पितीचे उदाहरण बघता निसर्ग आता ह्या प्रयोगात सहभागी झालेल्या शेतकऱ्यांची आणि शास्त्रज्ञांची परीक्षा बघतोय कि काय असे वाटते. लागवडीस सुरुवात झाल्यावर एप्रिल महिन्यात झालेला अवकाळी हिमवर्षाव, जुलै महिन्यात झालेली विक्रमी पावसाची नोंद अशा असामान्य गोष्टी ह्या वनस्पतीला मानवणाऱ्या नाहीत. अर्थात निसर्गाच्या कोपामुळे अनेक रोपे मेली असली तरी त्यामुळे खचून न जाता पुन्हा जिद्दीने नवीन रोपांची लागवड करून त्यातल्या सरासरी साठ टक्के रोपांची समाधानकारक वाढ करण्यात यशस्वी झालेल्या शेतकरी आणि शास्त्रज्ञांचे त्यासाठीच कौतुक वाटते!

Bhakti 07/08/2023 - 22:12
पुढची सुमारे दोन वर्षे 'इन्स्टिट्यूट ऑफ हिमालयन बायोरिसोर्स टेक्नॉलॉजी, पालमपूर' ह्या संस्थेचे संचालक डॉ. संजय कुमार आणि वरिष्ठ वैज्ञानिक डॉ. अशोक कुमार ह्या दोघांच्या अथक परिश्रमांचे फलस्वरूप म्हणून बीजांकुरणाचे प्रमाण शंभरपैकी दोन वरून साठ पर्यंत वाढवण्यात यश मिळाले
प्रचंड बौद्धिक मेहनत _/\_

टर्मीनेटर 08/08/2023 - 11:19
सदर संशोधन कमालीची गोपनीयता पाळून केले जात असल्याने त्याचे तपशील उपलब्ध नाहीत, केवळ चिलिंग आणि हॉर्मोनल ट्रीटमेंट बद्दलचे त्रोटक उल्लेख तेवढे वाचायला मिळाले आहेत त्यामुळे बॉटनी विषयक शून्य शास्त्रीय ज्ञान असलेल्या माझ्यासारख्या वाचकांना 'वनस्पती उती संवर्धनाबद्दल' आणखीन माहिती वाचायला आवडेल. प्रतिसादात ती माहिती देणे शक्य नसल्यास कृपया त्यावर स्वतंत्र लेख लिहावा अशी विनंती 🙏

टर्मीनेटर 09/08/2023 - 11:47
जेब्बात! पुरवणीत सोप्या भाषेत ग्राफ सहित उलगडून सांगितलेल्या शास्त्रीय माहितीसाठी आभार 🙏 पुरवणीची लिंक धाग्यात अपडेटवली आहे 👍

राजेंद्र मेहेंदळे 08/08/2023 - 11:40
प्रथम तुमच्य चिकाटी आणि अभ्यासु वृत्तीला दंडवत _/\_ चिमुटभर हिंगामागे ईतके मोठे पुराण असेल असे कधीच वाटले नव्हते. जरी जालावर सगळी माहिती उपलब्ध असली तरी ती सर्व एकत्रित करणे आणि क्रमवार लावुन रंजकतेने वाचकांसमोर सादर करणे हे एक मोठेच वेळखाउपणाचे काम आहे. ते तुम्ही जिद्दीने पार पाडलेत आणि आम्हाला ही मेजवानी दिलीत त्या बद्दल घन्यवाद!!

श्वेता व्यास 16/08/2023 - 17:15
हिंग पुराण खूपच आवडले. फोडणीतल्या चिमूटभर पदार्थामागे इतका इतिहास असेल असं कधी मनातसुद्धा आलं नाही. हिंग सैंधव मिठाचाच भाऊ असेल असं वाटलं होतं. इतकं अभ्यासपूर्ण लेखनसुद्धा ओघवतं लिहिणं कसं जमतं तुम्हाला, एका बैठकीत तिन्ही अध्याय वाचले.

टर्मीनेटर 20/08/2023 - 11:48
राजेंद्र मेहेंदळे | मदनबाण | रंगीला रतन | ज्ञानोबाचे पैजार | श्वेता व्यास उत्साहवर्धक प्रतिसादांसाठी आपल्या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार 🙏

"तडका तो सब लगाते हैं... "

मांडणी
औषधोपचार
प्रकटन
लेख
माहिती

।। 'हिंग' पुराण - अध्याय दुसरा ।।

टर्मीनेटर ·

हेमंतकुमार 24/07/2023 - 17:20
उत्तम स्वादिष्ट उत्तरार्ध !
"हॅलो रानी, बेटा, हिंग को हिंग हि केहते हैं इंग्लिश में"
हे झकास !

सौंदाळा 24/07/2023 - 17:47
माहितीने भरगच्च असलेला हा भाग पण आवडला. वाक्यावाक्याला लेख लिहिण्यासाठी घेतलेले परीश्रम जाणवले. अंतिम भागाची वाट बघत आहे.

वामन देशमुख 24/07/2023 - 19:22
टर्मीनेटर भौ, खूप परिश्रम घेऊन लिहिताय हे वाक्यावाक्यांमधून दिसतेच आहे. हिंग पुराण इतकं विस्तृत आहे असं वाटलं नव्हतं. विषयाची विभागणी आवडली. पुभाप्र.

प्रचेतस 24/07/2023 - 19:41
हा भागही आवडला.
इस्लामपूर्व सुमारे हजारेक वर्षे आधीपासून अरबांचे आशिया, आफ्रिका आणि युरोपात प्रचंड मोठे आणि मजबूत व्यापारी नेटवर्क होते.
ह्याबद्दल अशी समजूत होती की हे व्यापारी संघ शुद्ध अरबांचे नसून ज्यू लोकांचे असत व अरबस्तानातील मूळ अरबी लोक फक्त भटके टोळीवाळे होते. अर्थात नंतर अब्बासिद खिलाफतीत अरबांची व्यापारीदृष्ट्या प्रचंड भरभराट झाली. इस्लामपूर्व अरबांच्या इतिहासाबद्दल एखादा लेख अवश्य येऊ द्यात. 'हिंगाचे काही चमत्कारिक उपयोग' आवडले. आपल्याकडील काही स्मृतींमध्येदेखील लसणासारखाच हिंगाचा अन्नपदार्थातला वापरही निशिब्द मानला आहे तो बहुधा त्याच्या उग्र वासामुळेच. अर्थात ११ व्या शतकातील कल्याण चालुक्य सोमेश्वर तिसरा ह्याने रचलेल्या मानसोल्लासात हिंगापासून केलेल्या काही चविष्ट शाकाहारी आणि मांसाहारी अशा दोन्ही प्रकारच्या पाककृतींचा उल्लेख आला आहे.

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 11:55
कुमार१ । सौंदाळा । कर्नलतपस्वी । वामन देशमुख । प्रचेतस प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ प्रचेतस
"हे व्यापारी संघ शुद्ध अरबांचे नसून ज्यू लोकांचे असत"
जगभरात जवळपास सर्वच ठिकाणी 'ज्यू' लोकांचा जो पराकोटीचा द्वेष केला गेला / जातो त्यामागे असलेल्या अनेक कारणांपैकी एक कारण त्यांची "आयत्या बिळावर नागोबा", किंवा "मेहनत करे मुर्गा, अंडा खाये फकीर" अशी वृत्तीही आहे. अरबांचे व्यापारी नेटवर्क ज्यूंचे होते हा समजही त्यांच्याच धादांत खोट्या प्रचारातुन निर्माण झाला असावा. अवांतर: कर्मठपणाच्या बाबतीत अन्य कुठल्याही धर्माला लाजवतील असे त्यांचे विचार होते. युरोप-आशियातील ज्या ज्या देशांत त्यांची लोकसंख्या वाढली आणि त्यांची अर्थशक्ती वाढली व सत्तेत अधिकारपदे मिळाली तिथल्या नागरिकांच्या सामाजिक समस्यांमध्ये वाढ झाली ज्याच्या परिणामी ज्यू द्वेष आणि त्यांच्या हत्याकांडाचे प्रकार घडले. जगभरातील ख्रिश्चन आणि इस्लामी देशांमध्ये त्यांच्यावर झालेल्या अत्याचाराच्या आणि भारतात मात्र त्यांना सौहार्दपूर्ण वागणूक मिळाल्याच्या कहाण्या आपण वाचल्या आहेत. जे बहुतांशी खरेही आहे कारण भारतात त्यांची संख्या कधीच त्रासदायक ठरण्याएवढी वाढली नाही पण पोर्तुगीजव्याप गोव्यात 'गोवा इन्क्विजीशन' अंतर्गत ज्युंनाही अत्याचाराचा सामना करावा लागला होता. ह्या लेखात उल्लेख केलेले 'गार्सिया डी ओर्टा' (Garcia de Orta) हे देखील त्याचे उदाहरण आहेत. अर्थात त्यांच्या हयातीत त्यांना ह्या अत्याचारांची झळ बसली नव्हती पण वरकरणी पोर्तुगीज ख्रिश्चन पण छुप्या पद्धतीने 'ज्यू' धर्माचे पालन करणाऱ्या त्यांच्या बहिणीला ह्या गुन्ह्यासाठी जिवंत जाळण्यात आले होते आणि तिच्या साक्षीतून 'गार्सिया डी ओर्टा' देखील छुपे ज्यू होते असे समजल्यावर प्रतीकात्मक शिक्षा म्हणून त्यांच्या थडग्यातून अवशेष बाहेर काढून ते जाळण्यात आले होते. असो, ज्यू द्वेषा मागची अनेक करणे असली तरी ती सलगरित्या कुठे वाचायला मिळत नाहीत पण तुकड्या तुकड्यांच्या स्वरूपात त्यांचे भरपूर संदर्भ मिळतील.
"अरबस्तानातील मूळ अरबी लोक फक्त भटके टोळीवाळे होते. अर्थात नंतर अब्बासिद खिलाफतीत अरबांची व्यापारीदृष्ट्या प्रचंड भरभराट झाली."
हो, हे भटके टोळीवाले नौकानयनात पारंगत झाल्यावर त्यांच्यासाठी सागरतळातून मोती काढणे आणि आजूबाजूच्या प्रदेशात जाऊन व्यापार करणे अशा नव्या व्यवसायसंधी उपलब्ध झाल्या ज्यात उत्तरोत्तर त्यांनी प्रगती केली. अब्बासिद खिलाफतीत त्यांची सांस्कृतीक आणि व्यापारीदृष्ट्या भरभराट झाली, पण त्याला आफ्रिकेतून अरबांच्या किरकोळ प्रमाणात चालणाऱ्या गुलामांच्या व्यापाराला धर्ममान्यता मिळाल्याने त्यात झालेली प्रचंड वाढ अशी थोडी काळी बाजूही आहे.
आपल्याकडील काही स्मृतींमध्येदेखील लसणासारखाच हिंगाचा अन्नपदार्थातला वापरही निशिब्द मानला आहे तो बहुधा त्याच्या उग्र वासामुळेच.
हे सगळं फार गमतीशीर आहे. काश्मिरी पंडित मांस आणि मासे खातात पण त्यांना कांदा -लसूण मात्र वर्ज्य आहे. बंगाली ब्राह्मणांना मासे खाण्याची अनुमती आहे. कांदा-लसूण वर्ज्य असलेले जैन लोक हिंगाचा वापर करतात पण मला एक प्रश्न पडतो कि कुठलीहि जमिनीखाली उगवणारी वनस्पती, वनस्पतीचा भाग जर त्यांना वर्ज्य आहे तर मग वनस्पतीच्या मुळातून स्रवणारा हिंग त्यांना कसा काय चालत असावा? असो, मानसोल्लासात असलेली हिंगाच्या वापराबद्दलची माहिती माझ्यासाठी नवीन आहे, त्यासाठी पुन्हा एकदा धन्यवाद!

प्रचेतस 26/07/2023 - 12:41
हो, हे ज्यू लोक खूप लोभी असत आणि श्रीमंतही त्यामुळे त्यांच्याविषयी तिरस्कार होताच, शिवाय येशूला सूळावर चढवण्यात ज्यूंचाच सहभाग होता म्हणूनही त्यांच्याविषयी अधिक द्वेष उत्पन्न झाला असावा असेही वाटते. बाकी गोव्यात इतरानांचा काय पण खुद्द एका फ्रेंच क्रिस्तियन डॉक्टरला देखील इन्क्विझिशनने पराकोटीचा त्रास दिला होता याचा विस्तृत वृत्तांत प्रियोळकरांनी त्यांच्या पुस्तकात कथित केला आहे.
वनस्पतीच्या मुळातून स्रवणारा हिंग त्यांना कसा काय चालत असावा?
अहो, खुद्द मलाही हिंग वनस्पतीजन्य आहे हे तुमच्या लेखावरुनच समजले नाहीतर मी देखील हिंग म्हणजे सैंधवासारखाच नैसर्गिक स्फटिक (खडा हिंग पाहून) असेच समजत होतो, तर त्यांना ते कुठून माहित असणार :), पण गंमतीचा भाग सोडा पण कदाचित रुचिवर्धक असल्याने त्यांना हिंग चालत असावा :)

गवि 26/07/2023 - 15:14
अहो, खुद्द मलाही हिंग वनस्पतीजन्य आहे हे तुमच्या लेखावरुनच समजले
सेम हियर. म्हणजे सैंधव टाईप नैसर्गिक स्फटिक असेल असे देखील कधी मनात आले नाही. किंबहुना तसा विचारच केला नाही. कापूर या पदार्था विषयी अशीच समजूत आहे. किंवा काहीच समजूत नाही म्हणा. स्पंज, मेण, सरस*, लाख# हे देखील त्यात ऍड करा. * हा पदार्थ शाळेत हस्तव्यवसाय विषयात शिकवला जात असे. त्याचा वास अत्यंत घाण असे. खळ हादेखील अन्य चिकट पदार्थ. पण तोही घाण वासाचाच. # हा पदार्थ काही पार्सलांवर एका शिक्क्यासहित दिसत असे. वरील दोन्ही गोष्टींवरून आपण किती जुने आणि कालबाह्य झालो हे जाणवते .

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 15:28
😀 स्पंजाचे माहिती नाही ते बघावे लागेल, पण कापुर आणि लाख वनस्पतीजन्य आहेत, मेण मधमाश्यांच्या पोळ्यातुन मिळते आणि सरस जनावरांच्या हाडांपासुन बनते त्यामुळे त्याला फारच घाणेरडा वास येतो एवढंच माहिती आहे!

तुषार काळभोर 26/07/2023 - 16:31
सरसचा एक उपयोग आमच्याकडे नव्वदीच्या दशकात खूप केला जायचा. क्रिकेट खेळताना बॅटचा हँडल तुटला तर सरस वितळवून त्याने तो हॅंडल चिकटवायचा आणि नंतर दोर्‍याने (शक्य असल्यास मांजा) घट्ट गुंडाळायचा. बाकी बॅट तुटायची, पण हा सरसने चिकटवलेला हँडल परत कधी तुटत नसे :) पण सरसचा असा स्रोत असेल असं कधी वाटलं नव्हतं. मला ते खनिज वाटायचं!

आंद्रे वडापाव 26/07/2023 - 16:59
मांजा नव्हे, चांभाराचा दोरा असेल ... कारण दोऱ्याला पहिले सरस लावून, नंतर लगेचच पुढच्या २-३ सेकंदात, त्यावर बारीक वस्त्रगाळ कुटलेल्या काचेची पुड लावल्यावर, "मांजा" तयार होतो. असा मांजा मग काटाकाटी (पतंगाच्या)मध्ये वापरतात . , काही स्कुटरवाल्यांचा जीव गेलाय गळा कापल्या गेल्याने या मांजामुळे ...

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 17:03
बाकी बॅट तुटायची, पण हा सरसने चिकटवलेला हँडल परत कधी तुटत नसे :)
😂 😂 😂 बॅटचे तुटलेले हँडल चिकटवायला आम्ही माझ्या आजोबांकडे असलेले 'अ‍ॅरालडाईट' (Araldite) वापरयचो! सातवी-आठवीत असताना सर्वात भारी मांजा बनवण्याचा प्रयोग करताना आम्ही मीत्र मंडळींनी हार्डवेअरच्या दुकानातुन 'सरसच्या' पट्ट्या आणुन घराजवळच्या मैदानात जाळ पेटवुन वितळवल्या होत्या तेव्हा त्याचा इतका भयंकर वास सुटला होता कि मैदानाच्या आजुबाजुने जाणारे-येणारे लोकं नाकाला रुमाल लाउन जात-येत होते 😀 हा 'दिव्य' मांजा बनवण्यासाठी त्या वितळलेल्या सरसमध्ये मिसळण्यासाठी सोड्याच्या बाटल्या कुटुन त्याची पावडर बनवायला घरातल्या मिक्सरचा वापर केला होता. त्यातुन तयार झालेल्या मांजाने इतरांच्या पतंग तर गुल व्हायच्याच, पण आमची बोटेही कापयची. अर्थात ती काचेची पावडर बनवण्याच्या खटाटोपात मिक्सरच्या भांड्यच्या ब्लेड्सची पार दुरावस्था झाल्यामुळे आईचा अभुतपुर्व असा मारही खाल्ला होता 😂

कंजूस 24/07/2023 - 20:22
हभप हिंगभप पुराण आवडत आहे. विशेष लेख असूनही दिवाळी अंकासाठी दाबून न ठेवता लगेच आषाढ श्रावणातच आणल्याबद्दल धन्यवाद. पावसाळ्यात हिंग लावून ताक पिणे हितकर. कल्याण चालुक्याची गोष्टही प्रचेतसनी सांगितली.

Bhakti 24/07/2023 - 21:16
मस्त मस्त मस्त! तीनही भाग प्रिंट काढून निवांत परत वाचणार आहे.प्रबंध छापला तर रेफरेन्समध्ये सैंधव मीठ आणि माझं नाव द्या बरं का :)

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 12:12
कंजूस । मुक्त विहारि । भक्ती प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ कंजूस, कंकाका तुमची ३ भाग होतील ही भविष्यवाणी खरी ठरली हो 😀 एकाचे फारतर दोन होतील असा माझा प्राथमीक अंदाज होता, पण तुम्ही म्हंटल्याप्रमाणे ३ भाग झालेच! @ भक्ती
प्रबंध छापला तर रेफरेन्समध्ये सैंधव मीठ आणि माझं नाव द्या बरं का :)
हो, तुमचे आणि प्रचेतस असे दोघांचे नाव देइन हो 😂

चांदणे संदीप 25/07/2023 - 19:06
हा लेखही प्रचंड आवडला. तुमच्या आवडत्या विषयांची यादी नावडत्या विषयांपेक्षा कमी असावी कदाचित. हिंगासारख्या विषयावरही वाचन्/अभ्यास करून लगेच ते अशा पद्धतीने लिहून काढणे की ते लेखन अनेकांच्या पसंतीस उतरेल ही नक्कीच खायची गोष्ट नव्हे! तुमच्या लेखणीस असेच उत्तरोत्तर बळ मिळो ही सदिच्छा! सं - दी - प

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 12:28
विवेकपटाईत । आंद्रे वडापाव । शलभ । चांदणे संदीप प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चांदणे संदीप
"हिंगासारख्या विषयावरही वाचन्/अभ्यास करून लगेच ते अशा पद्धतीने लिहून काढणे"
छे हो, एवढा कुठला उरक आला माझ्याकडे! वास्तविक २०१९ मध्ये "हिंगाची, आयात - प्रक्रिया - निर्यात" अशा व्यवसायात उतरु पाहणाऱ्या एका स्टार्टअप साठी बिझनेस मॉड्यूल्स तयार करण्याच्या कामात सहभागी झालो असताना हिंगा विषयी भरपूर तांत्रिक आणि अवांतर माहिती जमा झाली होती, पण त्यावर लेख लिहीन असे कधी वाटले नव्हते 😀 काही दिवसांपूर्वी भक्तींचा सैंधव मिठावरचा धागा वाचताना 'हिंगाची' आठवण आली म्हणून त्यांना पुढच्या लेखासाठी हा विषय सुचवला होता पण त्यांनी (आणि प्रचेतस बुवांनी) तो चेंडू पुन्हा माझ्याच कोर्टात टोलवण्यातून हे हिंग पुराण जन्माला आले 😂 त्यावेळी गोळा झालेल्या माहितीचे लेखात रुपांतर करताना अनेक संदर्भ ताजे करण्यासाठी जालावर थोडी उचक-पाचक करण्याची आणि मुख्य म्हणजे हे सगळं मराठीत टंकायची मेहनत घ्यावी लागली एवढेच!

