आवडली.

अहिरावण, तुमच्या लिखाणाचं हे अंग माहीत नव्हतं! आधी घाई घाईत वाचलं, मग शांतपणे पुन्हा एकदा वाचलं. त्या मंदिरातल्या प्रसन्नतेचा खरंच अनुभव आला. --- असं लिखाण अजूनही येऊ द्या.

आवडला लेख!

एकदम सुंदर अनुभव आणि लिखाण. ठिकाण कळाले तर एकदा जाता येईल.

छान व सुंदर अनुभव आहे. अशा अनुभवातुन बर्याचदा गेल्यामुळे पटकन रिलेट झाले.

गुरुजी आम्हाला पण एकवेळ अनुभव घ्यायचा आहे. मार्ग दाखवा.

एका माणसाने चांगुलपणा दाखवला याचे श्रेय कुणा बाबाना देणे योग्य आहे का?

आपल्याला दुखावयच हेतू नाही पण खरे तर दोन गोष्टीचा काही संबंध नाही ,,, कसा सिद्ध करणार ? मनाचे खेळ

वाह! एकदम सुंदर लिखाण. अगदी माझी परिक्रमा लिहिलेल्या अंगाने जाणारे... निर्मळ! आवडले.

देवभोळ्या उर्फ देवाळु लोकांना कायम आपल्या आयुष्यात चमत्कार व्हावा वाटत असतो. वरील सर्व गोष्टी योगायोगाच्या. बाय द वे, सुरस-चमत्कारिक गोष्टी वाचायला आवडतात. विक्रम वेताळ दादा-दादीकी कहानी मला खुप आवडायचे. वरील लेखन वाचतांना मजा आली. पुलेशु. -दिलीप बिरुटे

उत्तम लिहिले आहे.

काय होणार हे माहिती असुनसुद्धा तुमच्या लेखनशैलीने खिळवून ठेवले. छान कथा.

खालील वाक्य जास्त आवडले.. विवंचना नसतील तर शहर सुद्धा हिमालयाप्रमाणे निवांत वाटतं.

छान लिहिले आहे. हं...पण असं काय घडलं नाही बुवा माझ्याबरोबर.

याच विचारसरणीवर पुर्ण आयुष्य गेल्यामुळे मीच माझा बाबाजी. चिता,काळज्या या सुद्धा एखाद्या सरकारी कार्यालयाच्या वेळापत्रका सारख्या, साडेदहा ते साडपाच. सुटल्या तर सुटल्या नाहीतर उद्या बघू. बाकी गोष्ट म्हणून ठिक आहे.

कथा छान जमलीय .. जरी शेवटचा अंदाज आला होताच वातावरण निर्मिती मस्त ... पण ते म्हणतात ना .. पुराणातील वांगी पुराणात

रूढ तर्कशास्त्रात न बसणारा विलक्षण अनुभव मननीय आणि वाचनीय वाटला. मला पण ज्यांचे कोणतेही 'तार्किक' स्पष्टीकरण देता येत नाही, असे काही अविश्वसनीय अनुभव आलेले आहेत. कधीतरी लिहीले पाहिजे त्यावर. पण त्यातले बरेच काही आता विसरूनही गेलेलो आहे. कधीतरी अचानक आठवण येते, तेंव्हा त्याचवेळी नोंद करून ठेवायला हवी.

मी तिस-या दिवशी तिथे गेलो होतो.

-- त्याबद्दलही लिहा.

अहिरावण, कथा भाकितेय ( प्रेडिक्टेबल ) आहे. मात्र शेवटचा शब्द खास आहे. खूप आवडला. अशा ठिकाणी एकटंच जायचं असतं. -नाठाळ नठ्या

अदभुत अनुभव ! समांतर या वेबसेरीजची आठवण झाली (मुळ लेखक : सुहास शिरवळकर) किती ओघवतं लिहिलंय .... वाचायला सुरूवात केली ते शेवटालाच थांबलो ! वाह, हॅटस ऑफ अहिरावण ! पुढील भाग जरूर लिहावा !

कथा आवडली . असे अनुभव पूर्वसंचितावर अवलंबून असतात. नास्तिक लोकांना हा योगायोग वाटेल तर आस्तिक लोकांना "योग" . माझ्या मते तरी योग्य व्यक्तींच्या आयुष्यात च असे योग येतात.

हे आणि असे अनुभव वेगळ्याच पातळीवर समृद्ध करून जातात, हा स्वानुभव आहे. बाकी,

कुणा तुझ्यात दिसतो साऱ्या विश्वाचा नियंता.. कुणी तुझ्यात पाहतो काळा दगड केवळ!! तुला खंत ना तयाची, हसु निर्मोही तसेच! साऱ्या लेकरांस मिळे तुझ्या मायेची पाखर!

चालायचेच. कुणाची श्रद्धा आपण मोडू नये आणि आपली श्रद्धा अकारण मोडू देऊ नये. आपण आपल्या श्रद्धेनं जगाकडे बघणं सर्वोत्तम!

स्वानुभव म्हणायचा की कथा? पण वाचून बरं वाटलं.

का कथा आहे? पण छान आहे.

सर्व वाचक आणि प्रतिसादकांना मनःपूर्वक धन्यवाद.

बाबाजी म्हणाले होते तुमचा हा मित्र आठ दिवसांत परत इथे येईल. मी तिस-या दिवशी तिथे गेलो होतो. एकटाच.

लवकरच.....

आवडली.

अहिरावण, तुमच्या लिखाणाचं हे अंग माहीत नव्हतं! आधी घाई घाईत वाचलं, मग शांतपणे पुन्हा एकदा वाचलं. त्या मंदिरातल्या प्रसन्नतेचा खरंच अनुभव आला. --- असं लिखाण अजूनही येऊ द्या.

आवडला लेख!

एकदम सुंदर अनुभव आणि लिखाण. ठिकाण कळाले तर एकदा जाता येईल.

