मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

आभास हा....

नूतन ·

चित्रगुप्त 12/01/2025 - 04:50
कथा खूपच भावली. चित्रकार नायकाला समोरच्या घरातले मुलगी वर्षानुवर्षे फक्त तिच्या प्रतिबिंबातच दिसते, ही अजब कल्पना फार रुचली. मी जर त्याच्या जागी असतो तर सगळे असेच घडले असते, फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) चित्रकाराची वर्षभराची मिळकत तीस पौंड म्हणजे तो काळ केंव्हाचा असावा, या कुतुहलापोटी शोध घेता कथा १८९० साली प्रकाशित झाल्याचे कळले. अवांतरः कथेच्या शेवटी उल्लेखिलेल्या 'शोकसंगीत' वरून मोझार्ट चे Requiem - (मृत्युगीत) आठवले. (ही त्याची आयुष्यातील सगळ्यात शेवटली रचना असून ती अधूरी राहिली होती) https://en.wikipedia.org/wiki/Requiem_(Mozart) केवळ अद्भुत अशी ही रचना आहे. विषेशतः त्यातला Lacrimosa हा (३:२० मिनीटाचा) भाग ऐका: https://youtu.be/k1-TrAvp_xs?si=Mf_EKgWwQTjW-3PO

In reply to by चित्रगुप्त

नूतन 12/01/2025 - 10:09
सविस्तर प्रतिसादांबद्दल आभार फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) तुमच्या शैलीत रंगवलेली चित्र बघायला आवडतील. Requim .. विषयीच्या अवांतर माहिती बद्दल धन्यवाद. ऐकेन.

चित्रगुप्त 12/01/2025 - 21:20
लेखकाला ही कथा कशी सुचली (असावी) याबद्दल काही उल्लेख आहेत का ? थोडेसे खोदकाम केल्यावर खालील प्रतिमा मिळाल्या: ही कथा (१८८७ ?) ज्या 'नाताळ विशेषांकात' सर्वप्रथम प्रकाशित झाली होती, तो अंकः . या अंकात सदर कथेसाठी केलेली काही चित्रे आहेत का याचा बराच शोध घेतला पण काही सापडले नाही, परंतु या निमित्ताने त्या काळातली अनेक उत्तमोत्तम छापाचित्रे बघायला मिळाली. त्यातील काही नंतर इथे डकवीन. (या भावानुवादाचे शीर्षक जरा वेगळे करता आले तर बघावे - ज्यातून या सुंदर कथेची थोडीशी झलक मिळेल असे काहीतरी, जसे "कथा एका प्रतिबिंब-सुंदरीची") चिपळूणकर पिता-पुत्राने अनुवादित केलेल्या 'अरबी भाषेतील सुरस आणि चमत्कारिक कथा' यातील कथांची शीर्षके अशी असायची: "एक म्हातारा आंधळा कुबडा आणि त्यास ज्याने फसविले, त्या लुच्च्या नापिताची गोष्ट" --- हा प्रकार मला भारीच आवडायचा, आणि शीर्षकावरून गोष्ट कश्याबद्दल / कोणती, हेही कळायचे/लक्षात रहायचे.

नूतन 13/01/2025 - 00:08
लेखकाला ही कल्पना कशी सुचली किंवा ‌हा त्याचा किंवा दुसऱ्या कुणाचा अनुभव होता याविषयी माहिती सापडली‌ नाही. परंतु प्रतिबिंबांमधील संवाद या कल्पनेमुळेच मला ही कथा आवडली. प्रतिबिंब सुंदरी शीर्षकातूनही सहज अर्थबोध होईल असं ‌वाटत नाही. कथेत मनाचे खेळ किंवा कल्पनाविलास अधिक आहे. म्हणून हे शीर्षक... आभास हा..

मला वाटते सर्वांच्याच आयुष्यात येतो. प्रकार वेगवेगळा. कुणाचे शाळेतल्या बेंचवर, कुणाचे बस,कुणाचे सामने वाली खिडकीतून..... जिस रोज़ से देखा है उसको हम शमां जलाना भूल गए दिल थाम के ऐसे बैठे हैं कहीं आना-जाना भूल गए अब आठ पहर इन आँखों में वो चंचल मुखड़ा रहता है मेरे सामने वाली खिड़की... अनुवाद एकदम सपक हं. आवडला हे वेगळे सांगावयास नको.

चित्रगुप्त 12/01/2025 - 04:50
कथा खूपच भावली. चित्रकार नायकाला समोरच्या घरातले मुलगी वर्षानुवर्षे फक्त तिच्या प्रतिबिंबातच दिसते, ही अजब कल्पना फार रुचली. मी जर त्याच्या जागी असतो तर सगळे असेच घडले असते, फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) चित्रकाराची वर्षभराची मिळकत तीस पौंड म्हणजे तो काळ केंव्हाचा असावा, या कुतुहलापोटी शोध घेता कथा १८९० साली प्रकाशित झाल्याचे कळले. अवांतरः कथेच्या शेवटी उल्लेखिलेल्या 'शोकसंगीत' वरून मोझार्ट चे Requiem - (मृत्युगीत) आठवले. (ही त्याची आयुष्यातील सगळ्यात शेवटली रचना असून ती अधूरी राहिली होती) https://en.wikipedia.org/wiki/Requiem_(Mozart) केवळ अद्भुत अशी ही रचना आहे. विषेशतः त्यातला Lacrimosa हा (३:२० मिनीटाचा) भाग ऐका: https://youtu.be/k1-TrAvp_xs?si=Mf_EKgWwQTjW-3PO

In reply to by चित्रगुप्त

नूतन 12/01/2025 - 10:09
सविस्तर प्रतिसादांबद्दल आभार फक्त मी तिच्या प्रतिबिंबाची चित्रे पण रंगवली असती (त्याने असे केल्याचा उल्लेख कथेत असता तर आणखी रोचक झाली असती) तुमच्या शैलीत रंगवलेली चित्र बघायला आवडतील. Requim .. विषयीच्या अवांतर माहिती बद्दल धन्यवाद. ऐकेन.