अथांग आकाश 26/07/2023 - 15:20
काही दिवसांपूर्वी भक्तींचा सैंधव मिठावरचा धागा वाचताना 'हिंगाची' आठवण आली म्हणून त्यांना पुढच्या लेखासाठी हा विषय सुचवला होता पण त्यांनी (आणि प्रचेतस बुवांनी) तो चेंडू पुन्हा माझ्याच कोर्टात टोलवण्यातून हे हिंग पुराण जन्माला आले
हे बेस्ट झाले! त्यांच्यामुळे डिट्टेलवार माहिती वाचायला मिळाली!! त्या दोघांचे पण आभार!!!

सुरिया 26/07/2023 - 12:25
ऑनिय्यन मेरा, लस्स्सून मेरा. आसाफोटीडा का ड्ब्बा दे दे मेरा .

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 16:38
हे हे चालीत मनातल्या मनात गायलं:)
तुमचा प्रतिसाद वाचल्यावर मी पण हा प्रयोग करुन बघीतला 😀 "बादाम बादाम दादा काचा बादाम आमार काछे नाइखो बुबू भाजा बादाम" च्या चालीवर 😂 तुम्ही कोणत्या चालीत गायलंत? बाय द वे सुरिया, हे कुठल्या गाण्यातले बोल आहेत की तुम्ही स्वतः प्रसवलेल्या कव्यपंक्ती? स्वरचीत असेल तर क्रिएटीव्हीटी भारी आहे 👍

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 17:38
असं आहे होय... तुम्ही दिलेली लिंक वरचा शॉर्ट पहाताना हा ऑफिशीअल व्हिडिओ सजेशन मध्ये आला, हे गाणं माहिती नव्हतं. म्हणजे सुरिया ह्यांनी 'ये फेकि तुझको पिनकोड मास्टर व्हिसा कार्ड' च्या जागी 'आसाफोटीडा का ड्ब्बा दे दे मेरा' असा कल्पक बदल केला आहे काय 😀 छान!

Bhakti 26/07/2023 - 17:55
हो, पहिल्या दोन ओळी common आहेत ऑनिय्यन मेरा, लस्स्सून मेरा... तिसरी ओळ आपल्या मनाने देऊ शकता पण तिसरी ओळ परीतोक्ष का पिनकोड मुझसे ना छुपा ही जास्त व्हायरल आहे :)

Nitin Palkar 26/07/2023 - 20:00
टर्मीनेटरजी तुमचे सर्वच लेख आवडीने वाचतो त्याचं कारण म्हणजे तुमची लेखनशैली. दोन्ही लेख खूपच छान उतरलेत. माझी आई करत असलेला घरगुती हिंगाचा एक औषधी उपयोग, पोटदुखी थांबण्यासाठी चिमूटभर हिंग बेंबीला चोळावा. खूप प्रभावी उपाय आहे, कोणताही अपाय नक्की नाही. पापड करताना 'हिरा हिंग' नावाचा हिंग खास आणला जाई (हे ब्रॅंड नेम असावे). तो अधिक तीव्र (स्ट्रॉंग) वासाचा असे. पुभप्र .

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 21:30
कंकाका 'लाल सोना' असे बिरुद मिरवणारा केशर जम्मू आणि काश्मीरमध्ये भरपूर बघितला आणि प्रत्येकवेळी तिथून आणलाही होता, पण त्याचे शेत मात्र तिथे कधी बघायला मिळाले नाही, ते बघितले भूतानमध्ये 😀 अर्थात काही वर्षांपूर्वी भूतानमध्ये प्रायोगिक तत्वावर सुरु झालेलया व्यावसायिक केशर लागवडीतून होणारे उत्पादन अगदी नगण्य असले आणि तो केशर हा फार काही चांगल्या दर्जाचा म्हणून ओळखला जात नसला तरी निदान शेतात त्याची फुले बघायला मिळाली होती. आणखीन एक गम्मत म्हणजे 'काला सोना' असे बिरुद मिळवणारे 'चरस' आणि 'अफू' हे पदार्थ हिमाचल प्रदेशात, उत्तराखंड आणि पंजाब मध्ये व्यवस्थित निरखून-हाताळून बघायला मिळाले होते (त्यावर लेख लिहिणार नाही, काळजी नसावी 😂) पण चरस हे बाय-प्रोडक्ट मिळणारी भांग / गांजाची अधिकृत शेती पण भुतान मध्येच पाहायला मिळाली होती. आमचा ड्रायव्हरही फार हौशी होता,त्याने दोन्हीच्या फांद्या तोडून आणून त्यांच्यातला फरक समजावला आणि Cannabis sativa ह्या एकाच वनस्पतीच्या नर आणि मादी झाडांपासून हे वेगवेगळे पदार्थ मिळत असल्याचे 'मौलिक' ज्ञानही दिले होते. अफूच्या बाबतीत एक गमतीशीर किस्साही घडला होता. वीस-बावीस वर्षांपूर्वी मराठी आणि हिंदी चित्रपटांत आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवलेल्या एक सुप्रसिद्ध अभिनेत्री कुटुंबासहित सिमला-कुलू-मनाली-वैष्णो देवी अशा सहलीवर आमच्यासोबत आल्या होत्या. (अर्थात सेलिब्रेटी असल्या तरी व्यवस्थित पैसे भरून, झिम्मा-फुगड्या खेळण्यासाठी 'भाऊजींना' किंवा अन्य सेलिब्रेटींना सहलींवर नेण्यासारखे प्रकार तेव्हा कोणी संयोजक करत नसत 😀) कुलूला पोचल्यावर त्यांना असे काही जुलाब सुरु झाले कि ते थांबायचे नावच घेईनात. दुसऱ्या दिवशी मणिकरणला जायचा कार्यक्रम होता आणि तो त्यांना अजिबात चुकवायचा नव्हता, डॉक्टर हॉटेलवर येऊन औषध-पाणी देऊन गेले पण ह्यांच्या वाऱ्या काही थांबेनात. संध्याकाळी उशिरा आम्ही मित्र आणि आमच्या बसेसचे ड्रायव्हर्स शेकोटी पेटवून बसलो असताना हा विषय निघाला तेव्हा एक ड्रायव्हर म्हणाला "हमारी देसी दवाई दे क्या मॅडम को, ऐसे बंद होगा जैसे पेहले कभी हुवा हि नही था", आम्हि म्हंटलं विचारून बघतो त्यांना, गावठी उपाय चालेल का ते! त्यांचा होकार मिळाल्यावर त्याने साधारण मोहरीच्या दाण्यापेक्षा थोडी मोठी अफूची गोळी करून दिली आणि पाण्याबरोबर घ्यायला सांगितली. दुसऱ्या दिवशी मॅडम एकदम ठणठणीत! त्यांच्या इच्छेप्रमाणे मणिकरण वगैरे व्यवस्थित बघता आल्याने स्वारी एकदम खुश होती, पुढच्या दोन दिवसांत त्यांनी कितीवेळा 'त्या' औषधासाठी ड्रायव्हर मंडळी आणि आमचे आभार मानले असतील ह्यची गणती नाही. तिसऱ्या दिवशी मात्र सकाळी एक छोटीशी तक्रार घेऊन आल्या "अरे काय औषध होतं ते, गेल्या दोन दिवसांपासून मला अजिबात टॉयलेटला झाली नाही." 'ते' काय औषध होतं, हे आम्हाला माहिती असलं तरी त्यांना सांगितलं नव्हतं पण आता ते सांगायची वेळ आली होती. मग ड्रायव्हर महाशयांकडून मिळालेले "काळजी करू नका तीन दिवस बंद म्हणजे एकदम बंद राहील पण मग सगळं व्यवस्थित होईल" हे ज्ञान त्यांना दिले. त्यावर हसून "मग हरकत नाही, पण गुण मात्र चांगला आला" असे बोलून पुन्हा आमचे आभार मानते झाल्या होत्या 😀

तुषार काळभोर 29/07/2023 - 12:31
१९७० च्या दशकात लहान मुलांना, जर झोपत नसतील किंवा सारखी रडत असतील तर मोहरीच्या दाण्याएवढी अफू देऊन झोपवणं किमान ग्रामीण भागात कॉमन होतं. हे एक: विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात अमेरिकेत लहान मुलांना अशी औषधे देणे सामान्य होते : 345

टर्मीनेटर 29/07/2023 - 13:23
१९७० च्या दशकात लहान मुलांना, जर झोपत नसतील किंवा सारखी रडत असतील तर मोहरीच्या दाण्याएवढी अफू देऊन झोपवणं किमान ग्रामीण भागात कॉमन होतं.
हो! त्यातुन अनेक बालकांचे अपरिमित नुकसान झाल्याच्या कहाण्या जुन्या-जाणत्यांकडुन ऐकल्या आहेत. तसेच ब्रिटिशांच्या काळात अफु सेवनसाठी परवाना दिली गेलेली अनेक शंभरीच्या वयात पोचलेली 'जुनी खोडे' अजुनही भारतात आहेत 😀

रंगीला रतन 27/07/2023 - 11:11
साष्टांग दंडवत दादुस!! दोन्ही भाग वाचले. पुराण एक नंबर लिवलंय. अरबांचा हा इतिहासही रोचक आहे, पण त्याविषयी पुन्हा कधीतरी... यावर लिहाच. आतापरेंत अरब म्हणजे मुसलमान असच वाटत होतं :=)

गवि 27/07/2023 - 13:56
कापूर, स्पंज , लाख , मेण हे आहेतच विषय . पण हल्ली बरेचदा ऐकू येणारा उमामी हा स्वाद म्हणा किंवा जी काही एक नवीन एक्सट्रा सहावी की पाचवी निराळी चव म्हणतात त्याबद्दल काही तपशील कळला तर रोचक होईल. धन्यवाद. बहुधा अजिनोमोटो हा पदार्थ या उमामी स्वादाशी संबंधित असतो. चुभुद्याघ्या ..

हणमंतअण्णा शंकराप्पा रावळगुंडवाडीकर 27/07/2023 - 16:26
'मसाला लॅब' हे क्रिश अशोक यांचे पुस्तक सुचवतो. या पुस्तकाने मजवर बरेच उपकार केले आहेत. क्रिश अशोक यांचे वैज्ञानिक नुस्खे ( उर्फ विज्ञाननायकीण सुगरणीचे सल्ले ) छापाचे जे सल्ले आहेत ते वापरून माझ्या अन्नाचा दर्जा सुधारला. विशेषतः मटणाला ब्रायनिंग करणे, रश्याच्या फोडणीत दारू ओतणे अशा साध्या पण क्रिटिकल नुस्ख्यांनी माझ्या रश्याला चार चांद लागतात. हे त्यांचे लेक्चर ऐका. सायन्स ऑफ इंडियन कुकिंग त्याच्यात शेवटी उमामी म्हणजे काय हे ते सांगतात.

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 16:54
सायन्स ऑफ इंडियन कुकिंग हा व्हिडिओ थोडा पाहिला, मस्त वाटला 👍 मुख्य म्हणजे दांडगा अभ्यास असला तरी सर्वज्ञानी असल्यासारखा आव न आणता बोलायची त्यांची पद्धत डिसेंट वाटली. व्हिडिओ बऱ्यापैकी मोठा आहे, जवळपास दोन तासांचा, मगाशी 'कोरियामध्ये वाढ्लेल्या नाकाच्या प्लास्टीक सर्जरीज आणि इंस्टाग्राम चे कनेक्शन' पर्यंत पाहिला बाकीचा उद्या-परवा सवडीने नक्की बघतो. धन्यवाद!

आंद्रे वडापाव 27/07/2023 - 15:08
उमामी ही चव प्रोटीनच्या विशिष्ठ स्वादामुळे येते .. अजिनोमोटो कृत्रिमपणे उमामी चा भास निर्माण करते .. नॉन व्हेज खाणाऱ्यांना उमामीची कमी शक्यतो भासत नाही .. बाकी व्हेज वाले शीतसाके मश्रुम वैगरे कडून उमामीचा अनुभव घेऊ शकतात ..

चित्रगुप्त 27/07/2023 - 15:15
जबरदस्त अभ्यासपूर्ण, ज्ञानवर्धक, मनोरंजक लेख खूप आवडला. हिंगापासूनचे होमियोपाथिक औषध आणि आयुर्वेदिक हिग्वाष्टक चूर्ण वापरलेले आहे. फ्रेंच सुगंधी द्रव्यात हिंगही वापरतात हे प्रथमच समजले.

रंगीला रतन 27/07/2023 - 21:12
आता ह्या काय नवीन? मधीच लिंबुडा कुठून आला :=) पण आपलं आवडत गाणं आहे. डान्सबार मधे बारबाला लई भारी नाचायच्या या गाण्यावर. गेले ते दिवस :=( https://youtu.be/YLsIl0G0qlM

rahul ghate 28/07/2023 - 17:04
टर्मीनेटर भाऊ हिंग पुराण चे २ हि भाग फारच माहिती पूर्ण आहेत . कृपया ३ रा भाग टाका वाचायला उत्सुक आहे

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 18:14
सुरिया । अथांग आकाश । Nitin Palkar । रंगीला रतन । चित्रगुप्त । गोरगावलेकर । rahul ghate प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏
केशर, शिलाजीत, मीठ, मिरची, मिरे, कापूर, स्पंज , लाख , मेण, उमामी
वाह... लेखासाठी विषय भारीच सुचवले आहेत एक एक! ह्यापैकी 'उमामी' विषयी फार काही माहिती नसली तरी बाकी सर्व पदार्थ हाताळले आहेत आणि त्यांच्याबद्दल थोडीफार माहिती आहे. आणखीन थोडी माहिती मिळवून, हिंग पुराणामुळे प्रतीक्षा यादीत पडून असलेला (आता वराती मागून घोडे म्हणता येईल असा 😀) 'मिशन इम्पॉसिबल - डेड रेकनिंग पार्ट वन' वरचा लेख झाला कि येत्या 'गलेमा' मध्ये एकाच किंवा दोन लेखात ह्या सगळ्यांचा थोडक्यात आढावा घेण्याचा प्रयत्न करतो 🙏

हेमंतकुमार 24/07/2023 - 17:20
उत्तम स्वादिष्ट उत्तरार्ध !
"हॅलो रानी, बेटा, हिंग को हिंग हि केहते हैं इंग्लिश में"
हे झकास !

सौंदाळा 24/07/2023 - 17:47
माहितीने भरगच्च असलेला हा भाग पण आवडला. वाक्यावाक्याला लेख लिहिण्यासाठी घेतलेले परीश्रम जाणवले. अंतिम भागाची वाट बघत आहे.

वामन देशमुख 24/07/2023 - 19:22
टर्मीनेटर भौ, खूप परिश्रम घेऊन लिहिताय हे वाक्यावाक्यांमधून दिसतेच आहे. हिंग पुराण इतकं विस्तृत आहे असं वाटलं नव्हतं. विषयाची विभागणी आवडली. पुभाप्र.

प्रचेतस 24/07/2023 - 19:41
हा भागही आवडला.
इस्लामपूर्व सुमारे हजारेक वर्षे आधीपासून अरबांचे आशिया, आफ्रिका आणि युरोपात प्रचंड मोठे आणि मजबूत व्यापारी नेटवर्क होते.
ह्याबद्दल अशी समजूत होती की हे व्यापारी संघ शुद्ध अरबांचे नसून ज्यू लोकांचे असत व अरबस्तानातील मूळ अरबी लोक फक्त भटके टोळीवाळे होते. अर्थात नंतर अब्बासिद खिलाफतीत अरबांची व्यापारीदृष्ट्या प्रचंड भरभराट झाली. इस्लामपूर्व अरबांच्या इतिहासाबद्दल एखादा लेख अवश्य येऊ द्यात. 'हिंगाचे काही चमत्कारिक उपयोग' आवडले. आपल्याकडील काही स्मृतींमध्येदेखील लसणासारखाच हिंगाचा अन्नपदार्थातला वापरही निशिब्द मानला आहे तो बहुधा त्याच्या उग्र वासामुळेच. अर्थात ११ व्या शतकातील कल्याण चालुक्य सोमेश्वर तिसरा ह्याने रचलेल्या मानसोल्लासात हिंगापासून केलेल्या काही चविष्ट शाकाहारी आणि मांसाहारी अशा दोन्ही प्रकारच्या पाककृतींचा उल्लेख आला आहे.