छान व सुंदर अनुभव आहे. अशा अनुभवातुन बर्याचदा गेल्यामुळे पटकन रिलेट झाले.

गुरुजी आम्हाला पण एकवेळ अनुभव घ्यायचा आहे. मार्ग दाखवा.

एका माणसाने चांगुलपणा दाखवला याचे श्रेय कुणा बाबाना देणे योग्य आहे का?

आपल्याला दुखावयच हेतू नाही पण खरे तर दोन गोष्टीचा काही संबंध नाही ,,, कसा सिद्ध करणार ? मनाचे खेळ

वाह! एकदम सुंदर लिखाण. अगदी माझी परिक्रमा लिहिलेल्या अंगाने जाणारे... निर्मळ! आवडले.

देवभोळ्या उर्फ देवाळु लोकांना कायम आपल्या आयुष्यात चमत्कार व्हावा वाटत असतो. वरील सर्व गोष्टी योगायोगाच्या. बाय द वे, सुरस-चमत्कारिक गोष्टी वाचायला आवडतात. विक्रम वेताळ दादा-दादीकी कहानी मला खुप आवडायचे. वरील लेखन वाचतांना मजा आली. पुलेशु. -दिलीप बिरुटे

उत्तम लिहिले आहे.

काय होणार हे माहिती असुनसुद्धा तुमच्या लेखनशैलीने खिळवून ठेवले. छान कथा.

खालील वाक्य जास्त आवडले.. विवंचना नसतील तर शहर सुद्धा हिमालयाप्रमाणे निवांत वाटतं.

छान लिहिले आहे. हं...पण असं काय घडलं नाही बुवा माझ्याबरोबर.

याच विचारसरणीवर पुर्ण आयुष्य गेल्यामुळे मीच माझा बाबाजी. चिता,काळज्या या सुद्धा एखाद्या सरकारी कार्यालयाच्या वेळापत्रका सारख्या, साडेदहा ते साडपाच. सुटल्या तर सुटल्या नाहीतर उद्या बघू. बाकी गोष्ट म्हणून ठिक आहे.

कथा छान जमलीय .. जरी शेवटचा अंदाज आला होताच वातावरण निर्मिती मस्त ... पण ते म्हणतात ना .. पुराणातील वांगी पुराणात

रूढ तर्कशास्त्रात न बसणारा विलक्षण अनुभव मननीय आणि वाचनीय वाटला. मला पण ज्यांचे कोणतेही 'तार्किक' स्पष्टीकरण देता येत नाही, असे काही अविश्वसनीय अनुभव आलेले आहेत. कधीतरी लिहीले पाहिजे त्यावर. पण त्यातले बरेच काही आता विसरूनही गेलेलो आहे. कधीतरी अचानक आठवण येते, तेंव्हा त्याचवेळी नोंद करून ठेवायला हवी.

मी तिस-या दिवशी तिथे गेलो होतो.

-- त्याबद्दलही लिहा.

अहिरावण, कथा भाकितेय ( प्रेडिक्टेबल ) आहे. मात्र शेवटचा शब्द खास आहे. खूप आवडला. अशा ठिकाणी एकटंच जायचं असतं. -नाठाळ नठ्या

अदभुत अनुभव ! समांतर या वेबसेरीजची आठवण झाली (मुळ लेखक : सुहास शिरवळकर) किती ओघवतं लिहिलंय .... वाचायला सुरूवात केली ते शेवटालाच थांबलो ! वाह, हॅटस ऑफ अहिरावण ! पुढील भाग जरूर लिहावा !

कथा आवडली . असे अनुभव पूर्वसंचितावर अवलंबून असतात. नास्तिक लोकांना हा योगायोग वाटेल तर आस्तिक लोकांना "योग" . माझ्या मते तरी योग्य व्यक्तींच्या आयुष्यात च असे योग येतात.

हे आणि असे अनुभव वेगळ्याच पातळीवर समृद्ध करून जातात, हा स्वानुभव आहे. बाकी,

कुणा तुझ्यात दिसतो साऱ्या विश्वाचा नियंता.. कुणी तुझ्यात पाहतो काळा दगड केवळ!! तुला खंत ना तयाची, हसु निर्मोही तसेच! साऱ्या लेकरांस मिळे तुझ्या मायेची पाखर!

चालायचेच. कुणाची श्रद्धा आपण मोडू नये आणि आपली श्रद्धा अकारण मोडू देऊ नये. आपण आपल्या श्रद्धेनं जगाकडे बघणं सर्वोत्तम!

स्वानुभव म्हणायचा की कथा? पण वाचून बरं वाटलं.

का कथा आहे? पण छान आहे.

सर्व वाचक आणि प्रतिसादकांना मनःपूर्वक धन्यवाद.

बाबाजी म्हणाले होते तुमचा हा मित्र आठ दिवसांत परत इथे येईल. मी तिस-या दिवशी तिथे गेलो होतो. एकटाच.

लवकरच.....

सुंदर

मानसपूजा याहुन काय वेगळी असते हो? तुम्ही तिथे बसुन केली आणि आम्ही ईथे बसुन सगळे अनुभवले तुमच्या नजरेतुन. गोविंद राधे गोविंद!!

मन:पूर्वक धन्यवाद लोकहो!! ___/\___

सुंदर

मानसपूजा याहुन काय वेगळी असते हो? तुम्ही तिथे बसुन केली आणि आम्ही ईथे बसुन सगळे अनुभवले तुमच्या नजरेतुन. गोविंद राधे गोविंद!!

मन:पूर्वक धन्यवाद लोकहो!! ___/\___

डोळे उघडवणारा लेख. तुम्हाला धैर्य दाखवणारे गुरुजी भेटले. हे तुमचे सुदैव. धर्म गतिमान असावा. तरच तो टिकेल. धर्म आपल्यासाठी असावा. माझ्या ओळखीतल्या एकांचे नुकतेच निधन झाले. त्यांनी आपला पूर्ण देह हॉस्पिटलला दान केला होता. त्यामुळे अंतिम संस्कार वगैरे काहीही करण्यात आले नाही. अश्या महान व्यक्ति विरळाच.