चित्रगुप्त 12/01/2025 - 21:20
लेखकाला ही कथा कशी सुचली (असावी) याबद्दल काही उल्लेख आहेत का ? थोडेसे खोदकाम केल्यावर खालील प्रतिमा मिळाल्या: ही कथा (१८८७ ?) ज्या 'नाताळ विशेषांकात' सर्वप्रथम प्रकाशित झाली होती, तो अंकः . या अंकात सदर कथेसाठी केलेली काही चित्रे आहेत का याचा बराच शोध घेतला पण काही सापडले नाही, परंतु या निमित्ताने त्या काळातली अनेक उत्तमोत्तम छापाचित्रे बघायला मिळाली. त्यातील काही नंतर इथे डकवीन. (या भावानुवादाचे शीर्षक जरा वेगळे करता आले तर बघावे - ज्यातून या सुंदर कथेची थोडीशी झलक मिळेल असे काहीतरी, जसे "कथा एका प्रतिबिंब-सुंदरीची") चिपळूणकर पिता-पुत्राने अनुवादित केलेल्या 'अरबी भाषेतील सुरस आणि चमत्कारिक कथा' यातील कथांची शीर्षके अशी असायची: "एक म्हातारा आंधळा कुबडा आणि त्यास ज्याने फसविले, त्या लुच्च्या नापिताची गोष्ट" --- हा प्रकार मला भारीच आवडायचा, आणि शीर्षकावरून गोष्ट कश्याबद्दल / कोणती, हेही कळायचे/लक्षात रहायचे.

नूतन 13/01/2025 - 00:08
लेखकाला ही कल्पना कशी सुचली किंवा ‌हा त्याचा किंवा दुसऱ्या कुणाचा अनुभव होता याविषयी माहिती सापडली‌ नाही. परंतु प्रतिबिंबांमधील संवाद या कल्पनेमुळेच मला ही कथा आवडली. प्रतिबिंब सुंदरी शीर्षकातूनही सहज अर्थबोध होईल असं ‌वाटत नाही. कथेत मनाचे खेळ किंवा कल्पनाविलास अधिक आहे. म्हणून हे शीर्षक... आभास हा..

मला वाटते सर्वांच्याच आयुष्यात येतो. प्रकार वेगवेगळा. कुणाचे शाळेतल्या बेंचवर, कुणाचे बस,कुणाचे सामने वाली खिडकीतून..... जिस रोज़ से देखा है उसको हम शमां जलाना भूल गए दिल थाम के ऐसे बैठे हैं कहीं आना-जाना भूल गए अब आठ पहर इन आँखों में वो चंचल मुखड़ा रहता है मेरे सामने वाली खिड़की... अनुवाद एकदम सपक हं. आवडला हे वेगळे सांगावयास नको.
[ इंग्रजी लेखक विल्यम एस गिल्बर्ट यांच्या अँजेला- ॲन इन्व्हर्टेड लव स्टोरी ‌या कथेचा भावानुवाद ] मी एक चित्रकार आहे. गेली अनेक वर्षे पक्षाघातामुळे मी अंथरुणाला खिळलेला एक रुग्ण आहे. मी खुर्चीत बसू शकतो, पण कुणाच्या तरी मदतीनेच. . तसा मी मूळचा इंग्लिश पण आज गेली सहा वर्षं, व्हेनिस कालव्या जवळच्या एका इमारतीमधील एका लहानशा खोलीत मी वास्तव्य करतो आहे, एकटाच ! नाही नाही.... कानानं अधू असलेली एक वृद्धा माझ्यासोबत इथे राहते. ती मला जेऊ घालते .माझं अंथरुण घालते . थोडक्यात माझी सेवा करते. आणि माझ्या भरण पोषणाचं काय? सांगतो ,सांगतो. मी आधी म्हटलंच आहे की मी एक चित्रकार आहे.

अवघड काळात निर्णय कसा घ्यावा?

शाम भागवत ·

छान ! शेवटच्या वाक्यात तुम्हाला पुर्ण कथेचे सार सांगायला जमले आहे बुवा ! माजी मुख्यमंत्र्यांचे तुम्ही एवढे मोठे चाहते आहात हे मला आजच कळाले. तळटीप : वरील प्रतिसाद हा विनोदासाठी केलेली वाक्यरचना आहे याची कृपया नोंद घ्यावी.

In reply to by प्रचेतस

हल्लीच्या लेखकांचे रामायण, महाभारत वाचून असेच म्हणावे लागेल. संवाद जरी काल्पनिक असला तरी त्यात तथ्य आहे. लेख आगोदर वाचला होता आणी पटला सुद्धा. रडगाणे गाण्यापेक्षा रणगाड्याचा उपयोग करून परिस्थिती वर मात करणेच उचित. तररी कृष्ण कर्ण संवाद वाचून एक जाहीरात आठवली..... "तेरी कमीज से मेरी कमीज जादा मैली क्यों है..."