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 11:55
कुमार१ । सौंदाळा । कर्नलतपस्वी । वामन देशमुख । प्रचेतस प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ प्रचेतस
"हे व्यापारी संघ शुद्ध अरबांचे नसून ज्यू लोकांचे असत"
जगभरात जवळपास सर्वच ठिकाणी 'ज्यू' लोकांचा जो पराकोटीचा द्वेष केला गेला / जातो त्यामागे असलेल्या अनेक कारणांपैकी एक कारण त्यांची "आयत्या बिळावर नागोबा", किंवा "मेहनत करे मुर्गा, अंडा खाये फकीर" अशी वृत्तीही आहे. अरबांचे व्यापारी नेटवर्क ज्यूंचे होते हा समजही त्यांच्याच धादांत खोट्या प्रचारातुन निर्माण झाला असावा. अवांतर: कर्मठपणाच्या बाबतीत अन्य कुठल्याही धर्माला लाजवतील असे त्यांचे विचार होते. युरोप-आशियातील ज्या ज्या देशांत त्यांची लोकसंख्या वाढली आणि त्यांची अर्थशक्ती वाढली व सत्तेत अधिकारपदे मिळाली तिथल्या नागरिकांच्या सामाजिक समस्यांमध्ये वाढ झाली ज्याच्या परिणामी ज्यू द्वेष आणि त्यांच्या हत्याकांडाचे प्रकार घडले. जगभरातील ख्रिश्चन आणि इस्लामी देशांमध्ये त्यांच्यावर झालेल्या अत्याचाराच्या आणि भारतात मात्र त्यांना सौहार्दपूर्ण वागणूक मिळाल्याच्या कहाण्या आपण वाचल्या आहेत. जे बहुतांशी खरेही आहे कारण भारतात त्यांची संख्या कधीच त्रासदायक ठरण्याएवढी वाढली नाही पण पोर्तुगीजव्याप गोव्यात 'गोवा इन्क्विजीशन' अंतर्गत ज्युंनाही अत्याचाराचा सामना करावा लागला होता. ह्या लेखात उल्लेख केलेले 'गार्सिया डी ओर्टा' (Garcia de Orta) हे देखील त्याचे उदाहरण आहेत. अर्थात त्यांच्या हयातीत त्यांना ह्या अत्याचारांची झळ बसली नव्हती पण वरकरणी पोर्तुगीज ख्रिश्चन पण छुप्या पद्धतीने 'ज्यू' धर्माचे पालन करणाऱ्या त्यांच्या बहिणीला ह्या गुन्ह्यासाठी जिवंत जाळण्यात आले होते आणि तिच्या साक्षीतून 'गार्सिया डी ओर्टा' देखील छुपे ज्यू होते असे समजल्यावर प्रतीकात्मक शिक्षा म्हणून त्यांच्या थडग्यातून अवशेष बाहेर काढून ते जाळण्यात आले होते. असो, ज्यू द्वेषा मागची अनेक करणे असली तरी ती सलगरित्या कुठे वाचायला मिळत नाहीत पण तुकड्या तुकड्यांच्या स्वरूपात त्यांचे भरपूर संदर्भ मिळतील.
"अरबस्तानातील मूळ अरबी लोक फक्त भटके टोळीवाळे होते. अर्थात नंतर अब्बासिद खिलाफतीत अरबांची व्यापारीदृष्ट्या प्रचंड भरभराट झाली."
हो, हे भटके टोळीवाले नौकानयनात पारंगत झाल्यावर त्यांच्यासाठी सागरतळातून मोती काढणे आणि आजूबाजूच्या प्रदेशात जाऊन व्यापार करणे अशा नव्या व्यवसायसंधी उपलब्ध झाल्या ज्यात उत्तरोत्तर त्यांनी प्रगती केली. अब्बासिद खिलाफतीत त्यांची सांस्कृतीक आणि व्यापारीदृष्ट्या भरभराट झाली, पण त्याला आफ्रिकेतून अरबांच्या किरकोळ प्रमाणात चालणाऱ्या गुलामांच्या व्यापाराला धर्ममान्यता मिळाल्याने त्यात झालेली प्रचंड वाढ अशी थोडी काळी बाजूही आहे.
आपल्याकडील काही स्मृतींमध्येदेखील लसणासारखाच हिंगाचा अन्नपदार्थातला वापरही निशिब्द मानला आहे तो बहुधा त्याच्या उग्र वासामुळेच.
हे सगळं फार गमतीशीर आहे. काश्मिरी पंडित मांस आणि मासे खातात पण त्यांना कांदा -लसूण मात्र वर्ज्य आहे. बंगाली ब्राह्मणांना मासे खाण्याची अनुमती आहे. कांदा-लसूण वर्ज्य असलेले जैन लोक हिंगाचा वापर करतात पण मला एक प्रश्न पडतो कि कुठलीहि जमिनीखाली उगवणारी वनस्पती, वनस्पतीचा भाग जर त्यांना वर्ज्य आहे तर मग वनस्पतीच्या मुळातून स्रवणारा हिंग त्यांना कसा काय चालत असावा? असो, मानसोल्लासात असलेली हिंगाच्या वापराबद्दलची माहिती माझ्यासाठी नवीन आहे, त्यासाठी पुन्हा एकदा धन्यवाद!

प्रचेतस 26/07/2023 - 12:41
हो, हे ज्यू लोक खूप लोभी असत आणि श्रीमंतही त्यामुळे त्यांच्याविषयी तिरस्कार होताच, शिवाय येशूला सूळावर चढवण्यात ज्यूंचाच सहभाग होता म्हणूनही त्यांच्याविषयी अधिक द्वेष उत्पन्न झाला असावा असेही वाटते. बाकी गोव्यात इतरानांचा काय पण खुद्द एका फ्रेंच क्रिस्तियन डॉक्टरला देखील इन्क्विझिशनने पराकोटीचा त्रास दिला होता याचा विस्तृत वृत्तांत प्रियोळकरांनी त्यांच्या पुस्तकात कथित केला आहे.
वनस्पतीच्या मुळातून स्रवणारा हिंग त्यांना कसा काय चालत असावा?
अहो, खुद्द मलाही हिंग वनस्पतीजन्य आहे हे तुमच्या लेखावरुनच समजले नाहीतर मी देखील हिंग म्हणजे सैंधवासारखाच नैसर्गिक स्फटिक (खडा हिंग पाहून) असेच समजत होतो, तर त्यांना ते कुठून माहित असणार :), पण गंमतीचा भाग सोडा पण कदाचित रुचिवर्धक असल्याने त्यांना हिंग चालत असावा :)

गवि 26/07/2023 - 15:14
अहो, खुद्द मलाही हिंग वनस्पतीजन्य आहे हे तुमच्या लेखावरुनच समजले
सेम हियर. म्हणजे सैंधव टाईप नैसर्गिक स्फटिक असेल असे देखील कधी मनात आले नाही. किंबहुना तसा विचारच केला नाही. कापूर या पदार्था विषयी अशीच समजूत आहे. किंवा काहीच समजूत नाही म्हणा. स्पंज, मेण, सरस*, लाख# हे देखील त्यात ऍड करा. * हा पदार्थ शाळेत हस्तव्यवसाय विषयात शिकवला जात असे. त्याचा वास अत्यंत घाण असे. खळ हादेखील अन्य चिकट पदार्थ. पण तोही घाण वासाचाच. # हा पदार्थ काही पार्सलांवर एका शिक्क्यासहित दिसत असे. वरील दोन्ही गोष्टींवरून आपण किती जुने आणि कालबाह्य झालो हे जाणवते .

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 15:28
😀 स्पंजाचे माहिती नाही ते बघावे लागेल, पण कापुर आणि लाख वनस्पतीजन्य आहेत, मेण मधमाश्यांच्या पोळ्यातुन मिळते आणि सरस जनावरांच्या हाडांपासुन बनते त्यामुळे त्याला फारच घाणेरडा वास येतो एवढंच माहिती आहे!

तुषार काळभोर 26/07/2023 - 16:31
सरसचा एक उपयोग आमच्याकडे नव्वदीच्या दशकात खूप केला जायचा. क्रिकेट खेळताना बॅटचा हँडल तुटला तर सरस वितळवून त्याने तो हॅंडल चिकटवायचा आणि नंतर दोर्‍याने (शक्य असल्यास मांजा) घट्ट गुंडाळायचा. बाकी बॅट तुटायची, पण हा सरसने चिकटवलेला हँडल परत कधी तुटत नसे :) पण सरसचा असा स्रोत असेल असं कधी वाटलं नव्हतं. मला ते खनिज वाटायचं!

आंद्रे वडापाव 26/07/2023 - 16:59
मांजा नव्हे, चांभाराचा दोरा असेल ... कारण दोऱ्याला पहिले सरस लावून, नंतर लगेचच पुढच्या २-३ सेकंदात, त्यावर बारीक वस्त्रगाळ कुटलेल्या काचेची पुड लावल्यावर, "मांजा" तयार होतो. असा मांजा मग काटाकाटी (पतंगाच्या)मध्ये वापरतात . , काही स्कुटरवाल्यांचा जीव गेलाय गळा कापल्या गेल्याने या मांजामुळे ...

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 17:03
बाकी बॅट तुटायची, पण हा सरसने चिकटवलेला हँडल परत कधी तुटत नसे :)
😂 😂 😂 बॅटचे तुटलेले हँडल चिकटवायला आम्ही माझ्या आजोबांकडे असलेले 'अ‍ॅरालडाईट' (Araldite) वापरयचो! सातवी-आठवीत असताना सर्वात भारी मांजा बनवण्याचा प्रयोग करताना आम्ही मीत्र मंडळींनी हार्डवेअरच्या दुकानातुन 'सरसच्या' पट्ट्या आणुन घराजवळच्या मैदानात जाळ पेटवुन वितळवल्या होत्या तेव्हा त्याचा इतका भयंकर वास सुटला होता कि मैदानाच्या आजुबाजुने जाणारे-येणारे लोकं नाकाला रुमाल लाउन जात-येत होते 😀 हा 'दिव्य' मांजा बनवण्यासाठी त्या वितळलेल्या सरसमध्ये मिसळण्यासाठी सोड्याच्या बाटल्या कुटुन त्याची पावडर बनवायला घरातल्या मिक्सरचा वापर केला होता. त्यातुन तयार झालेल्या मांजाने इतरांच्या पतंग तर गुल व्हायच्याच, पण आमची बोटेही कापयची. अर्थात ती काचेची पावडर बनवण्याच्या खटाटोपात मिक्सरच्या भांड्यच्या ब्लेड्सची पार दुरावस्था झाल्यामुळे आईचा अभुतपुर्व असा मारही खाल्ला होता 😂

कंजूस 24/07/2023 - 20:22
हभप हिंगभप पुराण आवडत आहे. विशेष लेख असूनही दिवाळी अंकासाठी दाबून न ठेवता लगेच आषाढ श्रावणातच आणल्याबद्दल धन्यवाद. पावसाळ्यात हिंग लावून ताक पिणे हितकर. कल्याण चालुक्याची गोष्टही प्रचेतसनी सांगितली.

Bhakti 24/07/2023 - 21:16
मस्त मस्त मस्त! तीनही भाग प्रिंट काढून निवांत परत वाचणार आहे.प्रबंध छापला तर रेफरेन्समध्ये सैंधव मीठ आणि माझं नाव द्या बरं का :)

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 12:12
कंजूस । मुक्त विहारि । भक्ती प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ कंजूस, कंकाका तुमची ३ भाग होतील ही भविष्यवाणी खरी ठरली हो 😀 एकाचे फारतर दोन होतील असा माझा प्राथमीक अंदाज होता, पण तुम्ही म्हंटल्याप्रमाणे ३ भाग झालेच! @ भक्ती
प्रबंध छापला तर रेफरेन्समध्ये सैंधव मीठ आणि माझं नाव द्या बरं का :)
हो, तुमचे आणि प्रचेतस असे दोघांचे नाव देइन हो 😂

चांदणे संदीप 25/07/2023 - 19:06
हा लेखही प्रचंड आवडला. तुमच्या आवडत्या विषयांची यादी नावडत्या विषयांपेक्षा कमी असावी कदाचित. हिंगासारख्या विषयावरही वाचन्/अभ्यास करून लगेच ते अशा पद्धतीने लिहून काढणे की ते लेखन अनेकांच्या पसंतीस उतरेल ही नक्कीच खायची गोष्ट नव्हे! तुमच्या लेखणीस असेच उत्तरोत्तर बळ मिळो ही सदिच्छा! सं - दी - प

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 12:28
विवेकपटाईत । आंद्रे वडापाव । शलभ । चांदणे संदीप प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चांदणे संदीप
"हिंगासारख्या विषयावरही वाचन्/अभ्यास करून लगेच ते अशा पद्धतीने लिहून काढणे"
छे हो, एवढा कुठला उरक आला माझ्याकडे! वास्तविक २०१९ मध्ये "हिंगाची, आयात - प्रक्रिया - निर्यात" अशा व्यवसायात उतरु पाहणाऱ्या एका स्टार्टअप साठी बिझनेस मॉड्यूल्स तयार करण्याच्या कामात सहभागी झालो असताना हिंगा विषयी भरपूर तांत्रिक आणि अवांतर माहिती जमा झाली होती, पण त्यावर लेख लिहीन असे कधी वाटले नव्हते 😀 काही दिवसांपूर्वी भक्तींचा सैंधव मिठावरचा धागा वाचताना 'हिंगाची' आठवण आली म्हणून त्यांना पुढच्या लेखासाठी हा विषय सुचवला होता पण त्यांनी (आणि प्रचेतस बुवांनी) तो चेंडू पुन्हा माझ्याच कोर्टात टोलवण्यातून हे हिंग पुराण जन्माला आले 😂 त्यावेळी गोळा झालेल्या माहितीचे लेखात रुपांतर करताना अनेक संदर्भ ताजे करण्यासाठी जालावर थोडी उचक-पाचक करण्याची आणि मुख्य म्हणजे हे सगळं मराठीत टंकायची मेहनत घ्यावी लागली एवढेच!

अथांग आकाश 26/07/2023 - 15:20
काही दिवसांपूर्वी भक्तींचा सैंधव मिठावरचा धागा वाचताना 'हिंगाची' आठवण आली म्हणून त्यांना पुढच्या लेखासाठी हा विषय सुचवला होता पण त्यांनी (आणि प्रचेतस बुवांनी) तो चेंडू पुन्हा माझ्याच कोर्टात टोलवण्यातून हे हिंग पुराण जन्माला आले
हे बेस्ट झाले! त्यांच्यामुळे डिट्टेलवार माहिती वाचायला मिळाली!! त्या दोघांचे पण आभार!!!

सुरिया 26/07/2023 - 12:25
ऑनिय्यन मेरा, लस्स्सून मेरा. आसाफोटीडा का ड्ब्बा दे दे मेरा .

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 16:38
हे हे चालीत मनातल्या मनात गायलं:)
तुमचा प्रतिसाद वाचल्यावर मी पण हा प्रयोग करुन बघीतला 😀 "बादाम बादाम दादा काचा बादाम आमार काछे नाइखो बुबू भाजा बादाम" च्या चालीवर 😂 तुम्ही कोणत्या चालीत गायलंत? बाय द वे सुरिया, हे कुठल्या गाण्यातले बोल आहेत की तुम्ही स्वतः प्रसवलेल्या कव्यपंक्ती? स्वरचीत असेल तर क्रिएटीव्हीटी भारी आहे 👍

टर्मीनेटर 26/07/2023 - 17:38
असं आहे होय... तुम्ही दिलेली लिंक वरचा शॉर्ट पहाताना हा ऑफिशीअल व्हिडिओ सजेशन मध्ये आला, हे गाणं माहिती नव्हतं. म्हणजे सुरिया ह्यांनी 'ये फेकि तुझको पिनकोड मास्टर व्हिसा कार्ड' च्या जागी 'आसाफोटीडा का ड्ब्बा दे दे मेरा' असा कल्पक बदल केला आहे काय 😀 छान!

Bhakti 26/07/2023 - 17:55
हो, पहिल्या दोन ओळी common आहेत ऑनिय्यन मेरा, लस्स्सून मेरा... तिसरी ओळ आपल्या मनाने देऊ शकता पण तिसरी ओळ परीतोक्ष का पिनकोड मुझसे ना छुपा ही जास्त व्हायरल आहे :)

Nitin Palkar 26/07/2023 - 20:00
टर्मीनेटरजी तुमचे सर्वच लेख आवडीने वाचतो त्याचं कारण म्हणजे तुमची लेखनशैली. दोन्ही लेख खूपच छान उतरलेत. माझी आई करत असलेला घरगुती हिंगाचा एक औषधी उपयोग, पोटदुखी थांबण्यासाठी चिमूटभर हिंग बेंबीला चोळावा. खूप प्रभावी उपाय आहे, कोणताही अपाय नक्की नाही. पापड करताना 'हिरा हिंग' नावाचा हिंग खास आणला जाई (हे ब्रॅंड नेम असावे). तो अधिक तीव्र (स्ट्रॉंग) वासाचा असे. पुभप्र .

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 21:30
कंकाका 'लाल सोना' असे बिरुद मिरवणारा केशर जम्मू आणि काश्मीरमध्ये भरपूर बघितला आणि प्रत्येकवेळी तिथून आणलाही होता, पण त्याचे शेत मात्र तिथे कधी बघायला मिळाले नाही, ते बघितले भूतानमध्ये 😀 अर्थात काही वर्षांपूर्वी भूतानमध्ये प्रायोगिक तत्वावर सुरु झालेलया व्यावसायिक केशर लागवडीतून होणारे उत्पादन अगदी नगण्य असले आणि तो केशर हा फार काही चांगल्या दर्जाचा म्हणून ओळखला जात नसला तरी निदान शेतात त्याची फुले बघायला मिळाली होती. आणखीन एक गम्मत म्हणजे 'काला सोना' असे बिरुद मिळवणारे 'चरस' आणि 'अफू' हे पदार्थ हिमाचल प्रदेशात, उत्तराखंड आणि पंजाब मध्ये व्यवस्थित निरखून-हाताळून बघायला मिळाले होते (त्यावर लेख लिहिणार नाही, काळजी नसावी 😂) पण चरस हे बाय-प्रोडक्ट मिळणारी भांग / गांजाची अधिकृत शेती पण भुतान मध्येच पाहायला मिळाली होती. आमचा ड्रायव्हरही फार हौशी होता,त्याने दोन्हीच्या फांद्या तोडून आणून त्यांच्यातला फरक समजावला आणि Cannabis sativa ह्या एकाच वनस्पतीच्या नर आणि मादी झाडांपासून हे वेगवेगळे पदार्थ मिळत असल्याचे 'मौलिक' ज्ञानही दिले होते. अफूच्या बाबतीत एक गमतीशीर किस्साही घडला होता. वीस-बावीस वर्षांपूर्वी मराठी आणि हिंदी चित्रपटांत आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवलेल्या एक सुप्रसिद्ध अभिनेत्री कुटुंबासहित सिमला-कुलू-मनाली-वैष्णो देवी अशा सहलीवर आमच्यासोबत आल्या होत्या. (अर्थात सेलिब्रेटी असल्या तरी व्यवस्थित पैसे भरून, झिम्मा-फुगड्या खेळण्यासाठी 'भाऊजींना' किंवा अन्य सेलिब्रेटींना सहलींवर नेण्यासारखे प्रकार तेव्हा कोणी संयोजक करत नसत 😀) कुलूला पोचल्यावर त्यांना असे काही जुलाब सुरु झाले कि ते थांबायचे नावच घेईनात. दुसऱ्या दिवशी मणिकरणला जायचा कार्यक्रम होता आणि तो त्यांना अजिबात चुकवायचा नव्हता, डॉक्टर हॉटेलवर येऊन औषध-पाणी देऊन गेले पण ह्यांच्या वाऱ्या काही थांबेनात. संध्याकाळी उशिरा आम्ही मित्र आणि आमच्या बसेसचे ड्रायव्हर्स शेकोटी पेटवून बसलो असताना हा विषय निघाला तेव्हा एक ड्रायव्हर म्हणाला "हमारी देसी दवाई दे क्या मॅडम को, ऐसे बंद होगा जैसे पेहले कभी हुवा हि नही था", आम्हि म्हंटलं विचारून बघतो त्यांना, गावठी उपाय चालेल का ते! त्यांचा होकार मिळाल्यावर त्याने साधारण मोहरीच्या दाण्यापेक्षा थोडी मोठी अफूची गोळी करून दिली आणि पाण्याबरोबर घ्यायला सांगितली. दुसऱ्या दिवशी मॅडम एकदम ठणठणीत! त्यांच्या इच्छेप्रमाणे मणिकरण वगैरे व्यवस्थित बघता आल्याने स्वारी एकदम खुश होती, पुढच्या दोन दिवसांत त्यांनी कितीवेळा 'त्या' औषधासाठी ड्रायव्हर मंडळी आणि आमचे आभार मानले असतील ह्यची गणती नाही. तिसऱ्या दिवशी मात्र सकाळी एक छोटीशी तक्रार घेऊन आल्या "अरे काय औषध होतं ते, गेल्या दोन दिवसांपासून मला अजिबात टॉयलेटला झाली नाही." 'ते' काय औषध होतं, हे आम्हाला माहिती असलं तरी त्यांना सांगितलं नव्हतं पण आता ते सांगायची वेळ आली होती. मग ड्रायव्हर महाशयांकडून मिळालेले "काळजी करू नका तीन दिवस बंद म्हणजे एकदम बंद राहील पण मग सगळं व्यवस्थित होईल" हे ज्ञान त्यांना दिले. त्यावर हसून "मग हरकत नाही, पण गुण मात्र चांगला आला" असे बोलून पुन्हा आमचे आभार मानते झाल्या होत्या 😀

तुषार काळभोर 29/07/2023 - 12:31
१९७० च्या दशकात लहान मुलांना, जर झोपत नसतील किंवा सारखी रडत असतील तर मोहरीच्या दाण्याएवढी अफू देऊन झोपवणं किमान ग्रामीण भागात कॉमन होतं. हे एक: विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात अमेरिकेत लहान मुलांना अशी औषधे देणे सामान्य होते : 345

टर्मीनेटर 29/07/2023 - 13:23
१९७० च्या दशकात लहान मुलांना, जर झोपत नसतील किंवा सारखी रडत असतील तर मोहरीच्या दाण्याएवढी अफू देऊन झोपवणं किमान ग्रामीण भागात कॉमन होतं.
हो! त्यातुन अनेक बालकांचे अपरिमित नुकसान झाल्याच्या कहाण्या जुन्या-जाणत्यांकडुन ऐकल्या आहेत. तसेच ब्रिटिशांच्या काळात अफु सेवनसाठी परवाना दिली गेलेली अनेक शंभरीच्या वयात पोचलेली 'जुनी खोडे' अजुनही भारतात आहेत 😀

रंगीला रतन 27/07/2023 - 11:11
साष्टांग दंडवत दादुस!! दोन्ही भाग वाचले. पुराण एक नंबर लिवलंय. अरबांचा हा इतिहासही रोचक आहे, पण त्याविषयी पुन्हा कधीतरी... यावर लिहाच. आतापरेंत अरब म्हणजे मुसलमान असच वाटत होतं :=)

गवि 27/07/2023 - 13:56
कापूर, स्पंज , लाख , मेण हे आहेतच विषय . पण हल्ली बरेचदा ऐकू येणारा उमामी हा स्वाद म्हणा किंवा जी काही एक नवीन एक्सट्रा सहावी की पाचवी निराळी चव म्हणतात त्याबद्दल काही तपशील कळला तर रोचक होईल. धन्यवाद. बहुधा अजिनोमोटो हा पदार्थ या उमामी स्वादाशी संबंधित असतो. चुभुद्याघ्या ..

