मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

माझी योगचर्या

अनन्त्_यात्री ·
काव्यरस
भुजंगासनाची माझी रीत न्यारी डसेन जिव्हारी नकळत ॥१॥ शीर्षासन तर माझे आवडते नको ते उलटे पाहतो मी ॥२॥ "धनुरा"सनाची सवय लाविली "मशाल" फेकली दूरवर ॥३॥ सध्या "पद्मा"सन घालतो मुकाट ED चे झेंगट कोणा हवे? ॥४॥

सद्दीत सुमारांच्या ह्या

अनन्त्_यात्री ·

तिमा 21/06/2024 - 07:25
अपूर्णतेच्या अंधारात पूर्णत्वाचे विवर अर्थकाहुर शब्दभांडारात विषण्णतेचे प्रहर पद्यपंक्तिच्या मांडवात् शब्दफुलांची झगमग दुर्बोध रचनांच्या जाळ्यात वाचकांची तगमग सुबोध स्पष्ट विचारांचे अर्थवेत्त्यांना वावडे तिमिरघन मायाजालात रसिकांना शब्दकोडे !

कुठे जटिल कुठे दुर्बोध शब्दच्छल सारा रसिक अबोध कुठे अपुर्ण कुठे पूर्णत्व कल्पनेचा खेळ शब्दांचे महत्व खेळीया खेळ करतो शब्द बाणांनी रसिका छळतो कवी ग्रेस आठवतात.

तिमा 21/06/2024 - 07:25
अपूर्णतेच्या अंधारात पूर्णत्वाचे विवर अर्थकाहुर शब्दभांडारात विषण्णतेचे प्रहर पद्यपंक्तिच्या मांडवात् शब्दफुलांची झगमग दुर्बोध रचनांच्या जाळ्यात वाचकांची तगमग सुबोध स्पष्ट विचारांचे अर्थवेत्त्यांना वावडे तिमिरघन मायाजालात रसिकांना शब्दकोडे !

कुठे जटिल कुठे दुर्बोध शब्दच्छल सारा रसिक अबोध कुठे अपुर्ण कुठे पूर्णत्व कल्पनेचा खेळ शब्दांचे महत्व खेळीया खेळ करतो शब्द बाणांनी रसिका छळतो कवी ग्रेस आठवतात.
लेखनविषय:
जटिलाच्या दारावरती दुर्बोध देतसे थाप भेटीत उमजले दोघा, "उभयतांस एकच शाप सद्दीत सुमारांच्या ह्या उ:शाप नसे शापाला अस्वस्थ उद्याची हाक ऐकू ना येई कुणाला" दुर्बोध जटिलसे हसले दुर्बोधून जटिलही गेले अन् विषण्ण होऊनी दोघे आश्रयी कवीच्या गेले :)

मनोरथाच्या वाटेवर जरी

अनन्त्_यात्री ·

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

मनोरथाच्या वाटेवर जरी वास्तव पसरी काटे त्या काट्यातून फूल फुलवी जो त्याचे संचित मोठे
-दिलीप बिरुटे

चित्रगुप्त 13/06/2024 - 21:28
ही कविता इंग्रजीत गूगल भाषांतर करून कृबु प्रतिमेसाठी वापरली असता खालील चित्रे आली: (हे प्रयोदाखल करून बघितलेले आहे, बाकी हेतु काही नाही) . . .

In reply to by चित्रगुप्त

टाईमपास कवितेला चार चाँद लावल्याबद्दल चित्रगुप्ताय नम: सूर्याच्या सात घोड्यांपैकी १-२ गायबलेत. बहुधा माझी नजर चुकवून चरायला गेले असावेत.

In reply to by कर्नलतपस्वी

चित्रगुप्त 13/06/2024 - 22:26
यात (आपले डोके अजिबात न वापरता) भाषांतर आणि चित्रनिर्मितीत संपूर्णपणे कृबुचाच वाटा आहे. नवनवीन प्रयोग करण्यातून ज्ञान मिळत राहील.

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

मनोरथाच्या वाटेवर जरी वास्तव पसरी काटे त्या काट्यातून फूल फुलवी जो त्याचे संचित मोठे
-दिलीप बिरुटे

चित्रगुप्त 13/06/2024 - 21:28
ही कविता इंग्रजीत गूगल भाषांतर करून कृबु प्रतिमेसाठी वापरली असता खालील चित्रे आली: (हे प्रयोदाखल करून बघितलेले आहे, बाकी हेतु काही नाही) . . .

In reply to by चित्रगुप्त

टाईमपास कवितेला चार चाँद लावल्याबद्दल चित्रगुप्ताय नम: सूर्याच्या सात घोड्यांपैकी १-२ गायबलेत. बहुधा माझी नजर चुकवून चरायला गेले असावेत.

In reply to by कर्नलतपस्वी

चित्रगुप्त 13/06/2024 - 22:26
यात (आपले डोके अजिबात न वापरता) भाषांतर आणि चित्रनिर्मितीत संपूर्णपणे कृबुचाच वाटा आहे. नवनवीन प्रयोग करण्यातून ज्ञान मिळत राहील.
लेखनविषय:
भू-कवचा विंधून धरेच्या गाभ्याशी जाईन शून्य गुरुत्वाकर्षण तिथले अधांतरी मोजेन निंबोणीचे रोप कोवळे चन्द्रावर रुजवीन अंगाईचे शब्द बदलूनी पुन्हा लिहून काढीन जर्द तांबडी मंगळमाती शनीवरी शिंपीन शनि-मंगळ मग युती अनोखी एकवार पाहीन राहू-केतुची जोडगोळी मग समक्ष बघण्यासाठी चंद्रसूर्य कक्षांच्या अलगद सोडवीन निरगाठी सात अश्व सूर्याचे - त्यांना थोपटीन प्रेमाने त्यांचा दाणा , पाणी , खरारा करीन मी निगुतीने कृष्णविवर सैराट , भटकते हुडकून मग काढीन गळाभेट घेईन तयाची - त्यात विरुन जाईन मनोरथाच्या वाटेवर जरी वास्तव पसरी काटे त्या काट्यातून फूल फुलवी जो त्याचे संचित मोठे

भाकरीचे पीठ

पाषाणभेद ·

चौथा कोनाडा 26/05/2024 - 22:59
सुंदर ... वेगळ्याच प्रकारची मदत कथा ! कविल, कायरा, वृशांत, तान्या असली मराठी नावं वाचून अंमळ मौज वाटली. भविष्यात उत्तर भारतीय मराठीभुमीत स्थायिक होऊन शेती करणार ?

कंजूस 27/05/2024 - 05:14
संपर्क यंत्रणेचा उपयोग पिठामिठापर्यंत पोहोचला आहे. सकाळी फित्झा न खाता भाकरी खाण्याची संस्कृती/ परंपरा अजून पाळत आहेत. ( कविता आणि लक्ष्मणराव यांच्या मुलाचे नाव कविल असणार तसेच त्यांच्या सासू सासऱ्यांची नावे कावेरी आणि यशवंतराव असणार . )

कंजूस 27/05/2024 - 05:21
उच्च शिक्षण घेऊन प्रदेशात जाणाऱ्यांची नावं मकरंद, अनिरुद्ध, प्राची वगैरे पौराणिक असल्याचा फायदा असतो. नाळ ओळखता येते. गावातले शेती करणारे लोक मात्र मुलांची डिस्को नावे ठेवतात असं एका रत्नागिरीगिरीकराने सांगितलं होतं.

In reply to by कंजूस

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:23
आयुर्वेदीक डॉक्टरांची नावे तर हमखास पौराणिक असतात. आता ते नंतर आयुर्वेदीक डॉक्टर बनत असल्याने त्यांचे लहानपणी नावे कशी सार्थ ठेवली जात असतात हे आश्चर्य आहे.

कविल ने तृप्ततेची ढेकर दिली हे विहंगम दृश्य बघून पलीकडील बांधावरच्या अप्पांना कायप्पाचा समाजाभिमुख उपयोग बघून गदगदून आले.

In reply to by कर्नलतपस्वी

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:26
प्रॅक्टीकली बांधाला बांध लागून असणारे अगदीच बारामतीचे असतात हे सत्य आहे. त्यामुळे समोरचा आप्पा नक्कीच आसूयेने हसला असेल.

कविल सकाळीच उपाशीपोटी स्पेसशटल घेऊन 4JUN400PAAR ग्रहावर टीपी करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी जेवण काय टेलीपोर्ट करावे या चिंतेत होती. घरातील स्पेसमील संपले होते. माइंडशेअर कन्सोलकडे बघत तिने घरातील स्पेसमील संपल्याचे मनात म्हटले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायोपार्टनर तान्याला ते कळले. तिने वृशांतला YZ420 ग्रहावरील स्पेसमील उद्योगात काम करणारा आपला bio-offspring चिन्मय यास स्पेसमील कविलकडे टेलीपोर्ट करण्यास सांगितले. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर जेवणार होता. तिचे मन भरून आले. असलेच स्पेसनेबर सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - अश्मछेद

चित्रगुप्त 28/05/2024 - 07:02
इंटरनेटीवर हुडकून ज्यांची नावं ठेवली गेली, त्या कायरा - मायरा - तान्या - वृशांत - कविल एक्सेट्रांची जनरेशन आता ऑर्गेनिक, ग्लुटेनफ्री, जीएमओफ्री, लो क्यालरी, देसी फार्मिंग करू लागलीय हे बघून भडभडून येऊन गद्गद झालेलो आहे. आता ताबडतोब ऑर्ग्यानिक जीएमओफ्री लेमोनेड प्यायल्याशिवाय गत्यंतर नाही. -- जियो पाभे, लिहीत रहा (सुटा) आता.

In reply to by पाषाणभेद

चित्रगुप्त 29/05/2024 - 02:53
हल्लीची तरूण पिढीतील कपले (म्हणजे पस्तिशीतल्या तरूण मुला-मुलींचे शेवटी एकदाचे 'मॅरिनेट' पद्धतीने जुळलेले लग्न ( 'नेट' वरून जुळलेले ) झाल्यावर आणखी चार-पाच वर्षांनी पहिल्या बाळाची चाहूल लागली, की 'मॅटर्निटी फोटोशूट' जेंडर रिव्हील', 'बेबी शॉवर' वगैरें होते त्याआधीच इंटरनेटवर 'बेबी बॉय नेम्स' किंवा 'बेबी गर्ल नेम्स' सर्चायला सुरूवात होते, तेंव्हा हमखास ही आर्विल - शार्विल- कायरा - मायरा नावे सापडतात (आमच्या लहानपणी होतीच की 'सायरा बानू' - तीच, 'मेरे यार शब्बा खैर' वाली ) -- आणखी हैट म्हणजे याचा अर्थ काय, असे विचारले की हे विष्णुचे, गणपतीचे किंवा देवीचे नाव आहे असे सांगून समोरच्याची बोलती बंद केली जाते (असेल बुवा 'विष्णुसहस्रनामा' पैकी एकादे. कुणास ठाऊक) आणि ती ब्येनी फोटोग्राफरं पण काय काय क्लुप्त्या काढतात बघा. फोटोशूटच्या वेळी काय तर म्हणे मुलाचे किंवा मुलीचे बूट्/स्यांडल समोर ठेवायचे, कॅमेरा त्यावर फोकस करायचा, आणि लांब ती गर्भारशी बया झाडाला टेकून उभी रहाते, आणि तिचा बाप्प्या समोर गुडघे टेकून बसत तिच्या वाढलेल्या पोटाचे चुंबन घेत असतो, त्यांना 'औटॉफ फोकस ठेवायचे -- या सगळ्या 'आयडियाज' पण नेटवर मिळतात बरंका, बघा सर्चून, 'मॅटर्निटी फोटोशूट आयडियाज' ) उदाहरणार्थ खालील फोटू बघा: . . . असो. कुठे भाकरीचे पीठ आणि कुठे गर्भारशी बायांचे फोटो. प्रतिसादायला बसले, की आमचे तारू कुठल्याकुठे भरकटते, आणि कैच्याकै प्रतिसाद प्रसवते, ते असे. असो.

