मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

बाई : अर्थात विजयोस्की मेहतोविचांची

दिपोटी ·

Vijayabai

बहुगुणी 01/11/2013 - 15:28
एका उत्तुंग कारकीर्दीचा आढावा आवडला. धन्यवाद! (त्यांची कलाकार कन्या अनाहिता उबेरॉय हिच्याबद्दल नुकत्याच वाचलेल्या कुठल्यातरी लेखाच्या संदर्भात ही सर्व माहिती पुन्हा एकदा डोळ्याखालून गेली होती.)

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 03:17
अगदी शब्दाशब्दाशी सहमत. 'अखेरचा सवाल' ह्या नाटकाद्वारे विजयाताईंच्या अस्सल अभिनयाचा पोत अनुभवास मिळाला. तसेच, त्यांनी एनसीपीएत आयोजित केलेल्या एका शिबिराला उपस्थित राहण्याचे भाग्य मला लाभले. विजयाताईंनी दिग्दर्शित केलेले प्रत्येक नाटक म्हणजे दिग्दर्शनाची एक एक कार्यशाळाच म्हणावी असे. त्यांच्या बद्दल लिहावं/बोलावं तितकं कमीच. त्यांच्या कार्याचा आढावा एका लेखात घेणं शक्यच नाही पण प्रयत्न स्तुत्य आहे.

पैसा 02/11/2013 - 07:59
एका महान म्हणाव्या अशा कलावतीचा प्रवास छान वर्णन केला आहे. छान ओळख!

सुधीर मुतालीक 03/11/2013 - 21:24
..... किती महान रंगकर्मीला दिवाळी अंकाच्या या पटलावर आणलंस ? सर्वात प्रथम धन्यवाद. बाईंच्या बाबतीत बोलताना, वाचताना, लिहिताना मला " लाइफलाईन " चा उल्लेख नाही झाला तर, तर रागच येतो ! कारणे दोन, बहुदा तीन : एक तर बाईंची लाइफलाईन ही - माझ्या लेखी - सर्वात उच्च कामगिरी आहे. ही मालिका कमाल होती, क्रिएटीविटीची हद्द होती. अभिनयाची चटक लागुन नुकतीच थोडीफार मला त्यावेळी ( १९८८-८९ ) नाटकवाला अशी - अगदी थोडी ओळख मिळायला लागली होती. त्यामुळे बाईंचे दिग्दर्शन हा माझा माझ्या नाट्यविश्वातला एक अति महत्वाचा संदर्भ होता. मोने, पारखी, ( बहुदा अजय भुरे सुद्धा - जो हल्ली विवेक बेळे लिखित अलिबाबा आणि चाळीशीतले चोरचे दिग्दर्शन करतो ) यांच्यावर तर मी इतका फिदा होतो - की ( पैसे उधार घेऊन ) मोने, पारखी यांना पुण्या ठाण्याला भेटून आलो ! …. तुझ्या या लेखामुळे त्या सगळ्या आठवणी मला माझ्या एका खूप मस्त विश्वात घेऊन गेल्या. लेख मस्त झालाय. तुझे प्रचंड कौतुक - या विषयावर तुला लिहावेसे कसे वाटले …. ?

दिपोटी 04/11/2013 - 05:02
प्रतिसाद देणार्‍या सर्वांचे सर्वप्रथम आभार! प्रभाकर पेठकर, विजयाबाईंच्या कार्यशाळेत उपस्थित रहाण्याची संधी मिळाली हे निश्चितच तुमचे भाग्य. सुधीर मुतालीक, ‘लाईफलाईन’ ही बाईंची सर्वोच्च कामगिरी आहे या तुमच्या मताशी एकदम सहमत. पण मग ‘पुरुष’, ‘बॅरिस्टर’, ‘वाडा चिरेबंदी’, ‘हमीदाबाईची कोठी’ ही सर्व नाटके आठवली की मात्र ‘त्यांची सर्वोच्च कामगिरी कोणती’ याविषयी पार द्विधा मनःस्थिती होते. केलेल्या कामाचा दर्जा एका उत्तुंग शिखरावर नेणेच नव्हे तर तो तेथे सातत्याने कायम देखील राखणे हे मात्र एखादी प्रतिभावंत व्यक्तीच साधू शकते. या विषयावर मला लिहावेसे का वाटले? मला नाटकांचे अतिप्रचंड वेड आहे. वयाच्या एकतिसाव्या वर्षांपर्यंत मुंबईकर असताना पाहिलेली असंख्य नाटके आजही चांगलीच लक्षात आहेत. मात्र गेली बरीच वर्षे परदेशस्थ असल्याकारणाने आजकाल मंचावर येणारी सर्वच मराठी नाटके पहायला मिळतात असे नाही, पण तरीही एखाद-दोन वर्षांतून् होणार्‍या प्रत्येक मुंबई-भेटीत जमेल तेवढी व जमेल तेव्हा नाटके बघून घेतो. शिवाजी मंदिरात जवळजवळ पडीकच असतो असे म्हणायला देखील हरकत नाही. महिन्याभराच्या मुक्कामात दहा-पंधरा नाटके सहज होतात. अर्थात आजकाल सर्वच नाटके दर्जेदार असतात असेही नाही. पण एकंदरीत, अशा रीतीने बघत असलेल्या नाटकांबरोबरच मराठी रंगसृष्टीशी संबंधित असलेल्या लेख-पुस्तके-मुलाखती वाचून सुध्दा, मराठी रंगभूमीशी जमेल तेवढा संपर्क ठेवण्याचा व नाटकांविषयी एक सर्वसामान्य प्रेक्षक म्हणून असलेली विशेष आस्था-प्रेम कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. माझ्या स्पष्ट मते आपण सर्व आपल्या सकस-समृध्द अशा या मराठी रंगभूमीचे व त्या भूमीवरील रंगकर्मींचे देणे लागतो. चित्रगृहातील मोठ्या पडद्याचा - वा दिवाणखान्यातील छोट्या पडद्याचा – चंदेरी-रुपेरी मोह टाळून (वा किमानपक्षी कमी करुन) नाट्यगृहाचा पडदा वर गेल्यावर निव्वळ एक जिवंत अनुभव रसिकांना देण्यासाठी झटणार्‍या सर्व नाटकमंडळींचे आपण ऋणी आहोत. या भावनेतूनच याआधी मी विजय तेंडुलकर (http://www.misalpav.com/node/12389) व दिलीप प्रभावळकर (http://www.misalpav.com/node/19839) यांच्यावर देखील लेख लिहिले होते, जे मिपावर प्रकाशित केले आहेत. • संपादक मंडळास विनंती : या लेखासोबत जोडलेली सर्व पाच छायाचित्रे low resolution मुळे फार धूसर आली आहेत. मी पाठवलेली मूळ छायाचित्रे मात्र medium-high resolution होती, जी फाईल-साईझ मोठी नसूनही वरील आकारमानासाठी मात्र चांगली sharp आहेत. ही मूळ छायाचित्रे तुम्हाला वर लेखासोबत जोडता-दाखवता येतील का? मी संपादन करण्याचा प्रयत्न करुन पाहिले, पण ‘पिकासावेब’वरील माझ्या अल्बममधील छायाचित्रे येथे दिसतच नाहीत. (कदाचित मी कोठेतरी चुकत असेन). दिलीप प्रभावळकरांवर २०११ साली लिहिलेल्या माझ्या लेखातील (http://www.misalpav.com/node/19839) सहा छायाचित्रे सुध्दा आता दिसत नाहीत (जी दोन वर्षांपूर्वी दिसत होती). प्रभावळकरांवरील माझा हा लेख तर मी आता संपादन देखील करु शकत नाही. Any tips/help for inserting images from PicasaWeb into the articles over here? येथील ‘वाविप्र’चा / मदत पानाचा आधार घेऊन फायदा झाला नाही. आज ४ नोव्हेंबर … विजयाबाईंचा ७९वा वाढदिवस! वयाच्या ८०व्या वर्षात पदार्पण करताना त्यांना आपल्या सारख्या असंख्य प्रेक्षकांच्या (आणि, अर्थातच, मिपाकरांच्या) वतीने अनेकानेक शुभेच्छा! - दिपोटी

दिपोटी 06/11/2013 - 06:22
शेवटी - बर्‍याच प्रयत्नानंतर - छायाचित्रे sharp / high-resolution mode मध्ये चढवण्यात आली आहेत. - दिपोटी

सुधीर कांदळकर 04/11/2013 - 08:16
अनेक आठवणी जाग्या झाल्या. छबिलदासमध्ये मोठे मोठे कलाकार तिकीट काढून येत. सिगरेट ओढीत बसलेले अमोल पालेकर आवर्जून आठवतात. अरविंद देशपांडे यांच्या आठवणीतून दिलीप कुलकर्णी, चित्रा पालेकर, यांच्या पण आठवणी जाग्या झाल्या आणि काळजात कळ उमटली. छान पुस्तकपरिचयाबद्दल धन्यवाद.

बहुगुणी 01/11/2013 - 15:28
एका उत्तुंग कारकीर्दीचा आढावा आवडला. धन्यवाद! (त्यांची कलाकार कन्या अनाहिता उबेरॉय हिच्याबद्दल नुकत्याच वाचलेल्या कुठल्यातरी लेखाच्या संदर्भात ही सर्व माहिती पुन्हा एकदा डोळ्याखालून गेली होती.)

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 03:17
अगदी शब्दाशब्दाशी सहमत. 'अखेरचा सवाल' ह्या नाटकाद्वारे विजयाताईंच्या अस्सल अभिनयाचा पोत अनुभवास मिळाला. तसेच, त्यांनी एनसीपीएत आयोजित केलेल्या एका शिबिराला उपस्थित राहण्याचे भाग्य मला लाभले. विजयाताईंनी दिग्दर्शित केलेले प्रत्येक नाटक म्हणजे दिग्दर्शनाची एक एक कार्यशाळाच म्हणावी असे. त्यांच्या बद्दल लिहावं/बोलावं तितकं कमीच. त्यांच्या कार्याचा आढावा एका लेखात घेणं शक्यच नाही पण प्रयत्न स्तुत्य आहे.

पैसा 02/11/2013 - 07:59
एका महान म्हणाव्या अशा कलावतीचा प्रवास छान वर्णन केला आहे. छान ओळख!

सुधीर मुतालीक 03/11/2013 - 21:24
..... किती महान रंगकर्मीला दिवाळी अंकाच्या या पटलावर आणलंस ? सर्वात प्रथम धन्यवाद. बाईंच्या बाबतीत बोलताना, वाचताना, लिहिताना मला " लाइफलाईन " चा उल्लेख नाही झाला तर, तर रागच येतो ! कारणे दोन, बहुदा तीन : एक तर बाईंची लाइफलाईन ही - माझ्या लेखी - सर्वात उच्च कामगिरी आहे. ही मालिका कमाल होती, क्रिएटीविटीची हद्द होती. अभिनयाची चटक लागुन नुकतीच थोडीफार मला त्यावेळी ( १९८८-८९ ) नाटकवाला अशी - अगदी थोडी ओळख मिळायला लागली होती. त्यामुळे बाईंचे दिग्दर्शन हा माझा माझ्या नाट्यविश्वातला एक अति महत्वाचा संदर्भ होता. मोने, पारखी, ( बहुदा अजय भुरे सुद्धा - जो हल्ली विवेक बेळे लिखित अलिबाबा आणि चाळीशीतले चोरचे दिग्दर्शन करतो ) यांच्यावर तर मी इतका फिदा होतो - की ( पैसे उधार घेऊन ) मोने, पारखी यांना पुण्या ठाण्याला भेटून आलो ! …. तुझ्या या लेखामुळे त्या सगळ्या आठवणी मला माझ्या एका खूप मस्त विश्वात घेऊन गेल्या. लेख मस्त झालाय. तुझे प्रचंड कौतुक - या विषयावर तुला लिहावेसे कसे वाटले …. ?