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 23/08/2024 - 17:40
महाभारताचे वास्तव दर्शन नामक पुस्तक तुम्हाला व प्रचेतस ह्यांना आवडेल असे वाटते. (वाचलेही असेल) अनंत दामोदर आठवले हे लेखक आहेत. महाभारतावर आधारीत ज्या काही कथा कादंबऱ्या आहेत त्यावर सडकून टीका केली आहे. मला लेखक आक्रस्ताळी वाटला पण करमणूक झाली.

In reply to by कॉमी

महाभारताचे वास्तव दर्शन
पुस्तकाची पीडीएफ इन्टरनेट वर मिळाली, वरवर चाळत असताना पुस्तक आवडले असल्याने हार्डकॉपी विकत घेऊन वाचेन ! सुंदर पुस्तक सुचवल्याबद्दल मनःपुर्वक धन्यवाद :)

श्रीगणेशा 23/08/2024 - 01:26
संवाद आवडला! तो खरोखर घडला असेल किंवा नाही, काहीच फरक पडत नाही. तो लिहिला आणि वाचला गेला, हे महत्त्वाचं.

कंजूस 23/08/2024 - 12:32
पौराणिक कथा माहीत असतात त्या एक दोन वाक्यांत सांगून कोण कसा बरोबर किंवा चुकिचा वागला सांगण्याचा प्रयत्न आहे. तसं काही घडलं का नाही गौण आहे. लेखाचा मुद्दा काय तर अवघड समयी कसे वागावे किंवा निर्णय घ्यावा. याबाबतीत काही उदाहरणे आपल्याला काही उद्योगपतींच्या चरित्रांतून मिळतील. म्हणजे काय अडचणी आल्या आणि त्यांनी कसा मार्ग काढला. शेट लालचंद हिराचंद, किर्लोस्कर, धिरूभाई अंबानी, टाटा , घनश्याम बिर्ला इत्यादी. काही प्रसिद्ध लोकांचीही उदाहरणे आहेत. शरद बाविस्कर, वि.द.घाटे, प्र. के. अत्रे इत्यादी.

कृष्ण व कर्ण यांना वेगळे संवाद देउन अजून काही कथा निर्माण होउ शकतात. बर्‍याचदा बोधकथा लिहिणार्याला अगोदर काय बोध द्यायचा आहे हे माहित असते त्यानुसार तो कथा पाडतो. त्यामुळे एक तत्वक्रीडा म्हणून याकडे पाहता येईल

Bhakti 24/08/2024 - 13:41
असे पौराणिक, ऐतिहासिक कथांसंबंधी स्वैर लेखन करतांना लेखकाने तिथे 'याचा ... ग्रंथाशी कोणताही संबंध नाही,विचार पूर्णपणे लेखकाचे आहेत ' हे नमूद करणं खुप महत्वाचे आहे.ज्ञानाचा प्रसार व्हावा,अज्ञानाचा नाही! आताच उठो द्रौपदी' ही पुष्यमित्र उपाध्याय यांची प्रसिद्ध कविता मला अटलबिहारी वाजपेयी लिखित म्हणून कायप्पावर मिळाली आहे... हम्म!

छान ! शेवटच्या वाक्यात तुम्हाला पुर्ण कथेचे सार सांगायला जमले आहे बुवा ! माजी मुख्यमंत्र्यांचे तुम्ही एवढे मोठे चाहते आहात हे मला आजच कळाले. तळटीप : वरील प्रतिसाद हा विनोदासाठी केलेली वाक्यरचना आहे याची कृपया नोंद घ्यावी.

In reply to by प्रचेतस

हल्लीच्या लेखकांचे रामायण, महाभारत वाचून असेच म्हणावे लागेल. संवाद जरी काल्पनिक असला तरी त्यात तथ्य आहे. लेख आगोदर वाचला होता आणी पटला सुद्धा. रडगाणे गाण्यापेक्षा रणगाड्याचा उपयोग करून परिस्थिती वर मात करणेच उचित. तररी कृष्ण कर्ण संवाद वाचून एक जाहीरात आठवली..... "तेरी कमीज से मेरी कमीज जादा मैली क्यों है..."

In reply to by प्रसाद गोडबोले

कॉमी 23/08/2024 - 17:40
महाभारताचे वास्तव दर्शन नामक पुस्तक तुम्हाला व प्रचेतस ह्यांना आवडेल असे वाटते. (वाचलेही असेल) अनंत दामोदर आठवले हे लेखक आहेत. महाभारतावर आधारीत ज्या काही कथा कादंबऱ्या आहेत त्यावर सडकून टीका केली आहे. मला लेखक आक्रस्ताळी वाटला पण करमणूक झाली.

In reply to by कॉमी

महाभारताचे वास्तव दर्शन
पुस्तकाची पीडीएफ इन्टरनेट वर मिळाली, वरवर चाळत असताना पुस्तक आवडले असल्याने हार्डकॉपी विकत घेऊन वाचेन ! सुंदर पुस्तक सुचवल्याबद्दल मनःपुर्वक धन्यवाद :)

श्रीगणेशा 23/08/2024 - 01:26
संवाद आवडला! तो खरोखर घडला असेल किंवा नाही, काहीच फरक पडत नाही. तो लिहिला आणि वाचला गेला, हे महत्त्वाचं.