भागो 28/05/2024 - 07:07
कथा आवडली. मला वाटतंय कि कथा उपरोधिक आहे. म्हणजे लोकांकडे मोबाईल घ्यायला पैसे आहेत, सिम साठी पैसे आहेत पण भाकरीचे पीठ विकत आणायला नाहीयेत. असे काही आहे का?

चौथा कोनाडा 28/05/2024 - 17:36
कविल सकाळीच उपाशीपोटी काव्य संमेलनात कविता सादर करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी जेवण काय न्यावे या चिंतेत होती. भाकरीचे पीठ संपले होते. व्हाटस अपवर तिने पीठ संपल्याचे स्टेटस टाकले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायको तान्याने ते स्टेटस बघितले आणि तिने वृशांतला आपला मुलगा चिन्मय यास शासकीय ग्रंथालयातून कॉल करून बोलावून घेतले. त्याचेजवळ भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा कायराकडे पाठवीला. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर जेवणार होता. तिचे मन भरून आले. घराला घर लागून असलेच शेजारी साहित्यिक सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - भेपा

In reply to by चौथा कोनाडा

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:35
तान्या वृशांतला "साहित्याने काय पोट भरणार आहे का?" अशा अर्थाचे बोलली. वृशांत लगोलग चिन्मयकडे गेला व त्याला ग्रंथालयाबाहेर काढले.

In reply to by पाषाणभेद

चौथा कोनाडा 29/05/2024 - 18:23
चिन्मयने काव्य संमेलनात गेला अन कविलला एका बाजुला घेतले अन त्याला भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा दिला. कविलने समाधानाने ढेकर दिली अन चिन्मय निश्चिंत झाला. त्यानं पुन्हा ग्रंथालयाचा रस्ता पकडला... कारण त्यांनं निघताना तान्या वृशांतला सांगितलं " माजी संमेलन स्वागताध्यक्ष कौतुकराव ढाले देशमुख यांनी सांगितलं होतं तु जेमतेम थातूरमातूर अभ्यास करुन कुठलं तरी पुस्तक लिही, मी ते विद्यापीठाकडं पाठवतो अभ्यासक्रमात लावायला" मग काय आपण प्रतिष्ठित साहित्यिक होणार या विचारानंच चिन्मय सुखावला.

निनाद 29/05/2024 - 07:29
भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा वाचून मन भरून आले पाभे! आमचा प्रयत्न... -- कविल सकाळीच उपाशी मनाने लायब्रीत वाचणी करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी कथाबीज काय न्यावे या चिंतेत होती. नवकथेचे बीज संपले होते. व्हाटस अपवर तिने बीज संपल्याचे स्टेटस टाकले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायको तान्याने ते स्टेटस बघितले आणि तिने वृशांतला आपला मुलगा चिन्मय यास इंग्रजीच्या क्लासवरून कॉल करून बोलावून घेतले. त्याचेजवळचा नवकथेचे बीज व कांदंबरीचा ठेवा कायराकडे पाठवीला. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर लिहिणार होता. तिचे मन भरून आले. भिंतीला भिंत लागून असलेच शेजारी साहित्यिक सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - का बे?

In reply to by निनाद

पाषाणभेद 29/05/2024 - 08:02
हे देखील छान आहे. माडगुळर गीतरामायण लिहायला बसले की त्यांच्या सौ. अगरबत्ती, वगैरे असले प्रसन्न वातावरण करत. (हे आपले सिगरेटी पेटवत.) कायरा तसली बायको आहे.

काविल कालिंदी एक्स्प्रेस ने कानपुर ला चालला होता. काळ्या जोगतीणीने कायराला बजावले कालरात्री आमावस्येला कषाययोग आहे.काविलने कानपुर ला जाणे य्योग्य नाही. त्याला थांबव. काविल आगोदरच प्रवासाला निघून गेला होता. कायराचे मन भय कंपीत झाले व काविल च्या आठवणीने कंठ दाटून आला. आता कायरा काय करणार,.... तीने कायप्पावर स्टेटस टाकले. वृषांतचे काका कळमोडी स्टेशनवर कलेक्टर होते. तान्याने त्यांना कळवले. काकांनी काविलला कळमोडी स्टेशनवर उतरून घेतले. हे कायराला कळाल्यावर कायरा भयमुक्त झाली. भाकरीचं पिठ आणी कल्पनांची किरकीरी जेव्हढी जास्त मळली जाते तेव्हढी भाकरी कुरकुरीत होते.

नठ्यारा 29/05/2024 - 21:46
सदर कथा 'रबरीचं पाकीट' असं शीर्षक योजून अश्लील अवतारात सहजपणे पुनर्लेखित करता यावी. -नाठाळ नठ्या

In reply to by पाषाणभेद

नठ्यारा 30/05/2024 - 00:54
अहो पाभे, मी देखील बाकीच्यांप्रमाणे सभ्यतेचा बुरखा पांघरला आहे. ;-) आता काय सांगू तुम्हांस असभ्यांच्या व्यथा .... ! -नाठाळ नठ्या

चौथा कोनाडा 26/05/2024 - 22:59
सुंदर ... वेगळ्याच प्रकारची मदत कथा ! कविल, कायरा, वृशांत, तान्या असली मराठी नावं वाचून अंमळ मौज वाटली. भविष्यात उत्तर भारतीय मराठीभुमीत स्थायिक होऊन शेती करणार ?

कंजूस 27/05/2024 - 05:14
संपर्क यंत्रणेचा उपयोग पिठामिठापर्यंत पोहोचला आहे. सकाळी फित्झा न खाता भाकरी खाण्याची संस्कृती/ परंपरा अजून पाळत आहेत. ( कविता आणि लक्ष्मणराव यांच्या मुलाचे नाव कविल असणार तसेच त्यांच्या सासू सासऱ्यांची नावे कावेरी आणि यशवंतराव असणार . )

कंजूस 27/05/2024 - 05:21
उच्च शिक्षण घेऊन प्रदेशात जाणाऱ्यांची नावं मकरंद, अनिरुद्ध, प्राची वगैरे पौराणिक असल्याचा फायदा असतो. नाळ ओळखता येते. गावातले शेती करणारे लोक मात्र मुलांची डिस्को नावे ठेवतात असं एका रत्नागिरीगिरीकराने सांगितलं होतं.

In reply to by कंजूस

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:23
आयुर्वेदीक डॉक्टरांची नावे तर हमखास पौराणिक असतात. आता ते नंतर आयुर्वेदीक डॉक्टर बनत असल्याने त्यांचे लहानपणी नावे कशी सार्थ ठेवली जात असतात हे आश्चर्य आहे.

कविल ने तृप्ततेची ढेकर दिली हे विहंगम दृश्य बघून पलीकडील बांधावरच्या अप्पांना कायप्पाचा समाजाभिमुख उपयोग बघून गदगदून आले.

In reply to by कर्नलतपस्वी

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:26
प्रॅक्टीकली बांधाला बांध लागून असणारे अगदीच बारामतीचे असतात हे सत्य आहे. त्यामुळे समोरचा आप्पा नक्कीच आसूयेने हसला असेल.

कविल सकाळीच उपाशीपोटी स्पेसशटल घेऊन 4JUN400PAAR ग्रहावर टीपी करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी जेवण काय टेलीपोर्ट करावे या चिंतेत होती. घरातील स्पेसमील संपले होते. माइंडशेअर कन्सोलकडे बघत तिने घरातील स्पेसमील संपल्याचे मनात म्हटले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायोपार्टनर तान्याला ते कळले. तिने वृशांतला YZ420 ग्रहावरील स्पेसमील उद्योगात काम करणारा आपला bio-offspring चिन्मय यास स्पेसमील कविलकडे टेलीपोर्ट करण्यास सांगितले. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर जेवणार होता. तिचे मन भरून आले. असलेच स्पेसनेबर सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - अश्मछेद

चित्रगुप्त 28/05/2024 - 07:02
इंटरनेटीवर हुडकून ज्यांची नावं ठेवली गेली, त्या कायरा - मायरा - तान्या - वृशांत - कविल एक्सेट्रांची जनरेशन आता ऑर्गेनिक, ग्लुटेनफ्री, जीएमओफ्री, लो क्यालरी, देसी फार्मिंग करू लागलीय हे बघून भडभडून येऊन गद्गद झालेलो आहे. आता ताबडतोब ऑर्ग्यानिक जीएमओफ्री लेमोनेड प्यायल्याशिवाय गत्यंतर नाही. -- जियो पाभे, लिहीत रहा (सुटा) आता.

In reply to by पाषाणभेद

चित्रगुप्त 29/05/2024 - 02:53
हल्लीची तरूण पिढीतील कपले (म्हणजे पस्तिशीतल्या तरूण मुला-मुलींचे शेवटी एकदाचे 'मॅरिनेट' पद्धतीने जुळलेले लग्न ( 'नेट' वरून जुळलेले ) झाल्यावर आणखी चार-पाच वर्षांनी पहिल्या बाळाची चाहूल लागली, की 'मॅटर्निटी फोटोशूट' जेंडर रिव्हील', 'बेबी शॉवर' वगैरें होते त्याआधीच इंटरनेटवर 'बेबी बॉय नेम्स' किंवा 'बेबी गर्ल नेम्स' सर्चायला सुरूवात होते, तेंव्हा हमखास ही आर्विल - शार्विल- कायरा - मायरा नावे सापडतात (आमच्या लहानपणी होतीच की 'सायरा बानू' - तीच, 'मेरे यार शब्बा खैर' वाली ) -- आणखी हैट म्हणजे याचा अर्थ काय, असे विचारले की हे विष्णुचे, गणपतीचे किंवा देवीचे नाव आहे असे सांगून समोरच्याची बोलती बंद केली जाते (असेल बुवा 'विष्णुसहस्रनामा' पैकी एकादे. कुणास ठाऊक) आणि ती ब्येनी फोटोग्राफरं पण काय काय क्लुप्त्या काढतात बघा. फोटोशूटच्या वेळी काय तर म्हणे मुलाचे किंवा मुलीचे बूट्/स्यांडल समोर ठेवायचे, कॅमेरा त्यावर फोकस करायचा, आणि लांब ती गर्भारशी बया झाडाला टेकून उभी रहाते, आणि तिचा बाप्प्या समोर गुडघे टेकून बसत तिच्या वाढलेल्या पोटाचे चुंबन घेत असतो, त्यांना 'औटॉफ फोकस ठेवायचे -- या सगळ्या 'आयडियाज' पण नेटवर मिळतात बरंका, बघा सर्चून, 'मॅटर्निटी फोटोशूट आयडियाज' ) उदाहरणार्थ खालील फोटू बघा: . . . असो. कुठे भाकरीचे पीठ आणि कुठे गर्भारशी बायांचे फोटो. प्रतिसादायला बसले, की आमचे तारू कुठल्याकुठे भरकटते, आणि कैच्याकै प्रतिसाद प्रसवते, ते असे. असो.

भागो 28/05/2024 - 07:07
कथा आवडली. मला वाटतंय कि कथा उपरोधिक आहे. म्हणजे लोकांकडे मोबाईल घ्यायला पैसे आहेत, सिम साठी पैसे आहेत पण भाकरीचे पीठ विकत आणायला नाहीयेत. असे काही आहे का?

