"ग्रुप कॅप्टन सचिन तेंडुलकर"

सचिनबद्दल काही म्हणणं नाही पण अश्या गोष्टींनी साध्य काय होतं ते कळ्ळ तर बरं वाटेल. अश्याने काही व्यावसायिक वैमानिक नसलेली मंडळी युद्धात फायटर विमान घेऊन भारतीय सीमेचं रक्षण करायला जाऊ शकत नाहीत. मग हा उपद्व्याप कशासाठी ते कळल नाही... - (फायटर) वाटाड्या...

सचिन चे अभिनंदन..... 'ब्रॅन्ड अ‍ॅम्बॅसॅडर' सचिनला "फ्लाईंग कोफिन" ( उडती शवपेटी) - मिग २९ याबद्दलही वायुसेनेने कल्पना दिलीच असेल.

हे थोडे काही विद्यापीठे नामवंतांना मानद डॉक्टरेट देतात तसे वाटते. अर्थात, असे मानद डॉक्टर आपल्या नावानंतर D. Litt. असे लावू शकत असले तरी त्यांना नावापूर्वी डॉ. अशी पदवी लावता येत नाही. सैन्य दलाच्या मानद पदव्यांबबत काय नियम आहेत? सचिनचे अभिनंदन!

सचिनला एअरफोर्स ब्रँड अँबॅसिडर बनवण्याची कल्पना चांगलीच आहे, वायुदलाचे ह्या कल्पनेबद्दल अभिनंदन! (बा़की सचिन त्या वायुदलाच्या गणवेशातसुद्धा एकदम स्मार्ट दिसतोय.) रंगा

बातमी डकवणारे पुष्कळ आहेत. शिवाय ही गोष्ट प्रसिद्ध झालाशिवाय राहूच शकत नाही अशी आहे. तुम्ही भरपूर फिरता, अनेक लोक आणि प्रसंगांचे साक्षीदार आहात, सखोल ऐतिहासिक, वर्तमानाचे ज्ञान आणि इतके दिवस मिपावर गैरहजर होता (भरपूर वेळ). अनेक धाग्यांवर तुमचे अभ्यासपूर्ण प्रतिसाद वाचले आहेत आणि या पार्श्वभूमीवर तुमचा असा हा पहिलाच धागा. इतक्या अपेक्षा असताना मात्र या धाग्याने निराशा केली.

मी मानद पदव्यांबाबतीत थोडा उदासीन असतो. बहुतेक वेळा वसंतराव देशपांड्यांना डी. लिट्. देणे वगैरे चांगल्या गोष्टी होतात. पण काही वेळा त्याचा इतका थिल्लर उपयोग होतो की शिल्पा शेट्टीसारखीला मानद पी एच डी वगैरे मिळते तेव्हा अंगाचा तीळपापड होतो. सचिनसारख्याला, ज्याने कुठच्याही पीएचडीपेक्षा अनेकपट अभ्यास केलेला आहे, अशाला जरूर मान मिळावेत. सैन्यात मानद पद दिलं म्हणजे काही त्याला युद्धात लढायला बोलावणार नाहीत अशी आशा आहे.

सचिनला हवाई दलाचा अ‍ॅंबेसेडर केला आहे त्यामुळे अनेक गुणी मुले आणि मुली हवाई दलाकडे आकर्षित होतील असा विचार मांडला आहे. एक बुद्धीमान व्यक्ती असल्या थिल्लर सन्मानामुळे असा विचार खरोखर करेल का? सचिनला हा सन्मान देण्यामुळे हवाई दलात खरोखर काही बदल झाला आहे का? नव्याने भरती झालेल्या उमेदवाराला जास्त चांगले काहीतरी करायला, शिकायला मिळेल असे नक्की कशामुळे वाटते? एखाद्या तार्‍याने वा तारकेने अमकी टूथपेस्ट वापरा, अमका साबण वापरा, अमके फसफसणारे पेय प्या असा संदेश देणे आणि हे कितीतरी वेगळे आहे. टूथपेस्ट वगैरे तो तारा खरोखरच वापरत असे अशी शंका तरी घेता येईल. मात्र सचिनने "हवाई दलात भरती व्हा ते एक उत्तम करियर आहे. मीही भरती झालो आहे बघा." असे म्हटले तर त्यावर किती लोक विश्वास ठेवतील आणि जे ठेवतील त्यांची बुद्धीमत्ता काय दर्जाची असेल असे वाटते?

ग्रुप कॅप्टन सचिन तेंदुलकर बरं . कमीतकमी वायुसेनेला ड अक्षराचं वाकडं असावं.

