सचिनबद्दल काही म्हणणं नाही पण अश्या गोष्टींनी साध्य काय होतं ते कळ्ळ तर बरं वाटेल. अश्याने काही व्यावसायिक वैमानिक नसलेली मंडळी युद्धात फायटर विमान घेऊन भारतीय सीमेचं रक्षण करायला जाऊ शकत नाहीत. मग हा उपद्व्याप कशासाठी ते कळल नाही... - (फायटर) वाटाड्या...

सचिन चे अभिनंदन..... 'ब्रॅन्ड अ‍ॅम्बॅसॅडर' सचिनला "फ्लाईंग कोफिन" ( उडती शवपेटी) - मिग २९ याबद्दलही वायुसेनेने कल्पना दिलीच असेल.

हे थोडे काही विद्यापीठे नामवंतांना मानद डॉक्टरेट देतात तसे वाटते. अर्थात, असे मानद डॉक्टर आपल्या नावानंतर D. Litt. असे लावू शकत असले तरी त्यांना नावापूर्वी डॉ. अशी पदवी लावता येत नाही. सैन्य दलाच्या मानद पदव्यांबबत काय नियम आहेत? सचिनचे अभिनंदन!

सचिनला एअरफोर्स ब्रँड अँबॅसिडर बनवण्याची कल्पना चांगलीच आहे, वायुदलाचे ह्या कल्पनेबद्दल अभिनंदन! (बा़की सचिन त्या वायुदलाच्या गणवेशातसुद्धा एकदम स्मार्ट दिसतोय.) रंगा

बातमी डकवणारे पुष्कळ आहेत. शिवाय ही गोष्ट प्रसिद्ध झालाशिवाय राहूच शकत नाही अशी आहे. तुम्ही भरपूर फिरता, अनेक लोक आणि प्रसंगांचे साक्षीदार आहात, सखोल ऐतिहासिक, वर्तमानाचे ज्ञान आणि इतके दिवस मिपावर गैरहजर होता (भरपूर वेळ). अनेक धाग्यांवर तुमचे अभ्यासपूर्ण प्रतिसाद वाचले आहेत आणि या पार्श्वभूमीवर तुमचा असा हा पहिलाच धागा. इतक्या अपेक्षा असताना मात्र या धाग्याने निराशा केली.

मी मानद पदव्यांबाबतीत थोडा उदासीन असतो. बहुतेक वेळा वसंतराव देशपांड्यांना डी. लिट्. देणे वगैरे चांगल्या गोष्टी होतात. पण काही वेळा त्याचा इतका थिल्लर उपयोग होतो की शिल्पा शेट्टीसारखीला मानद पी एच डी वगैरे मिळते तेव्हा अंगाचा तीळपापड होतो. सचिनसारख्याला, ज्याने कुठच्याही पीएचडीपेक्षा अनेकपट अभ्यास केलेला आहे, अशाला जरूर मान मिळावेत. सैन्यात मानद पद दिलं म्हणजे काही त्याला युद्धात लढायला बोलावणार नाहीत अशी आशा आहे.

सचिनला हवाई दलाचा अ‍ॅंबेसेडर केला आहे त्यामुळे अनेक गुणी मुले आणि मुली हवाई दलाकडे आकर्षित होतील असा विचार मांडला आहे. एक बुद्धीमान व्यक्ती असल्या थिल्लर सन्मानामुळे असा विचार खरोखर करेल का? सचिनला हा सन्मान देण्यामुळे हवाई दलात खरोखर काही बदल झाला आहे का? नव्याने भरती झालेल्या उमेदवाराला जास्त चांगले काहीतरी करायला, शिकायला मिळेल असे नक्की कशामुळे वाटते? एखाद्या तार्‍याने वा तारकेने अमकी टूथपेस्ट वापरा, अमका साबण वापरा, अमके फसफसणारे पेय प्या असा संदेश देणे आणि हे कितीतरी वेगळे आहे. टूथपेस्ट वगैरे तो तारा खरोखरच वापरत असे अशी शंका तरी घेता येईल. मात्र सचिनने "हवाई दलात भरती व्हा ते एक उत्तम करियर आहे. मीही भरती झालो आहे बघा." असे म्हटले तर त्यावर किती लोक विश्वास ठेवतील आणि जे ठेवतील त्यांची बुद्धीमत्ता काय दर्जाची असेल असे वाटते?

ग्रुप कॅप्टन सचिन तेंदुलकर बरं . कमीतकमी वायुसेनेला ड अक्षराचं वाकडं असावं.

