मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

नृत्य

उत्कल दिवस २०१२

अन्या दातार ·
आय आय टी खडगपूरमध्ये मला देशाच्या विविध भागातील लोकांचा सहवास मिळाला. त्यांच्या चालीरिती, सण वगैरे जवळून बघायला मिळाले. अर्थात अन्य प्रांतात स्थायिक झालेल्या कुणालाही मिळू शकते. गेल्या महिन्यात मला अजुन एक असाच कार्यक्रम बघायला मिळाला, तो म्हणजे उत्कल दिबस (हो, पूर्व भारतात (बंगाल, ओडिशा, बिहार इ.) व चा उच्चार ब/भ असाच केला जातो) एका रुढार्थाने मागास राज्याचा स्थापना दिवस म्हणजे नक्की असणार तरी काय? असा प्रश्न पडणे स्वाभाविक आहे; पण या कार्यक्रमाचा आयोजक माझा मित्रच असल्याने थोडेफ़ारतरी भव्य-दिव्य असणार याची कल्पना आधीच मिळाली होती.

पैंजणवाले जप जरा

नरेंद्र गोळे ·
लचकत मुरडत चाले कामिनी दिपवत चमकत चपळ दामिनी वो बावळी ओ सावळी अगं ए चंचल क्षणभर थांब ना थांब ना थांब ना पैंजणवाले जप जरा, इथेच कुठे मन आहे, पायतळी येवो ना जशी दामिनी ती, मेघांतून उडे थोडी चाले पुढे, हलकेच वळे उचल ए, नयन तव काळे पण एवढे समज की, कुणाची लागो हाय ना कुठे जाशी अशी मदिराशी पिऊन मदमस्त पवन पदरात भरून आहे सारे जगच मस्तीभरे पाहा पण कधी, ऋतुआधी, रात काळी, येवो ना कधी ऐसे न हो, काही गोष्ट घडे फिरकी ही माझी, तुझा नाच बने नाच ना, ना बनून चकोरी घुंगरू कधी, स्पंदन माझे, होवोत ना एक राज की बात, सांगत आहेत किशोरदा. मात्र त्यांना शब्द कुणी पुरवले आहेत?

टीआरपी साठी ’टेन कमांडमेंट्स’

रमताराम ·
आमची प्रेरणा: परागुरु यांचा हा धागा परागुरुंनी आयडी कसा काढावा नि त्याचा वापर कसावा याबाबत मौलिक मार्गदर्शन केलेले आहेच. ही पहिली यत्ता पार झालात की पुढच्या टप्प्यात आपले संस्थळ कसे चालवावे याबाबत अडवान्सड कोर्स घ्यावा अशी मनीषा आहे. (मनीषा आहे म्हणजे आमच्या माईंडमधे आहे. कोण ही मनीषा अशी खरड/व्य. नि. करू नये) नाही म्हणूच नका, प्रत्येक आयडीच्या मनात जसा एखादा डु. आयडी काढण्याची मनीषा (खुलासा वर पहावा) असते तसेच आपलेही एक संस्थळ असावे अशी खुमखुमी असतेच.

एक सुंदर अरबी गाणे : यावर मराठी काव्य रचा...

चित्रगुप्त ·
एक सुंदर अरबी गाणे.... एक सुंदर तरुणी घराच्या दरवाज्यात उभी राहून तिने केलेल्या कोणत्याश्या गावच्या प्रवासाची आठवण सांगत्ये आहे .... त्या गावातील आबाल -वृद्ध तिच्या मोहक सौदर्यावर लुब्ध झालेले दिसतात... एक लहानसा मुलगा तिच्या येण्याच्या वाटेवर तिला देण्यासाठी एक सूर्यमुखीचे फूल घेऊन उभा असतो, तर एक वृद्ध फळविक्या तिला मोफत फळ देण्यात धन्यता मानतो... ती त्या गावाच्या गल्ल्या-बोळातून फिरताना तिच्या पायातला दागिना हरवतो, आणि तो ज्याला सापडला, त्या तरूणाकडे बघून ती गोडशी हसते....

लावणी: शिटी मारून

पाषाणभेद ·
लावणी: शिटी मारून
{{{रंग माझा गोरा मदनाला दावतोय तोरा रती मी सुंदर आहे मदभरली अप्सरा नका जवळ येवू नका ओळख दाखवू मी नार नखर्‍याची होईल पाणउतारा }}} (चाल सुरू) भरल्या बाजारी गर्दी जमली अहो भरल्या बाजारी गर्दी जमली तिथं शिटी तुम्ही का मारता? अहो पाव्हनं शिटी मारून शिटी मारून येड्यावानी काय करता? ||धृ|| कोरस: शिटी मारून, हातवारे करून येड्यावानी काय करता? हो दाजी शिटी मारून येड्यावानी काय करता?

आमंत्रण - जीवनशाळांचा बालमेळा!

बिपिन कार्यकर्ते ·
जीवनशाळांच्या मुलांचं दरवर्षी एखादं संमेलन भरत असतं. त्याला नाव असतं 'बालमेळा'. त्यात या शाळेतील मुलं विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर करत असतात. त्याजोडीनेच त्यांचा क्रीडामहोत्सवही असतो. यंदा हा कार्यक्रम नंदुरबार जिल्ह्यातील आमलीबारी येथे, गुरूवार दि. २ फेब्रुवारी २०१२ ते शनिवार दि. ४ फेब्रुवारी २०१२ या दिवसात होणार आहे. या निमित्ताने नर्मदा नवनिर्माण अभियानातर्फे सर्वच सुहृदांना आमंत्रण दिले आहे.

गोटीपुअ

आळश्यांचा राजा ·
हे नृत्य पहा. ओडिसी सदृश आहे. या नृत्याचे नाव आहे "गोटीपुअ". हे पाहताना आई म्हणाली, अरे या मुली छान नाचतायत, पण एकही दिसायला चांगली नाही, असं कसं काय? आणि अशा काय विचित्र चालतायत! मी म्हणालो, अगं आई, हे मुलगे आहेत. मुलगे. पुरुषासारखंच चालणार. आणि मुलींचे कपडे घालून मुलींसारखे साजूक नाजूक थोडेच दिसणार? गोटी म्हणजे एक, आणि पुअ म्हणजे मुलगा. मुलगा नाचतो, म्हणून नृत्याचे नाव गोटीपुअ. प्रत्यक्षात आठ दहा जण नाचतात. पण नाव पडले आहे.

दारू पिणार्‍यांची संस्कॄती

आशु जोग ·
काही अनुभवातून आम्ही ही निरीक्षणे माडली आहेत जरा नजर टाकावी खालील लेखावर, http://tinyurl.com/Sujay-Darushare

एक स्वतःची भाषा

आशु जोग ·
मिसळीवर वावरताना आपल्या लक्षात येइल. मिसळीची एक स्वतःची भाषा आहे. काही स्वतःचे शब्द आहेत. आपण त्याची यादी करुया उदा... मोठे व्हा जिलब्यापाडू लिखाण हलवाई भंपक आपल्याला आठवणार्‍या शब्दांची आपण भर घालावी ---