वरील सर्व प्रतिसादांना (दोन्ही प्रकारचे ~ मान दिल्याबद्दल खुषीचे वा नाखुषीचे) एकत्रीत उत्तर देण्याचा हा प्रयत्न : "देशाची सेवा" या सदराखाली येणारी जी व्याख्या आहे तिचे स्वरूप केवळ "सैनिक" या संज्ञेशी मर्यादित नसून देशाच्या जडणघडणीत, नावलौकिकात भर घालणार्‍या, विविध क्षेत्रात जगाच्या नजरेत भरणारी कामगिरी करणार्‍या सामान्य 'नागरिक' ला देखील तीत स्थान देणारी आहे. विद्यापीठ ज्यावेळी डी.लिट.चा मान एखाद्या कर्तबगार व्यक्तीला प्रदान करते त्यावेळी ती व्यक्ती 'शिक्षणक्षेत्रा'शीच निगडित असली पाहिजे असा दंडक अजिबात असत नाही (उदा.लता मंगेशकर). डी.लिट. ही जशी शिक्षणाशिवाय इतर क्षेत्रातील सेवेची/कार्याची/कर्तबगारीची पावती आहे, तद्वतच त्यातून समाजातील त्या व्यक्तीने समाजासाठी दिलेले योगदान (इथे पैशाचा प्रश्न नाही, म्हणजे 'त्याने/तिने त्या क्षेत्रातून काय कमी पैसा मिळविला आहे काय? तो पैसा गरीबांत वाटला आहे काय?" असले सदासर्वकाळ उपस्थित होणारे प्रश्न साहजिकच विचारत घेता येत नाहीत.) किती महत्वाचे आहे हीच गोष्ट सन्मानाच्या कारणाची यथार्थता अधोरेखीत करीत असते. सचिन तेंडुलकर याच्या (त्याच्या क्षेत्रातील) कर्तबगारीबद्दल काही न लिहिलेलेच बरे, कारण वयगट १० ते १०० यात येणार्‍या प्रत्येक क्रिडाप्रेमींना ते माहित आहे. त्या कर्तबगारीला भारतीय हवाई दलाने दिलेली एक सलामी इतपतच त्या "ऑनररी ग्रुप कॅप्टन" पदाचे महत्व. असे असले तरी 'सचिन' ही एकमेव व्यक्ती अशा 'मानद' सन्मानाला पात्र ठरली असे नाही. आज २०१० साली हा मान एकाला मिळाला पण सन १९४४ साली जोहारचे राजे यशवंत राव याना त्यावेळेच्या एअर फोर्सने 'फ्लाईट लेफ्टनंट' ही मानद पदवी दिली होती आणि ते राजे असा मान मिळविणारे पहिले "सिव्हिलियन" ठरले होते. त्यानंतर तब्बल १९७४ मध्ये जेआरडी टाटा. (आतापर्यंत असे एकूण २० 'मानद' झाले आणि सचिन २१ वा.). डी.लिट.सम पद्धतीची तरतूद खुद्द आपल्या घटनेत केली असून त्या अनुषंगाने ही तिन्ही दले हा निर्णय घेतात. सचिनला दिलेल्या मानपत्रातील खालील वाक्यरचना पाहातील~~ "Under the provision of grant of honorary rank by Armed Forces to eminent personalities acknowledging their contribution towards the nation, the President and the Supreme Commander of the Armed Forces of India is pleased to confer Sachin Ramesh Tendulkar the honorary rank of Group Captain of the Indian Air Force,” (या रचनेतील 'eminent personalities' हा उल्लेख फार महत्वाचा आहे, जो केवळ क्रिडा नव्हे तर अन्य क्षेत्रालाही समानार्थाने लागू होतो.) म्हणजेच हा निर्णय एकट्या एअर फोर्सचा नसून घटनेतील तरतुदीनुसार राष्ट्रपती आणि तिन्ही दलाचे सुप्रीम कमांडर यांनी घेतलेल्या निर्णयानुसार हा सन्मान प्रदान करण्यात आला आहे. या अगोदर सेनादलानेदेखील कपिल देव यांना 'लेफ्ट्नंट कर्नल' हे मानद पद दिले आहे. आता या सन्मानामुळे वा सचिनमुळे महाराष्ट्रातील तरुण मोठ्या संख्येने हवाई दलात भरती होतील का? देशाची सेवा करण्याची त्यांच्यात उर्मी जागृत होईल का? आदी रास्त प्रश्न जरी कुणाच्या मनात उभे राहत असले तरी त्या प्रश्नांचे उत्तर शोधत असताना, त्यामुळे सचिनला असे सन्मान मिळू नयेतच असेतरी कृपया म्हणू नये. कितीही झाले तरी तो आणि लतादिदी 'आपले' आहेत. इन्द्रा

इंद्रा माझ्या आवडत्या खेळाडुबद्दल लिहल्याबद्दल पण मी आभारी आहे.सचिनला ही जी पदवी दिली आहे त्यामुळे सचीनची लोकप्रियता वाढली असे म्हणणे चुकीचे आहे. सचीन कडे एक लक्ष्य आहे,एक जिद्द आहे व ती पुरी करण्यासाठी घ्यायला लागणार्‍या प्रचंड मेहनतीस हो सदैव तयार असतो.सचीन कडुन खुपश्या गोष्टी शिकण्यासारख्या आहेत. त्याचा आदर्श घेवुन कोणी पायलट झाले तर त्या व्यक्तीचे कर्तुत्व कमी होईल असे मला तरी वाटत नाही. परत एकदा सचीनचे हार्दिक अभिनंदन.....