कसं आहे? आधी तुम्ही फॅन फिक्शनची कन्सेप्ट आधी डोक्यात फिक्स करून घ्या बुवा. बाळ गाडगीळांनी चिं.वि. जोशींचे मानसपुत्र चिमणराव-गुंड्याभाऊ पुन:प्रत्ययासाठी लिहिले, त्याला फॅन-फिक्शन म्हणतात. हे झाले मराठीतील उदाहरण. परदेशी साहित्यांमध्ये असे प्रकार सर्रास घडत असतात आणि घडत होते. परीकथा , अद्‍भुतरम्यकथा (फॅन्टसीज्‌) कॉमिक्स सिरीज, शेरलॉक होम्स्‌, जेम्स बॉन्ड ही त्याची ठळक उदाहरणे. ह्या पात्रांना मध्यवर्ती घेऊन बर्‍याच फॅन्स किंवा लेखकांची स्वत:ची कल्पनाशक्ती वापरत लेखणी चालवली आहे. आता आपले मराठी रहस्यकथेचे आधुनिक जनक म्हणून ज्यांना ओळखले जाते, ते ’श्री. बाबूराव अर्नाळकर’ ह्यांनी परदेशी पात्रांवर भारतीयत्त्वाची किंबहुना महाराष्ट्रातील व्यक्तीचित्रणाची झालर चढवून ती बाजारात नव्याने आणली. त्याआधीही आपल्या साहित्याला हा प्रकार कधीच निषिध्द नव्हता. गो.ना. दातार, हे ठळक उदाहरण. आपल्या पुराणातील शनीची कथाही थोडीफार तशीच. विक्रमादित्यही सॉलोमनपासून वाचला नव्हता. बाकी फडके, अत्रे, पु.ल., धारप, मतकरी यांची देखील वानगीदाखल उदाहरणे देता येतील. तर एखादे परदेशी पात्र घेऊन त्यावरून एक भारतीय पात्र बेतणे , ह्यात काही गैर आहे, असे मला तरी आणि बहुसंख्य लोकांना देखील वाटत नाही. राहता राहिला प्लॉटचा प्रश्न- तो देखील एखाद्या जर्मसारखा वापरणे हे कौशल्याचे काम असते. एखादी परदेशी कथा घेऊन त्यातील प्लॉटचा आपल्या वकुबानुसार वापर करणे, हे येर्‍यागबाळ्याचे काम नसते. (संदर्भासाठी अर्नाळकरांच्या कथा वाचाव्यात. मूळ भाषेप्रमाणे सरळ मराठीतील भीतीदायक अनुवाद , ही त्यांची खूण.) आणि इतके सगळे होऊन पण स्वत: कबुली देणे , की त्याकाळी गरजेनुसार हा प्लॉट मी वापरला होता, हे महत्त्वाचे. चोरीचा आरोप करताना त्याकाळची गरज लक्षात घेणे गरजेचे. याउपरही शिरवळकरांचा अमर अजूनही बहुसंख्य लोकांच्या मनात आणि डोक्यात ताजा-तवाना आहे. हे त्यांच्या दर ३-४ वर्षांनी निघणार्‍या आणि खपणार्‍या आवृत्त्यांवरून सिद्ध होते. तुम्हाला आवडत नाही, तो तुमचा ब्लाईंड स्पॉट झाला. त्यामुळे ३-४ उदाहरणावरून एखाद्या लेखक/लेखिकेचे लिखाण रद्दी ठरवणे, हे योग्य नसते. प्रत्येक वाचकाचा एक ब्लाईंड स्पॉट असतो. आणि तो गृहित धरूनच वाचक आपली आवड-निवड ठरवत असतो. तुमच्यासारख्या वाचकांना शिरवळकर आवडत नाहीत म्हणून शिरवळकर टाकावू असे होत नाही. त्यांचे साहित्य व त्याच्या कमीत-कमी निघालेल्या ५ आवृत्त्या त्यांच्या यशाची हमखास ग्वाही द्यायचा सक्षम आहेत.