दिपोटी 04/11/2013 - 05:02
प्रतिसाद देणार्‍या सर्वांचे सर्वप्रथम आभार! प्रभाकर पेठकर, विजयाबाईंच्या कार्यशाळेत उपस्थित रहाण्याची संधी मिळाली हे निश्चितच तुमचे भाग्य. सुधीर मुतालीक, ‘लाईफलाईन’ ही बाईंची सर्वोच्च कामगिरी आहे या तुमच्या मताशी एकदम सहमत. पण मग ‘पुरुष’, ‘बॅरिस्टर’, ‘वाडा चिरेबंदी’, ‘हमीदाबाईची कोठी’ ही सर्व नाटके आठवली की मात्र ‘त्यांची सर्वोच्च कामगिरी कोणती’ याविषयी पार द्विधा मनःस्थिती होते. केलेल्या कामाचा दर्जा एका उत्तुंग शिखरावर नेणेच नव्हे तर तो तेथे सातत्याने कायम देखील राखणे हे मात्र एखादी प्रतिभावंत व्यक्तीच साधू शकते. या विषयावर मला लिहावेसे का वाटले? मला नाटकांचे अतिप्रचंड वेड आहे. वयाच्या एकतिसाव्या वर्षांपर्यंत मुंबईकर असताना पाहिलेली असंख्य नाटके आजही चांगलीच लक्षात आहेत. मात्र गेली बरीच वर्षे परदेशस्थ असल्याकारणाने आजकाल मंचावर येणारी सर्वच मराठी नाटके पहायला मिळतात असे नाही, पण तरीही एखाद-दोन वर्षांतून् होणार्‍या प्रत्येक मुंबई-भेटीत जमेल तेवढी व जमेल तेव्हा नाटके बघून घेतो. शिवाजी मंदिरात जवळजवळ पडीकच असतो असे म्हणायला देखील हरकत नाही. महिन्याभराच्या मुक्कामात दहा-पंधरा नाटके सहज होतात. अर्थात आजकाल सर्वच नाटके दर्जेदार असतात असेही नाही. पण एकंदरीत, अशा रीतीने बघत असलेल्या नाटकांबरोबरच मराठी रंगसृष्टीशी संबंधित असलेल्या लेख-पुस्तके-मुलाखती वाचून सुध्दा, मराठी रंगभूमीशी जमेल तेवढा संपर्क ठेवण्याचा व नाटकांविषयी एक सर्वसामान्य प्रेक्षक म्हणून असलेली विशेष आस्था-प्रेम कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करतो. माझ्या स्पष्ट मते आपण सर्व आपल्या सकस-समृध्द अशा या मराठी रंगभूमीचे व त्या भूमीवरील रंगकर्मींचे देणे लागतो. चित्रगृहातील मोठ्या पडद्याचा - वा दिवाणखान्यातील छोट्या पडद्याचा – चंदेरी-रुपेरी मोह टाळून (वा किमानपक्षी कमी करुन) नाट्यगृहाचा पडदा वर गेल्यावर निव्वळ एक जिवंत अनुभव रसिकांना देण्यासाठी झटणार्‍या सर्व नाटकमंडळींचे आपण ऋणी आहोत. या भावनेतूनच याआधी मी विजय तेंडुलकर (http://www.misalpav.com/node/12389) व दिलीप प्रभावळकर (http://www.misalpav.com/node/19839) यांच्यावर देखील लेख लिहिले होते, जे मिपावर प्रकाशित केले आहेत. • संपादक मंडळास विनंती : या लेखासोबत जोडलेली सर्व पाच छायाचित्रे low resolution मुळे फार धूसर आली आहेत. मी पाठवलेली मूळ छायाचित्रे मात्र medium-high resolution होती, जी फाईल-साईझ मोठी नसूनही वरील आकारमानासाठी मात्र चांगली sharp आहेत. ही मूळ छायाचित्रे तुम्हाला वर लेखासोबत जोडता-दाखवता येतील का? मी संपादन करण्याचा प्रयत्न करुन पाहिले, पण ‘पिकासावेब’वरील माझ्या अल्बममधील छायाचित्रे येथे दिसतच नाहीत. (कदाचित मी कोठेतरी चुकत असेन). दिलीप प्रभावळकरांवर २०११ साली लिहिलेल्या माझ्या लेखातील (http://www.misalpav.com/node/19839) सहा छायाचित्रे सुध्दा आता दिसत नाहीत (जी दोन वर्षांपूर्वी दिसत होती). प्रभावळकरांवरील माझा हा लेख तर मी आता संपादन देखील करु शकत नाही. Any tips/help for inserting images from PicasaWeb into the articles over here? येथील ‘वाविप्र’चा / मदत पानाचा आधार घेऊन फायदा झाला नाही. आज ४ नोव्हेंबर … विजयाबाईंचा ७९वा वाढदिवस! वयाच्या ८०व्या वर्षात पदार्पण करताना त्यांना आपल्या सारख्या असंख्य प्रेक्षकांच्या (आणि, अर्थातच, मिपाकरांच्या) वतीने अनेकानेक शुभेच्छा! - दिपोटी

दिपोटी 06/11/2013 - 06:22
शेवटी - बर्‍याच प्रयत्नानंतर - छायाचित्रे sharp / high-resolution mode मध्ये चढवण्यात आली आहेत. - दिपोटी

सुधीर कांदळकर 04/11/2013 - 08:16
अनेक आठवणी जाग्या झाल्या. छबिलदासमध्ये मोठे मोठे कलाकार तिकीट काढून येत. सिगरेट ओढीत बसलेले अमोल पालेकर आवर्जून आठवतात. अरविंद देशपांडे यांच्या आठवणीतून दिलीप कुलकर्णी, चित्रा पालेकर, यांच्या पण आठवणी जाग्या झाल्या आणि काळजात कळ उमटली. छान पुस्तकपरिचयाबद्दल धन्यवाद.

निवळशंख डोळे

मिसळलेला काव्यप्रेमी ·

निवळशंख डोळे

 क्षितिजावर पसरलेली लाली सूचिपर्णीवृक्षांनी पांघरलेले गडद धुक्याचे अस्तर आणि तुझे निवळशंख डोळे बस्स..

चित्रगुप्त 01/11/2013 - 18:50
यातील पहिल्या सुरैय्याच्या फोटोबद्दल एक खास आठवण आहे. मी चाळीशीत असताना इन्दौरला (जिथे बालपण गेले) गेलेलो असताना एका ट्रंकेत माझे लहानपणचे सामान सापडले. त्यात चांदोबाचे अंक, माझी जुनी चित्रे, मी जादूचे खेळ करायचो त्याचे सामान, बासरी वगैरे होते. आश्चर्य म्हणजे एका चांदोबाच्या अंकात हा फोटो पण होता. माझ्या अजिबात लक्षात नाहीये की हा फोटो मला तेंव्हा कुठून मिळाला होता, आणि हा सुरैय्याचा फोटो आहे, हेही तेंव्हा ठाऊक नसणार. पण त्या लहान वयात सुरैय्याचे डोळे भूल टाकणारे वाटले असणार, त्यामुळे तो फोटो ठेवला असेल. आज जालावर हुडकताना अचानक हा फोटो दिसला, अन हे सर्व आठवले. तुमच्या कवितेला याहीसाठी सलाम.

चित्रगुप्त 01/11/2013 - 18:50
यातील पहिल्या सुरैय्याच्या फोटोबद्दल एक खास आठवण आहे. मी चाळीशीत असताना इन्दौरला (जिथे बालपण गेले) गेलेलो असताना एका ट्रंकेत माझे लहानपणचे सामान सापडले. त्यात चांदोबाचे अंक, माझी जुनी चित्रे, मी जादूचे खेळ करायचो त्याचे सामान, बासरी वगैरे होते. आश्चर्य म्हणजे एका चांदोबाच्या अंकात हा फोटो पण होता. माझ्या अजिबात लक्षात नाहीये की हा फोटो मला तेंव्हा कुठून मिळाला होता, आणि हा सुरैय्याचा फोटो आहे, हेही तेंव्हा ठाऊक नसणार. पण त्या लहान वयात सुरैय्याचे डोळे भूल टाकणारे वाटले असणार, त्यामुळे तो फोटो ठेवला असेल. आज जालावर हुडकताना अचानक हा फोटो दिसला, अन हे सर्व आठवले. तुमच्या कवितेला याहीसाठी सलाम.

म्हैसूरपाक

सानिकास्वप्निल ·
. साहित्यः दीड वाट्या बेसन दोन वाट्या साखर १/२ वाटी पाणी २ वाट्या तूप वेलचीदाणे . पाकृ: साखरेत पाणी घालून पाक करायला ठेवावा. दुसर्‍या भांड्यात तूप कडकडीत गरम करायला ठेवावे. तूप गरम होत असताना डावभर तूप बेसनात घालून चांगले चोळून घ्यावे. पाकाला उकळी आली की त्यात वेलचीदाणे घालावे. पाक

मुक्त विहारि 01/11/2013 - 22:23
निव्वळ छळवाद.. तुमच्या पोस्ट मी वाचत नाही, फोटो अजिबात बघत नाही. त्यामुळे इनो घ्यायची गरज भासत नाही. इ. इ. संपादकांना विनंती, की त्यांनी ह्या ताईंना अशा पोस्ट टाकू नयेत म्हणून एक पत्र लिहावे.आमच्या मनांत ते न्युनगंड की काय जे काही म्हणत असतील ते तयार होते. असो. (म्हैसुर् पाक चापण्यात मग्न झालेला) मुवि.

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 03:26
अतिशय चविष्ट आणि आकर्षक मेसुरपाक. अभिनंदन. थोडाफार खायचा पिवळा रंग वापरून अधिक आकर्षक बनेल.

मुक्त विहारि 01/11/2013 - 22:23
निव्वळ छळवाद.. तुमच्या पोस्ट मी वाचत नाही, फोटो अजिबात बघत नाही. त्यामुळे इनो घ्यायची गरज भासत नाही. इ. इ. संपादकांना विनंती, की त्यांनी ह्या ताईंना अशा पोस्ट टाकू नयेत म्हणून एक पत्र लिहावे.आमच्या मनांत ते न्युनगंड की काय जे काही म्हणत असतील ते तयार होते. असो. (म्हैसुर् पाक चापण्यात मग्न झालेला) मुवि.