कंजूस 23/08/2024 - 12:32
पौराणिक कथा माहीत असतात त्या एक दोन वाक्यांत सांगून कोण कसा बरोबर किंवा चुकिचा वागला सांगण्याचा प्रयत्न आहे. तसं काही घडलं का नाही गौण आहे. लेखाचा मुद्दा काय तर अवघड समयी कसे वागावे किंवा निर्णय घ्यावा. याबाबतीत काही उदाहरणे आपल्याला काही उद्योगपतींच्या चरित्रांतून मिळतील. म्हणजे काय अडचणी आल्या आणि त्यांनी कसा मार्ग काढला. शेट लालचंद हिराचंद, किर्लोस्कर, धिरूभाई अंबानी, टाटा , घनश्याम बिर्ला इत्यादी. काही प्रसिद्ध लोकांचीही उदाहरणे आहेत. शरद बाविस्कर, वि.द.घाटे, प्र. के. अत्रे इत्यादी.

कृष्ण व कर्ण यांना वेगळे संवाद देउन अजून काही कथा निर्माण होउ शकतात. बर्‍याचदा बोधकथा लिहिणार्याला अगोदर काय बोध द्यायचा आहे हे माहित असते त्यानुसार तो कथा पाडतो. त्यामुळे एक तत्वक्रीडा म्हणून याकडे पाहता येईल

Bhakti 24/08/2024 - 13:41
असे पौराणिक, ऐतिहासिक कथांसंबंधी स्वैर लेखन करतांना लेखकाने तिथे 'याचा ... ग्रंथाशी कोणताही संबंध नाही,विचार पूर्णपणे लेखकाचे आहेत ' हे नमूद करणं खुप महत्वाचे आहे.ज्ञानाचा प्रसार व्हावा,अज्ञानाचा नाही! आताच उठो द्रौपदी' ही पुष्यमित्र उपाध्याय यांची प्रसिद्ध कविता मला अटलबिहारी वाजपेयी लिखित म्हणून कायप्पावर मिळाली आहे... हम्म!
कोरोना काळात एका इंग्रजी लेखाचे हे मी केलेले स्वैर भाषांतर आहे. ते मी मायबोलीवर टाकले होते. पण मिसळपाववर टाकले नव्हते. ते आज लक्षात आल्याने इथे चिकटवत आहे. महाभारतात कर्णाने भगवान श्रीकृष्णांना विचारले - "माझा जन्म होता क्षणी माझ्या आईने मला सोडले. मी अनौरस मूल म्हणून जन्माला आलो. हा काय माझा दोष आहे?" "मी क्षत्रिय नसल्यामुळे मला द्रोणाचार्यांकडून शिक्षण घेता आले नाही. याच्या उलट, मी कुंतीपुत्र म्हणजे क्षत्रिय असल्याचे कळल्यावर, परशुरामांनी मला शाप दिला. म्हणे "त्यांनी मला जे काही शिकवलं, ते मला आयत्या वेळेला आठवणार नाही." "एकदा एका गायीला चुकून माझा बाण लागला.

पलंग..नव्हे मृत्यूचा सापळा

नूतन ·

अनुवाद करण्याची हातोटी मस्त जमलीय. एका बैठकीत वाचला. मला कुठे कुठे अनुवाद रुक्ष आणी स्ट्रक्चरड वाटला. थोडा स्वैर अनुवाद आणी शब्दयोजना अनुवाद प्रभावी बनेल. या आगोदरचे आपले अनुवाद वाचले आहेत.

चित्रगुप्त 23/06/2024 - 01:45
चित्र १. . चित्र २. . चित्र ३. . चित्र ४. . चित्र ५. . चित्र ६. . चित्र ७. . चित्रे कितपत समर्पक आहे, हे ठाऊक नाही, पण एक प्रयत्न करून बघितला आहे. काही सूचना असल्यास अवश्य सांगा. अनेक आभार.

In reply to by चित्रगुप्त

नूतन 23/06/2024 - 09:31
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद. सुंदर चित्रं. चित्र १,२,३,६,७ समर्पक वाटली. चित्र ४ व ५ मधील फोटोतले बारकावे जरा वेगळे दिसत आहेत. पण सचित्र कथेसाठी अगदी योग्य आहेत. अभिनंदननीय प्रयत्न.

चित्रगुप्त यांना अल्लाउद्दीन चा जिन्न सापडलाय. इकडे कथा ,कवीता पाडल्या की लगेच तीकडे आभासी चित्र तयार. चित्रे खासच आहेत.

अनुवाद करण्याची हातोटी मस्त जमलीय. एका बैठकीत वाचला. मला कुठे कुठे अनुवाद रुक्ष आणी स्ट्रक्चरड वाटला. थोडा स्वैर अनुवाद आणी शब्दयोजना अनुवाद प्रभावी बनेल. या आगोदरचे आपले अनुवाद वाचले आहेत.

चित्रगुप्त 23/06/2024 - 01:45
चित्र १. . चित्र २. . चित्र ३. . चित्र ४. . चित्र ५. . चित्र ६. . चित्र ७. . चित्रे कितपत समर्पक आहे, हे ठाऊक नाही, पण एक प्रयत्न करून बघितला आहे. काही सूचना असल्यास अवश्य सांगा. अनेक आभार.