हणमंतअण्णा शंकराप्पा रावळगुंडवाडीकर 27/07/2023 - 16:26
'मसाला लॅब' हे क्रिश अशोक यांचे पुस्तक सुचवतो. या पुस्तकाने मजवर बरेच उपकार केले आहेत. क्रिश अशोक यांचे वैज्ञानिक नुस्खे ( उर्फ विज्ञाननायकीण सुगरणीचे सल्ले ) छापाचे जे सल्ले आहेत ते वापरून माझ्या अन्नाचा दर्जा सुधारला. विशेषतः मटणाला ब्रायनिंग करणे, रश्याच्या फोडणीत दारू ओतणे अशा साध्या पण क्रिटिकल नुस्ख्यांनी माझ्या रश्याला चार चांद लागतात. हे त्यांचे लेक्चर ऐका. सायन्स ऑफ इंडियन कुकिंग त्याच्यात शेवटी उमामी म्हणजे काय हे ते सांगतात.

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 16:54
सायन्स ऑफ इंडियन कुकिंग हा व्हिडिओ थोडा पाहिला, मस्त वाटला 👍 मुख्य म्हणजे दांडगा अभ्यास असला तरी सर्वज्ञानी असल्यासारखा आव न आणता बोलायची त्यांची पद्धत डिसेंट वाटली. व्हिडिओ बऱ्यापैकी मोठा आहे, जवळपास दोन तासांचा, मगाशी 'कोरियामध्ये वाढ्लेल्या नाकाच्या प्लास्टीक सर्जरीज आणि इंस्टाग्राम चे कनेक्शन' पर्यंत पाहिला बाकीचा उद्या-परवा सवडीने नक्की बघतो. धन्यवाद!

आंद्रे वडापाव 27/07/2023 - 15:08
उमामी ही चव प्रोटीनच्या विशिष्ठ स्वादामुळे येते .. अजिनोमोटो कृत्रिमपणे उमामी चा भास निर्माण करते .. नॉन व्हेज खाणाऱ्यांना उमामीची कमी शक्यतो भासत नाही .. बाकी व्हेज वाले शीतसाके मश्रुम वैगरे कडून उमामीचा अनुभव घेऊ शकतात ..

चित्रगुप्त 27/07/2023 - 15:15
जबरदस्त अभ्यासपूर्ण, ज्ञानवर्धक, मनोरंजक लेख खूप आवडला. हिंगापासूनचे होमियोपाथिक औषध आणि आयुर्वेदिक हिग्वाष्टक चूर्ण वापरलेले आहे. फ्रेंच सुगंधी द्रव्यात हिंगही वापरतात हे प्रथमच समजले.

रंगीला रतन 27/07/2023 - 21:12
आता ह्या काय नवीन? मधीच लिंबुडा कुठून आला :=) पण आपलं आवडत गाणं आहे. डान्सबार मधे बारबाला लई भारी नाचायच्या या गाण्यावर. गेले ते दिवस :=( https://youtu.be/YLsIl0G0qlM

rahul ghate 28/07/2023 - 17:04
टर्मीनेटर भाऊ हिंग पुराण चे २ हि भाग फारच माहिती पूर्ण आहेत . कृपया ३ रा भाग टाका वाचायला उत्सुक आहे

टर्मीनेटर 28/07/2023 - 18:14
सुरिया । अथांग आकाश । Nitin Palkar । रंगीला रतन । चित्रगुप्त । गोरगावलेकर । rahul ghate प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏
केशर, शिलाजीत, मीठ, मिरची, मिरे, कापूर, स्पंज , लाख , मेण, उमामी
वाह... लेखासाठी विषय भारीच सुचवले आहेत एक एक! ह्यापैकी 'उमामी' विषयी फार काही माहिती नसली तरी बाकी सर्व पदार्थ हाताळले आहेत आणि त्यांच्याबद्दल थोडीफार माहिती आहे. आणखीन थोडी माहिती मिळवून, हिंग पुराणामुळे प्रतीक्षा यादीत पडून असलेला (आता वराती मागून घोडे म्हणता येईल असा 😀) 'मिशन इम्पॉसिबल - डेड रेकनिंग पार्ट वन' वरचा लेख झाला कि येत्या 'गलेमा' मध्ये एकाच किंवा दोन लेखात ह्या सगळ्यांचा थोडक्यात आढावा घेण्याचा प्रयत्न करतो 🙏

"अच्छा जल्दी बताओ हिंग को इंग्लिश में क्या बोलते हैं?"

मांडणी
इतिहास
जीवनमान
लेख
माहिती

।। 'हिंग' पुराण - अध्याय पहिला ।।

टर्मीनेटर ·

राजेंद्र मेहेंदळे 10/07/2023 - 21:32
अजुन एका माहीतीपूर्ण लेखमालेची सुरुवात. ही मालिका नक्कीच उत्कंठावर्धक होणार यात शंका नाही. वाखुसा. आणि हो!! मी पयला!!

Bhakti 10/07/2023 - 22:32
टर्मीनेटर कमाल लेख लिहिलात.खोडातील चिकापासून हिंग बनतो , आश्चर्यकारक!

किल्लेदार 11/07/2023 - 01:42
सगळ्यात जास्त हिंग अफगाणिस्तानातून येतं एवढंच माहिती होतं. खऱ्या स्रोताची माहिती आत्ता कळली. आता अफगाणिस्तानला "हिंगुस्तान" म्हणायला काही हरकत नाही.

टर्मीनेटर 11/07/2023 - 15:21
राजेंद्र मेहेंदळे । भक्ति । किल्लेदार प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @किल्लेदार - अफगाणिस्तान साठी 'हिंगुस्तान' हे पर्यायी नाव आवडले 😀

कंजूस 11/07/2023 - 05:48
नवीन बाईपण सिनेमावर काही खुसखुशीत पण हिंगासारखी कडक टीका असावी वाटलं. पण.... खरंच हिंग पुराण निघालं. अजून दोन भाग म्हणजे अफगाणिस्तान भटकंती केलेली दिसतेय.

टर्मीनेटर 11/07/2023 - 15:33
रीडर । कुमार१। कंकाका प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏
अजून दोन भाग म्हणजे अफगाणिस्तान भटकंती केलेली दिसतेय.
@कंकाका - अफगाणिस्तानात भटकंती झाली नाहीये अजून, पण नजीकच्या भविष्यात एक धावती भेट दिली जाण्याची शक्यता मात्र आहे! आणि पुढचा भाग शेवटचा असेल, खरंतर एकाच भागात लेख आवरायचा होता पण लांबी वाढत चालल्याने त्याचे दोन भाग करतोय 😀

चलत मुसाफिर 11/07/2023 - 06:13
हिंग कसे निर्माण होते हा प्रश्न कधीच डोक्यात आला नव्हता. सुंदर व माहितीपूर्ण लेख. मजा आली वाचायला.

गवि 11/07/2023 - 06:39
रोचक आणि माहितीपूर्ण रंजक लेख. विषय देखील खमंग. हिंग हा सर्व बेसिक मसाल्यांतील सर्वाधिक आवडता. अवांतर: आणखी एक जाणवले. अफगाणिस्तान, इराण, इराक यांबद्दल आपली एक विशिष्ट प्रतिमा असते मनात. वाळवंट, कोरडे रखरखीत. पण तरीही अनेक पदार्थ तिथेच खास किंवा अधिक प्रमाणात उत्पादित होतात. कॉफी (जरी सर्वाधिक उत्पादन हल्ली व्हिएतनाम करत असला तरी), पिस्ते, खजूर, अफू , ऑलिव्ह (चुभुद्याघ्या) आणि आता ही हिंग देखील तिथलीच.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 10:47
वाळवंट, कोरडे रखरखीत. पण तरीही अनेक पदार्थ तिथेच खास किंवा अधिक प्रमाणात उत्पादित होतात.
खरं आहे! ह्या देशांना निसर्ग सौन्दर्य बहाल करण्याच्या बाबतीत सृष्टीनिर्मात्याने हात आखडता घेतला असला तरी काही वैशिष्ट्यपूर्ण वनस्पती आणि पदार्थांचे वरदान दिले आहे.
कॉफी (जरी सर्वाधिक उत्पादन हल्ली व्हिएतनाम करत असला तरी), पिस्ते, खजूर, अफू , ऑलिव्ह (चुभुद्याघ्या)
कॉफी, पिस्ते, खजूर, अफू, ऑलिव्ह निर्मितीत आजघडीचे आघाडीचे देश म्हणजे: कॉफी - ब्राझील, व्हिएतनाम आणि कोलंबिया कॉफीच्या भारतातील आगमनाची कथा गमतीशीर आहे. १६७० साली 'बाबा बुदान' नावाच्या सुफी संताने मक्केच्या यात्रेहून परतताना येमेन मधून कॉफीच्या सात बिया 'आपल्या दाढीत लपवून' आणल्या (त्याकाळी कॉफीच्या बिया अरबस्तानाच्या बाहेर नेण्यास मज्जाव होता) आणि त्या कर्नाटकातील चिकमंगळुरु येथील टेकडीवर पेरल्या. परंतु इतिहास संशोधकांच्या मते त्याआधीही केरळच्या मलबार प्रांतात कॉफी अस्तित्वात असल्याचे पुरावे आहेत. १६१६ मध्ये जहांगीराच्या दरबारातही कॉफीच्या वापराचे उल्लेख आहेत त्यामुळे भारतात कॉफी आणण्याचे श्रेय ते अरब व्यापाऱ्यांना देतात. पुढे ब्रिटिशांनी भारतात व्यावसायिक स्तरावर कॉफीचे उत्पादन सुरु केले, आता कॉफी उत्पादनात भारत सहाव्या क्रमांकावर आहे. पिस्ता - अमेरिका, इराण आणि टर्की खजूर - इजिप्त, सौदी अरेबिया आणि इराण अफू - अफगाणिस्तान, म्यानमार, कोलंबिया अधिकृतरीत्या अफू उत्पादनात भारतही आघाडीवर आहे, अर्थात त्याची सुरुवात ब्रिटिशांनी केली. नीमच, मध्यप्रदेश येथे Government Opium and Alkaloid Works हि अफू (opium) बनवणारी/त्यावर प्रक्रिया करणारी जगातली सर्वात मोठी फॅक्टरी आहे जिथे मध्यप्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानात परवानाधारक शेतकऱ्यांनी पिकवलेल्या अफूवर प्रक्रिया केली जाते. गाझीपूर, उत्तरप्रदेश येथील ह्या कंपनीची दुसरी फॅक्टरी युपी प्रदूषण नियंत्रक मंडळाने २०१७ साली पर्यावरणाशी संबंधित कारणांमुळे बंद केली. ऑलिव्ह - स्पेन, इटली, ग्रीस

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:39
खरं आहे! ह्या देशांना निसर्ग सौन्दर्य बहाल करण्याच्या बाबतीत सृष्टीनिर्मात्याने हात आखडता घेतला असला तरी
ह्या वक्तव्याशी टोटल असहमत मी तरी. इराण/ अफगाणिस्तान हे निरतिशय सुंदर देश असून अफगाणिस्तान मधील कैक विभाग तर पार काश्मीर अन् गिलगिट ह्यांच्या तोडीचे असल्याचे पाहून मला नवल वाटले होते. (संदर्भ - डिस्कवरी चॅनल वरील काही डॉक्युमेंटरी)
१६७० साली 'बाबा बुदान' नावाच्या सुफी संताने मक्केच्या यात्रेहून परतताना येमेन मधून कॉफीच्या सात बिया 'आपल्या दाढीत लपवून' आणल्या (त्याकाळी कॉफीच्या बिया अरबस्तानाच्या बाहेर नेण्यास मज्जाव होता)
हाच संदर्भ खरा. (टेकडीला) आता बाबा बुदानगिरी म्हणतात. लागवडी लायक कच्च्या कॉफी बिया आणणारी हस्ती बाबा बुदानच. त्याच्या आधी मुघल दरबार अन् केरळातील कॉफी references हे अरब व्यापाऱ्यांच्या संदर्भात आहेत ते बरोबर आहे पण हे अरब व्यापारी कॉफी पिण्याला इतके चाटावलेले असत की ते भाजलेल्या (रोस्टेड) कॉफी बीन्स घेऊनच फिरत आपापल्या शिध्यांत. तीच त्यांनी आपल्या केरळी अन् मुघल भारतीय यजमानांना पाजली असण्याचा संभव आहे असे वाटते. त्याहून मोठी गंमत ही की कॉफीचे मूलस्थान हे अरब देश/ सौदी नाही तर इथिओपिया आहे. Ethiopian Highlands मध्ये एकदा एका मेंढपाळ माणसाला कोकरे एका विशिष्ट झाडाचा पाला खाऊन तेज होऊन उड्या मारत असताना दिसले आणि त्याने स्वतः पहिले तर तो पाला उकळून प्यायला. तिथून सुरुवात कॉफीची (हा संदर्भ मला एकदा तपासून घ्यायला हवा पण तो बरोबर असावा असे वाटते आहे. अर्थात लिटर लिटर कॉफी रोज रीचवणाऱ्या अमेरिकेतील नॅशनल कॉफी असोसिएशन ऑफ यू.एस. ए ने सुद्धा कॉफीचे इथिओपियन मूळ मान्य केले आहे).

आंद्रे वडापाव 14/07/2023 - 09:37
मलासुद्धा असेच वाटायचं की 'बंधानी' हे अडवाणी... वासवानी... च्या धर्तीवरील सिंधी आडनाव (ब्रँड) आहे ... कि ज्याची मोनोपॉली आहे हिंग मार्केटवर ...

विवेकपटाईत 11/07/2023 - 09:00
गेल्या वर्षी भारताने 829 कोटीचे हिंग आयात केले. शंभर कोटीचे निर्यात. आज लाहौल घाती आणि उत्तराखंड मध्ये उत्पादन वाढविण्याचे प्रयत्न होत आहे.

प्रचेतस 11/07/2023 - 09:23
व्वा...!, एकदम चवदार धागा. अगदी साध्या वरणाला देखील चिमूटभर हिंगाशिवाय चव येत नाही. हिंग मात्र वनस्पतीपजन्य आहे हे माहित नव्हते. हे नैसर्गिक खनिज (हिमालयीन मिठासारखे) असावे असाच समज होता. हरिवंशात हिंगाचा उल्लेख पुढिलप्रमाणे येतो. पार्श्वानि चान्ये शकलानि तत्र ददु: पशूनां घृतमृक्षितानि। सामुद्रचूर्णैरवचूर्णितानि चूर्णेन मृष्टेन समारिचेन।। समूलकैर्दाडिममातुलिंगै: पर्णासहिंग्वापर्द्रकभूस्तृणैश्च। तदोपदंशै: सुमुखोत्त रैस्तेि पानानि हृष्टा: पपुरप्रमेया:।। स्वयंपाक्यांनी तयार केलेली पशूंची शुद्ध मांसे व गोड तसेच मीठ इत्यादी पदार्थांची तयार केलेली पक्वान्ने त्यांना वाढली. पुष्कळ तूप घालून तळलेले पशूंच्या कुशीच्या मांसाचे तुकडे मीठ आणि मिरपूड यात चांगले घोळून त्यांना दिले. मुळ्यासह डाळिंबे, अजबला, हिंग, आले व अळू यांचा त्यांनी आस्वाद घेतला. आनंदित (यादवांनी) सुंदर अशी पेयपात्रे आपल्या मुखास लावून पेय प्राशन केले. ह्या अध्यायात तत्कालिन मांसाहारी बार्बेक्यूचे अजूनही चविष्ट वर्णन आहे.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 11:38
चलत मुसाफिर । तुषार काळभोर । विवेकपटाईत । प्रचेतस प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ प्रचेतस हरिवंशातील हिंगाच्या उल्लेखाची छान माहिती दिलीत...
ह्या अध्यायात तत्कालिन मांसाहारी बार्बेक्यूचे अजूनही चविष्ट वर्णन आहे.
भरताबाहेर काही देशांमध्ये आपण काही पदार्थांवर चाट मसाला शिंपडतो तसे फळांवर आणि बार्बेक्यूवर हिंग शिंपडण्यची पद्धत जुन्या काळापासुन आहे. मला सफरचंद, कलिंगड, अननस अशी फळे मिठ आणि चाट मसाला घालुन खायला आवडतात, आता एकदा त्यांवर (आणि तंदुरी चिकनवर) हिंग शिंपडुन खाउन बघायचंय चव कशी लागते ते 😀

सुरिया 13/07/2023 - 15:43
बर्‍याच वडापाव वाल्यांकडे मी पाहिले की आतली भाजी बनवताना ते उकडलेले बटाटे, आले, मिरचि, कोथिंबीर मिक्स करतात. त्याची भाजी नाही बनवत आपण करतो तशी. तशा सारणावर ते हिंग टाकतात विदाऊट फोडणी.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:31
अरे वाह! पुढच्या वेळी घरी बटाटावडा बनवायचा घाट घतला कि हा प्रयोग करुन बघणार! तसंही आपण घरी पदार्थ बनवताना रेसिपिकडे फार काटेकोरपणे लक्ष देतो, तरी त्यांना बाहेरच्या पदार्थाची चव येतेच असे नाही 😀 त्यामुळे हि क्लुप्ती वापरुन बघयला हरकत नाही.