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 03:26
अतिशय चविष्ट आणि आकर्षक मेसुरपाक. अभिनंदन. थोडाफार खायचा पिवळा रंग वापरून अधिक आकर्षक बनेल.

दिवाळी

मीनल ·
मिटवुनी रात्र काळी, झळके पहा दिवाळी ओल्या नव्या सकाळी, आली पहा दिवाळी पसरे नभी झळाळी, उठवे पहा दिवाळी झाकोळुनी नव्हाळी, नटते पहा दिवाळी कोवळी कळी डहाळी, उमले पहा दिवाळी शोभुनी दारी रांगोळी, सजते पहा दिवाळी ज्योत ज्योत पिवळी, उजळे पहा दिवाळी आतशबाजी आभाळी, चमके पहा दिवाळी गोडधोड फराळी, खुणावते पहा दिवाळी नातीगोती कोवळी, जपते पहा दिवाळी शांती, सुख ओंजळी, घालते पहा दिवाळी सुचवुनी चार ओळी, बोलते पहा दिवाळी अशी ही मराठमोळी, सुखावते पहा दिवाळी. मीनल गद्रे.

तमसो मा ज्योतिर्गमय

प्यारे१ ·
दीपावली. दिवाळी. सणांचा जणू राजा. भारतीय संस्कृतीमधल्या उत्सवप्रियतेचा जणू कळस. सण प्रकाशाचा, रोषणाईचा, आतषबाजीचा. सण गोडाधोडाचा, अभ्यंगस्नानाचा, सुवासाचा, सडा घातलेल्या अंगणातल्या सुंदर रांगोळीचा, तुळशीवृंदावनाबरोबर जपल्या जाणार्‍या पावित्र्याचा. थोडा दिनविशेषांचा विचार करुया. भारतीय समाजजीवनामध्ये माणसाबरोबरच निसर्गातील मानवासाठी उपयुक्त जवळपास प्रत्येक गोष्टीला सणावारां मध्ये समाविष्ट करुन त्याबद्दल एक प्रकारची कृतज्ञ भावना जपण्याचा नेहमीच प्रयत्न असतो.

बॅटमॅन 01/11/2013 - 16:03
ह्या दीपावलीच्या मंगलप्रसंगी आपल्या सर्वांना सत्यत्वाचा, ज्ञानाचा, अमृतत्वाचा अनुभव घेता येवो किमान त्या मार्गाने मार्गक्रमणाला सुरुवात होवो हीच परमात्मस्वरुपाकडं प्रार्थना.
आमेन टु दॅट!!! लेखन आवडले.

पैसा 02/11/2013 - 23:38
दिवाळीची थोडक्यात माहिती अन, त्यासोबत विवेचन आवडले!

बॅटमॅन 01/11/2013 - 16:03
ह्या दीपावलीच्या मंगलप्रसंगी आपल्या सर्वांना सत्यत्वाचा, ज्ञानाचा, अमृतत्वाचा अनुभव घेता येवो किमान त्या मार्गाने मार्गक्रमणाला सुरुवात होवो हीच परमात्मस्वरुपाकडं प्रार्थना.
आमेन टु दॅट!!! लेखन आवडले.

पैसा 02/11/2013 - 23:38
दिवाळीची थोडक्यात माहिती अन, त्यासोबत विवेचन आवडले!

मिपाकरांचे मंगळावर संमेलन

मुक्त विहारि ·
मंगळावरील पहिले संमेलन आणि तेसुद्धा मिपाचे! गेले काही दिवस श्री. प्रमोद देर्देकर ह्यांनी मिपाचे एक जागतिक संमेलन व्हावे, असा विचार मांडला. बराच ऊहापोह चालू होता. (गदारोळ हा शब्द मुद्दाम टाळला आहे. जुन्या, जाणत्या आणि नेणत्या मिपाकरांना माहीत आहे की मिपावर बर्‍याचदा गदारोळच होतो.) थोडीफार चर्चाही होतीच चालू. मीही दोनतीन ठिकाणांना अनुमोदन दिले. आपल्या पिताश्रींचे काय जाते, असे म्हणून गप्प बसलो होतो. दसरा झाला आणि आम्ही थोडे मोकळे झालो. उगाच आपला टाईमपास करायला म्हणून प्रत्येक धागा उघडून मला योग्य वाटेल त्या ठिकाणी प्रतिसादही घालायला लागलो. एकमेकांना व्य.नि.

भाते 01/11/2013 - 16:10
वा, झक्कास मुविकाका. एकदम सिक्सर. दिवाळी चालु असल्याने पॉपकॉर्न ऐवजी फराळ घेऊन बसतो. बरेच फटाके फुटणार आहेत ईथे. धम्माल, मजा येणार.

चौकटराजा 01/11/2013 - 18:28
मेलो ! मेलो ! मेलो ! चित्रगुप्त काकाना अपेक्षित मॉडेल मिळवून का दिले नाही .....? मिपाकराना तैलचित्राचे प्रात्यक्षिकाचा आनंद लुटता आला असता ! ह्या! आमच्या सारख्याना " पाया" त रस नाही चेहर्‍यात आहे हो मुवि !

शिद 02/11/2013 - 02:01
फटाक्यांची माळचं लावलेली दिसतेय… मस्त खुशखुशीत लेखन आणि कल्पनाविलास!

रेवती 02/11/2013 - 02:06
बिरुटे सर म्हणाले, “आता असे एखादे ठिकाण पाहिजे की जिथे पासपोर्टची आवश्यकता नाही आणि माझ्या अंदाजाने चंद्र ठीक होईल.” हे वाचेपर्यंत सगळे खरे चालले आहे असे वाटत होते व एवढे होऊन गेले तर पैसाताई व अपर्णा एका शब्दानं बोलल्या नाहीत असंच वाटत होतं. आता गैर्समज दूर झाला. नंतर हसत बसले होते. लेखन आवडले.

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 09:35
कल्पनाशक्तीच्या उंच उंच भरार्‍या थेट मंगळावर जाऊन पोहोचल्या. एकेका सदस्याच्या कला आणि स्वभावविशेषाला योग्य तो न्याय देत थेट मंगळावर केलेली स्वारी दिवाळीच्या फराळासारखीच अत्यंत खुसखुशीत आणि खमंग झाली आहे. मजा आली वाचताना.

प्यारे१ 02/11/2013 - 18:13
खतरा..... १०००० ची फटाक्याची माळ नि मध्ये मध्ये लक्ष्मी, सुतळी, लवंगी सगळे बॉम्ब पेरलेले.... हसून हसून बेजार. मिसळपावकरांचा बा....रीक अभ्यास केलाय तुम्ही. दिवाळी साजरी झाली मालक.

जेपी 03/11/2013 - 12:33
टाळ्यांचा कडकडाट , टाळ्यांचा कडकडाट

चित्रगुप्त 04/11/2013 - 09:33
वाहवा, एकदम झकास वृत्तांत. परंतु यात काही राहून गेले आहे, ते असे: सर्व मिपाकर आपापल्या उद्योगात मग्न होते, तेंव्हा आम्ही मंगळावरील दृष्यांची काही चित्रे रंगवायला घेतली: ..n फिरता फिरता आम्हाला एक मॉडेल मिळाले, त्यावरून आम्ही खालील चित्र बनवले. आम्ही तिला विचारले, की मंगळावर मानवी वस्ती कशी? तेंव्हा तिने सांगितले, की मारुतीच्या बुभुत्काराने आपोआप जन्माला आलेल्यांची बरीच वसती आहे, त्यांपैकीच ती एक. . आणखी पुढे जाता आम्हाला एक भयंकर दृष्य दिसले, त्यामुळे आम्ही तेथून हळूच काढता पाय घेतला... . त्या भयंकर लोकांपासून जीव वाचवायला एका गुहेत शिरलो. तिथे अनेक रमणी मुक्तपणे विसावलेल्या होत्या, त्यांचेही एक चित्र बनवले. तिथून मला दूरवर बसलेले संक्षि आणि ओक दिसत असल्याने मी त्यांनाही हळूच खुणा करकरून बोलावले, पण ते नाडी सोडून यायला तयार नव्हते. . कशी कुणास ठाउक, त्या रमणींना मिपा-संमेलनाची चाहूल लागली, आणि तात्काळ चंद्राच्या दिशेने उड्डाण करून त्या क्षणार्धात अदृष्य झाल्या. .

प्रभाकर पेठकर 04/11/2013 - 10:56
पण ते नाडी सोडून यायला तयार नव्हते.
गुहेतील मुक्त स्त्रियांचे छायाचित्र आणि वरील वाक्याची सांगड घालायचा प्रयत्न करतो आहे.

इन्दुसुता 06/11/2013 - 09:16
त्याचं काये की मंगळावरच्या कट्ट्याचा वृत्तांत वाचून सहभागासाठी निमंत्रण नसलेल्यांना जळ्जळ झाली आणि त्यांनी इनो घेतले असे कळले ( आम्हाला नाही हो झाली जळ्जळ ) आम्ही फक्तं एक निरिक्षण नोंदवलें!!!! वृत्तांतात काही गोष्टी मुविंनी मुद्दाम वगळल्या आहेत .. त्यातल्या काही येथे देत आहे.. १) मंगळावर कोणी अमानवी असल्यास त्यांच्या विरुद्ध कारवाई लागल्यास, डांबिस असावेत सोबत म्हणून त्यांना बराच आग्रह झाला बैठकीत, पण ते कुणाला बधले / बाधले नाहीत. २) मंगळावर पूजेचे काय प्रकार आहेत यावर संशोधन करण्यासाठी घासकडवी यांनीही चलावे असे कुणीतरी ( म्हणजे त्यांनीच विक्षिप्तबैंच्या मागे लपून ) सुचवले. त्याचे पुढे काय झाले कुणास ठाऊक ? ३) प्रास यांना मंगळावर आयुर्वेद उपयुक्त कुठल्या वनस्पती तिथे मिळतील यावर माहितीसाठी जायचे होते, पण गविंचा पाठींबा असूनही त्यांचा नंबर लागला नाही. ४) मंगळावर आपण 'एलियन' म्हणून जाणार तेव्हा तेथील जीवांसाठी काही भेट्वस्तू घेऊन जाणे मुत्सद्दी पणाचे ठरेल असा प्रस्ताव कुणीतरी मांडला ( ही चाणक्य नीति नव्हती... कारण चाणक्य यांना बैठकीचे निमंत्रण नव्हते... कल्जी नसावी चाणक्य, तसे निमंत्रण आम्हालाही नव्हते हो). हा प्रस्ताव सोकाजीनानांच्या चावडीवरील घारूअण्णांचा नक्कीच नव्हता कारण ते थोडे आततायी आहेत असे काहींचे मत आहे. मूळ प्रस्ताव एकमताने मंजूर झाला परंतु भेट काय द्यावे ( म्हंजे काये की मिपाकर शाल्जोडीतले देणार नाहीतर कोल्हापूरी पादत्राणे .. ) यावर एकमत होऊ शकले नाही म्हणून प्रस्ताव अखेरीस बारगळण्यात आला. ५) आता सर्वात महत्वाचे... मुवि परतल्यानंतर त्यांच्या सौंनी त्यांना मंगळावरील स्त्री जीव काय वेष / दागीने परिधान करतात असा स्त्रिसुलभ प्रश्न विचारला. मुवि गप्प बसल्याचे बघून त्यांनी मिपावर फेरी टाकली व चित्रगुप्त यांनी दिलेली चित्रे त्यांनी बघितली. आधी पाडव्याची ओवाळ्णी वसूल करून हल्ली त्यांनी मुविंची सोय ज्याला मराठीत डॉग हाऊस म्हणतात येथे केली आहे असे आम्हास खात्रीलायक सोर्सेस कडून कळते. आणखी काही... रेवती आज्जींनी मंगळावर त्यांच्या वधूवर संशोधन केन्द्राची पाटी लावली असे कुणीतरी कुजबुजले...