वरील सर्व प्रतिसादांना (दोन्ही प्रकारचे ~ मान दिल्याबद्दल खुषीचे वा नाखुषीचे) एकत्रीत उत्तर देण्याचा हा प्रयत्न : "देशाची सेवा" या सदराखाली येणारी जी व्याख्या आहे तिचे स्वरूप केवळ "सैनिक" या संज्ञेशी मर्यादित नसून देशाच्या जडणघडणीत, नावलौकिकात भर घालणार्‍या, विविध क्षेत्रात जगाच्या नजरेत भरणारी कामगिरी करणार्‍या सामान्य 'नागरिक' ला देखील तीत स्थान देणारी आहे. विद्यापीठ ज्यावेळी डी.लिट.चा मान एखाद्या कर्तबगार व्यक्तीला प्रदान करते त्यावेळी ती व्यक्ती 'शिक्षणक्षेत्रा'शीच निगडित असली पाहिजे असा दंडक अजिबात असत नाही (उदा.लता मंगेशकर). डी.लिट. ही जशी शिक्षणाशिवाय इतर क्षेत्रातील सेवेची/कार्याची/कर्तबगारीची पावती आहे, तद्वतच त्यातून समाजातील त्या व्यक्तीने समाजासाठी दिलेले योगदान (इथे पैशाचा प्रश्न नाही, म्हणजे 'त्याने/तिने त्या क्षेत्रातून काय कमी पैसा मिळविला आहे काय? तो पैसा गरीबांत वाटला आहे काय?" असले सदासर्वकाळ उपस्थित होणारे प्रश्न साहजिकच विचारत घेता येत नाहीत.) किती महत्वाचे आहे हीच गोष्ट सन्मानाच्या कारणाची यथार्थता अधोरेखीत करीत असते. सचिन तेंडुलकर याच्या (त्याच्या क्षेत्रातील) कर्तबगारीबद्दल काही न लिहिलेलेच बरे, कारण वयगट १० ते १०० यात येणार्‍या प्रत्येक क्रिडाप्रेमींना ते माहित आहे. त्या कर्तबगारीला भारतीय हवाई दलाने दिलेली एक सलामी इतपतच त्या "ऑनररी ग्रुप कॅप्टन" पदाचे महत्व. असे असले तरी 'सचिन' ही एकमेव व्यक्ती अशा 'मानद' सन्मानाला पात्र ठरली असे नाही. आज २०१० साली हा मान एकाला मिळाला पण सन १९४४ साली जोहारचे राजे यशवंत राव याना त्यावेळेच्या एअर फोर्सने 'फ्लाईट लेफ्टनंट' ही मानद पदवी दिली होती आणि ते राजे असा मान मिळविणारे पहिले "सिव्हिलियन" ठरले होते. त्यानंतर तब्बल १९७४ मध्ये जेआरडी टाटा. (आतापर्यंत असे एकूण २० 'मानद' झाले आणि सचिन २१ वा.). डी.लिट.सम पद्धतीची तरतूद खुद्द आपल्या घटनेत केली असून त्या अनुषंगाने ही तिन्ही दले हा निर्णय घेतात. सचिनला दिलेल्या मानपत्रातील खालील वाक्यरचना पाहातील~~ "Under the provision of grant of honorary rank by Armed Forces to eminent personalities acknowledging their contribution towards the nation, the President and the Supreme Commander of the Armed Forces of India is pleased to confer Sachin Ramesh Tendulkar the honorary rank of Group Captain of the Indian Air Force,” (या रचनेतील 'eminent personalities' हा उल्लेख फार महत्वाचा आहे, जो केवळ क्रिडा नव्हे तर अन्य क्षेत्रालाही समानार्थाने लागू होतो.) म्हणजेच हा निर्णय एकट्या एअर फोर्सचा नसून घटनेतील तरतुदीनुसार राष्ट्रपती आणि तिन्ही दलाचे सुप्रीम कमांडर यांनी घेतलेल्या निर्णयानुसार हा सन्मान प्रदान करण्यात आला आहे. या अगोदर सेनादलानेदेखील कपिल देव यांना 'लेफ्ट्नंट कर्नल' हे मानद पद दिले आहे. आता या सन्मानामुळे वा सचिनमुळे महाराष्ट्रातील तरुण मोठ्या संख्येने हवाई दलात भरती होतील का? देशाची सेवा करण्याची त्यांच्यात उर्मी जागृत होईल का? आदी रास्त प्रश्न जरी कुणाच्या मनात उभे राहत असले तरी त्या प्रश्नांचे उत्तर शोधत असताना, त्यामुळे सचिनला असे सन्मान मिळू नयेतच असेतरी कृपया म्हणू नये. कितीही झाले तरी तो आणि लतादिदी 'आपले' आहेत. इन्द्रा