संबंधित विषयावर याआधी झालेली चर्चा पापा की परी पुढे चालू द्या. आम्ही पॉपकॉर्न घेऊन बसलो आहोत. https://www.magiquestpf.com/wp-content/uploads/popcorn-coke.png

डोळे उघडवणारा लेख. तुम्हाला धैर्य दाखवणारे गुरुजी भेटले. हे तुमचे सुदैव. धर्म गतिमान असावा. तरच तो टिकेल. धर्म आपल्यासाठी असावा. माझ्या ओळखीतल्या एकांचे नुकतेच निधन झाले. त्यांनी आपला पूर्ण देह हॉस्पिटलला दान केला होता. त्यामुळे अंतिम संस्कार वगैरे काहीही करण्यात आले नाही. अश्या महान व्यक्ति विरळाच.

संबंधित विषयावर याआधी झालेली चर्चा पापा की परी पुढे चालू द्या. आम्ही पॉपकॉर्न घेऊन बसलो आहोत. https://www.magiquestpf.com/wp-content/uploads/popcorn-coke.png

मस्त, नॉस्टॅल्जिक झालो लेख वाचून! - (टेपरया) सोकाजी

व्यक्तिगत तपशिलांमुळे लेखाची रंगत वाढली.

छान लेख, एअरपोड कोणते घेतले आहे ? 3rd gen की 2 gen.

मुकेश तान मारु शकायचा या कल्पनेनेच हंसुन गडबडा लोळलो! सर्व पुरुष प्लेबॅक सिंगर्समध्ये, सर्वात बोजड आवाज जर कुणाचा असेल तर तो या मुकेसभाईचा! हां, त्याचा आवाज युनिक होता, त्याच्या आवाजात दर्द होता म्हणुन मोठ्या संगीतकारांनीही त्याला घेतलं, हे मान्य.

जवळजवळ सगळे अगदी डिट्टो माझ्या बाबतीतही अगदी शेम टू शेम घडलेले आहे. कोपरगावच्या ऐवजी दिल्लीतील 'जमनापार' भाग. मुकेशची गाणी तर मी अजूनही रोज ऐकतो. पाश्चात्य संगिताची ओळख मला 'मोझार्ट टॉप टेन' या कॅसेटवरून झाली. कुमार गंधर्वांच्या मिळतील तेवढ्या कॅसेटा घेतल्या होत्या. जवळपास चारशे कॅसेटा शेवटी फेकून दिल्या असतील. शेवटला परिच्छेदही खूप भावला. माझ्या अगदी लहान नाती मधुबालाची 'देख के तेरी नजर' वगैरे गाणी लावायचा आग्रह रोज करतात.

कॅसेटमध्ये गाणी भरून घेणे हा प्रकार साधारण मी 12-13 वर्षाचे असेपर्यंत च्या काळापर्यंत खूप जोरात चालत होता. त्यानंतर सीडी आणि बरेच पुढचे पुढचे प्रकार आले आणि तंत्रज्ञानाने फार मोठ्या प्रमाणात वेग घेतला. आताशी कॅसेट आणि टेप रेकॉर्डर हे सगळं आठवलं तरी गंमत वाटते. आम्ही रिकामी कॅसेट घेऊन टेप रेकॉर्डर वरती स्वतःचा आवाज रेकॉर्ड करायचो. खूप भारी वाटायचं. जुन्या काळात फिरून आल्यासारखं वाटलं.

मस्त, नॉस्टॅल्जिक झालो लेख वाचून! - (टेपरया) सोकाजी

व्यक्तिगत तपशिलांमुळे लेखाची रंगत वाढली.

छान लेख, एअरपोड कोणते घेतले आहे ? 3rd gen की 2 gen.

मुकेश तान मारु शकायचा या कल्पनेनेच हंसुन गडबडा लोळलो! सर्व पुरुष प्लेबॅक सिंगर्समध्ये, सर्वात बोजड आवाज जर कुणाचा असेल तर तो या मुकेसभाईचा! हां, त्याचा आवाज युनिक होता, त्याच्या आवाजात दर्द होता म्हणुन मोठ्या संगीतकारांनीही त्याला घेतलं, हे मान्य.

जवळजवळ सगळे अगदी डिट्टो माझ्या बाबतीतही अगदी शेम टू शेम घडलेले आहे. कोपरगावच्या ऐवजी दिल्लीतील 'जमनापार' भाग. मुकेशची गाणी तर मी अजूनही रोज ऐकतो. पाश्चात्य संगिताची ओळख मला 'मोझार्ट टॉप टेन' या कॅसेटवरून झाली. कुमार गंधर्वांच्या मिळतील तेवढ्या कॅसेटा घेतल्या होत्या. जवळपास चारशे कॅसेटा शेवटी फेकून दिल्या असतील. शेवटला परिच्छेदही खूप भावला. माझ्या अगदी लहान नाती मधुबालाची 'देख के तेरी नजर' वगैरे गाणी लावायचा आग्रह रोज करतात.

कॅसेटमध्ये गाणी भरून घेणे हा प्रकार साधारण मी 12-13 वर्षाचे असेपर्यंत च्या काळापर्यंत खूप जोरात चालत होता. त्यानंतर सीडी आणि बरेच पुढचे पुढचे प्रकार आले आणि तंत्रज्ञानाने फार मोठ्या प्रमाणात वेग घेतला. आताशी कॅसेट आणि टेप रेकॉर्डर हे सगळं आठवलं तरी गंमत वाटते. आम्ही रिकामी कॅसेट घेऊन टेप रेकॉर्डर वरती स्वतःचा आवाज रेकॉर्ड करायचो. खूप भारी वाटायचं. जुन्या काळात फिरून आल्यासारखं वाटलं.