चौथा कोनाडा 28/05/2024 - 17:36
कविल सकाळीच उपाशीपोटी काव्य संमेलनात कविता सादर करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी जेवण काय न्यावे या चिंतेत होती. भाकरीचे पीठ संपले होते. व्हाटस अपवर तिने पीठ संपल्याचे स्टेटस टाकले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायको तान्याने ते स्टेटस बघितले आणि तिने वृशांतला आपला मुलगा चिन्मय यास शासकीय ग्रंथालयातून कॉल करून बोलावून घेतले. त्याचेजवळ भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा कायराकडे पाठवीला. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर जेवणार होता. तिचे मन भरून आले. घराला घर लागून असलेच शेजारी साहित्यिक सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - भेपा

In reply to by चौथा कोनाडा

पाषाणभेद 28/05/2024 - 22:35
तान्या वृशांतला "साहित्याने काय पोट भरणार आहे का?" अशा अर्थाचे बोलली. वृशांत लगोलग चिन्मयकडे गेला व त्याला ग्रंथालयाबाहेर काढले.

In reply to by पाषाणभेद

चौथा कोनाडा 29/05/2024 - 18:23
चिन्मयने काव्य संमेलनात गेला अन कविलला एका बाजुला घेतले अन त्याला भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा दिला. कविलने समाधानाने ढेकर दिली अन चिन्मय निश्चिंत झाला. त्यानं पुन्हा ग्रंथालयाचा रस्ता पकडला... कारण त्यांनं निघताना तान्या वृशांतला सांगितलं " माजी संमेलन स्वागताध्यक्ष कौतुकराव ढाले देशमुख यांनी सांगितलं होतं तु जेमतेम थातूरमातूर अभ्यास करुन कुठलं तरी पुस्तक लिही, मी ते विद्यापीठाकडं पाठवतो अभ्यासक्रमात लावायला" मग काय आपण प्रतिष्ठित साहित्यिक होणार या विचारानंच चिन्मय सुखावला.

निनाद 29/05/2024 - 07:29
भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा वाचून मन भरून आले पाभे! आमचा प्रयत्न... -- कविल सकाळीच उपाशी मनाने लायब्रीत वाचणी करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी कथाबीज काय न्यावे या चिंतेत होती. नवकथेचे बीज संपले होते. व्हाटस अपवर तिने बीज संपल्याचे स्टेटस टाकले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायको तान्याने ते स्टेटस बघितले आणि तिने वृशांतला आपला मुलगा चिन्मय यास इंग्रजीच्या क्लासवरून कॉल करून बोलावून घेतले. त्याचेजवळचा नवकथेचे बीज व कांदंबरीचा ठेवा कायराकडे पाठवीला. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर लिहिणार होता. तिचे मन भरून आले. भिंतीला भिंत लागून असलेच शेजारी साहित्यिक सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - का बे?

In reply to by निनाद

पाषाणभेद 29/05/2024 - 08:02
हे देखील छान आहे. माडगुळर गीतरामायण लिहायला बसले की त्यांच्या सौ. अगरबत्ती, वगैरे असले प्रसन्न वातावरण करत. (हे आपले सिगरेटी पेटवत.) कायरा तसली बायको आहे.

काविल कालिंदी एक्स्प्रेस ने कानपुर ला चालला होता. काळ्या जोगतीणीने कायराला बजावले कालरात्री आमावस्येला कषाययोग आहे.काविलने कानपुर ला जाणे य्योग्य नाही. त्याला थांबव. काविल आगोदरच प्रवासाला निघून गेला होता. कायराचे मन भय कंपीत झाले व काविल च्या आठवणीने कंठ दाटून आला. आता कायरा काय करणार,.... तीने कायप्पावर स्टेटस टाकले. वृषांतचे काका कळमोडी स्टेशनवर कलेक्टर होते. तान्याने त्यांना कळवले. काकांनी काविलला कळमोडी स्टेशनवर उतरून घेतले. हे कायराला कळाल्यावर कायरा भयमुक्त झाली. भाकरीचं पिठ आणी कल्पनांची किरकीरी जेव्हढी जास्त मळली जाते तेव्हढी भाकरी कुरकुरीत होते.

नठ्यारा 29/05/2024 - 21:46
सदर कथा 'रबरीचं पाकीट' असं शीर्षक योजून अश्लील अवतारात सहजपणे पुनर्लेखित करता यावी. -नाठाळ नठ्या

In reply to by पाषाणभेद

नठ्यारा 30/05/2024 - 00:54
अहो पाभे, मी देखील बाकीच्यांप्रमाणे सभ्यतेचा बुरखा पांघरला आहे. ;-) आता काय सांगू तुम्हांस असभ्यांच्या व्यथा .... ! -नाठाळ नठ्या
लेखनप्रकार
कविल सकाळीच उपाशीपोटी शेतात मळणी करण्यास गेला होता तर कायरा कविल साठी जेवण काय न्यावे या चिंतेत होती. भाकरीचे पीठ संपले होते. व्हाटस अपवर तिने पीठ संपल्याचे स्टेटस टाकले. त्यानंतर लगेचच वृशांतची बायको तान्याने ते स्टेटस बघितले आणि तिने वृशांतला आपला मुलगा चिन्मय यास शेताच्या बांधावरून कॉल करून बोलावून घेतले. त्याचेजवळ भाकरीचे पीठ व चटणीचा ठेचा कायराकडे पाठवीला. कायरा आता चिंतामुक्त होती. कविल आज पोटभर जेवणार होता. तिचे मन भरून आले. बांधाला बांध लागून असलेच शेजारी शेतकरी सर्वांना मिळोत अशी तिने प्रार्थना केली. - पाभे

दर्शननं केला प्रवास

पराग१२२६३ ·

निनाद 25/04/2024 - 17:52
तुमचे रेल्वे प्रेम आणि विषयातले सातत्य सर्व तपशिल साधत असलेली लिखाणाची ढब वाखाणण्याजोगी आहे.

चौकस२१२ 26/04/2024 - 11:29
तुमचा रेल्वे या विषयांवरील अभ्यास आणि छन्द कौतूकास्पद आहे पण हे नाही कळले कि "मिरज ते पुणे आणि ते सुद्धा पहाटे ४.५० निघून यात विशेष असे काय आहे ?

चौथा कोनाडा 26/04/2024 - 12:29
मस्त माहितीपुर्ण अनुभव ! रेल्वेचं जगच वेगळं .. त्यात तुम्ही मस्त फिरवून आणता ! ओघवतं लेखन... तुमच्या सवेच प्रवास करतो आहे असं वाटलं ! धन्यू !

निनाद 25/04/2024 - 17:52
तुमचे रेल्वे प्रेम आणि विषयातले सातत्य सर्व तपशिल साधत असलेली लिखाणाची ढब वाखाणण्याजोगी आहे.

चौकस२१२ 26/04/2024 - 11:29
तुमचा रेल्वे या विषयांवरील अभ्यास आणि छन्द कौतूकास्पद आहे पण हे नाही कळले कि "मिरज ते पुणे आणि ते सुद्धा पहाटे ४.५० निघून यात विशेष असे काय आहे ?

चौथा कोनाडा 26/04/2024 - 12:29
मस्त माहितीपुर्ण अनुभव ! रेल्वेचं जगच वेगळं .. त्यात तुम्ही मस्त फिरवून आणता ! ओघवतं लेखन... तुमच्या सवेच प्रवास करतो आहे असं वाटलं ! धन्यू !
मिरजेत दर्शन दरवर्षी रेल्वे सप्ताहात रेल्वेनं एखादा प्रवास करायचा माझा अनेक वर्षांपासूनचा शिरस्ता. यावेळी जरा वेगळ्या पद्धतीनं प्रवास करायचा ठरवलं.

हिशोब

भागो ·

आपल्या दोन्ही हातांना प्रत्येकी पाच बोटे आहेत, दोन्ही मिळून दहा. आता एका हाताची बोटे उलटी मोजुयात, १०-९-८-७-६ हे झाले ६ आणि दुसऱ्या हाताची ५ बोटे, एकूण ११ कसे झाले :-/ यामध्ये जी चूक आहे, तीच तुमच्या हिशोबामध्ये आहे :)

In reply to by श्वेता व्यास

भागो 06/11/2023 - 13:49
श्वेता व्यास तुमचे हे कोडे मला एव्हढे भावले कि ते मी दुसरीकडे तुमच्या नावा निशी डकवले आहे. तुमची हरकत नसेल असे समजून, जर असेल तर सांगा. डिलीट करेन. आभार!

एका माणसाला ३ मुले होती आणि त्याने मृत्युपत्रात आपली सर्व ईस्टेट तिघांना समान वाटावी असे लिहिले होते. बाकी सर्व वाटणी झाली, पण त्याचे १७ की कायतरी उंट होते, त्याचे ३ भाग कसे करणार? मग एका शहाण्या माणसाने आपला १ उंट त्यात मिळवला आणि वाटणी केली असे कायतरी गणित होते. कोणी सांगेल का?

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

भागो 06/11/2023 - 16:58
माझ्या वाचनात जे कोडे आहे ते थोडे निराळे आहे. त्यात "समान वाटणी" नाहीये. https://medium.com/story-that-matters/17-camels-and-3-sons-short-story-2d10cf075cfe त्यात अजून एक मज्जा आहे. म्हणजे प्रत्येक मुलाला त्याच्या वाटणी पेक्षा जास्त भाग मिळतो. कसा https://www.pleacher.com/mp/puzzles/tricks/mobcows.html इथे दिलेल्य्या "Answer:" मध्ये आहे.

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

नठ्यारा 06/11/2023 - 19:19
वर भागो यांनी दिलेली कथा मी ही ऐकली होती. पण त्यात प्रमाणं २/३, १/६ व १/९ होती. या तिन्ही अपूर्णांकांची बेरीज १ न येता १७/१८ येते. त्यामुळे शहाण्या बुजुर्गास १ उंट जास्तीचा टाकून अपेक्षित वाटण्या करता येतात.

भागो 06/11/2023 - 17:15
एका विशिष्ट वया नंतर मेंदू मध्ये नवीन मज्जा पेशी निर्माण होत नाहीत. जसे जखम झाली तर ती नव्या पेशी बनून भरून येते. दुर्दैवाने मेंदूचे तसे होत नाही. असा आजवरचा समाज होता. पण आता असे सिद्ध झाले आहे कि आपण जर आपल्या मेंदूला कवायत करायला लावली तर नव्या मज्जा पेशी निर्माण होऊ शकतात. कोडी सोडवणे अगदी शब्द कोडी सुद्द्धा ही अशी एक कवायत आहे.

In reply to by भागो

रंगीला रतन 06/11/2023 - 19:43
पण आता असे सिद्ध झाले आहे कि आपण जर आपल्या मेंदूला कवायत करायला लावली तर नव्या मज्जा पेशी निर्माण होऊ शकतात. यातुन अल्झायमर् वर मात करता येइल का?

In reply to by रंगीला रतन

भागो 06/11/2023 - 21:08
यातुन अल्झायमर् वर मात करता येइल का? >>>काही प्रमाणात हे शक्य आहे. आजतरी. निदान अल्झायमर्ला काही वर्षे तरी दूर ठेवता येईल. दोन तीन वर्षे मिळाली तरी काय वाईट आहे. एनिवे मी इथे दोन संदर्भ देतोय. ज्याना रुची असेल त्यांनी अवश्य वाचावे. १)https://www.atlassian.com/blog/productivity/neuroplasticity-train-your-brain २)https://nesscaregroup.co.uk/neuroplasticity-what-is-it-and-how-can-we-use-it-in-dementia-treatment/#:~:text=However%2C%20what%20research%20has%20shown,the%20dementia%20your%20brain%20will

नठ्यारा 06/11/2023 - 20:49
भागो, तुम्ही जे उदाहरण दिलंय त्याचं स्पष्टीकरण असंय की तिघांचे प्रत्येकी ९० रुपये मिळून २७० वजा वेटरचे २० म्हणजे २५० अधिक मालकाची सूट ५० म्हणजे बरोबर ३०० होतात. आता जरा गंमत करूया. मालकाने समजा ३० रुपयांची सूट देऊन बिल २७० केलं. वेटर मित्रांपाशी ५ रुपयांच्या ३ नोटा घेऊन आला व म्हणाला की एव्हढ्याच नोटा गल्ल्यावर आहेत. उरलेले टिप घेऊ का ? मित्रांनी मोठ्या उदारपणे ते मान्य केलं. आता हिशोब असा दाखवला की प्रत्येक मित्राचे ९५ रुपये धरून ९५ * ३ = २८५. यांत वेटरची टिप १५ रुपये मिळवली की बरोबर ३०० रुपये होतात. हे जे तर्कट लावलंय त्यास इंग्रजीत book cooking म्हणतात.