पैसा 06/11/2013 - 09:41
मेले मेले! अहो, अत्रुप्त आत्मा, डांबिस, वेताळ, अग्यावेताळ वगैरे मंडळींना यानाची वैग्रे काही गरज नै! त्यांनी आपली सोय आपण करावी म्हणून त्यांना सोडून दिले हो! तसेच प्यारे काका आणि धन्या यांचे प्रेमळ संवाद सगळ्यांना कळतील की नाही आणि पचतील की नाही ही शंका आलीच. त्यामुळे त्यांची जोडी फोडण्यात आली. मनमिळाऊ मारूती ही नवी पदवी मिळालेला धम्या सध्या हामेरिकेत कुडकुडत बसला आहे. त्याला मंगळावरचे "हवामान" सोसणार नाही म्हणून सर्वानुमते हामेरिकन संसदेत जायची कामगिरी त्याला देण्यात आली आहे. मूकवाचक यांची राणीच्या देशात बदली झाली आहे तिथला व्हिसा काढेपर्यंत त्यांचे बारा वाजल्याने त्यानी मंगळाला लांबूनच नमस्कार करणे पसंत केले. अग्निकोल्हा यानी येतो सांगून ऐनवेळी टांग दिली. स्नेहांकिता, ५० फक्त यांनाही रजा मिळणे कठीण झाल्याने ते येऊ शकले नाहीत. प्रासभौंचा ल्यापटोप अन्या दातारने कामासाठी घेऊन मोडून टाकल्याने दोघांनाही काही कॉण्टॅक्ट होऊ शकला नाही. कुंदन शेख दुबैकर यांनी तिकडे डॉलर्सचा रेट काय आहे याची चौकशी करून काढता पाय घेतला. बिपिन कार्यकर्ते यांनी आंदोलनात बिझी असल्याने वॉट्स अ‍ॅपवरून सर्व मोहिमेवर लक्ष ठेवले. तर विकास आणि चित्रा हामेरिकेत बी एम एम मधे मिपाचे प्रतिनिधित्व करत असल्याने त्यांना मुद्दाम वगळण्यात आले. अन्य काही जणांबद्दल आतल्या गोटातल्या बातम्या लौकरच येत आहेत. कृप्या वाट पहावी.

अभ्या.. 06/11/2013 - 17:31
मला पण नेले नाही हो. :-( अर्थात भरपूर लेखन वा प्रतिसाद ही अट मुवि घालणार आहेत हे क्ळले असते तर ते पण केले असते म्हणा. एकूणच जळझळ झालेली आहे. उगी पैसात्तैनी वा मुविनी मला न नेण्याचे चान चान कारण साङ्गण्याच्या आत पळतो. ;-)

मुक्त विहारि 06/11/2013 - 09:43
जबरा प्रतिसाद.....त्यातही, "५) आता सर्वात महत्वाचे... मुवि परतल्यानंतर त्यांच्या सौंनी त्यांना मंगळावरील स्त्री जीव काय वेष / दागीने परिधान करतात असा स्त्रिसुलभ प्रश्न विचारला. मुवि गप्प बसल्याचे बघून त्यांनी मिपावर फेरी टाकली व चित्रगुप्त यांनी दिलेली चित्रे त्यांनी बघितली. आधी पाडव्याची ओवाळ्णी वसूल करून हल्ली त्यांनी मुविंची सोय ज्याला मराठीत डॉग हाऊस म्हणतात येथे केली आहे असे आम्हास खात्रीलायक सोर्सेस कडून कळते." हा जास्त आवडला.

अनिरुद्ध प 06/11/2013 - 16:21
बोलेतो एकदम 'झक्कास' छान ह ह पू वा,आणि समर्पक प्रतिसादानी सुद्धा मज्जा आणली( मात्र मुद्दाम गहन विचार करणार्याची उणिव जाणवली)

आतिवास 07/11/2013 - 18:49
मजा आली. बहुधा मिपाकरांनी मंगळाबद्दल अनुकूल अभिप्राय दिल्यानेच भारताने मंगळावर यान पाठवले असावे :-)

स्पंदना 08/11/2013 - 04:44
काव आला त्या सासवा-सूनांच्या मध्ये बसून! दोघीजणीपण दुसरी काय बोलली की मला कोपरान ढोसलत होत्या, अन नाक डोळे मुरडत होत्या. मी किती प्रयत्न केला जागा बदलायचा ... बाकी चित्रगुप्त तिकडे गेलेले मी पाह्यले होते हो!

त्रिवेणी 11/11/2013 - 15:36
कट्टी आम्हा नवमीपाकरणा तुम्ही काहीही कळू दिले नाही. मलाही यायचे होते मंगळावर.आता मी एकटी कशी जावु.

चित्रगुप्त 11/11/2013 - 17:09
@ त्रिवेनि: एकटी कशी जाऊ मंगळावर म्हणता? सूक्ष्म देहाने मंगळावर जाऊन तिथली खडान खडा माहिती आणणारे महर्षी पुण्यातच आहेत. त्यांची भेट घेऊन शिका ती विद्या. (कट्टी नका हो करू) याबद्दल, आणि आणखीही पुष्कळ काही खालील दुव्यावर वाचा: http://www.misalpav.com/node/23698

भाते 01/11/2013 - 16:10
वा, झक्कास मुविकाका. एकदम सिक्सर. दिवाळी चालु असल्याने पॉपकॉर्न ऐवजी फराळ घेऊन बसतो. बरेच फटाके फुटणार आहेत ईथे. धम्माल, मजा येणार.

चौकटराजा 01/11/2013 - 18:28
मेलो ! मेलो ! मेलो ! चित्रगुप्त काकाना अपेक्षित मॉडेल मिळवून का दिले नाही .....? मिपाकराना तैलचित्राचे प्रात्यक्षिकाचा आनंद लुटता आला असता ! ह्या! आमच्या सारख्याना " पाया" त रस नाही चेहर्‍यात आहे हो मुवि !

शिद 02/11/2013 - 02:01
फटाक्यांची माळचं लावलेली दिसतेय… मस्त खुशखुशीत लेखन आणि कल्पनाविलास!

रेवती 02/11/2013 - 02:06
बिरुटे सर म्हणाले, “आता असे एखादे ठिकाण पाहिजे की जिथे पासपोर्टची आवश्यकता नाही आणि माझ्या अंदाजाने चंद्र ठीक होईल.” हे वाचेपर्यंत सगळे खरे चालले आहे असे वाटत होते व एवढे होऊन गेले तर पैसाताई व अपर्णा एका शब्दानं बोलल्या नाहीत असंच वाटत होतं. आता गैर्समज दूर झाला. नंतर हसत बसले होते. लेखन आवडले.

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 09:35
कल्पनाशक्तीच्या उंच उंच भरार्‍या थेट मंगळावर जाऊन पोहोचल्या. एकेका सदस्याच्या कला आणि स्वभावविशेषाला योग्य तो न्याय देत थेट मंगळावर केलेली स्वारी दिवाळीच्या फराळासारखीच अत्यंत खुसखुशीत आणि खमंग झाली आहे. मजा आली वाचताना.

प्यारे१ 02/11/2013 - 18:13
खतरा..... १०००० ची फटाक्याची माळ नि मध्ये मध्ये लक्ष्मी, सुतळी, लवंगी सगळे बॉम्ब पेरलेले.... हसून हसून बेजार. मिसळपावकरांचा बा....रीक अभ्यास केलाय तुम्ही. दिवाळी साजरी झाली मालक.

जेपी 03/11/2013 - 12:33
टाळ्यांचा कडकडाट , टाळ्यांचा कडकडाट

चित्रगुप्त 04/11/2013 - 09:33
वाहवा, एकदम झकास वृत्तांत. परंतु यात काही राहून गेले आहे, ते असे: सर्व मिपाकर आपापल्या उद्योगात मग्न होते, तेंव्हा आम्ही मंगळावरील दृष्यांची काही चित्रे रंगवायला घेतली: ..n फिरता फिरता आम्हाला एक मॉडेल मिळाले, त्यावरून आम्ही खालील चित्र बनवले. आम्ही तिला विचारले, की मंगळावर मानवी वस्ती कशी? तेंव्हा तिने सांगितले, की मारुतीच्या बुभुत्काराने आपोआप जन्माला आलेल्यांची बरीच वसती आहे, त्यांपैकीच ती एक. . आणखी पुढे जाता आम्हाला एक भयंकर दृष्य दिसले, त्यामुळे आम्ही तेथून हळूच काढता पाय घेतला... . त्या भयंकर लोकांपासून जीव वाचवायला एका गुहेत शिरलो. तिथे अनेक रमणी मुक्तपणे विसावलेल्या होत्या, त्यांचेही एक चित्र बनवले. तिथून मला दूरवर बसलेले संक्षि आणि ओक दिसत असल्याने मी त्यांनाही हळूच खुणा करकरून बोलावले, पण ते नाडी सोडून यायला तयार नव्हते. . कशी कुणास ठाउक, त्या रमणींना मिपा-संमेलनाची चाहूल लागली, आणि तात्काळ चंद्राच्या दिशेने उड्डाण करून त्या क्षणार्धात अदृष्य झाल्या. .

प्रभाकर पेठकर 04/11/2013 - 10:56
पण ते नाडी सोडून यायला तयार नव्हते.
गुहेतील मुक्त स्त्रियांचे छायाचित्र आणि वरील वाक्याची सांगड घालायचा प्रयत्न करतो आहे.