>>मॅट्रिक,टांगा,गुळांबा, दशमी सारखे अनेक आउटडेटेड शब्द हे शब्द फक्त मुंबई पुण्याकडे कालबाह्य झालेले असतील. पुणेमुंबई म्हणजे महाराष्ट्र नव्हे. बाकी टीपीकल मराठीमध्यमवर्गीय "तेव्हा" किती भारी होतं... आता काहीच्च नाही.. चक चक टाईप लेख. स्मरणरंजन सुद्धा धड करता येत नाही.

आउटडेटेड नाहीत आमच्या घरात,गावात आजही वापरतात. छान स्मरणरंजन.

लेख आवडला. परीक्षा ही एक अशी चीज आहे की तिची भीती ही स्वप्न रुपात पुढेही आयुष्यभर कधीही उपटते. जेव्हा सोबत घड्याळ नसे तेव्हा फक्त तासाचे टोल ऐकून वेळेचा अंदाज घेत पेपर देण्याच्या काळाची आठवण झाली. काही पोरे पोरी दणादण पुरवण्या मागत असत आणि आपले टेन्शन उगीचच वाढे, तेही आठवले. जास्त लिहिणे म्हणजे चांगले (इम्प्रेसिव्ह) ही गैरसमजूत नंतरच्या काळात दूर झाली.

मी काही पाटीवर परीक्षा दिली नाही. पण साधारण अनुभव सारखाच.मस्तच झालाय लेख. गेले ते दिन गेले.

जेमतेम दहावी पास शेतकरी असल्याने, तुमच्या BAच्या उत्तुंग यशाचे जास्त कौतुक वाटले.

आपल्या प्रत्येकाकडे काहीना काही स्मरण रंजन असतेच, नव्हे ते असायलाच हवे. आयुष्यात मागे वळून बघताना ते पुनःप्रत्ययाचा आनंद देते. तुमचे परीक्षेचे अनुभव आवडले, थोड्याफार फरकाने माझे देखील जवळ जवळ तसेच आहेत. दहावी एस एस सी ची माझी दुसरी बॅच त्यामुळे रोज एकच पेपर असायचा. परीक्षा सेंटर बघायला जाणे, आपला वर्ग कोणता असेल ह्याचा शोध घेणे वगैरे कामे मित्रांसोबतच उरकली. पहिला पेपर मराठीचा होता, तो लिहिताना सुरवातीला हात थरथरत होता हे आजही आठवतय. सायन्सचा एकच पेपर असायचा (जीव, रसायन व भौतिक शास्त्र). ह्या पेपरची एक गम्मत आठवते. जीवशास्त्र माझा आवडता विषय त्यामुळे तो पेपर सोडवताना काहीही चिंता नव्हती. त्यातील एका प्रश्नात शास्त्रीय नावे विचारली होती, बेडकाला 'राणा टायग्रिना' मांजरीला 'फेलिक्स डोमेस्टिकट्स' ही नावे आहेत हे लक्षात होते. आमच्या वर्गावर असलेली निरीक्षका आमच्याच कॉलोनीत राहणाऱ्या एक बाई होत्या. त्या मला येऊन, मी न विचारता काही वेगळीच (चुकीची) नावे सांगू लागल्या. त्या इतक्या आग्रहाने मला माझी उत्तरे बदलण्यास सांगू लागल्या की मला त्याचा त्रासच झाला. मी माझी उत्तरे बदलली नाहीत, पण ती चुकीची उत्तरे आजूबाजूच्या अनेक विद्यार्थ्यानी लिहिली असणार ह्यात शंकाच नाही. दहावीच्या परीक्षेला जाण्यासाठी मला माझे पहिले रिस्टवॉच मिळाले होते.

लेख वाचून "हमारे जमाने"वाल्या भिडेची आठवण झाली. ते काहीही असो लेख मस्त नोस्टाल्जिक झाला आहे. मला माझ्या अकरावीच्या मार्कशीटचा खूप अभिमान वाटायचा. आता जर ते गुण मी इथे लिहिले तर नवीन पिढीची मुले मुली रुमालाआड हसतील. म्हणतील वाटलच होतं. आता म्हणजे इंग्लिश मराठी हिंदी मधेही शंभर पैकी नव्व्याणव गुण मिळायचा जमाना आहे. माझ्या आजूबाजूला नव्वद टक्क्यांपेक्षा कमी गुण मिळवलेला मुलगा मुलगी अजून भेटला नाहीये. पण जाता जाता एक--- एका NGOच्या सर्वेक्षणात असे दिसले कि चौथ्या इयत्तेच्या मुलाना हाच्चा घेऊन बेरीज वजाबाकी करणे अवघड जाते आहे. एक गोष्ट मात्र मानली पाहिजे कि हल्लीची पिढी आमच्या पिढीपेक्षा जास्त हुशार आहे. त्या शिवाय का आपण मंगळावर यान पाठवू शकलो?

छान स्मरणरंजन

सहजसोप्या शैलीत लिहिलेले स्मरणरंजन भावले. श्रीमंताघरची मुलगी व तिचे पालक यांचा प्रसंग अगदी डोळ्यांपुढे उभा राहिला :-).

माझ्या ह्या लेखाची भरपूर वाचने झाली. तसेच आपण सर्वांनी त्यावर उत्तम प्रतिसाद लिहीले त्याबद्दल मी तुमची सर्वांची ऋणी आहे. सकारात्मक आणि टीकात्मक अशा दोन्ही प्रकारच्या प्रतिक्रियांचा लेखकाला नेहमीच उपयोग होतो. आपलं काही तरी चुकतंय हेही त्याला/तिला कळतं. तेव्हा सर्व प्रतिसादाचं मी स्वागत करते. सर्व वाचकांचे मनःपूर्वक आभार.

लेख नेहमीप्रमाणेच सुंदर झाला. लहानपण आणि तरुणपणची निरागसता लिखाणात उतरवण्याचं तुमचं कसब हेवा करावं असंच आहे. आत्ताच्या लेखाला नेहमी इतक्या स्तुतीपर प्रतिक्रिया मिळाल्या नाहीत म्हणून नाउमेद होऊ नका.