In reply to by नठ्यारा

भागो 06/11/2023 - 21:13
हे तुमचे वाचून माझ्या डोक्याचा पार भुगा झालाय. आता रात्री विचार करून बघतो काही डोक्यात शिरतंय का.

विजुभाऊ 08/11/2023 - 06:05
प्रत्येक मित्राने नव्वद रुपये खर्च केले. म्हणजे एकूण दोनशे सत्तर अधिक वेटरची टिप वीस रुपये. म्हणजे एकूण दोनशे नव्वद झाले. ऑ? मग दहा रुपये कुठे गेले? प्रिय मित्रांनो, हिशेबात काय चुकले माझे?
दोनशे सत्तर = २५० + वेटरची टीप २० असे गणीत आहे. वेटरची टीप पुन्हा मिळवू नका. आणि प्रत्येकी परत आलेले दहा रुपये असे एकूण तीस रुपये आहेत. त्यामुळे नव्वद रुपये असा हिशेब होतो. हीच तुमच्या हिशेबातली चूक आहे

कॉमी 08/11/2023 - 07:52
एक चप्पल बूट विकणारा दुकानदार असतो. सकाळी दुकान उघडल्या उघडल्या एक माणूस येतो. तो एक बुटांची जोडी निवडतो, आणि "काय किंमत आहे ?" विचारतो. दुकानदार सांगतो, पन्नास रुपये. तो माणूस शंभर रुपयांची नोट देतो. दुकानदार बघतो तर त्याच्या गल्ल्यात पण सुट्टे पन्नास नसतात. म्हणून, तो बाजूच्या कपड्याच्या दुकानात जातो, आणि तिथून शंभर रुपयांची नोट देऊन पन्नासच्या दोन नोटा आणतो. गिऱ्हाईक बूट आणि पन्नास रुपये घेऊन निघून जातो. त्याच दिवशी, नंतर कपड्याचा दुकानदार चपलाच्या दुकानदाराकडे येतो आणि म्हणतो ही शंभर रुपयांची नोट खोटी आहे. मला माझे पैसे परत द्या. चपलाच्या दुकानदाराला निमूटपणे पैसे द्यावे लागतात. तर, आपल्या दुकानदाराचे एकूण नुकसान किती झाले ? खोटी नोट १०० + बूट ५० = १५० असे उत्तर बऱ्याचदा येते.

In reply to by कॉमी

भागो 08/11/2023 - 12:20
व्वा! छान आहे. असे हे भ्रम निर्माण करणारे युक्तिवाद! आता हा किस्सा बघा. हा जॉनी वकाराच्या नावावर खपवला जातो. मी कोलेजात असताना हा प्रसिद्ध होता. एकदा जॉनीभैय्या हलवायाच्या दुकानात गेले. आणि त्याने शंभर रुपयांची जिलेबी घेतली. एव्हढ्यात त्याचे लक्ष लादावाकडे गेले. "मालक, जिलबी कॅॅन्सल. त्याच्या ऐवजी शंभर रुपयांचे लाडू द्या." दुकानदाराने जीलाबीची पुडी सोडून लाडवाची पुडी बांधायला घेतली. लास्ट लांबड न लावता इथेच थांबतो. पण तुम्ही कल्पना करू शकता. लाडू घेऊन जॉनीभैय्या चालू लागले. दुकानदाराने त्याला टोकले. "भाईसाब लाद्दुके सौ रुपये?" "लड्डू तो मैने जीलेबिके बदले लिये थे." "ठीक है. तो जीलेबिके सौ रुपये दो." "काहेके पैसे? जो चीज मैने ली ही नही उसके पैसे क्यू देना!"

आपल्या दोन्ही हातांना प्रत्येकी पाच बोटे आहेत, दोन्ही मिळून दहा. आता एका हाताची बोटे उलटी मोजुयात, १०-९-८-७-६ हे झाले ६ आणि दुसऱ्या हाताची ५ बोटे, एकूण ११ कसे झाले :-/ यामध्ये जी चूक आहे, तीच तुमच्या हिशोबामध्ये आहे :)

In reply to by श्वेता व्यास

भागो 06/11/2023 - 13:49
श्वेता व्यास तुमचे हे कोडे मला एव्हढे भावले कि ते मी दुसरीकडे तुमच्या नावा निशी डकवले आहे. तुमची हरकत नसेल असे समजून, जर असेल तर सांगा. डिलीट करेन. आभार!

एका माणसाला ३ मुले होती आणि त्याने मृत्युपत्रात आपली सर्व ईस्टेट तिघांना समान वाटावी असे लिहिले होते. बाकी सर्व वाटणी झाली, पण त्याचे १७ की कायतरी उंट होते, त्याचे ३ भाग कसे करणार? मग एका शहाण्या माणसाने आपला १ उंट त्यात मिळवला आणि वाटणी केली असे कायतरी गणित होते. कोणी सांगेल का?

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

भागो 06/11/2023 - 16:58
माझ्या वाचनात जे कोडे आहे ते थोडे निराळे आहे. त्यात "समान वाटणी" नाहीये. https://medium.com/story-that-matters/17-camels-and-3-sons-short-story-2d10cf075cfe त्यात अजून एक मज्जा आहे. म्हणजे प्रत्येक मुलाला त्याच्या वाटणी पेक्षा जास्त भाग मिळतो. कसा https://www.pleacher.com/mp/puzzles/tricks/mobcows.html इथे दिलेल्य्या "Answer:" मध्ये आहे.

In reply to by राजेंद्र मेहेंदळे

नठ्यारा 06/11/2023 - 19:19
वर भागो यांनी दिलेली कथा मी ही ऐकली होती. पण त्यात प्रमाणं २/३, १/६ व १/९ होती. या तिन्ही अपूर्णांकांची बेरीज १ न येता १७/१८ येते. त्यामुळे शहाण्या बुजुर्गास १ उंट जास्तीचा टाकून अपेक्षित वाटण्या करता येतात.

भागो 06/11/2023 - 17:15
एका विशिष्ट वया नंतर मेंदू मध्ये नवीन मज्जा पेशी निर्माण होत नाहीत. जसे जखम झाली तर ती नव्या पेशी बनून भरून येते. दुर्दैवाने मेंदूचे तसे होत नाही. असा आजवरचा समाज होता. पण आता असे सिद्ध झाले आहे कि आपण जर आपल्या मेंदूला कवायत करायला लावली तर नव्या मज्जा पेशी निर्माण होऊ शकतात. कोडी सोडवणे अगदी शब्द कोडी सुद्द्धा ही अशी एक कवायत आहे.

In reply to by भागो

रंगीला रतन 06/11/2023 - 19:43
पण आता असे सिद्ध झाले आहे कि आपण जर आपल्या मेंदूला कवायत करायला लावली तर नव्या मज्जा पेशी निर्माण होऊ शकतात. यातुन अल्झायमर् वर मात करता येइल का?

In reply to by रंगीला रतन

भागो 06/11/2023 - 21:08
यातुन अल्झायमर् वर मात करता येइल का? >>>काही प्रमाणात हे शक्य आहे. आजतरी. निदान अल्झायमर्ला काही वर्षे तरी दूर ठेवता येईल. दोन तीन वर्षे मिळाली तरी काय वाईट आहे. एनिवे मी इथे दोन संदर्भ देतोय. ज्याना रुची असेल त्यांनी अवश्य वाचावे. १)https://www.atlassian.com/blog/productivity/neuroplasticity-train-your-brain २)https://nesscaregroup.co.uk/neuroplasticity-what-is-it-and-how-can-we-use-it-in-dementia-treatment/#:~:text=However%2C%20what%20research%20has%20shown,the%20dementia%20your%20brain%20will

नठ्यारा 06/11/2023 - 20:49
भागो, तुम्ही जे उदाहरण दिलंय त्याचं स्पष्टीकरण असंय की तिघांचे प्रत्येकी ९० रुपये मिळून २७० वजा वेटरचे २० म्हणजे २५० अधिक मालकाची सूट ५० म्हणजे बरोबर ३०० होतात. आता जरा गंमत करूया. मालकाने समजा ३० रुपयांची सूट देऊन बिल २७० केलं. वेटर मित्रांपाशी ५ रुपयांच्या ३ नोटा घेऊन आला व म्हणाला की एव्हढ्याच नोटा गल्ल्यावर आहेत. उरलेले टिप घेऊ का ? मित्रांनी मोठ्या उदारपणे ते मान्य केलं. आता हिशोब असा दाखवला की प्रत्येक मित्राचे ९५ रुपये धरून ९५ * ३ = २८५. यांत वेटरची टिप १५ रुपये मिळवली की बरोबर ३०० रुपये होतात. हे जे तर्कट लावलंय त्यास इंग्रजीत book cooking म्हणतात.

In reply to by नठ्यारा

भागो 06/11/2023 - 21:13
हे तुमचे वाचून माझ्या डोक्याचा पार भुगा झालाय. आता रात्री विचार करून बघतो काही डोक्यात शिरतंय का.

विजुभाऊ 08/11/2023 - 06:05
प्रत्येक मित्राने नव्वद रुपये खर्च केले. म्हणजे एकूण दोनशे सत्तर अधिक वेटरची टिप वीस रुपये. म्हणजे एकूण दोनशे नव्वद झाले. ऑ? मग दहा रुपये कुठे गेले? प्रिय मित्रांनो, हिशेबात काय चुकले माझे?
दोनशे सत्तर = २५० + वेटरची टीप २० असे गणीत आहे. वेटरची टीप पुन्हा मिळवू नका. आणि प्रत्येकी परत आलेले दहा रुपये असे एकूण तीस रुपये आहेत. त्यामुळे नव्वद रुपये असा हिशेब होतो. हीच तुमच्या हिशेबातली चूक आहे

कॉमी 08/11/2023 - 07:52
एक चप्पल बूट विकणारा दुकानदार असतो. सकाळी दुकान उघडल्या उघडल्या एक माणूस येतो. तो एक बुटांची जोडी निवडतो, आणि "काय किंमत आहे ?" विचारतो. दुकानदार सांगतो, पन्नास रुपये. तो माणूस शंभर रुपयांची नोट देतो. दुकानदार बघतो तर त्याच्या गल्ल्यात पण सुट्टे पन्नास नसतात. म्हणून, तो बाजूच्या कपड्याच्या दुकानात जातो, आणि तिथून शंभर रुपयांची नोट देऊन पन्नासच्या दोन नोटा आणतो. गिऱ्हाईक बूट आणि पन्नास रुपये घेऊन निघून जातो. त्याच दिवशी, नंतर कपड्याचा दुकानदार चपलाच्या दुकानदाराकडे येतो आणि म्हणतो ही शंभर रुपयांची नोट खोटी आहे. मला माझे पैसे परत द्या. चपलाच्या दुकानदाराला निमूटपणे पैसे द्यावे लागतात. तर, आपल्या दुकानदाराचे एकूण नुकसान किती झाले ? खोटी नोट १०० + बूट ५० = १५० असे उत्तर बऱ्याचदा येते.