In reply to by चित्रगुप्त

नूतन 23/06/2024 - 09:31
प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद. सुंदर चित्रं. चित्र १,२,३,६,७ समर्पक वाटली. चित्र ४ व ५ मधील फोटोतले बारकावे जरा वेगळे दिसत आहेत. पण सचित्र कथेसाठी अगदी योग्य आहेत. अभिनंदननीय प्रयत्न.

चित्रगुप्त यांना अल्लाउद्दीन चा जिन्न सापडलाय. इकडे कथा ,कवीता पाडल्या की लगेच तीकडे आभासी चित्र तयार. चित्रे खासच आहेत.
माझं महाविद्यालयीन शिक्षण नुकतंच संपलं होतं आणि माझ्या एका इंग्लिश मित्रासोबत मी पॅरिस मध्ये रहायला आलो होतो.आम्ही दोघेही तरुण होतो आणि आमच्या सध्याच्या वास्तव्याच्या या रंगतदार शहरात मनमुराद जगत होतो.‌ लुव्र म्युझियम च्या अगदी समोर असलेल्या  "पॅले रोयाल" मध्ये आम्ही रहात होतो. एका रात्री आम्ही  आसपास फिरता फिरता ,आज ' टाइमपास'  कसा करावा  याचा विचार करत होतो.माझा दोस्त म्हणाला,  ‌चल "फ्रॅस्कॅटी" त जाऊ.( फ्रॅस्कॅटी हा १९व्या शतकातील, पॅरिस मधील एक प्रख्यात कॅफे व सोशल क्लब होता. तिथे उच्चभ्रू वर्गातील पुरूष व स्त्रिया येत.

द लेडी ऑफ शालॉट : (भाग १) चित्र, कविता आणि 'आई'चा मराठी तर्जुमा.

चित्रगुप्त ·

चौथा कोनाडा 03/05/2024 - 17:43
व्वा, किती अप्रतिम चित्रं आहेत... मला लेडी ऑफ शॅलॉट'ची तीन ही चित्रं आवडली ! काय प्रकाश आणि काय रंगसंगती आहे ! प्रचंड ताकदीची वातावरण निर्मिती ! सुंदर धागा अन सुंदर माहिती ! ही बाई कवितेतली आहे हे वाचून विस्मय वाटला... बाकी कविता अन विशेषतः इंग्लिश हा आपला प्रांत नाही आणि कृबु भाषांतर बद्दल काय बोलावे ?

चित्रगुप्त 03/05/2024 - 18:46
जिचा सांप्रत जिकडे तिकडे खूप बोलबाला गवगवा केला जात आहे, ती कृत्रिम बुद्धिमत्ता मराठीसाठी कितपत उपयोगी आहे हे अजमावण्यासाठीच हा प्रयोग करून पाहिला आहे. हास्यास्पद आणि विनोदी प्रकार आहे. यावर विसंबून टाकलेले अलिकडले धागे बघून हा प्रयोग करण्याची कल्पना सुचली. प्रतिसादक आणि वाचकांचे आभार.

कंजूस 03/05/2024 - 19:47
लेख आवडला. चित्रे छान. कविता आणि त्याही इंग्रजी त्यांच्याच भाषेत सांगायचे तर overrated वाटतात.

चौथा कोनाडा 04/05/2024 - 17:58
सध्या वृत्तपत्रात AI ला कृत्रिम प्रज्ञा असा शब्द वापरला जातो .. पण मला कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा शब्द जास्त जवळचा वाटतो .. त्याचं

कृबु

असं लघूरुप ही वापरता येतं बरोबर ना मिपाकरांनो ?

चित्रगुप्त 05/05/2024 - 01:07
कुबुद्धी, सुबुद्धी, सूडबुद्धी, अल्पबुद्धी,बालबुद्धी ..... असे 'बुद्धी'चे अनेक प्रकार असू शकतात.. 'प्रज्ञा' या सर्वांच्या वरची पातळी आहे. 'कृत्रीम प्रज्ञा' असे काही असूच शकत नाही. दीडदमडीच्या 'पत्रकारां'बद्दल काय बोलणार ? हवामानाचा 'अंदाज' आणि कटरिनाचा 'अंदाज' त्यांच्यासाठी सारखेच. अशी अनेक उदाहरणे सध्या वाचायला मिळतात. यावर धागाच काढा कुणीतरी.

In reply to by चित्रगुप्त

शशिकांत ओक 05/05/2024 - 01:33
दीडदमडीच्या 'पत्रकारां'बद्दल काय बोलणार ?
आजकाल अस्मितेचे पापड फार पटकन मोडतात. निवडणुकीच्या धामधुमीत शिवराळ भाषेला धार आली आहे हे मान्य... हो पण तुम्हाला काय दुरून डोंगर साजरे...!

चौथा कोनाडा 03/05/2024 - 17:43
व्वा, किती अप्रतिम चित्रं आहेत... मला लेडी ऑफ शॅलॉट'ची तीन ही चित्रं आवडली ! काय प्रकाश आणि काय रंगसंगती आहे ! प्रचंड ताकदीची वातावरण निर्मिती ! सुंदर धागा अन सुंदर माहिती ! ही बाई कवितेतली आहे हे वाचून विस्मय वाटला... बाकी कविता अन विशेषतः इंग्लिश हा आपला प्रांत नाही आणि कृबु भाषांतर बद्दल काय बोलावे ?