वामन देशमुख 11/07/2023 - 11:02
हिंगपुराण आवडले. --- स्वयंपाकातील माझा आवडता घटक म्हणजे हिंग. परवा उत्तराखंडातील धनौल्टी इथून एक हिंग आणला. तो हिंग तेथीलच पहाडांतून गोळा केलाय असा तिथल्या विक्रेत्याचा दावा होता. खरेखोटे देव जाणो, पण त्या हिंगाचा वास अगदी भारी होता. अधूनमधून स्वयंपाकात वापरतो. --- कुणाचा अवमान करण्याच्या हेतूरहित अवांतर: "बांधणी हिंग म्हणजे शुद्ध हिंगात इतर बंधके मिसळून तयार केलेला विक्रीयोग्य हिंग" हे अनेकांना माहित नाही हे आश्चर्यकारक वाटले.

अनिकेत वैद्य 11/07/2023 - 11:08
उपवासाच्या पदार्थात हिंग वापरला जात नाही. ह्यासंबंधी माहिती देताना मुंबई ग्राहक पंचायतीच्या एका कार्यक्रमात असे सांगितले होते कि, 'आपण वापरतो तो 'बांधानी' हिंग असतो. ह्याचा अर्थच बांधलेला, काही पदार्थ वापरून एकत्र केलेला असा हा हिंग आहे. त्यात उपवासाला न चालणारे घटक असतात म्हणून, उपवासाचे पदार्थ करताना हिंगाचा वापर करत नाहीत.' आज ह्याबद्दल अधिक माहिती मिळाली.

चांदणे संदीप 11/07/2023 - 12:32
हिंगाचा लेख एवढ्या लवकर येईल असे वाटले नव्हते. :) पुढील हिंगाच्या... आय मीन लेखाच्या प्रतिक्षेत. सं - दी - प

यश राज 11/07/2023 - 12:41
हिंग कसा बनतो याची जिज्ञासा होतीच. शंका निरसन झाले. अप्रतिम लेख. थोडेसे अवांतर: प्रतापगड(राजस्थान) मधून माझी आई बऱ्याचदा हिंग मागवते. हा हिंग अगदी द्रवसर असतो म्हणजेच बांधनी नसतो. या हिंगाचा खूप घमघमाट सुटतो. आई मग २ चमचे धण्याच्या पूड मध्ये अगदी चिमटीत मावेल एवढा हिंग मिसळून टाकते व डबीत भरून ठेवते.आणि मग ती हिंगाची धने पावडर बंधनी हिंगा प्रमाणे फोडणीत वापरते.. स्वादच स्वाद हिंगाचा.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 13:04
सौंदाळा । वामन देशमुख । अनिकेत वैद्य । चांदणे संदीप । यश राज प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ यश राज
प्रतापगड(राजस्थान) मधून माझी आई बऱ्याचदा हिंग मागवते. हा हिंग अगदी द्रवसर असतो म्हणजेच बांधनी नसतो. या हिंगाचा खूप घमघमाट सुटतो.
शुद्ध स्वरूपातल्या हिंगाचा वास खूप उग्र असल्याने स्वयंपाकासाठी वापरताना त्याचे प्रमाण ठरवणे अवघड असते. त्यावर सोयीस्कर उपाय म्हणून 'बांधानी हिंग' हा प्रकार अस्तित्वात आला. गुजरात, राजस्थान अशा राज्यांमध्ये घाऊक प्रमाणात जेवण बनवणारे आचारी (महाराज) लोकं बांधानी हिंगापेक्षा शेंगदाणा किंवा ऑलिव्ह अशा दिर्घकाळ टिकणाऱ्या तेलात विरघळवलेल्या लाल हिंगाचा वापर करण्यास प्राधान्य देतात. तुमची आई मागवते ते अशाप्रकारचे हिंग असावे अर्थात त्यात शुद्ध हिंगाचे प्रमाण बांधानी हिंगापेक्षा खूप जास्त असल्याने त्याचा वास सौम्य करण्यासाठी त्यात धन्याची पूड मिसळावी लागणे सहाजिक आहे. शुद्ध हिंग, बांधानी हिंग (पावडर, क्रिस्टल आणि खडा), तेलात मिसळलेला द्रवरूप हिंग आणि इसेन्शिअल ऑइल अशा अनेक स्वरूपातला हिंग बाजरात मिळतो आणि त्याचा वापर स्वयंपाकासाठी आणि बांधानी व तेलमिश्रित सोडून अन्य प्रकारांचा औषध निर्मितीसाठी केला जातो तर खड्या बांधानी हिंगाचा वापर घाऊक प्रमाणात घरगुती आणि व्यावसायिक स्तरावर विविध मसाले तयार करण्यासाठी केला जातो. पण बांधानी हिंग घरगुती वापरासाठी सर्वात सोयीस्कर प्रकार असल्याने त्याला बाजारात प्रचंड मागणी आहे.

मुक्त विहारि 11/07/2023 - 18:07
धन्यवाद बांबू लागवडी नंतरची, हिंग लागवड, ही पण ह्या केंद्र सरकारची उत्तम योजना आहे ... जितकी आयात कमी, तितके आर्थिक स्थैर्य जास्त ...

चित्रगुप्त 11/07/2023 - 20:50
छान माहितीपूर्ण लेख. अवांतरः हल्ली ज्याला अफगाणिस्थान म्हटले जाते, तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता, त्यापूर्वीचाही पुष्कळ इतिहास असणारच. .

प्रचेतस 11/07/2023 - 21:09
हल्ली ज्याला अफगाणिस्थान म्हटले जाते, तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता,
भाग होता ह्याचा अर्थ म्हणजे चंद्रगुप्त मौर्याने तो भाग जिंकला होता, वास्तविक हा पूर्वापार चालत आलेल्या विविध भटक्या टोळ्यांनी भरलेला प्रदेश, ह्यावर दीर्घकाळपर्यन्त कोणत्याच राजाचे स्वामित्व राहिले नाही. चंद्रगुप्त ते अशोकापर्यन्त हा भाग मौर्यांच्या वर्चस्वाखाली राहिला मात्र नंतर पुन्हा इथे टोळ्यांचे राज्य सुरू झाले. महाभारतात कर्णपर्वात ह्या भागात राहणाऱ्या लोकांची कर्णाने भयंकर निंदा केली आहे, मद्र, वाहिक, बाल्हिक इत्यादी प्रांतांची कर्ण अत्यंत निर्भत्सना करतो. कर्ण-शल्य संवादाचे हे वर्णन मूळातूनच वाचण्यासारखे आहे.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 15:15
मुक्त विहारि। चित्रगुप्त । कर्नलतपस्वी प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चित्रगुप्त
तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता
हो... २००१ साली तालिबानचा माथेफिरू संस्थापक मुल्ला ओमर ह्याच्या आदेशावरून उध्वस्त करण्यात आलेल्या बामियानच्या, सहाव्या आणि सातव्या शतकात कोरलेल्या दोन भव्य प्राचीन बुद्धमूर्तींवर असलेला गुप्त कला शैलीचा प्रभाव हा त्याचा सबळ पुरावा मानता येईल. नवव्या शतकापर्यंत बौद्ध धर्मियांचे महत्वाचे धार्मिकस्थळ म्हणून ओळख असलेल्या ह्या प्रदेशावर पुढे झालेल्या इस्लामिक आक्रमणांनंतर दहाव्या शतकापर्यंत परिस्थिती पूर्ण बदलली. वर प्रचेतस ह्यांनी म्हंटल्या प्रमाणे विविध भटक्या टोळ्यांनी भरलेल्या ह्या प्रदेशात पूर्वीही कधीच एकसंधता नव्हती आणि आता हजार वर्षांहून अधिक काळ इस्लामच्या झेंड्याखाली असला तरी ह्या प्रदेशातल्या टोळ्यांमधील वांशिक मतभेदांमुळे एक देश म्हणून अजूनही त्यांच्यात एकसंधता आलेली नाही. असो, आता पुन्हा तो देश तालिबान्यांच्या हातात गेला आहे, त्यांच्या कुठल्या माथेफिरु नेत्याने भारताची पंचईत करण्यासाठी हिंगाच्या शेतांना आगी नाही लावल्या म्हणजे मिळवले 😀

चित्रगुप्त 11/07/2023 - 22:03
कर्ण-शल्य संवादाचे हे वर्णन मूळातूनच वाचण्यासारखे आहे.
महाभारताचे सगळे खंड घेऊन वाचायचे आजवर राहून गेले, आणि आता कितपत जमेल याची शंकाच आहे. जालावर मराठी वा हिंदीत ते उपलब्ध असल्यास कुठे आहे ? आणि कर्ण-शल्य संवाद त्यात कुठे आहे ?

प्रचेतस 12/07/2023 - 06:18
सुरुवातीला सत्संगधारा संस्थळावर मराठी pdf च्या लिंक्स उपलब्ध होत्या असे स्मरते ओण आता दिसत नाहीत, मात्र sanskrit documentsवर महाभारताच्या विविध प्रती संस्कृत मधून उपलब्ध आहेत ते इंग्रजी अनुवाद sacred-texts वर उपलब्ध आहे, मराठी अनुवाद मात्र कुठे दिसत नाही, ग्रंथ विकत घेऊन वाचणेच श्रेयस्कर कारण हा महाग्रंथ जालावर मराठीत मिळाला तरी तो स्क्रीनवर वाचणे कठीणच. कर्ण -शल्य संवाद कर्णपर्वाच्या सुरुवातीला, जेव्हा कर्ण शल्याची सारथी म्हणून नियुक्ती करतो तेव्हा येतो

चित्रगुप्त 12/07/2023 - 18:02
अनेक आभार प्रचेतस. हिंदीत 'महासमर' या नावाने श्री. नरेन्द्र कोहली यांचा नऊ खंडातील ग्रंथ वाचनीय आहे. https://amzn.eu/d/5b9BPLH

कर्नलतपस्वी 12/07/2023 - 06:18
लेख मस्त. पुरातन कालात अफगाणिस्तानातील हिंग महाराष्ट्र तील हिंगणघाटातून येवून हिंगोलीत जमा होत असे काही ऐकल्या सारखे....... हल्ली कान वाजतात.

चौकस२१२ 13/07/2023 - 05:42
भरताबाहेर काही देशांमध्ये आपण काही पदार्थांवर चाट मसाला शिंपडतो तसे फळांवर आणि बार्बेक्यूवर हिंग शिंपडण्यची पद्धत जुन्या काळापासुन आहे. हे पहिल्यांदाच ऐकले BBQ "रब" साठी मसाले वापरतात पण त्यात काली मिरी किंवा चिनी मिरी असते, जिऱ्याची पूड असते कधी, पण हिंग नाही ऐकले कोणत्या देशात?

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 09:13
सुखी | चौकस२१२ प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 'सॉंग्स ऑफ ब्लड अँड स्वॉर्ड' हे फातिमा भुत्तो लिखित पुस्तक पाच-सहा वर्षांपूर्वी वाचनात आले होते. त्यांचे पिता, 'मुर्तझा भुत्तो' ह्यांची हत्या घडवून आणण्यात मुर्तझा भुत्तो ह्यांचीच सक्खी बहीण 'बेनझीर भुत्तो' आणि तिचे पती असिफ अली झरदारी ह्यांचा हात असल्याचा गंभीर आरोप ह्या पुस्तकातून त्यांनी केला होता. त्या पुस्तकात त्यांनी आपल्या पित्याबरोबर बैरुत आणि दमास्कस मध्ये घालवलेल्या काळाचे फार छान वर्णन केले होते, ज्यात बैरुत येथे सहलीला गेल्यावर तिथे मुर्तझा भुत्तो ह्यांनी बनवलेल्या 'बार्बेक्यू'चा उल्लेख वाचला आणि कुतूहल चाळवले म्हणून लेबनीज, सिरियन खाद्यसंस्कृती जाणून घेण्यासाठी इंटरनेटवर शोध घेतला असता लेबनॉन, सीरिया आणि जॉर्डनमधल्या पारंपरिक खाद्यपदार्थांची माहिती असलेली एक PDF सापडली होती. त्यात भाजलेल्या मांसाचा (बार्बेक्यू) स्वाद वृद्धिंगत करण्यासाठी त्यावर हिंगाचा शिडकावा केला जात असल्याचे वाचले होते. रोमन साम्राज्यात प्रतिष्ठा लाभलेल्या हिंगाचा वापर युरोपातही अशाप्रकारे होत होता, पण ते कोसळल्यानंतर सोळाव्या शतकापर्यंत युरोपात हिंगाचा वापर जवळजवळ बंदच झाला. (त्याविषयी थोडी महिती पुढच्या भागात येइल.)

धर्मराजमुटके 13/07/2023 - 09:13
छान ! हिंगपुराण आवडले. अवांतर : "तुला कोणी हिंग लावूनही विचारणार नाही" या म्हणीचा उगम काय असावा बरे ?

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 09:57
"तुला कोणी हिंग लावूनही विचारणार नाही" या म्हणीचा उगम काय असावा बरे ?
नक्की माहिती नाही, पण तर्काधारे उत्तर देण्याचा प्रयत्न करतो! हिंगाचा वापर एखाद्या पदार्थाचे (स्वाद/रुची ह्या अर्थाने) मूल्यवर्धन करण्यासाठी होतो. वर प्रचेतस ह्यांनी म्हंटले आहे कि, "अगदी साध्या वरणाला देखील चिमूटभर हिंगाशिवाय चव येत नाही." त्याला सौंदाळा ह्यांनी दिलेला दुजोरा आणि व्यक्तिगत अनुभव त्या बाबतीतली हिंगाची महती स्पष्ट करतात. साध्या (गोडं) वरणाला खरंतर काहीच चव नसते पण डाळ शिजवताना त्यात चिमूटभर हिंग घातल्यावर तिचा स्वाद/चव एकदम बदलून ते देखील चविष्ट लागते. थोडक्यात एखाद्या बेचव पदार्थात हिंग घातले कि त्याचे स्वाद/रुचीमुल्य वृद्धिंगत होऊन तो पदार्थ चवदार होतो. "एखादी व्यक्ती/पदार्थ इतकी उपयोगशून्य/बेचव आहे कि तिला/तिच्यात हिंग लावून/घालूनही तिची उपयुक्तता/चव वाढणार नाही, ती किंमतशून्यच राहणार" अशा काहीशा अर्थाने हि म्हण वापरली जात असावी असे मला वाटते. बाकी तज्ज्ञांनी त्यावर अधिक प्रकाश टाकावा हि विनंती!

हेमंतकुमार 14/07/2023 - 10:38
हिंग लावून विचारणें-मानणें-मोजणें-(नकारार्थी प्रयोग) = मानणें; आदर देणें; महत्त्व देणें (हिंग महाग असल्यानें महत्त्वाच्या पदार्थांतच वापरतात, यावरून).

आलो आलो 13/07/2023 - 15:00
अगदीच हिंगाळून काढलाय लेख . बाकी प्रतिक्रिया सुद्धा काही कमी रोचक नाहीत हो .... मस्त मस्त मस्त. मिपा वर खूपच तज्ञ आणि अभ्यासू लोक असल्याची ग्वाही मिळते वेळोवेळी. धन्यवाद टर्मिनेटर भाऊ अत्यंत अभ्यासू असा लेख तोही काहीशा दुर्लक्षित मात्र तरीही पाहिजेच अशा पदार्थावर लिहिलात. दू भा प्र

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:09
बाकी प्रतिक्रिया सुद्धा काही कमी रोचक नाहीत हो .... मस्त मस्त मस्त. मिपा वर खूपच तज्ञ आणि अभ्यासू लोक असल्याची ग्वाही मिळते वेळोवेळी.
अगदी...अगदी... कित्येकदा मुळ धग्यातील माहितीपेक्षा अधिक चांगली आणि परिपुर्ण माहिती ही तज्ञ, अभ्यासू, व्यासंगी मिपाकरांच्या प्रतिसादांतुन मिळते असा माझाही अनुभव आहे!

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:26
उत्तम हिंग परामर्श घेतलेला आहे पूर्ण लेखात. माझ्या माहितीत तरी फक्त तांदूळ पिठी मिसळून हिंग कंपौंड केला जातो असे वाचीव आठवते.
नैसर्गिक डिंक मिसळून ते तयार केले जाते.
हा नैसर्गिक डिंक मात्र गुवार गम/ गवार गम/ गवारीच्या शेंगा पासून मिळणारा चिकट डिंक असतो. कमोडिटी मार्केट मध्ये एक अतिशय रोबस्टली ट्रेडिंग होणारी कमोडिटी म्हणजे हा गम होय. खाद्यपदार्थात चिकटपणा लागतो तिथे, जिथे पदार्थ "स्लरी" करून वापरायचे असतात तिथे कैक पदार्थांत गवार गम वापरला जातो, शिवाय त्याचे कैक इंडस्ट्रिअल युज पण असतात असे ऐकून आहे.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:21
गुवार गम/ गवार गम बद्दलची माहिती रोचक आहे! चांगल्या प्रतिचा कंपाउंडेड असफोटिडा बनवताना 'गम अरेबिक' (बाभळीचा डिंक) वापरतात असे ऐकुन्/वाचुन आहे. पण जसे लेखात म्हंटले आहे कि,
'बांधानी हिंग' बनवताना कच्चामाल म्हणून वापरलेल्या शुद्ध हिंगाचा प्रकार (पांढरे किंवा लाल हिंग) आणि मिश्रणासाठी वापरलेल्या अन्य घटक पदार्थांचा प्रकार, दर्जा आणि प्रमाण ह्यावर तयार झालेल्या हिंगाचा रंग, स्वाद आणि किंमत अवलंबून असते.
त्याप्रमाणे कॉस्ट कटिंग च्या उद्देशाने स्वस्त हिंग तयार करण्यासाठी ह्या 'गुवार गम/ गवार गम'चा वापर होत असण्याची शक्यता नाकरता येत नाही.