आमच्यापेक्षा तुम्ही अगोदरच्या पिढीच्या तेव्हाची परिक्षा काळ चलचित्रासारखा मस्त उभा केला आहे. खरं तर, तेव्हाची दहावीच्या गोष्टी इतकंच मला तुम्ही बीएला विद्यापीठात तिस-या आलेल्या. वाह ! क्या बात है. भारी. आम्ही दहावीला तुळशीची पानंआवर्जून नेलेली. परिक्षेत उत्तरं आठवतात म्हणे पटापट. पण पेपर लिहितांना कंपॉसातली तुळशीची पानं खायचीसुद्धा आठवण राहात नसायची. गणित-भुमिती नावडते विषय होते. आता आठवत नाही पण, तुळशीच्या पानांचा चांगला तोबरा भरला असावा. लेखन भारीच केलं आहे. अधिक उत्साहाने लिहिते राहा. पुलेशु. -दिलीप बिरुटे

या लेखावर जे प्रतिसाद आले , त्यांना मी उत्तर दिलं आणि त्यानंतर सर टोबी आणि प्रा.डाॅ.दिलीप बिरुटे या दोघांनीही लेखावर आपल्या प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. त्यांना माझा लेख आवडला असे त्यांनी आवर्जून सांगितले. त्यांच्या सकारात्मक प्रतिसादांतून मला नवी ऊर्जा मिळाली. दोघांचेही मनःपूर्वक आभार.

>>मॅट्रिक,टांगा,गुळांबा, दशमी सारखे अनेक आउटडेटेड शब्द हे शब्द फक्त मुंबई पुण्याकडे कालबाह्य झालेले असतील. पुणेमुंबई म्हणजे महाराष्ट्र नव्हे. बाकी टीपीकल मराठीमध्यमवर्गीय "तेव्हा" किती भारी होतं... आता काहीच्च नाही.. चक चक टाईप लेख. स्मरणरंजन सुद्धा धड करता येत नाही.

आउटडेटेड नाहीत आमच्या घरात,गावात आजही वापरतात. छान स्मरणरंजन.

लेख आवडला. परीक्षा ही एक अशी चीज आहे की तिची भीती ही स्वप्न रुपात पुढेही आयुष्यभर कधीही उपटते. जेव्हा सोबत घड्याळ नसे तेव्हा फक्त तासाचे टोल ऐकून वेळेचा अंदाज घेत पेपर देण्याच्या काळाची आठवण झाली. काही पोरे पोरी दणादण पुरवण्या मागत असत आणि आपले टेन्शन उगीचच वाढे, तेही आठवले. जास्त लिहिणे म्हणजे चांगले (इम्प्रेसिव्ह) ही गैरसमजूत नंतरच्या काळात दूर झाली.

मी काही पाटीवर परीक्षा दिली नाही. पण साधारण अनुभव सारखाच.मस्तच झालाय लेख. गेले ते दिन गेले.

जेमतेम दहावी पास शेतकरी असल्याने, तुमच्या BAच्या उत्तुंग यशाचे जास्त कौतुक वाटले.

आपल्या प्रत्येकाकडे काहीना काही स्मरण रंजन असतेच, नव्हे ते असायलाच हवे. आयुष्यात मागे वळून बघताना ते पुनःप्रत्ययाचा आनंद देते. तुमचे परीक्षेचे अनुभव आवडले, थोड्याफार फरकाने माझे देखील जवळ जवळ तसेच आहेत. दहावी एस एस सी ची माझी दुसरी बॅच त्यामुळे रोज एकच पेपर असायचा. परीक्षा सेंटर बघायला जाणे, आपला वर्ग कोणता असेल ह्याचा शोध घेणे वगैरे कामे मित्रांसोबतच उरकली. पहिला पेपर मराठीचा होता, तो लिहिताना सुरवातीला हात थरथरत होता हे आजही आठवतय. सायन्सचा एकच पेपर असायचा (जीव, रसायन व भौतिक शास्त्र). ह्या पेपरची एक गम्मत आठवते. जीवशास्त्र माझा आवडता विषय त्यामुळे तो पेपर सोडवताना काहीही चिंता नव्हती. त्यातील एका प्रश्नात शास्त्रीय नावे विचारली होती, बेडकाला 'राणा टायग्रिना' मांजरीला 'फेलिक्स डोमेस्टिकट्स' ही नावे आहेत हे लक्षात होते. आमच्या वर्गावर असलेली निरीक्षका आमच्याच कॉलोनीत राहणाऱ्या एक बाई होत्या. त्या मला येऊन, मी न विचारता काही वेगळीच (चुकीची) नावे सांगू लागल्या. त्या इतक्या आग्रहाने मला माझी उत्तरे बदलण्यास सांगू लागल्या की मला त्याचा त्रासच झाला. मी माझी उत्तरे बदलली नाहीत, पण ती चुकीची उत्तरे आजूबाजूच्या अनेक विद्यार्थ्यानी लिहिली असणार ह्यात शंकाच नाही. दहावीच्या परीक्षेला जाण्यासाठी मला माझे पहिले रिस्टवॉच मिळाले होते.

लेख वाचून "हमारे जमाने"वाल्या भिडेची आठवण झाली. ते काहीही असो लेख मस्त नोस्टाल्जिक झाला आहे. मला माझ्या अकरावीच्या मार्कशीटचा खूप अभिमान वाटायचा. आता जर ते गुण मी इथे लिहिले तर नवीन पिढीची मुले मुली रुमालाआड हसतील. म्हणतील वाटलच होतं. आता म्हणजे इंग्लिश मराठी हिंदी मधेही शंभर पैकी नव्व्याणव गुण मिळायचा जमाना आहे. माझ्या आजूबाजूला नव्वद टक्क्यांपेक्षा कमी गुण मिळवलेला मुलगा मुलगी अजून भेटला नाहीये. पण जाता जाता एक--- एका NGOच्या सर्वेक्षणात असे दिसले कि चौथ्या इयत्तेच्या मुलाना हाच्चा घेऊन बेरीज वजाबाकी करणे अवघड जाते आहे. एक गोष्ट मात्र मानली पाहिजे कि हल्लीची पिढी आमच्या पिढीपेक्षा जास्त हुशार आहे. त्या शिवाय का आपण मंगळावर यान पाठवू शकलो?

