शांतरस

. संकटकाळी हात देशील अडचणीत मदत घेशील - चहाडी चुगली कानावर हात मैत्रीत नसते जातपात ! मैत्रीला लागत नाही कात्री असते मैत्रीत पक्की खात्री - मित्रात जेव्हां अतूट मैत्री विश्वासाची पक्की खात्री ! उपकार होतील खूप तुझे देवा, एकच मागणे माझे - एकच मित्र असा मिळावा कृष्ण-सुदामा आदर्श रहावा ! .

. रक्षाबंधन... रक्षाबंधन दोन मनांची अतूट गुंफण ! हिरा भाऊ अन् बहीण अंगठी अंगठीस हो सुरेख कोंदण ! मदतीस्तव वा संकटातही धावे बंधू करण्या रक्षण ! भावाचा बहिणीस आधार द्रौपदीसखा तो नारायण ! दुजाभाव ना मनांत कोठे दोघांचे ते एकच रिंगण ! रक्षाबंधन ... रक्षाबंधन दोन जिवांचे अतूट बंधन ! .

हर देशीही तू, हर वेशीही तू रूपात हरेक, असशी परी तू तुझी रंगभूमी, ही सृष्टी जरी खेळांतही तू, मेळांतही तू सागरी उठशी, मेघांतूनी तू पर्जन्य होशी, जल होऊन तू मग निर्झर, ओढा, नदी होशी प्रकार अनेक, जलाशय तू घडला मातीतुनी, अणुरेणू रूप जीवसृष्टीचे, शाश्वत तू पर्वत कधी, विशाल तरूही तू कौतूक तुझे, सत्‌ एकची तू दाविशी दिव्य, जरी हे तू गुरूदेव दयाघन, प्रसन्न तू तुकड्या सांगे, परका न कुणी एकच सगळे जण, मी आणि तू

शब्दांच थैमान डोक्यातल्या कप्प्यातून घुटमळतात शब्द तेच मनांत कधीपासून - डोकावतात संधी साधत बेटे लेखणीतून घरंगळत पहुडतात कागदावर कविता बनून !

बर्याच वेळा आपल्या घरातील लहानगे भिंती रंगवतात... त्या रंगवेल्या भिंतींचा कौतुकही कोणाला एवढ नसत किवा त्या कोणाला खराबही वाटत नाही, पण काळाच्या ओघात त्या भिंतींना नवीन रंग दिले जातात आणि त्या नक्षी रंगाच्या पडद्या आड लपल्या जातात... थोडासा प्रयत्न ह्या आठवणी चाळण्याचा... आणि मनाच्या कोपर्यात जिवंत ठेवण्याचा... घरातल्या भिंतींना आता नवीन रंग दिलाय... त्याच्यामागे एक काळ झाकला गेलाय... समोरची हि मोठ्ठी भिंत...

सकाळी नेमकं लवकर उठून शुचिर्भूत होताच समोर दिंडी चाललेली दिसली. त्यावर ज्ञानेश्वर ,तुकाराम ह्यांचेही फोटो दिसले, वारिचे रिंगण बहुदा बनवले जात होते. मनातल्या मनात त्यांच्यासोबत चार पावलं फिरुन आलो. "जे न देखे रवी" मध्ये प्रथमच लिहीत आहे. जगण्याचा पाया, चालण्याचे बळ मझिया मना देइ भगवंता. तुझिया कृपेने झालो मी अमर मेलो मी तक्त्क्षणी उरलो हा नश्वर. तुझ्या दर्शनाने होई चित्त शांती माझे अंगा येइ चंदनाच्या ज्वाळा ज्वाळा ह्या शांत, बुडविती अनंता आता काय होणे सांगी पांडुरंगा ठाकलो उभा दारी तुझ्या वाजवी टाळ सजवी मृदुंगा टाळ हा हाताचा मृदुंग देहाचा नेउनी पालखी पोचवी असीम आनंदा ---मनोबा---

नेमेचि येतो मग पावसाळा. पाऊस आला की मान्सूनइतकाच मुसळधार बरसणार्‍या वर्षाकवितांचा पाऊसातच आपली माझी एक बारकीशी सर. :) परवा मुंबईत मान्सूननं आगमनाची वर्दी दिल्याचं वाचलं. मागोमाग विविध सोशल नेटवर्क्सवर उष्म्यानं जीवाची काहिली झालेल्या तमाम मुंबैकरांनी नि:श्वास टाकल्याचंही वाचलं. मनात पाऊसकवितांची उजळणी सुरू झाली. आणि बोरकरांच्या एका द्विपदीवर मन येऊन अडलं ते तिथंच उरलं. त्यातून निर्माण झालेली ही 'उरातली' सर!

हात जोडतो देवापुढती, कधी न जातो दूर, घरातली माणसे देव, हे माझे पंढरपूर | वारकरी ना दिंडीमधला, मनास ना हुरहूर नातीगोती वारकरी, हे माझे पंढरपूर | सुखात सोबत विठ्ठल माझा, दु:ख बने कापूर सुविचारांचा टाळगजर, हे माझे पंढरपूर | कर्तव्याचे रिंगण माझे, त्यात कधी न कसूर सेवापूर्ती पालखीत, हे माझे पंढरपूर | घेता नामस्मरणी विठ्ठल, चंद्रभागेला पूर नयनामधुनी भिजे मूर्ति, हे माझे पंढरपूर ||

बोगद्यामध्ये कितीही अंधार असला तरी त्याच्या दोन्ही तोंडाशी उजेड असतोच एकाबाजूने येणारा अन् दुसर्‍याबाजुने जाणारा . मी बर्‍याचदा जाणार्‍या उजेडाकडे उभा राहतो विरुद्ध दिशेला . येणार्‍या उजेडाचा अवखळपणा सोसत नाही आजकाल नाही, अजून काही मी वयोवृद्ध वगैरे नाही झालोय बरगड्यांच्या सापळ्यात धडधडणारे हृदय अजूनही न करकरता बिनविरोध चालू आहे . पण तरी जाणा-या उजेडाचे मृदुमुलायम अस्तर अंगावर वाहण्याची चटक लागलीये आता . बोगद्यातील कळकभिन्न अंधार अन् डोळ्यांपुढे काजवे चमकवणारा "येणारा उजेड" या दोघांना ओलांडून येणारा अनुभवाची शाल पांघरलेला "जाणारा उजेड" तसे खूप काही शिकवून जातो, नाही? |- मिसळलेला काव्यप्रेम