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:45
आणि अतिशय अभ्यासू प्रतिसाद मांदियाळी वाचून आनंद झाला. ह्या निमित्ताने एक जबरी भारी लेखमाला सुरू करता येईल. त्या मध्ये आपण जर पोर्तुगीज ग्रेट एक्सचेंज घेतला तर अक्षरशः एक पूर्ण विशेषांक होईल इतके लेख पडतील. पोर्तुगीज ग्रेट एक्सचेंज मुळे सकारात्मक पाहता कैक देशांतील भूकबळी कमी झालेत अन् नकारात्मक पाहता कैक देशातील एतद्देशी वाणे नष्ट झाल्याचे पण उदाहरणे आहेत.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 11:05
@ इपित्तर इतिहासकार, ग्रेट एक्सचेंज विषयीची कल्पना फारच आवडली आहे! गंमत म्हणजे तळटिपेत लिहिलेल्या 'भारता बाहेरील हिंगाचे काही चमत्कारिक उपयोग' ह्याविषयी पुढ्च्या भागात येणऱ्या ब्राझिल मध्ये हिंग कसा पोचला असाव ह्याचा विचार करताना त्यामागे हे पोर्तुगिज कनेक्शन असावे ह्याच निष्कर्षाप्रत मी आलो असल्याचे लिहिले आहे 😀 अर्थात तो केवळ माझा तर्क असून त्याला कुठलाही अधिकृत संदर्भ नाही. असो, 'द ग्रेट एक्सचेंज'चे तीन पैलु आहेत - वनस्पती, प्राणी आणि रोग/आजार. ह्यापैकि हवा तो पैलु निवडुन आपण स्वयंस्फुर्तिने त्यावर लेख लिहुन सप्टेंबर मध्ये प्रकाशित होणऱ्या 'गणेश लेख मालिकेसाठी' पाठवु शकतो कि! तसंही गलेमा साठी थीम वगैरे नसते, आणि गणपती १९ सप्टेंबरला आहेत त्यामुळे जवळपास दोन महिने आपल्या हातात आहेत लेखन करण्यासाठी. पहिल्या दोन पैलुंवर आपण लिहिले आणि तिसऱ्या रोग्/आजाराच्या पैलुवर मिपावरच्या सन्माननिय डॉक्टर मंडळींनी लिहिले तर खरंच छान विशेषांक होउ शकेल ह्या विषयावर 👍

चामुंडराय 14/07/2023 - 16:35
छान आणि माहितीपूर्ण लेख. भारतीय अन्न आवडणाऱ्या आणि स्वतः घरी विविध पदार्थ करणाऱ्या माझ्या एका सहकाऱ्याला मी हिंगाबद्दल माहिती दिली. तेव्हा तो एका भारतीय ग्रोसरी स्टोअर मध्ये गेला आणि तेथील एकाला म्हणाला, आय ऍम लुकिंग फॉर हिंग. हिंग ??? हा हिंग म्हणतोय हे ऐकून त्या ग्रोसरीवाल्याच्या चेहऱ्यावर आश्चर्याचे भाव उमटले डू यू नो व्हॉट हिंग इज? येस, असाफेह्टीडा. मग त्याचे हिंगावर विविध प्रयोग सुरू झाले. परंतु त्याने एक तक्रार केली. हिंगाची डबी पँन्ट्रीत ठेवली आणि पँन्ट्रीचा दरवाजा उघडला तर एकदम भपकन हिंगाचा तीव्र वास यायचा आणि सगळ्या स्वयंपाक घरात पसरायचा. तेव्हा त्याने हिंगाची डबी झिप्लॉक पिशवीत आणि हवाबंद डब्यात ठेवली व जेव्हा पाहिजे तेव्हाच उघडायला लागला. मी त्याला म्हणालो आम्हाला लहानपणापासून सवय असते त्यामुळे असा तीव्र वास येत नाही आणि ह्या (बांधानी) हिंगात इतर पदार्थ मिसळून त्याची तीव्र चव आणि वास कमी करतात. शुद्ध स्वरूपातील हिंगाची तीव्रता खूप जास्त असते. इति हिंगपुराणोध्यायः समाप्तम्

टर्मीनेटर 16/07/2023 - 23:38
अथांग आकाश। चामुंडराय । प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे । अभय भावे प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चामुंडराय, भारी किस्सा! हिंगाची डबी नीट बंद न करता फ्रिजमध्ये ठेवली तर त्यातले अन्य पदार्थ (जे शिजवताना हिंग वापरला जात नाही असे) खाण्यालायक राहात नाहीत हा अनुभव घेतल्याने तुमच्या सहकाऱ्याच्या किस्स्याशी चांगला रिलेट झालो 😀 @ अभय भावे, २९:४५ मिनिटांचा व्हिडीओ आहे, फुरसत मध्ये बघतो 👍

टर्मीनेटर 18/07/2023 - 00:05
अशी कविताही आहे? अर्थात असेलही! कवितांशी काही प्रकाशवर्षांचे अंतर राखुन असल्याने मलातरी त्याबद्दल माहिती असणे शक्य नाही 😀 जाणकारांनी 'त्या' विषयी अवश्य प्रतिसादावे!

राजेंद्र मेहेंदळे 02/08/2023 - 20:28
कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!! अशी पाखरे येती, चाळीमध्ये बटाट्याच्या या चिमण्यांनो परत फिरा रे, साद देती हिमशिखरांच्या फुलराणी मग नाजुक हसते, तांदूळ निवडता निवडता आणि अंमलदार वटारुन डोळे, काठी घेई अंगा कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!!

टर्मीनेटर 19/07/2023 - 17:08
ह्या प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा प्रयत्न वरती एका प्रतिसादात केला आहे. त्यावरच्या उप-प्रतिसादात कुमार१ साहेबांनी एक संदर्भही दिला आहे!

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 14:56
Nitin Palkar | स्वराजित | निमी प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ राजेंद्र मेहेंदळे
कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!! अशी पाखरे येती, चाळीमध्ये बटाट्याच्या...
हे अद्भुत काव्य स्वरचीत म्हणायचं का चोप्य पस्ते 😀

कंजूस 07/08/2023 - 17:49
१)गांधार प्रांताची आजच आठवण झाली. अशोकाचे राज्य गांधार ते उत्कल,कलिंग (ओडिशा). २)मुलींना तिसरी नंतर शाळा बंद हा कालच फतवा निघाला आहे. ३) इराण ( पर्शिया)सहल शक्य आहे. ती करा. कारण राजकीय घडामोडींमुळे इराणच्याच लोकांना इराण पाहता आला नव्हता . फळांचा देश,केशर,पुलाव,बागेचे कलाकार -जन्नत के चारबाग. ४)तसेच चीनच्या कम्युनिस्ट सरकारमुळे चिनी लोकांना चीन माहीत नव्हता.

टर्मीनेटर 14/10/2024 - 22:26
ह्या लेख मालिकेची सुरुवातच ज्यांच्या एका जाहिरातीने केली होती ते सुप्रसिद्ध अभिनेते अतुल परचुरे ह्यांचे आज दुःखद निधन झाले आहे. ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास सद्गती देवो 🙏

चौकस२१२ 16/10/2024 - 10:18
अतुल परचुरे यांचे मराठी भाषेवरील प्रभुत्व आणि त्याचे महत्व या वरून आठवले ते आभाळमाया नामक गाजलेल्या मालिकेतील कलाकारांच्या मुलखाती चा हा कार्यक्रम बघ त्यात संजय मोने यांनी भाषा समजणे यावर म्होरून जाणे यावर एक किस्सा सांगितलला आहे https://www.youtube.com/watch?v=OjwiBHP6ECg

टर्मीनेटर 17/10/2024 - 09:27
मस्त व्हिडीओ आहे! वास्तविक नाटक, दूरचित्रवाणी मालिका बघण्याचा मला अजिबात शौक नाही (उलट तिटकाराच आहे 😀) त्यामुळे 'आभाळमाया' ह्या मालिकेचा एकही एपिसोड मी कधीही बघितलेला नसला, आणि ह्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या लोकांपैकी चित्रपट माध्यमामूळे परिचित झालेल्या सुकन्या कुलकर्णी, संजय मोने आणि मनोज जोशी ह्या तीन दिग्गज कलाकारांव्यतिरिक्त कोणालाही नावाने किंवा त्यांच्या कामामुळे ओळखत नसलो तरी काल रात्री संपूर्ण व्हिडीओ पाहिला आणि तो आवडला 👍 'म्होरून' वाला किस्सा भारीच! तसेच 'चांदनी बार', 'कॉर्पोरेट', 'एक चालीस कि लास्ट ट्रेन' वगैरे चित्रपटांतील भूमिकांमुळे परिचित झालेल्या परंतु, "प्रभाकर्ण श्रीपेरवर्धना अटापट्टू जयसूर्या लक्ष्मण शिवरामकृष्णा शिववेंकटा राजशेखर श्रीनिवासन त्रिचीपल्ली येक्य परमपील पेरंबदूर चिन्नास्वामी मुथ्थुस्वामी वेणुगोपाल अय्यर" असे छोटेसे 'पेट नेम' असणाऱ्या व्यक्तीच्या 'धमाल' चित्रपटातील आपल्या अगदी लहानशा (उण्यापुऱ्या २ मिनिटांच्या) धमाल भूमिकेमूळे कायमस्वरूपी स्मरणात राहिलेल्या कै. विनय आपटे ह्या दिग्गज कलावंत/दिग्दर्शका विषयीचे किस्सेही खूप आवडले! एका चांगल्या व्हिडीओच्या लिंकसाठी धन्यवाद 🙏

राजेंद्र मेहेंदळे 10/07/2023 - 21:32
अजुन एका माहीतीपूर्ण लेखमालेची सुरुवात. ही मालिका नक्कीच उत्कंठावर्धक होणार यात शंका नाही. वाखुसा. आणि हो!! मी पयला!!

Bhakti 10/07/2023 - 22:32
टर्मीनेटर कमाल लेख लिहिलात.खोडातील चिकापासून हिंग बनतो , आश्चर्यकारक!

किल्लेदार 11/07/2023 - 01:42
सगळ्यात जास्त हिंग अफगाणिस्तानातून येतं एवढंच माहिती होतं. खऱ्या स्रोताची माहिती आत्ता कळली. आता अफगाणिस्तानला "हिंगुस्तान" म्हणायला काही हरकत नाही.

टर्मीनेटर 11/07/2023 - 15:21
राजेंद्र मेहेंदळे । भक्ति । किल्लेदार प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @किल्लेदार - अफगाणिस्तान साठी 'हिंगुस्तान' हे पर्यायी नाव आवडले 😀

कंजूस 11/07/2023 - 05:48
नवीन बाईपण सिनेमावर काही खुसखुशीत पण हिंगासारखी कडक टीका असावी वाटलं. पण.... खरंच हिंग पुराण निघालं. अजून दोन भाग म्हणजे अफगाणिस्तान भटकंती केलेली दिसतेय.

टर्मीनेटर 11/07/2023 - 15:33
रीडर । कुमार१। कंकाका प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏
अजून दोन भाग म्हणजे अफगाणिस्तान भटकंती केलेली दिसतेय.
@कंकाका - अफगाणिस्तानात भटकंती झाली नाहीये अजून, पण नजीकच्या भविष्यात एक धावती भेट दिली जाण्याची शक्यता मात्र आहे! आणि पुढचा भाग शेवटचा असेल, खरंतर एकाच भागात लेख आवरायचा होता पण लांबी वाढत चालल्याने त्याचे दोन भाग करतोय 😀

चलत मुसाफिर 11/07/2023 - 06:13
हिंग कसे निर्माण होते हा प्रश्न कधीच डोक्यात आला नव्हता. सुंदर व माहितीपूर्ण लेख. मजा आली वाचायला.

गवि 11/07/2023 - 06:39
रोचक आणि माहितीपूर्ण रंजक लेख. विषय देखील खमंग. हिंग हा सर्व बेसिक मसाल्यांतील सर्वाधिक आवडता. अवांतर: आणखी एक जाणवले. अफगाणिस्तान, इराण, इराक यांबद्दल आपली एक विशिष्ट प्रतिमा असते मनात. वाळवंट, कोरडे रखरखीत. पण तरीही अनेक पदार्थ तिथेच खास किंवा अधिक प्रमाणात उत्पादित होतात. कॉफी (जरी सर्वाधिक उत्पादन हल्ली व्हिएतनाम करत असला तरी), पिस्ते, खजूर, अफू , ऑलिव्ह (चुभुद्याघ्या) आणि आता ही हिंग देखील तिथलीच.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 10:47
वाळवंट, कोरडे रखरखीत. पण तरीही अनेक पदार्थ तिथेच खास किंवा अधिक प्रमाणात उत्पादित होतात.
खरं आहे! ह्या देशांना निसर्ग सौन्दर्य बहाल करण्याच्या बाबतीत सृष्टीनिर्मात्याने हात आखडता घेतला असला तरी काही वैशिष्ट्यपूर्ण वनस्पती आणि पदार्थांचे वरदान दिले आहे.
कॉफी (जरी सर्वाधिक उत्पादन हल्ली व्हिएतनाम करत असला तरी), पिस्ते, खजूर, अफू , ऑलिव्ह (चुभुद्याघ्या)
कॉफी, पिस्ते, खजूर, अफू, ऑलिव्ह निर्मितीत आजघडीचे आघाडीचे देश म्हणजे: कॉफी - ब्राझील, व्हिएतनाम आणि कोलंबिया कॉफीच्या भारतातील आगमनाची कथा गमतीशीर आहे. १६७० साली 'बाबा बुदान' नावाच्या सुफी संताने मक्केच्या यात्रेहून परतताना येमेन मधून कॉफीच्या सात बिया 'आपल्या दाढीत लपवून' आणल्या (त्याकाळी कॉफीच्या बिया अरबस्तानाच्या बाहेर नेण्यास मज्जाव होता) आणि त्या कर्नाटकातील चिकमंगळुरु येथील टेकडीवर पेरल्या. परंतु इतिहास संशोधकांच्या मते त्याआधीही केरळच्या मलबार प्रांतात कॉफी अस्तित्वात असल्याचे पुरावे आहेत. १६१६ मध्ये जहांगीराच्या दरबारातही कॉफीच्या वापराचे उल्लेख आहेत त्यामुळे भारतात कॉफी आणण्याचे श्रेय ते अरब व्यापाऱ्यांना देतात. पुढे ब्रिटिशांनी भारतात व्यावसायिक स्तरावर कॉफीचे उत्पादन सुरु केले, आता कॉफी उत्पादनात भारत सहाव्या क्रमांकावर आहे. पिस्ता - अमेरिका, इराण आणि टर्की खजूर - इजिप्त, सौदी अरेबिया आणि इराण अफू - अफगाणिस्तान, म्यानमार, कोलंबिया अधिकृतरीत्या अफू उत्पादनात भारतही आघाडीवर आहे, अर्थात त्याची सुरुवात ब्रिटिशांनी केली. नीमच, मध्यप्रदेश येथे Government Opium and Alkaloid Works हि अफू (opium) बनवणारी/त्यावर प्रक्रिया करणारी जगातली सर्वात मोठी फॅक्टरी आहे जिथे मध्यप्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानात परवानाधारक शेतकऱ्यांनी पिकवलेल्या अफूवर प्रक्रिया केली जाते. गाझीपूर, उत्तरप्रदेश येथील ह्या कंपनीची दुसरी फॅक्टरी युपी प्रदूषण नियंत्रक मंडळाने २०१७ साली पर्यावरणाशी संबंधित कारणांमुळे बंद केली. ऑलिव्ह - स्पेन, इटली, ग्रीस

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:39
खरं आहे! ह्या देशांना निसर्ग सौन्दर्य बहाल करण्याच्या बाबतीत सृष्टीनिर्मात्याने हात आखडता घेतला असला तरी
ह्या वक्तव्याशी टोटल असहमत मी तरी. इराण/ अफगाणिस्तान हे निरतिशय सुंदर देश असून अफगाणिस्तान मधील कैक विभाग तर पार काश्मीर अन् गिलगिट ह्यांच्या तोडीचे असल्याचे पाहून मला नवल वाटले होते. (संदर्भ - डिस्कवरी चॅनल वरील काही डॉक्युमेंटरी)
१६७० साली 'बाबा बुदान' नावाच्या सुफी संताने मक्केच्या यात्रेहून परतताना येमेन मधून कॉफीच्या सात बिया 'आपल्या दाढीत लपवून' आणल्या (त्याकाळी कॉफीच्या बिया अरबस्तानाच्या बाहेर नेण्यास मज्जाव होता)
हाच संदर्भ खरा. (टेकडीला) आता बाबा बुदानगिरी म्हणतात. लागवडी लायक कच्च्या कॉफी बिया आणणारी हस्ती बाबा बुदानच. त्याच्या आधी मुघल दरबार अन् केरळातील कॉफी references हे अरब व्यापाऱ्यांच्या संदर्भात आहेत ते बरोबर आहे पण हे अरब व्यापारी कॉफी पिण्याला इतके चाटावलेले असत की ते भाजलेल्या (रोस्टेड) कॉफी बीन्स घेऊनच फिरत आपापल्या शिध्यांत. तीच त्यांनी आपल्या केरळी अन् मुघल भारतीय यजमानांना पाजली असण्याचा संभव आहे असे वाटते. त्याहून मोठी गंमत ही की कॉफीचे मूलस्थान हे अरब देश/ सौदी नाही तर इथिओपिया आहे. Ethiopian Highlands मध्ये एकदा एका मेंढपाळ माणसाला कोकरे एका विशिष्ट झाडाचा पाला खाऊन तेज होऊन उड्या मारत असताना दिसले आणि त्याने स्वतः पहिले तर तो पाला उकळून प्यायला. तिथून सुरुवात कॉफीची (हा संदर्भ मला एकदा तपासून घ्यायला हवा पण तो बरोबर असावा असे वाटते आहे. अर्थात लिटर लिटर कॉफी रोज रीचवणाऱ्या अमेरिकेतील नॅशनल कॉफी असोसिएशन ऑफ यू.एस. ए ने सुद्धा कॉफीचे इथिओपियन मूळ मान्य केले आहे).

आंद्रे वडापाव 14/07/2023 - 09:37
मलासुद्धा असेच वाटायचं की 'बंधानी' हे अडवाणी... वासवानी... च्या धर्तीवरील सिंधी आडनाव (ब्रँड) आहे ... कि ज्याची मोनोपॉली आहे हिंग मार्केटवर ...

विवेकपटाईत 11/07/2023 - 09:00
गेल्या वर्षी भारताने 829 कोटीचे हिंग आयात केले. शंभर कोटीचे निर्यात. आज लाहौल घाती आणि उत्तराखंड मध्ये उत्पादन वाढविण्याचे प्रयत्न होत आहे.

प्रचेतस 11/07/2023 - 09:23
व्वा...!, एकदम चवदार धागा. अगदी साध्या वरणाला देखील चिमूटभर हिंगाशिवाय चव येत नाही. हिंग मात्र वनस्पतीपजन्य आहे हे माहित नव्हते. हे नैसर्गिक खनिज (हिमालयीन मिठासारखे) असावे असाच समज होता. हरिवंशात हिंगाचा उल्लेख पुढिलप्रमाणे येतो. पार्श्वानि चान्ये शकलानि तत्र ददु: पशूनां घृतमृक्षितानि। सामुद्रचूर्णैरवचूर्णितानि चूर्णेन मृष्टेन समारिचेन।। समूलकैर्दाडिममातुलिंगै: पर्णासहिंग्वापर्द्रकभूस्तृणैश्च। तदोपदंशै: सुमुखोत्त रैस्तेि पानानि हृष्टा: पपुरप्रमेया:।। स्वयंपाक्यांनी तयार केलेली पशूंची शुद्ध मांसे व गोड तसेच मीठ इत्यादी पदार्थांची तयार केलेली पक्वान्ने त्यांना वाढली. पुष्कळ तूप घालून तळलेले पशूंच्या कुशीच्या मांसाचे तुकडे मीठ आणि मिरपूड यात चांगले घोळून त्यांना दिले. मुळ्यासह डाळिंबे, अजबला, हिंग, आले व अळू यांचा त्यांनी आस्वाद घेतला. आनंदित (यादवांनी) सुंदर अशी पेयपात्रे आपल्या मुखास लावून पेय प्राशन केले. ह्या अध्यायात तत्कालिन मांसाहारी बार्बेक्यूचे अजूनही चविष्ट वर्णन आहे.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 11:38
चलत मुसाफिर । तुषार काळभोर । विवेकपटाईत । प्रचेतस प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ प्रचेतस हरिवंशातील हिंगाच्या उल्लेखाची छान माहिती दिलीत...
ह्या अध्यायात तत्कालिन मांसाहारी बार्बेक्यूचे अजूनही चविष्ट वर्णन आहे.
भरताबाहेर काही देशांमध्ये आपण काही पदार्थांवर चाट मसाला शिंपडतो तसे फळांवर आणि बार्बेक्यूवर हिंग शिंपडण्यची पद्धत जुन्या काळापासुन आहे. मला सफरचंद, कलिंगड, अननस अशी फळे मिठ आणि चाट मसाला घालुन खायला आवडतात, आता एकदा त्यांवर (आणि तंदुरी चिकनवर) हिंग शिंपडुन खाउन बघायचंय चव कशी लागते ते 😀

सुरिया 13/07/2023 - 15:43
बर्‍याच वडापाव वाल्यांकडे मी पाहिले की आतली भाजी बनवताना ते उकडलेले बटाटे, आले, मिरचि, कोथिंबीर मिक्स करतात. त्याची भाजी नाही बनवत आपण करतो तशी. तशा सारणावर ते हिंग टाकतात विदाऊट फोडणी.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:31
अरे वाह! पुढच्या वेळी घरी बटाटावडा बनवायचा घाट घतला कि हा प्रयोग करुन बघणार! तसंही आपण घरी पदार्थ बनवताना रेसिपिकडे फार काटेकोरपणे लक्ष देतो, तरी त्यांना बाहेरच्या पदार्थाची चव येतेच असे नाही 😀 त्यामुळे हि क्लुप्ती वापरुन बघयला हरकत नाही.