छान स्मरणरंजन

सहजसोप्या शैलीत लिहिलेले स्मरणरंजन भावले. श्रीमंताघरची मुलगी व तिचे पालक यांचा प्रसंग अगदी डोळ्यांपुढे उभा राहिला :-).

माझ्या ह्या लेखाची भरपूर वाचने झाली. तसेच आपण सर्वांनी त्यावर उत्तम प्रतिसाद लिहीले त्याबद्दल मी तुमची सर्वांची ऋणी आहे. सकारात्मक आणि टीकात्मक अशा दोन्ही प्रकारच्या प्रतिक्रियांचा लेखकाला नेहमीच उपयोग होतो. आपलं काही तरी चुकतंय हेही त्याला/तिला कळतं. तेव्हा सर्व प्रतिसादाचं मी स्वागत करते. सर्व वाचकांचे मनःपूर्वक आभार.

लेख नेहमीप्रमाणेच सुंदर झाला. लहानपण आणि तरुणपणची निरागसता लिखाणात उतरवण्याचं तुमचं कसब हेवा करावं असंच आहे. आत्ताच्या लेखाला नेहमी इतक्या स्तुतीपर प्रतिक्रिया मिळाल्या नाहीत म्हणून नाउमेद होऊ नका.

आमच्यापेक्षा तुम्ही अगोदरच्या पिढीच्या तेव्हाची परिक्षा काळ चलचित्रासारखा मस्त उभा केला आहे. खरं तर, तेव्हाची दहावीच्या गोष्टी इतकंच मला तुम्ही बीएला विद्यापीठात तिस-या आलेल्या. वाह ! क्या बात है. भारी. आम्ही दहावीला तुळशीची पानंआवर्जून नेलेली. परिक्षेत उत्तरं आठवतात म्हणे पटापट. पण पेपर लिहितांना कंपॉसातली तुळशीची पानं खायचीसुद्धा आठवण राहात नसायची. गणित-भुमिती नावडते विषय होते. आता आठवत नाही पण, तुळशीच्या पानांचा चांगला तोबरा भरला असावा. लेखन भारीच केलं आहे. अधिक उत्साहाने लिहिते राहा. पुलेशु. -दिलीप बिरुटे

या लेखावर जे प्रतिसाद आले , त्यांना मी उत्तर दिलं आणि त्यानंतर सर टोबी आणि प्रा.डाॅ.दिलीप बिरुटे या दोघांनीही लेखावर आपल्या प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. त्यांना माझा लेख आवडला असे त्यांनी आवर्जून सांगितले. त्यांच्या सकारात्मक प्रतिसादांतून मला नवी ऊर्जा मिळाली. दोघांचेही मनःपूर्वक आभार.

सुंदर लेखन .... वाचताना बाबा डोळ्यापुढे येतात ! वय ८२ म्हणजे दीर्घ काळ म्हणायला हवा... किती तांत्रिक बदल पाहिले असतील त्यांनी ! अशी वडिलधारी व्यक्ति जीवनातून निघुन गेली की जाणवणार्‍या भावना व्यक्त करायला शब्द पुरेसे नसतात ! आपल्या बाबांबद्दल च्या आणखी आठवणी वाचायला आवडतील !

तुमच्या बाबांना आदरांजली. आठवणी चांगल्या लिहील्या आहेत. त्या काळचे कॅमेरे, कृष्ण-धवल छायाचित्रे, विडियो यांची एक वेगळीच खुमारी असते. त्यांचे एकंदरित आरोग्य, आहार, व्यायाम वगैरेविषयीपण लिहावे.

तसे असेल तर तुझ्या बाबांना मी ओळखत असेन ७२च्या दुष्काळात मी सुद्धा दुष्काळी कामांवर पाटबंधारे विभाग खेड मधे काम केले आहे. बाप म्हणजे अनसंग हिरो. मला वडीलांना बाप म्हणायलाच आवडते. त्यानेच त्याचे भारदस्त ,कडक व्यक्तीमत्व आणी प्रेमाची जाणीव होते.

"आपले दु:ख मनात लपवून ठेवून दुसर्‍यांना सुखी ठेवणारा देव माणूस म्हणजे वडील" तुमच्या वडीलांच्या आठवणी तुम्ही सुरेख पद्धतीने लिहल्या आहेत, त्यांना आदरांजली _/\_

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Dharala Prabhu - Title Track Video | Harish Kalyan | Anirudh Ravichander | Tanya Hope

More you write personal, more it becomes universal हे एकदम खरंय. खूप छान आठवणी आहेत, माझ्याकडून आदरांजली.

सर्व प्रतिसादकर्त्यांचे मनःपूर्वक आभार. ह्या लेखनानंतर मन बरेच शांत झाले. त्यामुळे इकडे येणे झाले नाही. And life goes on with its usual ups and downs. अर्थात प्रतिसादकर्त्यांना उत्तर न देण्याची ही कारणे होऊ शकत नाहीत. कारण वेळात वेळ काढून तुम्ही लेखन वाचलेले असते. आणि त्यावर समर्पक प्रतिसाद लिहिण्याचे कष्ट घेतलेले असतात. असो.

मनस्विता खूपच छान आदरांजली. More you write personal, more it becomes universal". ही भुमिका पण आवडली, लिहित राहा

खूप छान . जे आपल्या बाबांना मिस करत असतील त्यांना त्यांची आठवण येत असेल ...