इन्दुसुता 06/11/2013 - 09:16
त्याचं काये की मंगळावरच्या कट्ट्याचा वृत्तांत वाचून सहभागासाठी निमंत्रण नसलेल्यांना जळ्जळ झाली आणि त्यांनी इनो घेतले असे कळले ( आम्हाला नाही हो झाली जळ्जळ ) आम्ही फक्तं एक निरिक्षण नोंदवलें!!!! वृत्तांतात काही गोष्टी मुविंनी मुद्दाम वगळल्या आहेत .. त्यातल्या काही येथे देत आहे.. १) मंगळावर कोणी अमानवी असल्यास त्यांच्या विरुद्ध कारवाई लागल्यास, डांबिस असावेत सोबत म्हणून त्यांना बराच आग्रह झाला बैठकीत, पण ते कुणाला बधले / बाधले नाहीत. २) मंगळावर पूजेचे काय प्रकार आहेत यावर संशोधन करण्यासाठी घासकडवी यांनीही चलावे असे कुणीतरी ( म्हणजे त्यांनीच विक्षिप्तबैंच्या मागे लपून ) सुचवले. त्याचे पुढे काय झाले कुणास ठाऊक ? ३) प्रास यांना मंगळावर आयुर्वेद उपयुक्त कुठल्या वनस्पती तिथे मिळतील यावर माहितीसाठी जायचे होते, पण गविंचा पाठींबा असूनही त्यांचा नंबर लागला नाही. ४) मंगळावर आपण 'एलियन' म्हणून जाणार तेव्हा तेथील जीवांसाठी काही भेट्वस्तू घेऊन जाणे मुत्सद्दी पणाचे ठरेल असा प्रस्ताव कुणीतरी मांडला ( ही चाणक्य नीति नव्हती... कारण चाणक्य यांना बैठकीचे निमंत्रण नव्हते... कल्जी नसावी चाणक्य, तसे निमंत्रण आम्हालाही नव्हते हो). हा प्रस्ताव सोकाजीनानांच्या चावडीवरील घारूअण्णांचा नक्कीच नव्हता कारण ते थोडे आततायी आहेत असे काहींचे मत आहे. मूळ प्रस्ताव एकमताने मंजूर झाला परंतु भेट काय द्यावे ( म्हंजे काये की मिपाकर शाल्जोडीतले देणार नाहीतर कोल्हापूरी पादत्राणे .. ) यावर एकमत होऊ शकले नाही म्हणून प्रस्ताव अखेरीस बारगळण्यात आला. ५) आता सर्वात महत्वाचे... मुवि परतल्यानंतर त्यांच्या सौंनी त्यांना मंगळावरील स्त्री जीव काय वेष / दागीने परिधान करतात असा स्त्रिसुलभ प्रश्न विचारला. मुवि गप्प बसल्याचे बघून त्यांनी मिपावर फेरी टाकली व चित्रगुप्त यांनी दिलेली चित्रे त्यांनी बघितली. आधी पाडव्याची ओवाळ्णी वसूल करून हल्ली त्यांनी मुविंची सोय ज्याला मराठीत डॉग हाऊस म्हणतात येथे केली आहे असे आम्हास खात्रीलायक सोर्सेस कडून कळते. आणखी काही... रेवती आज्जींनी मंगळावर त्यांच्या वधूवर संशोधन केन्द्राची पाटी लावली असे कुणीतरी कुजबुजले...

पैसा 06/11/2013 - 09:41
मेले मेले! अहो, अत्रुप्त आत्मा, डांबिस, वेताळ, अग्यावेताळ वगैरे मंडळींना यानाची वैग्रे काही गरज नै! त्यांनी आपली सोय आपण करावी म्हणून त्यांना सोडून दिले हो! तसेच प्यारे काका आणि धन्या यांचे प्रेमळ संवाद सगळ्यांना कळतील की नाही आणि पचतील की नाही ही शंका आलीच. त्यामुळे त्यांची जोडी फोडण्यात आली. मनमिळाऊ मारूती ही नवी पदवी मिळालेला धम्या सध्या हामेरिकेत कुडकुडत बसला आहे. त्याला मंगळावरचे "हवामान" सोसणार नाही म्हणून सर्वानुमते हामेरिकन संसदेत जायची कामगिरी त्याला देण्यात आली आहे. मूकवाचक यांची राणीच्या देशात बदली झाली आहे तिथला व्हिसा काढेपर्यंत त्यांचे बारा वाजल्याने त्यानी मंगळाला लांबूनच नमस्कार करणे पसंत केले. अग्निकोल्हा यानी येतो सांगून ऐनवेळी टांग दिली. स्नेहांकिता, ५० फक्त यांनाही रजा मिळणे कठीण झाल्याने ते येऊ शकले नाहीत. प्रासभौंचा ल्यापटोप अन्या दातारने कामासाठी घेऊन मोडून टाकल्याने दोघांनाही काही कॉण्टॅक्ट होऊ शकला नाही. कुंदन शेख दुबैकर यांनी तिकडे डॉलर्सचा रेट काय आहे याची चौकशी करून काढता पाय घेतला. बिपिन कार्यकर्ते यांनी आंदोलनात बिझी असल्याने वॉट्स अ‍ॅपवरून सर्व मोहिमेवर लक्ष ठेवले. तर विकास आणि चित्रा हामेरिकेत बी एम एम मधे मिपाचे प्रतिनिधित्व करत असल्याने त्यांना मुद्दाम वगळण्यात आले. अन्य काही जणांबद्दल आतल्या गोटातल्या बातम्या लौकरच येत आहेत. कृप्या वाट पहावी.

अभ्या.. 06/11/2013 - 17:31
मला पण नेले नाही हो. :-( अर्थात भरपूर लेखन वा प्रतिसाद ही अट मुवि घालणार आहेत हे क्ळले असते तर ते पण केले असते म्हणा. एकूणच जळझळ झालेली आहे. उगी पैसात्तैनी वा मुविनी मला न नेण्याचे चान चान कारण साङ्गण्याच्या आत पळतो. ;-)

मुक्त विहारि 06/11/2013 - 09:43
जबरा प्रतिसाद.....त्यातही, "५) आता सर्वात महत्वाचे... मुवि परतल्यानंतर त्यांच्या सौंनी त्यांना मंगळावरील स्त्री जीव काय वेष / दागीने परिधान करतात असा स्त्रिसुलभ प्रश्न विचारला. मुवि गप्प बसल्याचे बघून त्यांनी मिपावर फेरी टाकली व चित्रगुप्त यांनी दिलेली चित्रे त्यांनी बघितली. आधी पाडव्याची ओवाळ्णी वसूल करून हल्ली त्यांनी मुविंची सोय ज्याला मराठीत डॉग हाऊस म्हणतात येथे केली आहे असे आम्हास खात्रीलायक सोर्सेस कडून कळते." हा जास्त आवडला.

अनिरुद्ध प 06/11/2013 - 16:21
बोलेतो एकदम 'झक्कास' छान ह ह पू वा,आणि समर्पक प्रतिसादानी सुद्धा मज्जा आणली( मात्र मुद्दाम गहन विचार करणार्याची उणिव जाणवली)

आतिवास 07/11/2013 - 18:49
मजा आली. बहुधा मिपाकरांनी मंगळाबद्दल अनुकूल अभिप्राय दिल्यानेच भारताने मंगळावर यान पाठवले असावे :-)

स्पंदना 08/11/2013 - 04:44
काव आला त्या सासवा-सूनांच्या मध्ये बसून! दोघीजणीपण दुसरी काय बोलली की मला कोपरान ढोसलत होत्या, अन नाक डोळे मुरडत होत्या. मी किती प्रयत्न केला जागा बदलायचा ... बाकी चित्रगुप्त तिकडे गेलेले मी पाह्यले होते हो!

त्रिवेणी 11/11/2013 - 15:36
कट्टी आम्हा नवमीपाकरणा तुम्ही काहीही कळू दिले नाही. मलाही यायचे होते मंगळावर.आता मी एकटी कशी जावु.

चित्रगुप्त 11/11/2013 - 17:09
@ त्रिवेनि: एकटी कशी जाऊ मंगळावर म्हणता? सूक्ष्म देहाने मंगळावर जाऊन तिथली खडान खडा माहिती आणणारे महर्षी पुण्यातच आहेत. त्यांची भेट घेऊन शिका ती विद्या. (कट्टी नका हो करू) याबद्दल, आणि आणखीही पुष्कळ काही खालील दुव्यावर वाचा: http://www.misalpav.com/node/23698

जाग

मनीषा ·
जाग उसळती काळोखाच्या बहु लाटा अंबरात किनार शुभ्र रुपेरी खुलते कृष्णमेघात ॥ तम गर्द दाटलेले काजळी दशदिशात ॥ शुक्र चांदणी एकली लखलखे निमिषात ॥ रजनी विसावलेली धरेवरी शांत शांत चाहूल असे तिजला हलके येई प्रभात ॥ मधुगंधी गार वारा वाहतो शीळ घालीत डोलतात वृक्षवेली अंगांग भिजे दवात ॥ गवताच्या सान पाती लवलवती तालात फुले फुले उमलुनी बहरला आसमंत ॥ उडती गाती ते पक्षी विहरती आनंदात जागी होत वसुंधरा नाहतसे सोन्यात ॥ -- मनीषा

काजूची फुले

अनन्न्या ·
साहित्यः काजूगर एक वाटी साखर अर्धी वाटी पाणी अर्धी वाटी खाण्याचे रंग. कॄती: काजूगरांची पावडर करावी. साखर बुडेल इतके (साधारण अर्ध्या वाटीला थोडे कमी) पाणी घालून पाक करण्यास ठेवावा.साखर विरघळून बुडबुडे दिसू लागले की त्यात काजू पावडर मिसळावी. गुठळी होऊ देऊ नये. तीन-चार मिनिटे शिजू द्यावे. थोडे घट्ट होत आल्यावर मिश्रण खाली उतरून घोटावे.. गोळा तयार झाल्यावर आवडीनुसार खाण्याचे रंग मिसळावे. फुले करायला घेताना आधी छोटी गोळी करावी. त्याला लांबट गोल आकार द्यावा. त्याचा खालचा भाग तसाच ठेवून वरचा भाग चपटा करावा. मधला भाग कळीसारखा दिसेल असा गुंडाळावा. पुढे कडबोळ्यासारखे गुंडाळावे.

बहुगुणी 01/11/2013 - 15:52
अगदी मलाही जमू शकेल असं वाटतं :-) फक्त ही कलाकृती करून झाल्यावर फार काळ दृश्य राहील असं वाटत नाही, लगेचच फडशा पडणार सगळ्या फुलांचा!

पैसा 01/11/2013 - 21:34
वेगळीच आणि छान! सोपी दिसतायत आणि पटकन संपणारी!

बहुगुणी 01/11/2013 - 15:52
अगदी मलाही जमू शकेल असं वाटतं :-) फक्त ही कलाकृती करून झाल्यावर फार काळ दृश्य राहील असं वाटत नाही, लगेचच फडशा पडणार सगळ्या फुलांचा!

पैसा 01/11/2013 - 21:34
वेगळीच आणि छान! सोपी दिसतायत आणि पटकन संपणारी!

समुद्रमंथन : मानवाचे प्राचीन जलप्रवास

डॉ सुहास म्हात्रे ·
प्रास्ताविक : या लेखातली सर्व माहिती मी केवळ कुतूहलाने केलेल्या आतापर्यंतच्या ‘संदर्भ-उत्खननाचा’ परिणाम आहे. माझा या विषयातला अभ्यास सखोल किंवा परिपूर्ण आहे, असा माझा दावा नाही. तसेच सतत चाललेल्या नवीन संशोधनातून अधिकाधिक विश्वासू पुरावे जसजसे बाहेर येतील, तसतसा आता माहीत असलेल्या इतिहासात भर किंवा बदलही संभवतो. या कारणानेच या प्रकरणाचा प्राचीन मानवाच्या प्रवासासंबंधीच्या लेखमालिकेत अंतर्भाव केला नव्हता. तरीही आतापर्यंत कळलेला हा मानवाचा रोचक जलप्रवास सांगायचा मोहही आवरत नव्हता. त्यामुळे यात काही माहिती थोडक्यात, तर काही तुटकपणे आहे.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:39
या कोरीवकामाचा काळ आठवे शतक आहे. मात्र यासारख्या एका जहाजाला एका देवळाच्या कोरीवकामात स्थान मिळण्यासाठी अश्या जहाजांची परंपरा लोकजीवनात व व्यापारात (मोठ्या अर्थकारणाशिवाय मोठे बांधकाम / अथवा शिल्प उभे राहणे कठीणच म्हणा) बराच काळ अगोदरपासून अस्तित्वात असावी.