वामन देशमुख 11/07/2023 - 11:02
हिंगपुराण आवडले. --- स्वयंपाकातील माझा आवडता घटक म्हणजे हिंग. परवा उत्तराखंडातील धनौल्टी इथून एक हिंग आणला. तो हिंग तेथीलच पहाडांतून गोळा केलाय असा तिथल्या विक्रेत्याचा दावा होता. खरेखोटे देव जाणो, पण त्या हिंगाचा वास अगदी भारी होता. अधूनमधून स्वयंपाकात वापरतो. --- कुणाचा अवमान करण्याच्या हेतूरहित अवांतर: "बांधणी हिंग म्हणजे शुद्ध हिंगात इतर बंधके मिसळून तयार केलेला विक्रीयोग्य हिंग" हे अनेकांना माहित नाही हे आश्चर्यकारक वाटले.

अनिकेत वैद्य 11/07/2023 - 11:08
उपवासाच्या पदार्थात हिंग वापरला जात नाही. ह्यासंबंधी माहिती देताना मुंबई ग्राहक पंचायतीच्या एका कार्यक्रमात असे सांगितले होते कि, 'आपण वापरतो तो 'बांधानी' हिंग असतो. ह्याचा अर्थच बांधलेला, काही पदार्थ वापरून एकत्र केलेला असा हा हिंग आहे. त्यात उपवासाला न चालणारे घटक असतात म्हणून, उपवासाचे पदार्थ करताना हिंगाचा वापर करत नाहीत.' आज ह्याबद्दल अधिक माहिती मिळाली.

चांदणे संदीप 11/07/2023 - 12:32
हिंगाचा लेख एवढ्या लवकर येईल असे वाटले नव्हते. :) पुढील हिंगाच्या... आय मीन लेखाच्या प्रतिक्षेत. सं - दी - प

यश राज 11/07/2023 - 12:41
हिंग कसा बनतो याची जिज्ञासा होतीच. शंका निरसन झाले. अप्रतिम लेख. थोडेसे अवांतर: प्रतापगड(राजस्थान) मधून माझी आई बऱ्याचदा हिंग मागवते. हा हिंग अगदी द्रवसर असतो म्हणजेच बांधनी नसतो. या हिंगाचा खूप घमघमाट सुटतो. आई मग २ चमचे धण्याच्या पूड मध्ये अगदी चिमटीत मावेल एवढा हिंग मिसळून टाकते व डबीत भरून ठेवते.आणि मग ती हिंगाची धने पावडर बंधनी हिंगा प्रमाणे फोडणीत वापरते.. स्वादच स्वाद हिंगाचा.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 13:04
सौंदाळा । वामन देशमुख । अनिकेत वैद्य । चांदणे संदीप । यश राज प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ यश राज
प्रतापगड(राजस्थान) मधून माझी आई बऱ्याचदा हिंग मागवते. हा हिंग अगदी द्रवसर असतो म्हणजेच बांधनी नसतो. या हिंगाचा खूप घमघमाट सुटतो.
शुद्ध स्वरूपातल्या हिंगाचा वास खूप उग्र असल्याने स्वयंपाकासाठी वापरताना त्याचे प्रमाण ठरवणे अवघड असते. त्यावर सोयीस्कर उपाय म्हणून 'बांधानी हिंग' हा प्रकार अस्तित्वात आला. गुजरात, राजस्थान अशा राज्यांमध्ये घाऊक प्रमाणात जेवण बनवणारे आचारी (महाराज) लोकं बांधानी हिंगापेक्षा शेंगदाणा किंवा ऑलिव्ह अशा दिर्घकाळ टिकणाऱ्या तेलात विरघळवलेल्या लाल हिंगाचा वापर करण्यास प्राधान्य देतात. तुमची आई मागवते ते अशाप्रकारचे हिंग असावे अर्थात त्यात शुद्ध हिंगाचे प्रमाण बांधानी हिंगापेक्षा खूप जास्त असल्याने त्याचा वास सौम्य करण्यासाठी त्यात धन्याची पूड मिसळावी लागणे सहाजिक आहे. शुद्ध हिंग, बांधानी हिंग (पावडर, क्रिस्टल आणि खडा), तेलात मिसळलेला द्रवरूप हिंग आणि इसेन्शिअल ऑइल अशा अनेक स्वरूपातला हिंग बाजरात मिळतो आणि त्याचा वापर स्वयंपाकासाठी आणि बांधानी व तेलमिश्रित सोडून अन्य प्रकारांचा औषध निर्मितीसाठी केला जातो तर खड्या बांधानी हिंगाचा वापर घाऊक प्रमाणात घरगुती आणि व्यावसायिक स्तरावर विविध मसाले तयार करण्यासाठी केला जातो. पण बांधानी हिंग घरगुती वापरासाठी सर्वात सोयीस्कर प्रकार असल्याने त्याला बाजारात प्रचंड मागणी आहे.

मुक्त विहारि 11/07/2023 - 18:07
धन्यवाद बांबू लागवडी नंतरची, हिंग लागवड, ही पण ह्या केंद्र सरकारची उत्तम योजना आहे ... जितकी आयात कमी, तितके आर्थिक स्थैर्य जास्त ...

चित्रगुप्त 11/07/2023 - 20:50
छान माहितीपूर्ण लेख. अवांतरः हल्ली ज्याला अफगाणिस्थान म्हटले जाते, तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता, त्यापूर्वीचाही पुष्कळ इतिहास असणारच. .

प्रचेतस 11/07/2023 - 21:09
हल्ली ज्याला अफगाणिस्थान म्हटले जाते, तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता,
भाग होता ह्याचा अर्थ म्हणजे चंद्रगुप्त मौर्याने तो भाग जिंकला होता, वास्तविक हा पूर्वापार चालत आलेल्या विविध भटक्या टोळ्यांनी भरलेला प्रदेश, ह्यावर दीर्घकाळपर्यन्त कोणत्याच राजाचे स्वामित्व राहिले नाही. चंद्रगुप्त ते अशोकापर्यन्त हा भाग मौर्यांच्या वर्चस्वाखाली राहिला मात्र नंतर पुन्हा इथे टोळ्यांचे राज्य सुरू झाले. महाभारतात कर्णपर्वात ह्या भागात राहणाऱ्या लोकांची कर्णाने भयंकर निंदा केली आहे, मद्र, वाहिक, बाल्हिक इत्यादी प्रांतांची कर्ण अत्यंत निर्भत्सना करतो. कर्ण-शल्य संवादाचे हे वर्णन मूळातूनच वाचण्यासारखे आहे.

टर्मीनेटर 12/07/2023 - 15:15
मुक्त विहारि। चित्रगुप्त । कर्नलतपस्वी प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चित्रगुप्त
तो प्रदेश पूर्वी मौर्य साम्राज्याचा भाग होता
हो... २००१ साली तालिबानचा माथेफिरू संस्थापक मुल्ला ओमर ह्याच्या आदेशावरून उध्वस्त करण्यात आलेल्या बामियानच्या, सहाव्या आणि सातव्या शतकात कोरलेल्या दोन भव्य प्राचीन बुद्धमूर्तींवर असलेला गुप्त कला शैलीचा प्रभाव हा त्याचा सबळ पुरावा मानता येईल. नवव्या शतकापर्यंत बौद्ध धर्मियांचे महत्वाचे धार्मिकस्थळ म्हणून ओळख असलेल्या ह्या प्रदेशावर पुढे झालेल्या इस्लामिक आक्रमणांनंतर दहाव्या शतकापर्यंत परिस्थिती पूर्ण बदलली. वर प्रचेतस ह्यांनी म्हंटल्या प्रमाणे विविध भटक्या टोळ्यांनी भरलेल्या ह्या प्रदेशात पूर्वीही कधीच एकसंधता नव्हती आणि आता हजार वर्षांहून अधिक काळ इस्लामच्या झेंड्याखाली असला तरी ह्या प्रदेशातल्या टोळ्यांमधील वांशिक मतभेदांमुळे एक देश म्हणून अजूनही त्यांच्यात एकसंधता आलेली नाही. असो, आता पुन्हा तो देश तालिबान्यांच्या हातात गेला आहे, त्यांच्या कुठल्या माथेफिरु नेत्याने भारताची पंचईत करण्यासाठी हिंगाच्या शेतांना आगी नाही लावल्या म्हणजे मिळवले 😀

चित्रगुप्त 11/07/2023 - 22:03
कर्ण-शल्य संवादाचे हे वर्णन मूळातूनच वाचण्यासारखे आहे.
महाभारताचे सगळे खंड घेऊन वाचायचे आजवर राहून गेले, आणि आता कितपत जमेल याची शंकाच आहे. जालावर मराठी वा हिंदीत ते उपलब्ध असल्यास कुठे आहे ? आणि कर्ण-शल्य संवाद त्यात कुठे आहे ?

प्रचेतस 12/07/2023 - 06:18
सुरुवातीला सत्संगधारा संस्थळावर मराठी pdf च्या लिंक्स उपलब्ध होत्या असे स्मरते ओण आता दिसत नाहीत, मात्र sanskrit documentsवर महाभारताच्या विविध प्रती संस्कृत मधून उपलब्ध आहेत ते इंग्रजी अनुवाद sacred-texts वर उपलब्ध आहे, मराठी अनुवाद मात्र कुठे दिसत नाही, ग्रंथ विकत घेऊन वाचणेच श्रेयस्कर कारण हा महाग्रंथ जालावर मराठीत मिळाला तरी तो स्क्रीनवर वाचणे कठीणच. कर्ण -शल्य संवाद कर्णपर्वाच्या सुरुवातीला, जेव्हा कर्ण शल्याची सारथी म्हणून नियुक्ती करतो तेव्हा येतो

चित्रगुप्त 12/07/2023 - 18:02
अनेक आभार प्रचेतस. हिंदीत 'महासमर' या नावाने श्री. नरेन्द्र कोहली यांचा नऊ खंडातील ग्रंथ वाचनीय आहे. https://amzn.eu/d/5b9BPLH

कर्नलतपस्वी 12/07/2023 - 06:18
लेख मस्त. पुरातन कालात अफगाणिस्तानातील हिंग महाराष्ट्र तील हिंगणघाटातून येवून हिंगोलीत जमा होत असे काही ऐकल्या सारखे....... हल्ली कान वाजतात.

चौकस२१२ 13/07/2023 - 05:42
भरताबाहेर काही देशांमध्ये आपण काही पदार्थांवर चाट मसाला शिंपडतो तसे फळांवर आणि बार्बेक्यूवर हिंग शिंपडण्यची पद्धत जुन्या काळापासुन आहे. हे पहिल्यांदाच ऐकले BBQ "रब" साठी मसाले वापरतात पण त्यात काली मिरी किंवा चिनी मिरी असते, जिऱ्याची पूड असते कधी, पण हिंग नाही ऐकले कोणत्या देशात?

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 09:13
सुखी | चौकस२१२ प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 'सॉंग्स ऑफ ब्लड अँड स्वॉर्ड' हे फातिमा भुत्तो लिखित पुस्तक पाच-सहा वर्षांपूर्वी वाचनात आले होते. त्यांचे पिता, 'मुर्तझा भुत्तो' ह्यांची हत्या घडवून आणण्यात मुर्तझा भुत्तो ह्यांचीच सक्खी बहीण 'बेनझीर भुत्तो' आणि तिचे पती असिफ अली झरदारी ह्यांचा हात असल्याचा गंभीर आरोप ह्या पुस्तकातून त्यांनी केला होता. त्या पुस्तकात त्यांनी आपल्या पित्याबरोबर बैरुत आणि दमास्कस मध्ये घालवलेल्या काळाचे फार छान वर्णन केले होते, ज्यात बैरुत येथे सहलीला गेल्यावर तिथे मुर्तझा भुत्तो ह्यांनी बनवलेल्या 'बार्बेक्यू'चा उल्लेख वाचला आणि कुतूहल चाळवले म्हणून लेबनीज, सिरियन खाद्यसंस्कृती जाणून घेण्यासाठी इंटरनेटवर शोध घेतला असता लेबनॉन, सीरिया आणि जॉर्डनमधल्या पारंपरिक खाद्यपदार्थांची माहिती असलेली एक PDF सापडली होती. त्यात भाजलेल्या मांसाचा (बार्बेक्यू) स्वाद वृद्धिंगत करण्यासाठी त्यावर हिंगाचा शिडकावा केला जात असल्याचे वाचले होते. रोमन साम्राज्यात प्रतिष्ठा लाभलेल्या हिंगाचा वापर युरोपातही अशाप्रकारे होत होता, पण ते कोसळल्यानंतर सोळाव्या शतकापर्यंत युरोपात हिंगाचा वापर जवळजवळ बंदच झाला. (त्याविषयी थोडी महिती पुढच्या भागात येइल.)

धर्मराजमुटके 13/07/2023 - 09:13
छान ! हिंगपुराण आवडले. अवांतर : "तुला कोणी हिंग लावूनही विचारणार नाही" या म्हणीचा उगम काय असावा बरे ?

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 09:57
"तुला कोणी हिंग लावूनही विचारणार नाही" या म्हणीचा उगम काय असावा बरे ?
नक्की माहिती नाही, पण तर्काधारे उत्तर देण्याचा प्रयत्न करतो! हिंगाचा वापर एखाद्या पदार्थाचे (स्वाद/रुची ह्या अर्थाने) मूल्यवर्धन करण्यासाठी होतो. वर प्रचेतस ह्यांनी म्हंटले आहे कि, "अगदी साध्या वरणाला देखील चिमूटभर हिंगाशिवाय चव येत नाही." त्याला सौंदाळा ह्यांनी दिलेला दुजोरा आणि व्यक्तिगत अनुभव त्या बाबतीतली हिंगाची महती स्पष्ट करतात. साध्या (गोडं) वरणाला खरंतर काहीच चव नसते पण डाळ शिजवताना त्यात चिमूटभर हिंग घातल्यावर तिचा स्वाद/चव एकदम बदलून ते देखील चविष्ट लागते. थोडक्यात एखाद्या बेचव पदार्थात हिंग घातले कि त्याचे स्वाद/रुचीमुल्य वृद्धिंगत होऊन तो पदार्थ चवदार होतो. "एखादी व्यक्ती/पदार्थ इतकी उपयोगशून्य/बेचव आहे कि तिला/तिच्यात हिंग लावून/घालूनही तिची उपयुक्तता/चव वाढणार नाही, ती किंमतशून्यच राहणार" अशा काहीशा अर्थाने हि म्हण वापरली जात असावी असे मला वाटते. बाकी तज्ज्ञांनी त्यावर अधिक प्रकाश टाकावा हि विनंती!

हेमंतकुमार 14/07/2023 - 10:38
हिंग लावून विचारणें-मानणें-मोजणें-(नकारार्थी प्रयोग) = मानणें; आदर देणें; महत्त्व देणें (हिंग महाग असल्यानें महत्त्वाच्या पदार्थांतच वापरतात, यावरून).

आलो आलो 13/07/2023 - 15:00
अगदीच हिंगाळून काढलाय लेख . बाकी प्रतिक्रिया सुद्धा काही कमी रोचक नाहीत हो .... मस्त मस्त मस्त. मिपा वर खूपच तज्ञ आणि अभ्यासू लोक असल्याची ग्वाही मिळते वेळोवेळी. धन्यवाद टर्मिनेटर भाऊ अत्यंत अभ्यासू असा लेख तोही काहीशा दुर्लक्षित मात्र तरीही पाहिजेच अशा पदार्थावर लिहिलात. दू भा प्र

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:09
बाकी प्रतिक्रिया सुद्धा काही कमी रोचक नाहीत हो .... मस्त मस्त मस्त. मिपा वर खूपच तज्ञ आणि अभ्यासू लोक असल्याची ग्वाही मिळते वेळोवेळी.
अगदी...अगदी... कित्येकदा मुळ धग्यातील माहितीपेक्षा अधिक चांगली आणि परिपुर्ण माहिती ही तज्ञ, अभ्यासू, व्यासंगी मिपाकरांच्या प्रतिसादांतुन मिळते असा माझाही अनुभव आहे!

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:26
उत्तम हिंग परामर्श घेतलेला आहे पूर्ण लेखात. माझ्या माहितीत तरी फक्त तांदूळ पिठी मिसळून हिंग कंपौंड केला जातो असे वाचीव आठवते.
नैसर्गिक डिंक मिसळून ते तयार केले जाते.
हा नैसर्गिक डिंक मात्र गुवार गम/ गवार गम/ गवारीच्या शेंगा पासून मिळणारा चिकट डिंक असतो. कमोडिटी मार्केट मध्ये एक अतिशय रोबस्टली ट्रेडिंग होणारी कमोडिटी म्हणजे हा गम होय. खाद्यपदार्थात चिकटपणा लागतो तिथे, जिथे पदार्थ "स्लरी" करून वापरायचे असतात तिथे कैक पदार्थांत गवार गम वापरला जातो, शिवाय त्याचे कैक इंडस्ट्रिअल युज पण असतात असे ऐकून आहे.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 10:21
गुवार गम/ गवार गम बद्दलची माहिती रोचक आहे! चांगल्या प्रतिचा कंपाउंडेड असफोटिडा बनवताना 'गम अरेबिक' (बाभळीचा डिंक) वापरतात असे ऐकुन्/वाचुन आहे. पण जसे लेखात म्हंटले आहे कि,
'बांधानी हिंग' बनवताना कच्चामाल म्हणून वापरलेल्या शुद्ध हिंगाचा प्रकार (पांढरे किंवा लाल हिंग) आणि मिश्रणासाठी वापरलेल्या अन्य घटक पदार्थांचा प्रकार, दर्जा आणि प्रमाण ह्यावर तयार झालेल्या हिंगाचा रंग, स्वाद आणि किंमत अवलंबून असते.
त्याप्रमाणे कॉस्ट कटिंग च्या उद्देशाने स्वस्त हिंग तयार करण्यासाठी ह्या 'गुवार गम/ गवार गम'चा वापर होत असण्याची शक्यता नाकरता येत नाही.