इंद्रा माझ्या आवडत्या खेळाडुबद्दल लिहल्याबद्दल पण मी आभारी आहे.सचिनला ही जी पदवी दिली आहे त्यामुळे सचीनची लोकप्रियता वाढली असे म्हणणे चुकीचे आहे. सचीन कडे एक लक्ष्य आहे,एक जिद्द आहे व ती पुरी करण्यासाठी घ्यायला लागणार्‍या प्रचंड मेहनतीस हो सदैव तयार असतो.सचीन कडुन खुपश्या गोष्टी शिकण्यासारख्या आहेत. त्याचा आदर्श घेवुन कोणी पायलट झाले तर त्या व्यक्तीचे कर्तुत्व कमी होईल असे मला तरी वाटत नाही. परत एकदा सचीनचे हार्दिक अभिनंदन.....

मस्त ! आपल्याला तर आवडली बॉ बातमी. सचिनचा आपल्याल्या प्रचंड अभिमान आहे :) आता त्याला हा सन्मान द्यायला हवा होता का ? ते योग्य आहे का ? अशा फालतु + वांझोट्या + आम्ही कसा सारासार विचार करणारे आहोत हे दाखवणार्‍या क्षिण प्रयत्नांच्या चर्चेत आपल्याला तर काडीमात्र रस नाही. एखाद्या व्यक्तीला काही सन्मान प्राप्त झाला, त्याचे कुठे कौतुक झाले रे झाले की बर्‍याच विचारजंताना बौद्धीक मळमळ चालु होते. स्वतः कुठलाही आनंद निर्भेळपणे लुटायचा नाही आणि दुसर्‍यांना लुटु द्यायचा नाही. आणि हवाईदलाने काय करावे आणि काय करु नये हे सुचवणार कोण तर ज्यांना घरी बायको साधी साडी कुठल्या रंगाची घ्यायची हे पण विचारत नाही ते च्यायला आवरा ह्यांना !

सैन्य दलाशी जवळून संबध आल्यामुळे वरिल चर्चा वाचून काही प्रश्न पडले वायुद्लात फक्त वैमनिक असतात का? युध्द झाल्यावर सगळे कर्मचारी लगेच युध्दावर जातात का? प्रत्येक दलाचा एक public relation विभाग असतो असे ऐकले होते आणि तो विभाग युध्दा व्यतिरीक्त वेगगेगळे उपक्रम चालवतो. सेनादलाचे काही खेळाडू ऑलिंपीक मधे देशासाठी खेळल्याचे स्मरते . नशीब सैन्याचे अन्न खाउन ऑलिंपीक वार्‍या केल्या अशी टीका कोणी करत नाही. राजकुमारांचा प्रतिसाद आवडला.

मला क्रिकेट आवडत नाहि (फूटबॉल आवडतो) पण सचिनचा मला प्रचंड अभिमान आहे !त्यातुन तो तेंदुलकर कारण मि पण तेंदुलकर ! त्त्यामुळॅ ( तेडंल्या )ग्रुप कॅप्टन सचिन तेंडुलकर यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन.

सच्च्याला कुठलाही सन्मान मिळण हे कौतुकास्पद आहेच आणि त्याहीपेक्षा ते प्रत्येक मराठी माणसाच्या घरचे कार्य असायला हवे असे असताना उगीच कशाला वाद घालायचा काही कळत नाही.......? उद्या गान्धी घराण्याच्या युवराजाला (लायकी नसताना) हा सन्मान मिळाला तर त्यावर काथ्याकुट करणे हे समजण्यासारखे आहे ...... आपल्या सच्च्याला मिळाला यातच आनन्द माना की राव्?कशाला उगाच फाटे फोडायचे?