बॅटमॅन 01/11/2013 - 14:43
फार जबरी लेख. माहिती अंमळ जास्तच आहे ;) (नेहमीप्रमाणेच) त्यामुळे पचवून घ्यावयास जरा वेळ लागतो आहे, पण लावलेली संगती आवडली. हडप्पा आणि पॉलिनेशियन संस्कृतीतले साम्य सगळ्यात रोचक वाटले.

प्यारे१ 01/11/2013 - 15:26
___/\___ खूपच अभ्यासपूर्ण. आपल्याच एका प्रतिसादातला हा 'सिद्धांत' (थिअरी) आहे ना?

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:52
पॉलिनेशियन मानवप्रसरण हा एक फार मोठा पण काहिसा दुर्लक्षित आभ्यास विषय आहे. या लेखात बर्‍याच संदर्भातून मिळालेली रोचक माहिती आहे. बरेच संदर्भ "विश्वासू वाटत आहेत". पण इतर संशोधकांचे त्यासंबद्धिचे सबळ पुरावे मिळाल्याशिवाय (पियर रिव्ह्युड सपोर्ट) मिळाल्याशिवाय त्याला शास्त्रिय सिद्धांत म्हणणे कठीण आहे. फारतर त्याला आपण एक "पुढील सशोधनासाठी विश्वास वाटावा असा दावा" ( a claim worth further investigation) म्हणू शकतो. मात्र सागरमंथनाबद्दल म्हणत असाल तर, लेखातच म्हटल्याप्रमाणे, सध्या ते एक गंमतीदार ‘असोसिएशन’ (शास्त्रीय भाषेत) म्हणूनच मी त्याकडे बघत आहे.

ऋषिकेश 01/11/2013 - 16:09
मेहनत घेतली आहे, भरपूर माहिती आहे हे खरे.. पण (की त्यामुळेच) लेखन करा विस्कळीत वाटले. लेखाचा उद्देश डोळ्यासमोर ठेऊन त्याला आवश्य तेवढीच तथ्ये तार्किक क्रमाने मांडली असती तर अधिक बोध झाला असता. असो. तुर्तास घेतलेल्या मेहनतीबद्दल कौतूक वाटते.. ह्याप्पी दिवाळी! :)

प्रचेतस 01/11/2013 - 16:40
नेहमीप्रमाणेच प्रचंड माहितीने खचाखच भरलेला लेख. एक्कासाहेब, तुम्हाला आता जावा-कंबोडिया भटकंतीवर लिहिल्याशिवाय गत्यंतर नाही.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:59
दिवाळी अंकात एका लेखात सर्व रोचक माहिती द्यायची म्हणून आणि या विषयावर तसे सुसंबद्ध संशोधन मिळणे कठीण या दोन कारणांमुळे एकाच लेखात बरीच माहिती आली. जावा-कंबोडया, इ चा नंबर यानंतर लगेच आहे !

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 20:10
कोन टिकी वर एक सिनेमा पण काढलेला आहे. त्याशिवाय कोन टिकीवरून स्फुर्ती घेउन अजून नऊ-दहा जणांनी तश्याच सफरिही केल्या.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:30
प्रसाद प्रसाद, चित्रगुप्त, बॅटमॅन, विटेकर, अनुप ढेरे, प्यारे१, ऋषिकेश, वल्ली, वसईचे किल्लेदार आणि मन उधाण वार्याचे: तुम्हा सर्वांचे प्रतिसादांबद्दल अनेक धन्यवाद ! ही दिवाळी आपणा सर्वांना आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा !

किलमाऊस्की 02/11/2013 - 02:12
लेख आवडला. फोटो मस्तच आहेत. विशेषत: सुवर्णभूमी विमानतळावरचा. कोन तिकीबद्द्ल वाचलं होतं आधी.
एखादी लेखमालिका लिहीन. (अगोदरच धोक्याची सूचना देत आहे ;)
खरंच लिहा. आवडेल वाचायला!

कवितानागेश 02/11/2013 - 12:53
हरप्पा मधले पेंटिंग थेट 'वारली' आहे. अगदी बाईचा आम्बाडा आणि पुरुषाची शेन्डी पण तश्शीच आहे. गंमत आहे! बाकी लेख पुन्हा शांतपणे वाचेन. अत्ता फक्त नजर फिरवली.

डॉ सुहास म्हात्रे 02/11/2013 - 13:34
हेमांगीके आणि लीमाउजेट: अनेक धन्यवाद ! ही दिवाळी आपणाला आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा ! ही दिवाळी सर्व मिपासभासदांना आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा !

खटपट्या 05/11/2013 - 23:07
वाचतोय, पहिल्याच चित्रात (नकाशात) काश्मीर अर्धा दाखवला आहे. बहुतेक आंतराष्ट्रीय पातळीवर, जेवढा काश्मीर भारताच्या ताब्यात आहे तेवढाच दाखवत असावेत. माझ्या कार्यालयात लावलेल्या नकाशावर सुद्धा असाच अर्धा काश्मीर दाखवला होता. मी त्यावर आक्षेप घेवून बदलून घेतला. कधी पाकव्याप्त काश्मीर आपल्याला परत मिळणार देव जाणे.

पैसा 06/11/2013 - 16:11
नेहमीप्रमाणे निवांत वाचण्यासाठी लेख ठेवून दिला होता. मात्र यावेळी लेखनविषय संपूर्ण वेगळा आणि नवीन असल्याने प्रतिसादांमधे वाचक फार भर घालू शकले नाहीत वाटते! कंबोडियाला ख्मेर असेही नाव आहे ना? म्हणजे मेरूला जवळचेच की! समुद्रमंथनाची गोष्ट रूपक म्हणून सहज वापरली गेली असेल. मनू आणि देवमासा ही गोष्ट सगळ्या संस्कृतींमधे वेगवेगळ्या अवतारात वाचायला मिळतेच! हरप्पामधली लिपी आणि इस्टर बेटावरील लिपी यातील साम्ये पाहून थक्क व्हायला झाले. भांड्यांवरील नक्षी समान असण्याचे कारण ते (हरप्पन लोक) नक्कीच पॉलिनेशियात पोचले असणार हे दिसते. हरप्पन हे द्रविड वंशाचे लोक होते. तसेच द. भारतातले लोकही द्रविड वंशाचे म्हणवतात. द. भारतीय लोक कंबोडियात गेले होते हे नक्की आहे. त्यांनी आपली लिपी भाषा सगळेच तिकडे नेले. हे सगळे काही एकदम उठून कोलंबसासारखे निघालेले नव्हते. या सर्व प्रदेशात त्याच्या फार आधीपासून दळणवळण सुरू असणारच! फक्त युरोपियन्स म्हणतील तेवढाच इतिहास अशी समजूत आपली कित्येक वर्षे करून दिल्यामुळे कोणी असे वेगवेगळे विचारही कधी करत नाहीत. एका अगदीच नव्या विषयाला हात घातल्याबद्दल धन्यवाद! जावा कंबोडियाच्या सफरीवर कधी निघायचे ते सांगा!!

डॉ सुहास म्हात्रे 06/11/2013 - 21:18
खटपट्या, पैसा आणि अनन्न्या: अनेक धन्यवाद ! @ पैसा: काही लोकांचे असेही म्हणणे आहे की हराप्पन लोकांमध्य तांबड्या केसांचे गोरे लोकही होते. त्यातले काही पॉलिनेशियनात जावून लापिता पॉटरीवाले झाले. त्यामुळे हराप्पन आणि लपिता भांड्यांवरच्या नक्षीत इतके साम्य आहे.

स्पंदना 11/11/2013 - 05:37
केव्हढा अभ्यास तो! अतिशय सुरेख मांडणी. पुराणे अन दंतकथा या इतिहास जपण्यासाठी निर्माण झाल्या अशी माझी ठाम समजुत आहे. कधीतरी गणेशपूराणात एक प्रसंग वाचला होता. त्यात श्री गणेश हे दक्षीणेकडुन येत असताना वाटेत त्यांना एका अंधार्‍या गुहेत स्वतःच्या विद्रुप रुपामुळे लज्जीत होउन लपून बसलेल्या हरीहर पुत्राची कथा वाचली होती. हा हरीहर पुत्र म्हणजे अय्यपा अथवा साबरी. मग पुढे खुप वर्षानंतर मलेशियात बातू केव्हजनाबातू केव्हज जाण्याचा योग आला, अन अक्षरशः थक्क झाले ती गुफा पाहून. तेथे बाजुलाच असलेली काल गुंफा तर अजुनही कोणाला पुरेपुर पार करता आली नाही म्हणतात. या साबरीमलयाचा आपल्या दाक्षिणात्य संस्कृतीवरचा पगडा तर आपण जाणतोच, पण जे वर्णन पुराणात आहे ते असे सामोरे आल्याने खुप आश्चर्य वाटले. तीच गोष्ट लॅटीन अमेरिकेतील त्रीशुलाची. रामायणातल्या सुग्रीवाच्या तोंडी या चिन्हाबद्दल माहीती आहे. इस्पिकएक्काजी लेखन अतिशय विस्तृत अन सखोल आहे. अर्थात यावर तुम्ही अजुन लिहु शकता अन लिहाल अशी अपेक्षा.

डॉ सुहास म्हात्रे 13/11/2013 - 22:50
अनेक धन्यवाद ! सद्या या विषयावरचे संशोधन बर्‍यापैकी विस्कळीत आणि पियर रिव्ह्यूड पुरावे बरेच कमी आहेत. पुढेमागे जर पुरेशी शास्त्रिय दृष्टीने भक्कम माहिती सापडली तर या विषयाचा अभ्यास करायला खरंच मजा येईल आणि मग अजून काही लिहूनही होईल.

जॅक डनियल्स 17/11/2013 - 00:04
खूप माहितीपूर्ण आणि मस्त लेख. २०१२ साली कोन-टिकी वर एक सिनेमा आला आहे. कोन टिकी ! प्रिंट काढून परत नीट वाचला, तेंव्हा पूर्ण नीट समाजला.

म्हैस 23/06/2014 - 15:58
समुद्रमंथन हे कुंडलिनी जागृत होताना होणार्‍या अध्यात्मिक अनुभवाचे प्रतिकात्मक वर्णन आहे.
एकदम correct . एखादी गोष्ट समजून सांगण्यासाठी काही प्रतीकांचा वापर केला जातो . पुढे पुढे ती प्रतीकेच आवडू लागल्यामुळे त्यामागची मूळ विचारधारा नाहीशी होते . समुद्रमंथन हे असंच १ प्रतिक. भौतिक जगात कधीही न घडलेली घटना . असो पण लेखाचा उद्देश कळला नाही . कुठले लोक किती वर्षांपूर्वी कुठून कुठे गेले एवढाच उद्देश आहे का ?