In reply to by कॉमी

भागो 08/11/2023 - 12:20
व्वा! छान आहे. असे हे भ्रम निर्माण करणारे युक्तिवाद! आता हा किस्सा बघा. हा जॉनी वकाराच्या नावावर खपवला जातो. मी कोलेजात असताना हा प्रसिद्ध होता. एकदा जॉनीभैय्या हलवायाच्या दुकानात गेले. आणि त्याने शंभर रुपयांची जिलेबी घेतली. एव्हढ्यात त्याचे लक्ष लादावाकडे गेले. "मालक, जिलबी कॅॅन्सल. त्याच्या ऐवजी शंभर रुपयांचे लाडू द्या." दुकानदाराने जीलाबीची पुडी सोडून लाडवाची पुडी बांधायला घेतली. लास्ट लांबड न लावता इथेच थांबतो. पण तुम्ही कल्पना करू शकता. लाडू घेऊन जॉनीभैय्या चालू लागले. दुकानदाराने त्याला टोकले. "भाईसाब लाद्दुके सौ रुपये?" "लड्डू तो मैने जीलेबिके बदले लिये थे." "ठीक है. तो जीलेबिके सौ रुपये दो." "काहेके पैसे? जो चीज मैने ली ही नही उसके पैसे क्यू देना!"
लेखनविषय:
हिशोब एकदा तीन मित्र हॉटेलमध्ये जेवायला गेले. भरपेट जेवण आणि गप्पा झाल्या. कडक कॉफी झाल्यावर त्यांनी वेटरला बिल आणायला सांगितले. वेटरने बिल आणून दिले. बिल झालं होतं. तीनशे रुपये. “हे बाकी बेस झालं. प्रत्येकी शंभर रुपये! हे माझे शंभर.” त्याने पाकिटातून शंभराची नोट काढून प्लेटमधे ठेवली. तर अशाप्रकारे त्या मित्रांनी प्रत्येकी शंभर रुपये शेअर करून बिल चुकते केले. कॉफीचे शेवटचे घुटके घेत असताना वेटर परत आला. “जेन्टलमेन, माफ करा, आमच्या कॅशिअरने बिल करताना चूक केली. आपले बिल तीनशे नव्हे तर अडीचशे रुपये झाले आहे. कॅशिअरने माझ्याकडे हे पन्नास रुपये तुम्हाला परत देण्यासाठी दिले आहेत.

मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम

भागो ·

कंजूस 19/10/2023 - 09:00
पण व्होस सावंतने मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेमवर वाचकांच्या प्रश्नाला प्रतिसाद दिला आणि ह्या कोड्याचे बरोबर उत्तर दिले. ते कोडे अवघड का होते? ते राहिलेच.

गवि 19/10/2023 - 09:16
तुमच्या समोर टेबलावर दोन पाकीटं आहेत. एका पाकिटात जेव्हढे पैसे आहेत त्याच्या दुप्पट किंवा निमपट रक्कम दुसऱ्या पाकिटात आहे. तुम्ही कुठलेही पाकीट उचला, उघडा, रक्कम मोजा. आता तुम्हाला दुसरं पाकीट घ्यायचे स्वातंत्र्य आहे पण अट अशी आहे कि त्यात जितके पैसे असतील तेव्हढे घेऊन त्यावर समाधान मानावे लागेल. नाहीतर मग नका ना उचलू दुसरे पाकीट. कोणी तुम्हाला बळजबरी थोडीच करतय? पहिल्या पाकिटात जेव्हढे पैसे आहेत ते घ्या. असा विचार करा कि आपल्या नशिबात हेच आहे. खुश व्हा आणि सुखाने आयुष्य व्यतीत करा. म्हणजे समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील. रिस्क घ्यावी का? तर असे हे कोडे. विचार करायला लावणारे, फ्री विल, स्वातंत्र्य, नशीब, तुम्ही समाजातल्या कुठल्या थरातून आलात, तुमच्या आई बाबांनी तुम्हाला काय शिकवण दिली ह्या सर्वाची पोच पावती देणारे. आयुष्यात कोठे थांबायचे ह्याचा विचार करायला लावणारे आहे हे कोडे.
उत्तर. हे कसले पाकीट आहे नेमके? आणि कशासाठी दिले जाते आहे? ही माहिती अत्यावश्यक. जर हे सर्व कोणा श्रीमंत शेठचे स्वतःच्या मनोरंजनासाठी लोकांना पाकीट उचलायला लावण्याचे गंमत म्हणून खेळ असतील तर मुळात हे असले फुकटचे डीलच नाकारेन. जर ती रक्कम केलेल्या कामाचा, कष्टाचा मोबदला असेल तर तो आधी ठरवून घेतलेला असेल. सस्पेन्स नसेल. कोणीतरी मला नशीब आजमावण्यासाठी टेबलावर ठेवलेले फुकट पाकीट सोडाच पण एक रुपयाही नको. जर हा एक जुगार असेल, ज्यात एक विशिष्ट एंट्री फी घेऊन मला ते पाकीट उचलता येणार असेल, तर यात मी भरलेली रक्कम ही त्या खेळातील किमान कमी रकमेच्या पाकिटाइतकी नक्की असणार. त्यामुळे अशा खेळात भाग घेण्याची हुक्की आलीच तर सरळ एक रँडम पाकीट उचलेन आणि जिंकल्यास आनंद आणि हरल्यास वाईट वाटून घेईन. पण हळहळ नसेल. बाकी मुख्य म्हणजे उपरोक्त कठीण कोडे आणि माँटी हॉल प्रॉब्लेम यात बराच मूलभूत फरक आहे. साम्य नाही. लेख रोचक आहे. याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.

In reply to by गवि

भागो 19/10/2023 - 09:29
गवि सर हेच ते मी म्हणतो ते. तुमचा जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन दाखवणारा. दोनी कोड्यात साम्य आहे कि नाही? निर्णय कसे घेतले जातात ह्या पुरते. याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.>>>मला वाचायची इच्छा आहे. लिंक मिळेल का?

In reply to by गवि

टर्मीनेटर 20/10/2023 - 13:11
याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.
येस्स! मला हा लेख वाचताना तुमचा ह्याच शिर्षकाचा 'मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम' हा धागा आठवला. त्यावर प्रतिसादही दिलेला असल्याने धागा चांगला लक्षात राहिला होता 😀

भागो 19/10/2023 - 09:20
अवघड ह्यासाठी कि एकदा निर्णय घेतला कि तो बदलावा कि नाही. बरेच लोक हट्टी असतात. मी एकदा ठरवलं मग ती काळ्या दगडावरची रेघ. तस पाहिलं तर जगात अवघड काहीच नाही. परिणाम भोगण्याची मानसिक तयारी असली म्हणजे बस. सर तुमच्या जीवनात असे निर्णय घ्यायची वेळ कधी आली नाही का? नसेल आली तर तुम्ही लकी आहात. मैने एक बार ठान ली तो मै मेरी भी नाही सुनता. अस सर सलमान ह्यांनी म्हटले आहेच.

माणूस नावाचा प्राणी हे कोडे सोडवत असतो आणी जे मिळेल त्यावर समाधान मानावे लागते. कधी खुशी तर कधी गम हेच या कोड्याचे उत्तर असावे. मुलगा की मुलगी,सायन्स का काॅमर्स, ही का ती,स्वर्गात नेतील का तेलात तळतील...... हायला, सगळा लोचा चं आहे. पराधीन आहे जगती पुत्र मानवाचा. तीन दरवाजाचा टि व्ही शो बघीतला आहे. मस्त.

In reply to by कर्नलतपस्वी

भागो 19/10/2023 - 09:46
मुलगा की मुलगी >>> सर ह्यात आपण काय निर्णय घेणार. देवाला आपला पर्सनल मॅॅनेजर नेमायच आणि आपण बिंदास जगायला मोकळे. हे लई ब्येस!

भागो 19/10/2023 - 09:54
हे जे दुसरे कोडे आहे - दोन पाकिटाच - जे डेविड ब्लॅॅकवेल ह्या संख्याशास्त्रीने रचलेले. गेम थिअरी मध्ये ह्याने संशोधन केले. हा ब्लॅॅक अमेरिकनला केवळ त्याच्या रेस मुले अन्याय सहन करावे लागले. हे लिहायचे राहून गेले होते.

गवि 19/10/2023 - 11:49
दिलेल्या दोन्ही उदाहरणात नुकसान उर्फ लॉस हा गमावलेल्या संधीचे नुकसान उर्फ अपोरचुनिटी लॉस या स्वरूपाचे आहे. खिशातून काही जाणार नाहीये, पण काहीतरी एक नक्की मिळणारच आहे. त्यात डबल की निम्मे किंवा साधे की घबाड इतका प्रश्न आहे आणि हा विचार इथे ड्रायव्हर आहे. आता थोडासा बदल करून, आपल्याकडे आत्ता असलेले काहीतरी (रक्कम) स्टेकवर लावून मग हा खेळ खेळण्याचे तिकीट मिळणार आहे असे समजल्यास निर्णय प्रक्रिया अनेक जणांच्या बाबतीत बदलू शकते. उदा.
समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील.
यात थोडा बदल समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा शून्य असतील. या खेळात भाग घेण्यासाठी तुम्ही जास्तीत जास्त किती रकमेचे तिकीट मान्य कराल? प्रश्न जनरल आहे.

In reply to by गवि

भागो 19/10/2023 - 13:31
गवि हे निव्वळ गणिती कोडे आहे. असा खेळ कोण ठेवेल? माझ्या सारखा भुकेला, थकेला लुख्खा पहिले पाकीट उचलेल आणि पाकीट न उघडता खिशात घालून घरी निघून जाईल. सिरीअसली ह्याच्या गणिती उत्तराचा ठाव घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामानाने "तीन दरवाजे" खूप ईझी आहे. पण दोनी कोडयामागचे तत्व एकच आहे.

कंजूस 19/10/2023 - 15:43
यावरून कौबक आठवले. पंचवीस, पन्नास लाखांचा प्रश्न असतो. उत्तर बरोबर असले तर तेवढे मिळतात अथवा चुकल्यास तीन किंवा सहा लाख मिळतात. म्हणजे खेळ सोडल्यास अगोदर मिळालेले बारा किंवा पंचवीस लाख नेता येतात. लाभाचा जुगार म्हणा. कोडे वगैरे काही नाही. सिंदबादच्या सफरी.

भागो 19/10/2023 - 16:00
"कौन बनेगा करोडपति" मध्ये पण पुढे खेळून अजून पैसे जिंका/किंवा मिळवलेले सगळे पैसे हरा वा मिळालेले पैसे घ्या खेळ सोडा नि सुखाने घरी जा. अशावेळी लोक कसा निर्णय घेत असतील? "दोन पाकीटाच्या " खेळातील गवि यांनी केलेले वेरीएशन पण इंटरेस्टिंग आहे.

जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. पण सक्तीचा खेळ असेल तर पहिल्याच पाकिटावर समाधान. जे मिळेल ते दानधर्मात देऊन टाकायचं. स्वत:चे काहीही कष्ट नसताना केवळ नशीब आजमावून बघू वगैरे प्रकारावर विश्वास नाही. जिथे कष्ट असतात तिथे नशीब साथ तरी देते किंवा शिकवण तरी देते.