कसं आहे? आधी तुम्ही फॅन फिक्शनची कन्सेप्ट आधी डोक्यात फिक्स करून घ्या बुवा. बाळ गाडगीळांनी चिं.वि. जोशींचे मानसपुत्र चिमणराव-गुंड्याभाऊ पुन:प्रत्ययासाठी लिहिले, त्याला फॅन-फिक्शन म्हणतात. हे झाले मराठीतील उदाहरण. परदेशी साहित्यांमध्ये असे प्रकार सर्रास घडत असतात आणि घडत होते. परीकथा , अद्‍भुतरम्यकथा (फॅन्टसीज्‌) कॉमिक्स सिरीज, शेरलॉक होम्स्‌, जेम्स बॉन्ड ही त्याची ठळक उदाहरणे. ह्या पात्रांना मध्यवर्ती घेऊन बर्‍याच फॅन्स किंवा लेखकांची स्वत:ची कल्पनाशक्ती वापरत लेखणी चालवली आहे. आता आपले मराठी रहस्यकथेचे आधुनिक जनक म्हणून ज्यांना ओळखले जाते, ते ’श्री. बाबूराव अर्नाळकर’ ह्यांनी परदेशी पात्रांवर भारतीयत्त्वाची किंबहुना महाराष्ट्रातील व्यक्तीचित्रणाची झालर चढवून ती बाजारात नव्याने आणली. त्याआधीही आपल्या साहित्याला हा प्रकार कधीच निषिध्द नव्हता. गो.ना. दातार, हे ठळक उदाहरण. आपल्या पुराणातील शनीची कथाही थोडीफार तशीच. विक्रमादित्यही सॉलोमनपासून वाचला नव्हता. बाकी फडके, अत्रे, पु.ल., धारप, मतकरी यांची देखील वानगीदाखल उदाहरणे देता येतील. तर एखादे परदेशी पात्र घेऊन त्यावरून एक भारतीय पात्र बेतणे , ह्यात काही गैर आहे, असे मला तरी आणि बहुसंख्य लोकांना देखील वाटत नाही. राहता राहिला प्लॉटचा प्रश्न- तो देखील एखाद्या जर्मसारखा वापरणे हे कौशल्याचे काम असते. एखादी परदेशी कथा घेऊन त्यातील प्लॉटचा आपल्या वकुबानुसार वापर करणे, हे येर्‍यागबाळ्याचे काम नसते. (संदर्भासाठी अर्नाळकरांच्या कथा वाचाव्यात. मूळ भाषेप्रमाणे सरळ मराठीतील भीतीदायक अनुवाद , ही त्यांची खूण.) आणि इतके सगळे होऊन पण स्वत: कबुली देणे , की त्याकाळी गरजेनुसार हा प्लॉट मी वापरला होता, हे महत्त्वाचे. चोरीचा आरोप करताना त्याकाळची गरज लक्षात घेणे गरजेचे. याउपरही शिरवळकरांचा अमर अजूनही बहुसंख्य लोकांच्या मनात आणि डोक्यात ताजा-तवाना आहे. हे त्यांच्या दर ३-४ वर्षांनी निघणार्‍या आणि खपणार्‍या आवृत्त्यांवरून सिद्ध होते. तुम्हाला आवडत नाही, तो तुमचा ब्लाईंड स्पॉट झाला. त्यामुळे ३-४ उदाहरणावरून एखाद्या लेखक/लेखिकेचे लिखाण रद्दी ठरवणे, हे योग्य नसते. प्रत्येक वाचकाचा एक ब्लाईंड स्पॉट असतो. आणि तो गृहित धरूनच वाचक आपली आवड-निवड ठरवत असतो. तुमच्यासारख्या वाचकांना शिरवळकर आवडत नाहीत म्हणून शिरवळकर टाकावू असे होत नाही. त्यांचे साहित्य व त्याच्या कमीत-कमी निघालेल्या ५ आवृत्त्या त्यांच्या यशाची हमखास ग्वाही द्यायचा सक्षम आहेत.