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:39
या कोरीवकामाचा काळ आठवे शतक आहे. मात्र यासारख्या एका जहाजाला एका देवळाच्या कोरीवकामात स्थान मिळण्यासाठी अश्या जहाजांची परंपरा लोकजीवनात व व्यापारात (मोठ्या अर्थकारणाशिवाय मोठे बांधकाम / अथवा शिल्प उभे राहणे कठीणच म्हणा) बराच काळ अगोदरपासून अस्तित्वात असावी.

बॅटमॅन 01/11/2013 - 14:43
फार जबरी लेख. माहिती अंमळ जास्तच आहे ;) (नेहमीप्रमाणेच) त्यामुळे पचवून घ्यावयास जरा वेळ लागतो आहे, पण लावलेली संगती आवडली. हडप्पा आणि पॉलिनेशियन संस्कृतीतले साम्य सगळ्यात रोचक वाटले.

प्यारे१ 01/11/2013 - 15:26
___/\___ खूपच अभ्यासपूर्ण. आपल्याच एका प्रतिसादातला हा 'सिद्धांत' (थिअरी) आहे ना?

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:52
पॉलिनेशियन मानवप्रसरण हा एक फार मोठा पण काहिसा दुर्लक्षित आभ्यास विषय आहे. या लेखात बर्‍याच संदर्भातून मिळालेली रोचक माहिती आहे. बरेच संदर्भ "विश्वासू वाटत आहेत". पण इतर संशोधकांचे त्यासंबद्धिचे सबळ पुरावे मिळाल्याशिवाय (पियर रिव्ह्युड सपोर्ट) मिळाल्याशिवाय त्याला शास्त्रिय सिद्धांत म्हणणे कठीण आहे. फारतर त्याला आपण एक "पुढील सशोधनासाठी विश्वास वाटावा असा दावा" ( a claim worth further investigation) म्हणू शकतो. मात्र सागरमंथनाबद्दल म्हणत असाल तर, लेखातच म्हटल्याप्रमाणे, सध्या ते एक गंमतीदार ‘असोसिएशन’ (शास्त्रीय भाषेत) म्हणूनच मी त्याकडे बघत आहे.

ऋषिकेश 01/11/2013 - 16:09
मेहनत घेतली आहे, भरपूर माहिती आहे हे खरे.. पण (की त्यामुळेच) लेखन करा विस्कळीत वाटले. लेखाचा उद्देश डोळ्यासमोर ठेऊन त्याला आवश्य तेवढीच तथ्ये तार्किक क्रमाने मांडली असती तर अधिक बोध झाला असता. असो. तुर्तास घेतलेल्या मेहनतीबद्दल कौतूक वाटते.. ह्याप्पी दिवाळी! :)

प्रचेतस 01/11/2013 - 16:40
नेहमीप्रमाणेच प्रचंड माहितीने खचाखच भरलेला लेख. एक्कासाहेब, तुम्हाला आता जावा-कंबोडिया भटकंतीवर लिहिल्याशिवाय गत्यंतर नाही.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:59
दिवाळी अंकात एका लेखात सर्व रोचक माहिती द्यायची म्हणून आणि या विषयावर तसे सुसंबद्ध संशोधन मिळणे कठीण या दोन कारणांमुळे एकाच लेखात बरीच माहिती आली. जावा-कंबोडया, इ चा नंबर यानंतर लगेच आहे !

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 20:10
कोन टिकी वर एक सिनेमा पण काढलेला आहे. त्याशिवाय कोन टिकीवरून स्फुर्ती घेउन अजून नऊ-दहा जणांनी तश्याच सफरिही केल्या.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 19:30
प्रसाद प्रसाद, चित्रगुप्त, बॅटमॅन, विटेकर, अनुप ढेरे, प्यारे१, ऋषिकेश, वल्ली, वसईचे किल्लेदार आणि मन उधाण वार्याचे: तुम्हा सर्वांचे प्रतिसादांबद्दल अनेक धन्यवाद ! ही दिवाळी आपणा सर्वांना आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा !

किलमाऊस्की 02/11/2013 - 02:12
लेख आवडला. फोटो मस्तच आहेत. विशेषत: सुवर्णभूमी विमानतळावरचा. कोन तिकीबद्द्ल वाचलं होतं आधी.
एखादी लेखमालिका लिहीन. (अगोदरच धोक्याची सूचना देत आहे ;)
खरंच लिहा. आवडेल वाचायला!

कवितानागेश 02/11/2013 - 12:53
हरप्पा मधले पेंटिंग थेट 'वारली' आहे. अगदी बाईचा आम्बाडा आणि पुरुषाची शेन्डी पण तश्शीच आहे. गंमत आहे! बाकी लेख पुन्हा शांतपणे वाचेन. अत्ता फक्त नजर फिरवली.

डॉ सुहास म्हात्रे 02/11/2013 - 13:34
हेमांगीके आणि लीमाउजेट: अनेक धन्यवाद ! ही दिवाळी आपणाला आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा ! ही दिवाळी सर्व मिपासभासदांना आनंद, आरोग्य व वैभवपूर्ण असो ही शुभेच्छा !

खटपट्या 05/11/2013 - 23:07
वाचतोय, पहिल्याच चित्रात (नकाशात) काश्मीर अर्धा दाखवला आहे. बहुतेक आंतराष्ट्रीय पातळीवर, जेवढा काश्मीर भारताच्या ताब्यात आहे तेवढाच दाखवत असावेत. माझ्या कार्यालयात लावलेल्या नकाशावर सुद्धा असाच अर्धा काश्मीर दाखवला होता. मी त्यावर आक्षेप घेवून बदलून घेतला. कधी पाकव्याप्त काश्मीर आपल्याला परत मिळणार देव जाणे.

पैसा 06/11/2013 - 16:11
नेहमीप्रमाणे निवांत वाचण्यासाठी लेख ठेवून दिला होता. मात्र यावेळी लेखनविषय संपूर्ण वेगळा आणि नवीन असल्याने प्रतिसादांमधे वाचक फार भर घालू शकले नाहीत वाटते! कंबोडियाला ख्मेर असेही नाव आहे ना? म्हणजे मेरूला जवळचेच की! समुद्रमंथनाची गोष्ट रूपक म्हणून सहज वापरली गेली असेल. मनू आणि देवमासा ही गोष्ट सगळ्या संस्कृतींमधे वेगवेगळ्या अवतारात वाचायला मिळतेच! हरप्पामधली लिपी आणि इस्टर बेटावरील लिपी यातील साम्ये पाहून थक्क व्हायला झाले. भांड्यांवरील नक्षी समान असण्याचे कारण ते (हरप्पन लोक) नक्कीच पॉलिनेशियात पोचले असणार हे दिसते. हरप्पन हे द्रविड वंशाचे लोक होते. तसेच द. भारतातले लोकही द्रविड वंशाचे म्हणवतात. द. भारतीय लोक कंबोडियात गेले होते हे नक्की आहे. त्यांनी आपली लिपी भाषा सगळेच तिकडे नेले. हे सगळे काही एकदम उठून कोलंबसासारखे निघालेले नव्हते. या सर्व प्रदेशात त्याच्या फार आधीपासून दळणवळण सुरू असणारच! फक्त युरोपियन्स म्हणतील तेवढाच इतिहास अशी समजूत आपली कित्येक वर्षे करून दिल्यामुळे कोणी असे वेगवेगळे विचारही कधी करत नाहीत. एका अगदीच नव्या विषयाला हात घातल्याबद्दल धन्यवाद! जावा कंबोडियाच्या सफरीवर कधी निघायचे ते सांगा!!

डॉ सुहास म्हात्रे 06/11/2013 - 21:18
खटपट्या, पैसा आणि अनन्न्या: अनेक धन्यवाद ! @ पैसा: काही लोकांचे असेही म्हणणे आहे की हराप्पन लोकांमध्य तांबड्या केसांचे गोरे लोकही होते. त्यातले काही पॉलिनेशियनात जावून लापिता पॉटरीवाले झाले. त्यामुळे हराप्पन आणि लपिता भांड्यांवरच्या नक्षीत इतके साम्य आहे.

स्पंदना 11/11/2013 - 05:37
केव्हढा अभ्यास तो! अतिशय सुरेख मांडणी. पुराणे अन दंतकथा या इतिहास जपण्यासाठी निर्माण झाल्या अशी माझी ठाम समजुत आहे. कधीतरी गणेशपूराणात एक प्रसंग वाचला होता. त्यात श्री गणेश हे दक्षीणेकडुन येत असताना वाटेत त्यांना एका अंधार्‍या गुहेत स्वतःच्या विद्रुप रुपामुळे लज्जीत होउन लपून बसलेल्या हरीहर पुत्राची कथा वाचली होती. हा हरीहर पुत्र म्हणजे अय्यपा अथवा साबरी. मग पुढे खुप वर्षानंतर मलेशियात बातू केव्हजनाबातू केव्हज जाण्याचा योग आला, अन अक्षरशः थक्क झाले ती गुफा पाहून. तेथे बाजुलाच असलेली काल गुंफा तर अजुनही कोणाला पुरेपुर पार करता आली नाही म्हणतात. या साबरीमलयाचा आपल्या दाक्षिणात्य संस्कृतीवरचा पगडा तर आपण जाणतोच, पण जे वर्णन पुराणात आहे ते असे सामोरे आल्याने खुप आश्चर्य वाटले. तीच गोष्ट लॅटीन अमेरिकेतील त्रीशुलाची. रामायणातल्या सुग्रीवाच्या तोंडी या चिन्हाबद्दल माहीती आहे. इस्पिकएक्काजी लेखन अतिशय विस्तृत अन सखोल आहे. अर्थात यावर तुम्ही अजुन लिहु शकता अन लिहाल अशी अपेक्षा.

डॉ सुहास म्हात्रे 13/11/2013 - 22:50
अनेक धन्यवाद ! सद्या या विषयावरचे संशोधन बर्‍यापैकी विस्कळीत आणि पियर रिव्ह्यूड पुरावे बरेच कमी आहेत. पुढेमागे जर पुरेशी शास्त्रिय दृष्टीने भक्कम माहिती सापडली तर या विषयाचा अभ्यास करायला खरंच मजा येईल आणि मग अजून काही लिहूनही होईल.

जॅक डनियल्स 17/11/2013 - 00:04
खूप माहितीपूर्ण आणि मस्त लेख. २०१२ साली कोन-टिकी वर एक सिनेमा आला आहे. कोन टिकी ! प्रिंट काढून परत नीट वाचला, तेंव्हा पूर्ण नीट समाजला.

म्हैस 23/06/2014 - 15:58
समुद्रमंथन हे कुंडलिनी जागृत होताना होणार्‍या अध्यात्मिक अनुभवाचे प्रतिकात्मक वर्णन आहे.
एकदम correct . एखादी गोष्ट समजून सांगण्यासाठी काही प्रतीकांचा वापर केला जातो . पुढे पुढे ती प्रतीकेच आवडू लागल्यामुळे त्यामागची मूळ विचारधारा नाहीशी होते . समुद्रमंथन हे असंच १ प्रतिक. भौतिक जगात कधीही न घडलेली घटना . असो पण लेखाचा उद्देश कळला नाही . कुठले लोक किती वर्षांपूर्वी कुठून कुठे गेले एवढाच उद्देश आहे का ?