In reply to by श्वेता व्यास

टर्मीनेटर 20/10/2023 - 14:52
जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. पण सक्तीचा खेळ असेल तर पहिल्याच पाकिटावर समाधान.
+१००० जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. आणि सक्तीचा म्हणण्यापेक्षा 'कौन बनेगा करोडपती' सारखा, जिथे स्पर्धकाला (बुद्धी वगळता 😀) स्वतःचे असे काहीच पणाला लावायचे नसलेला रिअ‍ॅलीटी शो टाईप खेळ असेल तर भाग घ्यायला आवडेल. पाकिटवाल्या खेळात मी पण 'पहिल्याच पाकिटावर समाधान मानेन' आणि 'मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम' सारख्या खेळात "पहिल्या उत्तरावरच ठाम राहणे पसंत करीन !" ह्या गविंच्या धाग्यावर दिलेल्या प्रतिसादातील उत्तरात आजही काही बदल झालेला नाही, त्याच उत्तरावर ठाम आहे!
जिथे कष्ट असतात तिथे नशीब साथ तरी देते किंवा शिकवण तरी देते.
+२००० 'सौ बात कि एक बात' अवांतरः हल्ली मिपावर आलो कि हे अस्सं काहीतरी होतं... आज जरा फावला वेळ मिळाला म्हणुन काहीतरी वेगळंच लिहायला आलो होतो पण झाले भलतेच! भागोंचा हा धागा आणि त्यावरील प्रतिसाद तसेच त्या निमित्ताने झालेली गविंच्या धाग्याची आणि त्यावरील प्रतिसादांच्या उजळणीतुन एक कथा विषय सुचला आहे, त्यामुळे जे लिहायला म्हणुन आलो होतो ते बाजुला ठेउन आता आधी ती कथा टंकणे आले... 😂

ह्या प्रन्शाचे अतिशय सोप्पे उत्तर २४ ह्या चित्रपटात व्यवस्थित पणे दिले आहे : https://www.youtube.com/watch?v=CYyUuIXzGgI १:१० पासुन पुढे व्यवस्थित स्पष्टीकरण दिलेले आहे. बाकी तुमच्या लेखातील शेवटच्या परिच्छेदात जे मत मांडले आहे ते हास्यास्पद वाटले आहे. तुम्ही कोणत्याही स्तरातुन आला असाल अन तुम्हाला तुमच्या आई वडीलांनी काहीही का शिकवले असेना, वरील समस्येचे उत्तर हे सांखिकीय आणि गणीतीय आहे. ते शुध्द सत्य आहे आणि सत्याला लोकांचा विचारांची पर्वा नसते.

In reply to by प्रसाद गोडबोले

भागो 20/10/2023 - 13:59
बाकी तुमच्या लेखातील शेवटच्या परिच्छेदात जे मत मांडले आहे ते हास्यास्पद वाटले आहे...>.>> मी हे कोडे क्र २ बद्दल लिहिले आहे . हे जर क्लीअर नसेल तर आता क्लीअर करतो. एखाद्या कोट्या्धीशाला एक लाखाची जी किंमत असेल तशीच ती एखद्या गरिबाला असेल काय? तसेच ज्याच्यावर हरामाचा पैसा घ्यायचा नाही असे संस्कार असतील त्याप्रमाणे तो वागेल. बघा पटतात का? दोन्ही कोडी संख्या शास्त्रावर आधारित आहेत हे सरळ आहे. पण कोडे क्र.२ बद्दल बरेच वाद विवाद आहेत.

अहिरावण 20/10/2023 - 13:26
म्हणजे समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील. रिस्क घ्यावी का? तर असे हे कोडे. विचार करायला लावणारे, फ्री विल, स्वातंत्र्य, नशीब, तुम्ही समाजातल्या कुठल्या थरातून आलात, तुमच्या आई बाबांनी तुम्हाला काय शिकवण दिली ह्या सर्वाची पोच पावती देणारे. आयुष्यात कोठे थांबायचे ह्याचा विचार करायला लावणारे आहे हे कोडे. हे कोडे सोडवले तर नक्की कसे काय कळते की कुठे थांबायचे?.... काहीही... हल्ली एक फॅड आले आहे सगळं आयुष्य म्हणजे अगदी सोप्प असतं हे किंवा ते २१ अपेक्षित सारखे २१ /११/ ६१/१०१/ किंवा जे आवडेल तितका नंबर टाकून तितक्या गोष्टी आयुष्यात करा की झाले आयुष्य सोप्पे.. असं नसतं हो... आयुष्य इतके सोपे नसते आणि त्याचबरोबर हताश होऊन मटकन खाली बसावे इतके अवघड पण नसते असो

भागो 20/10/2023 - 14:35
कोडे क्र. १ ह्याचे मला समजलेले उत्तर. स्पर्धकाने आपला निर्णय बदलावा. ह्याचा अर्थ असा नाही कि निर्णय बदलला कि त्याला बक्षिस लागेल. पण बक्षिस मिळायची शक्यता मात्र दुप्पट होईल. हेच उत्तर त्या विदुषीने दिले होते. सुरवातीला स्पर्धालाला काहीही माहिती नाही. कुठल्याही दारामागे कार असायची शक्यता प्रत्येकी ०.३३...आहे. त्यामुळे तो कुठलाही दरवाजा निवडू शकतो. त्यानंतर मॉन्टी त्याला बोकड नसलेला एक दरवाजा उघडून दाखवतो. ह्याचा परिणाम असहोतो कि जो दरवाजा तुम्ही निवडलेला नाही आणि जो दरवाजा मॉन्टीने उघडलेला नाही त्या दरवाज्याची शक्यता जी पूर्वी ०.३३... होती ती आता ०.६६... झाली आहे. हे असे का होते? म्हणून स्पर्धकाने निर्णय बदलायला पाहिजे. हे मान्य करणे किंवा समजून घेणे हा कठीण भाग आहे. सामान्यतः लोक विचार करतात आता दोन दरवाजे आहेत. तेव्हा शक्यता ०.५:०.५ अश्या आहेत. तेव्हा कुठला दरवाजा निवडावा ह्याला तसा काही अर्थ नाही. एका ठिकाणी ह्याचे एक साधे कोष्टक बनवून सिम्युलेशन केलेले जेव्हा मी बघितले तेव्हा माझा विश्वास बसला. आपल्या माहितीत भर पडली तर हट्टीपणा न करता आधी घेतलेल्या निर्णयांचे पुनर्मुल्यमापन करणे केव्हाही इष्ट!

In reply to by अमरेंद्र बाहुबली

कंजूस 20/10/2023 - 18:50
हेच म्हणतो. काहीही कोडे नाही. जेव्हा लोक जागा बदल करतात नशीब काढायला तेव्हा समोर दोन चार शहरांचे पर्याय असतात. कुठे कुणाचे फळफळेल सांगता येत नाही.

कंजूस 19/10/2023 - 09:00
पण व्होस सावंतने मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेमवर वाचकांच्या प्रश्नाला प्रतिसाद दिला आणि ह्या कोड्याचे बरोबर उत्तर दिले. ते कोडे अवघड का होते? ते राहिलेच.

गवि 19/10/2023 - 09:16
तुमच्या समोर टेबलावर दोन पाकीटं आहेत. एका पाकिटात जेव्हढे पैसे आहेत त्याच्या दुप्पट किंवा निमपट रक्कम दुसऱ्या पाकिटात आहे. तुम्ही कुठलेही पाकीट उचला, उघडा, रक्कम मोजा. आता तुम्हाला दुसरं पाकीट घ्यायचे स्वातंत्र्य आहे पण अट अशी आहे कि त्यात जितके पैसे असतील तेव्हढे घेऊन त्यावर समाधान मानावे लागेल. नाहीतर मग नका ना उचलू दुसरे पाकीट. कोणी तुम्हाला बळजबरी थोडीच करतय? पहिल्या पाकिटात जेव्हढे पैसे आहेत ते घ्या. असा विचार करा कि आपल्या नशिबात हेच आहे. खुश व्हा आणि सुखाने आयुष्य व्यतीत करा. म्हणजे समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील. रिस्क घ्यावी का? तर असे हे कोडे. विचार करायला लावणारे, फ्री विल, स्वातंत्र्य, नशीब, तुम्ही समाजातल्या कुठल्या थरातून आलात, तुमच्या आई बाबांनी तुम्हाला काय शिकवण दिली ह्या सर्वाची पोच पावती देणारे. आयुष्यात कोठे थांबायचे ह्याचा विचार करायला लावणारे आहे हे कोडे.
उत्तर. हे कसले पाकीट आहे नेमके? आणि कशासाठी दिले जाते आहे? ही माहिती अत्यावश्यक. जर हे सर्व कोणा श्रीमंत शेठचे स्वतःच्या मनोरंजनासाठी लोकांना पाकीट उचलायला लावण्याचे गंमत म्हणून खेळ असतील तर मुळात हे असले फुकटचे डीलच नाकारेन. जर ती रक्कम केलेल्या कामाचा, कष्टाचा मोबदला असेल तर तो आधी ठरवून घेतलेला असेल. सस्पेन्स नसेल. कोणीतरी मला नशीब आजमावण्यासाठी टेबलावर ठेवलेले फुकट पाकीट सोडाच पण एक रुपयाही नको. जर हा एक जुगार असेल, ज्यात एक विशिष्ट एंट्री फी घेऊन मला ते पाकीट उचलता येणार असेल, तर यात मी भरलेली रक्कम ही त्या खेळातील किमान कमी रकमेच्या पाकिटाइतकी नक्की असणार. त्यामुळे अशा खेळात भाग घेण्याची हुक्की आलीच तर सरळ एक रँडम पाकीट उचलेन आणि जिंकल्यास आनंद आणि हरल्यास वाईट वाटून घेईन. पण हळहळ नसेल. बाकी मुख्य म्हणजे उपरोक्त कठीण कोडे आणि माँटी हॉल प्रॉब्लेम यात बराच मूलभूत फरक आहे. साम्य नाही. लेख रोचक आहे. याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.

In reply to by गवि

भागो 19/10/2023 - 09:29
गवि सर हेच ते मी म्हणतो ते. तुमचा जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन दाखवणारा. दोनी कोड्यात साम्य आहे कि नाही? निर्णय कसे घेतले जातात ह्या पुरते. याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.>>>मला वाचायची इच्छा आहे. लिंक मिळेल का?

In reply to by गवि

टर्मीनेटर 20/10/2023 - 13:11
याबद्दल मीही आगोदर लिहिले असल्याने अधिक रस घेऊन वाचला.
येस्स! मला हा लेख वाचताना तुमचा ह्याच शिर्षकाचा 'मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम' हा धागा आठवला. त्यावर प्रतिसादही दिलेला असल्याने धागा चांगला लक्षात राहिला होता 😀

भागो 19/10/2023 - 09:20
अवघड ह्यासाठी कि एकदा निर्णय घेतला कि तो बदलावा कि नाही. बरेच लोक हट्टी असतात. मी एकदा ठरवलं मग ती काळ्या दगडावरची रेघ. तस पाहिलं तर जगात अवघड काहीच नाही. परिणाम भोगण्याची मानसिक तयारी असली म्हणजे बस. सर तुमच्या जीवनात असे निर्णय घ्यायची वेळ कधी आली नाही का? नसेल आली तर तुम्ही लकी आहात. मैने एक बार ठान ली तो मै मेरी भी नाही सुनता. अस सर सलमान ह्यांनी म्हटले आहेच.

माणूस नावाचा प्राणी हे कोडे सोडवत असतो आणी जे मिळेल त्यावर समाधान मानावे लागते. कधी खुशी तर कधी गम हेच या कोड्याचे उत्तर असावे. मुलगा की मुलगी,सायन्स का काॅमर्स, ही का ती,स्वर्गात नेतील का तेलात तळतील...... हायला, सगळा लोचा चं आहे. पराधीन आहे जगती पुत्र मानवाचा. तीन दरवाजाचा टि व्ही शो बघीतला आहे. मस्त.

In reply to by कर्नलतपस्वी

भागो 19/10/2023 - 09:46
मुलगा की मुलगी >>> सर ह्यात आपण काय निर्णय घेणार. देवाला आपला पर्सनल मॅॅनेजर नेमायच आणि आपण बिंदास जगायला मोकळे. हे लई ब्येस!

भागो 19/10/2023 - 09:54
हे जे दुसरे कोडे आहे - दोन पाकिटाच - जे डेविड ब्लॅॅकवेल ह्या संख्याशास्त्रीने रचलेले. गेम थिअरी मध्ये ह्याने संशोधन केले. हा ब्लॅॅक अमेरिकनला केवळ त्याच्या रेस मुले अन्याय सहन करावे लागले. हे लिहायचे राहून गेले होते.