चित्रगुप्त 03/05/2024 - 18:46
जिचा सांप्रत जिकडे तिकडे खूप बोलबाला गवगवा केला जात आहे, ती कृत्रिम बुद्धिमत्ता मराठीसाठी कितपत उपयोगी आहे हे अजमावण्यासाठीच हा प्रयोग करून पाहिला आहे. हास्यास्पद आणि विनोदी प्रकार आहे. यावर विसंबून टाकलेले अलिकडले धागे बघून हा प्रयोग करण्याची कल्पना सुचली. प्रतिसादक आणि वाचकांचे आभार.

कंजूस 03/05/2024 - 19:47
लेख आवडला. चित्रे छान. कविता आणि त्याही इंग्रजी त्यांच्याच भाषेत सांगायचे तर overrated वाटतात.

चौथा कोनाडा 04/05/2024 - 17:58
सध्या वृत्तपत्रात AI ला कृत्रिम प्रज्ञा असा शब्द वापरला जातो .. पण मला कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा शब्द जास्त जवळचा वाटतो .. त्याचं

कृबु

असं लघूरुप ही वापरता येतं बरोबर ना मिपाकरांनो ?

चित्रगुप्त 05/05/2024 - 01:07
कुबुद्धी, सुबुद्धी, सूडबुद्धी, अल्पबुद्धी,बालबुद्धी ..... असे 'बुद्धी'चे अनेक प्रकार असू शकतात.. 'प्रज्ञा' या सर्वांच्या वरची पातळी आहे. 'कृत्रीम प्रज्ञा' असे काही असूच शकत नाही. दीडदमडीच्या 'पत्रकारां'बद्दल काय बोलणार ? हवामानाचा 'अंदाज' आणि कटरिनाचा 'अंदाज' त्यांच्यासाठी सारखेच. अशी अनेक उदाहरणे सध्या वाचायला मिळतात. यावर धागाच काढा कुणीतरी.

In reply to by चित्रगुप्त

शशिकांत ओक 05/05/2024 - 01:33
दीडदमडीच्या 'पत्रकारां'बद्दल काय बोलणार ?
आजकाल अस्मितेचे पापड फार पटकन मोडतात. निवडणुकीच्या धामधुमीत शिवराळ भाषेला धार आली आहे हे मान्य... हो पण तुम्हाला काय दुरून डोंगर साजरे...!
. चित्रकारः John William Waterhouse. (1888) Oil on canvas (72 in × 91 in) Location: Tate Britain, London गेल्या महिन्यात लंडनमधे दहा दिवस राहून तिथली कलासंग्रहालये बघितली. लहानपणापासून पुस्तकांमधे बघितलेली अनेक उत्तमोत्तम चित्रे प्रत्यक्ष बघण्यातली मजा भरपूर अनुभवता आली.

अपहरण - भाग ९ (अंतिम)

स्मिताके ·

टर्मीनेटर 13/03/2024 - 17:47
मस्त! अनुवादित कथा (नेहमीप्रमाणेच) आवडली 👍 प्रत्येक भागागणीक उत्सुकता वाढवत जाणाऱ्या ह्या वेगळ्या कथेचा शेवटही काहितरी वेगळाच असेल असे वाटत होते, पण शेवटी क्राईम नेव्हर पे'ज ह्याच तत्वज्ञानावर आधारीत झालेला पाहुन फार नाही पण थोडासा निराश झालो 😀 पुढील कथेच्या प्रतिक्षेत...

स्मिताके 14/03/2024 - 17:37
diggi12, श्वेता व्यास, टर्मीनेटर - प्रतिसादांबद्दल आभारी आहे. मला ही वेगवान कथा फार आवडली आणि भाषांतर करताना खूपच मजा आली. तुम्हां सर्वांनाही ती आवडल्याचं वाचून आनंद द्विगुणित झाला आहे. अवांतर - मूळ कथालेखक वृत्तपत्रांमधून लिहीत असत असा उल्लेख विकिपीडियावर आढळला. या कथेतले बातम्यांचे मथळे आणि उत्सुकता वाढवण्याची शैली या लेखनाशी निगडित असावी असं वाटलं. टर्मीनेटर, तुमच्या कल्पनेतला शेवट कसा होता तेही लिहा.

In reply to by स्मिताके

टर्मीनेटर 14/03/2024 - 18:03
तुमच्या कल्पनेतला शेवट कसा होता तेही लिहा.
शेवट कसा होइल ह्याविषयी एक कल्पना डोक्यात आली होती, ती टंकण्यासाठी वेळ मिळेल तेव्हा नक्की लिहितो! (स्वगत : प.पू. पैजारबुवा माझ्यासाठी एका टंकनीकेची व्यवस्था करतो असे म्हणाले होते, त्याचे पुढे काय झाले हे एकदा त्यांना विचारावे म्हणतो 😂 😂 😂) जोक्स अपार्ट... एका वाक्यात सांगायचे तर, आठवा भाग वाचल्यावर मला वाटलं होतं की उर्वरीत जगाचे दरवाजे बंद झाल्यावर कहितरी शक्कल लढवुन बिजलीला जलसमाधी देउन किंवा अन्य मार्गाने नष्ट करुन कर्नल ऑडमिंटन, रुपर्ट आणि त्यांचे उर्वरीत सहकारी त्यांच्या गुप्त 'कॅम्पहाऊस' वर राहुन पुढचे आयुष्य मजेत घालवतील वगैरे वगैरे...