म्युझिकल मेमरीज

चौकटराजा ·
तुम्ही काहीही म्हणा मंडळी पण आमची १९५० च्या दरम्यान जन्मलेली पिढी फार नशीबवान हं. आता एक बरीक खरं की आम्हाला नाही पहायला मिळाला महात्माजींचा 'चले जाव' चा नारा. ना आम्हाला पहायला मिळाले ब्रॅडमनचे एका दिवसात केलेले त्रिशतक! आम्ही वंचित राहिलो प्रभातचे चित्रपट अगदी ताजे ताजे असताना पाहण्यापासून. आमच्या नशिबी नव्हताच हो विजय मर्चंट यांचा नाजूक स्क्वेअर कट. मग म़हंमद निसार, लारवूड यांचा तुफानी मारा निरखणे दूरच.

चित्रगुप्त 01/11/2013 - 14:29
वाहवा वाहवा, क्या बात है.... आम्ही पण तुमच्याच पिढीचे. त्यामुळे तुम्ही लिहिलेल्या सर्व गायक-गायिका, संगीतकार वगैरेंनी आमचेपण बालपण समृद्ध केलेले आहे. कुमारांचे 'मला उमजलेले बालगंधर्व' 'आज अचानक गाठ पडे' वगैरे ???

बहुगुणी 01/11/2013 - 16:15
आता बरीच recommended गाणी पुन्हा एकदा ऐकली जातील. इतका मोठा कालखंड निवडला आहात चौकटराजेसाहेब, की काही नावं राहून जाणं साहजिक आहे (अजित कडकडे, आशा खाडिलकर, कृष्णा कल्ले, अभिषेकी, शिलेदार, कारेकर ही काही चटकन आठवलेली) तरीही तुमची यादी समृद्धच आहे. खूप धन्यवाद!

पैसा 01/11/2013 - 17:22
पण कुमार सानु अन अनुप जलोटा यांच्यापेक्षा मला आवडणारा एक मोठा गायक म्हणजे पंडित सुरेश वाडकर आणि दुसरे हृदयनाथ मंगेशकर. सुरेश वाडकरनी हिंदी आणि मराठीत तर नाट्यगीते अभंग, भावगीते काही म्हणायचं शिल्लक ठेवलं नाही. अगदी चुकीच्या काळात जन्माला आलेला गायक. हृदयनाथांनी जे थोडे गायले आहे ते न विसरण्यासारखे.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 22:51
हृदयनाथांनी जे थोडे गायले आहे ते न विसरण्यासारखे. त्यांचे संगित निर्देशन मोजके आहे पण मनमोहक आणि फार उंचीचे आहे.

प्रचेतस 01/11/2013 - 17:38
भीमसेन जोशींची अनुपस्थिती खटकली. त्यांचे फिल्मी गायन जरी बरेच कमी असले तरी त्यांनी 'रम्य ही स्वर्गाहूनी लंका..' सारखी अप्रतिम गाणी केलेली आहेत.

चौकटराजा 01/11/2013 - 18:04
काही नावे गळणे स्वाभविक वाटले या बद्द्ल धन्यवाद ! अनोखा आवाज व सुगम सगीत हे निकष मुख्यतः घेतले.तसे पाहता सी रामचंद्र यांचा आवाज अनोखाच आहे पण गायक म्हणून क्वालिटी. ? ...... सुरेश वाडकर व ह्र्दयनाथ यांचे बद्द्ल आदर आहे पण त्यांचे आवाज वैशिष्ट्यपूर्ण मला तरी वाटत नाहीत. अलिकडील उदा द्यायचे झाले तर बेला शेंडे हिचा आवाज मला काही अपीलिंग वाटत नाही. कुमारजी व भीमसेनजी जास्त करून ख्यालातच आवडते आहेत.

दीपा माने 02/11/2013 - 05:06
धन्यवाद. आपण सर्वच स्वर्गीय गाण्यांचा नावांसकट खजिनाच उघडून दिलात त्यामुळे निवांत वेळी पुन्हा वेगळ्या विश्वात रमता येईल. मला वाटतं वाणी जयराम ह्यांच्याही गाण्यांत सुमन कल्याणपूरांसारखीच गोडी होती/आहे. मला त्यांचाही आवाज फारच आवडायचा. असो.

चित्रगुप्त 02/11/2013 - 06:03
जगजीत कौर चे 'तुम अपना रंजोगम' अविस्मरणीय... आणि अलिकडे कार्तिकी गायकवाडचे 'घागर घेऊन', तसेच 'उघड्या पुन्हा जहाल्या' पूनम यादवचे 'वंदे मातरम' नॅन्सी अजरमचे 'इब्न इल गिरान' ही आठवणीत रुतलेली लाजवाब गाणी . http://www.misalpav.com/node/21441 http://www.misalpav.com/node/21764

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 12:22
माझा जन्मही ५४चा त्यामुळे तुमच्या लेखातील शब्द अन शब्द अनुभवलेला आहे. पण संगीत क्षेत्रातील जाणकारी कमीच. गाणं ऐकलं, आवडलं, लक्षात राहिलं, पुन्हा गुणगुणलं, विस्मारणात गेलं आणि अशाच कांही हृद्य आठवणींनी ते पुन्हा वर आणलं, असाच आमचा संगीतभक्ती प्रवास आहे. उत्तम लेख. दिपावलीचा सांगितिक फराळ अत्यंत चविष्ट सणासुदीच्या वातावरणास पोषक असाच आहे.

चित्रगुप्त 03/11/2013 - 17:55
आज पुन्हा एकदा अगदी सावकाशीने, त्यातल्या एकेका गाण्याचे स्मरण करत लेख वाचला, आणि कृतकृत्य झालो. फारच सुंदर आठवणी. चौरा साहेब, असेच लिहीत रहा. शुभेच्छा.

चित्रगुप्त 01/11/2013 - 14:29
वाहवा वाहवा, क्या बात है.... आम्ही पण तुमच्याच पिढीचे. त्यामुळे तुम्ही लिहिलेल्या सर्व गायक-गायिका, संगीतकार वगैरेंनी आमचेपण बालपण समृद्ध केलेले आहे. कुमारांचे 'मला उमजलेले बालगंधर्व' 'आज अचानक गाठ पडे' वगैरे ???

बहुगुणी 01/11/2013 - 16:15
आता बरीच recommended गाणी पुन्हा एकदा ऐकली जातील. इतका मोठा कालखंड निवडला आहात चौकटराजेसाहेब, की काही नावं राहून जाणं साहजिक आहे (अजित कडकडे, आशा खाडिलकर, कृष्णा कल्ले, अभिषेकी, शिलेदार, कारेकर ही काही चटकन आठवलेली) तरीही तुमची यादी समृद्धच आहे. खूप धन्यवाद!

पैसा 01/11/2013 - 17:22
पण कुमार सानु अन अनुप जलोटा यांच्यापेक्षा मला आवडणारा एक मोठा गायक म्हणजे पंडित सुरेश वाडकर आणि दुसरे हृदयनाथ मंगेशकर. सुरेश वाडकरनी हिंदी आणि मराठीत तर नाट्यगीते अभंग, भावगीते काही म्हणायचं शिल्लक ठेवलं नाही. अगदी चुकीच्या काळात जन्माला आलेला गायक. हृदयनाथांनी जे थोडे गायले आहे ते न विसरण्यासारखे.

डॉ सुहास म्हात्रे 01/11/2013 - 22:51
हृदयनाथांनी जे थोडे गायले आहे ते न विसरण्यासारखे. त्यांचे संगित निर्देशन मोजके आहे पण मनमोहक आणि फार उंचीचे आहे.

प्रचेतस 01/11/2013 - 17:38
भीमसेन जोशींची अनुपस्थिती खटकली. त्यांचे फिल्मी गायन जरी बरेच कमी असले तरी त्यांनी 'रम्य ही स्वर्गाहूनी लंका..' सारखी अप्रतिम गाणी केलेली आहेत.

चौकटराजा 01/11/2013 - 18:04
काही नावे गळणे स्वाभविक वाटले या बद्द्ल धन्यवाद ! अनोखा आवाज व सुगम सगीत हे निकष मुख्यतः घेतले.तसे पाहता सी रामचंद्र यांचा आवाज अनोखाच आहे पण गायक म्हणून क्वालिटी. ? ...... सुरेश वाडकर व ह्र्दयनाथ यांचे बद्द्ल आदर आहे पण त्यांचे आवाज वैशिष्ट्यपूर्ण मला तरी वाटत नाहीत. अलिकडील उदा द्यायचे झाले तर बेला शेंडे हिचा आवाज मला काही अपीलिंग वाटत नाही. कुमारजी व भीमसेनजी जास्त करून ख्यालातच आवडते आहेत.

दीपा माने 02/11/2013 - 05:06
धन्यवाद. आपण सर्वच स्वर्गीय गाण्यांचा नावांसकट खजिनाच उघडून दिलात त्यामुळे निवांत वेळी पुन्हा वेगळ्या विश्वात रमता येईल. मला वाटतं वाणी जयराम ह्यांच्याही गाण्यांत सुमन कल्याणपूरांसारखीच गोडी होती/आहे. मला त्यांचाही आवाज फारच आवडायचा. असो.

चित्रगुप्त 02/11/2013 - 06:03
जगजीत कौर चे 'तुम अपना रंजोगम' अविस्मरणीय... आणि अलिकडे कार्तिकी गायकवाडचे 'घागर घेऊन', तसेच 'उघड्या पुन्हा जहाल्या' पूनम यादवचे 'वंदे मातरम' नॅन्सी अजरमचे 'इब्न इल गिरान' ही आठवणीत रुतलेली लाजवाब गाणी . http://www.misalpav.com/node/21441 http://www.misalpav.com/node/21764

प्रभाकर पेठकर 02/11/2013 - 12:22
माझा जन्मही ५४चा त्यामुळे तुमच्या लेखातील शब्द अन शब्द अनुभवलेला आहे. पण संगीत क्षेत्रातील जाणकारी कमीच. गाणं ऐकलं, आवडलं, लक्षात राहिलं, पुन्हा गुणगुणलं, विस्मारणात गेलं आणि अशाच कांही हृद्य आठवणींनी ते पुन्हा वर आणलं, असाच आमचा संगीतभक्ती प्रवास आहे. उत्तम लेख. दिपावलीचा सांगितिक फराळ अत्यंत चविष्ट सणासुदीच्या वातावरणास पोषक असाच आहे.

चित्रगुप्त 03/11/2013 - 17:55
आज पुन्हा एकदा अगदी सावकाशीने, त्यातल्या एकेका गाण्याचे स्मरण करत लेख वाचला, आणि कृतकृत्य झालो. फारच सुंदर आठवणी. चौरा साहेब, असेच लिहीत रहा. शुभेच्छा.
Subscribe to दिवाळी अंक २०१३
© 2026 मिसळपाव