थायरॉईड चा इतिहास(!) रंजक आहे.
आपण म्हटल्याप्रमाणे इसीजी च्या शोधात एका वैद्यकशास्त्रातील तज्ञाने भौतिकशास्त्राचा वापर करणं हे त्यांची व्याप्तीच दर्शवत.
अर्थातच या सर्व संशोधकांच्या अविरत प्रयत्नांमुळे आजकाल बऱ्याच गोष्टी सोप्या/सहज झाल्या आहेत.
अवांतर प्रश्न आहे- असं ऐकलंय कि इसीजी अगदी हार्ट-ऍटॅक च्या जवळपासच काढला तरच त्याच निदान होऊ शकत. नंतर काढला तर कदाचित ती माहिती मिळणार नाही. अर्थात ही ऐकीव माहिती आहे आणि निश्चित त्रुटी असणार :)
किंबहुना इसीजीवर वेगळा लेख विस्ताराने लिहिलात तर आनंद होईल!
इसीजी अगदी हार्ट-ऍटॅक च्या जवळपासच काढला तरच त्याच निदान होऊ शकत. नंतर काढला तर कदाचित ती माहिती मिळणार नाही.
A myocardial infarction can be thought of as an elecrical 'hole' as scar tissue is electrically dead and therefore results in pathologic Q waves.
हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर काही दिवसांनी त्यात Q वेव्ह दिसू लागते ज्याने आपल्याला पूर्वीचा हृदय विकार समजू शकतो.
तसेच काही वेळेस छातीत न दुखता हृदयविकार(silent) येऊन गेला होता हे समजू शकते. असे बऱ्याच वेळेस मधुमेही रुग्णांच्या बाबतीत होते ज्यांच्या नसांमध्ये साखर असल्याने त्यांना छातीत कळ आलेली समजत नाही.
तसेच हृदयास होणारा रक्तपुरवठा कमी झाला तर इ सी जी मध्ये बदल होतो. याचाच पुढचा भाग म्हणजे स्ट्रेस टेस्ट.
सलामी जोडीचे आभार व स्वागत !
@ ल भा,
असं ऐकलंय कि इसीजी अगदी हार्ट-ऍटॅक च्या जवळपासच काढला तरच त्याच निदान होऊ शकत.>>>>
काही अंशी बरोबर. किंबहुना हृदयविकाराचे निदान करताना इ सी जी पेक्षा रक्त-ट्रोपोनिन चाचणी अधिक महत्वाची आहे. या मुद्द्यासाठी माझा हा लेख पाहता येईल :
https://www.misalpav.com/node/41818
@ अनिंद्य
सहमत, मलाही ती मजा लिहिताना येते. चित्राची गंमत आहे राव ! आज मोबाईल वरून लेख डकवला आहे. पूर्वपरीक्षण तसेच प्रसिद्ध झाल्यावर मला दिसत होते. १ तासाने कसे गायब झाले कळत नाही. मोठ्या संगणका वरून दिसतेय का ते कुणी सांगेल का ?
त्या वेळेची इसीजी काढण्याची पद्धत गुंतागुंतीची होती. रुग्णास दोन्ही हात व एक पाय सलाइनच्या बरण्यांमध्ये बुडवून बसवले जाई. त्याने विद्युत लहरी बरोबर वाहतात असा समज होता.
तसेच ते इसीजी यंत्र खूप अवजड होते. त्याचे वजन तब्बल २७० किलो होते! ते चालवण्यासाठी पाचजण लागत. ते खूप तापत असल्याने त्याला थंड करण्याची जलयंत्रणा जोडावी लागे.
आणि
त्यात P, Q, R, S व T अशा लहरी (waves) असतात. वास्तविक त्यांना पारंपरिक एबीसीडी अशी नावे न देता एकदम P पासून का सुरवात केली असावी याचे कुतूहल वाटेल. त्यामागे गणित-भौतिकीतील काही संकेत आहेत. इंग्रजी वर्णमालेत एकूण २६ अक्षरे आहेत. त्यांचे A-M आणि N-Z असे दोन गट पडतात. या संकेतानुसार इथे वर्णमालेच्या दुसऱ्या गटापासून सुरवात करतात. पण, N व O ही अक्षरे पूर्वीपासूनच अन्य गणितीय संज्ञासाठी वापरात होती. म्हणून मग P पासून इथे सुरवात केली गेली.
थायरॉईडबद्दल सर्वसामान्यांना फारच कमी माहिती असते. यात मीही आलोच. डिस्कव्हरीवर यावर दहाएक वर्षापूर्वी एक माहितीपट आला होता. काही वर्षापूर्वी कॅनडा की अमेरिकेत अचानक हायपर थायरॉईडिझमचे रुग्ण वाढले. कारण शोधतांना बीफ प्रोसेस करतांना थायरॉईड ग्रंथी न काढल्यामुळे हे झाले असा निष्कर्ष निघाला होता. अर्जेन्टिनात बीफ भरपूर खाता आसे वाचनात आले आहे. तिथे काय करतात कोण जाणे.
ईसीजीबद्दल काहीच ठाऊक नव्हते. माहितीत भर पडली.
नेहमीप्रमाणे माहितीत भरपूर भर टाकणरा लेख. अर्थातच आवडला. धन्यवाद.
माहिती खूप रोचक ! धन्यवाद.
यावरून जुन्या जमान्यातील संगणक व कॅमेराची आठवण झाली. तेव्हाचा भलामोठा संगणक एक मोठी खोली व्यापत असे. तर कॅमेरा देखील एखादा मध्यम टेम्पो व्यापेल इतका होता.
मिसळपाव
प्रतिक्रिया
अनुक्रमणिका बाबत
रोचक!
इसीजी अगदी हार्ट-ऍटॅक च्या
In reply to रोचक! by लई भारी
२७० किलोचे ECG यंत्र ! ही
प्रतिसाद उदघाटनाच्या
चित्र दिसत नाही !
In reply to प्रतिसाद उदघाटनाच्या by हेमंतकुमार
आता माझ्या मोबाईल वर दिसतंय !
In reply to चित्र दिसत नाही ! by अनिंद्य
माहितीपूर्ण लेख! अर्थातच नेहमीप्रमाणे!
अथांग,
सुंदर रोचक माहिती !
वरील सर्व नियमित
छान लेख.
टर्मिनेटर,
फारच छान ........
किस्सा रोचक आहे !
चित्रे पुन्हा डकवत आहे:
लेखमालेतील भाग ४...
सुंदर
धन्यवाद,
इसीजीच्या तत्कालीन यंत्राची
सहमत आहे,