स्मिताके 14/03/2024 - 19:40
हो, ते शक्य झालं असतं.. म्हणजे टंकनिकेचं माहित नाही, पण कथेचा असाही शेवट होऊ शकला असता. इतके पैसे जवळ असताना गुप्तता सांभाळणं शक्य झालं असतं. लिहाच नक्की.

टर्मीनेटर 13/03/2024 - 17:47
मस्त! अनुवादित कथा (नेहमीप्रमाणेच) आवडली 👍 प्रत्येक भागागणीक उत्सुकता वाढवत जाणाऱ्या ह्या वेगळ्या कथेचा शेवटही काहितरी वेगळाच असेल असे वाटत होते, पण शेवटी क्राईम नेव्हर पे'ज ह्याच तत्वज्ञानावर आधारीत झालेला पाहुन फार नाही पण थोडासा निराश झालो 😀 पुढील कथेच्या प्रतिक्षेत...

स्मिताके 14/03/2024 - 17:37
diggi12, श्वेता व्यास, टर्मीनेटर - प्रतिसादांबद्दल आभारी आहे. मला ही वेगवान कथा फार आवडली आणि भाषांतर करताना खूपच मजा आली. तुम्हां सर्वांनाही ती आवडल्याचं वाचून आनंद द्विगुणित झाला आहे. अवांतर - मूळ कथालेखक वृत्तपत्रांमधून लिहीत असत असा उल्लेख विकिपीडियावर आढळला. या कथेतले बातम्यांचे मथळे आणि उत्सुकता वाढवण्याची शैली या लेखनाशी निगडित असावी असं वाटलं. टर्मीनेटर, तुमच्या कल्पनेतला शेवट कसा होता तेही लिहा.

In reply to by स्मिताके

टर्मीनेटर 14/03/2024 - 18:03
तुमच्या कल्पनेतला शेवट कसा होता तेही लिहा.
शेवट कसा होइल ह्याविषयी एक कल्पना डोक्यात आली होती, ती टंकण्यासाठी वेळ मिळेल तेव्हा नक्की लिहितो! (स्वगत : प.पू. पैजारबुवा माझ्यासाठी एका टंकनीकेची व्यवस्था करतो असे म्हणाले होते, त्याचे पुढे काय झाले हे एकदा त्यांना विचारावे म्हणतो 😂 😂 😂) जोक्स अपार्ट... एका वाक्यात सांगायचे तर, आठवा भाग वाचल्यावर मला वाटलं होतं की उर्वरीत जगाचे दरवाजे बंद झाल्यावर कहितरी शक्कल लढवुन बिजलीला जलसमाधी देउन किंवा अन्य मार्गाने नष्ट करुन कर्नल ऑडमिंटन, रुपर्ट आणि त्यांचे उर्वरीत सहकारी त्यांच्या गुप्त 'कॅम्पहाऊस' वर राहुन पुढचे आयुष्य मजेत घालवतील वगैरे वगैरे...

स्मिताके 14/03/2024 - 19:40
हो, ते शक्य झालं असतं.. म्हणजे टंकनिकेचं माहित नाही, पण कथेचा असाही शेवट होऊ शकला असता. इतके पैसे जवळ असताना गुप्तता सांभाळणं शक्य झालं असतं. लिहाच नक्की.
भाग ८ - https://misalpav.com/node/51997 अमेरिकेने पेटॅगोनियावर अचानक हल्ला केला होता. त्यामागचं कारण मात्र लज्जास्पद होतं. राष्ट्रप्रेमाने चुकीचं टोक गाठल्यामुळे ही परिस्थिती ओढवली होती. त्यातून आणखी शरमेची गोष्ट अशी, की पेटॅगोनियाजवळ अमेरिकेहून जास्त जहाजं होती. नौदलाच्या तळांवर एकच गोंधळ उडाला होता. पोटोमॅक नदीवरच्या तळावर तर खासच. जुन्यापान्या पहाऱ्याच्या नौकांना नवी झिलई देऊन नौदलात भरपूर नवी जहाजं असल्याचा आभास निर्माण केला जात होता. हजारो मैलांवरच्या शत्रूच्या किनाऱ्यावर हल्ला करण्यासाठी बंदुका पाठवल्या जात होत्या.

अपहरण - भाग ८

स्मिताके ·
भाग ७ - https://www.misalpav.com/node/51987 बिजली किनाऱ्याजवळ चालली होती. कर्नल पाहत उभे होते. त्यांनी आपल्या मुलाला बाहेर जाऊ दिलं नाही. दोघे एकमेकांशेजारी उभे राहून संतप्त जमाव न्याहाळत होते. कोस्ट गार्डचे सैनिक सज्ज होते. बिजली कधी धक्क्याला लागते याची वाट पाहत होते. ती पन्नास फुटांवर येताच कोस्ट गार्डच्या प्रमुखाने मोठ्याने गर्जना केली, "थांबा!" कॅप्टन ख्रिश्चनने ताबडतोब आज्ञा पाळली. त्या अंतरावरून कॅप्टन आणि खलाशांना बंदरातले रहिवासी स्पष्ट दिसत होते. प्रत्येकजण हातात दगड घेऊन सज्ज होता. कोणत्याही क्षणी दगडफेक सुरु झाली असती. सर्वांचे चेहरे तिरस्काराने ताणलेले होते.

अपहरण - भाग ७

स्मिताके ·

स्मिताके 10/03/2024 - 19:14
diggi12 - आपण प्रत्येक भाग वाचून प्रतिसाद देत आहात, मनःपूर्वक धन्यवाद!