इपित्तर इतिहासकार 13/07/2023 - 17:45
आणि अतिशय अभ्यासू प्रतिसाद मांदियाळी वाचून आनंद झाला. ह्या निमित्ताने एक जबरी भारी लेखमाला सुरू करता येईल. त्या मध्ये आपण जर पोर्तुगीज ग्रेट एक्सचेंज घेतला तर अक्षरशः एक पूर्ण विशेषांक होईल इतके लेख पडतील. पोर्तुगीज ग्रेट एक्सचेंज मुळे सकारात्मक पाहता कैक देशांतील भूकबळी कमी झालेत अन् नकारात्मक पाहता कैक देशातील एतद्देशी वाणे नष्ट झाल्याचे पण उदाहरणे आहेत.

टर्मीनेटर 14/07/2023 - 11:05
@ इपित्तर इतिहासकार, ग्रेट एक्सचेंज विषयीची कल्पना फारच आवडली आहे! गंमत म्हणजे तळटिपेत लिहिलेल्या 'भारता बाहेरील हिंगाचे काही चमत्कारिक उपयोग' ह्याविषयी पुढ्च्या भागात येणऱ्या ब्राझिल मध्ये हिंग कसा पोचला असाव ह्याचा विचार करताना त्यामागे हे पोर्तुगिज कनेक्शन असावे ह्याच निष्कर्षाप्रत मी आलो असल्याचे लिहिले आहे 😀 अर्थात तो केवळ माझा तर्क असून त्याला कुठलाही अधिकृत संदर्भ नाही. असो, 'द ग्रेट एक्सचेंज'चे तीन पैलु आहेत - वनस्पती, प्राणी आणि रोग/आजार. ह्यापैकि हवा तो पैलु निवडुन आपण स्वयंस्फुर्तिने त्यावर लेख लिहुन सप्टेंबर मध्ये प्रकाशित होणऱ्या 'गणेश लेख मालिकेसाठी' पाठवु शकतो कि! तसंही गलेमा साठी थीम वगैरे नसते, आणि गणपती १९ सप्टेंबरला आहेत त्यामुळे जवळपास दोन महिने आपल्या हातात आहेत लेखन करण्यासाठी. पहिल्या दोन पैलुंवर आपण लिहिले आणि तिसऱ्या रोग्/आजाराच्या पैलुवर मिपावरच्या सन्माननिय डॉक्टर मंडळींनी लिहिले तर खरंच छान विशेषांक होउ शकेल ह्या विषयावर 👍

चामुंडराय 14/07/2023 - 16:35
छान आणि माहितीपूर्ण लेख. भारतीय अन्न आवडणाऱ्या आणि स्वतः घरी विविध पदार्थ करणाऱ्या माझ्या एका सहकाऱ्याला मी हिंगाबद्दल माहिती दिली. तेव्हा तो एका भारतीय ग्रोसरी स्टोअर मध्ये गेला आणि तेथील एकाला म्हणाला, आय ऍम लुकिंग फॉर हिंग. हिंग ??? हा हिंग म्हणतोय हे ऐकून त्या ग्रोसरीवाल्याच्या चेहऱ्यावर आश्चर्याचे भाव उमटले डू यू नो व्हॉट हिंग इज? येस, असाफेह्टीडा. मग त्याचे हिंगावर विविध प्रयोग सुरू झाले. परंतु त्याने एक तक्रार केली. हिंगाची डबी पँन्ट्रीत ठेवली आणि पँन्ट्रीचा दरवाजा उघडला तर एकदम भपकन हिंगाचा तीव्र वास यायचा आणि सगळ्या स्वयंपाक घरात पसरायचा. तेव्हा त्याने हिंगाची डबी झिप्लॉक पिशवीत आणि हवाबंद डब्यात ठेवली व जेव्हा पाहिजे तेव्हाच उघडायला लागला. मी त्याला म्हणालो आम्हाला लहानपणापासून सवय असते त्यामुळे असा तीव्र वास येत नाही आणि ह्या (बांधानी) हिंगात इतर पदार्थ मिसळून त्याची तीव्र चव आणि वास कमी करतात. शुद्ध स्वरूपातील हिंगाची तीव्रता खूप जास्त असते. इति हिंगपुराणोध्यायः समाप्तम्

टर्मीनेटर 16/07/2023 - 23:38
अथांग आकाश। चामुंडराय । प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे । अभय भावे प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ चामुंडराय, भारी किस्सा! हिंगाची डबी नीट बंद न करता फ्रिजमध्ये ठेवली तर त्यातले अन्य पदार्थ (जे शिजवताना हिंग वापरला जात नाही असे) खाण्यालायक राहात नाहीत हा अनुभव घेतल्याने तुमच्या सहकाऱ्याच्या किस्स्याशी चांगला रिलेट झालो 😀 @ अभय भावे, २९:४५ मिनिटांचा व्हिडीओ आहे, फुरसत मध्ये बघतो 👍

टर्मीनेटर 18/07/2023 - 00:05
अशी कविताही आहे? अर्थात असेलही! कवितांशी काही प्रकाशवर्षांचे अंतर राखुन असल्याने मलातरी त्याबद्दल माहिती असणे शक्य नाही 😀 जाणकारांनी 'त्या' विषयी अवश्य प्रतिसादावे!

राजेंद्र मेहेंदळे 02/08/2023 - 20:28
कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!! अशी पाखरे येती, चाळीमध्ये बटाट्याच्या या चिमण्यांनो परत फिरा रे, साद देती हिमशिखरांच्या फुलराणी मग नाजुक हसते, तांदूळ निवडता निवडता आणि अंमलदार वटारुन डोळे, काठी घेई अंगा कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!!

टर्मीनेटर 19/07/2023 - 17:08
ह्या प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा प्रयत्न वरती एका प्रतिसादात केला आहे. त्यावरच्या उप-प्रतिसादात कुमार१ साहेबांनी एक संदर्भही दिला आहे!

टर्मीनेटर 07/08/2023 - 14:56
Nitin Palkar | स्वराजित | निमी प्रतिसादासाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 @ राजेंद्र मेहेंदळे
कोणी हिंगा, कोणी रंगा, पण पुलं शी नका घेउ पंगा!! अशी पाखरे येती, चाळीमध्ये बटाट्याच्या...
हे अद्भुत काव्य स्वरचीत म्हणायचं का चोप्य पस्ते 😀

कंजूस 07/08/2023 - 17:49
१)गांधार प्रांताची आजच आठवण झाली. अशोकाचे राज्य गांधार ते उत्कल,कलिंग (ओडिशा). २)मुलींना तिसरी नंतर शाळा बंद हा कालच फतवा निघाला आहे. ३) इराण ( पर्शिया)सहल शक्य आहे. ती करा. कारण राजकीय घडामोडींमुळे इराणच्याच लोकांना इराण पाहता आला नव्हता . फळांचा देश,केशर,पुलाव,बागेचे कलाकार -जन्नत के चारबाग. ४)तसेच चीनच्या कम्युनिस्ट सरकारमुळे चिनी लोकांना चीन माहीत नव्हता.

टर्मीनेटर 14/10/2024 - 22:26
ह्या लेख मालिकेची सुरुवातच ज्यांच्या एका जाहिरातीने केली होती ते सुप्रसिद्ध अभिनेते अतुल परचुरे ह्यांचे आज दुःखद निधन झाले आहे. ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास सद्गती देवो 🙏

चौकस२१२ 16/10/2024 - 10:18
अतुल परचुरे यांचे मराठी भाषेवरील प्रभुत्व आणि त्याचे महत्व या वरून आठवले ते आभाळमाया नामक गाजलेल्या मालिकेतील कलाकारांच्या मुलखाती चा हा कार्यक्रम बघ त्यात संजय मोने यांनी भाषा समजणे यावर म्होरून जाणे यावर एक किस्सा सांगितलला आहे https://www.youtube.com/watch?v=OjwiBHP6ECg

टर्मीनेटर 17/10/2024 - 09:27
मस्त व्हिडीओ आहे! वास्तविक नाटक, दूरचित्रवाणी मालिका बघण्याचा मला अजिबात शौक नाही (उलट तिटकाराच आहे 😀) त्यामुळे 'आभाळमाया' ह्या मालिकेचा एकही एपिसोड मी कधीही बघितलेला नसला, आणि ह्या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या लोकांपैकी चित्रपट माध्यमामूळे परिचित झालेल्या सुकन्या कुलकर्णी, संजय मोने आणि मनोज जोशी ह्या तीन दिग्गज कलाकारांव्यतिरिक्त कोणालाही नावाने किंवा त्यांच्या कामामुळे ओळखत नसलो तरी काल रात्री संपूर्ण व्हिडीओ पाहिला आणि तो आवडला 👍 'म्होरून' वाला किस्सा भारीच! तसेच 'चांदनी बार', 'कॉर्पोरेट', 'एक चालीस कि लास्ट ट्रेन' वगैरे चित्रपटांतील भूमिकांमुळे परिचित झालेल्या परंतु, "प्रभाकर्ण श्रीपेरवर्धना अटापट्टू जयसूर्या लक्ष्मण शिवरामकृष्णा शिववेंकटा राजशेखर श्रीनिवासन त्रिचीपल्ली येक्य परमपील पेरंबदूर चिन्नास्वामी मुथ्थुस्वामी वेणुगोपाल अय्यर" असे छोटेसे 'पेट नेम' असणाऱ्या व्यक्तीच्या 'धमाल' चित्रपटातील आपल्या अगदी लहानशा (उण्यापुऱ्या २ मिनिटांच्या) धमाल भूमिकेमूळे कायमस्वरूपी स्मरणात राहिलेल्या कै. विनय आपटे ह्या दिग्गज कलावंत/दिग्दर्शका विषयीचे किस्सेही खूप आवडले! एका चांगल्या व्हिडीओच्या लिंकसाठी धन्यवाद 🙏

मिसेस पोद्दार ने पेश कि बेसनगट्टे कि सब्जी
मिसेस मोंगा ने बनाई दाल मखनी
मिसेस चॅटर्जी कि बैंगन भाजी
मिसेस नायर का सांबार
मिसेस गुप्ता का राजमा
और मिसेस विरानी का उंधियू

वाह! सबको मिलते है दस में से दस...
अब चिट निकालके हि होगा मिसेस शेफ का फैसला...

इन दस नंबरीयोंने ऐसा क्या डाला कि स्वाद हुवा निराला?

मांडणी
इतिहास
लेख
माहिती

मार्गदर्शन हवं आहे - वेब पेज डिझाईन

राघव ·

टर्मीनेटर 02/07/2023 - 12:00
Html पेज डिझाईन ड्रॅग आणि ड्रॉप पद्धतीने करता येतात का?
हो! Nicepage ट्राय करुन बघा. पण मला वाटतं 'ड्रॅग आणि ड्रॉप' पेक्षा तुम्ही W3 Schools ह्या साइट वरती W3.CSS Templates वापरुन पेज डिझाइन केलेत तर जास्त बरे! अनावश्यक कोड्स टाळुन चांगले पेज बनवता येइल आणि हवे तसे कस्टमाइझ पण करता येइल.
ते चालवण्याचे लॉजिक नंतर php सारख्या लैंग्वेज मध्ये करेन.. पण लवकर डिझाईन तयार करण्यासाठी काही उपाय आहे काय?
php मध्ये बनवायची असल्यास WordPress CMS वापरुन अक्षरशः कुठ्ल्याही प्रकारची वेबसाइट जलदरीत्या तयार करता येउ शकेल.

राघव 12/07/2023 - 12:27
सर्वांस धन्यवाद! अगदीच ड्रॅग-ड्रॉप नाही पण Bootstrap चा वापर करायचा प्रयत्न आहे. त्यातले पर्याय चांगले वाटलेत. जरा हात बसला की डायनॅमिक पेजेस कडे वळेन. पुनःश्च आभार.

टर्मीनेटर 02/07/2023 - 12:00
Html पेज डिझाईन ड्रॅग आणि ड्रॉप पद्धतीने करता येतात का?
हो! Nicepage ट्राय करुन बघा. पण मला वाटतं 'ड्रॅग आणि ड्रॉप' पेक्षा तुम्ही W3 Schools ह्या साइट वरती W3.CSS Templates वापरुन पेज डिझाइन केलेत तर जास्त बरे! अनावश्यक कोड्स टाळुन चांगले पेज बनवता येइल आणि हवे तसे कस्टमाइझ पण करता येइल.
ते चालवण्याचे लॉजिक नंतर php सारख्या लैंग्वेज मध्ये करेन.. पण लवकर डिझाईन तयार करण्यासाठी काही उपाय आहे काय?
php मध्ये बनवायची असल्यास WordPress CMS वापरुन अक्षरशः कुठ्ल्याही प्रकारची वेबसाइट जलदरीत्या तयार करता येउ शकेल.

राघव 12/07/2023 - 12:27
सर्वांस धन्यवाद! अगदीच ड्रॅग-ड्रॉप नाही पण Bootstrap चा वापर करायचा प्रयत्न आहे. त्यातले पर्याय चांगले वाटलेत. जरा हात बसला की डायनॅमिक पेजेस कडे वळेन. पुनःश्च आभार.
Html पेज डिझाईन ड्रॅग आणि ड्रॉप पद्धतीने करता येतात का? ते चालवण्याचे लॉजिक नंतर php सारख्या लैंग्वेज मध्ये करेन.. पण लवकर डिझाईन तयार करण्यासाठी काही उपाय आहे काय?
तंत्र
अनुभव
सल्ला
माहिती

रौद्रगर्भा वसुंधरा भाग २ : आपल्या पृथ्वीचा पृष्ठभाग (सुधारित)

शेखरमोघे ·

शेखरमोघे 13/06/2023 - 08:29
हा "सुधारित" भाग २ म्हणजे फक्त आधी लिहिलेल्या "भाग २" मध्ये मला आता "दिसणारी" चित्रे टाकता आली आहेत. आपल्याला लेख आवडून प्रतिसाद दिल्याबद्दल आभार.

गवि 12/06/2023 - 15:33
अत्यंत गूढ आणि रोचक विषय. आपल्याला अंतराळाबद्दल जितकी माहिती आहे त्यापेक्षा खूप कमी माहिती पृथ्वीच्या अंतर्भागाबद्दल आहे असे म्हणतात ते पटले.

शेखरमोघे 13/06/2023 - 08:29
हा "सुधारित" भाग २ म्हणजे फक्त आधी लिहिलेल्या "भाग २" मध्ये मला आता "दिसणारी" चित्रे टाकता आली आहेत. आपल्याला लेख आवडून प्रतिसाद दिल्याबद्दल आभार.

गवि 12/06/2023 - 15:33
अत्यंत गूढ आणि रोचक विषय. आपल्याला अंतराळाबद्दल जितकी माहिती आहे त्यापेक्षा खूप कमी माहिती पृथ्वीच्या अंतर्भागाबद्दल आहे असे म्हणतात ते पटले.
या आधीचे संबंधित लिखाण रौद्रगर्भा वसुंधरा भाग १ : https://www.misalpav.com/node/51286 (मी १९८३ साली प्रथम जपानमध्ये ज्वालामुखी पाहिला. त्यानंतर इंडोनेशिया आणि न्यूझीलंड या अनेक ज्वालामुखी असलेल्या दोन्ही देशांतील बरेच तसेच अमेरिकेतील काही ज्वालामुखी -कांही कधीही उद्रेक पावतील असे वाटणारे, कांही नुसतेच धुमसणारे, काही सुप्त, काही मृत, काही तरुण, काही वृद्ध - पाहिले. इंडोनेशियातील बऱ्याच लांबलचक वास्तव्यामुळे २००४ साली अचे, सुमात्रा येथे -आणि इतरत्र देखील, पण कमी प्रमाणात - झालेल्या त्सुनामीचे परिणामही बऱ्याच जवळून पहाता, समजता आणि वाचता आले.
भूगोल
माहिती

ग्रंथ प्रकाशन सोहोळा - अज्ञात पानिपत

मनो ·

शशिकांत ओक 06/06/2023 - 21:36
जुन्या पिढीतील इतिहासकारांनी जे कष्टपूर्वक आदर्श निर्माण केले, ते मनोज दाणींच्या रूपाने आज पहायला मिळतात. 'अज्ञात पानिपत' या नव्या पुस्तकातील अनुक्रमणिका वाचून पानिपतची लढाई मराठी मनाला आजही कशी मोहवते याचा प्रत्यय येतो. पानिपतची ८ तासाची लढत कशी हेलकावत होती, मराठा साम्राज्याचे लष्करी अधिकारी कसे वागले, का वागले, भावनिकता कधी, का हावी झाली, या घटनांची नोंद या ग्रंथात वाचायला मिळेल अशी अपेक्षा आहे. अवास्तव कथने, वाताहतीचे आकडे यावर मनोज दाणींच्या लेखनातून प्रकाश टाकला आहे. त्यामुळे या मराठीतील ग्रंथाला वाचनार्थ अनेक उत्सुक वाचक मिळतील.

टर्मीनेटर 07/06/2023 - 07:42
अभिनंदन! एका इतिहास संशोधक मिपाकराचे आणखीन एक पुस्तक प्रकाशित होत असल्याचा एक मिपाकर म्हणुन प्रचंड अभिमान वाटतोय. पुस्तक प्रकशन सोहळ्यासाठी शुभेच्छा 👍

शशिकांत ओक 06/06/2023 - 21:36
जुन्या पिढीतील इतिहासकारांनी जे कष्टपूर्वक आदर्श निर्माण केले, ते मनोज दाणींच्या रूपाने आज पहायला मिळतात. 'अज्ञात पानिपत' या नव्या पुस्तकातील अनुक्रमणिका वाचून पानिपतची लढाई मराठी मनाला आजही कशी मोहवते याचा प्रत्यय येतो. पानिपतची ८ तासाची लढत कशी हेलकावत होती, मराठा साम्राज्याचे लष्करी अधिकारी कसे वागले, का वागले, भावनिकता कधी, का हावी झाली, या घटनांची नोंद या ग्रंथात वाचायला मिळेल अशी अपेक्षा आहे. अवास्तव कथने, वाताहतीचे आकडे यावर मनोज दाणींच्या लेखनातून प्रकाश टाकला आहे. त्यामुळे या मराठीतील ग्रंथाला वाचनार्थ अनेक उत्सुक वाचक मिळतील.

टर्मीनेटर 07/06/2023 - 07:42
अभिनंदन! एका इतिहास संशोधक मिपाकराचे आणखीन एक पुस्तक प्रकाशित होत असल्याचा एक मिपाकर म्हणुन प्रचंड अभिमान वाटतोय. पुस्तक प्रकशन सोहळ्यासाठी शुभेच्छा 👍
प्रकाशन समारंभाची तारीख ठरविताना एक मोठा योग्य जुळून आला. ज्येष्ठ इतिहास-संशोधक मा. श्री. गणेश हरी उर्फ तात्या खरे यांच्या स्मृतीनिमित्त भारत इतिहास संशोधक मंडळ दर वर्षी काही ना काही कार्यक्रम आयोजित करत असते. यावेळी त्या कार्यक्रमाच्या अंतर्गत माझे पुस्तक प्रकाशित करण्याची संधी मला मिळते आहे, हा एका अर्थाने तात्यांचा आशीर्वादच आहे असे मी समजतो. या पुस्तकात तात्यांच्या संशोधनाचा आधार मी अनेक जागी घेतलेला आहे. विशेषत: त्यांनी दिलेले मोगल दरबारचे अखबार मी पुष्कळ वापरलेले आहेत.
इतिहास
माहिती
Subscribe to माहिती
© 2026 मिसळपाव