गवि 19/10/2023 - 11:49
दिलेल्या दोन्ही उदाहरणात नुकसान उर्फ लॉस हा गमावलेल्या संधीचे नुकसान उर्फ अपोरचुनिटी लॉस या स्वरूपाचे आहे. खिशातून काही जाणार नाहीये, पण काहीतरी एक नक्की मिळणारच आहे. त्यात डबल की निम्मे किंवा साधे की घबाड इतका प्रश्न आहे आणि हा विचार इथे ड्रायव्हर आहे. आता थोडासा बदल करून, आपल्याकडे आत्ता असलेले काहीतरी (रक्कम) स्टेकवर लावून मग हा खेळ खेळण्याचे तिकीट मिळणार आहे असे समजल्यास निर्णय प्रक्रिया अनेक जणांच्या बाबतीत बदलू शकते. उदा.
समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील.
यात थोडा बदल समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा शून्य असतील. या खेळात भाग घेण्यासाठी तुम्ही जास्तीत जास्त किती रकमेचे तिकीट मान्य कराल? प्रश्न जनरल आहे.

In reply to by गवि

भागो 19/10/2023 - 13:31
गवि हे निव्वळ गणिती कोडे आहे. असा खेळ कोण ठेवेल? माझ्या सारखा भुकेला, थकेला लुख्खा पहिले पाकीट उचलेल आणि पाकीट न उघडता खिशात घालून घरी निघून जाईल. सिरीअसली ह्याच्या गणिती उत्तराचा ठाव घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामानाने "तीन दरवाजे" खूप ईझी आहे. पण दोनी कोडयामागचे तत्व एकच आहे.

कंजूस 19/10/2023 - 15:43
यावरून कौबक आठवले. पंचवीस, पन्नास लाखांचा प्रश्न असतो. उत्तर बरोबर असले तर तेवढे मिळतात अथवा चुकल्यास तीन किंवा सहा लाख मिळतात. म्हणजे खेळ सोडल्यास अगोदर मिळालेले बारा किंवा पंचवीस लाख नेता येतात. लाभाचा जुगार म्हणा. कोडे वगैरे काही नाही. सिंदबादच्या सफरी.

भागो 19/10/2023 - 16:00
"कौन बनेगा करोडपति" मध्ये पण पुढे खेळून अजून पैसे जिंका/किंवा मिळवलेले सगळे पैसे हरा वा मिळालेले पैसे घ्या खेळ सोडा नि सुखाने घरी जा. अशावेळी लोक कसा निर्णय घेत असतील? "दोन पाकीटाच्या " खेळातील गवि यांनी केलेले वेरीएशन पण इंटरेस्टिंग आहे.

जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. पण सक्तीचा खेळ असेल तर पहिल्याच पाकिटावर समाधान. जे मिळेल ते दानधर्मात देऊन टाकायचं. स्वत:चे काहीही कष्ट नसताना केवळ नशीब आजमावून बघू वगैरे प्रकारावर विश्वास नाही. जिथे कष्ट असतात तिथे नशीब साथ तरी देते किंवा शिकवण तरी देते.

In reply to by श्वेता व्यास

टर्मीनेटर 20/10/2023 - 14:52
जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. पण सक्तीचा खेळ असेल तर पहिल्याच पाकिटावर समाधान.
+१००० जुगार असेल तर भागच घेणार नाही. आणि सक्तीचा म्हणण्यापेक्षा 'कौन बनेगा करोडपती' सारखा, जिथे स्पर्धकाला (बुद्धी वगळता 😀) स्वतःचे असे काहीच पणाला लावायचे नसलेला रिअ‍ॅलीटी शो टाईप खेळ असेल तर भाग घ्यायला आवडेल. पाकिटवाल्या खेळात मी पण 'पहिल्याच पाकिटावर समाधान मानेन' आणि 'मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम' सारख्या खेळात "पहिल्या उत्तरावरच ठाम राहणे पसंत करीन !" ह्या गविंच्या धाग्यावर दिलेल्या प्रतिसादातील उत्तरात आजही काही बदल झालेला नाही, त्याच उत्तरावर ठाम आहे!
जिथे कष्ट असतात तिथे नशीब साथ तरी देते किंवा शिकवण तरी देते.
+२००० 'सौ बात कि एक बात' अवांतरः हल्ली मिपावर आलो कि हे अस्सं काहीतरी होतं... आज जरा फावला वेळ मिळाला म्हणुन काहीतरी वेगळंच लिहायला आलो होतो पण झाले भलतेच! भागोंचा हा धागा आणि त्यावरील प्रतिसाद तसेच त्या निमित्ताने झालेली गविंच्या धाग्याची आणि त्यावरील प्रतिसादांच्या उजळणीतुन एक कथा विषय सुचला आहे, त्यामुळे जे लिहायला म्हणुन आलो होतो ते बाजुला ठेउन आता आधी ती कथा टंकणे आले... 😂

ह्या प्रन्शाचे अतिशय सोप्पे उत्तर २४ ह्या चित्रपटात व्यवस्थित पणे दिले आहे : https://www.youtube.com/watch?v=CYyUuIXzGgI १:१० पासुन पुढे व्यवस्थित स्पष्टीकरण दिलेले आहे. बाकी तुमच्या लेखातील शेवटच्या परिच्छेदात जे मत मांडले आहे ते हास्यास्पद वाटले आहे. तुम्ही कोणत्याही स्तरातुन आला असाल अन तुम्हाला तुमच्या आई वडीलांनी काहीही का शिकवले असेना, वरील समस्येचे उत्तर हे सांखिकीय आणि गणीतीय आहे. ते शुध्द सत्य आहे आणि सत्याला लोकांचा विचारांची पर्वा नसते.

In reply to by प्रसाद गोडबोले

भागो 20/10/2023 - 13:59
बाकी तुमच्या लेखातील शेवटच्या परिच्छेदात जे मत मांडले आहे ते हास्यास्पद वाटले आहे...>.>> मी हे कोडे क्र २ बद्दल लिहिले आहे . हे जर क्लीअर नसेल तर आता क्लीअर करतो. एखाद्या कोट्या्धीशाला एक लाखाची जी किंमत असेल तशीच ती एखद्या गरिबाला असेल काय? तसेच ज्याच्यावर हरामाचा पैसा घ्यायचा नाही असे संस्कार असतील त्याप्रमाणे तो वागेल. बघा पटतात का? दोन्ही कोडी संख्या शास्त्रावर आधारित आहेत हे सरळ आहे. पण कोडे क्र.२ बद्दल बरेच वाद विवाद आहेत.

अहिरावण 20/10/2023 - 13:26
म्हणजे समजा पहिल्या पाकिटात ५०.००० रुपये निघाले, तर दुसऱ्या पाकिटात एक लाख असतील किंवा पंचवीस हजार असतील. रिस्क घ्यावी का? तर असे हे कोडे. विचार करायला लावणारे, फ्री विल, स्वातंत्र्य, नशीब, तुम्ही समाजातल्या कुठल्या थरातून आलात, तुमच्या आई बाबांनी तुम्हाला काय शिकवण दिली ह्या सर्वाची पोच पावती देणारे. आयुष्यात कोठे थांबायचे ह्याचा विचार करायला लावणारे आहे हे कोडे. हे कोडे सोडवले तर नक्की कसे काय कळते की कुठे थांबायचे?.... काहीही... हल्ली एक फॅड आले आहे सगळं आयुष्य म्हणजे अगदी सोप्प असतं हे किंवा ते २१ अपेक्षित सारखे २१ /११/ ६१/१०१/ किंवा जे आवडेल तितका नंबर टाकून तितक्या गोष्टी आयुष्यात करा की झाले आयुष्य सोप्पे.. असं नसतं हो... आयुष्य इतके सोपे नसते आणि त्याचबरोबर हताश होऊन मटकन खाली बसावे इतके अवघड पण नसते असो

भागो 20/10/2023 - 14:35
कोडे क्र. १ ह्याचे मला समजलेले उत्तर. स्पर्धकाने आपला निर्णय बदलावा. ह्याचा अर्थ असा नाही कि निर्णय बदलला कि त्याला बक्षिस लागेल. पण बक्षिस मिळायची शक्यता मात्र दुप्पट होईल. हेच उत्तर त्या विदुषीने दिले होते. सुरवातीला स्पर्धालाला काहीही माहिती नाही. कुठल्याही दारामागे कार असायची शक्यता प्रत्येकी ०.३३...आहे. त्यामुळे तो कुठलाही दरवाजा निवडू शकतो. त्यानंतर मॉन्टी त्याला बोकड नसलेला एक दरवाजा उघडून दाखवतो. ह्याचा परिणाम असहोतो कि जो दरवाजा तुम्ही निवडलेला नाही आणि जो दरवाजा मॉन्टीने उघडलेला नाही त्या दरवाज्याची शक्यता जी पूर्वी ०.३३... होती ती आता ०.६६... झाली आहे. हे असे का होते? म्हणून स्पर्धकाने निर्णय बदलायला पाहिजे. हे मान्य करणे किंवा समजून घेणे हा कठीण भाग आहे. सामान्यतः लोक विचार करतात आता दोन दरवाजे आहेत. तेव्हा शक्यता ०.५:०.५ अश्या आहेत. तेव्हा कुठला दरवाजा निवडावा ह्याला तसा काही अर्थ नाही. एका ठिकाणी ह्याचे एक साधे कोष्टक बनवून सिम्युलेशन केलेले जेव्हा मी बघितले तेव्हा माझा विश्वास बसला. आपल्या माहितीत भर पडली तर हट्टीपणा न करता आधी घेतलेल्या निर्णयांचे पुनर्मुल्यमापन करणे केव्हाही इष्ट!

In reply to by अमरेंद्र बाहुबली

कंजूस 20/10/2023 - 18:50
हेच म्हणतो. काहीही कोडे नाही. जेव्हा लोक जागा बदल करतात नशीब काढायला तेव्हा समोर दोन चार शहरांचे पर्याय असतात. कुठे कुणाचे फळफळेल सांगता येत नाही.
लेखनविषय:
मॉन्टी हॉल प्रॉब्लेम Marilyn vos Savant. 1946 मध्ये सेंट लुईस, मिसूरी येथे जन्मलेल्या या तरुणीला गणित आणि विज्ञानाची जन्मजात आवड होती. वयाच्या 10 व्या वर्षी, तिला दोन बुद्धिमत्ता चाचण्या देण्यात आल्या - स्टॅनफोर्ड-बिनेट आणि मेगा टेस्ट - या दोन्ही चाचण्यांनुसार तिची मानसिक क्षमता 23 वर्षांच्या युवा तरुणी इतकी होती. "जगातील सर्वोच्च बुद्ध्यांक" असल्या बद्दल तिची गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डस्मध्ये नोंद झाली आणि परिणामी, तिला आंतरराष्ट्रीय कीर्ती मिळाली. "जगातील सर्वात हुशार महिला" म्हणून तिचा दर्जा असूनही, वोस सावंत हिचा मात्र IQ चाचण्यावर विश्वास नाही.

मंटू, ॲलेक्सा आणि गाणी

चांदणे संदीप ·

भागो 14/10/2023 - 22:57
सहज सुंदर आणि मनापासून लिहिलेले म्हणून मनापासून आवडले!

कंजूस 15/10/2023 - 06:24
मनापासून आवडले! हेच म्हणतो. मंटूला एक आइस्क्रीम. ---- मला फारसं कळत नाही गाण्यातलं पण आमच्या मंटूसाठी सर्व रेडिओ, हेडफोन वायरी ठीकठाक ठेवणे, नवीन apps शोधणे, एफेम रेकॉर्डिंग करणारे मोबाईल (मोटो सिअरिजचे) घेणे, जुने टुइनवन टेप निरुपयोगी झाले पण त्यातला दहा वाटस रेडिओ दमदार आहे तो चालू ठेवणे हे करतो. खटपटरिपेरिंग.