सुंदर लेखन .... वाचताना बाबा डोळ्यापुढे येतात ! वय ८२ म्हणजे दीर्घ काळ म्हणायला हवा... किती तांत्रिक बदल पाहिले असतील त्यांनी ! अशी वडिलधारी व्यक्ति जीवनातून निघुन गेली की जाणवणार्‍या भावना व्यक्त करायला शब्द पुरेसे नसतात ! आपल्या बाबांबद्दल च्या आणखी आठवणी वाचायला आवडतील !

तुमच्या बाबांना आदरांजली. आठवणी चांगल्या लिहील्या आहेत. त्या काळचे कॅमेरे, कृष्ण-धवल छायाचित्रे, विडियो यांची एक वेगळीच खुमारी असते. त्यांचे एकंदरित आरोग्य, आहार, व्यायाम वगैरेविषयीपण लिहावे.

तसे असेल तर तुझ्या बाबांना मी ओळखत असेन ७२च्या दुष्काळात मी सुद्धा दुष्काळी कामांवर पाटबंधारे विभाग खेड मधे काम केले आहे. बाप म्हणजे अनसंग हिरो. मला वडीलांना बाप म्हणायलाच आवडते. त्यानेच त्याचे भारदस्त ,कडक व्यक्तीमत्व आणी प्रेमाची जाणीव होते.

"आपले दु:ख मनात लपवून ठेवून दुसर्‍यांना सुखी ठेवणारा देव माणूस म्हणजे वडील" तुमच्या वडीलांच्या आठवणी तुम्ही सुरेख पद्धतीने लिहल्या आहेत, त्यांना आदरांजली _/\_

मदनबाण.....

आजची स्वाक्षरी :- Dharala Prabhu - Title Track Video | Harish Kalyan | Anirudh Ravichander | Tanya Hope

More you write personal, more it becomes universal हे एकदम खरंय. खूप छान आठवणी आहेत, माझ्याकडून आदरांजली.

सर्व प्रतिसादकर्त्यांचे मनःपूर्वक आभार. ह्या लेखनानंतर मन बरेच शांत झाले. त्यामुळे इकडे येणे झाले नाही. And life goes on with its usual ups and downs. अर्थात प्रतिसादकर्त्यांना उत्तर न देण्याची ही कारणे होऊ शकत नाहीत. कारण वेळात वेळ काढून तुम्ही लेखन वाचलेले असते. आणि त्यावर समर्पक प्रतिसाद लिहिण्याचे कष्ट घेतलेले असतात. असो.

मनस्विता खूपच छान आदरांजली. More you write personal, more it becomes universal". ही भुमिका पण आवडली, लिहित राहा

खूप छान . जे आपल्या बाबांना मिस करत असतील त्यांना त्यांची आठवण येत असेल ...

पावागढ एक शक्तीपिठ आहे असे कळाले. सतीच्या उजव्या पायाचा आंगठी इथे पडला आशी मान्यता आहे. लकुलीश हा भैरव आणी त्याचे मंदिराचे अधिकांश भग्नावशेष बघीतले. अन्य मान्यताये पण आहेत पण लेख संदर्भात असल्याने इथे डकवली आहे. अधीक प्रकाश टाकावा. बाकी लेख माहितीपूर्ण आहे.

याच विषयावर झी ५ वर Sarvam Shakthi Mayam ही मालिका छान आहे

८ माहूर (महाराष्ट्र) - दक्षिणहस्त - एकवीरा देवी एकविरा देवी की रेणुका माता?

पावागढ एक शक्तीपिठ आहे असे कळाले. सतीच्या उजव्या पायाचा आंगठी इथे पडला आशी मान्यता आहे. लकुलीश हा भैरव आणी त्याचे मंदिराचे अधिकांश भग्नावशेष बघीतले. अन्य मान्यताये पण आहेत पण लेख संदर्भात असल्याने इथे डकवली आहे. अधीक प्रकाश टाकावा. बाकी लेख माहितीपूर्ण आहे.

याच विषयावर झी ५ वर Sarvam Shakthi Mayam ही मालिका छान आहे

८ माहूर (महाराष्ट्र) - दक्षिणहस्त - एकवीरा देवी एकविरा देवी की रेणुका माता?

एकदम पटलं, चांगला लेख. बाकी मिपा मालकांनी राजकारण सदरातील लेख मुखपृष्ठावर दिसणार नाहीत याची सोय का केली कोण जाणे तरी पण मोदींनी महिलांना राजकारणात अधिक संधी देण्याचा निर्णय घेतला आहे तेव्हा मिपा महिलांसाठी मिपा-राजकारण सदराचा हा दुवा.

पटलं. चांगलं काम.

एका सहकारी स्त्रीची समस्या समजून घेऊन तिचे निराकरण केल्याबद्दल तुमचे अभिनंदन.

धन्यवाद माहितगार, कंजूसराव आणि श्वेता व्यास ताई.

मिस्टर सुधीर कांदळकर, तुम्ही स्त्रीदाक्षिण्यवादी नरडुक्कर अर्थात Male Chauvinistic Pig आहात असंही म्हणता येईल. तथाकथित स्त्रीवादी फेमिनिस्ट नेमका असाच आरोप करतात. त्यांना बायकांना अलग पाडायचं आहे. उद्याचा ८ मार्च हा दिवस कम्युनिस्ट सण असून तो बायकांना अलग पाडण्यासाठीच साजरा करतात. तुम्ही त्यांच्या बेतास सुरुंग लावला हे पाहून आनंद वाटला. -नाठाळ नठ्या

मस्त...

पटलं, चांगला लेख व कृती.

धन्यवाद नठ्यारासाहेब, मुवि आणि डॉक्टर कुमार१ साहेब.

सदर लेख, त्यातील आशय, प्रत्यक्ष कृती आणि कृतीमागील हेतू - आवडले.

धन्यवाद वामन देशमुखजी.

एकदम पटलं, चांगला लेख. बाकी मिपा मालकांनी राजकारण सदरातील लेख मुखपृष्ठावर दिसणार नाहीत याची सोय का केली कोण जाणे तरी पण मोदींनी महिलांना राजकारणात अधिक संधी देण्याचा निर्णय घेतला आहे तेव्हा मिपा महिलांसाठी मिपा-राजकारण सदराचा हा दुवा.