स्मिताके 10/03/2024 - 19:14
diggi12 - आपण प्रत्येक भाग वाचून प्रतिसाद देत आहात, मनःपूर्वक धन्यवाद!
भाग ६ - https://misalpav.com/node/51983 कर्नल एकटेच आपल्या केबिनमध्ये येरझारे घालत होते. त्यांच्या चेहऱ्यावर उमटलेली यशाची मोहर दिवसेंदिवस दृढ होत होती. जगातल्या सर्वात सामर्थ्यशाली राष्ट्रावर त्यांनी मात केली होती. आधुनिक काळातील सर्वोत्तम गुप्तहेर यंत्रणा त्यांच्यासमोर कुचकामी ठरली होती. त्यांची स्वतःचीच अफाट स्वप्नं फिकी पडावीत, इतकी संपत्ती आज त्यांच्याजवळ होती. तिच्या जोरावर मनात येईल ते पद त्यांना मिळवता आलं असतं. कदाचित त्यांना पूर्वेकडील एखाद्या देशावर राज्य करता आलं असतं. मग स्वप्नाळू डोळ्यांच्या सुंदर मुलींनी त्यांना मोरपिसांच्या पंख्याने वारा घातला असता.

अपहरण - भाग ६

स्मिताके ·

वाचतोय. उत्तम अनुवाद. प्रवाही कथानक. पुढे काय होणार, राष्ट्राध्यक्ष तर सुटले. पुढचा भाग आलाय वाचल्यावर कळेल.

स्मिताके 10/03/2024 - 19:13
कर्नलतपस्वी -आपण आवडीने वाचत आहात हे वाचून आनंद झाला. कथेतही कर्नल आहेत हा एक योगायोग!

वाचतोय. उत्तम अनुवाद. प्रवाही कथानक. पुढे काय होणार, राष्ट्राध्यक्ष तर सुटले. पुढचा भाग आलाय वाचल्यावर कळेल.

स्मिताके 10/03/2024 - 19:13
कर्नलतपस्वी -आपण आवडीने वाचत आहात हे वाचून आनंद झाला. कथेतही कर्नल आहेत हा एक योगायोग!
भाग ५ - https://misalpav.com/node/51976 ८ जूनच्या पहाटे पावणेदोन वाजता, आपली चार विश्वासू माणसं बरोबर घेऊन कर्नल व्हाईट हाऊसमध्ये शिरले होते. यात त्यांचं बेमालूम वेषांतर आणि बग्गीतल्या बॅगेत सापडलेलं व्हिजिटिंग कार्ड यांचा मोठा वाटा होता. ध्येयासाठी त्यांनी आपल्या भरदार दाढीचासुद्धा त्याग केला होता! त्यानंतर जे घडलं, त्यात फारसं कौशल्य नव्हतं. एखादा बावळट नवशिका भुरटा चोरदेखील ते सहज करू शकला असता. शिकागोहून आणलेल्या भूलीच्या मिश्रणाने राष्ट्राध्यक्षांना बेशुद्ध केलं खरं, पण त्यांच्या पत्नीचं काय करायचं? तिला कसलीच इजा पोहोचवायची कर्नलची इच्छा नव्हती. स्त्रीदाक्षिण्य मुरलं होतं ना अंगात!

अपहरण - भाग ५

स्मिताके ·
भाग ४ - https://misalpav.com/node/51970 दुसऱ्या दिवशी भल्या पहाटे एकच गडबड उडाली. जहाजाच्या मूळच्या सुरेख पांढऱ्याशुभ्र रंगावर कळकट करडा रंग चढवण्यात आला. तोही कसा, कोणी नवशिक्या रंगाऱ्याने धब्बे घालून कसातरी फासल्यासारखा. किती गचाळ दिसू लागलं ते जहाज! त्यावर लटकवलेल्या छोट्या बोटी काळ्या-हिरव्या रंगवल्या गेल्या. त्यांचा अवतार एखाद्या कोळशाच्या खाणीतून आल्यासारखा झाला. सर्व उरलेले रंग एकत्र कालवून ते जहाजावरच्या लाँचला फासण्यात आले.. त्या रंगाचं वर्णन करणं केवळ अशक्य!पोकळ लाकडाचं एक खोटं धुरांडं बनवून ते जहाजावर बसवण्यात आलं. त्याला काळा रंग फासून त्यावर एक लालभडक पट्टा ओढण्यात आला.

अपहरण - भाग ४

स्मिताके ·
भाग ३ - https://misalpav.com/node/51961 कर्नल ऑडमिंटन. एक उंच, धिप्पाड, भारदस्त व्यक्तिमत्व. अगागागा काय त्यांची दाढी.. लांब, भरघोस.. असायचीच! रेझरचं पातं कधी पाहिलेलंच नव्हतं ना तिने! कर्नलचं वय असेल पंचेचाळीस. ते विधुर होते, आणि त्यांना पंधरा वर्षांचा एक मुलगा होता. आता कान इकडे करा. हे नुसते नामधारी कर्नल होते. मॅलार्ड बदकं मारताना घेतलेला बंदुकीच्या पावडरचा वास आणि चार्ल्सटन शहरात रस्त्यावरून शांतपणे मिरवणुकीने जाताना पाहिलेली सैनिकांची रेजिमेंट हेच काय ते त्यांचे युद्धविषयक अनुभव!