सचिन, तू माझ्यासाठी नेहमीच आदराचे स्थान राहिला आहेस आणि यापुढेही राहशील.. वरील प्रतिसादांबद्द्ल काही बोलत नाही.. पण खालची चित्रफित तुझा एक वेगळा चेहरा नक्कीच दाखवून जाईल.. http://www.youtube.com/watch?v=MB30sLwwYZY&feature=related

खुप वर्षांपुर्वी १९९६साली मी हवाईदलातर्फे चेन्नईच्या चिपॉक मैदानावर कसोटी सामन्याच्यावेळी सेक्युरिटीच्या कामाचा प्रमुख म्हणून मैदानावर हजर असे. तेंव्हा अनेक खेळाडूंशी दोस्ती झाली. सिद्धू-पा जी व सचिनशी नाडी ग्रंथांवर विशेष बोललो. त्याला व अजित वाडेकरांना नाडी ग्रंथांवरील एक मराठी पुस्तक सप्रेम भेट दिले. त्याने अतुल बेदाडे, व जवागल श्रीनाथ, व्यंकटेश प्रसादना त्यात रस असल्याचे सांगून मला त्यांच्याशी गाठ घालून दिली. एक अत्यंत लाघवी, विनम्र व मनमोकळ्या व्यक्तिमत्वाची छाप पडली.

सचीन कडे एक लक्ष्य आहे,एक जिद्द आहे व ती पुरी करण्यासाठी घ्यायला लागणार्‍या प्रचंड मेहनतीस हो सदैव तयार असतो.सचीन कडुन खुपश्या गोष्टी शिकण्यासारख्या आहेत. त्याचा आदर्श घेवुन कोणी पायलट झाले तर त्या व्यक्तीचे कर्तुत्व कमी होईल असे मला तरी वाटत नाही.

वरील विचार मला मान्य होतात.

"एक अत्यंत लाघवी, विनम्र व मनमोकळ्या व्यक्तिमत्वाची छाप पडली." ~~ यातील "विनम्र" हे स्वभावविशेषण फार आवडले...त्याचा चेहरा, त्याचे सौम्य हसणे, आणि ज्येष्ठांसमवेत वावरताना हे विशेष जाणवते. श्री.ओक यांनी ही सुंदर आठवण सांगितली आहे इथे. इन्द्रा

पीएमपीएमएल उर्फ पीएमटी ह्या एका मोठ्या शहरातील नामवंत सार्वजनिक वाहतूक संस्थेने सर्वश्रेष्ट क्रिकेटपटू सचिन तेंडूलकर यांस सन्माननीय बस कंडक्टर बनवायचे ठरवले आहे. दसर्‍याच्या शुभ मुहुर्तावर त्यांना कंडक्टरचा पोषाख, टोपी, एक तिकिटाची पेटी, पैसे ठेवायची चामड्याची पेटी आणि तिकिटाला भोक पाडायचा टिकटिक वाजणारा पंच असा ऐवज एका मोठ्या समारंभात देण्यात येणार आहे. त्यानंतर ४ नंबरच्या बसने तेंडूलकर स्वारगेटहून नजीकच्या बसस्टॉपपर्यंत प्रवास करून आपली सद्भावना यात्रा संपवतील. तसेच जरी हे खेळाडू बापजन्मात बसमधे बसण्याची शक्यता नसली तरी त्यांना कुठेही हात दाखवून बस थांबवायचा आणि विनातिकिट प्रवास करायचा आजन्म अधिकार देण्यात आला आहे. ह्या संस्थेचा आणि तेंडूलकरांचा काडीचाही संबंध नसला तरी तेंडूलकरांना लहानपणापासूनच बसचे आकर्षण होते. त्यांचे वडील त्यांना अनेकदा कडेवर घेऊन (बी ई एस टी च्या) बसस्टॉपवर न्यायचे आणि तिथे तेंडूलकर तासन तास बस न्याहाळत असे. त्यांचे "लाल लाल बस" वगैरे बोबडे बोल तिथेच ऐकू आले. बोलता यायला लागल्यावर "मी मोठ्ठा झाल्यावर बसचा ड्रायव्हर बनणार" असे चिमखडे बोल आजही त्यांच्या नातलगांना आठवतात. बसशी एवढा संबंध पुरेसा आहे असे पीएम्पीएमएलच्या व्यवस्थापनाचे मत पडले. क्रिकेटमधले असले उत्तुंग व्यक्तीमत्व ह्या निमित्ताने पीएमपीएमएलचे अ‍ॅम्बेसिडर बनले आहेत. त्यामुळे ह्या थोर समाजोपयोगी संस्थेचे नाव सर्वतोमुखी होईल, अनेक गुणी तरूण तरूणी आता कंडक्टर बनण्याची स्वप्ने बघतील आणि प्रवासीही ह्या संस्थेकडे आदराने बघतील असा विश्वास महाव्यवस्थापक श्री सवंग ह्यांनी व्यक्त केला. उपमहाव्यवस्थापक श्री. सं. धी. साधू ह्यांनी त्यांना दुजोरा दिला. धन्य तो महान क्रिकेटपटू आणि धन्य ती पीएमपीएमएल!