पटलं. चांगलं काम.

एका सहकारी स्त्रीची समस्या समजून घेऊन तिचे निराकरण केल्याबद्दल तुमचे अभिनंदन.

धन्यवाद माहितगार, कंजूसराव आणि श्वेता व्यास ताई.

मिस्टर सुधीर कांदळकर, तुम्ही स्त्रीदाक्षिण्यवादी नरडुक्कर अर्थात Male Chauvinistic Pig आहात असंही म्हणता येईल. तथाकथित स्त्रीवादी फेमिनिस्ट नेमका असाच आरोप करतात. त्यांना बायकांना अलग पाडायचं आहे. उद्याचा ८ मार्च हा दिवस कम्युनिस्ट सण असून तो बायकांना अलग पाडण्यासाठीच साजरा करतात. तुम्ही त्यांच्या बेतास सुरुंग लावला हे पाहून आनंद वाटला. -नाठाळ नठ्या

मस्त...

पटलं, चांगला लेख व कृती.

धन्यवाद नठ्यारासाहेब, मुवि आणि डॉक्टर कुमार१ साहेब.

सदर लेख, त्यातील आशय, प्रत्यक्ष कृती आणि कृतीमागील हेतू - आवडले.

धन्यवाद वामन देशमुखजी.

इथल्या काही पक्षांना, EVM का नको आहे? ह्याचे उत्तर पाकिस्तानने दिले...

लेख अनेक गोष्टींचा ऊहापोह करतोय.

हिंदुच्या गुणसुत्रांवरच लिहिलेली असते.

प्लीज गुणसूत्रांवर असं काहीच लिहिलेलं नसतं.हिंदूंच्या अभिमानात ,स्वाभिमानात लिहिलेलं असतं असं म्हणा हवं तर.

ऊगाच पुरोगामी वगैरे शब्द वापरून लेखाचा कचरा करून घेतला.

पाकिस्तान हा तमाम रानटी लोकांचा बेबंद देश आहे.

म्हणूनच कायम अराजकताच तिथं धुमाकूळ घालत असते... काही सुधारणा बिधारणा झाल्या तर त्या तात्पुरत्या ... पुन्हा पैले पाढे पंचावन्न !

हिंदु समाज, हिंदु परंपरा आणि हिंदु जनता मानवते प्रती संवदेनशील आहे आणि सामाजिक बांधिलकी हिंदुच्या गुणसुत्रांवरच लिहिलेली असते. कितीही कट्टरता कुणी दाखवली तरी राष्ट्र प्रथम या विषयी कधी कुणाला शंकाच नसते. अनेक महनीय व्यक्ती, चळवळी, संस्थानी राष्ट्र प्रथम ही जबाबदारी लोकांमध्ये जागी ठेवली हे भारतीयांवर त्यांचे थोर उपकारच आहेत. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ तर गेली शंभर वर्षे अव्याहत हेच काम तळमळीने करतो आहे. राष्ट्रसर्वतोपरी !

जय हिंद, जय भारत !

इथल्या काही पक्षांना, EVM का नको आहे? ह्याचे उत्तर पाकिस्तानने दिले...

लेख अनेक गोष्टींचा ऊहापोह करतोय.

हिंदुच्या गुणसुत्रांवरच लिहिलेली असते.

प्लीज गुणसूत्रांवर असं काहीच लिहिलेलं नसतं.हिंदूंच्या अभिमानात ,स्वाभिमानात लिहिलेलं असतं असं म्हणा हवं तर.

ऊगाच पुरोगामी वगैरे शब्द वापरून लेखाचा कचरा करून घेतला.

पाकिस्तान हा तमाम रानटी लोकांचा बेबंद देश आहे.

म्हणूनच कायम अराजकताच तिथं धुमाकूळ घालत असते... काही सुधारणा बिधारणा झाल्या तर त्या तात्पुरत्या ... पुन्हा पैले पाढे पंचावन्न !

हिंदु समाज, हिंदु परंपरा आणि हिंदु जनता मानवते प्रती संवदेनशील आहे आणि सामाजिक बांधिलकी हिंदुच्या गुणसुत्रांवरच लिहिलेली असते. कितीही कट्टरता कुणी दाखवली तरी राष्ट्र प्रथम या विषयी कधी कुणाला शंकाच नसते. अनेक महनीय व्यक्ती, चळवळी, संस्थानी राष्ट्र प्रथम ही जबाबदारी लोकांमध्ये जागी ठेवली हे भारतीयांवर त्यांचे थोर उपकारच आहेत. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ तर गेली शंभर वर्षे अव्याहत हेच काम तळमळीने करतो आहे. राष्ट्रसर्वतोपरी !

जय हिंद, जय भारत !

छान माहिती !!!

मस्त भटकंती.. छान माहिती. रेवदंडा आणि कोरलाई हा परिसर सुंदरच. भान विसरायला होतं

कोरलाई किल्ला : आत पाहण्यासारखं फारसं काही नसलं तरी पुरातत्व खात्यातर्फे किल्ला खूप छान राखला आहे. किल्ल्यावरून सागराचे तसेच कुंडलिका खाडीचेही सुरेख दर्शन होते. दोन वर्षांपूर्वी येथे जाऊन आले आहे आणि त्याबद्दल मिपावर लेखही लिहिला होता.

छान माहिती !!!

मस्त भटकंती.. छान माहिती. रेवदंडा आणि कोरलाई हा परिसर सुंदरच. भान विसरायला होतं

कोरलाई किल्ला : आत पाहण्यासारखं फारसं काही नसलं तरी पुरातत्व खात्यातर्फे किल्ला खूप छान राखला आहे. किल्ल्यावरून सागराचे तसेच कुंडलिका खाडीचेही सुरेख दर्शन होते. दोन वर्षांपूर्वी येथे जाऊन आले आहे आणि त्याबद्दल मिपावर लेखही लिहिला होता.