In reply to by कंजूस

आईस्क्रीम सध्या मी पोच करतो. :) मुलांना खेळण्याव्यतिरिक्त जे छंद असतात ते करताना पाहणे ह्यात खूप समाधान असते. तुमच्या मंटूला भविष्यातला तंत्रज्ञ किंवा अभियंता होण्यासाठी शुभेच्छा! सं - दी - प

In reply to by टर्मीनेटर

पण... "आप अच्छाही गाते हो" मध्ये मला पुढल्या भेटीतल्या गाण्याच्या फर्माईशचे दृश्य दिसायला लागले आणि त्यानंतर सगळ्यांचे पडलेले चेहरे! =)) सं - दी - प

In reply to by चांदणे संदीप

टर्मीनेटर 16/10/2023 - 15:34
नाही... नाही... तसे काही होणार नाही ह्याची आम्हाला खात्री आहे! फर्माइश तर होणारच... आणि खाली बुवांनी म्हंटल्याप्रमाणे सदर "सर्टिफिकेट" इश्यु करणाऱ्या अ‍ॅथॉरिटीवर आमचा पुर्ण विश्वास आहे, त्यामुळे चेहरे पडण्याची अजाबात काळजी नसावी 😀

मिपाच्या अधिकृत फोटोग्राफर मंटूबाई चांदणे यांच्या कडून सर्टिफिकेट मिळणे ही काही साधी गोष्ट नाही, त्यांना आमचा नमस्कार कळवा, पैजारबुवा,

मदनबाण 16/10/2023 - 19:14
मुक्तक आवडेश ! विसु :- ॲलेक्साला साभांळुन वापरावे, किंबहुना इंटरनेटला कनेक्टेड असलेला डिव्हाईस ज्यात माईक आहे त्याचा वापर करताना विशेष लक्ष ठेवावे. ॲलेक्सा तुमच्या सुचने शिवाय इतर गोष्टी देखील ऐकते हे कायम ध्यानात असुद्या ! संदर्भ :- 'Do not put Amazon Echo Alexa devices in bedrooms', warn experts Amazon workers are listening to what you tell Alexa

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Amba Stavam by 9 Ambas | Vande Guru Paramparaam

भागो 14/10/2023 - 22:57
सहज सुंदर आणि मनापासून लिहिलेले म्हणून मनापासून आवडले!

कंजूस 15/10/2023 - 06:24
मनापासून आवडले! हेच म्हणतो. मंटूला एक आइस्क्रीम. ---- मला फारसं कळत नाही गाण्यातलं पण आमच्या मंटूसाठी सर्व रेडिओ, हेडफोन वायरी ठीकठाक ठेवणे, नवीन apps शोधणे, एफेम रेकॉर्डिंग करणारे मोबाईल (मोटो सिअरिजचे) घेणे, जुने टुइनवन टेप निरुपयोगी झाले पण त्यातला दहा वाटस रेडिओ दमदार आहे तो चालू ठेवणे हे करतो. खटपटरिपेरिंग.

In reply to by कंजूस

आईस्क्रीम सध्या मी पोच करतो. :) मुलांना खेळण्याव्यतिरिक्त जे छंद असतात ते करताना पाहणे ह्यात खूप समाधान असते. तुमच्या मंटूला भविष्यातला तंत्रज्ञ किंवा अभियंता होण्यासाठी शुभेच्छा! सं - दी - प

In reply to by टर्मीनेटर

पण... "आप अच्छाही गाते हो" मध्ये मला पुढल्या भेटीतल्या गाण्याच्या फर्माईशचे दृश्य दिसायला लागले आणि त्यानंतर सगळ्यांचे पडलेले चेहरे! =)) सं - दी - प

In reply to by चांदणे संदीप

टर्मीनेटर 16/10/2023 - 15:34
नाही... नाही... तसे काही होणार नाही ह्याची आम्हाला खात्री आहे! फर्माइश तर होणारच... आणि खाली बुवांनी म्हंटल्याप्रमाणे सदर "सर्टिफिकेट" इश्यु करणाऱ्या अ‍ॅथॉरिटीवर आमचा पुर्ण विश्वास आहे, त्यामुळे चेहरे पडण्याची अजाबात काळजी नसावी 😀

मिपाच्या अधिकृत फोटोग्राफर मंटूबाई चांदणे यांच्या कडून सर्टिफिकेट मिळणे ही काही साधी गोष्ट नाही, त्यांना आमचा नमस्कार कळवा, पैजारबुवा,

मदनबाण 16/10/2023 - 19:14
मुक्तक आवडेश ! विसु :- ॲलेक्साला साभांळुन वापरावे, किंबहुना इंटरनेटला कनेक्टेड असलेला डिव्हाईस ज्यात माईक आहे त्याचा वापर करताना विशेष लक्ष ठेवावे. ॲलेक्सा तुमच्या सुचने शिवाय इतर गोष्टी देखील ऐकते हे कायम ध्यानात असुद्या ! संदर्भ :- 'Do not put Amazon Echo Alexa devices in bedrooms', warn experts Amazon workers are listening to what you tell Alexa

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Amba Stavam by 9 Ambas | Vande Guru Paramparaam
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
इंटरनेट फोफावण्याच्या आधी म्हणजे अगदी १० वर्षांच्या पाठीमागे गाणी नियमितपणे ऐकायचो. नियमितपणे म्हणजे दिवसातले चार पाच तास वगैरे. त्याच्याही आधी जेव्हा टीव्ही बोकाळायचा होता, तेव्हा घरी रेडिओ आणि टेपरेकॉर्डर दिवसाचे आठ-दहा तास व्यापून असायचा. टीव्हीवरच्या कार्यक्रमांसाठी ठराविक काळ राखून ठेवलेला असायचा. इतर वेळी रेडिओ किंवा टेपरेकॉर्डर सतत चालू. रेडिओवरही फक्त विविधभारती. टेपरेकॉर्डरच्या कॅसेट्ससाठी कपाटाचा एक मोठा कप्पा होता. सर्वात वरती, काचेचा. तीन-चार ओळीत त्या सर्व कॅसेटी ठेवलेल्या असायच्या. त्यात पुन्हा, भक्तीसंगीत, मराठी, हिंदी चित्रपट गाणी अशी वर्गवारी असायची.

मुलीला नवव्या वाढदिवसाचं पत्र: अदू इन वंडरलँड आणि अॅलेक्स पर्वाची सुरूवात

मार्गी ·

भागो 19/09/2023 - 10:22
"I am one with the wind and sky..." The line is meant to convey Elsa's sense of liberation and freedom as she embraces her powers and lets go of the fear and isolation that have been holding her back... तुमच्या मुलीसाठी अगदी योग्य कविता, पत्र अर्थातच आवडले.

मार्गी 19/09/2023 - 16:24
सर्वांना नमस्कार आणि मनःपूर्वक धन्यवाद! @ कर्नल तपस्वी जी, ओह, ओके. त्यांना विनंती करतो. धन्यवाद!

भागो 19/09/2023 - 10:22
"I am one with the wind and sky..." The line is meant to convey Elsa's sense of liberation and freedom as she embraces her powers and lets go of the fear and isolation that have been holding her back... तुमच्या मुलीसाठी अगदी योग्य कविता, पत्र अर्थातच आवडले.

मार्गी 19/09/2023 - 16:24
सर्वांना नमस्कार आणि मनःपूर्वक धन्यवाद! @ कर्नल तपस्वी जी, ओह, ओके. त्यांना विनंती करतो. धन्यवाद!
लेखनप्रकार

आदित्य-L1

भागो ·

इस्रो जी नावे देते, ती मात्र सुंदर असतात. आर्यभट्ट आणि रोहिणीपासून चंद्रयान, गगनयान आणि आदित्य पर्यंत. पृथ्वीच्या L4 आणि L5 बिंदूजवळ एक किंवा अनेक लघुग्रह, अशनी का बरे नसतील? जर एखादा असा लघुग्रह असेल, तर पृथ्वीची कक्षा शेअर करतो म्हणून त्याला पृथ्वीचा उपग्रह म्हणायचं? की तो पृथ्वीच्या भोवती परिक्रमा करत नाही, म्हणून ग्रह म्हणायचं? की छोटा असल्याने लघुग्रह? की पार्थिव ट्रोजन? की आणखी काही? अवांतर: पुण्यात पोलीस दिसणार नाहीत अशा हमखास जागा म्हणजे रहदारीची कोंडी झालेला चौक. ह्या चौकांना पुण्याचे L1 म्हणता येईल.

In reply to by तुषार काळभोर

चौकस२१२ 30/08/2023 - 06:44
इस्रो जी नावे देते, ती मात्र सुंदर असतात. तसेच भारतीय नौदलचं जहाजांची आणि पाणबुड्यांची नावे पण https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_submarines_of_the_Indian_Navy

भागो 30/08/2023 - 08:00
कंजूस लकडे मला फोटो टाकता येत नाहीत. पण जर तुम्ही विकिला भेट दिलीत तर तिथ चांगली चित्रे आणि अनिमेशन सुद्धा आहेत.

इस्रो जी नावे देते, ती मात्र सुंदर असतात. आर्यभट्ट आणि रोहिणीपासून चंद्रयान, गगनयान आणि आदित्य पर्यंत. पृथ्वीच्या L4 आणि L5 बिंदूजवळ एक किंवा अनेक लघुग्रह, अशनी का बरे नसतील? जर एखादा असा लघुग्रह असेल, तर पृथ्वीची कक्षा शेअर करतो म्हणून त्याला पृथ्वीचा उपग्रह म्हणायचं? की तो पृथ्वीच्या भोवती परिक्रमा करत नाही, म्हणून ग्रह म्हणायचं? की छोटा असल्याने लघुग्रह? की पार्थिव ट्रोजन? की आणखी काही? अवांतर: पुण्यात पोलीस दिसणार नाहीत अशा हमखास जागा म्हणजे रहदारीची कोंडी झालेला चौक. ह्या चौकांना पुण्याचे L1 म्हणता येईल.

In reply to by तुषार काळभोर

चौकस२१२ 30/08/2023 - 06:44
इस्रो जी नावे देते, ती मात्र सुंदर असतात. तसेच भारतीय नौदलचं जहाजांची आणि पाणबुड्यांची नावे पण https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_submarines_of_the_Indian_Navy

भागो 30/08/2023 - 08:00
कंजूस लकडे मला फोटो टाकता येत नाहीत. पण जर तुम्ही विकिला भेट दिलीत तर तिथ चांगली चित्रे आणि अनिमेशन सुद्धा आहेत.
लेखनविषय:
चांद्रयान-३ ची यशस्वी मोहीम पार पाडल्यावर इस्रो ने आता सूर्याकडे नजर वळवली आहे. आदित्य-L1 असे या यानाचे म्हणा किंवा वेधशाळेचे नाव असेल. ही वेधशाळा सूर्याचा वेध घेऊन सूर्याची तेजप्रभा (corona) आणि सूर्यापासून वाहणारे वारे (सोलर विंड) आणि इतरही अनेक गोष्टींचा अभ्यास करून त्याची विदा आपल्याला पाठवेल. ह्या छोट्या लेखात "L1" हा काय आहे त्याची चर्चा केली आहे.आदित्य-L1 बद्दल जिज्ञासूना https://www.isro.gov.in/Aditya_L1.html इथे माहिती मिळेल. १) थ्री बॉडी प्रॉब्लेम म्हणजे दोन महाकाय आणि एक इटुकला पिटुकला त्यांच्यामध्ये घुटमळणारा. ह्यांचे गणित. लॅॅग्रंज आणि आयलर ह्या प्रसिद्ध गणितज्ञांनी सोडवले.